Home » 2010 » Πλημμύρισε στους δρόμους η οργή κατά των τραπεζών (Επίκαιρα, 6-12/5/2010)

Πλημμύρισε στους δρόμους η οργή κατά των τραπεζών (Επίκαιρα, 6-12/5/2010)

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

Archives

Στις περισσότερες μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ ο φετινός εορτασμός της Πρωτομαγιάς είχε ως αίτημα την ακύρωση του ρατσιστικού, αντι-προσφυγικού νόμου που ψηφίσθηκε στην πολιτεία της Αριζόνας. Περισσότεροι από 50.000 διαδηλωτές στο Λος Άτζελες κι από 20.000 στο Σικάγο και το Ντάλας, για να αναφέρουμε 3 μόνο από τις 70 πόλεις όπου εορτάστηκε η Πρωτομαγιά, απαίτησαν από τον ίδιο τον Ομπάμα να παρέμβει κηρύσσοντας αντι-συνταγματικό το σχετικό νόμο.

Στο Μανχάταν όμως ο παλμός χτυπούσε αλλού…

Περισσότεροι από 10.000 διαδηλωτές, κατόπιν έκκλησης του μεγαλύτερου εργατικού συνδικάτου των ΗΠΑ της AFL-CIO, κατέκλυσαν το κέντρο της πόλης φωνάζοντας συνθήματα εναντίον των τραπεζών. Λίγη ώρα δε πριν, κατά τρόπο ασυνήθιστο για τις ΗΠΑ και υπό την πλήρη ανοχή της αστυνομίας, εκατοντάδες διαδηλωτές κατέλαβαν τις εισόδους των πολυτελών γραφείων χρηματοπιστωτικών ομίλων όπως η JP Morgan. Ο γνωστός ταύρος, που βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Γουόλ Στριτ και Μπρόουντ, αυτή τη φορά δεν παρέπεμπε στη ρώμη των χρηματιστηριακών αγορών, αλλά ήταν το ραντεβού των διαδηλωτών και το σημείο από το οποίο μίλησε ο ηγέτης του εργατικού συνδικάτου, Ρίτσαρντ Τούμκα. «Η ζωή μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την επιβίωσή μας. Κι όλοι μας πληρώνουμε το τίμημα για εκείνους που η απληστία τους δεν είχε όρια. Περισσότερες από 8,5 εκατ. χαμένες θέσεις εργασίας – αυτό είναι το τίμημα της απληστίας, αυτό είναι το πραγματικό κόστος των μπόνους των τραπεζιτών, των ιδιωτικών τζετ και του κάθε λογής κόλπου όπως αυτού που προκάλεσε τα προβλήματα στην Goldman Sachs την προηγούμενη εβδομάδα».

Οι οξείς χαρακτηρισμοί του εργατικού ηγέτη δεν ακούστηκαν τόσο ανοίκεια στα αυτιά των συγκεντρωμένων, ούτε της πολιτικής και οικονομικής ελίτ των ΗΠΑ. Η οργή κατά των τραπεζιτών ενάμισι χρόνο μετά τα μέσα του Σεπτέμβρη του 2008, όταν η κρίση έφθασε στο αποκορύφωμά της, συνεχίζεται αμείωτη και γνωρίζει νέα ρεκόρ λόγω της ακόλουθης παράδοξης κατάστασης που έχει δημιουργηθεί: Οι τράπεζες, χάρη των αφειδώλευτων κρατικών χρηματοδοτήσεων ύψους 800 δισ. δολ., τελικά σώθηκαν, με αδιάψευστο μάρτυρα τα κέρδη που ανακοίνωσε η Goldman Sachs για το πρώτο τρίμηνο του 2010 τα οποία έφθασαν το εξωφρενικό ποσό των 3,46 δισ. δολ., την ίδια στιγμή που η ανεργία καταρρίπτει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, ξεπερνώντας για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες το 10%! Την ίδια στιγμή οι επίσημες αποκαλύψεις για τα όργια του τραπεζικού τραστ συνεχίζονται αμείωτες και παρόλα αυτά η πολιτική ηγεσία κάνει τη μια υπαναχώρηση μετά την άλλη στην προσπάθειά της να ρυθμίσει την ασύδοτη, κι όχι απλώς ανεξέλεγκτη, χρηματοπιστωτική αγορά.

Το κατ’ εξοχήν πεδίο όπου διαδραματίζονται οι σοβαρότερες και πιο αποκαλυπτικές συγκρούσεις γύρω από τα έργα και τις ημέρες των τραπεζών είναι εδώ και λίγες εβδομάδες τα κοινοβουλευτικά σώματα των ΗΠΑ, κι ειδικότερα η Γερουσία κι οι επιτροπές της όπου διεξάγονται παράλληλα δύο μαραθώνιες συζητήσεις. Η πρώτη αφορά την ψήφιση ενός νόμου που θα διασπά τους γιγαντιαίους χρηματοπιστωτικούς ομίλους διαχωρίζοντας το τμήμα της λιανικής από την επενδυτική τραπεζική. Στο επίκεντρο αυτής της διαμάχης βρίσκονται όλοι εκείνοι οι όμιλοι που αποδείχθηκαν «υπερβολικά μεγάλοι για να χρεοκοπήσουν», υπό την έννοια ότι μια πιθανή κατάρρευσή τους θα έθετε σε κίνδυνο όλη την οικονομία των ΗΠΑ. Έτσι προκρίθηκε η επιχορήγησή τους από το κράτος, δηλαδή τους αμερικανούς φορολογούμενους που οδήγησε το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 12,7% του ΑΕΠ. Περιττό να ειπωθεί ότι μακρύ χέρι του σκιώδους τραπεζικού τομέα που φέρει τεράστιο μερίδιο ευθύνης για το ξέσπασμα της κρίσης, είναι οι Ρεπουμπλικάνοι οι οποίοι μπλοκάρουν συνεχώς την ψήφιση του νόμου στη Γερουσία, αξιοποιώντας το γεγονός ότι οι Δημοκρατικοί δεν έχουν τις 60 ψήφους που απαιτούνται. Αυτή είναι η πρώτη νομοθετική μάχη που διεξάγεται.

Η δεύτερη, πολύ πιο εντυπωσιακή, μάχη διεξάγεται σε μια ανακριτική επιτροπή του Κογκρέσου, όπου πρώην και νυν στελέχη του κολοσσού της Goldman Sachs εξετάζονται για να αποκαλυφθεί η ανάμιξή τους σε μια περίπτωση κραυγαλέας εξαπάτησης του επενδυτικού κοινού. Ειδικότερα αφορούσε την συμμετοχή της τράπεζας σε ένα επενδυτικό προϊόν υψηλού κινδύνου ονόματι Abacus που πόνταρε στη χρεοκοπία άλλων προϊόντων της κτηματικής αγοράς που είχε η ίδια τράπεζα ήδη εκδώσει! Κάτι που για… εντελώς ανεξήγητους και πάνω απ’ όλα τυχαίους λόγους τελικά συνέβη, ζημιώνοντας τους πελάτες της κατά 1 δισ. δολ. κι αυξάνοντας τα κέρδη της τράπεζας κατά 15 – 20 εκ. δολ. Στη συνέχεια, όταν έπρεπε για την ακρίβεια να πληρώσει κι η ολλανδική τράπεζα ABN Amro 841 εκ. δολ. για το στοίχημα που είχε χάσει, τα κέρδη της Goldman Sachs εκτοξεύτηκαν! «Έχετε ευθύνη να αποκαλύψετε στον πελάτη ότι χειρίζεστε ένα αντίθετο συμφέρον από το δικό του;», ρώτησε ένας δημοκρατικός Γερουσιαστής το στέλεχος της Goldman Sachs που είχε την ευθύνη για τα κτηματικά δάνεια. Κι η απάντησή του, μνημείο του εγγενούς χαρακτήρα που έχει η σύγκρουση συμφέροντος, ήταν: «Δεν αποτελεί ευθύνη ενός διαμορφωτή της αγοράς»!

Εξ ίσου σοβαρές ευθύνες με τους χρηματοπιστωτικούς κολοσσούς για την κατάρρευση της αγοράς κτηματικών δανείων του 2007 μοιράζονται και οι οίκοι αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, που βάλλονται πανταχόθεν – με εξαίρεση φυσικά την Ελλάδα, όπου κανένας κυβερνητικός δεν τολμάει να φέρει στην επιφάνεια τα όργια στα οποία έχουν επιδοθεί οι εταιρείες Standard & Poor’s, Moody’s και Fitch λες και φοβάται πως η Ελλάδα χάσει την… εύνοιά τους. Η δημόσια κατακραυγή εναντίον των «τριών μεγάλων» όπως συχνά αποκαλούνται πηγάζει από τις αυθαίρετες αξιολογήσεις τους με την υψηλότερη δυνατή βαθμολογία επενδυτικών προϊόντων που στη συνέχεια κατέρρευσαν σαν χάρτινοι πύργοι. Το 93% των δομημένων προϊόντων που είχαν βαθμολογήσει με ΑΑΑ το 2006, αποκάλυψε ο νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν από τη στήλη του στους New York Times την προηγούμενη εβδομάδα, σήμερα έχουν υποβαθμιστεί στην κατηγορία των σκουπιδιών! Αυτή είναι η σοβαρότητα των οίκων αξιολόγησης που κρεμόμαστε από τα χείλη τους…

Παρόλα αυτά θα ήταν υπερβολικά απλουστευτικό ένα σχήμα που θα είχε από την μια τους κακούς κερδοσκόπους κι από την άλλη την κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα η οποία πασχίζει δήθεν να βάλει τάξη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Κι αυτό γιατί οι ευθύνες του Λευκού Οίκου για το πάρτι που συνεχίζεται στη Γουόλ Στριτ είναι τεράστιες. Όπως δε συνέβη και με την μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος, που η οργή της Δεξιάς από την ψήφισή του δεν έκρυψε την απογοήτευση όσων είχαν πιστέψει τις προεκλογικές του εξαγγελίες για καθολική υγειονομική κάλυψη, έτσι και με την αναμενόμενη ρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα, η Αριστερά του Δημοκρατικού Κόμματος νιώθει ακόμη μια φορά… απογοητευμένη. Μάρτυρας όχι μόνο το συνδικάτο της AFL–CIO που διαδήλωνε ενάντια στις τράπεζες αλλά ακόμη και διανοούμενοι όπως ο Νόαμ Τσόμσκι, ο οποίος σε πρόσφατη ομιλία του με αφορμή μια ακόμη βράβευση του, περιέγραψε με τα ακόλουθα λόγια την… πύρινη σχέση του αμερικανού προέδρου με τη Γουόλ Στριτ: «Η χρηματοπιστωτική βιομηχανία προτίμησε τον Ομπάμα από τον Μακ Κέιν. Περίμεναν να ανταμειφθούν και ανταμείφθηκαν. Τότε ο Ομπάμα άρχισε να επικρίνει τους άπληστους τραπεζίτες και πρότεινε μέτρα ρύθμισης. Η τιμωρία γι’ αυτό ήταν ταχύτατη. Έστρεψαν το χρήμα τους στους Ρεπουμπλικάνους. Έτσι ο Ομπάμα είπε στους τραπεζίτες, “εντάξει παιδιά” και διαβεβαίωσε τον επιχειρηματικό κόσμο: “Εγώ, όπως κι οι περισσότεροι Αμερικάνοι, δεν εχθρευόμαστε την επιτυχία των ανθρώπων ή τον πλούτο. Είναι μέρος του συστήματος της ελεύθερης αγοράς”. Οι άνθρωποι το είδαν αυτό και δυσφόρησαν», ήταν τα λόγια του Τσόμσκι.

Οπότε, αν και την επόμενη Πρωτομαγιά κι αφού μάλιστα θα έχει ψηφισθεί ο επίμαχος νόμος για τη ρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα, η AFL-CIO διαδηλώνει πάλι μεταξύ Γουόλ Στριτ και Μπρόουντ, ας μην παραξενευτούμε…

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: