Home » Uncategorized

Category Archives: Uncategorized

Αυξάνονται οι εβραϊκοί εποικισμοί κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου

f

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Μια τεράστια, πολυεθνικού χαρακτήρα προσπάθεια να μη δοθεί στη δημοσιότητα η λίστα με τις εταιρείες που εμπλέκονται στην ανέγερση των εβραϊκών εποικισμών στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και μήνες. Τις τελευταίες όμως εβδομάδες οι επαφές και τα μηνύματα είναι συνεχή και πυρετώδη .

Η δημιουργία της λίστας με τις εμπλεκόμενες εταιρείες ψηφίσθηκε από το συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, κατόπιν πρότασης της Παλαιστινιακής αντιπροσωπείας, στις 24 Μαρτίου 2016. Η απόφαση για τη συγκρότηση της βάσης δεδομένων που θα καλύπτει όσες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στις παράνομες, με βάση το διεθνές δίκαιο, δραστηριότητες στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, την ανατολική Ιερουσαλήμ και τα Υψώματα του Γκολάν συνάντησε τη σφοδρή αντίδραση όχι μόνο της ισραηλινής αντιπροσωπείας, αλλά επίσης της αμερικανικής και της βρετανικής. Δεν είναι δύσκολο να εικάσουμε τους λόγους: Η δημοσιοποίηση της λίστας, που θα ανανεώνεται ετησίως, θα ενθαρρύνει το κίνημα «μποϋκοτάζ, κυρώσεων και αποεπένδυσης» (BDS) που είναι σε εξέλιξη παγκοσμίως εναντίον των εταιρειών που βοηθούν την ισραηλινή κατοχή, ενώ θα αποδείκνυε πόσο υποκριτική είναι η λεγόμενη «εταιρική κοινωνική ευθύνη» στην οποία ορκίζονται πολυεθνικοί γίγαντες δαπανώντας εκατομμύρια για δημόσιες σχέσεις.

Η προσπάθεια συγκάλυψης των αμερικανικών και βρετανικών πολυεθνικών που συνεργάζονται με το εβραϊκό κράτος καταστρατηγώντας το διεθνές δίκαιο, δεν είναι άσχετη με την ένταση το τελευταίο χρονικό διάστημα των προσπαθειών προσάρτησης των κατεχόμενων παλαιστινιακών εδαφών εκ μέρους του εβραϊκού κράτους – απαρτχάιντ. Συγκεκριμένα, από τον Ιανουάριο μέχρι τον Αύγουστο του 2017 εγκρίθηκε η υλοποίηση 56 σχεδίων για 4.909 εποικισμούς, που αντιπροσωπεύουν μια αύξηση σε σχέση με το 2016 κατά 85%! Την ίδια περίοδο ισραηλινές μπουλντόζες έχουν κατεδαφίσει τουλάχιστον 121 κτίσματα παλαιστινιακής ιδιοκτησίας, αφήνοντας άστεγους 168 Παλαιστίνιους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την ανατολική Ιερουσαλήμ.

Η αποφασιστικότητα του Σιωνισμού να εντείνει τα σχέδια πλήρους προσάρτησης των κατεχομένων εδαφών έγινε εμφανής στις 28 Αυγούστου όταν ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου απευθυνόμενος σε εβραίους εποίκους της Δυτικής Όχθης δήλωσε: «Είμαστε εδώ για να μείνουμε… Δεν θα υπάρξει καμία εκδίωξη των εποικισμών από τη γη του Ισραήλ… Θα βαθύνουμε τις ρίζες μας, θα χτίσουμε, θα δυναμώσουμε και θα εποικίσουμε». Στον απόηχο αυτών των λέξεων το υπουργικό συμβούλιο του σιωνιστικού κράτους ενέκρινε στις 3 Σεπτεμβρίου την οικοδόμηση ενός νέου οικισμού μεταξύ Ραμάλας και Ναμπλούς, κατά παράβαση όχι μόνο της απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ 2334 που χαρακτηρίζει παράνομη κάθε ανέγερση, αλλά και της συμφωνίας της Χεβρόνας που υπογράφτηκε μεταξύ της Οργάνωσης για την Απελευθέρωσης της Παλαιστίνης και του Ισραήλ το 1997.

Η κλιμάκωση της ισραηλινής επιθετικότητας συνδέεται ευθέως με την εκλογή του Τραμπ, που όχι απλώς αποδέχεται τα τετελεσμένα αλλά ενθαρρύνει τις προκλήσεις των σιωνιστών. Ενδεικτικό το τελευταίο κατόρθωμα του αμερικανού πρέσβη στο Τελ Αβίβ: ο όρος «υποτιθέμενη κατοχή» σε επίσημο έγγραφο…

Πηγή: Εφημερίδα Πριν

Advertisements

Οι πολιτικές ευθύνες πίσω από τον τυφώνα Χάρβεϊ

Με το άχαρο έργο της ανεύρεσης των νεκρών, το οποίο αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τη λίστα των απωλειών που μέχρι στιγμή ανέρχονται στους 33, είναι επιφορτισμένα τα συνεργεία διάσωσης στο Χιούστον όσο η στάθμη των νερών αρχίζει να υποχωρεί.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Ο κατάλογος ωστόσο με τις ζημιές τώρα αρχίζει να συγκροτείται και μέρα με την ημέρα μεγαλώνει καθώς πέρα από το Χιούστον, που είναι η τέταρτη μεγαλύτερη πόλη των ΗΠΑ, καταιγίδες και πλημμύρες έχουν ήδη πλήξει κι αναμένεται να πλήξουν περαιτέρω πολλές γύρω περιοχές. Μεταξύ αυτών και το Τέξας, όπου χτυπάει η καρδιά της αμερικανικής πετρελαιοβιομηχανίας και βρέθηκε αντιμέτωπο με τη χειρότερη καταιγίδα των τελευταίων 50 ετών. Ενδεικτικά, η διακοπή της δραστηριότητας των 15 διυλιστηρίων της περιοχής, που αντιπροσωπεύουν το 21%, της συνολικής δραστηριότητας διύλισης στις ΗΠΑ, θεωρείται σίγουρο ότι θα δώσει περαιτέρω ώθηση στις τιμές των καυσίμων.

Έφτασε ωστόσο και η ώρα της απόδοσης ευθυνών, η στιγμή  που ένα τουλάχιστον χέρι, θέλει – δε θέλει, πρέπει να απλωθεί για να πάρει το λογαριασμό. Στην περίπτωσή μας αυτοί που πρέπει να πληρώσουν είναι …τρεις!

Άνοδος της θερμοκρασίας

Ο πρώτος και σημαντικότερος υπαίτιος του τυφώνα Χάρβεϊ είναι η κλιματική αλλαγή. Η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη, την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να θεωρεί ανύπαρκτη, μόνο και μόνο για να προστατέψει τα συμφέροντα της αμερικανικής εξορυκτικής βιομηχανίας, και δη των πετρελαιάδων, που θίγονται άμεσα με κάθε μέτρο περιορισμού ή μείωσης των εκπομπών ρύπων που συμβάλλουν στην άνοδο της θερμοκρασίας. Γι’ αυτό το λόγο απέσυρε τις ΗΠΑ ακόμη κι απ’ αυτή τη συμφωνία του Παρισιού, που ξεχείλιζε αμφισημιών, ενώ απουσίαζαν δεσμευτικοί στόχοι, αυστηρά προσδιορισμένοι χρονικά.

Στην περίπτωση του Χάρβεϊ, και δεκάδων άλλων τυφώνων που πλήττουν τον Κόλπο του Μεξικού η κρίσιμο μεταβολή αφορά την άνοδο της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας. Από 1,5 ως 4 βαθμούς Κελσίου έχει αυξηθεί σε σχέση με τον μέσο όρο των ετών 1961-1990 η θερμοκρασία οδηγώντας σε άνοδο και την ατμοσφαιρική θερμοκρασία που με τη σειρά της επιτείνει τα καιρικά φαινόμενα, με αποτέλεσμα να γίνονται όλο και πιο βίαια και καταστροφικά. Η πυκνότητα της νεροποντής που έπληξε το Χιούστον μέσα σε 38 ώρες ήταν τέτοια που ισοδυναμούσε με βροχή 10 μηνών.

Οι ανθρώπινες – πολιτικές ευθύνες πίσω από τον τυφώνα Χάρβεϊ, που συγκαταλέγεται στις 3 πιο δαπανηρές φυσικές καταστροφές στη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ, σχετίζονται με τις συνεχείς περικοπές κοινωνικών δαπανών. Μόλις πριν λίγους μήνες ο Τραμπ ανακοίνωσε την μείωση των δαπανών της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Διαχείρισης Εκτάκτων Καταστάσεων (FEMA) κατά 1 δις. δολ. ή 11% του συνόλου των δαπανών της. Οι περικοπές μάλιστα θα έπλητταν τη χρηματοδότηση τροφής και καταλυμάτων άμεσης ανάγκης. Το αιτιολογικό της κυβέρνησης ήταν πώς χρειαζόταν αυτά τα κονδύλια για να χρηματοδοτήσει τις απελάσεις και την οικοδόμηση του τείχους με το Μεξικό. Επίσης, θύμα των περικοπών του Τραμπ ήταν και η ακτοφυλακή που ειδικά στο Τέξας έσωσε δεκάδες άτομα από την πλημμύρα.

Περικοπές δαπανών

Στις 28 Αυγούστου ωστόσο, όταν στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ρωτήθηκε κατά πόσο θα επιμείνει στην μείωση των κονδυλίων της FEMA, απάντησε «όχι», ανακαλώντας την πρόταση περικοπών. Παρόλα αυτά, η ακύρωση του σχεδίου περικοπών, σε ένα περιβάλλον εκθετικής αύξησης των ακραίων καιρικών φαινομένων που μετατρέπει τη FEMA σε ασπίδα προστασίας των φτωχών, μόνο ανακούφιση δεν προκαλεί. Είναι κοινή πεποίθηση πώς κάθε χρόνο ολοένα και μεγαλύτερα κονδύλια πρέπει να κατευθύνονται στην αντιμετώπιση και διαχείριση φυσικών καταστροφών.

Η καταστροφή που έπληξε ωστόσο το Χιούστον, που είναι η πρωτεύουσα της αμερικανικής βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου, ουδέποτε θα είχε προσλάβει τόσο καταστροφικές διαστάσεις αν το Χιούστον δεν είχε εξελιχθεί σε Άγρια Δύση της αμερικανικής οικιστικής ανάπτυξης. Σε ένα εξαιρετικό ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Washington Post  στις 29 Αυγούστου αναδεικνύεται μια άγνωστη πλευρά της τέταρτης μεγαλύτερης πόλης των ΗΠΑ, η οποία αποκαλείται κι ως «η πόλη που δε γνωρίζει όρια». Το Χιούστον κέρδισε αυτό το χαρακτηρισμό εξ αιτίας της ανυπαρξίας κανόνων στη χρήση γης, που έγιναν αποδεκτοί μάλιστα από τους κατοίκους του με τρία δημοψηφίσματα, εκ των οποίων το τελευταίο διεξήχθη το 1993.

«Η ανάπτυξη που στην πραγματικότητα είναι ανεξέλεγκτη, ακόμη και στις περιοχές που είναι επιρρεπείς στις πλημμύρες, έχει μειώσει την ήδη μειωμένη φυσική ικανότητα της γης να απορροφά νερό, σύμφωνα με περιβαλλοντολόγους και ειδικούς στη χρήση γης και τις φυσικές καταστροφές. Το δε σύστημα αποχέτευσης της πόλης – ένα δίκτυο από δεξαμενές, βάλτους, κι ως έσχατη ανάγκη δρόμους που κρατούν και στραγγίζουν το νερό – δε σχεδιάστηκε για να αντιμετωπίσει τις συνεχείς καταιγίδες που είναι όλο και πιο συχνές», αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα.

Δοθέντων όλων των παραπάνω, στα οποία πρέπει να προστεθούν οι πολύ πιο καταστροφικές σε ανθρώπινες ζωές πλημμύρες που συνέβησαν ταυτόχρονα στην Ασία (Ινδία, Νεπάλ και Μπαγκλαντές), φαίνεται ότι είμαστε μάρτυρες μιας καθόλου ήπιας και ομαλής κλιματικής αλλαγής που θα έχει εξαιρετικά αρνητικές επιπτώσεις στα πιο χαμηλά εισοδηματικά στρώματα και τα δημόσια οικονομικά. «Οι φορολογούμενοι θα κληθούν να πληρώσουν το μερίδιο του λέοντος από το λογαριασμό των 50 δισ. δολ. της καταιγίδας Χάρβεϊ», ήταν ο τίτλος των Financial Times στις 30 Αυγούστου. Οι αμερικανοί εργαζόμενοι επομένως δε θα έχουν να πληρώσουν μόνο για τις χρεοκοπημένες τράπεζες και τους επεκτατικούς πολέμους σε Αφγανιστάν και Ιράκ, που διεξάγονται με πρόσχημα την τρομοκρατία, αλλά στο εξής θα πρέπει να βάζουν το χέρι στην τσέπη και για τις πλημμύρες.

Πολύ μεγάλος δεν είναι ο λογαριασμός για να μην επιστραφεί σε αυτούς που άμεσα ευθύνονται;

Πηγή: Kommon

Πολεμικός προϋπολογισμός από Τραμπ!

Η συρρίκνωση των μη πολεμικών δαπανών και η γενναία αύξηση των πολεμικών κονδυλίων δεν περιορίζεται στο επόμενο δημοσιονομικό έτος, που για τις ΗΠΑ ξεκινά τον Οκτώβριο. Δεν είναι επομένως μια εξαίρεση. Αντίθετα, όπως δείχνουν οι προβλέψεις που είναι ενσωματωμένες στον κρατικό προϋπολογισμό του 2018, ο υδροκεφαλισμός της πολεμικής βιομηχανίας και του κράτους Μεγάλου Αδελφού θα συνεχιστεί σε όλη τη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας. Αυτή τουλάχιστον είναι η πρόθεση του Λευκού Οίκου υπό την ηγεσία του Τραμπ. Έτσι όμως ανοίγει μια ολόκληρη εποχή αναταράξεων και πολέμων καθώς η πείρα δείχνει ότι ποτέ οι πολεμικές παραγγελίες δεν εξυπηρετούσαν εκθεσιακούς λόγους…

Την πλήρη αποδόμηση των προεκλογικών εξαγγελιών του Ντόναλντ Τραμπ σηματοδοτεί ο προϋπολογισμός που κατατέθηκε πριν λίγες εβδομάδες προς συζήτηση στα νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ και πρόκειται να ισχύσει από τον Οκτώβριο, οπότε ξεκινάει το επόμενο δημοσιονομικό έτος.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Είναι ένας προϋπολογισμός που διαλύει και την πιο μικρή υποψία κοινωνικού κράτους που οικοδομήθηκε στις ΗΠΑ επί προέδρου Λίντον Τζόνσον κι έχει απομείνει μέχρι σήμερα. Είναι ένα κράτος πρόνοιας κατά κοινή ομολογία υποχρηματοδούμενο, απαρχαιωμένο και αναποτελεσματικό. Ακόμη κι αυτό ωστόσο καταστρέφεται για χάρη της πολεμικής βιομηχανίας που μετατρέπεται σε ελέφαντα στο δωμάτιο, απομυζώντας κάθε δολάριο, την ίδια ώρα που οι δαπάνες για το υπουργείο Άμυνας το νέο έτος θα καταγράψουν αύξηση ρεκόρ, που ξεπερνά το 10%!

Ας θυμηθούμε τι υποσχόταν επισήμως και δημόσια ο 45ος αμερικανός πρόεδρος και ας το αντιπαραβάλουμε με όσα θα φέρει ο νέος κρατικός προϋπολογισμός για το 2018 και την επόμενη δεκαετία καθώς το προσχέδιο που δόθηκε στη δημοσιότητα περιλαμβάνει προβλέψεις για τα σημαντικότερα δημοσιονομικά μεγέθη μέχρι και για το 2027.

«Πρώτα η Αμερική» είχε εξαγγείλει ο Τραμπ

Ξεπερνώντας το γεγονός ότι οι πρώτοι που έκαναν σημαία τους το σύνθημα «Η Αμερική πρώτα» ήταν η ρατσιστική εγκληματική οργάνωση Κου Κλουξ Κλαν ο Τραμπ υποσχόταν όπου βρισκόταν κι όπου τουίταρε πώς στο εξής προτεραιότητα θα έχουν οι ίδιοι οι Αμερικάνοι, οι απλοί πολίτες. Ουκ ολίγες φορές μάλιστα υποσχέθηκε και την αναδίπλωση στο εσωτερικό, ως μια μορφή τερματισμού της οικονομικής αιμορραγίας που προκαλούν οι πολεμικές εκστρατείες.

Απ’ ό,τι φαίνεται όμως η Αμερική που πάει μπροστά κατά τον Τραμπ μάλλον κατοικεί στα εργοστάσια της Lockheed Martin και της Raytheon που θα ευνοηθούν από την αύξηση των πολεμικών δαπανών από τα 521,8 δισ. δολ. σε 574,5 δισ. Αύξηση ύψους 52,7 δισ. δολ. σε ένα έτος μόνο!

Για να γίνει κατορθωτή η χρηματοδότηση της βιομηχανίας του πολέμου δεν έμεινε κανένα κονδύλι άθικτο απ’ όσα χρηματοδοτούν άμεσα ή έμμεσα την κοινωνική πολιτική. Στον πίνακα φαίνονται αναλυτικά οι περικοπές κατά υπουργείο. Εξ ίσου σοβαρές είναι ωστόσο και οι περικοπές κατά δημόσια υπηρεσία. Για παράδειγμα κάθετα μειώνονται οι δαπάνες για το Εθνικό Κληροδότημα για τις Τέχνες, το Εθνικό Κληροδότημα για τις Ανθρωπιστικές Σπουδές, την Εταιρεία για τις Δημόσιες Μεταδόσεις την αεροδιαστημική υπηρεσία NASA, την παροχή τροφίμων στους φτωχούς, και, μεταξύ πολλών άλλων, στην Εταιρεία Νομικών Υπηρεσιών που χρηματοδοτούσε τη νομική υποστήριξη άπορων μεταναστών, φυλακισμένων, κ.α.

Η αθρόα υποστήριξη των επιχειρηματικών συμφερόντων από τον Τραμπ θα οδηγήσει σε νέα ύψη τη φτώχεια. Η δεινή θέση της εργαζόμενης Αμερικής αποτυπώνεται σε έναν αλάνθαστο δείκτη: την έκταση του δανεισμού των νοικοκυριών που το πρώτο τρίμηνο του 2017 φθάνοντας τα 12,73 τρισ. δολ. ξεπέρασε για πρώτη φορά το ύψος – ρεκόρ που είχε φτάσει το τρίτο τρίμηνο του 2008. Οι τεχνικές αναλύσεις πίσω από την αύξηση αυτού του μεγέθους συνήθως διακρίνουν αισιοδοξία για την πορεία της οικονομίας. Ευφημισμοί! Πάντα η αύξηση του ιδιωτικού δανεισμού ήταν η άλλη όψη της μείωσης των εισοδημάτων και πορτοκαλί συναγερμός για τη δημιουργία φούσκας που αργά ή γρήγορα οδηγεί σε «διόρθωση». Με τα γνωστά ολέθρια αποτελέσματα πτώσης των αξιών ώστε να εκτονωθεί η κρίση υπερσυσσώρευσης…

«Πλήγμα στην τραπεζοκρατία»

Πράγματι, οι νεοφιλελεύθεροι ευαγγελίζονται και υλοποιούν το μικρότερο κράτος, υπό έναν πολύ συγκεκριμένο όρο όμως: Συρρικνώνουν αυστηρά και μόνο εκείνες τις δραστηριότητες του κράτους που αφορούν την κοινωνία: Παιδεία, υγεία, αστική ανάπτυξη, κοκ. Οι άκρως επιλεκτικές τους περικοπές, αφήνουν σταθερά εκτός μειώσεων τα κονδύλια με τα οποία θρέφεται το περίφημο στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα. Έτσι, στην πράξη δεν έχουμε να κάνουμε με μια συρρίκνωση του κράτους (αυτής της …μάστιγας θα πρόσθετε ένας γνήσιος νεοφιλελεύθερος) αλλά με την αλλαγή του χαρακτήρα του: Όλο και περισσότερο από κράτος που στόχο έχει να αμβλύνει τις κοινωνικές και εισοδηματικές αντιθέσεις μετατρέπεται σε κράτος χορηγό του ιδιωτικού τομέα. Με άλλα λόγια οξύνει τις αντιθέσεις…

Πάντα ωστόσο οι μειώσεις δαπανών έρχονταν να υπηρετήσουν κι ένα πολιτικό στόχο. Σχεδόν ποτέ η επιδίωξη δε σταμάταγε στις εκταμιεύσεις. Επιστρέφοντας στα δικά μας ας θυμηθούμε τις απολύσεις στο δημόσιο τομέα επί ΝΔ που ως στόχο είχαν, πέραν της μείωσης των δημοσίων υπαλλήλων, τη δημιουργία επενδυτικών ευκαιριών για ιδιωτικές εταιρείες που θα πρόσφεραν ως εξωτερικοί συνεργάτες τις υπηρεσίες που κάλυπταν ως τότε πχ οι συντηρητές κτιρίων (υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, κ.λπ.) ή οι γραμματείες στα πανεπιστήμια.

Στις ΗΠΑ του Τραμπ οι στόχοι είναι πολύ πιο φιλόδοξοι. Για παράδειγμα η μείωση των σχολικών δαπανών, την ίδια στιγμή που θα δοθούν 2,6 δισ. δολ. για την ανέγερση του τείχους στα σύνορα με το Μεξικό, είναι σίγουρο ότι θα υποβαθμίσει περαιτέρω τα δημόσια σχολεία προς όφελος των ιδιωτικών.

Επίσης, μια από τις υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών που παύει σχεδόν να χρηματοδοτείται είναι το Γραφείο Χρηματοοικονομικής Έρευνας. Πρόκειται για μια ανεξάρτητη υπηρεσία που δημιουργήθηκε μετά την κρίση του 2008 και εξοπλίστηκε με εποπτικά καθήκοντα και τη δέουσα ανεξαρτησία ώστε να ελέγχει τις τράπεζες. Με καναρίνι στο ορυχείο ή σαν ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης το περιέγραψαν με επιστολή τους προς τον Τραμπ Δημοκράτες και Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές που αποδοκίμασαν τη σχεδιαζόμενη οικονομική ασφυξία του γραφείου. Η αποδυνάμωσή του συμπίπτει χρονικά με τη συζητούμενη κατάργηση επί της ουσίας του νόμου Ντοτ Φρανκ ο οποίος υποτίθεται πώς θα έβαζε φρένο στη συγχώνευση του τομέα της επενδυτικής με τη λιανική τραπεζική, ώστε να περιοριστεί η κερδοσκοπία. Ήταν κι αυτό ένα από τα μέτρα που είχαν ψηφισθεί ώστε να μην επαναληφθούν Lehman Brothers. Αν ψηφιστεί η διακοπή της χρηματοδότησης αυτού του γραφείου πιθανά να μη χρειαστεί η κατάργηση του νόμου Ντοτ Φρανκ, καθώς πλέον θα λείπουν τα εργαλεία για να ελέγχεται η τραπεζοκρατία, την οποία υποτίθεται ότι εξέφραζε η υποψήφια των Δημοκρατικών, Χίλαρι Κλίντον, στο πλαίσιο της προεκλογικής εκστρατείας το 2016. Ο Τραμπ επομένως που υποτίθεται ότι αντιπροσώπευε τα συμφέροντα της «βαθιάς» εργαζόμενης Αμερικής, αυτής που πρωταγωνιστεί σχεδόν μονότονα στις ταινίες του Κλιντ Ίστγουντ, είναι ο πρόεδρος που θα δώσει ξανά στις τράπεζες την ελευθερία δράσης που στερήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Πολύτιμη βοήθεια σε αυτή την αποστολή θα προσφέρει ο υπουργός Οικονομικών Στιβ Μινούχιν, που προέρχεται από την Goldman Sachs κι είναι ο 14ος στη σειρά υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ που προέρχεται από τις τράπεζες!

Μάννα εξ ουρανού για τις τράπεζες αποδείχθηκε και το περίφημο επενδυτικό πρόγραμμα με στόχο τον εκσυγχρονισμό των γερασμένων δημόσιων υποδομών. Ήταν μια εξαγγελία ύψους ακόμη κι 1 τρισ. δολ. το 2016, που ξύπναγε κεϋνσιανές μνήμες στήριξης της ενεργού ζήτησης. Φρούδες κι αυτές οι ελπίδες. Αυτό που έμεινε είναι 200 δισ. δολ. τα οποία θα μοχλευθούν μέσω συγχρηματοδοτούμενων έργων με τον ιδιωτικό τομέα ώστε να φτάσουν στο απαραίτητο ύψος. Έτσι όμως οι δημόσιες ως τώρα υποδομές, μετά τον εκσυγχρονισμό τους, θα γίνουν ιδιωτικές. Η χρηματιστικοποίηση μάλιστα της αμερικάνικης οικονομίας θα πάει πολλά βήματα παραπέρα καθώς οι τράπεζες θα αποκτήσουν στο εξής πρόσβαση σε γέφυρες, σχολεία και νοσοκομεία και μέσω αυτών απ’ ευθείας στο πορτοφόλι των πολιτών.

«Στο τιμόνι ο ρεαλισμός του επιχειρηματία»

Δεν είναι η χαρά. Είναι το πανηγύρι των αριθμών ο κρατικός προϋπολογισμός του 2018, καθώς όλες οι προβλέψεις που έχουν ενσωματωθεί προδιαγράφουν ένα μέλλον ρόδινο, απαλλαγμένο από κρίσεις, ακόμη και από οριακές μειώσεις του προϊόντος. Ο μικρότερος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ καταγράφεται στο τρέχον ημερολογιακό έτος και είναι μόλις 4,3%, ενώ από το 2021 και μετά, κάθε χρόνο αυξάνεται κατά 5,1%, για να φτάσει το 2027 το ΑΕΠ να ανέρχεται σε 31.439 δισ. δολ. Πρόκειται για δημιουργική λογιστική, χειρίστου μάλιστα είδους, καθώς ποτέ άλλοτε στο παρελθόν, ούτε στο πρόσφατο ούτε στο απώτερο, η αμερικανική οικονομία δεν είχε ακολουθήσει τέτοιο πρότυπο ανάπτυξης.

Ο πρώτος προϋπολογισμός του Τραμπ δεν σόκαρε μόνο για την ωμή ταξικότητά του, καθώς για πρώτη φορά μεταβιβάζονται σε τέτοια κλίμακα πόροι από τους φτωχούς που είναι οι συνήθεις χρηματοδότες των δημόσιων οικονομικών, στους πλούσιους, αλλά και για την αυθαιρεσία των προβλέψεών του. Εδώ έχουμε μία ακόμη απότομη προσγείωση στην πραγματικότητα καθώς ο Τραμπ που υποσχόταν ότι θα αφήσει οριστικά πίσω του τις αυθαιρεσίες των πολιτικών δίνοντας όλη την εξουσία στους τεχνοκράτες και τους επιχειρηματίες φτιάχνει έναν προϋπολογισμό βάσει του οποίου η αμερικανική οικονομία την επόμενη δεκαετία συνεχώς και αδιαλείπτως θα μεγεθύνεται. Πρόκειται για δημιουργική λογιστική και αποκυήματα φαντασίας.

Ζητούμενο από τον Λευκό Οίκο είναι η απόκρυψη της τεράστιας μαύρης τρύπας που θα προκαλέσει στα δημόσια έσοδα η προτεινόμενη μείωση του επιχειρηματικού φόρου από το 35% στο 15% κι ο διπλασιασμός της έκπτωσης φόρων που απολαμβάνουν τα φυσικά πρόσωπα. Οι προβλέψεις για αύξηση του ΑΕΠ κατά 5% ετησίως, όταν η Ομοσπονδιακή Τράπεζα μόλις τον Μάρτιο προσγείωσε τις προβλέψεις στο 1,8% και το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου στο 1,9% εξυπηρετούν την ισοσκέλιση του κρατικού προϋπολογισμού και την προβλεπόμενη μείωση του δημόσιου χρέους από 76,7% το 2018 στο 59,8% το 2027. Με άλλα λόγια συγκαλύπτουν τον υπό εξέλιξη δημοσιονομικό εκτροχιασμό που θα προκαλέσει η πολιτική παροχών στους πλουσίους του Τραμπ, επιβεβαιώνοντας έναν κανόνα που θέλει τις κυβερνήσεις των Ρεπουμπλικανών να πρωταγωνιστούν στους δημοσιονομικούς εκτροχιασμούς και των Δημοκρατικών στη σταθεροποίηση…

Μέρος του άρθρου δημοσιεύθηκε στις 18 Ιουνίου 2017 στην εφημερίδα Νέα Σελίδα

 

 

Επί του παρόντος, άδικη ύφεση! Η «δίκαιη ανάπτυξη» ευχολόγιο!

tsipΚαι το όνομα αυτού… «δίκαιη ανάπτυξη»! Εμφανίζεται ως το αντίβαρο στα αλλεπάλληλα μνημονιακά πολυνομοσχέδια που ψήφισε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ και τη λαίλαπα των νέων και παλιών μέτρων. Το διαβάσαμε στη συνέντευξη του Αλ. Τσίπρα στην Εφημερίδα των Συντακτών στις 4 Ιουνίου 2016, στην ομιλία του στο Μουσείο της Ακρόπολης στις 16 Ιουνίου και στη συνέντευξη του Ν. Παππά στην Αυγή στις 18 Ιουνίου.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Είναι ο διάδοχος του «παράλληλου προγράμματος», που διαδέχθηκε το «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης», που κι αυτό με τη σειρά του είχε διαδεχθεί το «αριστερό πρόγραμμα», κοκ. Η απόσταση που χωρίζει τη «δίκαιη ανάπτυξη» από το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ είναι τόσο μεγάλη ώστε τον ίδιο όρο, «δίκαιη ανάπτυξη», είχε χρησιμοποιήσει και ο Α. Σαμαράς προ διετίας για να προσδώσει ένα θετικό πρόσημο στην πολιτική του και να εξωραΐσει το περιεχόμενό της. Το αποτέλεσμα το ξέρουμε. Το ίδιο θα συμβεί και με τη «δίκαιη ανάπτυξη» του ΣΥΡΙΖΑ, που σύντομα θα αποδειχθεί μια ακόμη κενολογία… Για την ακύρωση ωστόσο της «δίκαιης ανάπτυξης» έχει φροντίσει ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ, με την πολιτική που εφαρμόζει.

Ποια ανάπτυξη;

Το 2015 η οικονομία συρρικνώθηκε, για όγδοη συνεχή χρονιά, κατά 0,2%, ενώ συρρίκνωση αναμένεται και για φέτος, κατά 0,3%, με βάση τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδας, που περιλαμβάνονται στην έκθεση για τη νομισματική πολιτική 2015-2016, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα στις 15 Ιουνίου. Μιλώντας επομένως για ανάπτυξη η κυβέρνηση μετατρέπει την επιθυμία της σε πραγματικότητα καθώς το μόνο που έχει καταφέρει, αποδεδειγμένα, είναι η συνέχιση της υφεσιακής πολιτικής. Και για να κρύψει αυτή την καταστροφική πολιτική που υλοποιείται εδώ και τώρα, σε πραγματικό χρόνο, επικαλείται την ανάπτυξη που στο μέλλον θα έρθει… Όπως ακριβώς έκαναν όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις.

Ακόμη όμως κι αν πάψει να συρρικνώνεται το εθνικό προϊόν, το μερίδιο της εργασίας ποτέ δεν πρόκειται να επιστρέψει στα επίπεδα που βρισκόταν πριν την κρίση. Και γι’ αυτό φρόντισε πάλι ο ΣΥΡΙΖΑ. Προς επίρρωση μια σειρά από μέτρα που έχει ψηφίσει τον τελευταίο χρόνο, κι ειδικότερα μετά την ατιμωτική συμφωνία που υπέγραψε στις 12 Ιουλίου 2015, τα οποία διασφαλίζουν ότι η υπέρβαση της κρίσης θα συντελείται σε βάρος των λαϊκών στρωμάτων και των δυνάμεων της εργασίας. Ενδεικτικά και μόνον:

Συνέχιση της φορολογικής λεηλασίας. Η αύξηση του ΦΠΑ από το 23% στο 24% (αφού πρώτα μια σειρά προϊόντων πρώτης ανάγκης μετατάχθηκαν από την κλίματα του 13% στην ανώτερη τότε κλίμακα του 23%) και η παγιοποίηση του ΕΝΦΙΑ και του φόρου κοινωνικής αλληλεγγύης καθιστούν τη φορολογία άδικη και μεροληπτική, καθώς μεταφέρουν το κόστος της προσαρμογής στις πλάτες της κοινωνικής πλειοψηφίας και των εισοδηματικά αδυνάτων. Η αύξηση δε της φορολογίας των επιχειρήσεων (από το 26% στο 29% για τα κέρδη, από το 10% στο 15% για το μέρισμα και από 80% στο 100% της προκαταβολής), στο σημερινό περιβάλλον παρατεταμένης ύφεσης και αποεπένδυσης, δεν αποτελούν αντικαπιταλιστική πολιτική, αλλά τη συμβολή του ΣΥΡΙΖΑ στην συγκέντρωση και συγκεντροποίηση του ελληνικού κεφαλαίου, καθώς θα οδηγήσει στο κλείσιμο χιλιάδες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Υφαρπαγή του δημόσιου πλούτου. Η ιδιωτικοποίηση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων, του ΟΛΠ και του ΟΛΘ, το σκανδαλώδες χάρισμα του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού στον Λάτση καθ’ υπόδειξη των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, που λειτούργησαν σαν εμπορικοί αντιπρόσωποι του Λάτση, και το υπερ-ταμείο ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας με διάρκεια ζωής 99 χρόνια στερούν από τον πολίτη δημόσιο χώρο, φαλκιδεύουν κυριαρχικά δικαιώματα και υπόσχονται ανατιμήσεις σε εισιτήρια και κάθε είδους χρεώσεις. Από την άλλη, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ δημιουργεί πεδία δόξης λαμπρά και κυρίως δωρεάν για το ιδιωτικό κεφάλαιο που θα επιχειρηματικοποιεί φυσικό πλούτο και δημόσιες εγκαταστάσεις.

Διάλυση της κοινωνικής ασφάλισης. ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ μπορούν να καυχώνται πώς με το νομοσχέδιο του Κατρούγκαλου έβαλαν το τελευταίο καρφί στο φέρετρο του ασφαλιστικού συστήματος. Το σπάσιμο της σύνταξης σε εθνική και ανταποδοτική, η κατάργηση του ΕΚΑΣ για 370.000 μικροσυνταξιούχους και η μείωση των κύριων συντάξεων κατά 20% – 30% για όσους συνταξιοδοτούνται μετά την ψήφιση του αντι-ασφαλιστικού νόμου εγγυώνται την μετατροπή της σύνταξης σε επίδομα. Η άλλη όψη της φτωχοποίησης της τρίτης ηλικίας είναι η ώθηση που δίνεται στον κλάδο ιδιωτικής ασφάλισης. Οι ιδιωτικές ασφαλιστικές ήδη ζουν με τον ΣΥΡΙΖΑ τα καλύτερα τους χρόνια λόγω της διάλυσης της δημόσιας πρωτοβάθμιας υγείας.

Περικοπές δημοσίων δαπανών. Ο κόφτης δημοσίων δαπανών, με βάση τον οποίο θα επιβάλλονται αυτόματες περικοπές δαπανών έως 3,6 δις. ευρώ ή 2% του ΑΕΠ σε περίπτωση αποκλίσεων από το στόχο δημιουργίας δημοσιονομικού πλεονάσματος θα προκαλέσει μεγαλύτερη εξαθλίωση στην κοινωνία, καθώς παρά τις υποσχέσεις του υπουργού Οικονομικών Ευκλ. Τσακαλώτου δεν εξαιρέθηκαν μισθοί και συντάξεις. Έτσι, το κόστος των αποκλίσεων από τους πάντα υψιπετείς στόχους (όπως για παράδειγμα συνέβη το πρώτο τετράμηνο του έτους που τα έσοδα ΦΠΑ από νησιά όπως η Μύκονος παρουσίασαν υστέρηση έναντι του στόχου κατά 62%!) θα μεταφέρεται στους συνταξιούχους και τους μισθωτούς! Τι διαφορετικό θα έκανε ο Σαμαράς;

Δικαιοσύνη για τους φοροκλέπτες

Βαθύτερη εκμετάλλευση. Με ευθύνη ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ στις ιδιωτικοποιημένες επιχειρήσεις (πχ ΟΛΠ) αλλάζουν εκ βάθρων οι εργασιακές σχέσεις με τις σταθερές αμοιβές να δίνουν τη θέση τους στη σύγχρονη δουλοπαροικία (εκ περιτροπής εργασία μέσω ενδιάμεσων ατζέντηδων, κλπ.). Το τοπίο θα αλλάξει περαιτέρω με την ζητούμενη από το ΣΕΒ (μέσω του προέδρου του, Θόδωρου Φέσσα – ναι… αυτού που φιγούραρε και στις λίστες των Panama Papers) κατάργηση του 13ου και του 14ου μισθού στον ιδιωτικό τομέα, την απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων και άλλα τέτοια μέτρα που θα αποφασιστούν το φθινόπωρο, όταν θα ανοίξει η συζήτηση για τα εργασιακά.

Στρατιές αστέγων. Η δυνατότητα μεταπώλησης όχι μόνο μη εξυπηρετούμενων (κόκκινων), αλλά και κανονικά εξυπηρετούμενων (πράσινων) δανείων από τις τράπεζες, με στόχο τη δημιουργία μιας νέας, δευτερογενούς αγοράς δανείων θα δημιουργήσει χιλιάδες αστέγους. Αργά ή γρήγορα θα γίνουμε και στην Ελλάδα μάρτυρες δραματικών σκηνών με την αστυνομία να πετάει βίαια έξω από τα σπίτια τους οικογένειες ανέργων (γιατί αυτοί είναι που δεν θα μπορούν να φανούν συνεπείς ακόμη και στις πιο δελεαστικές προσφορές των «κορακιών») που θα ζητούν προσωρινή στέγη σε συγγενείς και φίλους, πριν εγκατασταθούν κάτω από γέφυρες. Κι αυτό θα είναι δημιούργημα του ΣΥΡΙΖΑ και των ψεκασμένων των ΑΝΕΛ. Το ξεφόρτωμα δε, των κόκκινων δανείων (που από 39,9% το Δεκέμβριο του 2014, έφτασαν το 44,2% το Δεκέμβριο του 2015 και το 45,2% τον Μάρτιο του 2016 στο σύνολο του χαρτοφυλακίου) δεν πρόκειται να σώσει καν τις τράπεζες, αλλά θα αποτελέσει την πρώτη ύλη για ένα νέο πεδίο κερδοσκοπίας της μαφίας του χρήματος.

Τα παραπάνω μέτρα, που είναι λίγα μόνο απ’ όσα ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ κι ΑΝΕΛ, έχουν εξαλείψει κάθε περιθώριο άσκησης πολιτικής που θα εμπεριέχει ψήγματα έστω κοινωνικής δικαιοσύνης. Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ καταργεί το ΕΚΑΣ, ο Σημίτης μοιάζει με τον Αλιέντε, συγκρινόμενος με τον Τσίπρα. Εν κατακλείδι, το μνημόνιο Τσίπρα (Αύγουστος 2015) και το συμπληρωματικό μνημόνιο που ψηφίσαν τον Μάιο του 2016 είναι κομμένα και ραμμένα στα μέτρα του κάθε Φέσσα κι όσων ακόμη και τώρα εξακολουθούν να στέλνουν τα κέρδη τους στους φορολογικούς παραδείσους, χωρίς συνέπειες. Σε αυτό το πλαίσιο η δικαιοσύνη περνάει μέσα από την ανατροπή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών και των κυβερνήσεων που της εφαρμόζουν.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στην ιστοσελίδα kommon.gr 

Βιβλιοπαρουσίαση: Ισαάκ Ιλίτς Ρούμπιν, Μελέτες για τη θεωρία του χρήματος στον Μαρξ (Εκδ. Εκτός Γραμμής)

547Η σημασία της έκδοσης από τον οίκο Εκτός Γραμμής του σπουδαίου βιβλίου του Ισαάκ Ρούμπιν για τη μαρξιστική θεωρία του χρήματος (εδώ λεπτομέρειες) υπογραμμίζεται από δύο τρέχουσες εξελίξεις που βρίσκονται στο επίκεντρο των σύγχρονων μαρξιστικών αναζητήσεων και είναι σε σημαντικό βαθμό αλληλοσυμπληρούμενες: Αφενός την παρατεταμένη κρίση του καπιταλισμού και αφετέρου την περαιτέρω επέκταση της χρηματιστικοποίησης της σύγχρονης καπιταλιστικής οικονομίας.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η συμβολή του Ρούμπιν στη διερεύνηση αυτών των δύο φαινομένων είναι εξέχουσας σημασίας και μια από τις σπουδαιότερες στον 20ο αιώνα. Κατά την άποψή μου, η πλευρά της μαρξιστικής ανάλυσης την οποία αναδεικνύει και πηγαίνει ένα βήμα πιο μπροστά ο σοβιετικός μαρξιστής σχετίζεται με τον καταλυτικό ρόλο που διαδραματίζει το χρήμα, σαν γενικό ισοδύναμο, στην αξιακή θεωρία, δηλαδή στην γενική εξίσωση όλων των εμπορευμάτων. Ο Ρούμπιν επισημαίνει ότι ο Μαρξ δε στέκεται στην εξίσωση δύο προϊόντων, αλλά στην εξίσωση όλων των προϊόντων μεταξύ τους. Πρόκειται για μια ποιοτική αλλαγή του πεδίου αναφοράς που δεν μπορεί να ολοκληρωθεί αν δεν υπάρχει το χρήμα. Υπ’ αυτό το πρίσμα το χρήμα κι εν γένει η ανταλλαγή δεν αποτελούν ένα πεδίο όπου μηχανικά και μονομερώς αντανακλώνται οι σχέσεις της παραγωγής. Αντίθετα, το χρήμα επενεργεί και μεταλλάσσει, ολοκληρώνει και βαθαίνει τις σχέσεις παραγωγής, δημιουργώντας μαζί τους ένα διαλεκτικό δίπολο. Περιγράφει δηλαδή μια σχέση αμφίδρομη. Γι’ αυτό ο Ρούμπιν αναφέρεται σε «νομοτέλειες που καθιστούν το χρήμα αναγκαία συνέπεια και συνοδοιπόρο της αναπτυγμένης εμπορευματικής οικονομίας. Η ανάλυση της εμπορευματικής οικονομίας θα πρέπει να μας δείξει ότι η ολόπλευρη ανταλλαγή εμπορευμάτων είναι αδύνατη χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος». (σελ. 60).

Στην ανάλυση του Ρούμπιν το πεδίο της ανταλλαγής αναδεικνύεται ως ο καταλύτης που ενοποιεί και συναρμόζει την αξιακή και τη χρηματική θεωρία: «Η αξιακή και χρηματική θεωρία στο συνδυασμό τους χαρακτηρίζουν τον ίδιο θεμελιώδη τύπο παραγωγικών σχέσεων μεταξύ εμπορευματοπαραγωγών, οι οποίοι αλληλοσυμπληρώνονται με την εργασιακή τους δραστηριότητα στη διαδικασία παραγωγής, αλλά τυπικά είναι ανεξάρτητοι μεταξύ τους και συνάπτουν σχέση μόνο στη διαδικασία ανταλλαγής». (σελ. 56).

Σε αυτό το πλαίσιο, ο σύγχρονος ολοκληρωτικός καπιταλισμός δεν μπορεί να διερευνηθεί χωρίς να δοθεί η σημασία που πρέπει στο χρήμα, το τοκοφόρο και πλασματικό κεφάλαιο.

Στο βιβλίο του Ρούμπιν επίσης συναντάμε κι ένα χωρίο που συμπυκνώνει με έναν καταπληκτικό τρόπο τις τέσσερις ιδιότητες της ανταλλαγής: Πρώτο, εξισώνει όλες τις ιδιωτικές οικονομικές δραστηριότητες μεταξύ τους (μετατροπή της ιδιωτικής εργασίας σε κοινωνική). Δεύτερο, εξισώνει όλες τις σφαίρες παραγωγής ή όλα τα είδη εργασίας (μετατροπή της συγκεκριμένης εργασίας σε αφηρημένη). Τρίτο, στο πλαίσιο της επίσης εξισώνονται μεταξύ τους τα είδη εργασίας που διαφέρουν στο βαθμό εξειδίκευσης (μετατροπή της ειδικευμένης εργασίας σε απλή) και, τέταρτο, στην ανταλλαγή εξισώνονται οι δαπάνες εργασίας που πραγματοποιούνται σε διαφορετικές επιχειρήσεις της ίδιας σφαίρας παραγωγής και διαφέρουν ως προς το επίπεδο παραγωγικότητας (μετατροπή της ατομικής εργασίας σε κοινωνικά αναγκαία). Κι έτσι εν κατακλείδι «η ενιαία πράξη ανταλλαγής επιφέρει ταυτόχρονα τη μετατροπή της ιδιωτικής, συγκεκριμένης, ειδικευμένης και ατομικής εργασίας σε κοινωνική, αφηρημένη, απλή και κοινωνικά αναγκαία».  (σελ. 112).

Παρόλα αυτά ο Ρούμπιν δεν αποκόβει το χρήμα από την εργασία. Στο πέμπτο κεφάλαιο περιγράφει αναλυτικά πώς «η εξίσωση των εμπορευμάτων μέσω του χρήματος οδηγεί στην εξίσωση της εργασίας και καθιστά το χρήμα έκφραση της κοινωνικής και αφηρημένης εργασίας». (σελ. 99). Ενώ, στο έβδομο κεφάλαιο αναφέρει πώς «τον αποφασιστικό άξονα γύρω από τον οποίο περιστρέφεται ο άτακτος χορός των εμπορευμάτων στην αγορά… δεν πρέπει να τον αναζητήσουμε στα ίδια τα πράγματα αλλά στις παραγωγικές σχέσεις των ανθρώπων και μάλιστα στις δράσεις του εμπορευματοπαραγωγού και στις αμοιβαίες σχέσεις με τον κόσμο των υπόλοιπων εμπορευματοπαραγωγών». (σελ. 153).

Ωστόσο, η θεμελιώδη αντίφαση που διέπει την καπιταλιστική οικονομία σύμφωνα με την ανάγνωση που κάνει ο Ρούμπιν στη μαρξιστική θεωρία αφορά στη σύγκρουση της ανταλλακτικής αξίας με την αξία χρήσης. «Στην κριτική της Πολιτικής Οικονομίας ο Μαρξ ανακαλύπτει στη δημιουργία του χρήματος τη λύση για δύο θεμελιώδεις δυσχέρειες της ανταλλαγής. Η πρώτη έγκειται στην αντίθεση χρηστικής και ανταλλακτικής αξίας, η δεύτερη στην αντίθεση των “ιδιαίτερων εργασιών των ιδιωτών” και της “γενικής κοινωνικής εργασίας” (σελ. 110). Ενώ, σε άλλο σημείο τονίζει ότι: «από τη διττή φύση του εμπορεύματος ο Μαρξ συνήγαγε και την αναγκαιότητα του χρήματος». (σελ. 69).

Αυτή η αντίθεση προσφέρεται για πολλαπλά συμπεράσματα, πολιτικής σημασίας, για το σήμερα. Ο επαναστατικός χαρακτήρας της εποχής μας ορίζεται από την έκρηξη της ανταλλακτικής αξίας, ως αποτέλεσμα των ποιοτικών μεταβολών που έχουν συντελεστεί στην παραγωγικότητα της εργασίας. Ο Ρούμπιν αναφέρει ότι «οι ποσοτικές μεταλλαγές της παραγωγικότητας της εργασίας αποτελούν αιτίες μεταβολής της αξίας των εμπορευμάτων» (σελ. 47). Αυτά τη δεκαετία του 1920, όταν ο Ρούμπιν έγραψε τις μελέτες του για το χρήμα που σήμερα συζητούμε, υπό τις χειρότερες δυνατές συνθήκες. Έναν αιώνα σχεδόν αργότερα περισσότερες από μία τεχνολογικές επαναστάσεις έχουν οδηγήσει την παραγωγικότητα της εργασίας στα ύψη, με την ανεργία (που ισοδυναμεί με καταστροφή της παραγωγικής δύναμης της εργασίας) να αποτελεί το τίμημα κάθε τεχνολογικής καινοτομίας που εισέρχεται στην παραγωγή. Και δεν είναι μόνο αυτό: η τρέχουσα βιομηχανική επανάσταση με αιχμή του δόρατος τις τρισδιάστατες εκτυπώσεις που εκμηδενίζουν εκ νέου τις αποστάσεις, το ίντερνετ των πραγμάτων που αυτοματοποιεί τις πιο απλές καθημερινές λειτουργίες κ.α. έχει μεταμορφώσει πολύ πιο βαθιά τις δυνάμεις της εργασίας σε σχέση με τις προηγούμενες επαναστάσεις. Αυτές οι αλλαγές αποτελούν, σε τελική ανάλυση, και την απώτερη αιτία της τρέχουσας κρίσης. Οι μεταμορφώσεις του χρήματος επομένως, με τη χρηματιστικοποίηση (όπως αποκρυσταλλώνεται στη συνεχιζόμενη υπερτροφική ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου) και τις νομισματικές ολοκληρώσεις (με κορυφαία έκφραση το ευρώ) δεν μπορούν παρά να ιδωθούν ως εκείνες οι μεταβολές στο επίπεδο της ανταλλαγής που αποτυπώνουν τους ποιοτικούς μετασχηματισμούς στο πεδίο της παραγωγής. Επίσης, τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του σύγχρονου, ολοκληρωτικού καπιταλισμού.

Το πιο απλό συμπέρασμα επομένως από τη συμβολή του Ρούμπιν στο σήμερα επιβάλλει να αναγνωρίσουμε στο επίπεδο της ανταλλαγής (χρηματιστικοποίηση κι ευρώ εν προκειμένω) τη σημασία που αξίζει στο πλαίσιο της διαλεκτικής αλληλοσύνδεσης με τις παραγωγικές σχέσεις. Περαιτέρω, να αναγνωρίσουμε ή καλύτερα να διερευνήσουμε τον τρόπο που, δευτερογενώς έστω, επενεργούν και αλλάζουν τις παραγωγικές σχέσεις, ορίζοντας επίσης και τα νέα πεδία έρευνας και θεωρητικής αναζήτησης στο πλαίσιο ενός σύγχρονου επαναστατικού Μαρξισμού, που θα φιλοδοξεί να κατανοήσει τον κόσμο για να τον αλλάξει.

* Η παρουσίαση του βιβλίου έγινε την Τρίτη 23 Φεβρουαρίου 2016. Στην παρουσίαση συμμετείχαν: Λ. Βατικιώτης, Γ. Μηλιός, Σ. Μιχαήλ και Δ. Παπαφωτίου