Η Eurobank χρωστάει 4,3 δισ. ευρώ στο ελληνικό δημόσιο κι ετοιμάζεται να μοιράσει μέρισμα στους μετόχους!

Οικονομικό σκάνδαλο μεγατόνων σχεδιάζει η τράπεζα Eurobank, μέσω διαρροών στον Τύπο και της κατασκευής μιας εντελώς αναντίστοιχης με την πραγματικότητα εικόνας επιτυχίας για τα οικονομικά της, που υποτίθεται σηματοδοτούν την έξοδό της από το τούνελ στο οποίο εισήλθαν όλες οι τράπεζες πριν 14 χρόνια, με τη χρεοκοπία της Ελλάδας.

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η είδηση είναι ότι το 2022 η Eurobank θα διανείμει μέρισμα στους μετόχους της, για πρώτη φορά από το 2008. Η προσπάθεια ωραιοποίησης της κατάστασης που, βάσει των σχεδίων της διοίκησης, δικαιολογεί την γενναιοδωρία προς τους μετόχους υποστηρίζεται: Πρώτο, από τα σημαντικά κέρδη που κατέγραψε το εννιάμηνο του τρέχοντος έτους, ύψους 298 εκ. ευρώ. Δεύτερο, από τη δέσμευση της διοίκησης ότι το επόμενο έτος θα εξασφαλίσει διψήφιο ποσοστό απόδοσης ιδίων κεφαλαίων, δηλαδή άνω του 10%. Τρίτο, από τον άθλο όπως περιγράφεται της μείωσης των κόκκινων δανείων σε ποσοστό κάτω του 10%. Και τέταρτο, από την μείωση του ποσοστού που κατέχει το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στο μετοχικό της κεφάλαιο μόλις στο 1,4%! Τέλος τα βάσανα λοιπόν για την Eurobank με την η επιτυχία της να «στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα επιστροφής στην οικονομική κανονικότητα», όπως δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Φωκίων Καραβίας;

Τα «Eurobank statistics» ανθίζουν σε βάρος της ελληνικής οικονομίας. Η αύξηση των εσόδων από τραπεζικές αμοιβές και προμήθειες (από 413 εκ. το 2019 σε 426 εκ. ευρώ το 2020, βάσει των ενοποιημένων οικονομικών καταστάσεων του 2020) δεν είναι ο μοναδικός μάρτυρας της καθαρά παρασιτικής δράσης της τράπεζας που ίδρυσε ο δοσίλογος και συνεργάτης των Γερμανών, Λάτσης. Κυρίως είναι το σχέδιο «Ηρακλής» (1 και 2) που επέτρεψε στην τράπεζα να ξοφορτωθεί μη εξυπηρετούμενα αλλά και εξυπηρετούμενα δάνεια, «καθαρίζοντας» τον ισολογισμό της, με την εγγραφή των απαραίτητων επιβαρυντικών προβλέψεων. Το μεγάλο ξεφόρτωμα όμως έγινε χάρη στην εγγύηση του ελληνικού δημοσίου, όπως προβλέπει ο νόμος κι όπως συμφώνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που δεν είδε καμία νόθευση του ανταγωνισμού ούτε καμία κρατική ενίσχυση, που ως γνωστό διώκει απηνώς…

Βάσει του σχεδίου «Ηρακλής» η τράπεζα Eurobank, όπως και όλες οι συστημικές τράπεζες, προέβη σε διαδοχικές τιτλοποιήσεις «κόκκινων» και «πράσινων» δανείων. Με την τελευταία τιτλοποίηση, ονόματι Mexico αξίας 3,2 δισ. ευρώ, ο δείκτης των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ) υποχώρησε στο 7,3%, ενώ ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώθηκε στο 15,7% και ο δείκτης CET1 (Common Equity Tier 1) στο 13,3%. Το σύνολο δε των ΜΕΔ μειώθηκε σε μόλις 2,9 δισ. ευρώ, όταν το 2016 ανέρχονταν σε 23 δισ. ευρώ. Ξέρουμε ωστόσο ότι η άλλη όψη του ξεφορτώματος των ΜΕΔ στους λεγόμενους εξυπηρετητές είναι η επιτάχυνση των πλειστηριασμών και το ξεσπίτωμα (με τη βοήθεια και του νέου πτωχευτικού νόμου) χιλιάδων οικογενειών που αδυνατούν να πληρώσουν τα δάνεια τους. Επομένως, η άλλη όψη της εξυγίανσης του ισολογισμού της Eurobank είναι η φτωχοποίηση οικογενειών και μικρομεσαίων.

Το κοινωνικό έγκλημα της Eurobank είναι ακόμη μεγαλύτερο αν λάβουμε υπ’ όψη μας, ότι κατ’ εφαρμογή των προβλέψεων του νόμου, τιτλοποιούνται και ξεπουλιούνται όχι μόνο «κόκκινα» αλλά και «πράσινα» δάνεια. Στο χαρτοφυλάκιο Mexico για παράδειγμα, το 10% των δανείων ήταν εξυπηρετούμενα δάνεια, τα οποία προστέθηκαν έτσι ώστε να βελτιωθεί η αξιολόγηση και η τιμή του χαρτοφυλακίου στην δευτερογενή αγορά. Όσο για τους δανειολήπτες, που ενώ πλήρωναν έγκαιρα και στο ακέραιο τις δόσεις για το δάνειο που έλαβαν από την Eurobank, θα μάθουν ξαφνικά ότι χρωστούν στην ιταλική DoValue, …ποιός τους υπολογίζει!

Μέγας χρηματοδότης του Eurobank είναι επίσης και για πολλοστή φορά το ελληνικό δημόσιο και οι φορολογούμενοι που χρηματοδότησαν μέσω του προγράμματος Γέφυρα (1 και 2) τις εμπορικές τράπεζες ως στήριξη στους δανειολήπτες που βρέθηκαν σε δεινή θέση εν μέσω της πανδημίας. Όλες οι τράπεζες έλαβαν συνολικά 2,5 δισ. ευρώ κι έτσι μπορούν σήμερα να εμφανίζουν κέρδη!

Ευχαριστίες επίσης για την κερδοφορία τους τόσο η Eurobank όσο και όλες οι συστημικές τράπεζες οφείλουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μιας και οι χρηματοδοτήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα γίνουν μέσω των τραπεζών, όπως έγινε και με τις επιδοτήσεις στη διάρκεια της πανδημίας. Μέρος των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης συνολικού ύψους 12,7 δισ. ευρώ θα δοθούν με την μεσολάβηση των πιστωτικών ιδρυμάτων, με τον καθένα και την καθεμία να υποθέτει με ασφάλεια ότι οι τράπεζες πριν από οποιοδήποτε άλλο πρότζεκτ θα χρηματοδοτήσουν την δική τους επιβίωση…

Υπάρχει ωστόσο κάτι πολύ σημαντικότερο από όλα τα παραπάνω που αποτελούν καθημερινότητα για τον καπιταλισμό σε Ανατολή και Δύση και το οποίο μετατρέπει σε σκάνδαλο τα σχέδια διανομής μερίσματος της διοίκησης της Eurobank: Είναι τα λεφτά που χρωστάει στο ελληνικό δημόσιο η τράπεζα του ομίλου Λάτση από την λεγόμενη αναβαλλόμενη φορολογία και τα οποία ανέρχονται σε 3,7 δισ. ευρώ.

Για τους λάτρεις των αριθμών και της στατιστικής 1: Το ύψος της αναβαλλόμενης φορολογίας της Eurobank (3,7 δισ. ευρώ) είναι 12,4 φορές μεγαλύτερο από τα κέρδη του εννιάμηνου του τρέχοντος έτους (298 εκ. ευρώ)!

Για του λάτρεις των αριθμών και της στατιστικής 2: Το ύψος των αναβαλλόμενων φόρων της Eurobank είναι 6,6 φορές μεγαλύτερο των κονδυλίων που κόπηκαν από το υπουργείο Υγείας στον κρατικό προϋπολογισμό (4,66 δισ. το 2022 από 5,22 δισ. ευρώ το 2021).

Αναγκαίο να ειπωθεί ότι η Eurobank δεν είναι η μοναδική τράπεζα που βάσει νόμου έχει απαλλαγεί από την υποχρέωση πληρωμής φόρων. Το ίδιο έχει συμβεί με όλες τις συστημικές τράπεζες που από κοινού οφείλουν στο ελληνικό δημόσιο 14,73 δισ. ευρώ. Το ύψος αυτών των χρημάτων καθιστά εντελώς εικονική την χρηματοοικονομική υγεία που εμφανίζουν επιδεικνύοντας διάφορους λόγους κεφαλαιακής επάρκειας, γιατί η κάθε επιχείρηση στην Ελλάδα θα μπορούσε να πράξει το ίδιο, αν εξαφάνιζε από τους ισολογισμούς της τις φορολογικές της υποχρεώσεις όπως χωρίς καμία αιδώ πράττουν οι τράπεζες. Καταλαβαίνουμε επομένως ότι η ποιότητα των εποπτικών τους κεφαλαίων είναι αξιοθρήνητη! Οι ελληνικές τράπεζες στηρίζονται σε πήλινα πόδια γι’ αυτό και η κεντρική Τράπεζα, που αποδεδειγμένα λειτουργεί ως θεματοφύλακας της ασυδοσίας των τραπεζών, διαρκώς επισημαίνει τους κινδύνους από τη διάβρωση των εποπτικών κεφαλαίων τους. Σε τέτοιο βαθμό ώστε στην τελευταία της έκθεση (σελ. 26) να κάνει λόγο για «δίδυμα προβλήματα» των ΜΕΔ και της αναβαλλόμενης φορολογίας. Αυτό ωστόσο αφορά τους εποπτικούς μηχανισμούς. Οι τραπεζίτες από την άλλη δεν αναφέρονται ποτέ στα λεφτά που χρωστούν στο ελληνικό δημόσιο, προετοιμάζοντας αργά ή γρήγορα την παραγραφή τους…

Εμάς, εργαζόμενους και φορολογούμενους άμεσα μας αφορά η ματαίωση των σχεδίων διανομής μερίσματος και η άμεση αποπληρωμή των αναβαλλόμενων φόρων, μιας και τώρα δεν συντρέχει κανένας λόγος για την μετάθεση των πληρωμών στο απώτερο μέλλον. Αν από το 2013 που ψηφίστηκε ο περίφημος νόμος Χαρδούβελη (υπουργός της κυβέρνησης Παπαδήμου και στέλεχος της Eurobank) τα σαπρόφυτα των συστημικών τραπεζών μπορούσαν να επικαλεστούν ότι η πληρωμή φόρων θα ισοδυναμούσε με την χρεοκοπία τους (κάτι που ισχύει για όλη την κοινωνία αλλά αφήνει παγερά αδιάφορες τις κυβερνήσεις), τώρα που τα κέρδη αυξάνονται, τι μπορούν να επικαλεστούν για να μην πληρώνουν τους φόρους;

Κροκοδείλια δάκρυα της ΕΕ στην Γλασκόβη

Μένοντας μόνο στους στόχους που έθεταν οι πλέον μαχητικοί και «προωθημένοι» σύνεδροι στη Γλασκόβη, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η Ευρωπαϊκή Ένωση, τα αποτελέσματα της συνόδου ίσα – ίσα που μπορούν να χαρακτηριστούν αποδεκτά:

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Το ραντεβού ανανεώθηκε για το 2022 οπότε θα πραγματοποιηθεί νέα σύνοδος στην Αίγυπτο με στόχο να κατατεθούν πιο φιλόδοξοι στόχοι μείωσης των εκπομπών επικίνδυνων αερίων, συμφωνήθηκε ο διπλασιασμός των χρημάτων που τίθενται στη διάθεση των αναπτυσσόμενων χωρών εν είδει βοήθειας για την πράσινη μετάβασή τους, ενώ για πρώτη φορά σε κείμενο αποφάσεων ονοματίζονται τα ορυκτά καύσιμα ως υπαίτιος της κλιματικής κρίσης.

Από την άλλη, στις αποτυχίες της συνόδου για το κλίμα προστίθενται: Η απροθυμία των συνέδρων να συμφωνήσουν σε έναν σαφή χρονικό ορίζοντα απανθρακοποίησης των οικονομιών τους και η ασυμφωνία έγκρισης με συγκεκριμένο και δεσμευτικό τρόπο οικονομικής βοήθειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, που καλούνται να πληρώσουν έναν λογαριασμό τον οποίο δημιούργησε η καπιταλιστική ανάπτυξη στις πλούσιες χώρες του βορρά.

Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι 23 μόνον χώρες ευθύνονται για το ήμισυ σχεδόν των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ενώ 150 άλλες χώρες ευθύνονται για το άλλο μισό!

Επιπλέον, 12 μόνο χώρες (ΗΠΑ, Καναδάς, Ιαπωνία και οι περισσότερες χώρες της Δ. Ευρώπης) όπου κατοικεί το 12% του παγκόσμιου πληθυσμού ευθύνονται για το 50% των αερίων θερμοκηπίου που συμβάλουν στην άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη τα τελευταία 170 χρόνια.

Η σημαντικότερη ένδειξη για το μισό και ανολοκλήρωτο βήμα που επιτεύχθηκε στην Γλασκόβη συμπυκνώνεται στα νέφη αμφιβολιών που συνοδεύουν το στόχο συγκράτησης της ανόδου της παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5 βαθμό μέχρι τα τέλη του αιώνα, σε σύγκριση πάντα με την θερμοκρασία της προβιομηχανικής εποχής. Με βάση τις δεσμεύσεις που υπήρχαν έως και μια μέρα πριν την έναρξη της συνόδου, η θερμοκρασία θα ανέβει κατά 2,7 βαθμούς Κελσίου. Με βάση τις δεσμεύσεις που διατυπώθηκαν στην Γλασκόβη η θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά 2,4 βαθμούς. Η σύνοδος της Αιγύπτου συγκαλείται με την ελπίδα η πτώση να αποδειχθεί μεγαλύτερη φτάνοντας τον 1,5 βαθμό.

Οι αμφιβολίες για την ακρίβεια και την ευστοχία των προβλέψεων των μετατροπών είναι κάτι παραπάνω από εύλογες. Ποιος είναι άλλωστε αυτός ή αυτή που μπορεί να εγγυηθεί ότι όλοι οι άλλοι παράγοντες θα μένουν σταθεροί, ώστε κάθε φορά που σταματάει μια εξάτμιση αυτοκινήτου τα αέρια του θερμοκηπίου θα μειώνονται κατά μία συγκεκριμένη ποσότητα… Αυτό που δεν επιδέχεται όμως καμίας αμφιβολίας είναι η άβυσσος που χωρίζει την άνοδο της θερμοκρασίας κατά 1,5 ή κατά 2 βαθμούς Κελσίου.

Ενδεικτικά: Με μια άνοδο κατά 1,5 βαθμούς (που πλέον είναι αναπόδραστη) θα χαθεί από τι θάλασσες το 70% των κοραλλιών. Με μια άνοδο κατά 2 βαθμούς θα χαθούν όλα τα κοράλλια, το 100%! Με μια άνοδο κατά 1,5 βαθμό, 1 ανά 100 καλοκαίρια η Αρκτική θα είναι χωρίς πάγο. Με μια άνοδο κατά 2 βαθμούς, χωρίς πάγους η Αρκτική θα είναι 1 ανά 10 καλοκαίρια! Επομένως, η μάχη που γίνεται για την συγκράτηση της ανόδου της παγκόσμιας θερμοκρασίας πράγματι  αφορά το μέλλον του πλανήτη, το μέλλον της ανθρωπότητας.

Το ερώτημα ωστόσο που τίθεται είναι άλλο: Ακόμη κι αν είχαν πεισθεί ή ηττηθεί οι «κακοί» της Γλασκόβης – Ινδία, Ρωσία, Σαουδική Αραβία και Αυστραλία που απέρριψαν δεσμεύσεις για απανθρακοποίηση και κυρίως η Κίνα που διατηρεί αριθμό ρεκόρ μονάδων ανθρακικής παραγωγής – το μέλλον του περιβάλλοντος θα ήταν εξασφαλισμένο; Αφήνοντας μάλιστα εκτός συζήτησης το κοινωνικό ζήτημα, οι στόχοι της ΕΕ και των άλλων «πράσινων αρχάγγελων» που ομνύουν στο νέο ιερό δισκοπότηρο, την κλιματική ουδετερότητα, άρουν την περιβαλλοντική υποβάθμιση;

Η συγκράτηση της ανόδου της παγκόσμιας θερμοκρασίας, ένας στόχος πέρα για πέρα θεμιτός και αναγκαίος, δεν είναι παρά ένα μέσο για τον ευρωπαϊκό καπιταλισμό ώστε να κυριαρχήσει στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Το κίνητρο του δεν είναι η περιβαλλοντική ευαισθησία, αλλά η έλλειψη ενεργειακών πόρων, όπως πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η προτεραιότητα που δίνει στο κέρδος, και όχι στο περιβάλλον, ευθύνεται για την παταγώδη αποτυχία των μέχρι σήμερα προσπαθειών να ελέγξουν την κλιματική αλλαγή.

Αν το ενδιαφέρον του ευρωπαϊκού κεφαλαίου για την περιβαλλοντική ισορροπία ήταν ειλικρινές, τότε:

  • Γιατί αντί για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν προωθεί την μείωση των ιδιωτικών αυτοκινήτων και δεν πλημμυρίζει τις πόλεις από δημόσια λεωφορεία; Οι εξορύξεις είναι κατάρα όταν αφορούν καύσιμα και ευλογία όταν πρέπει να εξορυχθούν τα 804 κιλά αλουμινίου που ζυγίζει το πρώτο αμιγώς ηλεκτρικό SUV, όπως διαφημίζεται, της Audi το e-tron ή το λίθιο που περιέχει το μοντέλο S της Tesla και ισοδυναμεί σε βάρος με το λίθιο που περιέχουν 10.000 κινητά;
  • Γιατί η ΕΕΕ επέτρεψε στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία να χρησιμοποιήσει την βελτίωση του οικολογικού αποτυπώματος ως μέσο για τη συνεχή ανανέωση του στόλου των αυτοκινήτων, παγιδεύοντας τους κατόχους ΙΧ σε μια τεχνολογία με ημερομηνία λήξης;
  • Γιατί, δεν επιβάλλει σε αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η Citroen να προμηθεύουν την αγορά με ανταλλακτικά μέχρι και 20 χρόνια μετά την κυκλοφορά των μοντέλων τους κι έχουμε φτάσει στο σημείο σήμερα οι πολίτες να αλλάζουν αυτοκίνητα επειδή δεν βρίσκουν κρίσιμα ανταλλακτικά;
  • Γιατί δεν απαγορεύει σε εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικών ειδών, όπως η Izzy, και εισαγωγής όπως η Μπενρουμπής, να φέρνουν στην αγορά είδη που δεν συνοδεύονται έστω από ένα ανταλλακτικό, με αποτέλεσμα με την πρώτη βλάβη η συσκευή να πηγαίνει στα απορρίμματα και να αντικαθίσταται με καινούργια; Η ανακύκλωση της συσκευής είναι οικολογικότερη διαχείριση από την συντήρησή της;
  • Γιατί αντί να υποδεικνύει την Κίνα (που θα αυξάνει τις εκπομπές της ως το 2030!) και τη Ρωσία ως αιτία του κακού δεν τύπωσε η ίδια νέο χρήμα για να προχωρήσουν τα κράτη μέλη της συντονισμένα σε μαζικές δημόσιες επενδύσεις σε πράσινη ενέργεια εντός της ΕΕ ώστε να  βρεθούν τα τρισεκατομμύρια που απαιτούνται για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, που πρόωρα, κακοσχεδιασμένα και αλόγιστα προέβη σε αποανθρακοποίηση – απολιγνιτοποίηση των οικονομιών της;

Ο κατάλογος είναι ατελείωτος και υπερβαίνει τις λαθροχειρίες της ελληνικής κυβέρνησης που έχει μετατρέψει την πράσινη μετάβαση σε αρπαχτή του αιώνα για 6-7 διεφθαρμένους ολιγάρχες που μοιράζουν την ελληνική αγορά, από τα χρόνια της γερμανικής κατοχής. Αφορά πρωτίστως την ΕΕ που επιχειρεί να αναβαπτίσει το κύρος της, υποδυόμενη τον φύλακα – άγγελο του περιβάλλοντος, όπως έκανε στην Γλασκόβη από τις 31 Οκτωβρίου ως τις 13 Νοεμβρίου χύνοντας κροκοδείλια δάκρυα για το κλίμα…

Γιατί η επιτυχία της ΔΕΗ είναι κόλαφος για την οικονομία και την κοινωνία

Με τυμπανοκρουσίες έγινε δεκτή η υπερπροσφορά κεφαλαίων για την κάλυψη της Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου της ΔΕΗ. Η, ακόμη και σήμερα, μεγαλύτερη επιχείρηση ηλεκτρισμού στην Ελλάδα διαθέτοντας το 17% των μετοχών της συγκέντρωσε σε χρόνο ρεκόρ 1,35 δισ. ευρώ, όταν η διοίκησή της με την αρχική της ανακοίνωση είχε δηλώσει ότι αναζητά «μόνον» 750 εκ. ευρώ.

Tου Λεωνίδα Βατικιώτη

Ωστόσο, το «επίτευγμα» της ΔΕΗ συντελέστηκε σε βάρος όχι μόνο της κοινωνίας, αλλά και της ευρύτερης οικονομίας. Οι θριαμβολογίες για τον «άθλο» της ΔΕΗ συνοδεύονταν σταθερά από μια υπόμνηση: το …μεγάλο άλμα προς τα μπρος που πραγματοποίησε από το 2019, όταν στον ισολογισμό της εμφάνισε ζημιές 1,68 δισ. ευρώ, μέχρι σήμερα που υποτίθεται ότι μετατράπηκε στην …εκλεκτή των αγορών. Η μεταμόρφωση της ΔΕΗ στηρίχθηκε σε τρεις παράγοντες: την αύξηση των τιμολογίων και την μείωση του κονδυλίου μισθοδοσίας και των επενδύσεων.

Τον Αύγουστο του 2019, εν μέσω απειλητικών δηλώσεων του τότε υπουργού Ενέργειας, Κ. Χατζηδάκη για επαπειλούμενη χρεοκοπία της ΔΕΗ που απλώς προετοίμαζαν το κλίμα, ανακοινώθηκαν αυξήσεις διψήφιου ποσοστού! Για κατανάλωση έως 2.000 κιλοβατώρες 16,9%, πάνω από 2.000 κιλοβατώρες 16,4% και στο νυχτερινό ρεύμα 19,5%! Επίσης, μείωση της έκπτωσης συνέπειας από 10% στο 5%, κ.α. Παράλληλα, αυξήθηκε και ο ΦΠΑ από το 6% στο 13%, αυξάνοντας σημαντικά το πληρωτέο ποσό στους λογαριασμούς. Κατά συνέπεια, τα κέρδη στον ισολογισμό της ΔΕΗ ισούνται με τη λεηλασία των λαϊκών εισοδημάτων που χρηματοδότησαν την κερδοφορία της. Ας μην επαίρεται η διοίκησή της γι’ αυτό το επίτευγμα, δεν απαιτούσε και τόσο προηγμένες τεχνικές διοίκησης επιχειρήσεων για να το καταφέρει…

Την δική της συμβολή στην επίτευξη κερδοφορίας της ΔΕΗ είχε και η μείωση του κονδυλίου μισθοδοσίας, που ομολογουμένως προήλθε από συνταξιοδοτήσεις, ισοδυναμεί ωστόσο με συρρίκνωση και γήρανση της εταιρείας. Βάσει των οικονομικών καταστάσεων της (εδώ για το 2019 κι εδώ για το 2020), η δαπάνη μισθοδοσίας μειώθηκε κατά 49,1 εκ. ευρώ το 2019 (από 866 εκ. το 2018 σε 817 το 2019), ενώ το 2020 μειώθηκε κατά 82,2 εκ. ευρώ (σε 734,8 εκ. ευρώ). Κατά συνέπεια, η σκοτεινή πλευρά της επιτυχίας της ΔΕΗ είναι οι ουρές της ταλαιπωρίας στα καταστήματα της και η απώλεια πολύτιμου χρόνου χιλιάδων εργαζομένων και συνταξιούχων – καταναλωτών, που μάταια προσπαθούν να εξυπηρετηθούν.

Εξ ίσου σοβαρά συνέβαλε και η μείωση των επενδύσεων. Το 2020 οι επενδύσεις της εταιρείας διαμορφώθηκαν σε 376,5 εκ. ευρώ, από 646,6 εκ. το 2019 και 746,7 εκ. ευρώ το 2018. Μέσα σε δύο χρόνια οι επενδύσεις μειώθηκαν κατά 50%! Κι εύκολα συμπεραίνουμε ότι μια τέτοια επενδυτική απόσυρση της ΔΕΗ έχει πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις και κυρίως αλυσιδωτές: από την απασχόληση μέχρι την ενεργειακή μας ασφάλεια. Παρόλα αυτά παραμένει εκτός συζήτησης, ακόμη και σχολιασμού, την ίδια ώρα που επιχειρείται να χρυσωθεί το χάπι του ξεπουλήματος της εταιρείας, με το επιχείρημα ότι οι νέοι επενδυτές έρχονται για να κάνουν επενδύσεις, κρύβοντας ότι οι επενδυτές ήρθαν κι αυτοί για να οικειοποιηθούν το πελατολόγιο και τα σίγουρα έσοδα της ΔΕΗ.

Και οι τρεις παραπάνω αιτίες αποτελούν ίσως το πιο χαρακτηριστικότερο παράδειγμα για τον τρόπο που η εμπορευματοποίηση γενικότερα, και η χρηματιστικοποίηση ειδικότερα, της ενέργειας στρέφονται εναντίον της κοινωνίας που πληρώνει περισσότερα λεφτά, για χειρότερη εξυπηρέτηση κι ενώ η ενεργειακή κάλυψη τίθεται μακροπρόθεσμα σε αμφιβολία.

Το παράδειγμα της επιτυχίας της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ θαμπώνει ακόμη περισσότερο αν λάβουμε υπ’ όψη μας ότι η ΔΕΗ γίνεται πόλος έλξης των διεθνών κερδοσκόπων, ενώ μειώνεται σταθερά το πελατολόγιο της: από 82% το 2018, σε 76% το 2019, 69% στο τέλος του 2020 και 63% σήμερα. Επομένως, ζητούμενο εκ μέρους όχι μόνο της διεθνούς ολιγαρχίας του χρήματος, αλλά επίσης της κυβέρνησης και της διοίκησης της εταιρείας, δεν είναι μια ΔΕΗ που θα εξασφαλίζει κέρδη από την εξυπηρέτηση των καταναλωτών και την παροχή φθηνής ενέργειας στις ποσότητες που απαιτούνται, αλλά η επίτευξη κερδών. Κι ας είναι σε βάρος των θέσεων εργασίας, της ενεργειακής επάρκειας και του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών.

Η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ αποτελεί προπομπό χειρότερων εξελίξεων σε όλα τα παραπάνω μέτωπα (τιμές, θέσεις εργασία, επενδύσεις) για έναν λόγο επιπλέον, που δεν αφορά αποκλειστικά και μόνο την ΔΕΗ: Λόγω των δραματικών αλλαγών στην αγορά ενέργειας που επέφερε η ιδιωτικοποίησή της (με την ενορχήστρωση της ΕΕ) κι η οποία κάλλιστα μπορεί να χαρακτηριστεί ως η πιο αποτυχημένη ιδιωτικοποίηση όλων των εποχών, ξεπερνώντας ακόμη κι εκείνη των τρένων στην Αγγλία! Αποτέλεσμα αυτής της αποτυχημένης, κακοσχεδιασμένης και κοντόθωρης ιδιωτικοποίησης της αγοράς ενέργειας είναι η εκτόξευση των τιμών στην ενέργεια σε όλη την ΕΕ, σε τέτοιο βαθμό ώστε όλοι να προβλέπουν πώς φέτος η ενεργειακή φτώχεια θα φτάσει στα ύψη.

Το ρεκόρ δε της Ελλάδας, όπως φαίνεται στον συνημμένο πίνακα, που έχει από τα χαμηλότερα μεροκάματα στην Ευρώπη αλλά πληρώνει σταθερά το ακριβότερο ρεύμα, θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη επιθετικότητα τα αρπακτικά που λυμαίνονται την αγορά ρεύματος, μιας και θα επιχειρήσουν να περάσουν όλες τις ζημιές τους στους καταναλωτές. Καθόλου τυχαία, όλες οι αλλαγές των τελευταίων χρόνων στο όνομα της απελευθέρωσης αν κάτι απελευθερώνουν είναι τη δυνατότητα των ιδιωτών να εκμεταλλεύονται τους καταναλωτές, μεταφέροντας τους τις ζημιές από τον χρηματιστηριακό τζόγο.

Απέναντι σε αυτή τη ζοφερή προοπτική η λύση είναι επαναφορά σε ένα πλήρως καθετοποιημένο κρατικό μονοπώλιο της ΔΕΗ, με επανένωση ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, κ.λπ. που θα λειτουργεί υπό κοινωνικό έλεγχο και πλήρη διαφάνεια!

Φόβος και δουλεμπόριο: Νταχάου έκανε τον Πειραιά η Cosco, απολύουν όποιον διαμαρτύρεται!

2 Ιουνίου 2013

Στην περίπτωση της Cosco στον Πειραιά η κινεζοποίηση των εργασιακών σχέσεων δεν είναι σχήμα λόγου. Είναι καθημερινή πραγματικότητα για εκατοντάδες εργαζόμενους που προσλαμβάνονται μέσω εργολάβων – δουλέμπορων κι απολύονται με την μεγαλύτερη ευκολία αν διαμαρτυρηθούν για τις μεσαιωνικές σχέσεις εργασίας. Μάρτυρας ο Δημήτρης Μπατσούλης που απολύθηκε επειδή διεκδίκησε τα δικαιώματα του: να δουλεύει σε ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον. Έκτοτε έχει προσφύγει δικαστικά εναντίον της εργοδοσίας.

Συνέντευξη στον Λεωνίδα Βατικιώτη

–       Ποιες είναι οι συνθήκες εργασίας στην Cosco;

–       Ερχόμενη στην Ελλάδα η Cosco δε λειτούργησε όπως κάθε συνηθισμένος εργοδότης. Δεν προσέλαβε συγκεκριμένο προσωπικό με πλήρη σχέση εργασίας, δεν έκανε συλλογική σύμβαση, δεν πήγε σε μια διαδικασία εκπαίδευσης και κατάρτισης και ν’ αρχίσει να λειτουργεί. Τι κάνει; Δουλεύει όσο πιο ευκαιριακά μπορεί. Δηλαδή απ’ τους 600 -700 εργαζόμενους που πρέπει να δουλεύουν, γύρω στους 200 – 250 δουλεύουν με πλήρη σχέση εργασίας, με ατομικές συμβάσεις πάντα κατευθείαν με τη ΣΕΠ (Σταθμός Εμπορευματοκιβωτίων Πειραιά), όπως λέγεται η θυγατρική της Cosco. Κι από κει και πέρα έκανε την επιλογή να δουλεύει μ’ ένα σύστημα υπεργολάβων. Έχει ένα μεγάλο υπεργολάβο που λέγεται Διακίνηση Α.Ε. που είναι θυγατρική της ΕΛΓΕΚΑ η οποία ήταν μια εταιρεία εφοδιασμού, logistics δηλαδή, που λειτουργούσε στον Ασπρόπυργο. Παρείχε κάποιο προσωπικό στη ΣΕΠ σε καθαρά ευκαιριακή βάση πάλι με ατομικές συμβάσεις εξασφαλίζοντας μίνιμουμ μεροκάματα στις συμβάσεις. Δηλαδή, 10, 12 μεροκάματα, σε κάποιους μπορεί να ήταν 16 μεροκάματα με μια φιξ αμοιβή, που δεν περιλαμβάνει έξτρα αμοιβή για σαββατοκύριακα, αργίες, νυχτερινά και τα λοιπά, άρα έχει αποφασίσει να δίνει ένα ποσό είτε δουλέψεις Κυριακή, είτε νύχτα Σαββάτου, είτε νύχτα καθημερινής. Ατομική πάλι σύμβαση, με ιδιαίτερα καταχρηστικούς όρους κι ακόμα, πέρα από τη Διακίνηση, που είναι μια Α.Ε. και θεωρητικά υπόκειται σε κάποιους ελέγχους υπάρχουν και 4-5 ιδιώτες μικρότεροι εργολάβοι που παρέχουν επίσης κι αυτοί, προσωπικό. Άρα, σε κάποιους εργαζόμενους εκεί, μεσολαβούν 2 ή και 3 εργοδότες. Οπότε, από το μεροκάματο του ενός οικονομούν κι άλλοι 2-3. Αν αυτό δεν είναι δουλεμπόριο και σκλαβοπάζαρο, τι είναι σήμερα; Αυτό είναι το πλαίσιο που δουλεύει. Εννοείται ότι απαγορεύεται η συνδικαλιστική εκπροσώπηση, η συλλογική εκπροσώπηση και διαπραγμάτευση. Είναι ανύπαρκτη κάποια εκπαιδευτική διαδικασία, επαγγελματική κατάρτιση κι ενώ βάση του νόμου παραχώρησης έχει την υποχρέωση να παρέχει εκπαιδευτική διαδικασία στους εργαζόμενους που δουλεύουν και σ’ αυτό το τέρμιναλ, στέλνοντας τους εργαζόμενους στη σχολή κατάρτισης του ΟΛΠ, αυτό δεν έγινε ποτέ.

–       Τυπικά πάντως η συνδικαλιστική δράση δεν έχει απαγορευτεί ακόμα;

–       Ναι, στην πράξη δεν έχει βγει μια εγκύκλιος ή μια ανακοίνωση από τη ΣΕΠ που να λέει «κύριοι, απαγορεύεται» αλλά το επιβεβαιώνουν πρώτον οι απολύσεις των συναδέλφων και δεύτερον, το κλίμα που επικρατεί μέσα και το οποίο είναι πολύ δύσκολο ν’ αποδειχθεί. Οι άνθρωποι στο λιμάνι είναι φοβισμένοι, κοιτάζουν να σώσουν το μεροκάματο με κάθε κόστος και το κόστος είναι πάρα πολύ μεγάλο. Δηλαδή, αν μπορούσαμε, έπρεπε να πάει ένας δημοσιογράφος μέσα και να κάτσει μια βδομάδα, ένα μήνα να δουλέψει, να μιλήσει, να δει το κλίμα που υπάρχει εκεί. Είναι τελείως κατάσταση ανθρώπων της νύχτας. Κυκλοφορούν μπράβοι, απαγορεύεται να μιλάει ο ένας με τον άλλο. Επίσης, δεν υπάρχουν κανονισμοί εργασίας.

–       Έχει δηλαδή επιβληθεί ο νόμος της νύχτας στο λιμάνι;

–       Ακριβώς. Έχουμε πάει σε πρακτικές του προηγούμενου αιώνα, που υποτίθεται τις έχουν αφήσει πίσω τους οι δυτικές κοινωνίες. Αντίστοιχες καταστάσεις υπάρχουν τώρα στο Χονγκ Κονγκ, όπου δουλεύει σ’ ένα από τα τέρμιναλ μ’ αυτόν τον τρόπο η Hutchison. Είχαν 45 μέρες απεργία οι άνθρωποι γιατί κι εκεί τους ανάγκαζαν να δουλεύουν 24άωρα ολόκληρα κι είχαν βγει σε απεργία για ν’ αυξήσουν τις αμοιβές τους. Τελικά ικανοποιήθηκε το αίτημα τους μετά από 45 μέρες απεργία και γενικότερο ξεσηκωμό των συναδέλφων των λιμενεργατών σε παγκόσμιο επίπεδο, βελτιώθηκε λίγο η κατάσταση αλλά λειτουργούν μ’ αυτό το σύστημα της υπεργολαβίας. Δηλαδή ένα πολύ θολό σύστημα όπου είναι δύσκολο να βρεις ποιος είναι τελικά ο διαχειριστής του λιμανιού και ποιος έχει τελικά ευθύνη για την επιβολή τέτοιων εργασιακών σχέσεων. Αυτό το πράγμα το βλέπουμε και στον Πειραιά κατ’ αναλογία.

–       Πριν εργαστείς στην Cosco δούλευες στον ΟΛΠ;

–       Όχι, καμία σχέση. Είχα 11 χρόνια δική μου, ατομική επιχείρηση με χωματουργικές εργασίες, έπαιρνα ιδιωτικά και δημόσια έργα. Εκσκαφές, κατεδαφίσεις, κάθε είδους τεχνικά δημόσια έργα ή ιδιωτικά. Αφού δεν υπήρχε ανάπτυξη πλέον στη χώρα, έφτασα κι εγώ να ακινητοποιήσω τα μηχανήματά μου και να κλείσω τα βιβλία. Ήμουν κι εγώ ένας άνεργος. Τότε αναγκάστηκα, χρησιμοποίησα το δίπλωμά μου που είμαι 17 χρόνια διπλωματούχος χειριστής κι έμαθα μέσω ανθρώπων που δούλευαν ήδη στην Cosco ότι ζητάνε. Δεν το είδα αναρτημένο σε κάποια ιστοσελίδα, δεν το είδα αναρτημένο σε μια αγγελία, στη Χρυσή Ευκαιρία, ήταν κάτι το οποίο κρατούσαν κρυφό και διαδιδόταν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Έτσι, μ’ αυτό τον τρόπο μ’ ενημέρωσε κάποιος ότι ζητάνε χειριστές, πήγα κι εγώ μέσα κι έδωσα συνέντευξη στην ελληνική εταιρεία, τη Διακίνηση, που έχει αναλάβει τη διαχείριση του λιμανιού από την Cosco. Η ελληνική εταιρεία αυτή έχει το 80% των εργαζομένων της Cosco και στην ουσία, όλοι οι εργαζόμενοι υπαγόμαστε σε αυτή την ελληνική εταιρεία η οποία έχει βάλει και τους υπεργολάβους στους οποίους υπάγονται οι εργαζόμενοι.

–       Εσύ με το που ξεκίνησες η δουλειά επιχειρήσατε να φτιάξετε σωματείο στην Κόσκο;

–       Εγώ δεν ξεκίνησα μ’ αυτή τη διάθεση. Ξεκίνησα να πάω να δουλέψω, διότι έξω είχε 25% ανεργία. Κι αναγκάστηκα, μ’ αυτήν την προοπτική, να υπογράψω και οποιαδήποτε σύμβαση μου έφερναν. Και μέσα στη σύμβαση, οι 3 από τους 10 όρους παραβιάζουν κατάφωρα τα δικαιώματα των εργαζομένων.

Καταρχήν σε βάζουν να υπογράψεις και μια σύμβαση με την εκ περιτροπής εργασία με 16 ημερομίσθια και την αορίστου. Εμείς με μία μέρα διαφορά υπογράψαμε και τις δύο αυτές συμβάσεις. Ο λόγος ήταν για να μπορεί με την εκ περιτροπής σύμβαση 16 ημερομισθίων να σε απολύει με χαμηλότερο μισθό. Και η άλλη ήταν η τυπική σύμβαση, η αορίστου. Στα καθήκοντά μου ήμουν πολύ καλός, προσπαθούσαμε όσο το δυνατόν να είμαστε τυπικοί κι επιμελείς, ήταν μια πολύ επικίνδυνη εργασία κι έπρεπε και τα μέτρα ασφαλείας να είναι αναλόγως υψηλά. Αντιληφθήκαμε όμως ότι κάθε μέρα που δουλεύαμε, βάζαμε σε κίνδυνο τη ζωή μας. Και ο κίνδυνος αυτός αφορούσε και τους συναδέλφους. Το μηχάνημα που δούλευα εγώ είχε προβλήματα, τα οποία τα αναφέραμε κάθε φορά στο τέλος της βάρδιας μ’ ένα έντυπο. Εκεί γράφαμε ότι υπήρχε πρόβλημα στα φρένα, πρόβλημα στα λάδια, στα υδραυλικά συστήματα του μηχανήματος, στα λάστιχα, στα φώτα το βράδυ, και φτάναμε την επόμενη μέρα και βλέπαμε ότι ούτε καν διορθώνονταν. Ήταν κάτι που συνεχιζόταν, εμείς το γράφαμε μέσα σε αναφορές. Τα συστήματα θέρμανσης της καμπίνας του χειριστή και της ψύξης δεν λειτουργούσαν. Όταν δουλεύεις σε  μια τόσο επικίνδυνη εργασία, πρέπει να έχεις και μια ανάλογη θερμοκρασία, για να μπορείς να σκεφτείς με καθαρό μυαλό και να μπορείς να είσαι σωστός στην ασφάλεια απέναντι στους συναδέλφους σου και τον εαυτό σου. Πολλές φορές πριν τις βάρδιες συζητάγαμε χειριστές ή και λιμενεργάτες ό,τι βλέπαμε μεταξύ τους, γι’ αυτά τα θέματα ασφαλείας που ήταν διαρκή και συνεχόμενα. Δεν μπορούσαμε να πάμε όμως 800-900 εργαζόμενοι μέσα στα γραφεία. Έπρεπε να φτιαχτεί μια 5μελής επιτροπή. Έτσι γίνεται σύμφωνα με τους νόμους της Δημοκρατίας. Να πάει μια 5μελής επιτροπή που εκπροσωπεί τους εργαζομένους και να πει τα παράπονα. “Σήμερα εμείς” θα πει, “δουλέψαμε αυτά τα μηχανήματα τα οποία χρήζουν επισκευής, συντήρησης και συνέχεια ήμασταν με κίνδυνο”. Έτσι, προχωρήσαμε κάποιοι να συστήσουμε ένα σωματείο, μια επιτροπή εργαζομένων. Όταν αυτό μαθεύτηκε, μας έδιωξαν.

–       Απέλυσαν εσάς τους πέντε;

–       Ναι, απλώς οι δύο κάναμε την αγωγή. Δε θυμάμαι τον αριθμό, πάντως ξέρω πολύ καλά ότι απολύθηκα μαζί με άλλους εργαζόμενους, οι οποίοι έχουμε προσφύγει στη δικαιοσύνη, καταγγέλλοντας τον εργολάβο για απόλυση για συνδικαλιστικούς λόγους, καθώς την Cosco και τη Διακίνηση δεν μπορείς να τις καταγγείλεις ευθέως. Εμείς είχαμε πει τα παράπονά μας στον εργολάβο, ήταν ενήμερος για την κατάσταση και μας είχε καθησυχάσει ότι θα φτιάξουν, από την πρώτη μέρα που μπήκαμε μέσα. Να τονίσω επίσης ότι δεν υπήρχε πρόγραμμα εργασίας, τα ωράρια ήταν απίστευτα.

–       Πότε ενημερωνόσαστε για το πότε δουλεύατε;

–       Κανείς δεν το ήξερε. Έπαιρνες μήνυμα στο κινητό σου να βρίσκεσαι για δουλειά σε 3 ώρες. Κανείς δεν ήξερε τι βάρδια θα δούλευε την επόμενη μέρα. Εγώ, για εννιά μήνες, ποτέ δεν εργάστηκα με πρόγραμμα εργασίας. Δεν υπήρχε κανένας προγραμματισμός. Πολύ απλά, δεν μπορούσαμε να πάμε ούτε επίσκεψη στους γονείς μας, ένα τέτοιο πράγμα. Μόνο και μόνο για να έχουμε μια θέση εργασίας. Προσπαθήσαμε να πούμε στους συναδέλφους ότι αυτό το πράγμα, μαζί με τις συνθήκες εργασίας και τα ωράρια θα πρέπει να τα διευκολύνουμε, να τα λύσουμε, και για εμάς, για ν’ αποδίδουμε καλύτερα στην εργασία μας αλλά και να ξέρουμε ποιο είναι το αύριο, να ξέρουμε να κανονίσουμε δηλαδή. Κι έπρεπε ο καθένας να πηγαίνει μέσα να ζητάει ρεπό, αναγκαστικά. Δηλαδή υπήρχαν εργαζόμενοι που είχαν το παιδί τους στο νοσοκομείο και δεν μπορούσαν να το πάρουν γι’ αυτό το λόγο. Γιατί αν έφευγαν απ’ τη δουλειά, θα έμπαιναν στη μαύρη λίστα κι ο εργαζόμενος ήταν υποψήφιος για απόλυση. Εμείς για όλους αυτούς τους λόγους προσπαθήσαμε να συστήσουμε μια πενταμελή επιτροπή.

–       Είχε έρθει το Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας (ΣΕΠΕ) στην Cosco;

–       Το Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας, στους εννιά μήνες που εργάστηκα εγώ, δεν το είδα ποτέ. Καταγγελίες όμως υπήρχαν. Ανώνυμες βέβαια γιατί δεν μπορούσαμε να πάμε επώνυμα, διότι όποιος πήγαινε ευθέως, αυτόματα βρισκόταν και σε αργία.

–       Όποιος κατήγγειλε στο ΣΕΠΕ βρισκόταν και σε αργία από την εταιρεία;

–       Ναι, δεν ξέρω πώς γινόταν αυτό. Στο ΣΕΠΕ Κερατσινίου. Μάθαμε, δηλαδή, από εργαζόμενους ότι κατήγγειλαν κάποια πράγματα κι όλως τυχαίως βρίσκονταν μια βδομάδα με ρεπό. Και μάλιστα στην επιθεώρηση του Κερατσινίου, όταν πήγαμε και καταγγείλαμε όλα αυτά πλέον επώνυμα, αφού απολύθηκα εγώ με τους άλλους εργαζόμενους, δεν είχαν πρόγραμμα εργασίας, δε μας επιδείξαν πρόγραμμα εργασίας, ενώ είναι υποχρεωμένος ο εργοδότης μια φορά στους 6 μήνες να το υποβάλει. Ο νόμος έτσι λέει, θα έπρεπε, σε μια επιχείρηση, το πρόγραμμα εργασίας να είναι αναρτημένο και σταλμένο στο ΣΕΠΕ και να τηρείται για τους επόμενους έξι μήνες.

–       Διαλείμματα είχατε;

–       Όχι, κι αν θέλαμε τουαλέτα, πάνω στο μηχάνημα. Υπήρχαν διάφοροι άνθρωποι εκεί μέσα σαν μπράβοι οι οποίοι δεν έκαναν κάτι ιδιαίτερο και σου εγείρει την απορία, τι ρόλο έπαιζαν εκεί αυτοί οι άνθρωποι. Δεν υπήρχαν αρμοδιότητες γι’ αυτούς τους ανθρώπους, ήταν περιφερόμενοι. Τρομοκρατία υπήρχε συνεχώς. Και διαρκώς μας υπενθύμιζαν ότι αν διαμαρτυρηθούμε, θα ήμαστε οι επόμενοι εργαζόμενοι προς αποχώρηση και κανένας δε μιλούσε, δεδομένης της ανεργίας.

–       Ποια ήταν ακριβώς η αφορμή που σας ώθησε να προβείτε στην διαμαρτυρία;

–       Ο χειριστής πρέπει να μπορεί να κινείται μέσα στην καμπίνα και να μπορεί να κοιτάξει το κοντέινερ πίσω. Μιλάμε για ένα μηχάνημα εκατό τόνων με το κοντέινερ μαζί, είναι μία πάρα πολύ υπεύθυνη θέση. Δηλαδή, ο χειριστής δε θα πρέπει να φοράει δέκα μπουφάν. Ωστόσο αυτό δε συνέβαινε, γιατί έπρεπε πολλές φορές να φοράω και δύο και τρία μπουφάν καθώς δεν υπήρχαν συστήματα θέρμανσης. Δηλαδή δουλεύαμε μέσα στα μηχανήματα κι εξωτερική θερμοκρασία είχαμε -1ο C. Στις 31 Γενάρη του 2012, εγώ πήγα και δούλεψα μηχάνημα το οποίο δεν είχε θέρμανση με  -1ο  C. Στον Πειραιά έριχνε χιόνι. Είχαμε αναφέρει ρητά από το καλοκαίρι ότι τα συστήματα θέρμανσης αυτών των μηχανημάτων δε δουλεύουν. Πρέπει να τα επισκευάσουμε, τα ανταλλακτικά έλειπαν, είχαν έξι μήνες να τα φτιάξουν. Ήρθε ο καιρός που δούλεψα με τέτοιο μηχάνημα. Δεν άντεξα. Στις τρεις ώρες μούδιασαν χέρια, πόδια, ο εγκέφαλος δε δούλευε κι ήμουν σε διαρκή κίνδυνο. Έβαζα σε κίνδυνο τους συναδέλφους μου και τον ίδιο μου τον εαυτό. Εκατό τόνων μηχάνημα να κινείται με 15 km/h ταχύτητα μέσα στο λιμάνι, είναι μεγάλος κίνδυνος. Μπορεί να πέσει η γερανογέφυρα πάνω στο καράβι. Εγώ διαμαρτυρήθηκα, δεν άντεξα, ειδοποίησα ότι κατεβαίνω από το τάδε μηχάνημα, να σταματήσουν, να μπορέσω να συνέλθω λίγο. Τελικά, αυτή τη διαμαρτυρία την εξέλαβαν ως απειλή, και μου είπαν να πάω σπίτι μου. Για μια βδομάδα με είχαν στη μαύρη λίστα, δε μου έστελναν ούτε μηνύματα, ούτε τίποτα. Ψυχολογικός πόλεμος. Περίπου μια εβδομάδα μετά, με φώναξαν, δούλεψα δυο τρία μεροκάματα και ήρθε η απόλυσή μου μαζί με τους άλλους εργαζόμενους, με συνοπτικές διαδικασίες. Έτσι απολύθηκα. Είναι κάτι το οποίο οι εργαζόμενοι μέσα το ζουν καθημερινά. Θέλουν τους εργαζόμενους να μη σκέφτονται, είναι το νέο μοντέλο εργαζόμενου.

–       Ποια είναι η άποψή σου σχετικά με τις τυμπανοκρουσίες του Σαμαρά από το Πεκίνο, που ανακοίνωσε ότι οι Κινέζοι πρόκειται ν’ αγοράσουν και τον υπόλοιπο ΟΛΠ; Πιστεύεις ότι θα είναι καλό αυτό για το λιμάνι, για τους εργαζόμενους, για την οικονομία;

–       Κατ’ αρχήν να πούμε ότι ο Κινέζος καπετάνιος, ο κάπτεν-Φου, είχε πει ότι η Cosco είναι μια πολύ επωφελής επένδυση για την τοπική κοινωνία. Εγώ δεν είδα ούτε τις μονοκατοικίες να γίνονται πολυκατοικίες, ούτε την τοπική ανεργία του Περάματος να έχει εξαλειφθεί. Δεν είδα οι συνθήκες ζωής του Περάματος να έχουν βελτιωθεί με την άφιξη της Cosco. Από πού κι ως πού ήταν επωφελής επένδυση για την τοπική κοινωνία, σε πρώτο επίπεδο; Τώρα, σε δεύτερο επίπεδο, στο θέμα των δηλώσεων του Σαμαρά, εγώ ως εργαζόμενος έχω να πω ότι δε φταίει η Cosco, δε φταίνε οι ξένες επενδύσεις, φταίνε οι ελεγκτικοί μηχανισμοί. Ο ξένος επενδυτής θέλει να έρθει, να επενδύσει και ν’ αβγατίσει τα χρήματά του. Όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και πιο πολλά. Θα έπρεπε το ΣΕΠΕ να κάνει καθημερινούς ελέγχους, αν όχι καθημερινούς, τότε τουλάχιστον εβδομαδιαίους και όχι να μην πατάει καθόλου ή να έρχεται με πρόσκληση. Θα έπρεπε να έχει μια διαρκή παρουσία μέσα στο λιμάνι. Η Κόσκο έχει βάλει τρία μέτρα φράχτη και παντού κάμερες.

–       Απέναντι σ’ όλα αυτά βέβαια, κυβέρνηση και υπουργείο Εργασίας δεν έχουν κάνει τίποτα;

–       Είχα πάει και προσπάθησα να συναντηθώ με το Μιχάλη Χάλαρη, που ήταν γενικός γραμματέας του ΣΕΠΕ, τότε που έτρεχα για να το καταγγείλω αυτό. Ο οποίος όμως δεν μπορούσε να μας δεχτεί γιατί τότε ήταν υποψήφιος στο ΠΑΣΟΚ.

Στη συζήτησή μας παρεμβαίνει κι ο Γιώργος Γώγος, γενικός γραμματέας της Ένωσης Λιμενεργατών Περαιά.

–       Γιώργος Γώργος: Αυτά τα είχαμε επισημάνει εμείς από πολύ νωρίς, από το 2006, 2007, 2009 που ξεκίνησε η διαδικασία κι ήταν μια πραγματικότητα που την περιμέναμε πριν επιβληθεί η μπότα του μνημονίου κι οι αλλαγές που έχουν συντελεστεί τα τελευτραίθα χρόνια σε θεσμικό επίπεδο…

–       Εκπληρώθηκαν οι εξαγγελίες για αύξηση των θέσεων εργασίας;

–       Γιώργος Γώγος: Τα νούμερα μιλάνε από μόνα τους. Στο κομμάτι αυτό δουλεύαμε από τον ΟΛΠ γύρω στα 400-450 άτομα. Αυτή τη στιγμή δουλεύουν 700 άνθρωποι. Αν υποθέσουμε ότι προστέθηκαν κάποιες θέσεις εργασίας, έστω και μ’ αυτές τις μορφές που είναι –τις ελαστικές, τις κακοπληρωμένες, τις επικίνδυνες και τα λοιπά- δεν ξεπερνούν τις 250-300 θέσεις εργασίας. Και πάλι, αυτό γίνεται επειδή δε μιλάμε για σταθερή σχέση εργασίας. Δηλαδή, αν είμαστε εμείς οι 3 και μοιράσουμε το μεροκάματο ενός μήνα, δεν είναι 3 θέσεις εργασίας, είναι 1 θέση. Αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό. Επίσης, υπάρχει μεγάλη απώλεια στα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων από τη λειτουργία της Κόσκο, γιατί δε βάζει βαρέα κι ανθυγιεινά στους εργαζόμενούς της που δουλεύουν σε αντίστοιχες θέσεις –στα μηχανήματα, στους παραδοσιακούς λιμενεργάτες- μιλάμε για μικρά μεροκάματα που σημαίνουν μικρότερο ποσό για το ασφαλιστικό ταμείο.

Κατ’ αρχήν, για μένα, δεν πρέπει να πληρώνεται κανένας φορολογούμενος κάτω από το τραπέζι. Πρέπει να είναι όλα και φορολογητέα κι ασφαλιστέα. Δεύτερον, όταν δεν υπάρχει συλλογική εκπροσώπηση και συλλογική σύμβαση εργασίας, ο εργοδότης έρχεται και παρεμβαίνει με ψίχουλα. Δημιουργεί υποτακτικούς και διαίρεση στο εργατικό δυναμικό και γι’ αυτό δημιουργεί ρουφιάνους, ξεκάθαρα πράγματα. Γι’ αυτό λέμε ότι πρέπει να υπάρχει μια συλλογική σύμβαση που να προβλέπει την κάθε αμοιβή, να μην μπορεί να την καταστρατηγεί ο εργοδότης.

Στην περίπτωση του ΟΛΠ, όπου υπάρχει η συλλογική εκπροσώπηση, υπάρχει συγκεκριμένη υπηρεσία υγιεινής κι ασφάλειας, η οποία λειτουργεί με την πίεσή μας· τις πολύ ζεστές μέρες του καλοκαιριού που έχει καύσωνα, εμείς παίρνουμε την εγκύκλιο από τη ΓΣΕΕ, βασιζόμενοι και στο προεδρικό διάταγμα κι όλο το πλαίσιο των κανόνων υγιεινής κι ασφαλείας που υπάρχει. Κι εμάς ο ΟΛΠ μας υποχρεώνει πολλές φορές να δουλεύουμε σε αντίξοες συνθήκες. Το λιμάνι είναι μια πολύ περίεργη δουλειά. Έρχεται ένα καράβι ας πούμε και πρέπει να δουλέψει 3 βάρδιες. Στην τρίτη βάρδια, ο πελάτης προσπαθεί να κερδίσει χρόνο, να μην καθυστερήσει, ή να γλυτώσει άλλη μια βάρδια και να φύγει για να φτάσει πιο γρήγορα στον τελικό προορισμό. Παντού υπάρχει αυτή η πρεμούρα να τελειώνουμε τη δουλειά. Αλλά όταν υπάρχουν συνθήκες που δεν το επιτρέπουν, δηλαδή όταν έξω έχει 38-40ο C, μέσα στο καράβι που είναι παντού σίδερα, αυτό γίνεται 45ο. Έρχεται λοιπόν η δική μας υπηρεσία υγιεινής κι ασφάλειας, μ’ έναν δικό μας εκπρόσωπο, πάμε, μετράμε τη θερμοκρασία κι αν οι συνθήκες δεν επιτρέπουν στον άνθρωπο να δουλέψει για κάποιες ώρες, σταματάμε τη διαδικασία και κάνουμε ένα διάλειμμα σύμφωνα με το πλαίσιο που υπάρχει και σύμφωνα με το πλαίσιο του ανθρωπισμού. Κι ο εργοδότης ενημερώνει τον πελάτη ότι εξαιτίας των συνθηκών, θα υπάρχει μια καθυστέρηση δύο, τριών ωρών. Αφού όμως δεν υπάρχει συλλογική εκπροσώπηση, αφού η υπηρεσία υγιεινής κι ασφάλειας δε λειτουργεί σωστά, παρά μόνο στα χαρτιά, βλέπεις τη διαφορά…

Τελικά, τι είναι πιο σημαντικό; Ο ανθρώπινος παράγοντας ή το στυγνό κέρδος;

Η συνέντευξη στην αγγλική γλώσσα, εδώ

Η συνέντευξη στην ισπανική γλώσσα, εδώ

Κυριάκος Κατζουράκης: ένας ιχνηλάτης της εποχής μας

«Να μιλήσουμε για τα μεγάλα. Υπό ποιές συνθήκες άνθισε η Ρωσική Πρωτοπορία; Τις χειρότερες! Εκείνο το περιβάλλον όμως δεν απέτρεψε τους ζωγράφους της Ρωσίας από το καινοτομούν και να προσπαθούν να ξεπεράσουν την εποχή τους. Και το κατάφεραν!»

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Αυτά τα λόγια ανήκουν στον Κυριάκο Κατζουράκη, ειπώθηκαν σε ένα τραπέζι πριν δέκα χρόνια περίπου, όταν ο μνημονιακός χειμώνας έριχνε τη βαριά σκιά του. Ήταν η πρώτη μας γνωριμία. Έκτοτε αυτή την προσήλωσή του στο μεγάλο την επιβεβαίωνα με κάθε ευκαιρία και την έδειχνε με κάθε αφορμή· πάντα με τον μοναδικό τρόπο του: Ζωγραφίζοντας νυχθημερόν και ακούραστα τα τέρατα της εποχής μας δίπλα – δίπλα με την ομορφιά. Με τη γραφή, τη σκηνοθεσία, τα σενάρια, την μουσική, το μοντάζ, τα σκηνικά. Κυρίως όμως συλλαμβάνοντας μεγάλες ιδέες και μεταμορφώνοντας τις σε υψηλή τέχνη.

Η τέχνη του Κυριάκου ήταν υψηλή τέχνη. Όχι για να αποκόβεται από τον καθημερινό άνθρωπο αλλά για να τον ανυψώνει.

Θυμάμαι πριν λίγα χρόνια έγινε μια απόπειρα για τη διοργάνωση ενός κινηματογραφικού αντιφεστιβάλ. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο καφενείο των σκακιστών στην οδό Μαυρομιχάλη. Φιλότιμη και φιλόδοξη προσπάθεια. Αφού άκουσε προσεκτικά διατύπωσε την άποψή του: Να διοργανωθεί μεν το φεστιβάλ του εργατικού – εναλλακτικού κινηματογράφου, αλλά έπρεπε να υπάρχει μια καλλιτεχνική επιτροπή που θα κρίνει ποιες ταινίες θα λάβαιναν μέρος. Τη διαδέχθηκε μια παγερή σιωπή. Στην αυθόρμητη απάντηση, «μα, θα κοπούν πολλές ταινίες», αντέτεινε «ότι έτσι οι ίδιοι οι δημιουργοί θα βοηθηθούν για να βελτιωθούν και το φεστιβάλ θα κερδίσει σε κύρος, καταφέρνοντας να ανταγωνιστεί επάξια τα επίσημα».

Ο Κυριάκος δεν ήταν εστέτ. Το πολυδιάστατο έργο του, όπως από κοινού παρουσιάζεται με το έργο της λατρεμένης συντρόφου του Κάτιας Γέρου, στην ιστοσελίδα Σήματα καπνού ξαφνιάζει και διδάσκει. Ο Κυριάκος ήταν προσιτός, πάντα πρόθυμος να εξηγήσει και κυρίως πάντα πρόθυμος να εμπλακεί στο επόμενο σχέδιο. Ο Κυριάκος κοίταγε στο μέλλον.

Όπως με την «Τουιτερού». Η Τουιτερού ήταν ένα κόμικ το οποίο θα σχεδίαζε ο Κυριάκος. Η πρωταγωνίστρια 30-35 ετών, αθυρόστομη, ανύπαντρη μητέρα, δούλευε στα social media, ντυνόταν από το Attrativo, έκανε διακοπές αποκλειστικά και μόνο στις Κυκλάδες, σύχναζε στα Εξάρχεια, μίλαγε μια αργκό σχεδόν ακαταλαβίστικη για τους άνω των 40, ήταν επιρρεπής σε κάθε πρόκληση -από ουσίες, μέχρι ερωτική- μισούσε την πολιτική και τους μπάτσους και ήταν αδιάφορη για την Αριστερά, συμβολίζοντας ένα μεγάλο τμήμα της σημερινής νεολαίας που όμως αυτή η νεολαία είναι η νιότη του κόσμου. Η Τουιτερού με τον τσαμπουκά της επειδή δεν έβγαινε οικονομικά κι ούτε γούσταρε κάθε μήνα από τις 20 και μετά να ξεφτιλίζεται από ‘δω κι από κει ζητώντας δανεικά, οργάνωσε μια απεργία που νίκησε, όλοι οι εργαζόμενοι βγήκαν στον δρόμο και… και…  Και για αρχή ξανασυνδέαμε το νήμα που κόπηκε τον Αύγουστο του 2015, οδηγώντας τις εξελίξεις εκεί που μπορούσαν να φτάσουν. Η αλήθεια είναι πώς όταν έβλεπα τα «κόκκινα γιλέκα» της e-food αναρωτιόμουν  μήπως καλύτερα θα ήταν αν η πρωταγωνίστρια ήταν ντελιβερού κι όχι τουιτερού… Ποτέ δεν θα το μάθουμε.

Στην μέση έμεινε και το σενάριο που έγραφε τους τελευταίους μήνες ο Κυριάκος για μια νέα ταινία. Θέμα της θα ήταν ο βιασμός του περιβάλλοντος, όπως υλοποιείται με την μαζική εγκατάσταση των ανεμογεννητριών στις κορυφές των ελληνικών βουνών. Η ταινία θα ξεκινούσε με ένα έγκλημα, μια γυναικοκτονία, με πρωταγωνιστή τον γιό ενός επώνυμου ολιγάρχη, αγαπητού των Μέσων Ενημέρωσης, που δραστηριοποιείται στις Ανανεώσιμες Πηγές. Το σκηνικό θα ήταν η βάση μιας τεράστιας ανεμογεννήτριας, με φόντο βουνά και τη θάλασσα του Αιγαίου. Τον Κυριάκο τον είχε συνεπάρει τα τελευταία χρόνια η σύλληψη, η έννοια της ενεργειακής φτώχειας. Αυτή η νέα μορφή ανθρώπινης ταπείνωσης και δουλείας, που αποτύπωσε στο ντοκιμαντέρ Η επιστροφή του Προμηθέα. Το ντοκιμαντέρ  γυρίστηκε με ανύπαρκτα μέσα, δουλεύοντας ο Κυριάκος ατελείωτες ώρες και καταφέρνοντας να συνενώσει τα πιο ανομοιογενή και ετερόκλητα υλικά σε ένα σύνολο πρωτοποριακό, όχι μόνο για την Ελλάδα.

Το πάθος του να συνενώνει διαφορετικές εμπνεύσεις μπορούσε να ξαφνιάσει και τον πιο καλά μυημένο καλλιτέχνη. Θυμάμαι ένα ακόμη πρότζεκτ που έμεινε στη μέση. Μια κάμερα στο χέρι να κινείται στους ρυθμούς του «ανθρώπου με την μηχανή» του Ντζίγκα Βερτόφ και να καταγράφει τη διαδρομή που διανύει ο πρωταγωνιστής του Πέτερ Χάντκε στην «Μεγάλη πτώση», στην πιο αστική, αθηναϊκή της εκδοχή: μέσα σε σκοτεινές και κακοφωτισμένες σκάλες και πλατύσκαλα πολυκατοικιών της Κυψέλης και του Παγκρατίου… Ούτε αυτή η κάμερα θα μάθουμε που θα έφτανε.

Οι συνδυασμοί του Κυριάκου ξάφνιαζαν. Όπως το δώρο του σε ένα πασχαλινό τραπέζι: δύο πασχαλινά αβγά να τσουγκρίζουν μεταξύ τους παραπέμποντας όμως στη …ρωσική πρωτοπορία!

Ο Κυριάκος δεν ήταν μόνο ένας σπάνιος φίλος, με τον οποίο μπορούσες να απολαύσεις τον Τζέιμς Μποντ και να σου εξηγήσει την επανάσταση που έφερε η ζωγραφική του Πικάσο. Ήταν ένας ιχνηλάτης της εποχής μας, ένας ακούραστος πειραματιστής, ένας γνήσιος και ανιδιοτελής οδοιπόρος στην τέχνη και την Αριστερά…