Απειλές κι όχι εξαγγελίες Μητσοτάκη από τη ΔΕΘ

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Ούτε καν τα συντηρητικά Μέσα δεν κατάφερε να πείσει ο πρωθυπουργός με την ομιλία του από την Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης, που την επομένη κιόλας της συνέντευξης Τύπου αφαίρεσαν το θέμα από την πρώτη τους σελίδα. Η ομιλία του δεν περιλάμβανε κανένα ουσιαστικό φιλολαϊκό μέτρο, ενώ η καθιερωμένη συνέντευξή του την Κυριακή θα καταγραφεί ως μονόλογος, με στημένες κι εκ των προτέρων γνωστές, κοινώς μοιρασμένες, ερωτήσεις.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε το βήμα της ΔΕΘ για να ανακοινώσει επίσημα μια νέα αγορά του αιώνα με μεγάλο ωφελημένο την Γαλλία. Οι αγορές περιλαμβάνουν 18 μαχητικά αεροσκάφη Ραφάλ, αντικατάσταση παλαιότερων Μιράζ, εκσυγχρονισμό φρεγατών ΜΕΚΟ, ένταξη στον ελληνικό στόλο 4 νέων φρεγατών πολλαπλού ρόλου, κ.α. Πρόκειται για ένα εξοντωτικά δαπανηρό πρόγραμμα που αποκαλύπτει την σκοτεινή όψη της συμμαχίας με τον Μακρόν: «Ελλάς – Γαλλία σημαίνει χρεοκοπία»…

Ταυτόχρονα η πρόσληψη 15.000 Επαγγελματιών Οπλιτών έστω σε βάθος 5ετίας αν κάτι εξυπηρετεί είναι το βόλεμα των δεξιών ψηφοφόρων κι όχι την αμυντική θωράκιση της Ελλάδας. Οι διαδικασίες επιλογής των ΕΠΟΠ είναι όχι μόνο εδώ και χρόνια διάτρητες αλλά και ιδανικές για να μπουν στο δημόσιο χιλιάδες φτωχά παιδιά από την ύπαιθρο, που θα λειτουργούν στη συνέχεια ως μηχανές προσέλκυσης ψήφων για τους βουλευτές της ΝΔ αι ζωντανή απόδειξη του παλαιοκομματικού βολέματος στο δημόσιο δικών τους παιδιών, εν μέσω διαπρύσιων εξαγγελιών για επιτελικό κράτος, αξιοκρατία, κ.α.

Οι οικονομικές εξαγγελίες είχαν περισσότερο δημαγωγικό χαρακτήρα, μιας και ακόμη κι αυτή η ανακούφιση που θα προκαλέσουν θα ωχριά μπροστά στην αύξηση της ανεργίας που θα επέλθει όταν προσμετρηθούν οι χαμένες θέσεις εργασίας λόγω της συντριβής του τουρισμού ή τα μειωμένα εισοδήματα λόγω της αναγκαστικής θέσης των εργαζομένων σε καθεστώς «αναστολής εργασίας». Η κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης για το 2021 για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα (και όχι τους συνταξιούχους και του δημόσιους υπαλλήλους με τους οποίους ο σημερινός πρωθυπουργός έχει από το παρελθόν ανοιχτούς λογαριασμούς) θα ωφελήσει κυρίως τα υψηλά εισοδήματα, μιας και η εισφορά αλληλεγγύης έχει αφορολόγητο όριο τα 12.000 ευρώ.

Η ομιλία και η συνέντευξη του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ ωστόσο επιφύλασσε και δύο εκπλήξεις.

Η πρώτη αφορά το νόμο για τα εργασιακά. Όπως δήλωσε απαντώντας σε σχετική ερώτηση τον επόμενο μήνα πρόκειται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για τα εργασιακά. Αν για κάτι είμαστε σίγουροι είναι ότι το 8ωρο θα παραμείνει ως έχει, έστω κι αν μετατραπεί σε πουκάμισο αδειανό. Στο στόχαστρο της κυβέρνησης θα τεθεί το κόστος της υπερωρίας, έτσι ώστε οι επιχειρήσεις να επεκτείνουν την διάρκεια της εργάσιμης ημέρας κατά το δοκούν, πληρώνοντας ελάχιστα. Άμεσο αποτέλεσμα του ξεχειλώματος που θα επέλθει στο 8ωρο θα είναι η περαιτέρω μείωση του κόστους της ανθρώπινης εργασίας και φυσικά η αύξηση της ανεργίας. Αν για έναν εργοδότη το κόστος να απασχολεί έναν εργαζόμενο 10 και 12 ώρες είναι ίδιο με το κόστος που επισείει η δουλειά του το 8ωρο γιατί να κάνει νέα πρόσληψη;

Φιλοεργοδοτικό θα αποδειχθεί και το «πέρασμα από την επιδότηση της ανεργίας στην επιδότηση της εργασίας» όπως το παρουσίασε ο πρωθυπουργός. Η πλήρη κάλυψη των εργοδοτικών εισφορών ανεξαρτήτου μισθού για 6 μήνες, πέραν του επιπλέον κινήτρου 200 ευρώ τον μήνα για μακροχρόνια ανέργους, θα οδηγήσει την εργοδοσία στην πρόσληψη μακροχρόνια ανέργων μιας και το ασφαλιστικό τους κόστος θα είναι μηδενικό.

Η δεύτερη έκπληξη που επιφυλάσσει η κυβέρνηση σχετίζεται με την εισαγωγή του κεφαλαιοποιητικού συστήματος ασφάλισης στον δεύτερο πυλώνα, δηλαδή τις επικουρικές συντάξεις. Η εφαρμογή του αναμένεται από το 2021 και θα αφορά τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας. Δύο είναι οι στόχοι των αλλαγών που έρχονται και θα φέρουν την υπογραφή του νέου υφυπουργού Κοινωνικών Υποθέσεων Π. Τσακλόγλου.

Η πρώτη θα αφορά την ελάφρυνση του κρατικού προϋπολογισμού. Στην έκθεση Πισσαρίδη αφιερώνεται πολύς χώρος για να πειστούμε ότι στην Ελλάδα υπάρχει το πιο δαπανηρό ασφαλιστικό σύστημα της Ευρώπης. Ενδεικτικά, «η συνταξιοδοτική δαπάνη στην Ελλάδα παραμένει ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό του ΑΕΠ (16,5% έναντι 13,2% κατά μ.ο. στην ευρωζώνη), με την χώρα να βρίσκεται στην υψηλότερη θέση στην ευρωζώνη, παρά τις διαδοχικές περικοπές κι αλλαγές στο συνταξιοδοτικό σύστημα από το 2010. Επιβαρυντικά για τα δημόσια οικονομικά δρα το υψηλό ποσοστό κρατικής επιχορήγησης για την κάλυψη συντάξεων σε ύψος 10,1% του ΑΕΠ το 2018, έναντι 3,1% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Σε συνδυασμό με την υψηλή μισθολογική δαπάνη της γενικής κυβέρνησης (11,75 έναντι 9,9% κατά μέσο όρο στην ευρωζώνη), το ελληνικό δημόσιο καταλήγει να δαπανά το υψηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ (28,4%) σε μισθούς και συντάξεις στην ευρωζώνη (έναντι 23,1% κατά μέσο όρο). Ως αποτέλεσμα της άνισης κατανομής των δαπανών, κρίσιμοι τομείς όπως η παιδεία, η υγεία και οι δημόσιες επενδύσεις υποχρηματοδοτούνται».

Κοινωνικός αυτοματισμός δια χειρός νομπελίστα Πισσαρίδη. Ή, για όποιον δεν κατάλαβε, αν κάποιοι φταίει για τις ελλείψεις νοσηλευτικού προσωπικού και δασκάλων είναι οι «βολεμένοι συνταξιούχοι»…

Στόχος της κυβέρνησης είναι να μειώσει τις δημόσιες δαπάνες για το ασφαλιστικό σύστημα ώστε να δίνει περισσότερα χρήματα σε επιχειρηματίες όπως οι αεριτζήδες των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και για προσλήψεις δικών της παιδιών…

Ο δεύτερος στόχος της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης είναι να προσφέρει ζεστό χρήμα στους κερδοσκόπους του τραπεζο-ασφαλιστικού συμπλέγματος. Παραδίνοντας στους τραπεζίτες τις συντάξεις θα μπορέσουν να αυξήσουν τα ρευστά διαθέσιμά τους και να επιδοθούν στο αγαπημένο παιχνίδι του τζόγου. Μέχρι που να σκάσει η επόμενη φούσκα και να ανακοινώσουν στους πελάτες τους, όπως θα αποκαλούνται στο εξής οι ασφαλισμένοι, ότι δυστυχώς ο ατομικός τους λογαριασμός εξαϋλώθηκε. Ας φανταστούμε που θα βρίσκονταν σήμερα οι συντάξεις αν οι κρατήσεις των εργαζομένων είχαν επενδυθεί την δεκαετία του ‘90 και του 2000 σε μετοχές ελληνικών τραπεζών… Αυτή θα είναι η μοίρα των επικουρικών συντάξεων, για αρχή, μετά την επικείμενη ασφαλιστική μεταρρύθμιση.

Χαϊδεύει τον Ερντογάν η Ευρωπαϊκή Ένωση

Όνειρο θερινής νυχτός θα αποδειχθεί πολύ σύντομα η φιλοδοξία της Αθήνας και της Λευκωσίας για επιβολή αυστηρών κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης εναντίον της Τουρκίας. Οι κυρώσεις που θα επιβληθούν, όπως είναι το πιθανότερο στη Σύνοδο Κορυφής της 24ης και 25ης Σεπτεμβρίου έτσι ώστε να διασκεδασθεί η εδραιωμένη αντίληψη ότι η ΕΕ και πιο συγκεκριμένα η Γερμανία που ασκεί την κυκλική προεδρία το συγκεκριμένο εξάμηνο ανέχεται τις προκλήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Μεσόγειο, θα είναι επιδερμικές και ήσσονος σημασίας. Επ’ ουδενί με άλλα λόγια δεν πρόκειται να επιφέρουν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις στην Τουρκία, όπως θα έπρεπε να γίνει λόγω των καταστρατηγήσεων του διεθνούς δικαίου και των διαρκών απειλών για πολεμική εμπλοκή που εξαπολύει η Άγκυρα απέναντι σε δύο μέλη της ΕΕ.

Αν κρίνουμε από την θέση που καταλαμβάνουν τα ελληνοτουρκικά στον Ευρωπαϊκό Τύπο, το θέμα των τουρκικών απειλών απέναντι στην Ελλάδα και την Τουρκία βρίσκεται πολύ χαμηλά στην ατζέντα τους. Κι αυτή είναι μια ιεράρχηση που αντανακλά τις προτεραιότητες και τα υλικά συμφέροντα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Εφ’ όσον η Μέρκελ κρίνει ότι δεν θέλει να χάσει από πελάτη της γερμανικής βιομηχανίας όπλων τον Ερντογάν, κι ας έχει μετατρέψει την Τουρκία σε μια απέραντη φυλακή, σύσσωμος ο ευρωπαϊκός Τύπος το υποβαθμίζει. Εξαίρεση σε αυτή την διαχείριση αποτέλεσε ο γαλλικός Τύπος όταν συγκεκριμένα ο Μακρόν αποφάσισε να συνεργαστεί με την Ελλάδα κι αυτή του η απόφαση μάλιστα υπαγορεύτηκε από δύο λόγους.

Αρχικά για να βάλει ένα φρένο στην επέκταση της Τουρκίας σε σφαίρες επιρροής που ανέκαθεν αποτελούσαν προνομιακό πεδίο της Γαλλίας, όπως η Αφρική. Την γαλλική πρωτοκαθεδρία νότια της Μεσογείου που σεβάστηκαν ακόμη κι οι Αμερικάνοι φαίνεται να γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του ο Ερντογάν χτίζοντας διμερείς σχέσεις ακόμη και με μη μουσουλμανικές χώρες. Δευτερευόντως, ο φιλελληνισμός του Μακρόν εκδηλώθηκε έναντι αδρών οικονομικών ανταλλαγμάτων. Η σχεδιαζόμενη αγορά μιας μοίρας μαχητικών αεροσκαφών Ραφάλ ύψους 1,5 δισ. ευρώ, η πιθανή ένταξη στη δύναμη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού δύο τουλάχιστον φρεγατών Μπελχάρα, αν κι εφ’ όσον φυσικά το επιτρέψουν Γερμανοί κι Αμερικάνοι, και η απόφαση για τη συντήρηση των 44 αεροσκαφών Μιράζ είναι το τίμημα που θα εισπράξει το Παρίσι για τη συμπαράσταση του προς την Ελλάδα. Αναγκαίο να ειπωθεί ότι το κόστος της γαλλικής φιλίας, που αναμένεται να ξεκαθαρισθεί στη σύνοδο της Κορσικής (όπου η Γαλλία θα επικυρώσει μια άτυπη ένωση του ευρωπαϊκού Νότου υπό την ηγεμονία της) όσο κι αν καταβληθεί σε βάθος χρόνου, θα οδηγήσει σε εκτροχιασμό τα δημόσια οικονομικά και θα αποτελέσει νέα αιτία συρρίκνωσης των κοινωνικών δαπανών στην Ελλάδα. Χωρίς και πάλι αυτή η θωράκιση (η αποτελεσματικότητα της οποίας αμφισβητείται πολλαπλώς από εμπειρογνώμονες του ελληνικού στρατού) να ακυρώσει τις τουρκικές βλέψεις. Γι’ αυτό τον λόγο είναι απευκταία, ως ένα ακόμη σχέδιο πρόσδεσης στο άρμα του ιμπεριαλισμού και δεν πρέπει να υλοποιηθεί!

Αν και ακραίο, πέρα για πέρα ενδεικτικό στοιχείο της βαθιά φιλοτουρκικής στάση που τηρεί η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτέλεσε η επίσκεψη του προέδρου του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Ρόμπερτ Σπάνο στην Τουρκία. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου το οποίο υποτίθεται ότι προστατεύει αξίες όπως ο σεβασμός στη ζωή, το δικαίωμα στην ελευθερία της άποψης και της πολιτικής δράσης μετατράπηκε σε μαριονέτα, σε ένα άβουλο ζωάκι που επιδείκνυε ο Ερντογάν διαφημίζοντας την ευκολία με την οποία χειρίζεται την ευρωπαϊκή γραφειοκρατία που πετάει τη σκούφια της φυσικά για τραπεζώματα, φιλοφρονήσεις κι εξωτικά ταξίδια. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου αποδείχτηκε τόσο αφελής που συναντήθηκε όχι μόνο με τον πρόεδρο Ερντογάν λίγες μόνο ημέρες μετά τον θάνατο στη φυλακή ηρωικών δικηγόρων που υπερασπίζονταν διωκόμενους πολίτες.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού  Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποδείχτηκε τόσο εγκληματικά ανίδεος ώστε επισκέφθηκε και την πόλη Μαρντίν στο τουρκικό Κουρδιστάν, όπου ο εκλεγμένος δήμαρχός της παύτηκε από την κυβέρνηση κατηγορούμενος για σχέσεις με το κεντροαριστερό HDP. Και δεν ήταν ο μόνος. Συνολικά, 51 δήμαρχοι από τους 63 που εκλέχτηκαν με τη στήριξή του HDP παύτηκαν πέρυσι από τον Ερντογάν. Η επίσκεψη του ευρωπαίου αξιωματούχου προκάλεσε ομοβροντία αντιδράσεων από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλες της αντιπολίτευσης στην Τουρκία, που κατήγγειλαν μάλιστα ότι ζήτησαν να συναντηθούν μαζί του για να του δείξουν με τεκμήρια το ολοκληρωτικό καθεστώς διώξεων που έχει επιβάλλει στο εσωτερικό της Τουρκίας ο ισλαμιστής Ερντογάν, κι ο Ρόμπερτ Σπάνο αρνήθηκε!

Έτσι έμαθαν κι οι δημοκρατικοί πολίτες πόσο κούφια κι άνευ αντικρίσματος είναι τα μεγάλα ευρωπαϊκά λόγια περί αλληλεγγύης, ανθρωπισμού, κ.λπ., κ.λπ.

Διαγραφή μέρους του δημόσιου χρέους της πέτυχε η Αργεντινή!

argentinaΤου Λεωνίδα Βατικιώτη

«Νέο κεφάλαιο στις διαπραγματεύσεις για το δημόσιο χρέος» άνοιξε η Αργεντινή! Με αυτό τους το σχόλιο οι Financial Times απέδωσαν με τον πιο εύστοχο και συμπυκνωμένο τρόπο το επίτευγμα της νέας κυβέρνησης της λατινοαμερικανικής χώρας. Η διαγραφή του 45% περίπου σε ένα χρέος ύψους 65 δισ. δολαρίων (με συνολικό χρέος που φτάνει τα 340 δισ. ή 90% του ΑΕΠ) δείχνει τις μεγάλες δυνατότητες διαγραφής του δημόσιου χρέους που μπορούν να εφαρμόσουν οι κυβερνήσεις σε βάρος των διεθνών πιστωτών, δημιουργώντας τον αναγκαίο δημοσιονομικό χώρο.

Το παράδειγμα της Αργεντινής αξίζει να μελετηθεί γιατί δείχνει τι πρέπει και μπορεί να κάνει μια κυβέρνηση, ακόμη κι εντός του καπιταλισμού, ακόμη και μια κυβέρνηση που δεν είναι επαναστατική, αν θέλει να διαγράψει μέρος έστω του δημόσιου χρέους της, δημιουργώντας έτσι τους αναγκαίους (αλλά προφανώς μη επαρκείς όρους) για να ασκηθεί μια φιλολαϊκή πολιτική. Η κυβέρνηση του προέδρου Φερνάντες πολύ πριν τις εκλογές του Οκτωβρίου του 2019, όταν ηττήθηκε ο νεοφιλελεύθερος Μαουρίτσιο Μάκρι, είχε κάνει σαφές ότι μπροστά στο δίλημμα αν θα δοθούν χρήματα στο λαό ή τους διεθνείς πιστωτές θα προτιμήσει να στηρίξει τον λαό της Αργεντινής.

Οι υποψίες μήπως πρόκειται για μια ακόμη προεκλογική υπόσχεση που έμελλε να συντριβεί στις μυλόπετρες των πάντα …απρόβλεπτων συγκυριών διαλύθηκαν αμέσως μετά την εκλογή της κυβέρνησης. Διαλύθηκαν όχι μόνο με συνεχείς δηλώσεις αξιωματούχων κατά των διεθνών πιστωτών που ωθούσαν τις τιμές των ομολόγων στα Τάρταρα, αλλά και με έργα. Πριν ακόμη σχηματιστεί η νέα κυβέρνηση και αναλάβουν οι νέοι υπουργοί, οι πρωταγωνιστές των τωρινών εξελίξεων μελέτησαν σοβαρά την πρόσφατη εμπειρία χωρών που βρέθηκαν αντιμέτωποι με διεθνείς πιστωτές, ρώτησαν κι έμαθαν, παρότι η εμπειρία της Αργεντινής με εννέα παύσεις πληρωμών – χρεοκοπίες στην ιστορία της είναι ανυπολόγιστης σημασίας. Για όποιον φυσικά δεν θεωρεί ως δικά του τα συμφέροντα της Blackrock, που στην Αργεντινή έκατσε στην άλλη μεριά του τραπεζιού και λειτούργησε ως επίσημος διαπραγματευτής απέναντι στην κυβέρνηση εκφράζοντας τους μεγάλους κατόχους ομολόγων.

Με την ίδια αποφασιστικότητα που η νέα κυβέρνηση της Αργεντινής δήλωνε αποφασισμένη να βάλει σε προτεραιότητα τα λαϊκά συμφέροντα έναντι των συμφερόντων των πιστωτών, οικοδομούσε ένα διεθνές μέτωπο υποστήριξης και αλληλεγγύης που θωράκιζε το Μπουένος Άιρες. Κορυφαία του πράξη και μορφή έκφρασης το άρθρο που υπογράψαμε 138 οικονομολόγοι απ’ όλο τον κόσμο, με το οποίο ζητούταν η ελάφρυνση του δημόσιου χρέους της Αργεντινής. Την έκκληση υπέγραφαν από Μαρξιστές, Νεοσουμπετεριανούς και άλλους ετερόδοξους οικονομολόγους μέχρι νομπελίστες και άλλους που στέκονται στο κέντρο της οικονομικής ορθοδοξίας (Ανουάρ Σαΐχ, Μαρκ Ουάισμπροτ, Τζέιμς Γκαλμπρέιθ, Τζέφρεϋ Σακς, Ντάνι Ρόντρικ, Τομά Πικετί, Μαριάνα Ματζουκάτο, κ.α.).

Κι ενώ η μια προθεσμία που έδινε στους πιστωτές για συμφωνία η κυβέρνηση της Αργεντινής μετά την άλλη αποδεικνυόταν άκαρπη, φτάνοντας στις έξι συνολικά, οι τιμές των ομολόγων κατέρρεαν φτάνοντας να διαπραγματευτούν ακόμη και κάτω από το 30% της τιμής τους, όπως φαίνεται στο συνημμένο διάγραμμα του Bloomberg. Έτσι, μετά από οκτώ μήνες διαπραγματεύσεων  και μια συνέντευξη του υπουργού Οικονομικών Μαρτίν Γκουζμάν στην κυριακάτικη εφημερίδα Pagina 12 την  προηγούμενη Κυριακή 2 Αυγούστου, όπου έστειλε το τελευταίο και οριστικό τελεσίγραφο στους πιστωτές και ανήγγειλε ότι «η ατμομηχανή της ανάπτυξης θα είναι στο εξής η εσωτερική αγορά», δηλώνοντας με αυτό τον τρόπο την προθυμία τους να αναλάβουν ξανά το κόστος αποκλεισμού από τις διεθνείς αγορές (ως άμεσο αποτέλεσμα του ναυαγίου των διαπραγματεύσεων και της μονομερούς στάσης πληρωμών) οι πιστωτές αναγκάστηκαν να συμφωνήσουν. Τα νέα ομόλογα θα εκδοθούν στο 55% της αρχικής αξίας των παλιών! Το σημαντικότερο είναι πως αυτή η αναδιάρθρωση δεν συνοδεύτηκε από κανένα νέο όρο για την μακροοικονομική πολιτική της Αργεντινής ή την κοινωνική πολιτική και την πολιτική μισθών, όπως συνέβη για παράδειγμα στην Ελλάδα το 2012.

 

Γ620x-1ια τον πρόεδρο Φερνάντες, που έχει στο εξής να διαχειριστεί δύο καυτά μέτωπα, τα δύσκολά είναι μπροστά του. Τόσο ο νέος γύρος διαπραγματεύσεων με το ΔΝΤ για τους όρους αποπληρωμής του δανείου που έλαβε ο πρώην πρόεδρος Μαουρίτσιο Μάκρι όσο και η κοινωνική πολιτική του θα κρίνουν κατά πόσο θα αποδειχθούν αληθινές οι προσδοκίες που δημιούργησε. Και το χειρότερο ωστόσο σενάριο να εξελιχθεί τα επόμενα χρόνια σε τίποτε δεν μειώνει την επιτυχία που κατήγαγε η Αργεντινή εναντίον των ξένων πιστωτών.

Αξίζει ωστόσο να αναφερθεί ότι το Μπουένος Άιρες εκμεταλλεύθηκε στο έπακρο τη συγκυρία της πανδημίας, θέτοντας ως επιτακτική προτεραιότητα την ανάγκη άσκησης επεκτατικής οικονομικής πολιτικής. Σε αυτό το πλαίσιο διαπραγματεύθηκε και πέτυχε ελάφρυνση του χρέους του Ισημερινού ακόμη και ο δεξιός πρόεδρός του (και καταδότης Τζουλιάν Ασάντζ) Λένιν Μορένο, με πολύ χειρότερους όρους.

Ενώ η Αργεντινή πέτυχε έναν θρίαμβο που θα έπρεπε να αποτελεί πολύτιμο οδηγό για τις κυβερνήσεις και τους λαούς όλου του κόσμου η επιτυχία της έγινε δεκτή με ένα τείχος σιωπής από τα Μέσα Ενημέρωσης. Λες και όλες οι εφημερίδες και οι τηλεοράσεις υπάγονται ιδιοκτησιακά στο χαρτοφυλάκιο της μαφίας των επενδυτικών κεφαλαίων. Το σημερινό πέπλο σιωπής είναι περιττό να ειπωθεί ότι αντιβαίνει πλήρως με αργεντινολογία του 2014 – 2015. Στην Ελλάδα ιδιαίτερα οι περιπέτειες της Αργεντινής το 2014, όταν το κεφάλαιο Elliott Management του κερδοσκόπου Πολ Σίνγκερ προχώρησε ακόμη και σε κατασχέσεις δημόσιας περιουσίας της, προβάλλονταν εν είδει μαθήματος και απειλής για το τι μπορεί να συμβεί αν μια κυβέρνηση συγκρουστεί με τους πιστωτές. Εκ των υστέρων κρίνοντας δεν πήγαν χαμένες οι απειλές τους.

Και τώρα, που αυτή η σύγκρουση απέβη επιτυχής στην Αργεντινή και οι πιστωτές υποχώρησαν …άκρα του τάφου σιωπή.

Πρώτη δημοσίευση: Kommon, 10 Αυγούστου 2020

Οι προτάσεις Πισσαρίδη φιλί ζωής για το μεγάλο κεφάλαιο

Πηγή: Εφημερίδα Documento

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η ενδιάμεση έκθεση Πισσαρίδη διαλύει έγκαιρα τις αυταπάτες για την πιθανότητα τα κονδύλια του Κεφαλαίου Ανάκαμψης ύψους έως 32 δισ. ευρώ να βελτιώσουν τη θέση εργαζομένων και συνταξιούχων, ακόμη και να πυροδοτήσουν μια οικονομική ανάπτυξη με κοινωνικό μέρισμα. Πρόκειται για ένα νεοφιλελεύθερο μανιφέστο που αναπαράγει ιδεολογικές κοινοτοπίες προηγούμενων δεκαετιών, όπως δείχνει η εμμονή του να θεωρεί το δημόσιο τομέα και την έλλειψη ανταγωνισμού ως αιτίες της οικονομικής στασιμότητας της Ελλάδας. Αν αυτές οι αιτιάσεις ήταν ορθές τα μνημόνια θα είχαν απογειώσει την ελληνική οικονομία… Οι νέες χρηματοδοτήσεις θα λειτουργήσουν σαν φιλί ζωής για το μεγάλο κεφάλαιο στην Ελλάδα.

Από την άλλη, για το «99%» η ενδιάμεση έκθεση Πισσαρίδη επιφυλάσσει:

Ένα νέο, κατά παραγγελία των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών, κεφαλαιοποιητικό συνταξιοδοτικό σύστημα που θα βαθαίνει τις κοινωνικές και εισοδηματικές αντιθέσεις στην τρίτη ηλικία. Μείωση των συντάξεων μέσω της αναπροσαρμογής του ποσοστού αναπλήρωσης. Επιτάχυνση των πλειστηριασμών με κριτήριο την εξυγίανση του χαρτοφυλακίου των χρεοκοπημένων τραπεζών. Αύξηση των φόρων κατανάλωσης, που αποτελούν την κατ’ εξοχήν αντιλαϊκή φορολογία. Απελευθέρωση των απολύσεων με αποτέλεσμα την αύξηση της ανεργίας ειδικότερα μεταξύ των πιο ευάλωτων κοινωνικά ομάδων, όπως είναι όσοι βρίσκονται σε προσυνταξιοδοτικό καθεστώς. Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών για τα ανώτερα μισθοδοτικά κλιμάκια που θα κάνουν το ασφαλιστικό σύστημα ακόμη πιο άδικο. Λουκέτα και χρεοκοπίες για χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αναγορεύονται κι αυτές σε παράγοντα οπισθοδρόμησης της οικονομίας.

Στον αντίποδα των παραπάνω νεοφιλελεύθερων δογμάτων ένας μακροχρόνιος αναπτυξιακός σχεδιασμός όφειλε να ξεκινάει: Πρώτο, από την ανάγκη μείωσης της ανεργίας που συνεχίζει να κινείται σε επίπεδα ρεκόρ χωρίς περαιτέρω ελαστικοποίηση των σχέσεων εργασίας. Δεύτερο, από την ανάγκη απαλλαγής από την υποχρέωση εμφάνισης δημοσιονομικών πλεονασμάτων ύψους άνω του 2% ως το 2060 που αποδεδειγμένα καταδικάζει την Ελλάδα σε στασιμότητα. Τρίτο, από την στόχευση σε κλάδους και δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας (μεταποίηση αγροδιατροφικών προϊόντων, αλουμίνιο, πληροφορική, κ.α.) οι οποίοι θα στηριχθούν ποικιλοτρόπως.

Το διπλό θαύμα του Εουσέμπιο Λεάλ

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Είχα την τύχη να γνωρίσω και να ακούσω τον Εουσέμπιο Λεάλ (που έφυγε από τη ζωή στις 31 Ιουλίου 77 ετών) τον Ιανουάριο του 2019 στην Αβάνα. Ο Εουσέμπιο Λεάλ ήταν η ψυχή του διεθνούς συνεδρίου «Για την Ισορροπία του Κόσμου» που διοργανωνόταν για τέταρτη φορά στην πρωτεύουσα της Κούβας, συγκεντρώνοντας δεκάδες προοδευτικούς διανοούμενους απ’ όλον τον κόσμο.

Η ομιλία του ενάντια στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, τις συνεχείς απειλές των ΗΠΑ και τα σχέδια εισβολών στην Λατινική Αμερική δικαίωναν πλήρως την φήμη του για την πολιτική του στράτευση, το βάθος της σκέψης του, τα πολλαπλά χαρίσματα που διέθετε και την ευστροφία του. Από την ομιλία του επίσης εύκολα καταλάβαινε ο καθένας γιατί κάποτε στο παρελθόν, εκφράζοντας τον θαυμασμό του στον Φιντέλ Κάστρο, είχε δηλώσει Φιντελικός κι όχι Μαρξιστής…

Το κύρος του ωστόσο δικαιωνόταν από μια τυχαία βόλτα στους δρόμους της Αβάνας. Ο Εουσέμπιο Λεάλ, Διδάκτωρ Ιστορίας κι εν πολλοίς αυτοδίδακτος, κατάφερε ένα διπλό «θαύμα». Το πρώτο του επίτευγμα ήταν η αναπαλαίωση της παλιάς Αβάνας, σε μια εποχή που περιελάβανε ακόμη και την «ειδική περίοδο». Όταν η κατάρρευση των καθεστώτων της ανατολικής Ευρώπης και ιδιαίτερα της Σοβιετικής ‘Ένωσης έκοψε βίαια τη γραμμή χρηματοδότησης της Κούβας. Η πείνα γονάτιζε τους Κουβανούς και η ιδεολογική αντεπίθεση του κεφαλαίου και του ιμπεριαλισμού επάνω στα συντρίμμια των εκμεταλλευτικών κοινωνιών της Ανατολικής Ευρώπης έκανε πολλούς να αναρωτιούνται ακόμη και τι νόημα έχει η διατήρηση της επανάστασης στην Κούβα. Η ιδεολογική κόπωση και παραίτηση αποτελείωνε ότι άφηνε ζωντανό η σωματική εξάντληση. Ο Εουσέμπιο όμως εκεί! Έπεισε όχι μόνο τον Φιντέλ αλλά και την ηγεσία του κόμματος για να συνεχιστεί ένα έργο που φάνταζε περιττό, σπατάλη και πολυτέλεια.

Το δεύτερο θαύμα του ήταν ακόμη πιο εκπληκτικό. Η Αβάνα δεν είναι η πρώτη πόλη στον κόσμο που υπόκειται σε «εξευγενισμό» για να χρησιμοποιήσουμε έναν όχι απλώς αμφισβητούμενο όρο, αλλά απλώς απορριπτέο λόγω των ταξικών υπονοουμένων του μιας και η αναβάθμιση και ο εξωραϊσμός είναι γνωστό ότι πάντα συνοδεύονται με την παράδοση των αναπαλαιωμένων πόλεων στα εύπορα στρώματα. Ο κανόνας έτσι θέλει την διατήρηση και αισθητική αναβάθμιση των πόλεων να συνοδεύεται κι από μια ταξική αλλαγή, με τα φτωχά κοινωνικά στρώματα που μέχρι πρόσφατα κατοικούσαν στα ερειπωμένα κτίρια να διώχνονται βίαια και τα αναπαλαιωμένα κτίρια να παραδίνονται πλέον στα καλοαμειβόμενα κοινωνικά στρώματα.

Η Αβάνα όμως του Εουσέμπιο Λεάλ αποτέλεσε την εξαίρεση. Το πιο δύσκολο σημείο του εγχειρήματός του αφορούσε την προσωρινή μεταστέγαση σε άλλα σημεία της πόλης όσων έμεναν ανέκαθεν στα υπό ανακαίνιση κτίρια και στη συνέχεια, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, την επαναφορά τους στα αναμορφωμένα σπίτια τους.

Το έργο του Λεάλ, υπό αυτό το πρίσμα, ξεπερνάει πολύ την Αβάνα, παρότι μόνο στην επαναστατική Κούβα θα μπορούσε να υλοποιηθεί. Υπερβαίνει την Αβάνα επειδή διαφυλάσσοντας την πληθυσμιακή – κοινωνική σύνθεση της παλιάς πόλης, η αναστήλωσή της δεν έγινε σε βάρος των κατοίκων της. Η παλιά Αβάνα αναβαθμίστηκε και μαζί με αυτήν οι κάτοικοί της. Γι’ αυτό το λόγο το έργο περιλαμβάνει την λαϊκή συμμετοχή που προβλέπεται σε κάθε στάδιο: από τον σχεδιασμό και την επιλογή των χρήσεων μέχρι την υλοποίησή του!

Περιττό να ειπωθεί ότι η διαφύλαξη του κοινωνικού προφίλ της παλιάς Αβάνας έστειλε στα ουράνια το κόστος της αναπαλαίωσης της, ενώ δεν επιτρέπει την ταχεία ολοκλήρωση του σχεδίου. Στον υπόλοιπο κόσμο, αντίθετα, ανάλογα κόστη καλύπτονται από τους νέους ιδιοκτήτες που θα απολαμβάνουν τον «εξευγενισμό». Ο Εουσέμπιο Λεάλ από την άλλη εξασφάλισε τους πόρους για τις κατασκευές από διεθνείς οργανισμούς και από το διεθνές εμπόριο της Κούβας, αφήνοντας στους Κουβανούς μόνο τα οφέλη από την αναπαλαίωση!

Για να γίνει ακόμη πιο εμφανής η συμβολή του Εουσέμπιο Λεάλ και το μεγαλείο της επαναστατικής Κούβας αρκεί να αντιπαραθέσουμε το σκεπτικό που καθοδηγεί την αναπαλαίωση της παλιάς Αβάνας με τις γελοιότητες του Μπακογιάννη στο Δήμο της Αθήνας: Μια σωστή ως σύλληψη ιδέα (αύξηση των πεζοδρόμων κι απομάκρυνση των αυτοκινήτων από το κέντρο της πόλης) έρχεται να υπηρετήσει ένα αναχρονιστικό κι αντιδημοφιλές επιχειρηματικό σχέδιο που αντιβαίνει στα συμφέροντα των κατοίκων της (μετατροπή της Αθήνας σε προαύλιο των ξενοδοχείων της) για να καταλήξει σε ένα αντιλειτουργικό κι αποτυχημένο κιτσαριό, το οποίο κι αυτό εν μέρει ανακαλείται (λες και στην εποχή των προσομοιώσεων έπρεπε να γίνει η πραγματική εφαρμογή του για να φανούν τα αποτελέσματά του)…  Ας κλείσουμε εδώ καλύτερα αυτή την παρένθεση που είναι ενδεικτική όμως της φαιδρότητας του πολιτικού προσωπικού της χώρας.

Το πολυσχιδές έργο του Εουσέμπιο Λεάλ (μέχρι και δικό του ραδιοφωνικό σταθμό διέθετε!) συγκέντρωσε διεθνές ενδιαφέρον πρώτα και κύρια ως κοινωνικό εγχείρημα. Λειτούργησε σαν μαγνήτης όχι μόνο για μηχανικούς και αρχιτέκτονες από το εξωτερικό που συνέρρεαν στην Αβάνα από κάθε γωνιά του κόσμου αλλά και για πολλούς νέους Κουβανούς που τον αντιμετώπιζαν με μια ασυνήθιστη προσήλωση, αγάπη και σεβασμό.

Είναι όλοι αυτοί που θα συνεχίσουν το έργο του, καταφέρνοντας ακόμη σπουδαιότερα επιτεύγματα…