Αυξήσεις φωτιά ακρωτηριάζουν μισθούς και συντάξεις

Εκ θεμελίων ανατρέπει τις προσπάθειες της κυβέρνησης να δημιουργήσει προσδοκίες ευημερίας με αφορμή την αύξηση του ΑΕΠ η έκρηξη του πληθωρισμού τον μήνα Δεκέμβριο.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Βάσει ανακοίνωσης που εξέδωσε η Στατιστική Αρχή στις 13 Ιανουαρίου, ο ετήσιος πληθωρισμός τον Δεκέμβριο του 2021 διαμορφώθηκε στο 5,1%, καταγράφοντας ρεκόρ 10ετίας!

Ενδιαφέρον έχει ότι οι μεγαλύτερες αυξήσεις προήλθαν από εκείνες τις κατηγορίες αγαθών και δαπανών που αφορούν την λαϊκή πλειοψηφία. Συγκεκριμένα, οι υψηλότερες αυξήσεις καταγράφηκαν: Πρώτο στην στέγαση με αυξήσεις ύψους 18%, που περιλαμβάνει ενοίκια κατοικιών (αύξηση κατά 0,5%), ηλεκτρισμό (45%), φυσικό αέριο (135,7%) και πετρέλαιο θέρμανσης (34,1%). Δεύτερο, στις μεταφορές αυξήσεις ύψους 10,9% λόγω αύξησης των τιμών σε αυτοκίνητα (καινούργια 7,7% και παλιά 11,5%), καύσιμα και λιπαντικά (21,7%) και εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνα (19,6%), και τρίτο σε διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, αυξήσεις ύψους 4,3%. Στη συγκεκριμένη κατηγορία περιλαμβάνονται αγαθά όπως: ψωμί (4,9%), ζυμαρικά (7,6%), μοσχάρι (4,2%), αρνί και κατσίκι (19,7%), πουλερικά (6,6%), ελαιόλαδο (17%), νωπά φρούτα και λαχανικά (5,5%), σοκολάτες (4%), καφέ, κ.λπ.

Ξέροντας ότι όσο πιο φτωχή είναι μια οικογένεια, τόσο μεγαλύτερο μέρος της σύνταξης, του μισθού ή των ημερομισθίων πάει σε τρόφιμα και αγαθά θέρμανσης εύκολα συμπεραίνουμε ότι ο πληθωρισμός έχει πλήξει δυσανάλογα τα λαϊκά, εργατικά νοικοκυριά. Το αποτέλεσμα είναι ότι το εισόδημά τους εξανεμίζεται και φτωχοποιούνται, αργά και διακριτικά.

Η μέχρι σήμερα αύξηση των τιμών υποκινεί κι ένα επιπλέον, δευτερογενές κύμα αυξήσεων, όπως θα συμβεί για παράδειγμα με τα ενοίκια, που ως τώρα αυξήθηκαν κατά 0,5%. Βάσει της ανακοίνωσης της ΕΛΣΤΑΤ για την ετήσια αναπροσαρμογή των μισθωμάτων, που υπολογίζεται στο 75% της μεταβολής του δείκτη τιμών, η ετήσια αύξηση θα φτάσει το 3,8%. Στα νέα συμφωνητικά η αύξηση προφανώς θα είναι μεγαλύτερη, με αποτέλεσμα το ασήμαντο 0,5% που εμφανίζεται φέτος ως αύξηση στα ενοίκια του 2021, το έτος 2022 να αυξηθεί ακόμη και 10 φορές… Για όσους δε δεν έχουν ιδιόκτητο σπίτι, η εξαγγελθείσα αύξηση στους μισθούς κατά 2% δεν καλύπτει ούτε την αύξηση του ενοικίου που θα πρέπει να πληρώνουν στο εξής! 

Η έκρηξη του πληθωρισμού αποκαλύπτει πόσο κενές περιεχομένου ήταν και οι εξαγγελίες που συνόδευσαν την έλευση του ευρώ. Μία …δουλειά έκανε σωστά τα τελευταία 20 χρόνια το κοινό νόμισμα κι αυτή ήταν το πάγωμα των τιμών. Και τώρα αποδεικνύεται παντελώς ανίκανο να προστατεύσει τα μισθιακά εισοδήματα από ένα κύμα αυξήσεων που παρασέρνει τις τιμές σε όλη την ευρωζώνη, αποκαλύπτοντας πόσο όχι μόνο ταξικά μεροληπτική ήταν η πολιτική του, αλλά επίσης πόσο άστοχη και άσχετη.

Ο συντονισμός της νομισματικής πολιτικής, υπό την ευθύνη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, εξασφάλισε την σταθεροποίηση των τιμών όλη την προηγούμενη 20ετία σε βάρος των μισθών! Συμπιέζοντας τους μισθούς (που πλέον εξαρτώνται αποκλειστικά και μόνο από την κερδοφορία και την γενναιοδωρία της επιχείρησης) και τις κοινωνικές δαπάνες των προϋπολογισμών άφησε ελεύθερο το έδαφος στο μεταποιητικό κεφάλαιο να εκμεταλλεύεται την εργασία και στο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο να απολαμβάνει την σταθερότητα τιμών που αποτελεί όρο εκ των ουκ άνευ για την κερδοσκοπία του.

Μέχρι που ήρθε η ενεργειακή ένωση και η πράσινη μετάβαση, χάρη της οποίας αντικαταστάθηκε ο λιγνίτης από το εισαγόμενο φυσικό αέριο στην Ελλάδα, για να πυροδοτήσουν έναν πληθωρισμό κόστους που παρασέρνει σαν ντόμινο σχεδόν κάθε αναγραφόμενη τιμή.

Η αλήθεια είναι πώς ακόμη κι αυτές οι αυξήσεις, της τάξης του 45% και 136% θα αφήσουν πολλούς αδιάφορους. Όσους για την ακρίβεια έχουν τόσο υψηλούς μισθούς ή έσοδα που το κόστος του ηλεκτρισμού ή του φυσικού αερίου αντιπροσωπεύει ένα ασήμαντο μέρος στις αποδοχές τους. Φαίνεται έτσι όχι μόνο πόσο μεροληπτικά ταξικός είναι ο πληθωρισμός, αλλά και πόσο δυσανάλογα επιβαρύνει τα λαϊκά στρώματα η απολιγνιτοποίηση και η αλλαγή του ενεργειακού μίγματος, στην κατεύθυνση μείωσης των εκπομπών επιβλαβών αερίων. Μόνο που αυτόν τον λογαριασμό τον πληρώνουν οι πιο φτωχοί, που για πολλοστή φορά καλούνται να θυσιαστούν. Αυτή τη φορά για να σώσουν τον πλανήτη…

Η έκρηξη του πληθωρισμού ακυρώνει αν δεν γελοιοποιεί τους κυβερνητικούς διθυράμβους για την ανάπτυξη της οικονομίας. Συστηματικά το τελευταίο έτος η ΝΔ επιδεικνύει ως τρόπαιο τους ρυθμούς μεγέθυνσης του ΑΕΠ (αύξηση 13,4% ΑΕΠ στο γ’ τρίμηνο του 2021, προβλέψεις για αύξηση κατά 7% το 2021, κατά 5% για το 2022, κοκ.) υπονοώντας έτσι ότι αυτόματα θα βελτιωθεί η θέση όλου του πληθυσμού. Η αύξηση του πληθωρισμού ωστόσο δείχνει ότι όσο κι αν αυξηθεί το ΑΕΠ, αυτό που καθορίζει την πραγματική αξία του μισθού και κατά συνέπεια τη θέση των εργαζομένων είναι η τιμή των …μακαρονιών και του λαδιού, που αυξήθηκαν κατά 8% και 17%. Κι ισόποσα μειώθηκε η σχετική αξία του μισθού, του μεροκάματου και της σύνταξης.

Η μείωση των μισθών λόγω πληθωρισμού επιβάλλει γενναίες αυξήσεις που θα εξασφαλίσουν τουλάχιστον την θέση των εργαζομένων απέναντι στην άνοδο των τιμών. Οι μέχρι σήμερα αυξήσεις, ύψους 2% από 1/1/2022 (από 650 ευρώ μικτά ο βασικός μισθός στα 663 και από 29,04 μικτά το μεροκάματο στα 29,62 ευρώ) είναι αστείες. Οι δε αυξήσεις που αναμένονται  ως διορθωτικές, πάλι θα υπολείπονται των ανατιμήσεων. Το σημαντικότερο είναι πως δεν καλύπτουν τις απώλειες που συντελέστηκαν όλο τον προηγούμενο χρόνο, όταν οι αποδείξεις των σούπερ μάρκετ ήταν σταθερά αυξημένες κατά 10% και 20% κι όταν η κρατική επιδότηση στους αυξημένους λογαριασμούς ρεύματος υπολειπόταν σταθερά της πραγματικής αύξησης του ενεργειακού κόστους… Εξ ίσου επιβεβλημένη είναι η επαναφορά της διαπραγμάτευσης του μισθού στο πλαίσιο των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Το σημερινό καθεστώς που παραπέμπει σε χούντα εξυπηρετεί αφάνταστα προφανώς τον ΣΕΒ, για τα συμφέροντα του οποίου μεριμνά  προσωπικά ο Άκης Σκέρτσος, υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργό και αρμόδιος για τον συντονισμό του κυβερνητικού έργου, που πριν μετακομίσει στο Μαξίμου ήταν γενικός διευθυντής του ΣΕΒ.

Η παράταση του σημερινού αναχρονιστικού και βαθιά αυταρχικού καθεστώτος, βάσει του οποίου αποφασίζει και διατάζει η κυβέρνηση για το ύψος των μισθών, αν κάτι εγγυάται είναι την διαιώνιση της φτωχοποίησης των μισθωτών ενώ το κεφάλαιο θα μεταφέρει κάθε αύξηση στις τελικές τιμές, ξέροντας ότι τον λογαριασμό στο τέλος τον πληρώνουν οι πιο φτωχοί…

Ο κανόνας των θανάτων από μαγκάλια και το παράδοξο της ενεργειακής φτώχειας

Η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας έφερε πανευρωπαϊκό ρεκόρ στους απλήρωτους λογαριασμούς

Ανήμερα των Χριστουγέννων ένας 37χρονος άνδρας στο Ίλιον απανθρακώθηκε πασχίζοντας να ζεσταθεί με μια ηλεκτρική κουβέρτα. Τα κινητικά προβλήματα που αντιμετώπιζε δεν του επέτρεψαν καν να αντιδράσει όταν ξέσπασε το βραχυκύκλωμα στην παλιά και φθαρμένη πιθανότατα κουβέρτα που χρησιμοποιούσε ως θερμαντικό σώμα…

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Την ίδια μέρα, ανήμερα των Χριστουγέννων, στα Βορίζια του Δήμου Φαιστού της Κρήτης ένας 95χρονος και μια 92χρονη βρέθηκαν νεκροί στο σπίτι τους. Αιτία του θανάτου τους ήταν οι αναθυμιάσεις που εξέπεμπε το μαγκάλι το οποίο είχαν αναμμένο προσπαθώντας να ζεσταθούν, ενώ νεότερες πληροφορίες τονίζουν ότι η γυναίκα πιθανά να πέθανε από το κρύο…
Τα δύο παραπάνω περιστατικά είναι μόνο τα πιο πρόσφατα σε μια μακρά σειρά θανάτων που ως αιτία έχουν την εκτόξευση του κόστους του ηλεκτρικού ρεύματος. Εκτιμήσεις φέρουν το χρόνο που έφυγε να καταγράφτηκε ρεκόρ αστικών πυρκαγιών, που ως άμεση αιτία είχαν κακοσυντηρημένα τζάκια, μαγκάλια, φθαρμένες ηλεκτρικές κουβέρτες κι ό,τι άλλο αυτοσχέδιο μέσο μπορεί να επινοήσει και να χρησιμοποιήσει κάθε άνθρωπος για να ζεσταθεί. Απώτερη αιτία ο τετραπλασιασμός της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος τον μήνα Νοέμβριο, σε σχέση με τους πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους, όπως καταγράφεται στον παρακάτω πίνακα.

Ας κρατήσουμε λοιπόν ότι τη χρονιά που έφυγε η οποία χαρακτηρίζεται χρονιά-σταθμός, και πράγματι είναι, για τις αλλαγές στην ενεργειακή αγορά της Ελλάδας έχουμε τα εξής: τετραπλασιασμό της αξίας του ηλεκτρικού ρεύματος, έκρηξη της ενεργειακής φτώχειας και απελευθέρωσή – ιδιωτικοποίηση της αγοράς.
Η άνοδος της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος είναι αποτέλεσμα της αύξησης της τιμής του φυσικού αερίου που με τη σειρά της προέρχεται από την άνοδο της ζήτησης φυσικού αερίου στην Ασία εξ αιτίας της ανόδου της παραγωγής. Επίσης, μεταξύ άλλων, είναι συνάρτηση των πιέσεων που ασκούνται στην Ρωσία, και καταλήγουν να αναβάλλεται συνεχώς η λειτουργία του αγωγού Nord Stream 2. Η εκκίνησή του θα τροφοδοτούσε την αγορά της Ευρώπης με τις αναγκαίες ποσότητες, ρίχνοντας την τιμή του φυσικού αερίου. Ειδικότερα ωστόσο για την Ελλάδα η εκτόξευση της τιμής του ρεύματος οφείλεται στο κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων και την άνοδο της συμμετοχής του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μίγμα, το οποίο έχει επιλεγεί ως «καύσιμο γέφυρα» στο δρόμο για την πράσινη μετάβαση.
Με άλλα λόγια, η πράσινη μετάβαση, καθόλα αναγκαία μακροπρόθεσμα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, άμεσα φέρνει ενεργειακή φτώχεια (εδώ κι εδώ περί ενεργειακής φτώχειας)! Κοινώς, την αδυναμία όλο και περισσότερων νοικοκυριών να ανταποκριθούν στο κόστος των λογαριασμών του ρεύματος. Η ενεργειακή φτώχεια ορίζεται ως ο συνδυασμός υψηλών λογαριασμών ρεύματος (σε σημείο να ξεπερνούν το 10% του εισοδήματος), χαμηλών εισοδημάτων (που έγιναν ακόμη χαμηλότερα με την άνοδο του πληθωρισμού το 2021) και συσκευών χαμηλής ενεργειακής κλάσης. Στην Ελλάδα του 2021 και οι τρεις αυτές αιτίες έχουν δημιουργήσει ένα μίγμα που εκρήγνυται καθημερινά σε βάρος των πιο ανυπεράσπιστων πολιτών και όχι μόνο. Σε θύματα της ενεργειακής φτώχειας μετατρέπονται ακόμη και νοικοκυριά στα οποία εργάζονται ακόμη και τα δύο μέλη και αμείβονται μάλιστα με μισθούς υψηλότερους του βασικού.
Οι επιδόσεις της Ελλάδας είναι δραματικές βάσει και των δύο μέτρων που χρησιμοποιούνται για να μετρηθεί η ενεργειακή φτώχεια. Το πρώτο μέτρο είναι οι απλήρωτοι λογαριασμοί. Και η Ελλάδα το 2020 βάσει στοιχείων της Eurostat είχε το πανευρωπαϊκό ρεκόρ με το 27,9% των νοικοκυριών να έχουν απλήρωτους λογαριασμούς, ενώ ακολουθούν: Σερβία 26,7%, Τουρκία 22,8% και Βουλγαρία 22,2%. Για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης στη Γερμανία απλήρωτους λογαριασμούς έχει το 3,2% των νοικοκυριών, στη Γαλλία το 5,4%, κοκ.


Απλήρωτοι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας

Το δεύτερο μέτρο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της ενεργειακής φτώχειας είναι η αδυναμία των νοικοκυριών να διατηρήσουν τα σπίτια τους επαρκώς ζεστά. Κι εδώ η Ελλάδα μπορεί να μην κατέχει το θλιβερό αρνητικό ρεκόρ που διατηρεί στους απλήρωτους λογαριασμούς, έχει όμως μια από τις χειρότερες επιδόσεις, με το 16,7% των νοικοκυριών να δηλώνει ότι αδυνατεί να το διατηρήσει επαρκώς ζεστό. Στην ευρωζώνη – 19 το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 8,8%, ενώ στην ΕΕ27 είναι 8,2%. Για να καταλάβουμε ότι η αδυναμία διατήρησης του σπιτιού ζεστό δεν είναι συνάρτηση του κρύου αλλά του ύψους μισθών και ημερομισθίων κι ευρύτερα της ευημερίας, αρκεί να αναφέρουμε ότι στη Νορβηγία το αντίστοιχο ποσοστό είναι 0,8%, ενώ στην Ελβετία μόλις 0,2%.


Αδυναμία διατήρησης του σπιτιού επαρκώς ζεστό

Τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα απ’ όσο εικονίζονται στους παραπάνω πίνακες για δύο λόγους. Αρχικά επειδή το κριτήριο «διατήρησης του σπιτιού επαρκώς ζεστό» είναι πολύ …βόρειο και δεν περιλαμβάνει τις συνθήκες καύσωνα που αντιμετωπίζει όλος ευρωπαϊκός Νότος όταν από τον Ιούνιο ακόμη δεν μπορείς να δουλέψεις χωρίς κλιματιστικό. Η «καλοκαιρινή» ενεργειακή φτώχεια ωστόσο δεν περιλαμβάνεται στα κριτήρια, μιας και λείπει ένα κριτήριο για τη διατήρηση του σπιτιού επαρκώς δροσερό, τους καλοκαιρινούς μήνες. Επιπλέον, τα παραπάνω δεδομένα αφορούν το 2020. Στην Ελλάδα ωστόσο το 2021 είχαμε την πλήρη εφαρμογή του target model και την λειτουργία του χρηματιστηρίου ενέργειας που απογείωσε τις τιμές. Τα …καλύτερα επομένως της ιδιωτικοποίησης της αγοράς ενέργειας είναι μπροστά μας. Κι όσο για τις επιδοτήσεις που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για να γλυκάνει το χάπι της ιδιωτικοποίησης, πολύ γρήγορα θα αποδειχθούν σταγόνα στον ωκεανό της (χρηματιστηριακής) ενεργειακής κερδοσκοπίας.
Η έξαρση της ενεργειακής φτώχειας δημιουργεί μάλιστα ένα παράδοξο που καταλήγει στην ντε φάκτο και από τα κάτω ακύρωση της ενεργειακής μετάβασης, για την οποία υποτίθεται γίνεται η αλλαγή του ενεργειακού μίγματος. Τα περιστατικά αστικών πυρκαγιών που έρχονται συνεχώς στο φως δείχνουν ότι οι φτωχότεροι εγκαταλείπουν συστήματα θέρμανσης με χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα και άλλων επικίνδυνων αερίων εξ αιτίας του κόστους και, για λόγους οικονομίας, καταφεύγουν στα πιο πρωτόγονα, σχεδόν προκαπιταλιστικά μέσα θέρμανσης, όπως τα μαγκάλια… Το αποτέλεσμα ωστόσο δεν είναι μόνο ο θάνατος δεκάδων φτωχών ανθρώπων και τα βαριά αναπνευστικά προβλήματα που δημιουργεί μακροπρόθεσμα η καύση βιομάζας και άλλων υλικών όπως παλιά έπιπλα από χωματερές. Το αποτέλεσμα επίσης είναι η επιβάρυνση της ατμόσφαιρας και η επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής! Φτάνουμε έτσι, έστω σε ορισμένες ακραίες περιστάσεις, όπως η τρέχουσα που διανύουμε, και τα μέτρα αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης (όπως η χρήση του φυσικού αερίου) στρέφονται απέναντι στους ίδιους τους στόχους τους οποίους υποτίθεται ότι υπηρετούν: την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Το ίδιο συμπέρασμα υπαγορεύουν και οι όροι υπό τους οποίους υλοποιούνται άλλα μέτρα που ανακοινώνονται όπως τα προγράμματα εξοικονομώ, με στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών. Ανεβάζοντας συνεχώς τον πήχη των κατασκευαστικών παρεμβάσεων για να κριθούν οι αναβαθμίσεις επιλέξιμες και χρηματοδοτήσιμες το αποτέλεσμα για μια ακόμη φορά είναι πολύ συχνά να αποκλείονται εκείνα ακριβώς τα κτίρια που έπρεπε να έχουν προτεραιότητα.
Τέλος, ενδεικτικό στοιχείο της προχειρότητας με τη οποία αντιμετωπίζεται η πράσινη μετάβαση είναι οι αντικρουόμενες αποφάσεις γύρω από την απολιγνιτοποίηση. Η πρόσφατη απόφαση του υπουργού Ενέργειας με ημερομηνία 27 Δεκεμβρίου 2021, όπως αναρτήθηκε στην Διαύγεια, με την οποία δίνονται επιπλέον ώρες λειτουργίας κάποιων λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ, καθ’ υπέρβαση του χρονοδιαγράμματος απόσυρσής τους, αποκαλύπτει αποφάσεις που λήφθηκαν στο πόδι, χωρίς να ερωτηθούν όσοι γνωρίζουν, χωρίς να είναι εγγυημένη η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, μόνο και μόνο προς εξυπηρέτηση γνωστών συμφερόντων γύρω από το φυσικό αέριο κι όχι μόνο. Η ανακοίνωση δε που εξέδωσε στη συνέχεια η ΔΕΗ, είναι θέμα χρόνου να διαψευστεί.
Εν κατακλείδι, οι θάνατοι από τις αναθυμιάσεις στα μαγκάλια, που τείνουν να μετατραπούν σε κανόνα, δεν οφείλονται στις χαμηλές θερμοκρασίες. Οφείλονται στην ιδιωτικοποίηση της αγοράς ενέργειας και την πράσινη μετάβαση που όπως συντελείται, με όρους κερδοσκοπικούς, μετατρέπει το ηλεκτρικό ρεύμα σε αγαθό πολυτελείας.

Ελληνικό χρηματιστήριο: Η αγορά της ταπεινοφροσύνης και της ενσυναίσθησης!

Οφείλουμε μια βαθιά …υπόκλιση στο ελληνικό χρηματιστήριο! Για να γίνει κατανοητός ο λόγος του …σεβασμού που όλοι μας ανεξαιρέτως πρέπει να θρέφουμε στο χρηματιστήριο ας ρίξουμε μια ματιά στο κλείσιμο των διεθνών αγορών την τελευταία ημέρα του χρόνου που έφυγε.

Tου Λεωνίδα Βατικιώτη

Το 2021 έκλεισε ξανά με κέρδη, για τρίτη μάλιστα συνεχόμενη χρονιά! Ο παγκόσμιος δείκτης FTSE συγκεκριμένα κατέγραψε κέρδη ύψους 16,7%, όταν το 2020 είχε σημειώσει αποδόσεις ύψους 14,1% και το 2019 πολύ υψηλότερα κέρδη, της τάξης του 24%!

Στις ΗΠΑ μάλιστα καταγράφηκαν κέρδη ρεκόρ της τάξης του 45% που δεν είχαν παρατηρηθεί ποτέ ξανά από το 2008. Το άρμα της υψηλής κερδοφορίας στα αμερικανικά χρηματιστήρια το έσυραν αυτή τη φορά οι μετοχές της «παλιάς» οικονομίας, με τον δείκτη των ενεργειακών εταιρειών όπου πρωτοστατούν οι πετρελαϊκές να αυξάνεται κατά 50% και να λύνεται έτσι το …ερώτημα που απασχολούσε όλον τον πλανήτη, ποιος κερδίζει από την αύξηση των τιμών στα ενεργειακά προϊόντα. Και οι εταιρείες υψηλής τεχνολογίας βέβαια δεν τα πήγαν κι άσχημα με την Microsoft για παράδειγμα, που η χρηματιστηριακή της αξίας φτάνει το εκπληκτικό ποσό των 2,5 τρισ. δολ. (ή 13 φορές το ελληνικό ΑΕΠ), να βλέπει την τιμή της μετοχής της το 2021 να αυξάνεται κατά 51%. Βέβαια, η εταιρεία του Μπιλ Γκέιτς δεν είναι αντιπροσωπευτική περίπτωση επειδή η …ανακοίνωσή της πως θα επενδύσει στην Ελλάδα απογείωσε την μετοχή της, όπως όλοι οι επενδυτές στις ανεπτυγμένες αγορές και οι αναγνώστες των οικονομικών ειδήσεων γνωρίζουν καλά. Καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι η μετοχή της Apple, που ουδέποτε ανακοίνωσε επενδύσεις στην Ελλάδα χάνοντας έτσι για το 2021 την ευκαιρία μιας …θεαματικής αύξησης της τιμής της μετοχής της, κέρδισε μόνο 31%. Οι λάθος αποφάσεις πληρώνονται…

Τα ανοδικά σερί των διεθνών χρηματιστηρίων δεν θα ήταν άξια σχολιασμού αν δεν είχαν συμβεί σε μια συγκυρία πρωτοφανή, τόσο ιστορικά όσο και οικονομικά, που η μια κακή είδηση διαδεχόταν την άλλη. Ας ξεχωρίσουμε τον θάνατο μέχρι σήμερα 5,5 εκ. ανθρώπων από τον κορονοϊό (που ισοδυναμεί με την εξαφάνιση μιας χώρας όπως η Νορβηγία ή το Κονγκό που η κάθε μια τους έχει ισάριθμο πληθυσμό), την πρωτοφανή παγκόσμια ύφεση του 2020, την εκτόξευση της ανεργίας και του πληθωρισμού για πρώτη φορά μετά από δύο δεκαετίες, την διάρρηξη των αλυσίδων εφοδιασμού και αξίας, τον τετραπλασιασμό των τιμών του φυσικού αερίου στην ολλανδική αγορά, τα σύννεφα πολέμου στα σύνορα της πάντα …φιλήσυχης και ειρηνικής Ουκρανίας με τη Ρωσία, την εκτόξευση των τιμών των βασικών προϊόντων (καφές κατά 76%, ξυλεία κατά 59%, κοκ.) που προοιωνίζεται ευρύτερο κύμα ανατιμήσεων σε όλον τον κόσμο, κοκ.

Ενώ λοιπόν στον κόσμο της αδυσώπητης αναζήτησης της κερδοφορίας και του στυγνού ανταγωνισμού που κατισχύει κάθε ανθρώπινου πόνου και δυστυχίας οι τιμές των μετοχών καταρρίπτουν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, στην …πτωχή πλην όμως τίμια Ελλάδα, το χρηματιστήριο ναι μεν κατέγραψε κέρδη το 2021, με την τιμή του γενικού δείκτη να αυξάνεται κατά 10,4% φτάνοντας στις 893 μονάδες την τελευταία εργάσιμη του έτους, υπολείπεται ωστόσο ακόμη και των προ διετίας επιπέδων. Του κλεισίματος συγκεκριμένα στις 31 Δεκεμβρίου του 2019 όταν ο γενικός δείκτης είχε κλείσει στις 917 μονάδες.

Δύο χρόνια έτσι το μόνο που έχει καταφέρει το ελληνικό χρηματιστήριο είναι να κλωθογυρνάει γύρω από τις 900 μονάδες. Και το χρηματιστήριο ως γνωστό είναι ο πιο ασφαλής κριτής της οικονομικής πολιτικής και ευαίσθητος σεισμογράφος της πραγματικής οικονομίας· μάλιστα της αφρόκρεμάς της, δηλαδή της ελίτ των ελληνικών επιχειρήσεων. Το αβίαστο συμπέρασμα είναι πως ακόμη και οι ολιγάρχες δεν έχουν ακόμη πειστεί για τις διαβεβαιώσεις τόσων και τόσων αξιωματούχων του οικονομικού επιτελείου που εξαγγέλλουν την …εκτόξευση της ελληνικής οικονομίας με επενδύσεις μεγάλης αξίας. Κι ας μη χάνουν ευκαιρία κορυφαίοι υπουργοί να το διαβεβαιώνουν…

Η αναδρομή στην προηγούμενη διετία δεν θα ήταν τόσο απαισιόδοξη αν οι προοπτικές για το 2022 δεν ήταν εξ ορισμού ζοφερές. Με άλλα λόγια αν δεν ήξεραν όλοι ότι τα καλύτερα είναι πίσω. Η άνοδος των επιτοκίων σε ΗΠΑ αρχικά και Ευρωζώνη στη συνέχεια που αργά ή γρήγορα θα κλονίσει τα ελληνικά δημόσια οικονομικά, η συνέχιση των πληθωριστικών πιέσεων και η αύξηση του κόστους της ενέργειας θα διαμορφώσουν ένα αρνητικό οικονομικό περιβάλλον, πολύ ισχυρότερο των προσδοκιών για αύξηση του ΑΕΠ κατά 4,5% και την εισροή των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Είναι γνωστό άλλωστε πως τα κονδύλια του έχουν ήδη μοιραστεί μεταξύ μονοψήφιου αριθμού ολιγαρχών. Ο λογαριασμός βέβαια θα γίνει σε 51 εβδομάδες.

Μέχρι τότε εμείς δεν έχουμε παρά να εκφράσουμε τον απέραντο …σεβασμό μας για το ελληνικό χρηματιστήριο που σε μια επίδειξη ευθύνης και ενσυναίσθησης επιλέγει να ταυτιστεί με τους κατατρεγμένους που είδαν μέσω πανδημίας τους μισθούς τους να μειώνονται. Κι ας πικραίνεται η κυβέρνηση που οφείλει να αποδεχθεί πώς δεν ευημερούν ούτε καν οι αριθμοί!

Μην κοιτάτε πάνω …μόνο δίπλα σας

Μόνο σάτιρα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί η ταινία του Άνταμ Μακκέι Μην κοιτάτε πάνω που προβάλλεται από τις αρχές Δεκεμβρίου στους κινηματογράφους κι από τις 24 Δεκεμβρίου στο Netflix.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Όλη η σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα περνάει μπροστά από τα μάτια μας, στην πιο επικίνδυνη για το ανθρώπινο είδος και θανατηφόρα της εκδοχή. Ομολογουμένως, η θητεία Τραμπ συνέβαλε ώστε η πολιτική κριτική και η σάτιρα να φτάσουν σε ανυπέρβλητα ύψη. Όλα ωστόσο τα συστατικά του τραμπισμού σε ελαφρώς ηπιότερες δόσεις μπορούν να παρατηρηθούν ακόμη και σήμερα, χωρίς να διανύσουμε μεγάλες αποστάσεις, αρκεί να κοιτάξουμε …δίπλα μας.

Το σενάριο του Άνταμ Μακκέι (στη συγγραφή του οποίου συνεργάστηκε κι ο δημοσιογράφος Ντέιβιντ Σιρότα, που μας είναι γνωστός από τις στήλες του στον Guardian και το Jacobin κι εσχάτως ως λογογράφος του Μπέρνι Σάντερς) στηρίζεται σε ένα ακραίο γεγονός: Τη παρατήρηση ενός καθηγητή αστροφυσικής και μιας υποψήφιας διδακτόρισας ότι ένας τεράστιος κομήτης, στο μέγεθος του όρους Έβερεστ, σε περίπου 60 ημέρες θα συγκρουστεί με τη γη, καταστρέφοντας τον πλανήτη. Η συγκεκριμένη σεναριακή ιδέα, που παραπέμπει στην υπαρξιακή απειλή του πλανήτη λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας, είναι το μόνο εξωπραγματικό. Γιατί από κει και πέρα, στην προσπάθεια τους οι δυο επιστήμονες να ενεργοποιήσουν την πολιτική ηγεσία ώστε να αποτρέψει την καταστροφή, όλα τα ξεκαρδιστικά που συμβαίνουν αποτελούν κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Αναλογιστείτε:

Μια πολιτική ηγεσία ανίκανη να ξεχωρίσει το σημαντικό από το γελοίο να είναι χαμένη στις μικρότητες της· σεξουαλικά σκάνδαλα, διορισμό κολλητών και κυρίως η εναγώνια προσπάθεια να επανεκλεγεί, στην οποία θυσιάζεται ακόμη και η επιβίωση του πλανήτη.

Τηλεοράσεις μεγάλης θεαματικότητας που καλλιεργούν την ελαφρότητα ενώ οι πρωταγωνιστές της τηλεαστέρες επιπλέουν περιχαρείς στα πελάγη της, μπερδεύοντας την είδηση της πρόσκρουσης ενός κομήτη στη γη με την ανακάλυψη ενός νέου πλανήτη, ενώ η αποστολή τους είναι μία: να διαφυλάξουν πάση θυσία την αποχαύνωση.

Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και influencers που λειτουργούν ως υπερβολή της μιντιακής πραγματικότητας, αναπαράγουν προσβολές και αναλαμβάνουν εργολαβικά τη δολοφονία χαρακτήρων, δημιουργώντας ένα πολύ βολικό νέφος συγκάλυψης της πραγματικότητας για κάθε εξουσία.

Στρατιωτικοί, απολειφάδια της ψυχροπολεμικής εποχής, εμμονικοί πολεμοκάπηλοι και πολεμοχαρείς που ο ακροδεξιός λόγος τους ξεχειλίζει από ρατσισμό και ομοφοβία, ανίκανοι να εκτελέσουν σωστά την μία και μοναδική δουλειά που έχουν να κάνουν.

Δισεκατομμυριούχοι που έχουν υπό τις διαταγές τους την πολιτική ηγεσία και διαθέτουν την ισχύ ώστε να επιβάλλουν την αντιμετώπιση μιας απειλής ως ευκαιρίας, για να χρησιμοποιήσουμε τη γνωστή ρήση, για επιπλέον πλουτισμό.

Επιστήμονες, γεμάτοι αμετροέπεια, στις υπηρεσίες των υπερπλούσιων που είναι ανά πάσα ώρα και στιγμή έτοιμοι να συναινέσουν στο πιο ριψοκίνδυνο επιχειρηματικό σχέδιο και να εξασφαλίσουν την υλοποίησή του, όταν όχι μόνο οι συνάδελφοί τους επιστήμονες αλλά και η λογική επιμένει για τους κινδύνους.

Η επικαιρότητα της ταινίας υπογραμμίζεται από την πληθώρα πραγματικών χαρακτήρων στην καθημερινή πολιτική ζωή που ξεπερνούν σε γραφικότητα τους ήρωες του Μακκέι, ο οποίος στο παρελθόν έχει υπογράψει τις εξαιρετικές πολιτικές ταινίες Το μεγάλο σορτάρισμα (για τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008) και Vice (για το αντιπρόεδρο του Μπους, Ντικ Τσένι). Ας αναλογιστούμε για παράδειγμα:

Την αδιαφορία με την οποία αντιμετωπίζει η κυβέρνηση Μητσοτάκη τους 100 νεκρούς ημερησίως, γιατί όλοι οι υπουργοί ξέρουν ότι οι ίδιοι δεν θα χρειαστεί ποτέ να περιμένουν στη σειρά των νοσοκομείων.

Τη φαιδρότητα των ιδιωτικών και δημόσιων τηλεοράσεων που χρηματοδοτούμενες από τη λίστα Πέτσα μετατρέπουν την ειδησεογραφία σε σόου, χάριν της τηλεθέασης, ενώ κόβουν κάθε ενοχλητική φωνή.

Το πανηγύρι του facebook προς αναζήτηση like, ενώ η πολιτική κριτική απέναντι στην κυβέρνηση κόβεται και τιμωρείται με απαγόρευση αναρτήσεων, αποστολής μηνυμάτων, χρήσης του messenger, κ.λπ.

Την Ελληνική Αστυνομία που κυνηγάει ανύποπτους διαδηλωτές στις πορείες, βαράει περαστικούς στη Νέα Σμύρνη, εισβάλει σε σπίτια πολιτών, την ίδια ώρα που αφήνει το οργανωμένο έγκλημα να απολαμβάνει πλήρη ατιμωρησία δολοφονώντας ακόμη και δημοσιογράφους μέρα μεσημέρι, έξω από το σπίτι τους.

Ζάμπλουτους εφοπλιστές και πετρελαιάδες που χρηματοδοτούν από κυβέρνηση μέχρι δεξιούς και «αριστερούς» δημάρχους για να νομοθετούν κατά παραγγελία τους …νύχτα και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, αλλά έχουν το θράσος να ενδύονται τη στολή του σωτήρα κι εθνευεργέτη!

Τέλος, ας αναλογιστούμε τους περισσότερους επιστήμονες της Επιτροπής Λοιμωξιολόγων που έχουν περάσει από τις οθόνες μας εδώ και δύο χρόνια, με πρώτον και καλύτερο τον Σωτ. Τσιόδρα δηλώνοντας την μια ότι οι μάσκες είναι περιττές, την άλλη ότι τα παιδιά δεν μεταδίδουν τον ιό λόγω ενός ενζύμου που έχουν στην μύτη, την τρίτη ότι δεν έχουν άποψη για τον συνωστισμό στα λεωφορεία, κ.α.

Όλα τα παραπάνω φαινόμενα υπάρχουν δίπλα μας και όχι πάνω… Η θαυμάσια ταινία Μην κοιτάτε πάνω μας προσέφερε την ευκαιρία να τα δούμε και να τα σχολιάσουμε!

Υγ. Προσοχή: Μην κλείστε την τηλεόραση όταν πέσουν οι τίτλοι τέλους γιατί δεν θα μάθετε ποτέ τι θα γίνουν όλοι όσοι πιστεύουν ότι μπορούν χάρη στα πλούτη τους οι ίδιοι να επιβιώσουν, όταν καταστραφεί ο πλανήτης λόγω υπερθέρμανσης και κλιματικής αλλαγής…

Γερμανική απειλή για τα ελληνικά ομόλογα – σκουπίδια

Οι νόμοι και οι αποφάσεις υπάρχουν για να παραβιάζονται ή τουλάχιστον για να χρησιμοποιούνται επιλεκτικά.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Μάρτυρας η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και αφορμή η απόφασή της στις 16 Δεκεμβρίου για τα ελληνικά ομόλογα, που κάθε άλλο παρά αναμενόμενη ήταν. Η θετική στάση της Φρανκφούρτης απέναντι στην Ελλάδα από την έναρξη της πανδημίας που επέτρεψε την αγορά τίτλων αξίας 32 δισ. ευρώ, παρότι τα ελληνικά ομόλογα εντάσσονται στην επενδυτική κατηγορία των σκουπιδιών (junk), είχε τεράστια σημασία γιατί έκρινε την πορεία των επιτοκίων των ελληνικών ομολόγων στην δευτερογενή αγορά και την ικανότητα της Ελλάδας να αναχρηματοδοτεί το χρέος της, που βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ: 350 δισ. ευρώ ή 197% του ΑΕΠ το 2021 βάσει όσων αναφέρει ο προϋπολογισμός του 2022 (και 210% τον Απρίλιο του 2021). Είναι η τρίτη χειρότερη επίδοση παγκοσμίως μετά την Ιαπωνία και το Σουδάν!

Η αγορά των ομολόγων από την ΕΚΤ την προηγούμενη περίοδο εξασφάλισε έτσι τόσο τη ρευστότητα, όσο και την καθήλωση των ονομαστικών επιτοκίων, σε μια περίοδο που απαιτήθηκαν πακτωλοί ρευστού για τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων ενίσχυσης κατά της πανδημίας και δημοσιονομικής επέκτασης. Η δυνατότητα αυτή υλοποιήθηκε ωστόσο κατ’ εξαίρεση, δεδομένης της απόφασης της ΕΚΤ να αποκλείει από τα προγράμματα αγοράς ομολόγων όσα δεν εντάσσονται σε επενδυτική βαθμίδα, ανήκουν δηλαδή στην κατηγορία των σκουπιδιών, όπως τα ελληνικά. Επομένως, τυχόν επιστροφή στο προγενέστερο καθεστώς επιλεξιμότητας δυσχεραίνει σημαντικά τις άμεσες προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.

Το ευρύτερο περιβάλλον που επέβαλλε στην ΕΚΤ την επανεξέταση και αναθεώρηση της πολιτικής της, σηματοδοτώντας το τέλος του προγράμματος αγοράς ομολόγων PEPP (Pandemic Emergency Purchase Program), σχετίζεται με την άνοδο του πληθωρισμού. Μέχρι στιγμής οι περισσότερες κεντρικές τράπεζες του κόσμου έχουν οδηγηθεί σε αναθεώρηση των προγραμμάτων πιστωτικής χαλάρωσης, μέσω της αγοράς κρατικών ομολόγων ακόμη και ομολόγων ιδιωτικών εταιρειών. Ενδεικτικά, η αμερικανική κεντρική τράπεζα με απόφαση της στις 16 Δεκεμβρίου ανακοίνωσε την επιτάχυνση της μείωσης αγορών ομολόγων, με στόχο το πρόγραμμα αγορών να λήξει στις αρχές κι όχι στα μέσα του 2022 και στη συνέχεια να προχωρήσει σε τρεις(!) αυξήσεις επιτοκίων. Αυξήσεις επιτοκίων προανήγγειλε ακόμη για το 2023 και για το 2024, με στόχο στο τέλος του 2024 να φτάσουν τα επιτόκια του δολαρίου στο 2,1%. Άνοδο των επιτοκίων έχουν ανακοινώσει οι κεντρικές τράπεζες της Νορβηγίας, της Τσεχίας, τη Βραζιλίας κ.α., ενώ δεν λείπουν κι εκείνες που κρατούν στάση αναμονής όπως της Αγγλίας και της Ιαπωνίας, μέχρι στιγμής τουλάχιστον.

Ακόμη ωστόσο και οι κεντρικές τράπεζες που διατήρησαν αμετάβλητα τα επιτόκια τους το έπραξαν για να μην πλήξουν τους ρυθμούς μεγέθυνσης της οικονομίας. Ξέρουν ότι τα κεφάλαια που απελευθέρωσαν ποικιλοτρόπως από την άνοιξη του 2020 (αν όχι απ’ όταν ξεκίνησε η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008) μπορεί να μην έφεραν την πολυπόθητη ανάπτυξη, το κλείσιμο της στρόφιγγας όμως μπορεί να εξελιχθεί στη χαριστική βολή που θα φέρει την στασιμότητα. Ενώ την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός θα παραμένει στο ύψος του υποκινούμενος κυρίως από τη διάρρηξη των παγκόσμιων αλυσίδων αξίας και ανεφοδιασμού, τις αυξήσεις στα ενεργειακά αγαθά και την προσπάθεια του κεφαλαίου (κυρίως του εφοπλιστικού) να καλύψει τις ζημιές που κατέγραψε το 2020. Με άλλα λόγια, για τον κίνδυνο του πληθωρισμού δεν ανησυχούν, ούτε αμφιβάλλουν. Ανησυχούν μόνο για τις παρενέργειες της ανόδου των επιτοκίων.

Η συγκεκριμένη διαπίστωση έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί σχετίζεται με το αιτιολογικό στο οποίο στηρίχθηκε η ΕΚΤ για τη στάση της από δω και πέρα. Η απόφασή της για μια «ήπια προσγείωση», με μείωση των αγορών ομολόγων και διακοπή του προγράμματος τον Μάρτιο κι όχι με άνοδο των επιτοκίων, δικαιολογήθηκε στη βάση προβλέψεων για τον πληθωρισμό. Αυτές οι προβλέψεις ωστόσο αμφισβητήθηκαν! Ρεπορτάζ του Reuters έριξε φως στα παρασκήνια της συνεδρίασης της ΕΚΤ αναδεικνύοντας ότι υπήρξαν τέσσερις κεντρικοί τραπεζίτες που δεν συναίνεσαν στην πρόταση της Κριστίν Λαγκάρντ. Τρεις εξ αυτών, της Γερμανίας, της Αυστρίας και του Λουξεμβούργου, καταψήφισαν, ενώ ο Βέλγος που στερείται δικαιώματος ψήφου, απλώς εξέφρασε τη διαφωνία του. Οι τέσσερις αντέτειναν ότι οι προβλέψεις του επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ, για επιστροφή του πληθωρισμού στο 1,9% στο τέταρτο τρίμηνο του 2022,  είναι αυθαίρετες και θα διαψευστούν. Μάρτυρας η άνοδος του στο 4,9% το Νοέμβριο, που αποτελεί επίπεδο ρεκόρ για την ευρωζώνη. Στην ίδια κατεύθυνση συγκλίνει επίσης και η εξωφρενική, πάνω από κάθε πρόβλεψη, πορεία των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στην χονδρεμπορική που στις 22 Δεκεμβρίου ξεπέρασαν τα 400 ευρώ στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, λόγω της υψηλής συμμετοχής του φυσικού αερίου στο ενεργειακό τους μίγμα. Και λόγω επίσης της φαιδρότητας του ευρωπαϊκού ενεργειακού σχεδιασμού, που έχει εξελιχθεί στο μεγαλύτερο τεκμήριο προχειρότητας και απρονοησίας των μανδαρίνων της ΕΕ, που κλεισμένοι και καλοζωισμένοι στους γυάλινους πύργους τους δεν μπορούν να καταλάβουν τι σημαίνει ο διπλασιασμός κι ο τριπλασιασμός της τιμής του ηλεκτρικού για μια εργατική οικογένεια. Ούτε καν για μια επιχείρηση· κι εδώ βρίσκεται η ανικανότητα τους. Αλλά αυτό είναι άλλο θέμα…

Η απόφαση ωστόσο της ΕΚΤ, που υπονομεύθηκε ακόμη παραπέρα μετά τη συνεδρίαση με την προσθήκη επιπλέον κεντρικών τραπεζιτών (από την Λιθουανία και την Πορτογαλία) στη χορεία των θρηνούντων για την άνοδο του πληθωρισμού και την ακύρωση των προβλέψεων του θεματοφύλακα του ευρώ, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Η ίδια η διατύπωσή της μάλιστα επιτρέπει την επανεξέταση και αναθεώρησή της επί το δυσμενέστερο, αν για παράδειγμα η Γερμανία αποφασίσει να κάνει κι εντός της ευρωζώνης την επίδειξη δύναμης που κάνει εκτός, προς τη Ρωσία. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο οι προοπτικές για την Ελλάδα μόνο ευχάριστες δεν είναι.

Επίσης, δεν περνάει απαρατήρητο πώς παρότι η απόφαση της ΕΚΤ ήταν η καλύτερη δυνατή για την Ελλάδα, οι αγορές δεν ένιωσαν καμμιά ασφάλεια. Μάρτυρας οι αποδόσεις του δεκαετούς ελληνικού ομολόγου που συνεχίζουν να αυξάνονται σταθερά από τον Αύγουστο, όταν ξεκίνησαν οι κεντρικές τράπεζες να στέλνουν σημάδια μεταστροφής της νομισματικής πολιτικής. Πιθανότατα, αν η Κριστίν Λαγκάρντ δεν προχωρούσε και σε αυτή τη δήλωση υποστήριξης που έκανε, η απόδοση να είχε ήδη φτάσει στο 3% ή 4%, εκεί δηλαδή που βρισκόταν το 2019 ή στο 7% που ήταν το 2017. Αυτό όμως που δεν δικαιολογείται είναι το κλίμα εφησυχασμού που εκπέμπει η κυβέρνηση, σαν να μην έχει δει την σταθερή ανοδική πορεία των αποδόσεων που -εννοείται- δεν πρόκειται να ανακοπεί. Ενώ, αν τύχει και κάποια αρνητική εξέλιξη, τότε οι αποδόσεις του θα ξεφύγουν, θέτοντας σε κίνδυνο το πρόγραμμα εξόδου στις αγορές…

Σε κάθε περίπτωση ωστόσο αποκαλύπτεται ότι ακόμη κι εντός της Ευρωζώνης, οι περίφημοι σιδερένιοι κανόνες λειτουργίας, που υποτίθεται δημιουργήθηκαν για να αποκλείουν κάθε διακριτική εφαρμογή, ελαστικοποιούνται σε βαθμό ακυρώσεως όταν πρέπει να εξυπηρετηθεί μια φιλική, δεξιά κυβέρνηση όπως της ΝΔ στην Ελλάδα, που αναντίρρητα και ασμένως σπεύδει να εφαρμόζει την πιο αντιλαϊκή πολιτική: από την αποστολή στρατού στο Σαχέλ μέχρι την υλοποίηση ενός προγράμματος πράσινης μετάβασης καθ’ υπόδειξη των γερμανικών μονοπωλίων, που είναι σε βάρος και των εργαζόμενων και του περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, η αλα καρτ εφαρμογή των κανόνων της ευρωζώνης δείχνει σε όποιο κόμμα είναι στη σειρά να γίνει χαλίφης στη θέση του …χαλίφη ότι όλα επιτρέπονται αρκεί να γίνουν οι δέουσες υποχωρήσεις και οι αναγκαίοι συμβιβασμοί…

Σε διαφορετική περίπτωση τη θέση των υψηλών προσδοκιών, που επιτρέπουν στο ελληνικό υπουργείο Οικονομικών να κάνει το 2022 αγώνα δρόμου ώστε όταν θα λήξει οριστικά ακόμη και το πρόγραμμα επανατοποθέτησης, να έχει εισέλθει στην επενδυτική βαθμίδα, θα διαδεχθεί η σκληρή πραγματικότητα. Αυτή που κρύβεται συστηματικά από τα εγχώρια ΜΜΕ (για να μην θιγεί το κύρος της κυβέρνησης Μητσοτάκη) και θέλει τα ελληνικά ομόλογα από το 2009 μέχρι και σήμερα να είναι επιλέξιμα μόνο για κερδοσκόπους, όπως δηλώνει η αξιολόγησή τους, από τους τρεις μεγαλύτερους οίκους αξιολόγησης. Και να βρίσκονται στην ίδια επενδυτική βαθμίδα με τα ομόλογα από τις Μπαχάμες, τη Σενεγάλη και την εξωτική Αρούμπα της Καραϊβικής…