Σε πορεία ξεπουλήματος και τα λεωφορεία (Επίκαιρα, 9-15 Μαΐου 2013)
Θέμα χρόνου και μάλιστα πολύ λίγων μηνών είναι να ξεκινήσει η επιχείρηση ιδιωτικοποίησης των αστικών λεωφορείων της Αθήνας, που θα σηματοδοτήσει μια δραματική επιδείνωση των συνθηκών μετακίνησης για εκατομμύρια κατοίκους του Λεκανοπεδίου. Και μάλιστα όχι για όλους, αλλά τους πιο φτωχούς: συνταξιούχους, έφηβους, εργάτες – εργάτριες και νοικοκυρές, όλους δηλαδή αυτούς που στερούνται του δικού τους, ιδιόκτητου μεταφορικού μέσου και χρησιμοποιούν τα δημόσια μέσα ή αυτά τέλος πάντων που όφειλαν να είναι δημόσια για τις μετακινήσεις τους. Έτσι, η επικείμενη ιδιωτικοποίηση των αστικών λεωφορείων, 22 χρόνια μετά την αποτυχημένη προσπάθεια του Κ. Μητσοτάκη που ξεσήκωσε θύελλα οργισμένων διαμαρτυριών στην ελληνική κοινωνία αποτελώντας μέχρι σήμερα ένα επιτυχές παράδειγμα για το αποτέλεσμα που μπορεί να έχει ένας αγώνας εναντίον της ιδιωτικοποίησης, θα σημάνει οικονομική αιμορραγία για το πενιχρό και διαρκώς συρρικνούμενο εισόδημα αυτών των στρωμάτων και μια απερίγραπτη καθημερινή ταλαιπωρία, με ατελείωτες ουρές στις στάσεις και πολύ …ποδαρόδρομο.
Σε ιδιώτες οι γραμμές-φιλέτα
«Η ψήφιση του νόμου για τα ΚΤΕΛ που αναμένεται να γίνει τον Ιούνη θα δώσει το πράσινο φως στους ιδιώτες να μπουν στις δημόσιες μεταφορές της Αθήνας, ξεκινώντας φυσικά από τα φιλέτα», δηλώνει στα Επίκαιρα ο Σταύρος Μανίκας, οδηγός στα λεωφορεία και συνδικαλιστής στο σωματείο εργαζομένων της ΕΘΕΛ. “Βέβαιο είναι ότι οι ιδιώτες, αξιοποιώντας επιπλέον ένα προγενέστερο νόμο, τον 3320 θα εισέλθουν στις λεγόμενες γραμμές – κορμούς. Για παράδειγμα τις γραμμές που πάνε στο λιμάνι ή το αεροδρόμιο. Με μέσο όρο 50 επιβάτες κάθε λεωφορείο επί 5 ευρώ που είναι το εισιτήριο, βγαίνει ένα σίγουρο έσοδο 250 ευρώ σε 1 ώρα!”
Η υπερπροσφορά ιδιωτών που θα θελήσουν να εκμεταλλευτούν τα σίγουρα κέρδη των γραμμών φιλέτων θα συνοδευτεί από την εγκατάλειψη των άγονων, όπως χαρακτηρίζονται, γραμμών. “Σήμερα υπάρχουν δεκάδες γραμμές που εξυπηρετούνται στο πλαίσιο του κοινωνικού έργου που επιτελούν οι δημόσιες συγκοινωνίες. Για παράδειγμα, και με βάση την δική μου εμπειρία από τον Πειραιά, γραμμές όπως η 871 Πειραιάς – Ελευσίνα μέσω Σχιστού ή η 803 Πειραιάς – Δάσος Χαϊδαρίου που είχε κοπεί και ξαναλειτούργησε κατόπιν δικών μας εργατικών παρεμβάσεων, δεν θα έχουν καμία τύχη. Θα κοπούν από τους ιδιώτες, μιας και θα χαρακτηριστούν ασύμφορες, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι εξυπηρετούν μεροκαματιάρηδες ανθρώπους, που διαφορετικά θα πρέπει να πληρώσουν ταξί ή να σπαταλήσουν πολλαπλάσιες ώρες για να πάνε στη δουλειά τους”.
Μείωση δρομολογίων
Κι η κατάσταση όμως που υπάρχει μέχρι σήμερα κάθε άλλο παρά ειδυλλιακή μπορεί να χαρακτηριστεί. “Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πολλές μειώσεις στη συχνότητα που περνούν τα λεωφορεία”, συνεχίζει ο Σταύρος Μανίκας. “Για παράδειγμα στις γραμμές 824 και 825 Πειραιάς – Άγιος Αντώνης, στην Αμφιάλη, μέχρι πριν 2 χρόνια το λεωφορείο περνούσε ακόμη και κάθε 6 λεπτά. Τώρα περνάει κάθε τέταρτο. Ενώ η γραμμή 826 κάθε Κυριακή απόγευμα μένει με 1 λεωφορείο. Το μεγάλο πλήγμα πάντως τα δρομολόγια το δέχτηκαν από τους ΣΕΠίτες, επί Μητσοτάκη. Τότε καταργήθηκαν τα τελευταία δρομολόγια στις 12.00 το βράδυ και τα οποία ουδέποτε επανήλθαν. Τώρα πάντως η συρρίκνωση των δρομολογίων είναι αποτέλεσμα της έλλειψης οδηγών και λεωφορείων. Και τα δύο προβλήματα είναι αποτέλεσμα της Μνημονιακής πολιτικής των περικοπών. Για να έχετε μια εικόνα αρκεί να σας αναφέρω ότι σήμερα στην ΕΘΕΛ απασχολούνται 4.500 οδηγοί σε ένα σύνολο 6.500 εργαζομένων, όπου επιπλέον συμπεριλαμβάνονται τεχνίτες, διοικητικοί, κ.α. Δεδομένου ότι στο στόλο της ΕΘΕΛ υπάρχουν περίπου 2.000 λεωφορεία και κάθε λεωφορείο χρειάζεται 3,8 οδηγούς (1,9 οδηγούς σε κάθε 1 από τις 2 βάρδιες) αυτό σημαίνει ότι σήμερα για να προσφέρουμε το αναγκαίο συγκοινωνιακό έργο θα θέλαμε γύρω στους 7.600 οδηγούς!” Ως αποτέλεσμα αυτής της έλλειψης, καθημερινά κόβονται δρομολόγια, που εκτιμάται ότι αντιστοιχούν στο 20% των προγραμματισμένων.
Οχήματα που κόβονται στη μέση
“Δραματική όμως είναι η κατάσταση που επικρατεί και με τα οχήματα”, συνεχίζει ο Σταύρος Μανίκας. “Ειδικότερα αφότου η τελευταία μεγάλη παραγγελία 405 οχημάτων που έγινε από τον Κοντέλη αποδείχθηκε εξόχως προβληματική. Ποιός δεν θυμάται τα λεωφορεία που καίγονταν στο δρόμο; Ή, εκείνα που κόβονταν στην μέση; Το πρόβλημα διευθετήθηκε με την εγκατάσταση στους χώρους της ΕΘΕΛ συνεργείων του Κοντέλη που επιδιορθώνουν τις βλάβες. Ακόμη κι έτσι όμως πολλά οχήματα προερχόμενα είτε από αυτή την παραγγελία είτε λόγω έλλειψης ανταλλακτικών παραμένουν σε ακινησία μειώνοντας ντε φάκτο το μεταφορικό έργο”.
Πίνακας Ι. Μεταφορικό έργο ΟΑΣΑ
Επιβάτες Εξέλιξη επιβατών Χιλιόμετρα* Εξέλιξη χιλιομέτρων
2009 851.000.000 - 180.000.000 -
2010 809.000.000 -5% 158.000.000 -12%
2011 732.000.000 -10% 143.000.000 -10%
2012 684.000.000 -7% 116.000.000** -19%
*Τα πραγματικά οχηματο-χιλιόμετρα είναι λιγότερα, καθώς αυτά που αναφέρονται στον πίνακα προέρχονται από τον ετήσιο προγραμματισμό, δεν παίρνουν δηλαδή υπ’ όψη τους ακυρώσεις που προκύπτουν από έλλειψη οδηγού ή από βλάβη, τα οποία ανέρχονται στο 8%.
**Τα χιλιόμετρα του 2012 στηρίζονται σε εκτιμήσεις
Αποτέλεσμα της έλλειψης λεωφορείων και προσωπικού είναι η κάθετη πτώση των χιλιομέτρων που διανύονται από 180 εκ. το 2009 σε 116 εκ. το 2012, όπως φαίνεται στον Πίνακα Ι. Μια μείωση που αντιστοιχεί στο 36% μέσα σε τρία χρόνια. Σε ό,τι αφορά δε τους επιβάτες, με βάση πάλι τον ίδιο πίνακα, η μείωση που έχει επέλθει (από 851 εκ. το 2009 σε 684 εκ. το 2012) αντιστοιχεί στο 20%. Πρόκειται για στατιστικές της ντροπής, καθώς αυτήν ακριβώς την περίοδο που λόγω της κρίσης, χιλιάδες άνθρωποι πούλησαν τα ΙΧ αυτοκίνητά τους ή σταμάτησαν να τα χρησιμοποιούν λόγω της ανόδου της τιμής της βενζίνης, αντί να αυξηθούν τα δρομολόγια των λεωφορείων, αυτά μειώθηκαν.
Δραματική μείωση των μισθών
Φαίνεται επίσης ότι κανένα κοινωνικό όφελος δεν είχαν οι θυσίες των εργαζομένων στις αστικές συγκοινωνίες, που κατά μέσο όρο είδαν τους μισθούς τους να μειώνονται κατά 55%. “Με 25 χρόνια προϋπηρεσία και 2 παιδιά ο μισθός μου έφτασε στα 1.030 ευρώ. Πάρτε δε υπ’ όψη σας τις επαγγελματικές ασθένεις από τις οποίες μαστίζεται ο κλάδος μας. Το 60% των οδηγών μεταξύ 45 και 55 ετών υποφέρουν από κάποια επαγγελματική ασθένεια που την απέκτησαν την ώρα της δουλειάς. Ειδικά καρδιολογικά, σκελετικά (αυχενικά και μέση) και προστάτης κάνουν θραύση”.
Στο κενό επίσης έπεσε κι η λεηλασία των επιβατών, μέσω των υπέρογκων αυξήσεων στις τιμές των εισιτηρίων καθώς απ’ ότι φάνηκε η άνοδος της τιμής δεν έφερε βελτίωση του συγκοινωνιακού έργου. Καμία ανταποδοτικότητα! Στην πραγματικότητα η άνοδος της τιμής των εισιτηρίων στο 1,40 ευρώ συνοδεύτηκε από επιδείνωσή του συγκοινωνιακού έργου, που διευκολύνει όμως αφάνταστα τους ιδιώτες καθώς ρίχνοντας την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών κι αυξάνοντας το κόστος, είναι ανοιχτός ο δρόμος για μια επικερδή και χωρίς ρίσκα ιδιωτικοποίηση.
Πίνακας ΙΙ. Βασικά οικονομικά μεγέθη ΟΑΣΑ (σε εκ. ευρώ)
Συν. Έξοδα Δαπ. Μισθοδοσίας Συν. Έσοδα Οικ. Αποτέλ. Επιχ. Κρ. Προϋπ.
2011 (απολογισμός) 9,95 6,45 12,98 3,03 0,0
2012 (εκτίμηση) 6,70 3,85 12,44 5,74 0,0
2013 (προϋπολογισμός) 4,30 2,90 13,13 8,83 0,0
Πηγή: Εισηγητική έκθεση κρατικού προϋπολογισμού 2013
Πρέπει ωστόσο να τονίσουμε ότι η ιδιωτικοποίηση των δημόσιων συγκοινωνιών δεν υπαγορεύεται από κάποια ανάγκη ελάφρυνσης του κρατικού προϋπολογισμού, ώστε να πάψουν να επιβαρύνονται τα δημόσια οικονομικά. Όπως φαίνεται στον πίνακα ΙΙ, που προέρχεται από τον κρατικό προϋπολογισμό του 2013 (σελ. 149 και 151), ο ΟΑΣΑ που συνενώνει τις Οδικές Συγκοινωνίες (ΟΣΥ ΑΕ), κι αυτές με την σειρά τους την ΕΘΕΛ και τον ΗΛΠΑΠ, και τις Σταθερές Συγκοινωνίες (ΣΤΑΣΥ ΑΕ), που συνενώνουν Αττικό Μετρό Εταιρεία Λειτουργίας, ΗΣΑΠ και ΤΡΑΜ, από το 2011 έχουν θετικό οικονομικό αποτέλεσμα που φέτος θα είναι 8,83 εκ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν τριπλάσιο από το οικονομικό αποτέλεσμα του 2011 (3,03 εκ. ευρώ). Λόγω λοιπόν κυρίως της μεγάλης μείωσης των μισθοδοσιών, αποτέλεσμα της μείωσης μισθών και προσωπικού, που μεταφράζεται φυσικά σε φτώχεια και εντατικοποίηση της εργασίας για τους εναπομείναντες, οι δημόσιες συγκοινωνίες είναι κερδοφόρες. Κι αντί αυτό το κέρδος να αξιοποιηθεί είτε στην κατεύθυνση ποιοτικής αναβάθμισης του μεταφορικού έργου, προς όφελος της ποιότητας ζωής των κατοίκων του λεκανοπεδίου, είτε ακόμη και μείωσης του εισιτηρίου για νέες κατηγορίες αναξιοπαθούντων (πχ ανέργων), η Τρόικα εσωτερικού αποφάσισε να το χαρίσει στους ιδιώτες…
Φοροεπιδρομή και ξεπούλημα με τη βοήθεια της ΕΕ (Πριν, 19.5.2013)
Σοκ προκάλεσαν τα ευρήματα τα ευρήματα του αμερικανικού ινστιτούτου Pew για την γνώμη των Ευρωπαίων απέναντι στην ΕΕ, καθώς σε έναν μόνο χρόνο, από το 2012 μέχρι το 2013, η υποστήριξη μειώθηκε κατά 25% (από το 60% στο 45%). Οι ευρωπαίοι πολίτες γυρίζουν την πλάτη τους στις Βρυξέλλες τόσο στον Βορρά όσο και στο Νότο. Στην Ελλάδα ειδικότερα, όπου η επιρροή κυμαινόταν σταθερά σε χαμηλά επίπεδα, τα τελευταία χρόνια τώρα έπεσε σε ακόμη χαμηλότερα, καθώς μειώθηκε κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες, φθάνοντας στο 33%. Μόνο ο 1 στους 3, με άλλα λόγια, φαίνεται να αντιμετωπίζει θετικά το ρόλο της ΕΕ, με την ίδια να κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί για να αυξάνει το μίσος των εργαζομένων εναντίον της.
Μάρτυρας η έκθεση για την πορεία της ελληνικής οικονομίας που έδωσε στη δημοσιότητα προχθές Παρασκευή, όπου μεταξύ πολλών άλλων εξόχως δυσάρεστων, εντείνει τις πιέσεις για την προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων. Στο στόχαστρο των Βρυξελλών, που κατά κοινή ομολογία πέραν των ευρύτερων ταξικών συμφερόντων που έχουν από την προώθηση της επίθεσης του κεφαλαίου, αποτελούν και «βαποράκια» συγκεκριμένων ευρωπαϊκών πολυεθνικών επιχειρήσεων που εποφθαλμιούν τις προς ιδιωτικοποίηση ελληνικές, τίθεται συγκεκριμένα η ΔΕΗ, την οποία θα διεκδικήσουν οι γερμανικές ΕΟΝ και RWE και η ιταλική Έντισον, που έχει εξαγορασθεί από την γαλλική EDF. Στους διαγωνισμούς αναμένεται να πάρουν επίσης μέρος και ελληνικές εταιρείες, όπως η ΤΕΡΝΑ κι ο Όμιλος Μυτιληναίου, όπως κι ο ρώσικος κολοσσός της Gazprom, χωρίς όμως πολλές ελπίδες σε ό,τι αφορά τα φιλέτα. Συνολικά, χαλώντας την εικόνα αρμονικής συνεργασίας που επιχειρεί να δημιουργήσει η κυβέρνηση, η Επιτροπή χαρακτηρίζει μη ικανοποιητική την πρόοδο που καταγράφεται στις ιδιωτικοποιήσεις πιέζοντας έτσι για ακόμη πιο γρήγορο ξεπούλημα των επιχειρήσεων που είναι στη σειρά να πουληθούν μέχρι το τρέχον έτος. Ειδικότερα: ΟΔΙΕ, ΕΥΑΘ, ΕΛΠΕ, Αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος και ΕΛΤΑ. Η πραγματικότητα ωστόσο είναι ότι το ξεπούλημα υλοποιείται με αξιοζήλευτους ρυθμούς και κυρίως σε παραλήπτες …αγνώστων λοιπών στοιχείων. Όπως για παράδειγμα το κερδοσκοπικό κεφάλαιο (αντιστάθμισης κινδύνου – hedge fund) Third Point, που αφού κέρδισε 500 εκ. δολ. τον Δεκέμβριο του 2012 ποντάροντας σε ελληνικά ομόλογα που είχε αγοράσει πέρυσι το καλοκαίρι, τώρα επένδυσε 60 εκ. δολ. στην εταιρεία που εκμεταλλεύεται τα πετρέλαια του Πρίνου. Αν πέρυσι αποκόμισε κέρδη ύψους 50% μέσα σε λίγους μήνες από την χρεοκοπημένη κατά τ’ άλλα ελληνική οικονομία, φέτος γιατί να μην κερδίσει πολύ περισσότερα, επενδύοντας πολύ λιγότερα;
Η λεηλασία όμως δεν εντοπίζεται μόνο στον δημόσιο πλούτο, που εκχωρείται στον κάθε απατεώνα ελέω απελευθέρωσης της αγοράς κι έναντι πινακίου φακής. Επεκτείνεται και στους συνήθεις υπόπτους που είναι οι εργαζόμενοι οι οποίοι θα κληθούν να πληρώσουν το κόστος των νέων μέτρων ύψους 7,5-8 δις. ευρώ που ανακοινώθηκαν από τις Βρυξέλλες. Η αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης ήταν ταχύτατη, σπεύδοντας να διορθώσει την Επιτροπή. Η διάψευση όμως δεν αφορούσε την ανάγκη υιοθέτησης νέων αντιλαϊκών μέτρων – που υποτίθεται πως τα τελευταία υιοθετήθηκαν τον Νοέμβριο του 2012 στο πλαίσιο του Μνημονίου που άνοιξε τον δρόμο για την δόση μαμούθ των 52 δισ. ευρώ. Κι εκείνη η υπόσχεση του τρικομματικού θιάσου ήταν ένα ακόμη ψέμα ανάμεσα στα πολλά που έχουν πει ένα χρόνο τώρα για να μείνουν γαντζωμένοι στην εξουσία και τα μύρια οφέλη που την συνοδεύουν – πάντα σε επίπεδο …ηθικής επιβράβευσης. Η διάψευση του υπουργείου Οικονομικών αφορούσε το ύψος των νέων αναγκαίων μέτρων, τα οποία περιόρισε σε 4,2 δισ. ευρώ έναντι 8 που ζήτησε το «σπίτι των λαών». Προφανώς πρόκειται για αστειότητες καθώς εξ αιτίας των αποκλίσεων ο λογαριασμός πολύ σύντομα θα φθάσει πολύ πάνω ακόμη κι από τα 8 δισ. ευρώ, πλήττοντας κυρίως τους εργαζόμενους και τα φτωχότερα εισοδηματικά στρώματα.
Οι συζητήσεις για το νέο φόρο που ετοιμάζουν στην μη αστική γη είναι χαρακτηριστικές. Το μυστικό αντικείμενο του πόθου είναι τα 65 εκ. στρέμματα που εκτιμάται ότι θα αποδώσουν 750-800 εκ. ευρώ ετησίως, με μέσο φόρο ανά στρέμμα 10-12 ευρώ, που σημαίνει ότι ο μέσος Έλληνας (που έχει στην κατοχή του 4 στρέμματα εκτός σχεδίου γης) θα πληρώσει 32-40 ευρώ το χρόνο. Κι αν δεν έχει ή δεν επιθυμεί να επιβαρυνθεί με ένα επιπλέον χαράτσι που θα μειώσει κι άλλο το διαθέσιμο εισόδημά του, τότε, τόσο το καλύτερο για τους υπό διαμόρφωση νεο-τσιφλικάδες που θα αρχίσουν να συγκεντρώνουν τη γη στην κατοχή τους, καταργώντας βίαια την μικρή ιδιοκτησία και μια σχετικά δημοκρατική κατανομή του κλήρου, επιτείνοντας την ταξική πόλωση στην ύπαιθρο με την πολύτιμη κι αναντικατάστατη βοήθεια της Τρόικας και των ελληνικών κυβερνήσεων.
Από το κακό στο χειρότερο απασχόληση, έσοδα και δημόσιο χρέος (Πριν, 12 Μαΐου 2013)
Συνεχής αύξηση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας και των κερδών της Γερμανίας από την κρίση
Διαβάζοντας το πρωτοσέλιδο δημοσίευμα του οικονομικού ενθέτου των Νέων, την Πέμπτη 9 Μαΐου, νόμιζες ότι αναφερόταν σε άλλη χώρα ή σε άλλη εποχή: «Τα πρώτα αισιόδοξα μηνύματα για αναστροφή του κλίματος στην ελληνική οικονομία στέλνουν οικονομικοί δείκτες που αφορούν την αγορά εργασίας και την αύξηση των προσλήψεων, τα έσοδα του προϋπολογισμού και τη μείωση του κόστους δανεισμού της χώρας από τις ξένες αγορές»! Στον αντίποδα αυτών των ενέσεων αισιοδοξίας η πραγματικότητα και στους τρεις παραπάνω τομείς – αγορά εργασίας, δημοσιονομική ισορροπία και δημόσιο χρέος – γίνεται ολοένα και πιο ζοφερή, διαψεύδοντας την επιχείρηση αναστροφής της πραγματικότητας που επιχειρεί το Μαξίμου.
Μάρτυρας είναι ακόμη κι αυτή η έκθεση του ΔΝΤ που δόθηκε στη δημοσιότητα με ημερομηνία 3 Μαΐου 2013 η οποία παρότι μπορεί να διαφημίστηκε από τον φιλο-κυβερνητικό Τύπο ως τεκμήριο επιτυχίας για την κυβέρνηση, στην πραγματικότητα δεν κάνει τίποτε παραπάνω από το να επικροτεί μια αδίστακτη πολιτική ηγεσία, η οποία ενθαρρύνεται να εφαρμόσει ακόμη πιο πιστά και με μεγαλύτερη αδιαλλαξία μια πολιτική η οποία έχει καταγράψει κραυγαλέες αποτυχίες. Τρεις ειδικότερα είναι οι συστάσεις που διατυπώνονται προδιαγράφοντας νέους γύρους αντιλαϊκών μέτρων. Η πρώτη εστιάζεται στο μέτωπο των φορολογικών εσόδων, υποδεικνύοντας την ελλιπή φορολόγηση πλουσίων και αυτοαπασχολουμένων. Πρόκειται για διαπίστωση που συσκοτίζει την απροθυμία Τρόικας και κυβέρνησης να φορολογήσουν τον πλούτο, από την μια, κι από την άλλη, την αδιάκριτη υπερφορολόγηση που έχει επιβληθεί στους αυτοαπασχολουμένους, μέσω «κεφαλικών» φόρων όπως είναι το τέλος των επιτηδευματιών, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τους πιο φτωχούς ενώ τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα, σχεδιασμένα, πέφτουν στα μαλακά. Ενδεικτικό είναι ότι με βάση τους όρους εφαρμογής του τέλους επιτηδεύματος ένα μεγάλο σούπερ μάρκετ πληρώνει 600 ευρώ ενώ ένας φούρνος ή ένα μανάβικο που βρίσκεται ακριβώς δίπλα πληρώνει 1.000 ευρώ…
Εκεί όμως που περισσεύει η υποκρισία είναι στο θέμα των τιμών, όταν έκπληκτο το ΔΝΤ διαπιστώνει πως παραμένουν στο ύψος τους και ζητάει στη συνέχεια επιτάχυνση της απελευθέρωσης των λεγόμενων κλειστών επαγγελμάτων. Μα όπως δήλωσε ο ίδιος ο υπουργός Οικονομικών, Γιάννης Στουρνάρας, την Πέμπτη 9 Μαΐου, μέσα σε τρία χρόνια έχει απελευθερωθεί το 72% των 343 κλειστών επαγγελμάτων, απογοητεύοντας όχι μόνο όσους ήλπιζαν πως θα πέσουν οι τιμές, αλλά και πλήθος μελετών που προδιέγραφαν ακόμη κι αύξηση του ΑΕΠ. Κατά 15% για παράδειγμα υπολόγιζε μελέτη του ΙΟΒΕ την αύξηση του προϊόντος σε βάθος πενταετίας, κάνοντας είναι η αλήθεια μια παραδοχή: ότι τα οφέλη από την συμπίεση του εγγυημένου περιθωρίου κέρδους που απολάμβαναν τα μεσαία στρώματα θα διαχεόταν στην κοινωνία. Υπέθεταν δηλαδή πως η Φίλιπ Μόρις θα φτηνύνει τα προϊόντα καπνού μόλις αποκτήσει το δικαίωμα δημιουργίας δικτύων αποκλειστικής διανομής και δεν θα σπεύσει να δημιουργήσει ολιγοπωλιακές καταστάσεις όπως την κατηγορούν οι πρατηριούχοι που την έχουν μάλιστα μηνύσει γι’ αυτή την επιλογή της. Στην τσέπη της εργοδοσίας κατέληξαν και τα οφέλη τα οποία αποκόμισε από την μέχρι σήμερα πτώση των μισθών που σε ό,τι αφορά τον κατώτατο μισθό και με βάση υπολογισμούς της Γιουροστάτ από το 2009 μέχρι το 2012 έχει μειωθεί σε επίπεδα ρεκόρ κατά 20,8%, όταν ακόμη και σε χώρες όπως η Πολωνία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Ουγγαρία αυξήθηκε αντίστοιχα κατά 13,7%, 14,1%, 20,4% και 26,1%! Ακόμη κι αυτή η μικρή μείωση στην τιμή των προϊόντων την οποία θεωρητικά επιτρέπει το γεγονός ότι το ύψος της μισθολογικής δαπάνης επηρεάζει την τελική τιμή κατά 21,7%, σύμφωνα με την στατιστική υπηρεσία, έμεινε στα χαρτιά. Κλείνοντας τα μάτια σε αυτή την πραγματικότητα που θέλει την φιλελευθεροποίηση να μην μειώνει τις τιμές η κυβέρνηση υποσχέθηκε το άνοιγμα με διαδικασίες εξπρές μάλιστα 40 ακόμη κλειστών επαγγελμάτων και μια περαιτέρω μείωση μισθών, μέσω της κατάργησης της μετενέργειας και της ισχύος της εθνικής συλλογικής σύμβασης εργασίας κι άλλων 49 κλαδικών, που θα επιφέρει άμεσα οριζόντιες μειώσεις μισθών σε 1 εκατομμύριο εργαζόμενους. Αποδεδειγμένα όμως πλέον, μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι αυτά τα μέτρα στοχεύουν σε μία και μόνη κατεύθυνση: την υποστήριξη της ιδιωτικής κερδοφορίας, ως μέσο υπέρβασης της δομικής κρίσης, και τίποτε άλλο.
Η τρίτη «δυσλειτουργία» που εντοπίζει το ΔΝΤ έγκειται στο «ταμπού» της απόλυσης δημοσίων υπαλλήλων, καλώντας την κυβέρνηση να αποκαταστήσει “συνθήκες ισότητας” με τον ιδιωτικό τομέα, όπου οι απολύσεις είναι ελεύθερες με αποτέλεσμα η ανεργία να έχει αγγίξει επίπεδα ρεκόρ σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, πλήττοντας τον Φεβρουάριο το 27% του εργατικού δυναμικού! Η επέκταση των απολύσεων και στον δημόσιο τομέα θα δώσει νέα ώθηση στην ανεργία που αργά ή γρήγορα θα πλήττει το 35%. Τη δική της συνεισφορά στην αύξηση της ανεργίας, που διαψεύδει τις κυβερνητικές προσπάθειες αλλαγής κλίματος, έχει πέραν της απόλυσης των δημοσίων υπαλλήλων και το κύμα φυγής από την Ελλάδα ακόμη και κερδοφόρων επιχειρήσεων, υπό την μορφή μεταφοράς έδρας, προκειμένου να αποφύγουν τα προβλήματα που δημιουργεί κυρίως στην χρηματοδότηση η εθνικότητά τους, το γεγονός δηλαδή ότι προέρχονται από μια χρεοκοπημένη χώρα. Τελευταίο κρούσμα, μετά την Κόκα Κόλα και την Φάγε, ο όμιλος Μυτιληναίου που ανακοίνωσε την ίδρυση θυγατρικής στην Ελβετία, μέσω της οποίας θα ελέγχει τις εμπορικές δραστηριότητες στον τομέα της μεταλλουργίας.
Παταγώδης αποτυχία ωστόσο καταγράφεται και στον τομέα των δημοσίων εσόδων. Οι κυβερνητικές επευφημίες, όπως εκφράστηκαν από τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών, Γ. Σταϊκούρα, που δήλωσε προχθές Παρασκευή 10 Μαΐου ότι «ο Απρίλιος είναι ο πρώτος μήνας που πιάσαμε το στόχο στα φορολογικά έσοδα» επισκιάζονται αν βάλουμε στον λογαριασμό κι αυτά που συστηματικά κρύβει η κυβέρνηση “κάτω από το χαλί” για να ωραιοποιήσει την εικόνα: μη επιστροφή φόρων σε πολίτες και επιχειρήσεις (επιστράφηκαν μόνο 325 εκ. από στόχο 870 εκ.), μη υλοποίηση επενδύσεων (με τις πραγματοποιημένες να υπολείπονται κατά 50% αυτών που είχαν προϋπολογισθεί) και κυρίως με ένα βουνό ανεξόφλητων υποχρεώσεων που φτάνει τα 8 δισ. ευρώ! Σε αυτό το πλαίσιο επιταχύνεται η απόλυση των δημοσίων υπαλλήλων και οι ιδιωτικοποιήσεις (με την πώληση 1.000 ακινήτων που περιλαμβάνουν ακόμη και τις αθλητικές εγκαταστάσεις του Άγιου Κοσμά και το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας στο Φάληρο), παρότι είναι δεδομένο ότι τα οφέλη θα είναι βραχυπρόθεσμα ενώ, μακροχρόνια, η εκποίηση κρατικής περιουσίας μόνο ζημιές προκαλεί στα δημόσια ταμεία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι αποκαλύψεις τριών δήμων που συνορεύουν με το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, βάσει των οποίων οι επιχειρήσεις που λειτουργούν στα όρια του δεν καταβάλλουν καν δημοτικά τέλη, τα οποία ανέρχονται σε 7 εκ. ευρώ ετησίως. Έτσι, ο λογαριασμός για την τελευταία πενταετία, μαζί με τις προσαυξήσεις, φτάνει τα 50 εκ. ευρώ. Αν σε αυτό το ποσό προσθέσουμε και τα 150 εκ. ευρώ που χρωστούν τα γερμανικά λαμόγια της Χόχτιφ από ΦΠΑ τον οποίο εισπράττουν χωρίς να αποδίδουν από την δεκαετία του ’90 ακόμη, σύμφωνα με απάντηση που είχε δώσει το Νοέμβριο του 2012 ο υφυπουργός Οικονομικών Γ. Μαυραγάνης σε ερώτηση του βουλευτή της ΝΔ, Γ. Μιχελάκη, σχηματίζεται ένα υπέρογκο ποσό διαφυγόντων κερδών του δημοσίου λόγω ιδιωτικοποίησης, το οποίο ας μην εκπλαγούμε αν αποδειχθεί υψηλότερο των εσόδων που θα εισπράξει το ελληνικό δημόσιο αν και όποτε πουλήσει το δικό του μερίδιο στο αεροδρόμιο, που ανέρχεται σε 55%, απ’ το οποίο το 30% ανήκει στο ΤΑΙΠΕΔ. Ως προς το παρόν πάντως, οι Γερμανοί αδιαφόρησαν επιδεικτικά απέναντι στο αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης να προβούν σε συντονισμένη πώληση των μεριδίων τους και προχώρησαν μόνοι στην εκχώρηση μέρους των μετοχών τους στο Ελ. Βενιζέλος (και πέντε ακόμη διεθνή αεροδρόμια) σε ένα καναδικό ασφαλιστικό ταμείο.
Κενές περιεχομένου είναι τέλος κι οι κυβερνητικές μεγαλοστομίες για μείωση του κόστους δανεισμού της χώρας. Οι υπαινιγμοί που υπάρχουν εδώ για άμβλυνση του προβλήματος του δημόσιου χρέους ισοδυναμούν με απάτη. Με βάση την τριμηνιαία έκθεση του γραφείου προϋπολογισμού της βουλής , που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, το δημόσιο χρέος συνεχίζει να αυξάνεται ανεξέλεγκτα παρότι η περυσινή αναδιάρθρωση θα επέφερε μια βραχυχρόνια μείωσή του. Αναφέρεται ειδικότερα πως «το χρέος της γενικής κυβέρνησης του έτους 2013 προβλέπεται ότι θα ανέλθει στα 346,2 δις. ευρώ ή 189,1% του ΑΕΠ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 13,5% του ΑΕΠ έναντι του 2012». Η αύξηση δηλαδή δεν παρατηρείται μόνο ως ποσοστό του ΑΕΠ (από 175,6% του ΑΕΠ το 2012 σε 189,1% φέτος) που αυξάνεται κατά ένα μέρος λόγω μείωσης του ΑΕΠ αλλά ακόμη κι αν συγκρίνουμε το απόλυτο μέγεθός του, που το 2012 ήταν 340,6 δισ. ευρώ.
Σε αυτό το πλαίσιο διαθέτει ξεχωριστή σημασία η εκτενής αναφορά που υπάρχει στην έκθεση του ΔΝΤ για το δημόσιο χρέος, όπου τονίζεται πως “το δημόσιο χρέος της Ελλάδας παραμένει πολύ υψηλό παρά την αναδιάρθρωση των ομολόγων που κατέχουν ιδιώτες και την πρόσφατη αναδιάρθρωση που υποστηρίχθηκε από τους επίσημους πιστωτές” (με την αναφορά να περιγράφει την μίνι αναδιάρθρωση του Νοεμβρίου του 2012 με την απόφαση του Γιούρογκρουπ). Η συγκεκριμένη αναφορά είναι περιττό να ειπωθεί πως δεν βρήκε θέση στον ελληνικό Τύπο ούτε ο σαφής υπανιγμός που γίνεται για την επερχόμενη “γίγα αναδιάρθρωση” του δημόσιου χρέους, το βάρος της οποίας θα επωμιστούν οι επίσημοι λεγόμενοι πιστωτές και κυρίως τα κράτη μέλη της ευρωζώνης που κατέχουν το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος πλέον του δημόσιου χρέους της Ελλάδας. Ενδεικτικά στην έκθεση του γραφείου προϋπολογισμού αναφέρεται πως τα δάνεια του μηχανισμού στήριξης το 2013 ανέρχονται σε 212,47 δισ., αντιπροσωπεύοντας το 61,37% του δημόσιου χρέους.
Οι απώλειες που θα καταγράψουν ωστόσο οι χώρες της βόρειας Ευρώπης, που έχουν την μεγαλύτερη συμβολή στα κονδύλια “διάσωσης”, θα είναι αμελητέες μπροστά στα κέρδη που έχουν αποκομίσει από την κρίση την τελευταία τριετία. Συγκεκριμένα την εβδομάδα που πέρασε έγινε γνωστό ότι η κεντρική τράπεζα της Φινλανδίας από τα ελληνικά, τα ισπανικά και πορτογαλικά ομόλογα κέρδισε 180 εκ. ευρώ το 2011, το 2012 κέρδισε 227 εκ. ευρώ και φέτος αναμένεται να κερδίσει 360 εκ.! Η Γερμανία την τριετία 2010-2012, λόγω των χαμηλότερων επιτοκίων με τα οποία δανείζεται (2 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο σε σχέση με ό,τι πλήρωνες πριν μια τριετία), εξοικονόμησε 10,2 δισ. ευρώ, με βάση μελέτη του ασφαλιστικού οργανισμού Αλιάνζ. Με βάση την ίδια μελέτη, υπολογίζεται ότι τα συνολικά κέρδη (αθροίζοντας κι ό,τι θα εισρεύσει τα επόμενα χρόνια) για την Γερμανία θα ανέλθουν στα 67 δισ. ευρώ.
Επομένως πρώτον, πράγματι κάποιοι δικαιούνται να αισιοδοξούν λόγω της κρίσης, μόνο που δεν κατοικούν στο Νότο. Δεύτερο, όσα κι αν χάσουν οι πιστωτές μας από την επικείμενη αναδιάρθρωση, θα υπολείπονται των κερδών που έχουν συσσωρεύσει… Και πάλι κερδισμένοι δηλαδή θα είναι!
Πως οδήγησαν σε αδιέξοδο τα ελληνικά ναυπηγεία – ο ρόλος των Γερμανών (Επίκαιρα 2-8.5.2013)
Ως την «καλύτερη οικονομική είδηση» που έχει ακουστεί μετά την δημιουργία της Κοιλάδας της Σιλικόνης χαρακτήρισε το αμερικάνικο περιοδικό Τάιμ στις 22 Απριλίου την επιστροφή της βιομηχανίας στις ΗΠΑ. «Το made in USA επιστρέφει. Βγαίνοντας από την ύφεση, οι ΗΠΑ έχουν δει την βιομηχανική τους ανάπτυξη να υπερβαίνει εκείνη άλλων προηγμένων κρατών, δημιουργώντας 500.000 θέσεις εργασίας τα προηγούμενα τρία χρόνια. Είναι η πρώτη φορά σε μια δεκαετία που ο αριθμός των βιομηχανικών θέσεων εργασίας έχει αυξηθεί αντί να μειωθεί», υπογραμμίζει το Τάιμ. Η ίδια εξέλιξη, ενθαρρυμένη από τις νέες τεχνολογικές ανακαλύψεις, την πτώση των τιμών στην ενέργεια και των μισθών εντός των ανεπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών κι επίσης από την άνοδο των μισθών στις χώρες που ανήκαν στο «μπλοκ του φθηνού εργατικού δυναμικού» και του κόστους μεταφοράς, ελέω πετρελαίου, παρατηρείται επίσης και σε άλλες ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες. Έστω ως τάση. Μια απ’ αυτές τις χώρες είναι η Γερμανία, η οποία όμως έχει το ασυνήθιστο προνόμιο να οικοδομεί την δική της επιστροφή στην βαριά βιομηχανία (παρότι ουδέποτε υπέστη την αποβιομηχάνιση που χαρακτήρισε τις ΗΠΑ) επάνω στα συντρίμμια αξιοζήλευτων – πάλαι ποτέ – βιομηχανικών μονάδων όλης της υπόλοιπης Ευρώπης. Έτσι, η εξελισσόμενη, γιγαντιαίων διαστάσεων, καταστροφή της παραγωγικής υποδομής των περιφερειακών χωρών της ΕΕ δημιουργεί από τώρα τους όρους για την μελλοντική επανάκαμψη της βιομηχανικής παραγωγής της Γερμανίας κι άλλων χωρών από το κέντρο της ευρωζώνης.
To ζοφερό μέλλον της εναπομείνασας ελληνικής παραγωγικής υποδομής επιβεβαιώνεται από τις εξελίξεις στα Ελληνικά Ναυπηγεία. Ακόμη και τις πιο πρόσφατες, όπως για παράδειγμα η τροπολογία που κατατέθηκε στις 16 Απριλίου για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, δημιουργώντας κλίμα ευφορίας εντός του κτηρίου της Βουλής. Εκτός όμως τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά. «Στη συμφωνία δεν υπήρχε δέσμευση για την πλήρη εξόφληση των χρωστούμενων στους εργαζόμενους, ούτε για την ομαλή καταβολή των μισθών από δω και πέρα», δήλωσε στα Επίκαιρα ο Βασίλης Τσιμπίδης, πρώην εργαζόμενος στο Τμήμα Τροχαίου Υλικού στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Σωματείου Εργαζομένων «Τρίαινα». «Οι φήμες που κυκλοφορούν στην πιάτσα είναι ακόμη πιο ανησυχητικές», τονίζει ο Άκης Ορφανός εργαζόμενος κι αυτός στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, στα υποβρύχια. «Βάσει των όσων λέγονται ο ιδιοκτήτης των Ναυπηγείων Ελευσίνας, Νίκος Ταβουλάρης, που είχε προχωρήσει σε παύση πληρωμών εδώ και δύο χρόνια θα πληρώσει πρώτα τους προμηθευτές και μετά τους εργαζόμενους, στους οποίους όμως δεν θα καταβάλει το σύνολο των δεδουλευμένων αλλά το 50%, αφαιρώντας μάλιστα όσα χρήματα έδινε από μήνα σε μήνα έναντι, 100 ή 200 ευρώ. Η ανησυχία δηλαδή είναι μήπως “κουρευτούν” και τα δεδουλευμένα». Το σημαντικότερο και για τους δύο συνομιλητές μας είναι ότι ακόμη κι αυτή η τροπολογία που αφήνει μια μικρή αχτίδα φωτός, δεν εγγυάται τίποτε για το μέλλον των δύο ναυπηγείων, που φαίνεται να είναι η συρρίκνωση κι η απαξίωσή τους, να συνεχιστεί δηλαδή η πορεία την οποία βαδίζουν εδώ και χρόνια.
Η ιδιωτικοποίηση οδήγησε στη χρεοκοπία
«Η φθίνουσα πορεία των Ναυπηγείων ξεκίνησε με την ιδιωτικοποίησή τους. Κι αυτό είναι κάτι που μόνιμα αποσιωπάται, απ’ όσους πίεζαν να ιδιωτικοποιηθούν και τα δύο ναυπηγεία, αποδίδοντας την τότε παρακμή τους στην κρατική ιδιοκτησία. Το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται ειδικά η Ελευσίνα σήμερα, με ιδιοκτησία Ταβουλάρη, είναι ανεπίτρεπτο, γιατί όταν εξαγόρασε τα ναυπηγεία ο Περατικός σβήστηκαν πολλά χρέη κυρίως προς το ΙΚΑ για να τα πάρει καθαρά», τονίζει ο Β. Τσιμπίδης. «Το 1992, όταν ξεκίνησα εγώ να εργάζομαι εκεί, ο Σκαραμαγκάς απασχολούσε γύρω στους 3.500 εργαζόμενους. Παλιότερα, το 1985, απασχολούσε ακόμη περισσότερους, γύρω στους 6.500. Τώρα έχουν απομείνει γύρω στους 700. Ο δε μηχανολογικός εξοπλισμός μαραζώνει. Πανάκριβα μηχανήματα και εξελιγμένοι αυτοματισμοί που σου προκαλούν έκσταση και μόνο να τους βλέπεις, τώρα αραχνιάζουν», λέει ο Ά. Ορφανός. «Όλα αυτά τα χρόνια ο Σκαραμαγκάς είχε τη δική του τεράστια συμβολή στην οικονομική πρόοδο της χώρας. Από το 2000 έως το 2007 παραδόθηκαν 359 βαγόνια του ΗΣΑΠ και του ΟΣΕ. Παραδίναμε 1 βαγόνι κάθε εβδομάδα. Και μιλάμε για δύσκολα, περίπλοκα έργα, ενώ ακόμη και σήμερα υπάρχουν πολλοί τομείς σύγχρονων κατασκευών στους οποίους θα μπορούσαν να επεκταθούν τα ναυπηγεία», συμπληρώνει ο Β. Τσιμπίδης…
Κατά την δεσπόζουσα φιλολογία όμως τα Ναυπηγεία ναυάγησαν λόγω των υπέρογκων αμοιβών του προσωπικού, δηλαδή των υψηλών μισθών σας, λέμε στους συνομιλητές μας. «Το αστείο είναι ότι αυτό το επιχείρημα ακούγεται από παντού αλλού εκτός από την ιδιοκτησία», λέει ο Β. Τσιμπίδης. «Το 1997 όταν ξεκίνησε το φλερτ με τους Γερμανούς, με υπουργούς τον Ά. Τσοχατζόπουλο και Γ. Παπαντωνίου, η νέα ιδιοκτησία δεν είχε κανένα πρόβλημα καθώς οι δουλειές που είχε αναθέσει το Πολεμικό Ναυτικό ήταν κατά κοινή ομολογία καλοπληρωμένες. Οι Γερμανοί δηλαδή είχαν εξασφαλισμένες παραγγελίες. Παρόλα αυτά στα συμβόλαια μεταβίβασης υπήρχε ρητός όρος ότι ο τομέας τροχαίου υλικού θα έκλεινε μετά από 12 χρόνια, όπως κι έγινε αφήνοντας στο δρόμο εκατοντάδες εργαζόμενους κι επίσης στερώντας την Ελλάδα από την δυνατότητα εγχώριας παραγωγής μηχανών υψηλής προστιθέμενης αξίας. Επομένως κι η συνδικαλιστική ηγεσία μιας και μέχρι τότε το Ναυπηγείο Σκαραμαγκά ανήκε κατά 51% στο δημόσιο και 49% στους εργαζόμενους, φέρει τεράστια ευθύνη. Και συγκεκριμένα μιλάω για τους Γ. Κοντάκη και Γ. Μίχα (πρόεδρο και γραμματέα τότε του συνεταιρισμού διαχείρισης μετοχών των εργαζομένων) και Σ. Μαρκάτο και Β. Καρακίτσιο (πρόεδρο και γραμματέα του σωματείου εργαζομένων). Το ζητούμενο ήταν απλό: Να σταματήσει η Ελλάδα να παράγει τρένα! Γι’ αυτό τον λόγο κι ένα πρόγραμμα κατασκευής 30 λοκομοτίβων οι Γερμανοί το έσπρωξαν στη συνέχεια να υλοποιηθεί στην Γερμανία. Αν υπήρχε πρόβλημα με τους υποτίθεται υψηλούς μισθούς μας θα το έστελναν σε κάποια χώρα χαμηλού κόστους»!
Η γερμανική απειλή παρούσα
Έκτοτε το ένα σκάνδαλο συνοδεύει το άλλο. Ως κοινό παρανομαστή δε, έχουν το ξεζούμισμα του κρατικού προϋπολογισμού, την εξαθλίωση των εργαζομένων που δουλεύουν εκεί και την ταχεία συρρίκνωση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά που πρόσφατα ήταν το μεγαλύτερο ναυπηγείο της ανατολικής Μεσογείου. «Τον τελευταίο χρόνο που τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά έχουν παύσει να λειτουργούν, το υπουργείο Άμυνας βρίσκεται σε συνεχείς διαπραγματεύσεις με την ιδιοκτησία που εκπροσωπείται από τον γαλλολιβανέζο Ισκαντάρ Σάφα. Η πραγματική ιδιοκτησία ωστόσο ξέρουμε όλοι πως είναι οι Γερμανοί. Τυπικά το 24,9% των μετοχών ανήκει στην Thyssenkrup μέσω της HDW και το 75,1% φαίνεται να ανήκει στην Abu Dhabi Mar. Εκτίμηση όλων μας ωστόσο είναι ότι η Hoern, θυγατρική της Thyssenkrup με έδρα το Κίελο και μετοχικό κεφάλαιο ύψους 26.000 ευρώ, που είχε υπό την ιδιοκτησία της το 75,1% στην πραγματικότητα ποτέ δεν το μεταβίβασε. Οι Γερμανοί έτσι εξακολουθούν να έχουν το κουμάντο ακόμη και τώρα, το κάνουν όμως συγκαλυμμένα Αντικείμενο των διαπραγματεύσεων δεν είναι τίποτε άλλο από το τίμημα των παραγγελιών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Κι εδώ όμως υπάρχει τεράστια ευθύνη της πολιτικής ηγεσίας κι ειδικότερα τότε του Β. Βενιζέλου καθώς ο νόμος 3885/2010 που αφορούσε την ολοκλήρωση των 2 προγραμμάτων κατασκευής υποβρυχίων δεν συνέδεε την πρόοδο του έργου με την πληρωμή μέρους του τιμήματος. Μάλιστα, παρότι υπήρχε τέτοιος όρος στο σχέδιο νόμου, στη συνέχεια αφαιρέθηκε. Δηλαδή η Βουλή εξαπατήθηκε. Ήταν ένας νόμος σκανδαλώδης κι ετεροβαρής. Τώρα επομένως ο φερόμενος ως ιδιοκτήτης, Ισκαντάρ Σάφα, εκμεταλλεύεται αυτά ακριβώς τα κενά του νόμου και προσφεύγει στο Διεθνές Εμπορικό Δικαστήριο του Παρισιού αξιώνοντας από το ελληνικό δημόσιο 1,2 δισ. ευρώ»!
Στην πείνα οι εργαζόμενοι
Σε αυτή την αντιδικία των Γερμανών με το δημόσιο περιττό να ειπωθεί πως το μεγαλύτερο τίμημα το καταβάλλουν οι εργαζόμενοι που εδώ κι ένα χρόνο έχουν τεθεί σε καθεστώς εκ περιτροπής εργασίας, δουλεύοντας 1 ημέρα την εβδομάδα! Οι σκηνές εξαθλίωσης που είδαμε στους δέκτες μας τις μέρες των Χριστουγέννων είναι γι’ αυτούς πλέον καθημερινότητα.
Για τον Βασ. Τσιμπίδη εγκληματικές πολιτικές ευθύνες φέρει κι ο Γ. Παπακωνσταντίνου που ως υπουργός το 2010 έκανε όσα μπορούσε κι ακόμη περισσότερα για να κλείσουν τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, εκμεταλλευόμενος την προσφυγή στην ΕΕ του Νίκου Ταβουλάρη, ιδιοκτήτη των Ναυπηγείων Ελευσίνας εναντίον των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, που τα κατηγορούσε για αθέμιτο ανταγωνισμό. «Η απόφαση της ΕΕ απαγόρευσε στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά για 15 χρόνια την εκτέλεση πολιτικών δραστηριοτήτων (civil activities) ναυπήγησης. Καταλαβαίνουμε πως έτσι ναι μεν θα αποκλείονταν από τη ναυπήγηση εμπορικών πλοίων είχαν όμως δυνατότητα ανάληψης εργασιών από Πολεμικά Ναυτικά άλλων κρατών. Ο υπουργός όμως μετέτρεψε τον όρο σε εμπορικές δραστηριότητες (merchant activities), αποκλείοντας τα ναυπηγεία ακόμη κι από την ανάληψη έργων ναυπήγησης πολεμικών πλοίων άλλων κρατών. Το αποτέλεσμα όπως καταλαβαίνετε ήταν καταστροφικό μιας και καταδικάζει τα ναυπηγεία σε αργό θάνατο. Τι θα κάνουν χωρίς δουλειές;».
Ένας θάνατος όμως που αποδεικνύεται βολικός για πολλούς, με πρώτους απ’ όλους τους Γερμανούς που επεκτάθηκαν στην αγορά ναυπηγείων την δεκαετία του ’90 και του 2000 όταν εισέρχονταν μαζικά στις θαλάσσιες μεταφορές και τώρα που η όλη επιχείρηση χαρακτηρίστηκε από παταγώδη αποτυχία αφήνουν τα ναυπηγεία να βυθιστούν. Αφού όμως πρώτα πήραν τις εργολαβίες για τα γερμανικά ναυπηγεία και χώρες όπως την Ελλάδα τις αφήνουν ερημωμένες, έχοντας στερηθεί ακόμη κι όποιες δυνατότητες που είχαν στο παρελθόν…
Οι ευθύνες των ελλήνων εφοπλιστών
Πέρα από την Γερμανία και την ελληνική πολιτική ηγεσία σημαντικές ευθύνες για την παρακμή των ελληνικών ναυπηγείων έχουν κι οι Έλληνες εφοπλιστές που αντιπροσωπεύουν ένα διόλου ευκαταφρόνητο μέγεθος στην παγκόσμια ναυτιλία. Με βάση στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ημερίδα που διοργάνωσε στις 23 Απριλίου το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών το 2012 υπήρχαν 3.677 ελληνόκτητα ποντοπόρα πλοία, ενώ οι μισές εισηγμένες ναυτιλιακές στα χρηματιστήρια του NASDAQ και του NYSE ήταν ελληνικών συμφερόντων. Επίσης, άλλα στοιχεία δηλωτικά του δυναμισμού των Ελλήνων πλοιοκτητών ήταν πως η Ελλάδα αναδείχθηκε πρώτη σε επενδυτικές δαπάνες για νεότευκτα πλοία, ύψους 31,5 δις. δολ. (Μάρτιος 2012), ενώ μειώνεται σταθερά ο μέσος όρος ηλικίας του ελληνικού στόλου σε σχέση με τον παγκόσμιο. Από αυτόν τον πακτωλό χρημάτων στα ελληνικά ναυπηγεία δεν εισέρρευσε τίποτε λες κι οι Έλληνες εφοπλιστές επέβαλαν εμπάργκο στα ελληνικά ναυπηγεία!
Μήνυμα ελπίδας από την Κύπρο (Unfollow, Απρίλιος 2013)
«Από την κρίση και τα προγράμματα διάσωσης του ευρώ ξεπροβάλει η μορφή μιας άλλης Ευρώπης, μιας ηπείρου διαιρεμένης, που τέμνεται από νέες τάφρους και νέα σύνορα. Μια τέτοια τάφρος ανοίγεται μεταξύ κρατών του Βορρά και κρατών του Νότου, μεταξύ κρατών-πιστωτών και κρατών οφειλετών», αναφέρει ο γερμανός κοινωνιολόγος Ούλριχ Μπεκ, στο βιβλίο του Από τον Μακιαβέλι στη Μερκιαβέλλι (εκδ. Πατάκης). Μόνο που ορισμένες φορές οι λαοί και τα κράτη ανατρέπουν αυτούς τους σχεδιασμούς, όπως ακριβώς έκανε η Κύπρος, χαλώντας για μια ακόμη φορά τα σχέδια της Γερμανίας και της ΕΕ.
Το ίδιο το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας στην Κυπριακή Βουλή την Τρίτη 19 Μαρτίου, όπου δεν βρέθηκε ούτε μία ψήφος να υποστηρίξει το εκτρωματικό σχέδιο του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (Eurogroup), το οποίο ψηφίστηκε ομόφωνα(!) συμβολίζει με τον πιο ανάγλυφο τρόπο το τεράστιο, το αβυσσαλέο κενό που έχει δημιουργηθεί. Μια αντίθεση που πλέον δεν γεφυρώνεται: Αυτό που ψηφίζεται ομόφωνα στις Βρυξέλλες, με τη σύμφωνη γνώμη και της ίδιας της κυβέρνησης του Ν. Αναστασιάδη και φυσικά της ελληνικής τρικομματικής κυβέρνησης, δεν υποστηρίζεται ούτε από μία ψήφο στο εθνικό κοινοβούλιο. Δεν πήγαν δηλαδή να ψηφίσουν ούτε καν οι βουλευτές του κόμματος του Δημοκρατικού Συναγερμού, απ’ το οποίο προέρχεται ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, για να μην τους μείνει το στίγμα του Εφιάλτη. Γιατί, η πρόταση του Συμβουλίου υπουργών Οικονομικών ισοδυναμούσε πράγματι με προδοσία, με διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το «σχέδιο σωτηρίας» της Κύπρου προέβλεπε την χορήγηση 10 δισ. ευρώ υπό την μορφή δανείου από το ΔΝΤ και την Ευρωζώνη και την εύρεση επιπλέον 5,8 δισ. ευρώ από τους ίδιους τους Κύπριους ώστε να συγκεντρωθεί το αναγκαίο ποσό για την ανακεφαλαιοποίηση των δύο κυπριακών τραπεζών. Τα προβλήματα για την Κυπριακή Δημοκρατία ξεκινούσαν από τα 10 δισ. που όλο «γενναιοδωρία» θα πρόφερε η Τρόικα στην Λευκωσία. Με βάση ευρωπαϊκές στατιστικές πηγές (Ameco) το δημόσιο χρέος της Κύπρου αυτή τη στιγμή ανέρχεται σε 16,3 δισ. ευρώ, ένα ποσό που αντιστοιχεί στο 93% του ΑΕΠ. Αναλογία δημοσίου χρέους προς ΑΕΠ σχετικά χαμηλή, που απ’ ότι φάνηκε δεν άρεσε καθόλου στην Γερμανία. Γιατί, αν η Κύπρος έπαιρνε αυτό το δάνειο ύψους 10 δισ. ευρώ, αυτόματα το δημόσιο χρέος της θα εκτοξευόταν στο 150% του ΑΕΠ! Έτσι, η Κύπρος θα έμπαινε στην ομάδα των υπερχρεωμένων κρατών και θα γινόταν «δανείων υποτελής» απέναντι στην Τρόικα και τους πιστωτές, εκλιπαρώντας κάθε τρίμηνο για την επόμενη δόση και κάνοντας κάθε φορά και μια νέα υποχώρηση στα κυριαρχικά της δικαιώματα ή μια νέα εκχώρηση από τον φυσικό της πλούτο.
Ήθελαν να τους φορτώσουν με υπέρογκα δάνεια
Ο χειρισμός του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης γίνεται ακόμη πιο σκανδαλώδης αν λάβουμε υπ’ όψη μας τις σοβαρές αντιρρήσεις που έχουν διατυπωθεί σε σχέση με το ύψος των ποσών που απαιτούνται για την ανακεφαλαιοποίηση των δύο κυπριακών τραπεζών. Οι αποκλίσεις είναι χαοτικές, με την κεντρική τράπεζα της Κύπρου (η οποία έχει έρθει κατ’ επανάληψη σε σύγκρουση με την πολιτική ηγεσία της χώρας) να εκτιμάει τα αναγκαία ποσά σε 1,9 δισ. ευρώ, την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή, με έδρα το Λονδίνο, να ανεβάζει το ποσό στα 2,5 δισ. ευρώ και την Τρόικα (μέσω της εταιρείας Pimco που προσέλαβε) να εκτοξεύει το ποσό της ανακεφαλαιοποίησης στα 10 δισ. ευρώ! Φαίνεται έτσι πως η Τρόικα ανέβασε το ποσό σε δυσθεώρητα ύψη μόνο και μόνο για να οδηγήσει την Κύπρο σε ένα δανεισμό που υπερβαίνει τις δυνάμεις της, θα αδυνατεί δηλαδή πολύ σύντομα να τον εξυπηρετήσει όταν θα αρχίσει το νησί να βουλιάζει στην ύφεση, μόνο και μόνο για να γονατίσει την οικονομία μια ώρα αρχύτερα, μετατρέποντας την Κύπρο σε υποχείριο των δανειστών της. Τα προβλήματα επομένως στο σχέδιο του Eurogroup ξεκινούσαν από τα 10 δισ. ευρώ που σχετικά εύκολα θα έπαιρνε η Κύπρος αν κι εφ’ όσον εξασφάλιζε τα υπόλοιπα 5,8 δισ.
Οι αντιδράσεις ωστόσο επικεντρώθηκαν στους όρους που τέθηκαν για την εύρεση αυτών των 5,8 δισ. ευρώ και όχι άδικα. Ειδικότερα στάθηκαν στην απόφαση του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών να προτείνει το κούρεμα των καταθέσεων. Η απόφαση είναι από μόνη της εξωφρενική και άνευ προηγουμένου, χωρίς καν να ασχοληθούμε με τις λεπτομέρειές της, τα βαλάντια δηλαδή που αφορούσε. Η απόφαση των 17 συνιστούσε τομή επειδή για πρώτη φορά έπαυαν οι καταθέσεις να αποτελούν απαγορευμένη ζώνη, όπως είχε διαβεβαιώσει και η ίδια η ΕΕ, όταν θέσπισε την εγγύηση για ποσά μέχρι 100.000 ευρώ, θέλοντας με αυτό τον τρόπο να καθησυχάσει τους αποταμιευτές και να τους διαβεβαιώσει ότι οι καταθέσεις δεν διέτρεχαν κανένα κίνδυνο. Έτσι το βάρος της δομικής προσαρμογής έπεφτε σε μισθούς, συντάξεις, εργασιακές σχέσεις και κοινωνικές δαπάνες. Αυτή φαινόταν να είναι η συμφωνία: κανένα έλεος απέναντι στα «κεκτημένα», αλλά σε ό,τι αφορά τις τραπεζικές καταθέσεις ο καπιταλισμός τις αντιμετώπιζε με τον δέοντα σεβασμό, δημιουργώντας έτσι κι ένα πλέγμα κοινωνικών συμμαχιών που προστάτευε μικροαστικά τμήματα και κομμάτια της εξασφαλισμένης ακόμη εργασίας, πετώντας από την άλλη στο ρινγκ εργατική τάξη, επισφαλή εργασία, κ.α. Μέχρι που ήρθε η Γερμανία τον Μάρτιο του 2013 κι είπε πως δεν ισχύει ούτε αυτή η συμφωνία τελειώνοντας έτσι με ένα ακόμη ταμπού, αφού πρώτα πέρυσι τέτοια εποχή με ευθύνη της Γερμανίας πάλι έσπασε ένα άλλο ταμπού, των κρατικών ομολόγων, που έως πρόσφατα θεωρούνταν ο ορισμός της εγγυημένης μηδενικού ρίσκου επένδυσης.
Η πρωτοβουλία του Eurogroup ξάφνιασε ακόμη και τους επαΐοντες καθώς ανέτρεπε βασικές παραδοχές. Έγραφαν χαρακτηριστικά οι Financial Times την Τρίτη 19 Μαρτίου από την πρώτη τους σελίδα: «Η άνευ προηγουμένου προσπάθεια να επιβληθούν απώλειες στους καταθέτες – αυτήν ακριβώς την κοινότητα που υποτίθεται ότι προστατεύει η τραπεζική ένωση – καταστρατηγεί την παραδοσιακή ιεραρχία όπου οι επενδυτές σε μετοχές είναι οι πιο εκτεθειμένοι, οι καταθέτες προστατεύονται και οι ομολογιούχοι είναι κάπου στο ενδιάμεσο». Η βρετανική εφημερίδα συνέχιζε το ρεπορτάζ με δηλώσεις τραπεζιτών που χαρακτήριζαν την πρόταση του Eurogroup ως τρέλα, πολιτικό λάθος, κλπ.
Κράτη και τραπεζικοί λογαριασμοί δύο ταχυτήτων
Η αλήθεια ωστόσο είναι τελείως διαφορετική. Οι Γερμανοί δεν φημίζονται ούτε για λάθη, ούτε για εν θερμώ αποφάσεις με άγνωστες παρενέργειες. Η πρότασή τους να πληρώσουν τον λογαριασμό οι καταθέτες ήταν μια στρατηγική κίνηση που στόχευε να βαθύνει τις τάφρους που περιγράφει ο Ούλριχ Μπεκ στο βιβλίο του, βυθίζοντας ακόμη πιο βαθιά στην κρίση τις μεσογειακές χώρες και παράλληλα να θωρακίσει την θέση των χωρών του ευρωπαϊκού κέντρου. Κάτι που έγινε από την πρώτη κιόλας εργάσιμη μέρα, μετά την απόφαση του Eurogroup όταν ξεκίνησε ένα σχετικά ελεγχόμενο, αλλά ορατό, νέο κύμα φυγής καταθέσεων από τις τράπεζες της Ιταλίας και της Ισπανίας. Συνέβη δε, λόγω της αβεβαιότητας που συνεχίζει να επικρατεί για την πορεία του δημόσιου χρέους στις δύο αυτές χώρες κι επίσης για την τύχη των τραπεζών τους. Το σκεπτικό Ισπανών και Ιταλών ήταν απλό: Αν τώρα απειλήθηκαν με κατάσχεση οι καταθέσεις των Κυπρίων, γιατί αύριο να μην έρθει κι η δική μας σειρά;
Το καμπανάκι μάλιστα χτυπάει και για την Ελλάδα. Αν καθιερωθεί το «δικαίωμα» των πιστωτών να βάζουν χέρι στις τραπεζικές καταθέσεις, τότε οι γρίφοι που συνοδεύουν την μορφή του αναμενόμενου για μετά τις γερμανικές εκλογές κουρέματος του ελληνικού δημόσιου χρέους, θα λυθούν πάρα, μα πάρα πολύ εύκολα. Όσο εύκολα στέλνεις μια εντολή για την παρακράτηση ενός συγκεκριμένου ποσού απ’ όλους τους λογαριασμούς της χώρας. Περιττό ωστόσο να ειπωθεί ότι κερδισμένες απ’ αυτή την κατάσταση αβεβαιότητας βγαίνουν οι γερμανικές τράπεζες που θα συγκεντρώσουν τα χρήματα των εύπορων όλης της ευρωπαϊκής περιφέρειας.
Το σχέδιο της ΕΕ δεν προχώρησε όπως θα ήθελαν οι εμπνευστές του, παρότι δεν είναι γνωστό τις ώρες που γράφονται αυτές οι γραμμές το σχέδιο που θα διαδεχθεί την απόφαση του Eurogroup για συλλογική τιμωρία των καταθετών. Το πλήγμα που δέχθηκε η Γερμανία φάνηκε κι από τα πυρά που εξαπέλυσαν απέναντι στο σχέδιο κουρέματος των καταθέσεων όσοι πριν λίγο καιρό πίεσαν για να υλοποιηθεί ή είχαν ενεργό ρόλο στην κυπριακή κρίση. Όπως για παράδειγμα οι γερμανοί σοσιαλδημοκράτες οι οποίοι αφού είδαν τους Κύπριους να επιστρέφουν ως απαράδεκτη την απόφαση του Eurogroup επιτέθηκαν στην Μέρκελ μέσω του υποψηφίου τους για τις εκλογές, Πέερ Στάινμπρουκ. Η πραγματικότητα ωστόσο, όπως καταγράφηκε σε άρθρο του ανταποκριτή των Financial Times από το Βερολίνο, είναι πως η απαίτηση για κούρεμα των καταθέσεων δεν προερχόταν μόνο από την γερμανική Δεξιά, αλλά κι από την αντίπερα όχθη. «Η ιδέα γα ένα κούρεμα στις καταθέσεις ήρθε από το SPD», ανέφερε με κατηγορηματικό τρόπο, αποκαλύπτοντας ωστόσο και μια επιπλέον πτυχή του σύγχρονου ευρωπαϊκού δράματος. Ότι η αιτία των δεινών δεν βρίσκεται στην Μέρκελ αλλά στην ίδια την Γερμανία, καθώς φαίνεται πεντακάθαρα ότι μεταξύ Δεξιάς, σοσιαλδημοκρατών και Πράσινων επίσης έχει διαμορφωθεί μια κοινή αντίληψη όξυνσης των περιφερειακών αντιθέσεων και φυσικά της κοινωνικής πόλωσης στο εσωτερικό της κάθε χώρας. Το πρόβλημα επομένως ξεπερνάει την Μέρκελ ή την …Μερκιαβέλλι. Η ταύτιση των γερμανών σοσιαλδημοκρατών με την Δεξιά αποκαλύπτεται και στην κοινή επιχειρηματολογία, καθώς προσπάθησαν να εμφανίσουν ως αναμενόμενη «ποινή» για τους Κύπριους καταθέτες το κούρεμα των καταθέσεων τους επικαλούμενοι το ξέπλυμα βρόμικου χρήματος στο οποίο πράγματι έχει εξειδικευτεί η Μεγαλόνησος, επιδεικνύοντας μια ιδιαίτερη προτίμηση στους ρώσους ολιγάρχες στους οποίους ανήκουν τα 20 περίπου δισ. από τα 68 δισ. ευρώ των συνολικών καταθέσεων. Ωστόσο δεξιοί και σοσιαλιστές Γερμανοί δεν έδειξαν ανάλογη ευαισθησία για το Λουξεμβούργο το οποίο, αντί να διασυρθεί για τις υπηρεσίες ξεπλύματος βρόμικου χρήματος τις οποίες προσφέρει, έχει επιβραβευθεί φιλοξενώντας την έδρα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Γι αυτόν άλλωστε τον λόγο, με βάση την επίσημη ερμηνεία, είχαμε και την «τιμή» τα νέα ομόλογα που εκδόθηκαν μετά την αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους τον Μάρτιο του 2012 να διέπονται από το δίκαιο του «μεγάλου δουκάτου του Λουξεμβούργου». Ο πραγματικός ωστόσο λόγος ήταν πως το δίκαιο του «μεγάλου δουκάτου» είναι φιλικό προς τους κάθε λογής τοκογλύφους. Γι αυτό όχι μόνο προτιμήθηκε αλλά διαφυλάσσεται και σαν κόρη οφθαλμού. Η Κύπρος αντίθετα ρίχνεται στην πυρά, καλούμενη να απολογηθεί ακόμη και για τα εγκλήματα ρώσων και άλλων ολιγαρχών…
Γερμανική απειλή
Εφάμιλλη υποκρισία με αυτή της ηγεσίας του SPD επέδειξαν στην Ελλάδα το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜΑΡ, που αμέσως μετά την απόρριψη του σχεδίου της ευρω-ληστείας από την κυπριακή βουλή έσπευσαν κι αυτοί να αποδοκιμάσουν την πρόταση του Eurogroup. Όταν ωστόσο δόθηκε στην δημοσιότητα την βρήκαν μια χαρά και γι’ αυτό τον λόγο η κυβέρνηση που συμμετέχουν την ψήφισε το Σάββατο 16 Μαρτίου με «χέρια και με πόδια». Πολύ περισσότερο το ΠΑΣΟΚ είναι πολλαπλά εκτεθειμένο λόγω του ότι η χρεοκοπία των κυπριακών τραπεζών οφείλεται αν όχι αποκλειστικά κατά μεγάλο μέρος στο PSI, το οποίο σχεδιάστηκε κι εφαρμόστηκε με υπουργό Οικονομικών τον Βαγγέλη Βενιζέλο, ο οποίος σήμερα προσποιείται τον ανήξερο αν δεν θλίβεται για την κρίση στην Κύπρο!
Όλα αυτά φυσικά βγήκαν στην επιφάνεια απ’ τη στιγμή που ο κυπριακός λαός επέβαλε στη ηγεσία του να απορρίψει το σχέδιο της ευρω-ληστείας, αποδεικνύοντας έτσι ότι δεν υπάρχουν μονόδρομοι. Ακόμη και ανολοκλήρωτο να αποδειχθεί το βήμα των Κυπρίων αποτελεί επίδειξη της δύναμης που έχουν οι λαοί να ανατρέψουν την πολιτική των μνημονίων και της ευρω-λιτότητας.
ΠΟΛΥΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ: Νέα μείωση στον κατώτατο μισθό για να πληρωθεί το δημόσιο χρέος (Πριν, 4.5.13)
Καθεστώς πολιτικών διώξεων εισάγει το τέλος στη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων
Με «μίνι Μνημόνιο», όπως εκείνα που υιοθετούνταν μεταξύ Μαΐου 2010 και Φεβρουαρίου 2012 με αφορμή τους τακτικούς ελέγχους της Τρόικας, ισοδυναμεί το πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε την προηγούμενη Κυριακή 27 Απριλίου, με 168 «ναι», 123 «όχι» κι 1 «παρών» σε σύνολο 292 παρόντων βουλευτών. Η επιτάχυνση των διαδικασιών ψήφισής του δικαιολογήθηκε «έχοντας υπ’ όψη την έκτακτη περίπτωση εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης για την αντιμετώπιση κατεπειγόντων θεμάτων» όπως αναφέρεται από την πρώτη σελίδα του Φύλλου Εφημερίδας της Κυβέρνησης στο οποίο δημοσιεύτηκε, (δηλαδή τις εντολές της Τρόικας), ενώ αξίζει να κρατήσουμε την γνωμοδότηση της επιστημονικής επιτροπής της Βουλής που το έκρινε αντισυνταγματικό. Επί της ουσίας, η ψήφισή του ήταν προϋπόθεση για να απελευθερωθεί η δόση ύψους 2,8 δισ. ευρώ, από το συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης την Δευτέρα 29 Απριλίου και να δρομολογηθεί η εκταμίευση 3 ακόμη δόσεων που υπολογίζεται ότι θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Μαΐου. Συγκεκριμένα 4,2 δισ. ευρώ (που είναι η δόση του πρώτου τριμήνου από την ευρωζώνη), 1,8 δισ. ευρώ (η δόση του πρώτου τριμήνου από το ΔΝΤ) και 3,2 δισ. ευρώ (η δόση του δεύτερου τριμήνου από την ευρωζώνη).
Με αυτά τα χρήματα πριν απ’ οτιδήποτε άλλο (διατήρηση ταμειακών διαθεσίμων σε επίπεδα άνω των 3 δισ. ευρώ, αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου προς τους ιδιώτες) θα αποπληρωθούν ομόλογα που διατηρεί στην κατοχή της η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ύψους 5,6 δισ. ευρώ και τα οποία λήγουν στις 20 Μαΐου. Οι θυσίες επομένως δεν πάνε …χαμένες, χώρια που δεν περνάει απαρατήρητη η σύμπτωση μεταξύ του συνολικού οφέλους των αντιλαϊκών μέτρων για τον κρατικό προϋπολογισμό ύψους 5,9 δισ. ευρώ (μετά τα 12 δισ. ευρώ του Δεκεμβρίου) και των χρημάτων που θα απαιτήσουν οι πιστωτές, 5,6 δισ. ευρώ. Αξίζει επομένως να δούμε ποιοί θα ματώσουν αυτή τη φορά για να αποπληρωθεί στο ακέραιο και εγκαίρως το δημόσιο χρέος και να μπορέσει ο θεματοφύλακας του ευρώ, η ΕΚΤ, να κερδοσκοπήσει σαν νέος Σάιλοκ επί των ελληνικών ομολόγων.
Πρώτοι απ’ όλους οι άνεργοι και τα τμήματα της εργατικής τάξης που βρίσκονται στην χειρότερη εισοδηματική και κοινωνική θέση κι αυτό χάρη στην τροπολογία που κατέθεσε τελευταία στιγμή το ΠΑΣΟΚ η οποία προβλέπει προσωρινή ολιγόμηνη πρόσληψη ανέργων σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης «κατά παρέκκλιση της ισχύουσας νομοθεσίας». Στην πράξη η τρικομματική κυβέρνηση οδήγησε τον κατώτατο μισθό ακόμη πιο χαμηλά, στα 490 ευρώ ή 19,6 ευρώ την ημέρα για όσους είναι άνω των 25 ετών και στα 427 ευρώ μηνιαία ή 17 ευρώ την ημέρα για τους νέους κάτω των 25 ετών. Εισήγαγε μάλιστα και μια αντιδραστική καινοτομία καθώς ο μισθός των 490 και 427 μισθών δεν είναι κατώτατος αλλά ανώτατος, μιας και με βάση το νόμο οι αμοιβές όσων ανέργων προσληφθούν υπ’ αυτό το καθεστώς δεν θα επιτρέπεται να ξεπερνούν το συγκεκριμένο όριο. Στην πράξη έτσι η Τρόικα εσωτερικού ανάβει το πράσινο φως στην Τοπική Αυτοδιοίκηση για να απασχολεί ανέργους ακόμη και λίγες ημέρες την εβδομάδα ή τον μήνα. Το αποτέλεσμα θα είναι ένα όργιο ρουσφετολογικών προσλήψεων στους δήμους από τους ΠΑΣΟΚους δημάρχους, που διατηρούσαν ανέκαθεν αξιοζήλευτες επιδόσεις στο άθλημα του ρουσφετιού και κάθε είδους λαμογιάς, το οποίο ενδέχεται να δημιουργήσει μια νέα δεξαμενή, ακόμη και 100.000 ψηφοφόρων, που θα είναι θέσης εργασίας υποτελείς στον δήμαρχο ή τον κάθε πολιτευτή. Αξίζει όμως να υπογραμμίσουμε την μεθόδευση του ΠΑΣΟΚ μιας κι η τροποποίηση που κατατέθηκε τελευταία στιγμή, είχε προετοιμαστεί από καιρό με διάφορες μεγαλοστομίες περί μέτρων αντιμετώπισης της ανεργίας, χωρίς ωστόσο να γίνει γνωστή στις λεπτομέρειες της, για να μην τους πάρει ο κόσμος με τις πέτρες. Ενδεικτικό επίσης της εκ των προτέρων συμφωνίας που υπήρχε μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων ήταν η «υποστήριξη» που προσέφερε η φωνή της Τρόικας στην Ελλάδα, ο υπουργός Οικονομικών Γ. Στουρνάρας, λέγοντας το εξής αφοπλιστικό: «ο μισθός των 490 ευρώ είναι πράγματι χαμηλός, αλλά μιλάμε για ανέργους», που όπως είναι τοις πάσι γνωστό δεν έχουν ανάγκη τα χρήματα για να ψωνίσουν να φάνε, να ντυθούν, να πληρώσουν λογαριασμούς ή να στείλουν τα παιδιά τους φροντιστήριο…
Η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους δεν σπρώχνει στα Τάρταρα μόνο τον κατώτατο μισθό αλλά και τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων, καθώς στο πολυνομοσχέδιο προβλέπεται η μείωση των εργοδοτικών εισφορών για όσες επιχειρήσεις δεν προχωρούν σε απολύσεις. Πρόκειται για διάταξη που θα οξύνει το πρόβλημα των ασφαλιστικών ταμείων, επιταχύνοντας την ήδη αποφασισμένη οριζόντια μείωση των κατώτατων συντάξεων. Αυτό όμως που αποκαλύπτεται τώρα είναι πως η μείωση των συντάξεων των 500 ευρώ θα είναι το τίμημα που θα καταβάλλει η κοινωνία για την μείωση των ασφαλιστικών εισφορών της εργοδοσίας που θα μπορεί να αποδείξει ότι δεν κάνει απολύσεις, ανεξαρτήτως φυσικά αν απασχολεί ανασφάλιστη εργασία, αν έχει αλλάξει επί τα χείρω τις εργασιακές σχέσεις ή αν έχει μειώσει τις αμοιβές κατ’ εφαρμογή των μνημονιακών νόμων. Και η απασχόληση όμως της νέας γενιάς επισφάλειας των 490 ή 427 δεν θα προκαλέσει κανένα ασφαλιστικό κόστος στο δημόσιο καθώς οι εισφορές τους θα καταβάλλονται από τον ΟΑΕΔ.
Το σημαντικότερο «επίτευγμα» όμως του πολυνομοσχεδίου αφορά την κατάργηση της συνταγματικής δέσμευσης για την μονιμότητα των θέσεων εργασίας στον δημόσιο τομέα. Στο εξής, και χάριν της εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους και των πιστωτών, οι δημόσιοι υπάλληλοι θα απολύονται με συνοπτικές διαδικασίες, όπως περίπου συμβαίνει και στον ιδιωτικό τομέα. Ίδιος δε, θα είναι και ο ζόφος, με την απειλή της απόλυσης να εμποδίζει την συνδικαλιστική δράση και την πολιτική ενασχόληση, όπως ακριβώς συμβαίνει στον ιδιωτικό τομέα όπου ακόμη κι η συμμετοχή σε απεργία ισοδυναμεί με απόλυση. Η απόλυση των δημοσίων υπαλλήλων, με την καμπάνα να βαρά για 2.000 άτομα μέχρι τον Μάιο, θα ξεκινήσει (πέραν των αποδεδειγμένα επίορκων) από τους υπό κατάργηση ή ιδιωτικοποίηση φορείς του δημοσίου. Δεν πρόκειται όμως να σταματήσει εκεί. Το πρόβλημα των δημόσιων οικονομικών στην Ελλάδα είναι μη επιλύσιμο με ήπια μέσα (στα οποία καταχρηστικά μπορούμε να συμπεριλάβουμε ακόμη και τις υπέρογκες αυξήσεις φόρων των τελευταίων ετών) όσο συνεχίζεται η πολιτική της άγριας λιτότητας και των ιδιωτικοποιήσεων, που στερούν τα δημόσια ταμεία από τα άξια λόγου ποσά. Είναι ενδεικτικό ότι ακόμη κι αυτή η οριακά θετική εικόνα που εμφάνισαν τα δημόσια φορολογικά έσοδα το πρώτο τρίμηνο του έτους (Ιανουάριο – Μάρτιο) που με βάση ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών ανήλθαν σε 6,21 δισ. ευρώ έναντι στόχου 6,20 δισ. (σύμπτωση, ε;), επιτεύχθηκε λόγω της μη επιστροφής φόρων και ιδίως του ΦΠΑ. Κι αυτό συνέβη ενώ από τις 140 εφορίες οι 104, δηλαδή το 74,3% κινήθηκε κάτω από το στόχο που είχε τεθεί. Η ανησυχητική εικόνα των δημοσίων οικονομικών όπως διαμορφώνεται λόγω της υστέρησης των εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού αποτυπώθηκε ακόμη και στην εβδομαδιαία έκθεση της τράπεζας Eurobank, με ημερομηνία 1η Μαΐου 2013. Σε αυτό το ναρκοπέδιο, η δυνατότητα απόλυσης δημόσιων υπαλλήλων έρχεται να λειτουργήσει σαν θωράκιση για τα δημόσια οικονομικά που θα επιτρέψει ακόμη και την εμφάνιση πλεονάσματος εντός του 2013 ακόμη και αν σκάει η μια βόμβα μετά την άλλη στα δημόσια οικονομικά. Από τη στιγμή που θα μπορούν να απολύονται ανεμπόδιστα δημόσιοι υπάλληλοι, η επίτευξη δημοσιονομικού πλεονάσματος θα είναι θέμα χρόνου μιλώντας για μια κυβέρνηση αδίστακτων πολιτικών καθαρμάτων, όπως αυτή του Σαμαρά. Η εκτίμηση πως είμαστε μπροστά σε μια βιομηχανία απολύσεων που ως τάση θα έχει να αφήσει το δημόσιο μόνο με την αστυνομία και ολίγον στρατό επιβεβαιώνεται αν δούμε και την μέχρι σήμερα εξέλιξη του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων. Όπως ακριβώς η μείωση των δημοσίων υπαλλήλων από 1.098.000 που ήταν τον Οκτώβριο του 2009 σε 667.000 σήμερα, δεν βοήθησε την αντιμετώπιση του δημοσιονομικού προβλήματος έτσι κι η απόλυση των 15.000 δημόσιων υπαλλήλων που ζητάει τώρα η Τρόικα, δεν πρόκειται να βάλει ένα τέρμα στις απαιτήσεις τους.
Στο βωμό των πιστωτών δεν θυσιάστηκε μόνο η μονιμότητα στον δημόσιο τομέα που θα πυροδοτήσει ένα νέο κύμα ανεργίας, εδραιώνοντας τα πανευρωπαϊκά πρωτεία που ήδη κατέχει η Ελλάδα όπως έδειξε η πρόσφατη έκθεση της Γιούροστατ, βάσει της οποίας η ανεργία στην χώρα μας πλήττει το 27,2% του εργατικού δυναμικού (όταν ο μέσος όρος στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ είναι 10,9%) και το 52,3% της νεολαίας (όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ των 27 είναι 22,6%). Για τη εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους επίσης ψηφίσθηκε το άνοιγμα μιας σειράς χαρακτηριζόμενων ως κλειστών επαγγελμάτων, η καθιέρωση του φόρου στα ακίνητα, με κάποιες ελαφρύνσεις για όσους βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας κι επίσης η δυνατότητα των ασφαλιστικών ταμείων να προχωρούν σε κατασχέσεις τραπεζικών καταθέσεων σε όσους οφείλουν. Εν ολίγοις μια μακρά Εβδομάδα των Παθών χωρίς ορατό τέλος…
Από την άλλη, αυτοί που πραγματικά έχουν στα χέρια τους κοινωνικό πλούτο, για παράδειγμα οι κάτοχοι σκαφών αναψυχής θα συνεχίσουν να φοροδιαφεύγουν και μάλιστα θεσμοθετημένα. Με βάση σχέδιο νόμου που έδωσε στη δημοσιότητα το αρμόδιο υπουργείο την Τρίτη 30 Απριλίου, θεσπίζεται μεν ένα ειδικό τέλος υπέρ του δημοσίου, το Τέλος Παραμονής και Πλοών, από το οποίο όμως εξαιρούνται τα σκάφη έως 12 μέτρα και τα ιστιοφόρα έως 15 μέτρα. Με βάση υπολογισμούς το 63% των ιδιοκτητών δεν θα πληρώσει ούτε ένα ευρώ στην εφορία. Πρόκειται για ρύθμιση εξόχως προκλητική που δείχνει την φορολογική πολιτική δύο ταχυτήτων που ακολουθείται: λεηλασία για τους πολλούς, φορολογικός παράδεισος για τους λίγους.
ΤΑΣΚ ΦΟΡΣ: Η νεοφιλελεύθερη χολέρα από τη θεωρία στην πράξη (Πριν, 4.5.2013)
Τα πεπραγμένα των Γκαουλάιτερ παρουσιάστηκαν στην τέταρτη έκθεση
Αυτοκινητόδρομοι και ιδιωτικά εργοστάσια απορριμμάτων στις προτεραιότητες των τοποτηρητών
Το έργο της Τασκ Φορς (Ομάδα Δράσης), που συστήθηκε τον Ιούλιο του 2011, είναι απλό και συγκεκριμένο. Έρχεται να καλύψει το κενό που δημιουργεί η απροθυμία της ελληνικής κοινωνίας, ακόμη και της δημόσιας διοίκησης, να αποδεχθούν και να εφαρμόσουν τα αντιλαϊκά μέτρα λιτότητας που ψηφίζει ο πολιτικός κόσμος με περισσή προθυμία, υπακούοντας σε κάθε απαίτηση της Τρόικας. Επειδή λοιπόν οι «επάνω» δεν μπορούν (πέρα από το να τα ψηφίσουν) και να τα επιβάλλουν κι οι «κάτω» δεν θέλουν να τα εφαρμόσουν, αναλαμβάνουν να ολοκληρώσουν το έργο οι ίδιες οι δυνάμεις κατοχής, ενδεδυμένες με την αμφίεση των τεχνοκρατών. Μοναδική τους δε αποστολή η υλοποίηση μέχρι τέλους των νεοφιλελεύθερων μέτρων, δηλαδή χωρίς καθυστερήσεις και πολιτικούς συμβιβασμούς που συνήθως συνοδεύουν την εφαρμογή στην πράξη κάθε αντιδραστικής μεταρρύθμισης, με αποτέλεσμα πολλές φορές να καθίσταται κενό γράμμα ή σχεδόν κενό γράμμα. Όλα τα υπόλοιπα περί μεταφοράς τεχνογνωσίας είναι εύηχες πομφόλυγες λιμοκοντόρων και ευρωλιγούρηδων που καμουφλάρουν τον επαρχιωτισμό τους πίσω από την πλανητική αργκό του γιαπισμού κι ως πραγματικό στόχο έχουν την απόκρυψη του απαράδεκτου νεοφιλελεύθερου περιεχομένου των τομών που συντελούνται και της εξ ίσου απαράδεκτης μεθόδου που ακολουθείται, δηλαδή της έξωθεν επιβολής, η οποία παραπέμπει σε τριτοκοσμικές μπανανίες της προπολεμικής περιόδου.
Το περιεχόμενο της τέταρτης έκθεσης της Τασκ Φορς που παρουσιάστηκε την Δευτέρα από τον Γκαουλάιτερ, Χορστ Ράιχενμπαχ, στις Βρυξέλλες και μεταδόθηκε μέσω κυκλώματος σε εκπροσώπους των Μέσων Ενημέρωσης στην Αθήνα, στα γραφεία της ΕΕ, δείχνει ξεκάθαρα την πολιτική κι όχι τεχνοκρατική ουσία της δράσης της. Πρόκειται για ένα συνεκτικό, δεσμευτικό και λεπτομερές πρόγραμμα νεοφιλελεύθερων …εργασιών, που κανείς στην Ελλάδα δεν θα ήθελε (κι όχι δεν μπορούσε) να εκπονήσει…
Στην πρώτη θέση των προτεραιοτήτων βρίσκονται οι αλλαγές στο δημόσιο που έρχονται να διευκολύνουν την δρομολογούμενη απόλυση 15.000 δημοσίων υπαλλήλων, όπως ψηφίστηκε την Κυριακή 28 Απριλίου με το πολυνομοσχέδιο, κι ως μοναδικό στόχο έχει την μείωση των δημοσίων δαπανών, που θα επιτρέψει την αποπληρωμή του παράνομου κι απεχθούς δημόσιου χρέους. Ήδη, όπως δήλωσε στη συνέντευξη που ακολούθησε την παρουσίαση η ελληνίδα εκπρόσωπος των τοποτηρητών, Ζορζέτα Λάλη, τα νέα οργανογράμματα που έχει εκπονήσει η Τασκ Φορς για τα υπουργεία προβλέπουν μείωση των δομών (διευθύνσεις, γραμματείες, κ.λπ) κατά 30%, που αναπόδραστα θα οδηγήσουν σε εξ ίσου γενναίες μειώσεις προσωπικού. Το «καθαρτήριο» έργο της Τασκ Φορς σύντομα θα επεκταθεί σε όλο τον δημόσιο τομέα, συμπεριλαμβάνοντας, για παράδειγμα, και την τοπική αυτοδιοίκηση.
Προτεραιότητα για την Τασκ Φορς το επόμενο διάστημα έχει η παροχή, με κάθε τρόπο, διευκολύνσεων προς το κεφάλαιο. Ειδικότερα ξεχωρίζουν τα έργα στους αυτοκινητοδρόμους και τα ιδιωτικά εργοστάσια διαχείρισης απορριμμάτων, που είναι τα δύο νέα πεδία δόξας των κατασκευαστών, από τη στιγμή που σταμάτησαν τα μεγάλα έργα. Σε ό,τι αφορά μάλιστα τους αυτοκινητοδρόμους, τα οικονομικά σκάνδαλα δεν σταματούν με την συμφωνία που υπέγραψε το ελληνικό δημόσιο να καταβάλει στους κατασκευαστές 130 εκ. ευρώ, αναλαμβάνοντας έτσι το ίδιο την ευθύνη των καθυστερήσεων. Προϋπόθεση για να ξαναμπούν οι εργολάβοι στα έργα είναι το δημόσιο να βάλει ακόμη πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη μας, οι κατασκευαστές δηλαδή να κάνουν νέες εφόδους στα δημόσια έσοδα. Αναφέρει κατά λέξη η έκθεση της Τασκ Φορς: «Καίριο στοιχείο της “νέας εκκίνησης”, που απαιτείται προκειμένου τα έργα να καταστούν οικονομικά βιώσιμα, είναι η συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και αναδόχων ότι το μερίδιο του κράτους από τα έσοδα κατά την φάση εκμετάλλευσης θα “ανακυκλώνεται” στα έργα, εάν απαιτείται, ώστε να εξυπηρετούνται χρέη και λειτουργικά έξοδα».
Σε σχέση με τη διαχείριση στερεών αποβλήτων η Τασκ Φορς πιέζει να κατασκευαστούν τα ιδιωτικά εργοστάσια διαχείρισης απορριμμάτων, παρότι πρόκειται για φαραωνικά έργα που θα δεσμεύσουν σημαντικούς εθνικούς πόρους, θα οδηγήσουν τα δημοτικά τέλη στα ύψη, θα προκαλέσουν τεράστια περιβαλλοντική επιβάρυνση και θα αποκλείσουν κάθε σκέψη για προαγωγή της ανακύκλωσης τουλάχιστον για 30 χρόνια. Όλα αυτά όμως θεωρούνται λεπτομέρειες μπροστά στα οφέλη που θα καρπωθεί το ελληνικό κεφάλαιο κι επίσης η Γερμανία, καθώς είναι γνωστό ότι πίσω από κάθε μεγάλο έλληνα κατασκευαστή κρύβεται και μια γερμανική εταιρεία. Αναφέρεται μάλιστα συγκεκριμένα στην έκθεση ότι τον Μάρτιο του 2013 υπογράφτηκε «μνημόνιο» μεταξύ Γερμανίας και Ελλάδας για την παροχή τεχνικής υποστήριξης στους τομείς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τους λιμένες, την αεροπλοΐα και, μεταξύ άλλων, τη διαχείριση στερεών αποβλήτων. Προφανώς αυτοί είναι οι τομείς που ενδιαφέρουν την Γερμανία και φρόντισε από τώρα να επιβάλλει την προτεραιότητα των δικών της επιχειρήσεων, έναντι ανταγωνιστικών ευρωπαϊκών…
Σημασία ακόμη η Τασκ Φορς για το επόμενο διάστημα δίνει στους εξής τομείς: Την προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων και κυρίως της ακίνητης περιουσίας, καθώς κρίνεται ως «το μέρος του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων που θα συγκεντρώσει τα περισσότερα χρήματα». Την επιτάχυνση της αντιδραστικής μεταρρύθμισης στην υγεία, μέσω του προγράμματος «Υγεία σε Δράση» που ψηφίστηκε στις 26 Μαρτίου 2013. Την προώθηση της εξωδικαστικής επίλυσης δικαστικών διαφορών, που είναι ένας εύσχημος τρόπος για να περιγραφεί η αποτροπή των πιο φτωχών από την προσφυγή σε ένδικα μέσα για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους και την θωράκισή τους από την εξουσία. Τέλος, προτεραιότητα για την Τασκ Φορς και την Τρόικα έχει η άρση των εμποδίων για την προώθηση των εξαγωγών κι επίσης η παροχή ρευστότητας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Εδώ επί της ουσίας οι πιστωτές επιχειρούν να περιορίσουν τα αποτελέσματα της δικής τους καταστρεπτικής πολιτικής στην ελληνική οικονομία καθώς οι μεν εξαγωγές αποτελούν μονόδρομο για τις επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωπες με μια παγωμένη εγχώρια αγορά (οπότε ας μην εμφανίζουν ως δείγμα επιτυχίας την αύξηση των εξαγωγών κατά 13% το 2012, στα 27,6 δισ. ευρώ – κίνηση ανάγκης ήταν), ενώ η έλλειψη ρευστότητας που οδηγεί σε ασφυξία τις επιχειρήσεις προέρχεται από τις μειώσεις μισθών, ημερομισθίων και συντάξεων και την ανεργία που η ίδια η Τασκ Φορς επιβάλει, στο ρόλο του πυρομανούς πυροσβέστη…
