Προβλέψεις για πρωτοφανή ύφεση ρεκόρ ύψους 35% στην Ελλάδα το 2020!

Είναι σχεδόν άγραφος νόμος. Κάθε πρόβλεψη που διατυπώνεται στην εκκίνηση μιας μεγάλης κρίσης, ακόμη κι αν είναι σοβαρή και αξιόπιστη διαψεύδεται. Αν δε, μιλάμε για διεθνείς οργανισμούς αυτό συμβαίνει πάντα μιας και οι προβλέψεις αποδεικνύονται υποδεέστερες όσων ακολουθούν. Το φιάσκο στην Ελλάδα το 2010 της τρόικας, δηλαδή ΔΝΤ , ΕΚΤ και Ευρωπαϊκής Επιτροπής που όλοι μαζί απασχολούν χιλιάδες οικονομολόγους με αμοιβές τις οποίες θα ζήλευαν και τα golden boys, θα έπρεπε να διδασκόταν στα αμφιθέατρα επί δεκαετίες…  

Τι γίνεται όμως όταν αυτοί οι διεθνείς οργανισμοί αντί να λειτουργούν εφησυχαστικά, σημαίνουν συναγερμό;

Αυτό ακριβώς συνέβη με τον ΟΟΣΑ. Σε πολύ πρόσφατη δημοσίευσή του έκανε μια σοβαρή προσπάθεια να αξιολογήσει τις οικονομικές επιπτώσεις από τα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας. Πρόκειται για έργο δύσκολο και περίπλοκο εξ αιτίας όχι μόνο του ότι δεν ξέρουμε πότε θα αντιμετωπιστεί  η πανδημία αλλά και του μοναδικού χαρακτήρα της σημερινής οικονομικής αναστάτωσης: Διακοπή της παραγωγής και κλείσιμο των εμπορικών καταστημάτων για να αποφευχθεί η μετάδοση του ιού, άρα σε χειμερία νάρκη η προσφορά, που προκαλεί καθίζηση της κατανάλωσης, άρα σε κώμα κι η ζήτηση, με εξαίρεση τρόφιμα, φάρμακα και τις συνδρομές στο Netflix. Κι αυτά τα δύο σε ένα περιβάλλον καθοδικής πορείας που για την Ελλάδα είχε ξεκινήσει από το φθινόπωρο του 2019. Προς επίρρωση του γεγονότος ότι η ελληνική οικονομία όδευε για την εντατική πριν μας επισκεφθεί ο κορονοϊός, πρώτο η απώλεια 3.700 θέσεων εργασίας τον Δεκέμβριο του 2019, σύμφωνα με το πληροφοριακό σύστημα Εργάνη (που τον έκανε χειρότερο μήνα της εξαετίας), δεύτερο η πτώση της βιομηχανικής παραγωγής το Νοέμβριο του 2019 κατά 8,1% (η χειρότερη επίδοση από τον Μάρτιο του 2012), τρίτο η μείωση του ΑΕΠ κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2019 σε όρους όγκου κατά 0,7% κι άλλα πολλά*. Πτώση των ρυθμών μεγέθυνσης παρατηρήθηκε και στο εξωτερικό, οφειλόμενη σε έναν βαθμό στη ρήξη των διεθνών αλυσίδων  αξίας, λόγω του εμπορικού πολέμου ΗΠΑ Κίνας και σε έναν μεγαλύτερο βαθμό στην εξάντληση του κύκλου ανόδου. Τι μας κάνουν όλα αυτά;

Για την Ελλάδα 35% ύφεση για το 2020! Διαβάσατε πολύ καλά…

Ο διεθνής οργανισμός – στυλοβάτης του νεοφιλελευθερισμού, (ποιός ξεχνάει τις «εργαλειοθήκες φιλελευθεροποίησης» της ελληνικής οικονομίας;) εκτίμησε την επίπτωση που θα έχουν οι τελευταίες εξελίξεις σε όλους τους κλάδους των μεγάλων οικονομιών. Με δεδομένο ότι ο λογαριασμός που θα πληρώσει κάθε οικονομία θα είναι συνάρτηση του ειδικού βάρους εκείνων των κλάδων που επηρεάζονται περισσότερο από την κρίση. Ο πρώτος κρίκος αυτής της αλυσίδας είναι φυσικά ο τουρισμός. Κι ακολουθούν εμπόριο, εστίαση, κ.α. Πρόκειται για κλάδους που κατέχουν περίοπτη θέση στο σύγχρονο οικονομικό μοντέλο της Ελλάδας που αναδύθηκε μετά την πρόσφατη οικονομική κρίση. Στην άλλη άκρη του φάσματος είναι χώρες που διαθέτουν βιομηχανία και μονάδες έντασης κεφαλαίου. Αυτές θα επηρεαστούν λιγότερο από τα (αναγκαία) μέτρα απαγόρευσης κυκλοφορίας και συνωστισμού.

Ως αποτέλεσμα αυτών των υπολογισμών ακολουθούν οι εκτιμήσεις για την πτώση του ΑΕΠ το 2020 σε 47 ανεπτυγμένες καπιταλιστικά χώρες: Στην μια άκρη, με τις μικρότερες απώλειες, στέκεται η Ιρλανδία που το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί κατά 15% και στην άλλη άκρη στέκεται η Ελλάδα με μια πτώση του ΑΕΠ που αγγίζει το 35%! Ακολουθεί δε το Μεξικό, με 30%. Πιθανότατα αυτή η πτώση θα μετριαστεί ως αποτέλεσμα των μέτρων ανακούφισης που έχουν ήδη ανακοινωθεί από την κυβέρνηση Μητσοτάκη τα οποία, όσο κι αν είναι σταγόνα στον ωκεανό, όσο κι αν  δεν καταφέρνουν  να αποτρέψουν την επιδείνωση της θέσης των μισθωτών στην Ελλάδα, αποτρέπουν τα χειρότερα. Ενδέχεται όμως κι η ύφεση να μην κινηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα επειδή η μελέτη του ΟΟΣΑ στέκεται στις αρχικές επιπτώσεις και δεν προσμετρά τις μετέπειτα, το φαινόμενο της χιονοστιβάδας που πάντα ακολουθεί, ειδικά σε οικονομίες στερούμενες αντικυκλικών σταθεροποιητών, όπως η Ελλάδα.

Για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης ώστε να εκτιμήσουμε την λαίλαπα που έρχεται ας αναλογιστούμε ότι απαιτήθηκαν εννέα ολόκληρα χρόνια μνημονιακής λιτότητας (2008-2016) για να μειωθεί το ΑΕΠ κατά 26%. Η δυστυχία που ήρθε στην Ελλάδα επί εννέα χρόνια (με αυτοκτονίες, ανεργία και μετανάστευση, όλα σε έκδοση ρεκόρ) θα έρθει τους επόμενους εννέα μήνες, με βάση τον διεθνή οργανισμό! Ακόμη και 30% να μειωθεί το ΑΕΠ της Ελλάδας (ως αποτέλεσμα των μέτρων) μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου αυτό θα ισοδυναμεί με μια ραγδαία εξαθλίωση των πιο φτωχών στρωμάτων της εργασίας, των αυτοαπασχολουμένων και  των μικρομεσαίων στρωμάτων.

Αν η Κίνα εξήλθε νικήτρια από την κρίση του 2008 αυτό οφείλεται στα μέτρα ενίσχυσης της οικονομίας της. Το ίδιο ισχύει και στις ΗΠΑ σε ένα μικρότερο βαθμό. Στο άλλο άκρο ήταν η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρότι στο εσωτερικό της υπήρχαν τεράστιες αποκλίσεις: Από την μια η Γερμανία και οι δορυφόροι της που εκμεταλλεύτηκαν την κρίση και μπορούν σήμερα να δανείζονται ακόμη και με αρνητικά επιτόκια κι από την άλλη οι χώρες του Νότου που εξήλθαν από την κρίση με ένα δημόσιο χρέος σημαντικά μεγαλύτερο των επιπέδων που βρισκόταν πριν τα μνημόνια. Η Ελλάδα αν και ακραία δεν είναι μοναδική περίπτωση που είδε το δημόσιο χρέος της να αυξάνεται από 115% του ΑΕΠ στο 180%, μετά τη «διάσωση»… Τα μέτρα επομένως που θα ληφθούν σήμερα είναι δυνατό να αποτρέψουν αυτό το εφιαλτικό σενάριο που προβλέπει ο ΟΟΣΑ. Κι αυτά τα μέτρα δεν μπορούν παρά να ξεκινούν από την αποζημίωση στο ακέραιο για κάθε εργαζόμενο, αυτοαπασχολούμενο ή μικρομεσαίο, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, ώστε να μη χάσουν ούτε ένα ευρώ από τα περυσινά εισοδήματά τους!

Μάλιστα, οι οικονομικές ενισχύσεις, υπό την μορφή ρευστού εδώ και τώρα, από το κράτος δεν είναι δυνατό να καταβληθούν μόνο στη βάση των δηλωμένων στη εφορία εισοδημάτων και δραστηριοτήτων. Αυτό αποτελεί υποκρισία, όταν ξέρουμε την έκταση της αδήλωτης ή υποδηλωμένης εργασίας στις πόλεις και την ύπαιθρο. Οι φτωχοί και οι μετανάστες που με ευθύνη της εργοδοσίας αποκλείονταν από την κοινωνική ασφάλιση και δηλωμένη εργασία δεν μπορούν να αφεθούν ανοχύρωτοι στη θύελλα που έρχεται…

*Μια σημαντική αιτία πίσω από την απότομη καθίζηση της ελληνικής οικονομίας το δεύτερο εξάμηνο του 2019 ήταν η (μεγαλύτερη της συνηθισμένης) περικοπή εκ μέρους της νέας κυβέρνησης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων που, μεταξύ άλλων, ανέδειξε την ανικανότητα του ιδιωτικού τομέα να ηγηθεί των αναγκαίων επενδύσεων.

Πανδημία κρατικού αυταρχισμού διασπείρει ο κορονοϊός

Τα περιστατικά είναι υπερβολικά πολλά για να θεωρηθούν μεμονωμένα ή τυχαία. Επιλέγω τα πιο χαρακτηριστικά:

Στις ΗΠΑ, από την 1η Φεβρουαρίου ακόμη, όταν δηλαδή ο αμερικανός πρόεδρος εφάρμοζε την γραμμή πλήρους υποτίμησης της πανδημίας του κορονοϊού, εγκρίθηκε σχέδιο ανάληψης της εξουσίας από τον στρατό, στην περίπτωση που η ασθένεια ή η βία παραλύσουν τη χώρα. Ηγέτης των ΗΠΑ σε αυτή την περίπτωση θα αναλάβει ο στρατηγός Τέρενς Ο’Σόνεσι. Ο «τετράστερος» διάδοχος του Τραμπ, που καλείται να παρακάμψει το Σύνταγμα της χώρας, είναι τώρα διοικητής της NORTHCOM (Northern Command) που δημιουργήθηκε αμέσως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ κι έχει ως αποστολή την άμυνα και την προστασία των ΗΠΑ. Το σχέδιο που αποκάλυψε το περιοδικό Newsweek στις 18 Μαρτίου προβλέπει επίσης την ανάπτυξη της NORTHCOM από την μια ακτή των ΗΠΑ ως την άλλη.

Στο Ισραήλ, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έδωσε την άδεια στην Ισραηλινή Υπηρεσία Ασφαλείας να εφαρμόσει στα κρούσματα του κορονοϊού μια τεχνολογία παρακολούθησης, που μέχρι τώρα εφάρμοζε μόνο στους Παλαιστινίους αγωνιστές. Μάλιστα, «όταν υποεπιτροπή της Βουλής  αρνήθηκε να δώσει την εξουσιοδότησή της για την εφαρμογή αυτού του μέτρου ο Νετανιάχου το επέβαλε με προεδρικό διάταγμα», έγραφε στους Financial Times ο Γιουβάλ Νόε Χαράρι, συγγραφέας του αξιοδιάβαστου «21 μαθήματα για τον 21ο αιώνα». Τόνιζε επίσης ότι «ανώριμες ακόμη και επικίνδυνες τεχνολογίες τίθενται εσπευσμένα σε υπηρεσία, επειδή ο κίνδυνος της μη δράσης είναι μεγαλύτερος. Ολόκληρες χώρες μετατρέπονται σε πειραματόζωα σε μεγάλης έκτασης κοινωνικά πειράματα. Σε κανονικούς καιρούς κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και διοικήσεις εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ποτέ δε θα συμφωνούσαν σε τέτοια πειράματα. Αλλά αυτοί δεν είναι κανονικοί καιροί».

Στην Ιορδανία, το Ομάν, το Μαρόκο και την Υεμένη αναστάληκε η εκτύπωση και κυκλοφορία κρατικών και ιδιωτικών εφημερίδων, ως ένα μέτρο αντιμετώπισης της πανδημίας του κορονοϊού. Με βάση μάλιστα την ίδια πηγή, την Επιτροπή για την Προστασία Δημοσιογράφων, οι κυβερνητικές αποφάσεις εκδόθηκαν και στις τέσσερις χώρες εντός μίας εβδομάδας. Οι δημοσιογράφοι βρέθηκαν στο στόχαστρο και στις Φιλιππίνες. Με βάση απόφαση του Κογκρέσου, Μέσα Ενημέρωσης και δημοσιογράφοι θα αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης δύο μηνών και πρόστιμο έως 19.500 δολάρια αν κατηγορηθούν από την κυβέρνηση ότι διαδίδουν ψευδείς ειδήσεις για τον κορονοϊό. Και μόνο τους τίτλους να παρακολουθεί κανείς για τον βίο και την πολιτεία του προέδρου Ντουτέρτε εύκολα μπορεί να προβλέψει ότι στο στόχαστρό του δεν θα βρίσκονταν οι υπαίτιοι του μοντάζ της τηλεόρασης του Open που γέμισαν την παραλιακή της Θεσσαλονίκης με κόσμο, αλλά όσοι γράφουν και μεταδίδουν ενοχλητικές ειδήσεις, ενάντια στις οδηγίες της κυβέρνησης…

Στην Ουγγαρία ψηφίσθηκε νόμος που περιλαμβάνει όλα σχεδόν τα παραπάνω! Ο Βίκτορ Όρμπαν ξεπέρασε εαυτόν εισάγοντας στη Βουλή νόμο με τον οποίο στην πράξη καταργήθηκε η ίδια η Βουλή, με το επιχείρημα ότι η αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού επιβάλλει την εφαρμογή ενός καθεστώτος έκτακτης ανάγκης. Ψηφίσθηκε δε με 137 ψήφους υπέρ και 53 κατά. Το ειδικό καθεστώς αποτελείται από δύο μέρη. Πρώτον, η κυβέρνηση μπορεί να αποφασίζει με την έκδοση προεδρικών διαταγμάτων, χωρίς κανένα κοινοβουλευτικό έλεγχο. Δεύτερο, προβλέπεται η δημιουργία δύο νέων εγκλημάτων. Το ένα αφορά την διασπορά ψευδών ειδήσεων από δημοσιογράφους και Μέσα με στόχο την πρόκληση πανικού και το άλλο με την παραβίαση των κανόνων καραντίνας ή απομόνωσης. Το ανώτερο όριο φυλάκισης για τους ενόχους φτάνει τα οκτώ έτη.

Ο κατάλογος είναι κάτι παραπάνω από μακρύς, είναι ατελείωτος. Περιλαμβάνει από τις Πολιτείες του Τέξας και το Οχάιο που με αφορμή την πανδημία και προς όφελος της δημόσιας υγείας …εννοείται απαγόρευσαν τις εκτρώσεις απειλώντας τους γιατρούς με πρόστιμο 1.000 δολαρίων, μέχρι και την κυβέρνηση Κ. Μητσοτάκη στην Ελλάδα, που με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 20ης Μαρτίου επανέφερε την πολιτική επιστράτευση. Η αναστολή της ισχύος της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 4325/2015 δεν μπορεί κατά κανέναν τρόπο να δικαιολογηθεί στη βάση «των κατεπειγόντων μέτρων για την αντιμετώπιση των συνεπειών του κινδύνου διασποράς του κορωνοϊού COVID-19», όπως είναι ο τίτλος της ΠΝΠ. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη εκμεταλλεύτηκε το μούδιασμα της κοινωνίας για να υλοποιήσει νύχτα κι εν κρυπτώ ένα ακόμη αιτηματάκι του ΣΕΒ, από την μακρά λίστα θελημάτων που μεθοδικά και κυρίως σιωπηρά υλοποιεί. Συμπεριλαμβάνεται επίσης η Κύπρος που με βάση δημοσιεύματα εξετάζει τη λύση του κατ’ οίκον περιορισμού όσων ασθενών διαγιγνώσκονται θετικοί στον κορονοϊό με τη χρήση ηλεκτρονικών βραχιολιών που χρησιμοποιούνται για τους φυλακισμένους όπως και τη δυνατότητα της αστυνομίας να επεμβαίνει σε οικείες για τις οποίες υπάρχουν καταγγελίες συγκέντρωσης πολλών ατόμων. Από αυτόν τον κατάλογο δεν θα μπορούσε φυσικά να λείπει και το …ολιγοπώλιο του διαδικτύου. Με βάση όσα περιέγραψε ο Έντουαρντ Σνόουντεν σε μια συνέντευξη που παραχώρησε στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Δανίας το Facebook και η Google είναι σε συνεννόηση με την αμερικανική κυβέρνηση για να της παρέχουν στοιχεία για τις μετακινήσεις των πολιτών έτσι ώστε να φαίνεται αν κρατούν τις αναγκαίες αποστάσεις μεταξύ τους. Οι διαβεβαιώσεις κυβερνητικών  αξιωματούχων πώς δεν πρόκειται με αυτά τα στοιχεία να χτιστούν βάσεις δεδομένων δεν έπεισαν και πολλούς…

Με βάση όλα τα παραπάνω, που είναι ελάχιστα φυσικά μπροστά σε αυτά που γίνονται σε απροσπέλαστα γραφεία και εσωτερικά δίκτυα του κράτους και των μηχανισμών καταστολής τα οποία αγνοούμε ή απλώς διαισθανόμαστε, αυτό που εύκολά συμπεραίνουμε είναι ότι οι κυβερνήσεις εκμεταλλεύονται τα πέρα για πέρα αναγκαία μέτρα απαγόρευσης κυκλοφορίας για να επιβάλλουν νέους περιορισμούς, να ακυρώσουν κατοχυρωμένες ελευθερίες και να αμφισβητήσουν συλλογικά και ατομικά δικαιώματα. Οι κυβερνήσεις καταχρώνται της εμπιστοσύνης που τους δείχνουν οι πολίτες για να διαχειριστούν αυτή τη πρωτοφανή απειλή προκειμένου να επιβάλλουν μια αυταρχική ατζέντα που δεν έχει καμία, μα καμία σχέση με την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού.

Η αυταρχικοποίηση του κράτους, σε βαθμό να προγραμματίζεται ακόμη η παράδοση της εξουσίας στον στρατό στις ΗΠΑ, δηλαδή στρατιωτικός νόμος (ενδεχόμενο ανήκουστο στο παρελθόν), που δεν πρόκειται φυσικά να αποσυρθεί όταν αντιμετωπισθεί  πανδημία (όπως ακριβώς το τέλος του πολέμου στο Αφγανιστάν δεν ακύρωσε τον αντι-τρομοκρατικό νόμο) φέρνει στην επιφάνεια και την κατεύθυνση των αλλαγών που κυοφορεί η πανδημία: Αντί για αμφισβήτηση του νεοφιλελευθερισμού από μια προοδευτική κατεύθυνση, όπως πολλοί ελπίζουν, η επόμενη μέρα θα έχει οργουελικές καταστάσεις με περισσότερη καταστολή, κρατικό αυταρχισμό και διώξεις, που δεν έχει ξαναδεί η γενιά μας!

Υστερόγραφο: Αν κάποιος ή κάποια αντιτείνει, «μα δεν γίνονται αυτά εδώ», θα του συνιστούσα να διαβάσει το αριστούργημα του βραβευμένου με Νόμπελ αμερικανού συγγραφέα Σίνκλερ Λιούις με τίτλο «Δεν γίνονται αυτά εδώ»…

Η πανδημία του κορονοϊού ενισχύει, δεν αποδυναμώνει το μικρόβιο του νεοφιλελευθερισμού

Τα ύστερα του κόσμου! Η Γερμανία, αρχιτέκτονας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μεγάλος ωφελημένος της ευρωζώνης, που δεν δίστασε να κλείσει τα σύνορα της στις εξαγωγές φαρμακευτικού υλικού, απαιτεί από την Ιταλία να υπογράψει μνημόνιο αν θέλει να πάρει έκτακτο δάνειο από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας! Η είδηση που αποδίδεται σε γερμανούς αξιωματούχους μεταφέρθηκε από το Bloomberg και προδιαγράφει με ισχυρή βεβαιότητα το κλίμα που θα επικρατήσει στο Eurogroup, το οποίο συνέρχεται το απόγευμα της Τρίτης 24ης Μαρτίου, μέσω τηλεδιάσκεψης. Οι όροι που θα τεθούν στην Ιταλία θα είναι οι ελάχιστοι  όπως μεταφέρει το διεθνές πρακτορείο, δεν παύουν να είναι όμως όροι!

Το επιχείρημα της γερμανικής πλευράς είναι ότι η Ιταλία (με 63.927 κρούσματα και 6.077 νεκρούς μέχρι στιγμής, κατά το Johns Hopkins) «έπασχε» πολύ καιρό πριν ξεσπάσει η πανδημία του κορονοϊού και «εκδήλωνε αλλεργίες» στις απαραίτητες, κατά τους νεοφιλελεύθερους, μεταρρυθμίσεις. Μάρτυρας, το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος της ύψους 132,2%, βάσει της Eurostat.

Μια κόμη επίδειξη κυνισμού έκανε ο γερμανός υπουργός Οικονομικών Πίτερ Αλτμάιερ κόβοντας κάθε συζήτηση για την έκδοση ευρωομολόγων ή κορονο-ομολόγων, χαρακτηρίζοντας τη συζήτηση ως «διαμάχη φάντασμα». Στην πράξη τόνισε ότι η συζήτηση για την ευρωπαϊκή εγγύηση σε εθνικές εκδόσεις χρέους που θα στηρίξουν τους κρατικούς προϋπολογισμούς έχει κλείσει από το 2012, όταν πρώτος ο τότε πρόεδρος της Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, έθεσε την πρόταση… Στη συνέχεια την πρόταση του Γιουνκέρ επανέλαβαν κι άλλοι πολιτικοί, όπως ο Γ. Βαρουφάκης, εμφανίζοντάς την μάλιστα ως ριζοσπαστικό μέτρο…

Η άτεγκτη στάση της Γερμανίας που συνεπικουρείται από την Ολλανδία εναντίον της Ιταλίας που έχει στο πλάι της την Ισπανία και τη Γαλλία, μας υπενθυμίσει ότι ποτέ δεν έκλεισε το χάσμα μεταξύ κέντρου κα περιφέρειας στην ευρωζώνη. Κυρίως όμως μας υπενθυμίζει πόσο ανθεκτικό είναι το μικρόβιο του νεοφιλελευθερισμού, που αποδεικνύεται πολύ πιο επικίνδυνο ακόμη και από τον ιό του κορονοϊού.

Τα έκτακτα δε μέτρα παροχής ρευστότητας, που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής σε ΗΠΑ και Ευρώπη, δεν αναιρούν την πολιτική των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών και των αιματηρών περικοπών! Παρότι εκλήφθηκαν και χαιρετίστηκαν κυρίως στον Τύπο ως ακύρωση της παγιωμένης πολιτικής λιτότητας ειδικά στην Ευρώπη ελήφθησαν στο πλαίσιο κι όχι σε αντιπαράθεση με το Σύμφωνο Σταθερότητας! Συγκεκριμένα, με βάση την απόφαση των υπουργών ενεργοποιήθηκε η Ρήτρα Γενικής Απόδρασης (General Escape Clause), που επέτρεψε ακόμη και την δημιουργία δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Στην ίδια απόφαση αναφέρεται ρητώς ότι «Οι υπουργοί παραμένουν πλήρως δεσμευμένοι στο σεβασμό του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης». Το «διάλλειμα» επομένως που εξασφάλισαν οι υπουργοί της ΕΕ μπορεί να φέρνει στην επιφάνεια τον καταστροφικό χαρακτήρα του Συμφώνου, ωστόσο δεν τον ακυρώνει. Ίσα – ίσα εξασφαλίζει την συνέχιση της λειτουργίας του όταν, με το καλό, τερματιστούν οι σημερινές συνθήκες έκτακτης ανάγκης…

Ας μην ξεχνούμε άλλωστε ότι στο σημερινό χρηματοοικονομικό περιβάλλον όπου οι δανειακές ανάγκες κάθε κράτους επαφίενται στη διάθεση των αγορών, που θα δανειοδοτήσουν τα ελλείμματα, δεν αρκεί η θέληση για την δημοσιονομική επέκταση και την δημιουργία ελλειμμάτων. Όπως ακριβώς ένα σχέδιο κατά της λιτότητας έπρεπε να συνοδεύεται από την έξοδο από το ευρώ επί Μνημονίων, έτσι και τώρα ένα σχέδιο γενναίας δημοσιονομικής επέκτασης οφείλει να συνοδεύεται από διάθεση σύγκρουσης με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και εξόδου από το Σύμφωνο Σταθερότητας σε σημείου έκδοσης εθνικού νομίσματος…

Και τα ίδια ωστόσο τα μέτρα που ανακοινώθηκαν είναι αμφίβολης αποτελεσματικότητας, παρότι συνοδεύονται από πακτωλούς δισεκατομμυρίων που μες στην ανομοιομορφία τους αντιστοιχούν σε αδρές γραμμές στο 10 ως 20% του κάθε εθνικού ΑΕΠ (Ιταλία, 25 δισ. ευρώ, Γαλλία 345 δισ., Ισπανία 200 δισ., Πορτογαλία 9,2 δισ., Ελλάδα 10 δισ. Αγγλία 330 δισ. λίρες, κοκ.)! Η κρίση του 2008 ωστόσο μας έχει διδάξει μετά από κάθε ανακοίνωση για «πόσα» χρήματα εκταμιεύονται να ρωτάμε και «που» θα πάνε. Κι η απάντηση είναι η συνήθης: στις τράπεζες! Το μεγαλύτερο μέρος των χρηματοδοτήσεων που εξήγγειλε κάθε κυβέρνηση κι όλο σχεδόν το πακέτο του Pandemic Emergency Purchase Programme που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, συνολικού ύψους 750 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους (επιπλέον των αγορών αξίας 120 δισ. ευρώ που αποφασίστηκε στις 12 Μαρτίου) θα καταλήξει στις τράπεζες και τις αγορές. Έστω μέσω εγγυήσεων! Δεν προβλέπονται άμεσες ενισχύσεις, ούτε δημοσιονομική επέκταση, πέραν των αναγκαίων για να αντιμετωπιστεί η τρέχουσα ύφεση, που πιθανότατα θα ξεπεράσει σε βάθος ακόμη κι εκείνη την 2008, όπως ανακοίνωσε η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κ. Γκεοργκίεβα. Οι δε άμεσες ενισχύσεις στους εργαζόμενους που θα χάσουν τη δουλειά τους (πχ τα 800 ευρώ στην Ελλάδα) δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα προσωρινό δίχτυ ασφαλείας, με ημερομηνία λήξης.

Από την άλλη, το άνοιγμα των σούπερ μάρκετ τις Κυριακές και η επαναφορά του χουντικού νόμου της πολιτικής επιστράτευσης των απεργών θα παραμείνουν, μαζί με την ανεργία που θα επιστρέψει στα επίπεδα της κυβέρνησης Σαμαρά, στο 27%. Αρκεί να αναλογιστούμε τον αριθμό των εργαζομένων που απασχολούνται στους κλάδους οι οποίοι θα υποστούν συντριπτικό πλήγμα ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο που η πανδημία του κορονοϊού τελειώσει σύντομα. Με βάση την ΕΛΣΤΑΤ και μιλώντας για το 2018, 266.227 εργαζόμενοι στις δραστηριότητες υπηρεσιών εστίασης, 95.500 στα καταλύματα, 32.175 στις πλωτές μεταφορές, 14.136 δραστηριότητες ταξιδιωτικών πρακτορείων, οργανωμένων ταξιδιών, κ.α. Σύνολο: Περισσότεροι από 400.000 εργαζόμενοι! Στην ίδια δραματική θέση με τους περισσότερους από αυτούς τους εργαζόμενους που θα χάσουν τη δουλειά τους θα βρεθούν επίσης δεκάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες που αποτελούν σε σταθερή βάση το αμορτισέρ μεταξύ της εργασίας και των μεσαίων στρωμάτων. Για όλους αυτούς ο «συμπονετικός καπιταλισμός» των δωρεών δεν θα έχει τίποτε να προσφέρει…

Μέχρι στιγμής οι αντιδράσεις των λαών απέναντι στην πρωτοφανή απειλή που δέχονται για την ίδια τη ζωή τους λόγω των πολιτικών λιτότητας, είναι αναντίστοιχη της πραγματικότητας. Η ανοχή που απολαμβάνουν οι ευρωπαϊκές ηγεσίες που ευθύνονται για την μόνιμη υποχρηματοδότηση και την ιδιωτικοποίηση του συστήματος υγείας δεν θα διαρκέσει για πολύ. Ερμηνεύεται ωστόσο στη βάση του μουδιάσματος που προκάλεσε η πανδημία σαν μια νέα «θεραπεία σοκ» και της επίδειξης ευαισθησίας των ευρωπαίων ηγετών. Όσο ωστόσο θα ξεπερνιέται το σοκ της κρίσης και θα επιστρέφουμε στην «κανονικότητα» του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, δηλαδή των ελλείψεων στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και των ΣΔΙΤ στην υγεία θα απαιτηθούν εξηγήσεις για τους χιλιάδες νεκρούς σε αυτό το μαζικό εκ προμελέτης έγκλημα. Ας ελπίσουμε η αφύπνιση των λαών μετά από αυτές τις εκατόμβες να ακυρώσει την επιστροφή στην …κανονικότητα της φτωχοποίησης κα της λιτότητας…

Ήττα Μητσοτάκη από Ευρωπαίους

Με την απέραντη ικανοποίηση και την απόλυτη βεβαιότητα πώς η Ελλάδα θα συνεχίσει να λειτουργεί σαν ο «πορτιέρης» της «Ευρώπης –φρούριο» αναχώρησαν από τον Έβρο οι τρεις επικεφαλής των κορυφαίων ευρωπαϊκών θεσμών, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Επιτροπής, Σαρλ Μισέλ, πρόεδρος του Συμβουλίου και Νταβίντ Σασόλι, πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου. Φεύγοντας άφησαν πέραν της υπόσχεσης για ενίσχυση της (ούτως ή άλλως αμφιλεγόμενης) Frontex και 700 εκ. ευρώ που είναι αβέβαιο μάλιστα αν θα δοθούν σε ρευστό ή θα χορηγηθούν υπό την μορφή βοήθειας (κουβέρτες, κ.α.).

Η επίσκεψη των Ευρωπαίων δεν ικανοποίησε τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί τόσο στην κυβέρνηση (λιγότερο) όσο και στην κοινωνία (περισσότερο) και συμπυκνώνονταν στη ελπίδα να γίνουν πράξη οι κατά καιρούς υποσχέσεις πολλών ευρωπαίων ηγετών για αναλογικό επιμερισμό των προσφύγων στις χώρες τους. Καθόλου τυχαία δεν ήταν η δήλωση του γερμανού υπουργού Εσωτερικών, Χορστ Ζεεχόφερ, από το Βερολίνο όπως μεταφέρθηκε από την ιστοσελίδα Anatropinews: «Αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση όπου οι άνθρωποι εργαλειοποιούνται και πιστεύω θα ήταν λάθος να ξεκινήσουμε τώρα μια συζήτηση για κατανομή και ποσοστώσεις». Ενδιαφέρον έχει και το σκεπτικό του: «Η κατανομή αυτών των ανθρώπων μέσα στην Ευρώπη για εμάς θα σήμαινε ότι τους προσκαλούμε με αποτέλεσμα την επόμενη στιγμή της κατανομής να βλέπαμε άλλους 20-30.000 στα σύνορα μας». Η ΕΕ επομένως δεν υλοποιεί την υπόσχεσή της για να μην ενθαρρύνει νέα κύματα προσφύγων. Τους αφήνει να στοιβάζονται στα ελληνικά νησιά, που έχουν προ πολλού ξεπεράσει τα όρια αντοχών τους, μόνο και μόνο για να μην ακολουθήσουν κι άλλοι!

Η Ελλάδα επομένως εξαγοράζει την συμμετοχή της στην ΕΕ, το προνόμιο να παραμένει στην ΕΕ, αναλαμβάνοντας τον βρόμικο ρόλο να φυλάει τα σύνορα της, στο πιο επικίνδυνο μάλιστα σημείο. Αυτό είναι το νόημα της δήλωσης ότι η Ελλάδα αποτελεί ασπίδα της Ευρώπης, που ακούσαμε ξανά και ξανά: σας πληρώνουμε για να χτίζετε κέντρα κράτηση να μετατρέψετε τα νησιά σας σε φυλακές και θάλασσες και ποτάμια σε υγρούς τάφους.

Η επίσκεψη των Ευρωπαίων στον Έβρο επεφύλασσε κι άλλη μια αρνητική έκπληξη για την κυβέρνηση της ΝΔ. Ήταν η δήλωση της Γερμανίδας αριστοκράτισσας, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ότι «η Τουρκία δεν είναι εχθρός μας». Η Ελλάδα έτσι απέτυχε να κόψει τους δεσμούς της ΕΕ με την Τουρκία, που φέρει την ευθύνη για όσα συμβαίνουν στα ελληνικά σύνορα τα τελευταία 24ωρα. Το Βερολίνο, μόλις και μετά βίας κράτησε αποστάσεις και επέκρινε την Άγκυρα κι αφού η ένταση στον Έβρο είχε ξεπεράσει το …κόκκινο.

Η συνέχεια μάλιστα ας μη εκπλαγούμε αν αποδειχθεί πολύ πιο απρόβλεπτη για την Ελλάδα κι η δήλωση της Ούρσουλας μόνο η αρχή.

Η Τουρκία έχοντας απέναντί της την Ρωσία κι όχι απλώς τον εξουθενωμένο στρατό του Άσαντ ξέρει ότι το Ιμπλίντ κινδυνεύει να γίνει το Βιετνάμ της. Και τα σχέδια απόσπασης της βόρειας Συρίας να έχουν την τύχη που είχαν τα αρχικά σχέδια ανατροπής του Άσαντ. Μπροστά σε αυτή την προοπτική προσεγγίζει εκ νέου τις ΗΠΑ! Η Ουάσιγκτον δεν έχει κανένα λόγο να μην υποστηρίξει τα αποσταθεροποιητικά σχέδια της Τουρκίας που έχει μετατραπεί σε παράγοντα δημιουργίας ολοένα και σοβαρότερων προβλημάτων σε όλη την ανατολική Μεσόγειο. Προς επίρρωση της τάσης τουρκο-αμερικανικής επανένωσης όσα δήλωσε την Τρίτη 3 Μαρτίου από την Τουρκία μάλιστα ο Τζέιμς Τζέφρεϋ, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία για αυξημένη εμπλοκή των ΗΠΑ κατά Ρωσίας και Άσαντ στη Συρία ενώ υποσχέθηκε επιπρόσθετη υποστήριξη του ΝΑΤΟ προς την Τουρκία, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να σταλούν ΝΑΤΟϊκοί πύραυλοι Πάτριοτ για υποστήριξη των δυνάμεων Τουρκίας και τζιχαντιστών πέριξ του Ιμπλίντ (περισσότερα εδώ). Ας ελπίσουμε να μην καταλήξουν στο Ιντλίμπ οι ελληνικοί Πάτριοτ που η κυβέρνηση δάνεισε στη Σαουδική Αραβία… Οι ΗΠΑ έχουν σοβαρότατους λόγους να υποστηρίξουν την Τουρκία σε αυτή την αποστολή γιατί έτσι αδυνατίζουν Ρωσία, Συρία και Ιράν, ενώ δεν είναι υποχρεωμένοι να κάνουν οι ίδιοι τη βρόμικη δουλειά του πολέμου. Σε αυτή την εντελώς νέα διάταξη δυνάμεων, η Τουρκία δέχεται ακόμη και την εντελώς αδιανόητη πριν λίγους μήνες υποστήριξη της αεροπορίας του Ισραήλ, που βομβαρδίζει τις αποστολές του Ιράν στη Συρία…

Η Ελλάδα έχει ευθύνη γι’ αυτή την δραματική κατάσταση που είναι η σοβαρότερη αιτία για τα εκατομμύρια των Σύρων οι οποίοι εγκαταλείπουν την πατρίδα τους μήπως και σωθούν από τις τουρκικές βόμβες. Ως μέλος του ΝΑΤΟ η Ελλάδα δεν έθεσε βέτο όταν η Τουρκία επικαλέστηκε το άρθρο 4 το οποίο σχετίζεται με απειλές που δέχεται ένα κράτος μέλος της. Οι απειλές όμως τις οποίες δέχεται η Τουρκία μετά το ρωσικό σφυροκόπημα που άφησε νεκρούς 34 Τούρκους εξελίσσονται εκτός των συνόρων της, στο πλαίσιο μιας επέμβασης σε ξένο κράτος. Κι η Ελλάδα στη σύνοδο του ΝΑΤΟ την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου αποδέχτηκε αναντίρρητα αυτό το πλαίσιο συζήτησης. Δεν έβαλε εξ αρχής βέτο!

Όταν η κυβέρνηση Μητσοτάκη θεωρεί …business as usual την παραβίαση των συνόρων της Συρίας από την Τουρκία, γιατί θεωρεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου την εργαλειοποίηση των προσφύγων και την μετατροπή τους σε όπλα όταν σπρώχνονται στα ελληνικά σύνορα; Οι διαμαρτυρίες της Ελλάδας για τους πρόσφυγες είναι άσφαιρα πυρά όταν η Ελλάδα μετατρέπεται σε αιτία του προσφυγικού προβλήματος και μετά αναθέτει την αποτροπή των προσφύγων στο στρατό και στις συμμορίες των ενόπλων που συνδράμουν το έργο της αστυνομίας, συλλαμβάνοντας πρόσφυγες και δέρνοντας δημοσιογράφους. Τα όσα έχουν ήδη δει το φως της δημοσιότητας, όπως η επίθεση σε δημοσιογράφο του ελληνικού CNN (δες εδώ) είναι ανατριχιαστικά…

Η ΕΕ από τη μεριά της ενώ προσφέρει …τσάι, συμπάθεια και ευρώ στην κυβέρνηση Μητσοτάκη αποφεύγει να συγκρουστεί με την Τουρκία, όπως έδειξε η δήλωση της προέδρου της Επιτροπής, για να μην έρθει σε σύγκρουση με το ΝΑΤΟ αν κινηθεί σε μια κατεύθυνση πλήρους επαναφοράς των σχέσεων ΗΠΑ – Τουρκίας… Ξέρει άλλωστε πώς η Ελλάδα είναι δεδομένη κα προβλέψιμη…

Αντιφασιστική αφύπνιση στο Αμβούργο

Δεν συμβαίνει συχνά, αλλά ορισμένες φορές οι κάλπες εκπέμπουν μηνύματα προς τις πιο διαφορετικές κατευθύνσεις. Αυτό συνέβη πολύ πρόσφατα στις κρατιδιακές εκλογές του Αμβούργου, στο γερμανικό βορρά, όπου τα αποτελέσματα όλων σχεδόν των κομμάτων ισοδυναμούσαν με μια ανατροπή.

Το πιο ευχάριστο αποτέλεσμα ήταν η συντριβή της γερμανικής Δεξιάς. Το CDU συγκέντρωσε ένα απίστευτα χαμηλό ποσοστό, μόλις το 11,2% των ψήφων, που ήταν το δεύτεροι χειρότερο αποτέλεσμα σε κρατιδιακό επίπεδο στην ιστορία του κόμματος. Η αλήθεια είναι πώς η πτώση των χριστιανοδημοκρατών ήταν αναμενόμενη, όχι όμως σε τέτοιο βαθμό.

Το χαστούκι των γερμανών ψηφοφόρων απέναντι στους υποψηφίους της γερμανικής Δεξιάς ήταν η άμεση αντίδραση στα γεγονότα της Θουριγγίας. Μόλις στις αρχές Φεβρουαρίου στο γερμανικό αυτό κρατίδιο ο εκλεκτός των Ελεύθερων Δημοκρατών του FDP (ναι, του φιλελεύθερου κόμματος που ομνύει στην επιχειρηματικότητα, τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού και στην πρωθιέρειά τους την Μάργκαρετ Θάτσερ) εκλέχτηκε πρόεδρος με τις ψήφους των νεοναζί της Εναλλακτικής για τη Γερμανία. Η μεγαλύτερη ωστόσο κοινοβουλευτική ομάδα που σήκωσε το χεράκι της για να φορέσει το στέμμα του, ευτυχώς για λίγες ώρες, ήταν των Χριστιανοδημοκρατών, του κόμματος της Άνγκελα Μέρκελ. Η εκλογή του προκάλεσε σοκ στην γερμανική κοινωνία. Χιλιάδες διαδηλωτές πολιόρκησαν τα γραφεία των νεοφιλελεύθερων που αποδείχτηκε ότι δεν έχουν κανένα πρόβλημα να συναγελάζονται με τα μιάσματα των νοσταλγών του Χίτλερ από το Βερολίνο και την Φρανκφούρτη μέχρι το Μόναχο και την Λειψία. Άμεση ήταν και η αντίδραση του γερμανικού πολιτικού συστήματος, με την Μέρκελ να χαρακτηρίζει το μαύρο μέτωπο νεοφιλελεύθερων – νεοναζί – Δεξιάς ως «κακή μέρα για την Δημοκρατία» και «ασυγχώρητη πράξη». Ενώ σε σύσκεψη που έγινε την αμέσως επόμενη μέρα μεταξύ των κομμάτων του κυβερνητικού συνασπισμού αποφασίστηκε να ξαναγίνουν εκλογές για να σβήσει μία και καλή από την πολιτική ιστορία της Γερμανίας η ψηφοφορία της Θουριγγίας, όπου να σημειωθεί ότι δεύτερη μεγάλη πόλη μετά την Ερφούρτη είναι η Βαϊμάρη. Σε κάθε περίπτωση ωστόσο αποτέλεσε σημείο καμπής στην μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας, εκθέτοντας ανεπανόρθωτα όχι τόσο τους νεοφιλελεύθερους που είναι γνωστή η πολιτική συγγένειά τους με τους νεοφασίστες από τα χρόνια ακόμη του Πινοτσέτ, αλλά την mainstream Δεξιά που η ίδια έχει κάθε δικαίωμα να χαρακτηρίζει τους νοτιοευρωπαίους τεμπέληδες και χαραμοφάηδες διαχέοντας ρατσιστικό δηλητήριο σε όλη την Γερμανία, αλλά όχι να συγκυβερνάει με τους οπαδούς της φυλετικής καθαρότητας.

Η Δεξιά του Αμβούργου έπεσε θύμα κι άλλης μια κακής συγκυρίας – που μόνο τυχαία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί: Της δολοφονικής επίθεσης από έναν ακροδεξιό στις 19 Φεβρουαρίου στην πόλη της Χανάου, πλησίον της Φρανκφούρτης, που οδήγησε στον θάνατο 10 ανθρώπων. Η αντίδραση του γερμανικού Τύπου ήταν άμεση και αυστηρή. Το περιοδικό Spiegel χαρακτήρισε την ακροδεξιά τρομοκρατία σαν «αποτυχία της Γερμανίας» κι έγραφε δύο μέρες μετά την δολοφονική επίθεση: Η τρομοκρατική επίθεση στη Χανάου έχει για μια ακόμη φορά δείξει πόσο ανοχύρωτη είναι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Η μάχη ενάντια στον ακροδεξιό εξτρεμισμό και τον εθνικο-σοσιαλισμό θα όφειλε πραγματικά να είναι στο DNA της χώρας, λόγος ύπαρξής της. Αλλά δεν είναι, ούτε ποτέ ήταν. Στη Γερμανία μπορούν να συγχωρηθούν πολλά, αλλά δεν μπορεί να συγχωρηθεί η απάθεια στη μάχη απέναντι στους Νεοναζί και την ακροδεξιά βία».

Το κόμμα της Μέρκελ επομένως στο Αμβούργο πλήρωσε ανεξόφλητους λογαριασμούς των χριστιανοδημοκρατών από το ένα άκρο της Γερμανίας στο άλλο. Και μέσα με αυτούς φυσικά την κρίση διαδοχής που έχει παραλύσει το κόμμα μετά την παραίτηση της Άνεγκρετ Κραμπ – Καρενμπάουερ από την ηγεσία του κόμματος, που οδήγησε σε συνέδριο στις 25 Απριλίου ή 9 Μαΐου.

Από την άλλη δεν περνάει απαρατήρητο το γεγονός ότι οι φασίστες κατάφεραν και συγκέντρωσαν τον ίδιο αριθμό ψήφων, με τις προηγούμενες εκλογές. Η πτώση του ποσοστού τους οφείλεται στην αύξηση τη συμμετοχής στις εκλογές…

Συμβολικό ωστόσο ήταν το εκλογικό αποτέλεσμα και για τους σοσιαλδημοκράτες. Το SPD στο Αμβούργο κατέγραψε ένα από τα καλύτερα ποσοστά του, κερδίζοντας 39%. Πίσω από αυτή την επιτυχία βρίσκεται μια φιλολαϊκή πολιτική που έχει κατασκευάσει μαζικά νέες κατοικίες κι έχει επεκτείνει την μέριμνα και την κοινωνική πολιτική.  Κορυφαία πολιτική κίνηση των Σοσιαλδημοκρατών ήταν η μάχη που έδωσαν μαζί με τους κατοίκους του πολυπληθούς κρατιδίου για την επαναδημοτικοποίηση του δικτύου ηλεκτροδότησης, ενάντια στην εταιρεία Vattenfall, μετά την αποτυχία της ιδιωτικοποίησης.  Όλα αυτά βρίσκονται στον αντίποδα της δεξιάς κι αντιλαϊκής πολιτικής που ακολουθεί η ηγεσία των σοσιαλδημοκρατών σε κεντρικό επίπεδο.

Τέλος, το υψηλό ποσοστό που συγκέντρωσαν οι Πράσινοι κι έφτασε το 24% δείχνει ότι ολοένα και περισσότερο παύουν να λειτουργούν σαν ομάδα πίεσης κι  αποτελούν σταθερά του πολιτικού συστήματος στη Γερμανία.

Πολλαπλά μηνύματα των Ιρανών στις κάλπες

Σοβαρότατο πλήγμα για το καθεστώς του Ιράν αποτέλεσαν οι πρόσφατες κάλπες για την εκλογή νέας Βουλής. Το μήνυμα των Ιρανών ψηφοφόρων δεν προήλθε από κει που συνήθως αναμένεται (την υπερψήφιση διαφωνούντων), αλλά από την συμμετοχή, που κυμάνθηκε σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ, μόλις 43%, όταν ακόμη και στις ευρωεκλογές που είναι ομολογουμένως οι πιο αδιάφορες και πολιτικά ασήμαντες εκλογές σε ολόκληρο τον πλανήτη το 2019 ψήφισε το 51% των ευρωπαίων ψηφοφόρων. Στις δε ΗΠΑ που κι εκεί η πολιτική αδιαφορία μπορεί να συγκριθεί μόνο με την αλαζονεία της υπερδύναμης, στις τελευταίες εκλογές η συμμετοχή έφτασε το 56%. Στο ίδιο το Ιράν, η συμμετοχή στις εκλογές του 2016 ανήλθε στο 62% και στην προηγούμενη αναμέτρηση του 2012 το 66%. Η συμμετοχή στις εκλογές της 21ης Φεβρουαρίου στα αστικά κέντρα ήταν ακόμη χαμηλότερη. Στην Τεχεράνη για παράδειγμα έφτασε το απογοητευτικό 25%.

Η αιτία της αποχής των Ιρανών μπορεί να αποδοθεί σε έναν συνδυασμό αιτιών, εσωτερικών κι εξωτερικών, ενώ δεν προσπερνάται εύκολα η επίδραση του κορονοϊού. Το Ιράν, μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, είναι η χώρα που έχει πληγεί σοβαρότερα μετά την Κίνα από την εξάπλωση του επικίνδυνου ιού, μετρώντας 8 νεκρούς, που είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος αριθμός, μετά τους 2.400 της Κίνας. Στην Ισλαμική Δημοκρατία τουλάχιστον 14 περιφέρειες έχουν κλείσει σχολεία, πανεπιστήμια και πολιτιστικά κέντρα, ενώ το Ιράκ, το Πακιστάν και η Τουρκία έκλεισαν τα σύνορά τους με το Ιράν. Το δε Αφγανιστάν απαγόρευσε κάθε αεροπορικό και οδικό ταξίδι από και προς το Ιράν. Σε αυτό το κλίμα, μόνο ανοιχτός κι ανέφελος δεν ήταν ο δρόμος προς τις κάλπες. Δεν μπορεί ωστόσο ο κορονοϊός να δικαιολογήσει μια τόσο μεγάλη αποχή!

Το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την αδιαφορία που επέδειξαν οι Ιρανοί φέρει το αμερικανικό εμπάργκο. Ο στόχος των Αμερικανών, που ήταν να στραφούν οι Ιρανοί εναντίον του καθεστώτος για τα δεινά που υπομένουν εδώ και δύο χρόνια που είναι εμφανή τα αποτελέσματα του εμπάργκο, σε ένα βαθμό πέτυχε.

Αρκεί μια ματιά στις επιπτώσεις του στην πραγματική οικονομία που έχει καταρρεύσει. Ενώ το 2016 και το 2017, όταν η ιρανική οικονομία εισέπραττε τα οφέλη από την επιστροφή της στην «κανονικότητα» λόγω της συμφωνίας που υπογράφτηκε επί Ομπάμα, αναπτύχθηκε κατά 12,3% και 3,7% αντίστοιχα, το 2018 και 2019 συρρικνώθηκε με πρωτοφανείς ρυθμούς. Το ΑΕΠ αυτά τα δύο χρόνια μειώθηκε κατά 4,8% και 9,5%. Η ανεργία την ίδια διετία αυξήθηκε στο 14,5% και 16,8%. Σημαντικά έχει αυξηθεί και ο πληθωρισμός που από 9% το 2017 έφτασε το 30,5% το 2018 και το 35,7% το 2019. Η άνοδος των τιμών μάλιστα στα είδη διατροφής περιγράφεται από ανταποκριτές και γνώστες των εσωτερικών του Ιράν ως πολλαπλάσιος. Η αύξηση της τιμής του κρέατος για παράδειγμα τον τελευταίο χρόνο ανέρχεται σε 116%! Φαίνεται έτσι ότι οι πιο φτωχοί πλήττονται περισσότερο από το εμπάργκο, που αποδεδειγμένα πλέον ισοδυναμεί με τις χιτλερικές μεθόδους συλλογικής τιμωρίας που εφαρμόζονταν σε βάρος λαών και αμάχων. Τα ίδια κάνουν και σήμερα οι ΗΠΑ παραβιάζοντας τη διεθνή νομιμότητα και τις πιο βασικές αρχές του ανθρωπισμού.

Και το ίδιο το καθεστώς ωστόσο έκανε ό,τι περνάει από το χέρι του για να αποξενώσει την ιρανική κοινωνία τα δύο τελευταία χρόνια. Το καθεστώς έκοψε από τις λίστες των υποψηφίων εκατοντάδες μεταρρυθμιστές, μεταξύ των οποίων και 81 βουλευτές. Το κάλεσμά τους για αποχή των ψηφοφόρων από τις κάλπες ήταν όχι απλώς αναμενόμενο αλλά υπερίσχυσε της πρόσκλησης του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη Αγιατολάχ Χαμενεΐ που χαρακτήρισε την προσέλευση στις κάλπες ως θρησκευτικό καθήκον όλων των πολιτών. Ως αποτέλεσμα, η αναμέτρηση διεξήχθη μεταξύ συντηρητικών και …υπερσυντηρητικών. Οι σχέσεις του καθεστώτος με την κοινωνία δοκιμάστηκαν επίσης με αφορμή την βία που επέδειξε πέρυσι όταν χιλιάδες Ιρανοί κατέκλυσαν τους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για την καταπίεση, ζητώντας περισσότερες ελευθερίες και κοινωνικά αιτήματα. Το καθεστώς αντί να εισακούσει τα αιτήματά τους και να χαλαρώσει το καθεστώς ελέγχου στο εσωτερικό έδειξε περισσότερη αδιαλλαξία. Η πρόσφατη μάλιστα δολοφονία του λαοπρόβλητου στρατηγού Σουλεϊμανί από τους Αμερικανούς στο Ιράκ ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την σκληροπυρηνική πτέρυγα του καθεστώτος, απομακρύνοντας κάθε ενδεχόμενο εκδημοκρατισμού.

Σε αυτό το πλαίσιο ο πρόεδρος Χασάν Ρουχανί που ήταν περισσότερο ανοιχτός στις μεταρρυθμίσεις και η θητεία του λήγει το 2021, θα απομονωθεί πολιτικά, από μια Βουλή που θα μπορεί να αποφασίζει ό,τι μα ό.τι θέλει χωρίς όμως να διαθέτει λαϊκή νομιμοποίηση και ερείσματα. Μια Βουλή μάλιστα που ποτέ δε διέθετε σημαντικές αρμοδιότητες. Μόνο πολιτικοί αυτόχειρες μπορούν να νιώθουν ασφαλείς με ένα τέτοιο εκλογικό αποτέλεσμα, όταν μάλιστα όλοι ξέρουν πώς τα δύσκολα για το Ιράν είναι μπροστά του…

Με διαδήλωση ξεκίνησε η δίκη του Ασάντζ

Τις δάφνες της Σαουδικής Αραβίας στην μεταχείριση κρατουμένων και τα βασανιστήρια διεκδικεί επάξια η Αγγλία, με βάση όσα δήλωσαν στο δικαστήριο οι συνήγοροι του Τζουλιάν Ασάντζ από την πρώτη κιόλας μέρα της δίκης του, Δευτέρα 24 Φεβρουαρίου. Το επίδικο της ακροαματικής διαδικασίας που διακόπηκε για να αρχίσει ξανά στις 18 Μαΐου οπότε και θα ολοκληρωθεί σε μια εβδομάδα αφορά το αίτημα των αμερικανικών αρχών για έκδοση στις ΗΠΑ όπου του έχουν απαγγελθεί 18 σοβαρότατες κατηγορίες, μεταξύ αυτών και για κατασκοπεία. Η ποινή που κινδυνεύει να του επιδικαστεί φτάνει τα 175 χρόνια φυλάκισης.

Από τον Απρίλιο του 2019, όταν ο Ασάντζ εκδιώχθηκε από την πρεσβεία του Ισημερινού στο Λονδίνο όπου ζήτησε άσυλο το 2012 με βάση αίτημα των ΗΠΑ για έκδοσή του, ο ιδρυτής των Wikileaks κρατείται σε φυλακές υψίστης ασφαλείας, όπου υπομένει συστηματικά βασανιστήρια. Τα ψυχολογικά βασανιστήρια των Άγγλων δεσμωτών, που έγιναν γνωστά με αφορμή την επίσκεψη διαπρεπών νομικών, καταγγέλθηκαν από τους δικηγόρους του και κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Αποκάλυψαν επίσης ότι ο άνθρωπος που έφτασε την ερευνητική δημοσιογραφία στο υψηλότερο σημείο που έχει ποτέ φτάσει κρατούταν στη φυλακή με χειροπέδες, τον άφησαν δύο φορές γυμνό, κ.α. Πρόκειται για εικόνες ντροπής που εκθέτουν την Αγγλία η οποία περισσότερο ομοιάζει με κάτι δικτατορίες της δεκαετίες του ’50 παρά με σύγχρονο κράτος δικαίου. Καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι η πρόεδρος του δικαστηρίου δήλωσε αναρμόδια για τις συνθήκες κράτησής του, όπως και για το γεγονός ότι κατά την επιστροφή στο κελί του, μετά την πρώτη μέρα της δίκης, οι φύλακες του αφαίρεσαν τα δικόγραφα και τον πήγαν σε πέντε διαφορετικά κελιά. Είναι κι αυτά μέρος των ψυχολογικών βασανιστηρίων… Η πρόεδρος του δικαστηρίου ωστόσο, παρότι δήλωσε αναρμόδια ακόμη και να σχολιάσει τις συνθήκες κράτησης του Ασάντζ, ενθάρρυνε την ομάδα των νομικών του να αναδείξει το θέμα και να κάνει τις σχετικές προσφυγές.

Οι συνήγοροι του Ασάντζ, που έχει μετατραπεί σε ήρωα της σύγχρονης δημοσιογραφίας, υποστήριξαν ότι το 2011 λίγες ώρες πριν δοθούν στη δημοσιότητα τα 250.000 διπλωματικά τηλεγραφήματα και τα 500.000 απόρρητα έγγραφα πολλά εκ των οποίων αφορούσαν εγκλήματα του αμερικανικού στρατού στο Ιράκ και το Αφγανιστάν ενημέρωσε το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών. Η απάντηση που έδωσαν τότε στον Ασάντζ τα στελέχη της Χίλαρι Κλίντον ήταν να καλέσει σε …μισή ώρα. Είναι εκδοχή που την αρνήθηκαν οι αμερικανικές πηγές που επιμένουν ότι έθεσε σε κίνδυνο τις ζωές αμερικανών πολιτών με τις αποκαλύψεις του. Ο Ασάντζ ωστόσο από το 2011 δήλωνε ότι είχε εφαρμόσει διαδικασίες ελέγχου των εγγράφων που δημοσιοποιούνται ώστε να μην γίνονται γνωστές ευαίσθητες λεπτομέρειες, για παράδειγμα σχετικά με τη θέση των αμερικανικών στρατευμάτων σε εμπόλεμες περιοχές ή ονόματα αμερικανών πρακτόρων. Την ίδια διαβεβαίωση επανέλαβαν  και οι συνήγοροι του στο βρετανικό δικαστήριο.

Τα τηλεγραφήματα που αποκάλυψε ο Ασάντζ δόθηκαν στη δημοσιότητα με τη συνεργασία που εξασφάλισαν τα Wikileaks με έντυπα μεγάλης κυκλοφορίας σε όλο τον κόσμο όπως η βρετανική Guardian, οι αμερικανικοί New York Times, το γερμανικό περιοδικό Spiegel, η γαλλική Le Monde και η ισπανική El Pais.  Έτσι, το περιεχόμενό τους έγινε γνωστό σε εκατομμύρια πολίτες ανά τον κόσμο. Εκπρόσωπος της εφημερίδας Guardian δήλωσε ότι είναι εντελώς ψευδές πώς τα δημοσιεύματα έθεσαν σε κίνδυνο τη ζωή αμερικανών πολιτών.

Από την πρώτη μέρα της δίκης έξω από το δικαστικό μέγαρο στα νοτιοανατολικά του Λονδίνου ήταν συγκεντρωμένοι εκατοντάδες διαδηλωτές που ζητούν την απελευθέρωση του αυστραλού δημοσιογράφου. Μάλιστα, ένα πλακάτ έγραφε «Η Ελευθερία του Ασάντζ είναι και δική μου ελευθερία».

Ο ίδιος ο Ασάντζ, που χαίρει της υποστήριξης οργανώσεων όπως η Διεθνής Αμνηστία και οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα ενώ προτάθηκε και για το βραβείο Νόμπελ, δήλωσε ότι ενδιαφέρεται να ζητήσει πολιτικό άσυλο στη Γαλλία. Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται επίσης βουλευτές από το καντόνι της Γενεύης που έχουν ήδη έρθει σε επαφή με τη Βέρνη ζητώντας την έκδοση ανθρωπιστικής βίζας, σύμφωνα με την εφημερίδα Tribune τη Γενεύης.

Να θυμίσουμε ότι τα έγγραφα των Wikileaks είχαν εκθέσει και το ελληνικό πολιτικό προσωπικό (Ντόρα Μπακογιάννη, Άννα Διαμαντοπούλου, Νίκη Τζαβέλα, Γιώργος Μπαμπινιώτης) αλλά και δημοσιογράφους (πχ Αλέξης Παπαχελάς) που ξημεροβραδιαζόταν στην αμερικανική πρεσβεία για να κερδίσει την εύνοια της Ουάσιγκτον (περισσότερα εδώ).

Πώς να μη θέλουν την εξόντωσή του οι ΗΠΑ και τα σκυλάκια τους, οι Άγγλοι;