Το ιρλανδικό μοντέλο και η Ελλάδα

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Την πρώτη φορά που η Ιρλανδία αποτέλεσε μέτρο σύγκρισης για την Ελλάδα ήταν την δεκαετία του ’90, επί Κ. Σημίτη όταν οι εγχώριοι, υψηλοί ρυθμοί μεγέθυνσης συγκρίνονταν με αυτούς του «κέλτικου τίγρη». Την δεύτερη φορά που η τύχη των δύο χωρών συμβάδισε διέψευσε τις υψιπετείς προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί για μια αέναη και κυρίως δίκαιη μεγέθυνση με κοινωνικό μέρισμα. Ήταν στο αποκορύφωμα της οικονομικής κρίσης του 2008, όταν η περιφέρεια της ευρωζώνης αποδείχτηκε το μαλακό υπογάστριο του κοινού νομίσματος. Έκτοτε, η πορεία τους συναντήθηκε ξανά, πριν την έλευση μάλιστα του κορονοϊού και της συνακόλουθης κρίσης. Σημείο συνάντησης είναι τα ανεξόφλητα στεγαστικά δάνεια, που εξελίσσονται σε ιδανική παγίδα για χιλιάδες δανειολήπτες. 

Στην Ελλάδα, το σχέδιο Ηρακλής (4649/2019) υπόσχεται να μειώσει περαιτέρω τα κόκκινα δάνεια των τραπεζών. Και θα το κάνει! Η κρατική εγγύηση ύψους 12 δισ. ευρώ είναι σίγουρο ότι θα διευκολύνει τις τιτλοποιήσεις δανείων και την μεταπώλησή τους. Πολλώ δε μάλλον όταν σε αυτούς τους τίτλους θα συμπεριληφθούν κι εξυπηρετούμενα δάνεια έτσι ώστε να αξιολογηθούν ως «ομολογίες υψηλής προεξοφλητικής προτεραιότητας», από τον Εξωτερικό Οργανισμό Πιστοληπτικής Αξιολόγησης και να ωφεληθούν της κρατικής εγγύησης, που μάλιστα «δύναται να αυξάνεται». Το άρθρο 2 του νόμου δεν αφήνει κανένα ερωτηματικό: «Ως τιτλοποίηση απαιτήσεων νοείται η μεταβίβαση απαιτήσεων, συμπεριλαμβανομένων απαιτήσεων σε προσωρινή ή οριστική καθυστέρηση ή ρύθμιση, από δάνεια ή πιστώσεις που έχουν χορηγηθεί από πιστωτικά ιδρύματα». Στο συγκεκριμένο χωρίο ο τονισμός πέφτει στη λέξη «συμπεριλαμβανομένων»…

Μακροπρόθεσμο ζητούμενο των τραπεζών είναι να δοθεί μια περαιτέρω ώθηση στην αγορά ακινήτων, να πάψει να είναι μια επί της ουσίας «ακίνητη αγορά». Αντίθετα με ό,τι συμβαίνει για παράδειγμα στις ΗΠΑ, που τα νοικοκυριά αλλάζουν συχνότερα σπίτι σε συνάρτηση με τις μεταβαλλόμενες ανάγκες ή την οικονομική τους κατάσταση. Όπως ακριβώς από την μια γενιά στην άλλη έπαψε να είναι δεδομένο ότι o εργάσιμος βίος ξεκινάει και τελειώνει σε 2 το πολύ 3 δουλειές, έτσι και το σπίτι ακολουθεί τη δουλειά ή το αυτοκίνητο και παύει να ταυτίζεται με κάθε οικογένεια. Το σχέδιο Ηρακλής θα λειτουργήσει καταλυτικά σε αυτή την κατεύθυνση, επιταχύνοντας την εμπορευματοποίηση της στέγης, μέσω της δημιουργίας μιας δευτερογενούς αγοράς κατοικίας. Κι όπως συμβαίνει παντού μάλιστα, ο νεοφιλελευθερισμός οφείλει τα πάντα στο κράτος: Η δευτερογενής αγορά στέγης κατά κοινή ομολογία δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί αν το «επάρατο» κατά τ’ άλλα κράτος δεν προσέφερε αφειδώλευτα εγγυήσεις.

Το «πράσινο φως» στις τράπεζες  να περάσουν στους λεγόμενους εξυπηρετητές, που είναι συχνά θυγατρικές τους, πράσινα και κόκκινα δάνεια, σε συνδυασμό με τον τερματισμό του καθεστώτος προστασίας της πρώτης κατοικίας από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς στα τέλη Ιουλίου του 2020 κανείς δεν αμφιβάλλει ότι θα έχει δύο δραματικές επιπτώσεις: Σταδιακή μείωση της ιδιοκατοίκησης και αύξηση των αστέγων. Κι αν αυτή η πρόβλεψη φαίνεται υπερβολική αρκεί μια ματιά στην …Ιρλανδία, που διέρχεται μια άνευ προηγουμένου στεγαστική κρίση – κι εδώ βρίσκεται το τρίτο στη σειρά σημείο συνάντησής μας με την πατρίδα του Τζέιμς Τζόις.

Η οικονομική κρίση στην Ιρλανδία τελείωσε πολλά χρόνια πριν τελειώσει η ελληνική. Το 2013 κιόλας οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ ξεκίνησαν να αυξάνονται και συνέχισαν μέχρι και το 2019, αν και με μικρότερο ρυθμό. Το βιοτικό επίπεδο όμως των Ιρλανδών βρισκόταν σε ελεύθερη πτώση, πολύ πριν έρθει το lockdown. Η επιδείνωση των όρων ζωής κι εργασίας ήταν τόσο ραγδαία ώστε η εκλογική επιτυχία του Σιν Φέιν τον Φεβρουάριο του 2020 χαρακτηρίστηκε ως η αντίδραση των Ιρλανδών απέναντι στις αντι-ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις και την στεγαστική κρίση. Οι δικοί τους «μνημονιακοί» νόμοι και πολύ εντονότερα οι όροι διάσωσης των δικών τους χρεοκοπημένων τραπεζών εξασφάλισαν ότι οι Ιρλανδοί την μεταμνημονιακή εποχή, κι ενώ το ΑΕΠ αυξανόταν αδιαλείπτως, έχασαν ό,τι κατάφεραν να διαφυλάξουν ακόμη και την εποχή των Μνημονίων, που όπως και στην Ελλάδα αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του άγραφου κοινωνικού συμβολαίου τους: τα σπίτια τους! Οι αριθμοί βοούν: Τετραπλασιασμός των αστέγων από την μια και μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης από την άλλη, όταν ακόμη και στο αποκορύφωμα της κρίσης δεν παρατηρήθηκαν τέτοιες μεταβολές. Τότε, η ελλιπής σε σχέση με σήμερα, εμπορευματοποίηση της κατοικίας κι ένα πιο προστατευτικό καθεστώς, που ακυρώθηκε από τις μετέπειτα κυβερνήσεις, διασφάλιζε τα υψηλά ποσοστά ιδιοκατοίκησης κι απέτρεπε τις εξώσεις, που ήρθαν σαν φυσικό επακόλουθο.

Ό,τι θα γίνει και στην Ελλάδα σε λιγότερο από τρεις μήνες…

Εφημερίδα Τα Νέα, 12 Ιουνίου 2020

Έρχεται η ανάπτυξη με δυνατά σερβίς, πρόσθιο χωρίς ανάσα και γρήγορες κατεβασιές

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Ποιος είπε ότι η κυβέρνηση της ΝΔ δεν παίρνει μέτρα για την ανάπτυξη της οικονομίας;

Στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση στη Διαύγεια με τίτλο «Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς, διατάξεις για την ανάπτυξη, την έρευνα και την καινοτομία», στο άρθρο 35 με τίτλο «ένταξη αθλητικών εγκαταστάσεων στα καθεστώτα ενισχύσεων του ν. 4399/2018» διαβάζουμε τα εξής:

«Κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης γενικής ή ειδικής διάταξης υπάγονται στα καθεστώτα ενισχύσεων του ν. 4399/2016 (Α’ 117) οι κάτωθι κωδικοί αριθμοί δραστηριότητας (ΚΑΔ) του ΚΑΔ 93:

α. 93.11.10.01 Υπηρεσίες γηπέδων (4×4, 5×5, κ.λπ.) ποδοσφαίρου, καλαθοσφαίρισης, αντισφαίρισης, κ.λπ., και

β. 93.11.10.03 Υπηρεσίες κολυμβητηρίου (πισίνας)».

Στην δε αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το νομοσχέδιο μαθαίνουμε ότι η ένταξη των γηπέδων και των πισινών στις ευεργετικές διατάξεις του αναπτυξιακού νόμου δεν γίνεται για να διευκολυνθούν οι ιδιώτες «επενδυτές». Γίνεται για το καλό του αθλητισμού, της κοινωνίας και της …οικονομίας. Αναφέρει κατά λέξη η αιτιολογική έκθεση όπου συνήθως παρουσιάζεται ή …εκτίθεται το σκεπτικό του νομοθέτη:

«H δυνατότητα επιχορήγησης αθλητικών χώρων κατασκευασμένων από ιδιώτες θα ήταν ευεργετική τόσο για τον αθλητισμό και την κοινωνία όσο και για την οικονομία. Η πολιτεία δεν έχει την ευχέρεια που είχε στο παρελθόν για τη δημιουργία νέων αθλητικών εγκαταστάσεων, καθότι το βάρος πέφτει κυρίως στην λειτουργία των ήδη υφιστάμενων. Με τη δυνατότητα που δίνει η προτεινόμενη διάταξη δημιουργείται το πλαίσιο εκείνο για την προώθηση της δημιουργίας αθλητικών εγκαταστάσεων προς όφελος της κοινωνίας (σωματεία, αθλητές αγωνιστικού αθλητισμού και αθλούμενοι). Παράλληλα δίνεται η δυνατότητα οικονομικής ανάπτυξης ενός πολλά υποσχόμενου κλάδου παγκοσμίως, αυτού της αθλητικής οικονομίας (αθλητική δραστηριότητα, διοργανώσεις), η οποία μπορεί να συμβάλλει τα μέγιστα και στον αθλητικό τουρισμό».

Η κυβέρνηση εκτίθεται και μάλιστα εκτίθεται ανεπανόρθωτα, με την συγκεκριμένη διάταξη, ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι δεν είναι φωτογραφική. Ακόμη κι αν υποθέσουμε δηλαδή ότι δεν «φυτεύτηκε» σε ένα παντελώς άσχετο νομοσχέδιο που έρχεται να αντιμετωπίσει θέματα παράνομου εμπορίου και καινοτομίας, για χάρη ενός πολιτικού φίλου – επιχειρηματία…

Η ΝΔ εκτίθεται επειδή η επιδότηση που θα δοθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό για να φτιαχτεί το γήπεδο τένις κάλλιστα θα μπορούσε να είχε δοθεί για να στηρίξει την πρωτογενή ή δευτερογενή παραγωγή ή οποιαδήποτε τέλος πάντων επένδυση δημιουργεί θέσεις εργασίας και αυξάνει την παραγωγή κοινωνικά χρήσιμων προϊόντων.

Η κυβέρνηση της ΝΔ εκτίθεται αν λάβουμε υπ’ όψη μας σε ποια εποχή ζούμε…

Σε μια εποχή που μετά τις απανωτές απαγορεύσεις εξαγωγών (σιτηρών από τη Ρωσία και την Ουκρανία, ρυζιού από την Βιετνάμ, ηλιέλαιου από τη Σερβία, κ.α.) η ανάγκη επενδύσεων στη γεωργία αυξάνεται εκθετικά…

Σε μια συγκυρία που η Ελλάδα πάει για δεύτερο χρυσό μέσα σε μια δεκαετία στην ύφεση, με προβλεπόμενη ύφεση το 2020 κατά 9,7%, μεγαλύτερη από κάθε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης…

Σε μια περίοδο που η Ελλάδα διατηρούσε ήδη το πανευρωπαϊκό ρεκόρ ανεργίας, πριν την εμφάνιση της πανδημίας, με 17% ανεργία, και το οποίο αναμένεται να πλησιάσει το προηγούμενο ρεκόρ της ΝΔ επί 2013, δηλαδή 27% του εργατικού δυναμικού…

Σε μία φάση τέλος που παραγωγικές μονάδες που έπρεπε να αποτελούν πετράδια στο στέμμα της ελληνικής οικονομίας, όπως η ΛΑΡΚΟ, ενώ ζητούν κατεπειγόντως ρευστό και τους κόβεται κάθε παροχή οικονομικής ενίσχυσης με το αιτιολογικό ότι είναι ζημιογόνες…

…Σε μια τέτοια δραματική συγκυρία αποτελεί σκάνδαλο να επιδοτούνται οι κατασκευαστές πισίνας. Να χρησιμοποιείται δηλαδή δημόσιο χρήμα σε δραστηριότητες όπως ο αθλητισμός που είναι πλήρως εμπορευματοποιημένος κι οι εργαζόμενοι σε κάθε περίπτωση θα πληρώνουν 5 ή 10 ευρώ για να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν αυτές τις εγκαταστάσεις για μισή ή μία ώρα.

Το συγκεκριμένο άρθρο στο σχέδιο νόμου δείχνει αρχικά πόσο αδίστακτη είναι η κυβέρνηση που σε μια εποχή πρωτοφανούς μείωσης μισθών και ημερομισθίων δεν διστάζει να επιδοτεί όχι μόνο τους τραπεζίτες (με τις ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών), τις αεροπορικές και δη την Aegean (λόγω πτώσης της κίνησης) και τους πετρελαιάδες (λόγω πτώσης της τιμής του πετρελαίου – άκουσον, άκουσον!), αλλά και τους «επενδυτές» γηπέδων 5×5!!!

Τα εκατομμύρια ευρώ που χαρίζει η κυβέρνηση στους πολιτικούς της φίλους δείχνουν ότι ακόμη και σήμερα είναι εφικτή η βελτίωση του επιπέδου ζωής των εργαζομένων και των ανέργων. Ότι υφίστανται περιθώρια παροχής μικρών αυξήσεων σε μισθούς και συντάξεις κι ας διατείνεται η κυβέρνηση ότι δεν υπάρχει …λεφτόδεντρο. Απλώς, αντί αυτά τα ποσά να καταλήξουν στις τσέπες των φτωχών καταλήγουν στους τραπεζικούς λογαριασμούς των αποφοίτων του Κολεγίου Αθηνών…

Δεν μπορεί, δεν πληρώνει η Αργεντινή!

Ιστορική σημασίας είναι η μάχη που δίνει η Αργεντινή να διαγράψει μέρος του δημοσίου χρέους της. Η σύγκρουση κορυφώθηκε την Παρασκευή 22 Μαΐου, όταν έληγαν υποχρεώσεις της Αργεντινής ύψους 500 εκ. δολ. κι η κυβέρνηση της χώρας αρνήθηκε να τις εξυπηρετήσει, όπως είχε προαναγγείλει ότι θα πράξει. Η αντίδραση των αγορών συμπυκνώθηκε στην ανακοίνωση των οίκων αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Fitch και Standard and Poor’s την Τρίτη 26 Μαΐου που υποβάθμισαν το χρέος της Αργεντινής σε D (Default) που ισοδυναμεί με χρεοκοπία και RD (Restricted Default) που ισοδυναμεί με επιλεκτική χρεοκοπία, αντίστοιχα. Στο ίδιο καθεστώς της επιλεκτικής χρεοκοπίας είχε τοποθετηθεί κι η Ελλάδα προ δεκαετίας όταν (σε συμφωνία με τους πιστωτές) προχώρησε στην μη πληρωμή ορισμένων ομολόγων.

Η σύγκρουση ωστόσο που διεξάγεται στην Αργεντινή είναι τελείως διαφορετική γιατί η μερική αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους της (συγκεκριμένα 65 δισ. δολ. σε ένα σύνολο 324 δισ. δολ. που αντιστοιχεί στο 90% του ΑΕΠ της) εξελίσσεται σε σύγκρουση με τους διεθνείς πιστωτές της. Η πρόταση της Αργεντινής αφορούσε μεταξύ άλλων 3ετή περίοδο χάριτος στην αποπληρωμή, μετάθεση των αποπληρωμών μετά το 2030, 5,5% μείωση στο κεφάλαιο και 62% μείωση στα επιτόκια (από 7% στο 2,3%). Η συγκεκριμένη πρόταση έγινε δεκτή από ένα ασυνήθιστα ευρύ φάσμα προσωπικοτήτων που ξεκινούσε από τον Πάπα Φραγκίσκο και την υποψήφια για το χρίσμα των Δημοκρατικών αμερικανίδα Ελίζαμπεθ Γουόρεν κι έφτανε σε δεκάδες οικονομολόγους απ’ όλον τον κόσμο (εδώ η ανοιχτή επιστολή τους) όπου συμπεριλαμβάνονταν Νομπελίστες, κορυφαίοι μαρξιστές, κ.α. Η συσπείρωση που πέτυχε η Αργεντινή δείχνει πόσο ώριμο είναι σήμερα το αίτημα της διαγραφής μέρους του χρέους, ακόμη και σε αστικούς κύκλους.

Το αιτιολογικό εκ μέρους της (περονιστικής πολιτικής παράδοσης) κυβέρνησης της Αργεντινής ήταν απίστευτα προφανές: Προτεραιότητα έχουν οι κοινωνικές ανάγκες των 45 εκ. Αργεντίνων (το 35% εκ των οποίων ζει στη φτώχεια, που μεταξύ των παιδιών ξεπερνάει το 52%) κι όχι οι διεθνείς πιστωτές! Σε άρθρο γνώμης που έγραψε ο υπουργός Οικονομικών, Μάρτιν Γκούζμαν, στους Financial Times τόνισε ότι «στο νέο κόσμο του covid-19 δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να δαπανούμε το 20% των δημοσίων δαπανών μας ή και περισσότερα για πληρωμές χρέους – όπως ορισμένοι πιστωτές έχουν στην πράξη ζητήσει. Είναι απλώς αδύνατο». Η κυβέρνηση του Αλμπέρτο Φερνάντες μάλιστα για να δείξει πώς εννοεί ότι λέει και να χτίσει τις αναγκαίες κοινωνικές συμμαχίες εντός, ανακοίνωσε αυξήσεις στις συντάξεις κατά 6,12% από την 1η Ιουνίου. Πρόκειται για αύξηση που θα ωφελήσει 16 εκ. συνταξιούχους ή το 80% του συνόλου ενώ ξεπερνά κατά πολύ τον πληθωρισμό! Κινείται μάλιστα στον αντίποδα της νέας παγκόσμιας οικονομικής ορθοδοξίας, που υποτίθεται ελέω covid-19, προτάσσει παντού μειώσεις μισθών και συντάξεων και επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων. Η Αργεντινή για μια ακόμη φορά κάνει τη διαφορά…

Τι ακριβώς θα γίνει στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων που είναι σε εξέλιξη και αναμένεται να τερματιστούν στις 2 Ιουνίου παραμένει ακόμη άγνωστο. Ενδιαφέρον έχει ωστόσο ότι η Αργεντινή επικαλείται εναντίον των διεθνών πιστωτών ακόμη και το ΔΝΤ. Ειδικότερα ο διεθνής οργανισμός, κάνοντας ένα βήμα ακόμη πιο μπροστά από το βήμα που έκανε με αφορμή το ελληνικό χρέος όταν μετά από πολλά αποδέχτηκε την ανάγκη ελάφρυνσής του (υπό τον όρο να μην θιγεί ούτε ένα δολάριο από το δικό του μέρος), σε ανακοίνωση που εξέδωσε τον Φεβρουάριο του 2020 αναγνώριζε ότι το χρέος της Αργεντινής δεν είναι πλέον βιώσιμο. Συγκεκριμένα, επειδή το πέσο έχει υποτιμηθεί κατά 40%, τα σπρεντ έχουν αυξηθεί κατά 1.100 μονάδες βάσης, τα διεθνή συναλλαγματικά αποθέματα έχουν μειωθεί κατά 20 δις. δολ., το πραγματικό ΑΕΠ έχει συρρικνωθεί περισσότερο απ’ όσο εκτιμούταν και το δημόσιο χρέος έχει φτάσει στο 90% του ΑΕΠ (13% πάνω από τις προβλέψεις) προέκρινε μια επέμβαση στο χρέος, επιμένοντας φυσικά ότι θα πρέπει να γίνει από κοινού με τους πιστωτές. Παρότρυνση που η κάθε πλευρά στη πορεία ερμήνευσε με το δικό της τρόπο.

Η στάση του ΔΝΤ δεν μπορεί να ερμηνευθεί ανεξάρτητα από τις τεράστιες ευθύνες που φέρει για την υπερχρέωση της Αργεντινής, μετά την δανειοδότηση του προηγούμενου νεοφιλελεύθερου προέδρου της χώρας Μαουρίτσιο Μάκρι με δύο δάνεια ύψους 57 δισ. δολ. το 2018. Μέρος δε εξ αυτών χρησιμοποιήθηκαν για την προεκλογική εκστρατεία του πρώην προέδρου, όπως μου έδειξαν με αδιάσειστα στοιχεία Αργεντίνοι κατά την επίσκεψή μου στη χώρα το Νοέμβριο (εδώ το σχετικό ρεπορτάζ)! Πώς μετά να μην δώσει το ΔΝΤ το πράσινο φως έστω και με κρύα καρδιά για την αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους…

Η έκβαση των διαπραγματεύσεων του υπουργού Οικονομικών Μαρτίν Γκούζμαν με τους ιδιώτες πιστωτές θα έχει ιστορική σημασία επειδή δεν αφορά μόνο την Αργεντινή. Εδώ και ένα τουλάχιστον χρόνο είναι σε εξέλιξη μια αργή πορεία δημοσιονομικού εκτροχιασμού όλων των αναδυομένων αγορών, εξ αιτίας της φυγής κεφαλαίων από την περιφέρεια του καπιταλισμού προς τις μητροπόλεις. Το χρέος τους που αυξάνεται απειλητικά κάθε μήνα ανέρχεται πλέον σε 2,5 τρισ. δολ. Οι διεθνείς πιστωτές, που στην περίπτωση της Αργεντινής έχουν διασπαστεί, αν αποδεχτούν τα αιτήματα των Περονιστών ξέρουν ότι σύντομα θα ακολουθήσουν δεκάδες άλλες χώρες κυρίως της Αφρικής και της Ασίας. Γι’ αυτό και προχώρησαν στην κήρυξη της Αργεντινής σε χρεοκοπία παρότι το κόστος από την αναδιάρθρωση απέχει ελάχιστα από την αποτίμηση της αγοράς ενώ κι η ίδια η χρεοκοπία επισείει για τους πιστωτές επιπλέον κόστη. Μεταξύ άλλων το δεδικασμένο μιας κατά πάντων κήρυξης στάσης πληρωμών που θα λειτουργούσε παραλυτικά για τις αγορές…

Η στάση της Αργεντινής δείχνει ότι το αίτημα της διαγραφής μέρους έστω του δημόσιου χρέους επανέρχεται! Η έκρηξη του δημόσιου χρέους λόγω της μεγάλης ύφεσης και των έκτακτων δαπανών για την αντιμετώπιση της πανδημίας επιβάλει νέες πρωτοβουλίες ενάντια στους πιστωτές, με στόχο να βρεθούν πόροι για την άσκηση κοινωνικής πολιτικής και τη χορήγηση αυξήσεων. Κι αν αυτό είναι εμφανές και αυταπόδεικτο στην Αργεντινή όπου το δημόσιο χρέος ανέρχεται στο 90% του ΑΕΠ και η ύφεση στο 5,7%, τι είναι στην Ελλάδα όπου το δημόσιο χρέος θα φτάσει το 200% του ΑΕΠ και η ύφεση το 10%;

Έκθεση ενισχυμένης εποπτείας ή μετα-αλήθειας;

Πηγή: Εφημερίδα Documento

Ιδιαίτερα μεγάλη προσπάθεια απαιτείται για να ανακαλύψει ακόμη κι ο πιο έμπειρος αναγνώστης τις σοβαρότατες διαπιστώσεις που περιλαμβάνει η έκτη Έκθεση Ενισχυμένης Εποπτείας που έδωσε στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 20 Μαΐου. Πρόκειται για διαπιστώσεις που θα έπρεπε να σημάνουν συναγερμό. Αντ’ αυτού έχουν υποβαθμιστεί.

Διαπίστωση πρώτη: Η ύφεση στην Ελλάδα θα φτάσει το τρέχων έτος το 10% του ΑΕΠ, ενώ το χάσμα που θα προκληθεί δεν πρόκειται να καλυφθεί ούτε το 2021. Το μέγεθος της ύφεσης ωστόσο όπως πολύ σωστά συσχετίζεται θετικά με το ειδικό βάρος των κλάδων του τουρισμού και των μεταφορών, αδικαιολόγητα κι εντελώς μεροληπτικά αποσυνδέεται από το μέγεθος των μέτρων που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση Μητσοτάκη! Παραφράζοντας τη γνωστή κινηματογραφική ατάκα, αν τα μέτρα που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση είναι τόσο …καλά γιατί η οικονομία είναι τόσο …νεκρή; Είναι εμφανές ότι τα οικονομικά μέτρα δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τον μετασχηματισμό της κρίσης ζήτησης λόγω του lockdown σε κρίση υποκατανάλωσης λόγω μείωσης των εισοδημάτων. Αν η κυβέρνηση κάλυπτε έγκαιρα και αποτελεσματικά το κενό που δημιουργήθηκε στα εισοδήματα τις μέρες της απαγόρευσης μετακινήσεων η κρίση θα είχε περιοριστεί και δεν θα έφτανε σε τέτοιο βάθος.

Διαπίστωση δεύτερη: Από τα ποσά που έχουν ως τώρα δοθεί συνολικής αξίας 11,667 δισ. ευρώ (8,403 δισ. ευρώ δημοσιονομικά μέτρα και 3,264 δισ. ευρώ επιπλέον μέτρα ρευστότητας) με βάση την ΕΕ, 2,943 δισ. ευρώ προήλθαν από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Θα καλυφθούν αυτά τα ποσά; Από ποια πηγή και πότε; Αν όχι κι αποδειχθεί ότι τα μέτρα άμβλυνσης των συνεπειών της πανδημίας εφαρμόστηκαν σε βάρος των επενδύσεων, τότε οι επιπτώσεις της πανδημίας θα σημάνουν ένα στρατηγικό και μακροχρόνιο πλήγμα στην οικονομία.

Διαπίστωση τρίτη: Η Ελλάδα από το 2019 κατείχε ρεκόρ στον πληθυσμό εβρισκόμενο σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού που ανερχόταν στο 31%, όταν ο μέσος όρος της ευρωζώνης ήταν 21%. Το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί ακόμη πιο ψηλά στο τέλος του 2020 αν, μεταξύ άλλων, δεν ενισχυθούν εισοδηματικά και άμεσα οι συνταξιούχοι, όσοι αμείβονται με τον βασικό μισθό κιι οι άνεργοι.

Πλάι στις παραπάνω μισές αλήθειες υπάρχουν και κραυγαλέα εσφαλμένες εκτιμήσεις στην Έκθεση Ενισχυμένης Εποπτείας όπως ότι η ανεργία, με ύφεση στο 10%, θα φτάσει το 20%. Δηλαδή, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα αυξηθεί μόνο κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες. Η ΕΕ προφανώς επιλέγει να εξωραΐσει την πραγματικότητα όπως συστηματικά έπραττε, χέρι – χέρι με το ΔΝΤ, τα χρόνια της κρίσης.

Στη βάση των παραπάνω η έκθεση ενισχυμένης εποπτείας διεκδικεί δάφνες απόκρυψης της πραγματικότητας ή μετα-αλήθειας…

Το ντοκιμαντέρ Η επιστροφή του Προμηθέα στο διαδικτυακό 22ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Το ντοκιμαντέρ Η επιστροφή του Προμηθέα, που θα προβληθεί στο τμήμα Πλταφόρμα, αναφέρεται στην ενεργειακή φτώχεια.

Κάνει μια σύντομη αναδρομή στον μύθο του Προμηθέα που έκλεψε τη φωτιά από τους Θεούς για να τη δώσει στους ανθρώπους, πληρώνοντας ένα τεράστιο τίμημα, και στην ιστορία της μάχης της Ηλεκτρικής τον Σεπτέμβριο του 1944 όταν ο ΕΛΑΣ απέτρεψε του Γερμανούς από την ανατίναξη του εργοστασίου στο Κερατσίνι και τη βύθιση στο σκοτάδι της Αθήνας και του Πειραιά.

Αντικείμενο του ντοκιμαντέρ είναι η περιγραφή και ανάδειξη των προβλημάτων που συνοδεύουν την ακολουθούμενη ενεργειακή πολιτική και την υπό εξέλιξη μετάβαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Αναδεικνύεται αρχικά η σημασία της ανθρωπογενούς στο χαρακτήρα της κλιματικής αλλαγής και με πρωτότυπα πλάνα παρουσιάζονται τα προβλήματα ρύπανσης που συνοδεύουν τη χρήση των ορυκτών καυσίμων (πετρέλαιο, λιγνίτης). Στο επίκεντρο του ντοκιμαντέρ βρίσκονται οι αδυναμίες που συνοδεύουν την εγκατάσταση των ΑΠΕ και την εισαγωγή τους στο ενεργειακό μίγμα. Συγκεκριμένα προβάλλονται οι αντιδράσεις κατοίκων πολλών περιοχών της Ελλάδας ενάντια στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών, οι οποίες συνεχίζουν να έχουν ένα βαρύτατο περιβαλλοντικό αποτύπωμα καθώς σε πολλές περιπτώσεις προϋποθέτουν την καταστροφή δασών για τη διάνοιξη δρόμων και την τοποθέτησή τους, ενώ δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για την ανακύκλωσή τους με την ολοκλήρωση του κύκλου ζωής τους. Ταυτόχρονα, τα οφέλη τους στην παραγωγή ενέργειας αμφισβητούνται, λόγω του απρόβλεπτου και στοχαστικού χαρακτήρα της λειτουργίας τους. Το ίδιο ισχύει σε μικρότερο βαθμό και για τα φωτοβολταϊκά. Από την άλλη, η προώθηση των ΑΠΕ συνοδεύεται από τεράστιο οικονομικό κόστος το οποίο επιβάλλεται στους πολίτες, μέσω των λογαριασμών του ηλεκτρικού, και συχνά εν αγνοία τους. Το κόστος της πράσινης ενέργειας φαίνεται ακόμη μεγαλύτερο αν το αντιπαραβάλλουμε με το αντικειμενικά πολύ χαμηλό κόστος του λιγνίτη. Η σταδιακή μείωση της συμμετοχής του στο ενεργειακό μίγμα εκ των πραγμάτων θα αυξάνει σταδιακά τις τιμές του ρεύματος.

Στο ντοκιμαντέρ αναδεικνύεται η ενεργειακή φτώχεια που εμφανίστηκε στην Ελλάδα τα χρόνια της οικονομικής κρίσης και παραμένει ακόμη και σήμερα σχεδόν αμείωτη. Η ενεργειακή φτώχεια είναι αποτέλεσμα της μεγάλης ανόδου των τιμολογίων του ηλεκτρικού ρεύματος και της πτώσης των εισοδημάτων (μισθών, συντάξεων, επιδομάτων ανεργίας), που δεν επαρκούν για την πληρωμή των λογαριασμών του ηλεκτρικού. Άμεση συνέπεια είναι οι απλήρωτοι λογαριασμοί, οι διακοπές στην ηλεκτροδότηση και οι θάνατοι από μαγκάλια.

Η ενεργειακή φτώχεια είναι άμεσο αποτέλεσμα της λεγόμενης απελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας και της εισόδου ιδιωτών στην παραγωγή ρεύματος κι επίσης της μείωσης του ρόλου της ΔΕΗ. Μέσα από συνεντεύξεις αναδεικνύεται ότι η αναγόρευση του κριτηρίου του κέρδους ως γνώμονα για την παραγωγή και διάθεση του ηλεκτρικού ρεύματος, ενός κοινωνικού αγαθού, θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο τις ανάγκες των πολιτών αλλά ακόμη την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και την οικονομική της ανάπτυξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η ενεργειακή κρίση το χειμώνα του 2017, όταν οι ιδιώτες παραγωγοί αποδείχθηκαν απρόθυμοι κι ανίκανοι να προσφέρουν ρεύμα για να ικανοποιήσουν τις αυξημένες ανάγκες της χώρας, λόγω της σφοδρής κακοκαιρίας.

Στο ντοκιμαντέρ μιλούν: Αναστασία Μαρινοπούλου (καθηγήτρια ΑΕΙ φιλοσοφίας), Λευτέρης Καλογιαννίδης (αντιστασιακός Κερατσίνι), Κώστας Ασαλουμίδης (συνδικαλιστής ΔΕΗ), Στέφανος Πράσσος (συνδικαλιστής ΔΕΗ ), Γεώργιος Γεωργίου (δικηγόρος, Βέρμιο SOS), Μάκης Ζέρβας (καθηγητής ΑΕΙ, μηχανικός) και Γιώτα Σταθά (συνδικαλίστρια ΔΕΗ, μηχανικός).

Διάρκεια: 39’

Έτος παραγωγής: 2019

Σκηνοθεσία: Κυριάκος Κατζουράκης

Έρευνα – σενάριο: Λεωνίδας Βατικιώτης

Μοντάζ: Κυριάκος Κατζουράκης, Σπύρος Κόκκας

Ηχοληψία, κάμερα: Θάνος Τσάντας

Film colorist: Ντίνος Βαμβακούσης

Επεξεργασία ήχου: Ανδρέας Δημητρίου

Μίξη ήχου, επιμέλεια Post production: Βαγγέλης Φάμπας

Εργαστήρια εικόνας και ήχου: Akron Studio / Massive Production

Διακρίσεις: Advanced Media Institute, Χορηγίες 2018

Πρωτότυπη μουσική: Σωτήρης Κιζήλος, Δημήτρης Νιώπας, Δημήτρης Χρυσομάλλης

Λεπτομέρειες για την παρακολούθηση του 22ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει η ακόλουθη ανακοίνωση του Φεστιβάλ:

Το 22ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης επιστρέφει online και παρουσιάζει 210 ντοκιμαντέρ από όλο τον κόσμο, πρωτότυπα αφιερώματα και μια σειρά από live ανοιχτές συζητήσεις, διαθέσιμες στο κανάλι του στο YouTube. Σας περιμένουμε στο www.filmfestival.gr όπου θα μπορείτε να παρακολουθήσετε δωρεάν τα ντοκιμαντέρ του 22ου ΦΝΘ από την Τρίτη 19 έως την Πέμπτη 28 Μαΐου. Κάθε ντοκιμαντέρ θα είναι διαθέσιμο για 400 θεάσεις σε χρήστες αποκλειστικά από την Ελλάδα.

ΠΩΣ ΒΛΕΠΩ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ;

*Από τις 19 Μαΐου μπαίνετε στο http://www.filmfestival.gr και ακολουθείτε το σύνδεσμο TDF22 ONLINE.

*Δημιουργείτε ένα λογαριασμό επιλέγοντας «Create account» στο επάνω δεξιά μέρος της οθόνης.

*Συμπληρώνετε το όνομα, το email και τον κωδικό που επιθυμείτε. Μπορείτε τώρα να παρακολουθήσετε τα διαθέσιμα ντοκιμαντέρ.

*Βρείτε το ντοκιμαντέρ που επιθυμείτε είτε μέσω αναζήτησης, είτε από τις λίστες ανά τμήμα που θα βρείτε στο κεντρικό μενού.

*Επιλέξτε το ντοκιμαντέρ που επιθυμείτε να παρακολουθήσετε. Θα λάβετε ένα email επιβεβαίωσης.

*Πατήστε «Play Now» ώστε να ξεκινήσει η προβολή.

*Έχετε 24 ώρες να δείτε την ταινία.

*Σε περίπτωση που δεν την δείτε, η θέση σας ακυρώνεται.

*Μείνετε συντονισμένοι καθημερινά για τη διαθεσιμότητα των ταινιών.

*Θα είμαστε στη διάθεσή σας κάθε μέρα 10.00 με 01.00 με live chat για να απαντήσουμε σε ερωτήσεις και απορίες.

ΑΦΙΣΑ ΚΑΙ TRAILER

Την αφίσα της διοργάνωσης δημιούργησε ο designer Σάκης Στριτσίδης και το επίσημοtrailer του online 22ου ΦΝΘ επιμελήθηκε ο Νίκος Πάστρας.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ

Φέτος, για πρώτη φορά, το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης έχει τρία διαγωνιστικά διεθνή τμήματα: Μεγάλου Μήκους ντοκιμαντέρ, Newcomers με πρώτες και δεύτερες ταινίες δημιουργών και >>Film Forward.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

Δυναμικό παρών δηλώνει και φέτος το ελληνικό ντοκιμαντέρ, το οποίο εξελίσσεται με γοργούς ρυθμούς. Συνολικά, 77 ελληνικές παραγωγές θα προβληθούν, ενώ το ελληνικό ντοκιμαντέρ διαγωνίζεται στα διεθνή διαγωνιστικά τμήματα.

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

  • Διοργανώνουμε ένα πλήρες και απρόσμενο αφιέρωμα στο animated ντοκιμαντέρ, ένα υβριδικό υπο-είδος που αναπτύσσεται ραγδαία.
  • Εξερευνούμε ένα ζήτημα με γεωλογικές, περιβαλλοντολογικές, κοινωνικές, φιλοσοφικές, πολιτικές και πολιτισμικές προεκτάσεις, μέσα από το τολμηρό αφιέρωμα στην Ανθρωπόκαινο Εποχή.
  • Γνωρίζουμε τον κόσμο των memes με συναρπαστικά, εύστοχα, αιχμηρά, πολιτικά ή ακόμη και χιουμοριστικά ντοκιμαντέρ.

LIVE ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ

Το 22ο ΦΝΘ συμπληρώνει το πρόγραμμά του με μία σειρά live ανοιχτών συζητήσεων που μπορείτε να παρακολουθήσετε ζωντανά στο κανάλι του Φεστιβάλ στο YouTube.

  • Συνομιλούμε με τον διάσημο πολεμικό ανταποκριτή Ρόμπερτ Φισκ, πρωταγωνιστή του ντοκιμαντέρ This is Not a Movie και τον σκηνοθέτη του, Γιούνγκ Τσανγκ την Πέμπτη 21 Μαΐου στις 21:00.
  • Συμμετέχουμε στην πιο επίκαιρη συζήτηση για την Ανθρωπόκαινο εποχή και τις επιπτώσεις της ανθρώπινης παρέμβασης στο περιβάλλον την Κυριακή 24 Μαΐου, στις 20:00, με τους: Ορέστη Ανδρεαδάκη, καλλιτεχνικό διευθυντή Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης/ Γιάννη Μπουτάρη, πρόεδρο και ιδρυτή Arcturos, / Κώστα Στασινόπουλο, επιμελητή και ιστορικό τέχνης, Serpentine Galleries, Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) / Κωνσταντίνο Βουδούρη, καθηγητή Γεωλογίας ΑΠΘ / Βανέσα Αρχοντίδου, αλπινίστρια / Χρυσόστομο Σταμούλη, καθηγητή Θεολογίας ΑΠΘ.
  • Μπαίνουμε στον κόσμο των memes μέσα από μία ανοιχτή συζήτηση με τον σκηνοθέτη του The Story of Technoviking, Ματίας Φριτς, τον αντιπρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου Γιάννη Ιωαννίδη και τους The Real Ancient Memes, την Τετάρτη 27 Μαΐου στις 20:00.