Home » 2016 » Γραφείο προϋπολογισμού: «Μη βιώσιμο το δημόσιο χρέος»

Γραφείο προϋπολογισμού: «Μη βιώσιμο το δημόσιο χρέος»

Archives

ληξιπρόθεσμο χρέοςΔιαφωτιστική είναι σε πολλά σημεία η έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους που δόθηκε στη δημοσιότητα την Τρίτη 26 Απριλίου και αφορά το πρώτο τρίμηνο του 2016 (Ιανουάριος– Μάρτιος). Εδώ το πλήρες κείμενο. Ξεχωρίζουν δύο διαφωτιστικές διαπιστώσεις για το δημόσιο χρέος και το πλεόνασμα.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Η πρώτη παρατήρηση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους σχετίζεται με το δημόσιο χρέος, όπου ορθά – κοφτά ομολογείται πως «το χρέος της Ελλάδας δεν είναι βιώσιμο». Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους καταλήγει σε αυτό το συμπέρασμα χρησιμοποιώντας τη μεθοδολογία (παρούσας αξίας) που χρησιμοποιεί το ΔΝΤ και την οποία χρησιμοποίησε πρόσφατα και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας. Ορίζεται δε ως το άθροισμα όλων των μελλοντικών υποχρεώσεων του υπάρχοντος χρέους (τόκοι και χρεολύσια) προεξοφλημένο με το επιτόκιο της αγοράς.

Η έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού αναφέρει πως «σε ονομαστικούς όρους, το χρέος της Ελλάδας ξεπερνά το 175% του ΑΕΠ». Για την ακρίβεια και με βάση την ανακοίνωση της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας, Γιούροστατ, που εκδόθηκε στις 21 Απριλίου, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας το 2015 ανήλθε ως ποσοστό στο 176,9% του ΑΕΠ και σε απόλυτο μέγεθος σε 311,452 δις. ευρώ, σημαντικά αυξημένο από τα επίπεδα του 2012 (159,6% του ΑΕΠ και 305,094 δις. ευρώ). Με βάση την ίδια πηγή η Ελλάδα, 6 χρόνια μετά την βύθισή της στην κοινωνική κόλαση των μνημονίων κι αφού έχουν δοκιμαστεί οι πιο απίθανοι κυβερνητικοί σχηματισμοί για να τιθασεύσουν τη δημοσιονομική κρίση, εξακολουθεί να έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην ΕΕ, με τη δεύτερη (Ιταλία: 132,7%) και τρίτη χώρα (Πορτογαλία: 129% του ΑΕΠ) να απέχουν σημαντικά από τις αξιοθρήνητες ελληνικές επιδόσεις. Κοινώς, η θεραπεία – σοκ που συνεχίζει να επιβάλλεται στην ελληνική κοινωνία έχει αποτύχει να μειώσει το χρέος!

Τα στοιχεία της Γιούροστατ χρήζουν σχολιασμού και σε ό,τι αφορά την παρατηρούμενη μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ τόσο στην ευρωζώνη (90,7% το 2015, 92% το 2014, 91,1% το 2013 και 89,3% το 2012) όσο και στην ΕΕ των 28 (85,2% το 2015, 86,8% το 2014, 85,5% το 2013 και 83,8% το 2012), για πρώτη φορά τουλάχιστον από το 2012. Ειδικότερα, αξίζει να τονιστεί ότι παρά την πτώση του χρέους ως ποσοστό, το δημόσιο χρέος ως απόλυτο μέγεθος δεν μειώνεται, αλλά αυξάνεται! Δηλαδή, παρά τις περικοπές που έχουν υιοθετηθεί και τη μείωση των ελλειμμάτων, το πρόβλημα του δημόσιου χρέους εξακολουθεί να υπάρχει…

Επιστρέφοντας στα οικεία κακά, το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής εκτιμά την παρούσα αξία του χρέους το 2015 σε 148,54% του ΑΕΠ (αν χρησιμοποιήσουμε αναπροεξοφλητικό επιτόκιο 5%), 112,90% ή 103,25% (αν αντίστοιχα χρησιμοποιήσουμε αναπροεξοφλητικό επιτόκιο 8% ή 10%). Σε κάθε περίπτωση, το ελληνικό χρέος ξεπερνά κατά πολύ το όριο του 85% και 90% του ΑΕΠ που είναι σύμφωνα με το ΔΝΤ και την ΕΕ, αντίστοιχα, το όριο βιωσιμότητας του χρέους για τις αναπτυγμένες χώρες.

Η συγκεκριμένη εκτίμηση έχει ξεχωριστή σημασία επειδή διαψεύδει τον υπουργό Ανάπτυξης, Γιώργο Σταθάκη, ο οποίος μιλώντας σε ελληνογερμανικό συνέδριο στο Βερολίνο στις 5 Απριλίου είχε χαρακτηρίσει το ελληνικό δημόσιο χρέος ως βιώσιμο. Η αξιολόγησή του που αντιβαίνει ακόμη και με την εκτίμηση του ΔΝΤ για το ελληνικό χρέος από το 2015 και μετά προφανώς υπαγορευόταν από πολιτικά κίνητρα. Επί της ουσίας δήλωνε την πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να υπαναχωρήσει από τη θέση της για την ανάγκη διαγραφής μέρους έστω του ελληνικού χρέους και να στοιχηθεί πίσω από το Βερολίνο που έχει αποκλείσει κάθε τέτοιο ενδεχόμενο. Θέση που αποτυπώθηκε και στη συμφωνία της 12ης Ιουλίου 2015 όπου στην προτελευταία σελίδα και στην 3η από το τέλος παράγραφο αναφέρεται κατά λέξη πως «η σύνοδος κορυφής για το ευρώ τονίζει ότι δεν μπορούν να αναληφθούν απομειώσεις της ονομαστικής αξίας του χρέους».

Μη διατηρήσιμα πλεονάσματα

Αποστάσεις κρατάει η έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού και σε ό,τι αφορά τα πλεονάσματα, χάριν των οποίων το ΔΝΤ ζητά από την κυβέρνηση να νομοθετήσει ένα επιπλέον πακέτο μέτρων – κάβα, όπως χαρακτηρίστηκαν. Αξίζει να τονιστεί ότι η πίεση του διεθνούς οργανισμού δεν είναι αυθαίρετη. Στηρίζεται στις υποχρεώσεις που είχε αναλάβει η κυβέρνηση Τσίπρα με το Μνημόνιο του Αυγούστου. Προβλεπόταν συγκεκριμένα ότι από φέτος μέχρι και το 2018, ο προϋπολογισμός θα είχε ένα θετικό αποτέλεσμα της τάξης του 0,50%, 1,75% και 3,5%, αντίστοιχα. «Πόσο όμως εφικτή είναι η επίτευξη των πλεονασμάτων αυτών;», αναφέρει η έκθεση. Και συνεχίζει, αμφισβητώντας όχι μόνο τη δυνατότητα αλλά και τη σκοπιμότητα του «χρυσού δημοσιονομικού κανόνα»: «Ενώ τα τελευταία δημοσιονομικά στοιχεία δείχνουν ότι τους πρώτους μήνες του 2016 υπάρχει πλεόνασμα περίπου 3 δις. ευρώ (έναντι στόχου 1 δις. ευρώ), αυτό έχει επιτευχθεί κυρίως λόγω της περικοπής πληρωμών του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, της στάσης πληρωμών του δημοσίου, αλλά και από την αύξηση των εσόδων του δημοσίου». Εν ολίγοις, «ελληνικά στατιστικά» είναι το πλεόνασμα για το οποίο καμαρώνει η κυβέρνηση…

Το αδιέξοδο που προκαλεί αυτή η επίπλαστη εικόνα φαίνεται καλύτερα αν δούμε πως οι αυξανόμενες οφειλές της γενικής κυβέρνησης (από 4,685 δις. ευρώ στο τέλος του 2015, σε 4,814 δις. τον Ιανουάριο του 2016 και 5,401 δις. τον Φεβρουάριο – πάντα σε μηνιαία βάση) τροφοδοτούν, έστω κι εν μέρει, ένα άλλο φαύλο κύκλο ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς την αντίθετη κατεύθυνση: από τους ιδιώτες αυτή τη φορά προς την κυβέρνηση. Αυτού του είδους οι ληξιπρόθεσμες οφειλές από 1,46 δις. ευρώ τον Ιανουάριο του 2016 αυξήθηκαν σε 2,8 δις. ευρώ τον Φεβρουάριο. Η αδυναμία ωστόσο των πολιτών να ανταποκριθούν στις φορολογικές υποχρεώσεις τους φέρνει στην επιφάνεια ένα πρόβλημα πολύ πιο σοβαρό: το πρόβλημα της αδυναμίας πλέον των φορολογουμένων να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες υποχρεώσεις τους. Αναφέρει η έκθεση: «Όπως προκύπτει από το επίπεδο και το ρυθμό συνεχόμενης αύξησης των ληξιπρόθεσμων οφειλών των ιδιωτών προς το Δημόσιο, η φοροδοτική ικανότητα των πολιτών τείνει να εξαντληθεί. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των ιδιωτών προς το δημόσιο ανήλθαν μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2015 στο ποσό των 86,3 δις. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 14,7% σε ετήσια βάση». Στο διάγραμμα φαίνεται καλύτερα το «βουνό» των ληξιπρόθεσμων των ιδιωτών προς το δημόσιο. Τα ληξιπρόθεσμα των ιδιωτών εύκολα μπορεί να υποθέσει κανείς ότι θα γνωρίσουν νέες δόξες τους αμέσως επόμενους μήνες, όταν αρχίσει η πληρωμή της φορολογίας εισοδήματος του 2015, οπότε θα δημιουργηθεί μια νέα γενιά χρεοκοπημένων νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Σε αυτό το έδαφος οι νέοι φόροι που περιλαμβάνει η συμφωνία της κυβέρνησης με τους θεσμούς θα αποτελέσουν τη χαριστική βολή στην οικονομία, εξαφανίζοντας και την τελευταία ελπίδα για ανάκαμψη της οικονομίας…

Το Γραφείο Προϋπολογισμού συνεχίζει την αποδόμηση του δόγματος των πλεονασμάτων που ενστερνίζεται η κυβέρνηση με τα εξής: «Η επίτευξη και διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων για σειρά ετών είναι εξαιρετικά δύσκολη και σπάνια. Στο πλαίσιο αυτό η ιδέα για επίτευξη (και διατήρηση) υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων στην Ελλάδα χαρακτηρίστηκε ως “ιδιαίτερα επικίνδυνη” από τον Λάρι Σάμερς, πρώην επικεφαλής οικονομολόγο της Παγκόσμιας Τράπεζας». Ο Λάρι Σάμερς, πρώην οικονομικός σύμβουλος του προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, πρώην υπουργός Οικονομικών και πρώην πρόεδρος του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, τον οποίο επικαλείται το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους, μιλώντας στις 13 Απριλίου 2016 σε δημόσια εκδήλωση του ΔΝΤ, παρουσία μάλιστα της γενικής διευθύντριάς του Κριστίν Λαγκάρντ, είχε τονίσει πως χώρες όπως η Ελλάδα δε χρειάζονται περαιτέρω λιτότητα, αλλά βιώσιμες δημόσιες επενδύσεις. Επισήμανε μάλιστα τον κίνδυνο η λιτότητα να κάνει τα πράγματα στην οικονομία ακόμη χειρότερα…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στο περιοδικό Επίκαιρα στις 28 Απριλίου 2016

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

%d bloggers like this: