Home » 2012 » Γερμανική μπότα στη Μαδρίτη (Επίκαιρα, 12-18 Ιουλίου 2012)

Γερμανική μπότα στη Μαδρίτη (Επίκαιρα, 12-18 Ιουλίου 2012)

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

Archives

Αντιμέτωπη με τις αρνητικές αποφάσεις που λήφθησαν στην σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 29ης Ιουνίου βρίσκεται η Μαδρίτη κι οι άλλες κλυδωνιζόμενες χώρες του ευρωπαϊκού νότου. Η απόφαση των 27 ηγετών μπορεί να έγινε δεκτή με αντιρρήσεις στη Γερμανία (ως «θεσμοθετημένη ανευθυνότητα» χαρακτηρίστηκε από το Βερολίνο σύμφωνα με το περιοδικό Der Spiegel) παρόλα αυτά αποτελεί μια ακόμη γερμανική επιτυχία που οξύνει τις δυσκολίες για τις χώρες που απειλούνται από την κρίση χρέους. Η Γερμανία έκανε δύο μικρές υποχωρήσεις για να πετύχει μια μεγάλη νίκη που είναι η επέκταση των Μνημονίων, η ενοποίηση του τραπεζικού τομέα και η συνέχιση της στήριξης των τραπεζών με δημόσιο χρήμα ή εγγυήσεις.

Η Άνγκελα Μέρκελ πράγματι αναγκάστηκε να δεχτεί ένα συμβιβασμό και να κάνει ένα βήμα πίσω, αποδεχόμενη για παράδειγμα την δυνατότητα αγοράς από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) ομολόγων χωρών που βλέπουν τα επιτόκια δανεισμού τους να απογειώνονται. Μια επιπλέον τακτική υποχώρηση ήταν και η δυνατότητα των απειλούμενων τραπεζών να δανείζονται απ’ ευθείας από τον Μηχανισμό κι έτσι να μην αυξάνεται το δημόσιο χρέος εκείνων των κρατών που βλέπουν το τραπεζικό τους σύστημα να απειλείται. Η επιλογή αυτή αποδεικνύεται ιδιαίτερα ευνοϊκή για την Ισπανία, καθώς έτσι το δημόσιο χρέος της θα συνεχίσει να είναι ένα από τα χαμηλότερα στην ΕΕ (68,5% του ΑΕΠ το 2011 σύμφωνα με ανακοίνωση της Eurostat με ημερομηνία 23 Απριλίου 2012).

Κενό γράμμα η γερμανική υποχώρηση

Στην πράξη όμως πρόκειται για διευκολύνσεις που είτε εγκυμονούν τεράστιους κινδύνους ή αποτελούν κενό γράμμα.

Η δυνατότητα αγοράς ισπανικών ή ιταλικών ομολόγων από τον Μηχανισμό θα γίνεται από την δευτερογενή αγορά, όπως έχει συμβεί κι άλλες φορές πρόσφατα και πιο συγκεκριμένα το φθινόπωρο του 2011. Δεν πρόκειται δηλαδή για κάποιο νέο μέτρο. Έτσι όμως, δεν εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη έκδοση των κρατικών ομολόγων και η ασφαλής χρηματοδότηση των δανειακών αναγκών της κάθε κυβέρνησης, όπως θα συνέβαινε αν αγοράζονταν τα ομόλογα από την πρωτογενή αγορά. Επιπλέον, οι λεπτομέρειες μένουν να καθοριστούν στη συνέχεια.

Η δεύτερη υποχώρηση του Βερολίνου ωστόσο στερείται πραγματικού περιεχομένου γιατί ένας λόγος υπήρχε για να μην επιβαρυνθεί το δημόσιο χρέος: να αποφευχθεί η εφαρμογή αντιλαϊκών μέτρων περικοπής κοινωνικών δαπανών. Από τη στιγμή όμως που η κυβέρνηση του Μαριάνο Ραχόι εφαρμόζει αδιαμαρτύρητα κι από τώρα αυτά τα μέτρα το αποτέλεσμα είναι ίδιο σαν να είχε αυξηθεί το δημόσιο χρέος και να καλούταν να λάβει έκτακτα μέτρα. Τα όσα επιβάλλει ήδη η κυβέρνηση του Ραχόι θυμίζουν έντονα το «δικό» μας Μνημόνιο. Τις τελευταίες μέρες, για παράδειγμα, ξεχωρίζουν τα εξής: Αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις, ιδιωτικοποιήσεις – λουκέτα και νέοι φόροι. Ειδικότερα η Μαδρίτη ανακοίνωσε τελευταία στιγμή αύξηση των φόρων στα αεροδρόμια που ως αποτέλεσμα θα έχουν κάθε τουρίστας να επιβαρυνθεί με 7 ευρώ επιπλέον. Το δεύτερο μέτρο σχετίζεται με τις αφόρητες πιέσεις που ασκούνται στις αυτόνομες περιοχές για περικοπή δαπανών. Τους ζητείται ειδικότερα να πουλήσουν ή να κλείσουν δημόσιες επιχειρήσεις που διατηρούν υπό τον έλεγχό τους. Υπολογίζεται χαρακτηριστικά πως από τις 4.000 δημόσιες επιχειρήσεις που υπάρχουν σε όλη την Ισπανία, η συντριπτική πλειοψηφία ανήκει στις αυτόνομες περιοχές. Η Μαδρίτη ζητά να κλείσουν άμεσα οι 80 απ’ αυτές.

Εργασιακός μεσαίωνας

Το σημαντικότερο μέτρο ωστόσο που έχει προκαλέσει τον μεγαλύτερο διχασμό στην Ισπανία σχετίζεται με την απελευθέρωση του ωραρίου στα εμπορικά καταστήματα. Το επιχείρημα που επικαλείται η κυβέρνηση είναι η διευκόλυνση των τουριστών, ώστε να μπορούν να ψωνίζουν ανεμπόδιστα. Απέναντι στο μέτρο αυτό έχει ξεσηκωθεί θύελλα αντιδράσεων με τον σύλλογο των εμπόρων της Μαδρίτης (FECUR) να κάνει λόγο για απώλεια 40.000 θέσεων εργασίας από τα μικρά και μεσαία εμπορικά που δεν μπορούν να ακολουθήσουν τις πολυεθνικές αλυσίδες στα εξοντωτικά ωράρια λειτουργίας κι επίσης την Καταλωνία να απειλεί ότι θα προσφύγει στο συνταγματικό δικαστήριο ζητώντας την ακύρωση του νόμου. Στον ίδιο επίσης νόμο για τις εργασιακές σχέσεις περιλαμβάνονται κι άλλες διατάξεις που έχουν προακλέσει σφοδρές αντιδράσεις όπως για παράδειγμα η υποκατάσταση των συλλογικών διαπραγματεύσεων από μονομερείς αποφάσεις της επιχείρησης καθώς στο εξής (και με βάση όσα προβλέπονται στο άρθρο 41) η διεύθυνση θα μπορεί να τροποποιεί τις συνθήκες εργασίας χωρίς να δίνει καν εξηγήσεις. Πρόκειται εν ολίγοις για τον ίδιο εργασιακό Μεσαίωνα, το ίδιο βασίλειο εργοδοτικής αυθαιρεσίας που έχει επιβληθεί και στην Ελλάδα υπό τις αυτηρές οδηγίες της Τρόικας.

Παρόλα αυτά δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι η Ισπανία θα αποφύγει την κηδεμονία. Η απόφαση της Συνόδου Κορυφής ήταν τόσο σαφής ώστε οι χαρές (που στην Ελλάδα κράτησαν πολλές μέρες) στην Ισπανία δεν κράτησαν παρά ώρες, μέχρι να διαβάσουν το ανακοινωθέν που αναφέρει: «Όταν δημιουργηθεί ένας αποτελεσματικός ενιαίος εποπτικός μηχανισμός, που θα περιλαμβάνει και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, για τις τράπεζες στην ευρωζώνη ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας θα μπορεί, εφαρμόζοντας την κανονική απόφαση, να έχει τη δυνατότητα ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών. Αυτό θα εξαρτάται από τις κατάλληλες προϋποθέσεις, που θα περιλαμβάνουν την συμμόρφωση με τους κανόνες κρατικής βοήθειας, που θα είναι εξειδικευμένοι κατά θεσμό, κλάδο ή επίπεδο οικονομίας και θα μορφοποιούνται σε ένα Μνημόνιο Κατανόησης». Και για όποιον δεν κατάλαβε, γρλεφει το κείμενο των συμπερασμάτων τρεις αράδες παρακάτω: «Καλούμε στην γρήγορη ολοκλήρωση του Μνημονίου Κατανόησης που θα συνοδεύει  τη χρηματοοικονομική υποστήριξη προς την Ισπανία για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών της». Επομένως, παρότι τα χρήματα ή οι εγγυήσεις για την ανακεφαλαιοποίηση των ισπανικών τραπεζών δεν θα εκταμιευθούν από το ισπανικό δημόσιο, Μνημόνιο θα επιβληθεί. Δεν πρόκειται να το γλιτώσουν οι Ισπανοί, παρότι το δημόσιο χρέος τους θα παραμείνει στα σημερινά του επίπεδα!

Υπό κηδεμονία οι τράπεζες

Ούτε επίσης πρόκειται να αποφύγουν το καθεστώς υποτέλειας κι εξωτερικού ελέγχου της οικονομίας τους. Μπορεί να μην είναι τόσο ταπεινωτικό όσο αυτό που επιβλήθηκε στην Ελλάδα και θα επιβληθεί στην Κύπρο, παρόλα αυτά άλλοι θα αποφασίζουν για την τύχη των ισπανικών τραπεζών και συγκεκριμένα οι πιστωτές. Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε η υπουργός Οικονομικών της Φινλανδίας, Γιούτα Ουρπιλάινεν, την Πέμπτη 5 Ιουλίου περιέγραψε με ακρίβεια το περιεχόμενο των διμερών συνομιλιών που θα έχει με την ισπανική πολιτική ηγεσία, όπου θα θέσει τους όρους της χώρας της για τη συμμετοχή στη χρηματοδότηση των ισπανικών τραπεζών. Ειδικότερα θα απαιτήσει την συμμετοχή στην ανακεφαλαιοποίηση μόνο των βιώσιμων τραπεζών κι επίσης θα ζητήσει να κλείσουν οι μη βιώσιμες τράπεζες! Αναμφισβήτητα είναι ένα σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση ενοποίησης του τραπεζικού τομέα της Ευρώπης, που θα τον θέσει υπό γερμανικό έλεγχο. Από τη στιγμή που το Ελσίνκι θα έχει λόγο για τον τραπεζικό τομέα της Ισπανίας (όπως κατ’ αντιστοιχία έκανε και με την Ελλάδα υποστηρίζοντας πως δεν θέλει να θέσει σε κίνδυνο τα λεφτά των Φινλανδών ή να χάσει την υψηλή βαθμολογία που ήδη απολαμβάνει από τους οίκους αξιολόγησης) είναι εμφανές ότι και η Ισπανία τίθεται σε καθεστώς κηδεμονίας. Ομολογουμένως περιορισμένης, αλλά γρήγορα θα αποδειχθεί πως η εποπτεία των οικονομιών είναι όπως κι η εγκυμοσύνη. Δεν υπάρχει λίγη εποπτεία, όπως δεν υπάρχει ολίγον έγκυος…

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: