Home » 2009 » Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ υπηρέτης κερδοσκόπων (Πριν, 19/12/2009)

Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ υπηρέτης κερδοσκόπων (Πριν, 19/12/2009)

Κείμενο συμβολής

Για το παρόν και το μέλλον της Αριστεράς

Archives

Το διεθνές τίμημα για την υπέρβαση της κρίσης

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΚΤΡΟΧΙΑΣΜΟΣ

Δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα! Όσο κι αν η είσοδος της Ελλάδας στην μεγαλύτερη οικονομική κρίση της μεταπολεμικής περιόδου με ένα βεβαρημένο παρελθόν υψηλού δημόσιου χρέους και ελλείμματος, ταυτόχρονα με μια αποδιαρθρωμένη παραγωγική βάση να την οδήγησε μια ώρα αρχύτερα στον δημοσιονομικό εκτροχιασμό, το πρόβλημα λίγο ή πολύ απαντάται σε όλο τον κόσμο. Δημιουργήθηκε δε, όταν σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης η απάντηση που δόθηκε στην απειλή της οικονομικής κατάρρευσης περιελάμβανε τον πιο αχαλίνωτο κεϋνσιανισμό στο σκέλος που αφορά το κεφάλαιο, με αφειδώλευτες ενέσεις ρευστότητας και κάθε είδους επιδοτήσεις ή άτοκες δανειοδοτήσεις, ακόμη και δωρεές. Κατά συνέπεια η αύξηση του χρέους και του ελλείμματος, σε τόσο επικίνδυνα επίπεδα, δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας πολιτικής κοινωνικών παροχών ή γενναίων μισθολογικών αυξήσεων. Είναι το αποτέλεσμα μιας σαφέστατα ταξικής οικονομικής πολιτικής.

Προς επίρρωση τα συμπεράσματα του διεθνούς Τύπου και διεθνών ιμπεριαλιστικών οργανισμών. Ανέφεραν συγκεκριμένα οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς στις 26 Νοέμβρη σε ανάλυση με τον εύγλωττο τίτλο, «Οι φορολογούμενοι αντιμέτωποι με μια γενιά θυσιών»: «Το αποτέλεσμα των δημοσιονομικών πακέτων στήριξης και στις 20 σχεδόν μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη ήταν η άνοδος των ελλειμμάτων σε επίπεδα πρωτοφανή για καιρό ειρήνης, του χρέους σε τόσο μεγάλα ύψη ώστε να μην υπάρχουν πολεμοφόδια για να διεξαχθεί ένας άλλος οικονομικός πόλεμος και τέλος ένας λογαριασμός για να καθαρίσει όλη αυτή η βρώμα που οι φορολογούμενοι θα τον νιώθουν στο πετσί τους για ολόκληρη την επόμενη γενιά. Οι τελευταίες εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δείχνουν ότι τα ελλείμματα των ανεπτυγμένων χωρών κυμαίνονταν γύρω στο 1,7% του εθνικού εισοδήματος πριν ξεσπάσει η οικονομική κρίση το 2007. Αυτό το χρόνο αναμένονται να φθάσουν το 9,7% και το 2010 το 8,7%. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος αναμένεται να εκραγεί από ένα μέσο επίπεδο για όλες τις ανεπτυγμένες χώρες της τάξης του 78% το 2007, στο 118% το 2014»! Το δημόσιο χρέος τους έτσι προβλέπεται να είναι μεγαλύτερο ακόμη κι από της Ελλάδας που προβλέπεται να φθάσει το 114%.

Υπάρχουν κι άλλες συγκρίσεις που μπορούν να γίνουν προκειμένου το δημοσιονομικό πρόβλημα του ελληνικού καπιταλισμού να τεθεί στις πραγματικές, διεθνείς του βάσεις: Από το δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ που αναμένεται να φθάσει το 12,5% του ΑΕΠ το τρέχον οικονομικό έτος, μέχρι το δημόσιο χρέος της Ιαπωνίας που έχει ξεφύγει πολύ πάνω από το 180% ενώ ταυτόχρονα το δημοσιονομικό της έλλειμμα, πηγή τροφοδοσίας του χρέους κυμαίνεται πάνω από 10% του ΑΕΠ. Καθόλου τυχαία κάθε μια από τις δύο αυτές χώρες θα προσφέρει φέτος και τον επόμενο χρόνο στον ιδιωτικό τομέα για να αντιμετωπιστεί η κρίση το 4% σχεδόν του ΑΕΠ της!

Ποιος ευθύνεται λοιπόν για την εκτίναξη του δημόσιου χρέους και των ελλειμμάτων του κρατικού προϋπολογισμού;

Στη μια συντηρητική αναθεώρηση της πολιτικής της μετά την άλλη προχωρά η κυβέρνηση μετά την κατάθεση του προϋπολογισμού, φθάνοντας δια στόματος του πρωθυπουργού να εξαγγείλει από το Ζάππειο πως «στους επόμενους τρεις μήνες θα πάρουμε εκείνες τις αποφάσεις που δεν πήραμε δεκαετίες ολόκληρες». Δηλαδή αποφάσεις που θα εκτινάξουν την ανεργία και θα αυξήσουν τη φτώχεια.

«Ό,τι θέλουν οι αγορές» δεσμεύεται να υλοποιήσει το ΠΑΣΟΚ, αδιαφορώντας για τον κοινωνικό αντίκτυπο

Το ΠΑΣΟΚ ωστόσο στην Ελλάδα και όλες οι αστικές κυβερνήσεις στον υπόλοιπο κόσμο αποφεύγοντας μια πραγματιστική, ψυχρή εξέταση του δημοσιονομικού προβλήματος συσκοτίζουν τις σύγχρονες αιτίες δημιουργίας του. Κι αντίθετα επιδίδονται σε μια ακατάσχετη κινδυνολογία που ως απώτερο ζητούμενο έχει να φορτώσει στις πλάτες των εργαζομένων το κόστος επίλυσης της δημοσιονομικής κρίσης.

Τα μέτρα έτσι που εξήγγειλε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ την προηγούμενη εβδομάδα με διάφορες αφορμές (από την ομιλία του πρωθυπουργού, Γιώργου Παπανδρέου στο Ζάππειο τη Δευτέρα, μέχρι την κεκλεισμένων των θυρών ομιλία του υπουργού Οικονομικών, Γ. Παπακωνσταντίνου, στο Σίτι του Λονδίνου την Τετάρτη και τις δηλώσεις του στο υπουργείο της πλατείας Συντάγματος προχθές το μεσημέρι) συνιστούν μια εκ βάθρων και άγρια συντηρητική αναθεώρηση της ίδιας της δικής της πολιτικής. Όχι αυτής που εξήγγειλε προεκλογικά, αλλά ακόμη κι εκείνης που αποτύπωσε στον κρατικό προϋπολογισμό που ξεκίνησε ήδη να συζητιέται στη Βουλή. Θα συμβεί έτσι το εξής γελοίο, ακράδαντο τεκμήριο ανυποληψίας των επίσημων πολιτικών δεσμεύσεων: Την ώρα που θα συζητιέται ο κρατικός προϋπολογισμός στη Βουλή θα ανατρέπεται από την ίδια την κυβέρνηση! Τα νέα μέτρα της κυβέρνησης – που όποιος τολμούσε να τα προδικάσει την προεκλογική περίοδο θα θεωρούταν τερατολόγος – αφορούν: Μείωση ή και πάγωμα των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων μέσω της μείωσης των επιδομάτων κατά 10% που σημαίνει μείωση των συνολικών αποδοχών κατά 4%, όπως εξήγησε ο αρμόδιος υπουργός στους τραπεζίτες του Λονδίνου. Πάγωμα των προσλήψεων στον δημόσιο τομέα (με εξαίρεση τους τομείς υγείας, παιδείας και καταστολής) με 1 πρόσληψη ανά 5 συνταξιοδοτήσεις. Μείωση των συμβάσεων εργασίας στο δημόσιο κατά ένα τρίτο. Ιδιωτικοποιήσεις συνολικής αξίας 2,5 δισ. για το 2010 στις οποίες μεταξύ άλλων θα συμπεριλαμβάνονται η Αγροτική Τράπεζα και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο. Επιχειρηματική αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας μέσω της εισαγωγής της στο χρηματιστήριο. Μείωση των δημόσιων λειτουργικών δαπανών κατά 10% και των καταναλωτικών δαπανών κατά 25%. Κατάργηση των φοροαπαλλαγών και αύξηση των αντικειμενικών αξιών (που θα πυροδοτήσουν αυξήσεις στις πραγματικές τιμές και νέους φόρους) και των (έμμεσων) ειδικών φόρων κατανάλωσης σε ποτά, τσιγάρα και καύσιμα. Επιτάχυνση της κατάθεσης στη Βουλή του φορολογικού νομοσχεδίου μέχρι τον Μάρτιο. Περιορισμός των συνταγογραφούμενων φαρμάκων και των νοσοκομειακών παροχών υπό την επίκληση της καταπολέμησης της διαφθοράς. Δραματική μείωση της λίστας επαγγελμάτων που εντάσσονται στη λίστα των Βαρέων και Ανθυγιεινών μέσω του νέου αντιασφαλιστικού νόμου. Άνοιγμα των λεγόμενων κλειστών επαγγελμάτων, κλπ.

Τι θα σημάνουν όλα αυτά; Φτώχεια, μείωση της απασχόλησης κι αύξηση της ανεργίας, υποβάθμιση των υπηρεσιών που παρέχει το κράτος στους εργαζόμενους ενώ για τους αστούς ειδικότερα προβλέπεται βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών με τη δημιουργία των one stop shop και την μείωση των ημερών που απαιτούνται για την ίδρυση μιας επιχείρησης, λιτότητα, μεγαλύτερα φορολογικά βάρη για τους εργαζόμενους κι επιδείνωση της σχέσης έμμεσων προς άμεσους φόρους με την αύξηση των πρώτων, υποβάθμιση των παρεχόμενων ασφαλιστικών υπηρεσιών και περαιτέρω αύξηση των δαπανών που θα καταβάλλουν οι οικογένειες των εργαζομένων στην παρασιτική ιδιωτική υγεία, περισσότερα χρόνια εργασίας για τη συνταξιοδότηση, χτύπημα στα μεσαία στρώματα που επωφελούνται από το κορδόνι προστασίας των κλειστών επαγγελμάτων κι άλωσή τους από μονοπωλιακές καπιταλιστικές επιχειρήσεις, κ.λπ! Αυτά είναι τα έργα του ΠΑΣΟΚ τις πρώτες 70 ημέρες διακυβέρνησης. Κι είναι μόνο η αρχή. Γιατί είναι απόλυτα σίγουρο πως και το αντιασφαλιστικό και το φορολογικό νομοσχέδιο στο τέλος θα κρύβουν δυσάρεστες εκπλήξεις για τους εργαζόμενους, που τις κρατούν κρυφές από τώρα για να μην δουν τον κόσμο να τους βρίζει και να τους γυρίζει την πλάτη!

Η δήλωση άλλωστε του πρωθυπουργού από το Ζάππειο πως «μέσα στους επόμενους τρεις μήνες, θα πάρουμε εκείνες τις αποφάσεις που δεν πήραμε δεκαετίες ολόκληρες», αποτελεί προανάκρουσμα για μια ατελείωτη σειρά αντιλαϊκών αποφάσεων που θα λάβει το ΠΑΣΟΚ μέχρι την άνοιξη, εκμεταλλευόμενο το μούδιασμα στις συνειδήσεις των εργαζομένων που έπεται κάθε κυβερνητικής αλλαγής κι ανταμείβοντας την αστική τάξη για το χρίσμα που του προσέφερε άνευ όρων και επιφυλάξεων όλο τον προηγούμενο χρόνο. Ας φανταστούμε αντίθετα, για να ερμηνεύσουμε έστω κι εκ των υστέρων τις εξελίξεις του τελευταίου εξαμήνου, τι θα συνέβαινε αν επιχειρούσε η ΝΔ να εφαρμόσει αυτά τα μέτρα. Ποια θα ήταν η στάση του Τύπου, της ΓΣΣΕ, κλπ.

Το ΠΑΣΟΚ από την άλλη, διαβλέποντας τον ορατό κίνδυνο που δημιουργείται να μετατραπεί ο Γιωργάκης σε Μητσοτάκη κι ο Παπακωνσταντίνου σε Μάνο οχυρώνεται πίσω από τους κερδοσκόπους και τις απειλές κάθε απατεώνα. Στην πραγματικότητα όμως η πολιτική που ακολουθεί ακόμη κι αν συνέχιζε να έχει σε προτεραιότητα την άμβλυνση των δημοσιονομικών ανισορροπιών κι όχι την επίλυση του οξύτατου κοινωνικού ζητήματος – που αποκτά κατεπείγοντα χαρακτήρα λόγω της παρατεταμένης λιτότητας, δεν αποτελεί μονόδρομο. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, για παράδειγμα, κάλλιστα θα μπορούσε να αύξανε τους φόρους που πληρώνουν οι επιχειρήσεις και τότε πραγματικά θα γέμιζαν τα δημόσια ταμεία με ζεστό χρήμα. Το επιχείρημα που επικαλείται, πως τότε θα έφευγαν οι επενδυτές για να πάνε σε χώρες με ευνοϊκότερο φορολογικό περιβάλλον, είναι έωλο και προσχηματικό όχι γιατί δεν υφίσταται μειοδοτικός διαγωνισμός γύρω από τη φορολογία των επιχειρήσεων, αλλά γιατί σ’ αυτό τον διαγωνισμό τα πρωτεία τα κρατά η Ελλάδα! Φαίνεται από τη λίστα με τους συντελεστές φορολογίας κερδών του ΟΟΣΑ όπου η Ελλάδα το 2009 φορολογούσε με 25%, ενώ όλες σχεδόν οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης φορολογούσαν με υψηλότερους συντελεστές. Για παράδειγμα: Ολλανδία: 25,5%, Φινλανδία: 26%, Σουηδία: 26,3%, Πορτογαλία 26,5%, Ιταλία: 27,5%, Αγγλία: 28%, Ισπανία: 30%, Γερμανία: 30,2%, Βέλγιο: 34% και Γαλλία: 34,4%. Επομένως το κράτος μπορεί να φορολογήσει το κεφάλαιο αλλά δεν το κάνει όχι για να μην φύγουν οι διεθνείς επενδύσεις (κι ας ονοματίσουν κάποτε ποιες είναι αυτές) αλλά για να μην δυσαρεστηθούν οι αστοί της Ελλάδας, που είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι από την μείωση των φορολογικών συντελεστών του κεφαλαίου που ξεκίνησαν επί ΠΑΣΟΚ κι ολοκληρώθηκαν επί Καραμανλή με την μείωση από το 35% στο 25%.

Το ΠΑΣΟΚ είχε κι άλλη επιλογή κι είναι η μοναδική που θα μπορούσε να επιλύσει το δημοσιονομικό πρόβλημα ριζικά αν και σε βάθος χρόνου. Ο εκρηκτικός δε χαρακτήρας που αποκτά στην παρούσα συγκυρία το δημοσιονομικό πρόβλημα σε συγκερασμό με την εξελισσόμενη, αυθόρμητη και τυφλή, αναδιάρθρωση που συνοδεύει κάθε κρίση διευκόλυναν την εφαρμογή των αναγκαίων τομών. Να επιχειρούσε δηλαδή την αναδιάρθρωση του νοσηρού παραγωγικού μοντέλου ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού, ενισχύοντας δραστηριότητες παραγωγής νέων αξιών σε βάρος των υπηρεσιών (ισχυρό σημείο πώλησης του ελληνικού καπιταλισμού από ιδρύσεώς του) που αποδείχτηκαν βασιλικές οδοί για το πέρασμα της κρίσης, αυξάνοντας συνεχώς την ευθραυστότητα των παραγωγικών δομών του. Δειλό και καθόλου πειστικό φλερτ με μια τέτοια σκέψη αποτέλεσε το σχέδιο για την «πράσινη ανάπτυξη». Ο σοσιαλδημοκρατικός του χαρακτήρας υπογραμμιζόταν από την ιεράρχηση της μεγέθυνσης της πίτας που θα καθιστούσε περιττές τις βίαιες αναδιαρθρώσεις. Βυθίστηκε όμως πριν κάνει το παρθενικό του ταξίδι κι αποκαλυφθούν οι εσωτερικές του αντιφάσεις (καθώς το πεδίο δοκιμής του ήταν για μια ακόμη φορά οι υπηρεσίες) όταν το ΠΑΣΟΚ σήκωσε τη νεοφιλελεύθερη σκυτάλη, αναλαμβάνοντας να υλοποιήσει επώδυνα μέτρα που έμειναν στα χαρτιά για δεκαετίες.

Ρόλο ενορχηστρωτή στην αντιλαϊκή λαίλαπα που έρχεται έχει αναλάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιβεβαιώνοντας τον εγγενώς αντιδραστικό της ρόλο και με πρόσχημα τις ευθύνες της για τη διαφύλαξη της σταθερότητας του ευρώ, η ΕΕ έρχεται με την τρομοκρατία των ελλειμμάτων και του χρέους να αποκλείσει την εφαρμογή μιας πολιτικής ανάπαυλας κι ενός διαλείμματος στη λιτότητα, όπου συνέτειναν οι προεκλογικές εξαγγελίες του ΠΑΣΟΚ, πριν καν εφαρμοστούν. Και στη θέση αυτών των πολιτικών, να επιβάλλει μια άνευ προηγουμένου λιτότητα, ανάγοντας την Ελλάδα σε πείραμα ταχείας ανάνηψης για όλη την επικράτεια της ευρωζώνης και της ΕΕ, με ένα και μοναδικό ζητούμενο: την ικανότητα του κάθε αστικού κράτους να μπορέσει να εξοπλιστεί εκ νέου για να ξαναδώσει τον οικονομικό πόλεμο αν χρειαστεί, όπως έγραφαν οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς. Να διορθώσει δηλαδή τις δημοσιονομικές ανισορροπίες του ώστε στην επόμενη κρίση να μπορέσει να στηρίξει ξανά το κεφάλαιο από τους κλυδωνισμούς. Αναντικατάστατο ρόλο, όπως αποδείχτηκε, στην επιβολή αυτής της πολιτικής έπαιξαν θεσμοί όπως η ανεξαρτητοποίηση της Τράπεζας της Ελλάδας από το αστικό κράτος που θεσμοθετήθηκε από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ. Η πρωτοβουλία για παράδειγμα του διοικητή της κεντρικής τράπεζας, Γ. Προβόπουλου, να «παραπέμψει» την Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με αφορμή το κυβερνητικό νομοσχέδιο για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και τη ρύθμιση των οφειλών των επιχειρήσεων, επειδή θίγει τα συμφέροντα των τραπεζών, αποτελεί μνημείο του ρόλου θεματοφύλακα της λιτότητας που έχει αναλάβει το κεντρικό πιστωτικό ίδρυμα. Δείχνει ταυτόχρονα πως η ανεξαρτητοποίησή της από το αστικό κράτος ουσιαστικά σήμαινε την θωράκισή της από την πολιτική και τις φιλολαϊκές διακυμάνσεις που μπορεί να έχει – ακόμη και για τη δημιουργία εντυπώσεων.

Κερδοσκοπικά παιχνίδια με έδρα τη Νέα Υόρκη 

ΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΙΣΤΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΒΑΘΜΟΛΟΓΟΥΣΑΝ ΜΕ «ΑΑΑ» ΤΑ ΤΟΞΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ

Στην αιχμή του δόρατος της επίθεσης που εξαπολύθηκε εναντίον της Ελλάδας βρέθηκαν οι εταιρείες αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας. Πρόκειται για 3 αμερικανικές εταιρείες (Standars & Poor’s, Moody’s και Fitch) που αν ο καπιταλισμός λειτουργούσε με βάση τα εγχειρίδια έπρεπε να είχαν κλείσει και τα στελέχη τους να είχαν μπει στη φυλακή για απάτη. Έχοντας την ευθύνη να αξιολογούν όσους εκδίδουν ομόλογα, από κράτη μέχρι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, με το ξέσπασμα της κρίσης βρέθηκαν στο μάτι του κυκλώνα και πολλοί, όπως για παράδειγμα η Άγκελα Μέρκελ κι ο Νικολά Σαρκοζύ, τις είχαν χαρακτηρίσει υπαίτιες της οικονομικής κρίσης, εξαπολύοντας μύδρους εναντίον τους.

Οι ευθύνες των εταιρειών αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, των «3 μεγάλων» όπως λέγονται, ήταν εγκληματικές γιατί είχαν παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην δημιουργία των τοξικών ομολόγων και το «καθάρισμά» τους. Εκμεταλλευόμενες το ρόλο τους, έδιναν την ανώτερη βαθμολογία, ακόμη και το ΑΑΑ, στα τιτλοποιημένα ομόλογα που κυκλοφορούσαν στη διατραπεζική αγορά με αποτέλεσμα να εισέρχονται ακόμη και στα πιο συντηρητικά, σιγουρατζίδικα χαρτοφυλάκια, από ανυποψίαστους επενδυτές. Κι ήταν πολλοί αυτοί, με πρώτους απ’ όλους τα αμερικανικά συνταξιοδοτικά ταμεία. Ως αποτέλεσμα σήμερα οι «3 μεγάλες» βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν καταιγισμό μηνύσεων στις ΗΠΑ (Καλιφόρνια, Οχάιο, Κολοράδο, Ινδιάνα, κ.α.) από ασφαλιστικά ταμεία που τις κατηγορούν για συνειδητή και προσχεδιασμένη εξαπάτηση. Αρκεί, για παράδειγμα, να αναφέρουμε πως κι οι 3 αυτές εταιρείες που τώρα τους «ξινίζουν» τα ομόλογα της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Αγγλίας, υποβαθμίζοντάς τα συνεχώς, αξιολογούσαν με την ανώτερη δυνατή βαθμολογία όλες τις εταιρείες που πέρυσι το φθινόπωρο «βάρεσαν κανόνι»: Λίμαν Μπράδερς, Μέριλ Λιντς, Μπέαρ Στερνς και AIG. Ακόμη και μια μέρα πριν τους έδιναν τα 3Α, συμβολίζοντας την απάτη, την αρπαχτή και πάνω απ’ όλα την αποτυχία τους.

Ειδικότερα για την Ελλάδα, αυτό που θεωρείται από πολλούς βέβαιο είναι ότι οι ιδιαίτερα προσοδοφόρες συνεχείς υποβαθμίσεις, μια και οδηγούν σε αύξηση των επιτοκίων κι επιπλέον αφαίμαξη των φορολογουμένων, κρύβουν και μια επιπλέον σκοπιμότητα. Οι 3 αμερικανικές αυτές εταιρείες «τιμωρούν» το ελληνικό δημόσιο για την απροθυμία του να συνεχίζει να «αγοράζει χρέος» μέσω των αμερικανικών τραπεζών και την απόφαση του να διαφοροποιήσει τις πηγές δανειοδότησής του, εκβιάζοντας έτσι για την επιστροφή του στην αμερικανική αγορά. Δεν μπορεί να εξηγηθεί διαφορετικά η επιμονή τους να ανακοινώνουν αλλεπάλληλες υποβαθμίσεις την ίδια ώρα που η κυβέρνηση εξαγγέλλει μέτρα λιτότητας, ακολουθώντας κατά γράμμα τις δικές τους οδηγίες.

Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ

Χρόνια παραγωγική καθίζηση

ΖΟΦΕΡΟ ΤΟΠΙΟ

Οι επιμέρους αντιθέσεις στις στρατηγικές διαχείρισης της κρίσης μεταξύ σοσιαλδημοκρατίας και νεοφιλελευθερισμού ή αστικού κράτους και ΕΕ, δεν κρύβουν μια κοινή ανησυχία που υπάρχει για το ζοφερό τοπίο που διαμορφώνεται σε όλο τον καπιταλιστικό κόσμο για την επόμενη μέρα της κρίσης. Τα στοιχεία όλα ειδικότερα συντείνουν πως η (τυπική) έξοδος από την κρίση θα σημάνει μια παρατεταμένη παραγωγική καθίζηση μηδενικών σχεδόν ρυθμών μεγέθυνσης, αυξανόμενης αν όχι καλπάζουσας ανεργίας, περιορισμένης ζήτησης και χιλιάδων λουκέτων, παρά τις γενναιόδωρες κρατικές ενισχύσεις. Τα συμπτώματα αυτά είναι ήδη εμφανή στις περισσότερες καπιταλιστικές οικονομίες της Δυτικής Ευρώπης που τα δύο προηγούμενα τρίμηνα εξήλθαν κι επισήμως της κρίσης, όπως και στις ΗΠΑ.

«Παρά μια καλοδεχούμενη επιστροφή σε θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης η παγκόσμια οικονομία απέχει πολύ ακόμη από το να επιστρέψει στην “κανονική” δραστηριότητα», έγραφε ο βρετανικός Εκόνομιστ σε αφιέρωμά του για την παγκόσμια οικονομία στο πρώτο τεύχος του Οκτώβρη. «Η ανεργία εξακολουθεί να αυξάνεται και το μεγαλύτερο μέρος του παραγωγικού δυναμικού παραμένει αχρησιμοποίητο. Πολλά από τα μέσα με τα οποία επιτυγχάνεται η τωρινή μεγέθυνση είναι πρόσκαιρα και αβέβαια. Σε όλο τον κόσμο οι δαπάνες ωθούνται από την κυβερνητική γενναιοδωρία. Τεράστια χρηματοδοτικά και νομισματικά πακέτα μπαλώνουν τις ζημιές στα ισοζύγια των νοικοκυριών και των τραπεζών αλλά τα θεμελιώδη προβλήματα παραμένουν. Στην Αμερική και τις άλλες πρώην οικονομίες-φούσκες τα χρέη των νοικοκυριών είναι ανησυχητικά ψηλά και οι τράπεζες πρέπει να στηρίξουν τα κεφάλαιά τους. Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτικές δαπάνες θα είναι χαμηλότερες και το κόστος του κεφαλαίου υψηλότερο σε σχέση με πριν την κρίση. Η παγκόσμια οικονομία μπορεί να δει ορισμένα τρίμηνα ορατής μεγέθυνσης αλλά δεν θα επιστρέψει ποτέ στο σημείο που ήταν πριν ξεσπάσει η κρίση»!

Αυτή η πρόβλεψη οδηγεί ακόμη πιο χαμηλά την καθοδική σπείρα που ξεκίνησε την επομένη της κρίσης στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Έκτοτε κάθε κρισιακή έκρηξη (1987, 1991, 2000 και τώρα) οδηγεί ακόμη πιο χαμηλά ρυθμούς μεγέθυνσης, περιθώρια κέρδους, παραγωγικότητα και βιοτικό επίπεδο, ενώ οδηγεί στην αντίθετη κατεύθυνση την ανεργία, το δημόσιο χρέος και την εκμετάλλευση. Η τωρινή κρίση λόγω του απροσδόκητα βίαιου χαρακτήρα της απειλεί να προσδώσει ακόμη πιο καταστροφικό και την κοινωνία και τις παραγωγικές δυνάμεις χαρακτήρα σε αυτή την ολέθρια τάση.

Οι αστικές τάξεις ξέρουν επομένως ότι τα δύσκολα είναι μπροστά τους. Πίσω από τα βιτριολικά σχόλια γερμανών οικονομικών παραγόντων πως «η Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει η επόμενη Λίμαν Μπράδερς», κρύβεται η πίεση του κεφαλαίου να συμμαζευτούν με κάθε κόστος τα δημοσιονομικά ανοίγματα ώστε το κράτος να μπορεί να δώσει με επάρκεια την μάχη για την επαναφορά της «έρημης χώρας» που αφήνει πίσω της η οικονομική κρίση. Σε αυτή την κατεύθυνση δύο είναι οι κατηγορίες μέτρων που θα ληφθούν. Η πρώτη αφορά μέτρα λιτότητας για την μείωση των ελλειμμάτων κι είναι ατελέσφορη εξ αρχής στον βαθμό που οι πραγματικές αιτίες δημοσιονομικής ανισορροπίας θα μένουν στο απυρόβλητο. Το κοινωνικό κόστος ωστόσο θα είναι τεράστιο!

Η δεύτερη κατηγορία μέτρων που θα κρίνει την οριστική έξοδο από την κρίση αφορά μέτρα εμβάθυνσης της εκμετάλλευσης, όπως αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις στην κατεύθυνση της ελαστικοποίησης κι επίσης μέτρα ακόμη και ονομαστικής μείωσης των μισθών και των ημερομισθίων ανάλογα αυτών που εφαρμόσθηκαν στην Λετονία και την Ιρλανδία. Εν κατακλείδι ένα αντιδραστικό σχέδιο μακράς πνοής που θα οδηγήσει τη φτώχεια και τη βαρβαρότητα σε πρωτοφανή επίπεδα για ολόκληρη την μεταπολεμική γενιά.

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: