Μειώσεις σε συντάξεις απαιτούν οι δανειστές (Πριν, 19 Απριλίου 2015)

pensionsΜε επίθεση απ’ όλα τα μέτωπα συνεχίστηκαν οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με τους δανειστές την εβδομάδα που πέρασε, ενώ αδύνατο πλέον θεωρείται και το ενδεχόμενο της συμφωνίας, που θα απελευθέρωνε την δόση των 7,2 δισ. ευρώ, στη συνεδρίαση του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στη Ρίγα της Λετονίας, στις 24 Απριλίου.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Οι πιέσεις που ξεκίνησαν από τους Ευρωπαίους, με τον γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε να σέρνει τον χορό, και συνεχίστηκαν με την υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας από τον οίκο αξιολόγησης  Στάνταρ & Πουρς, ολοκληρώθηκαν από την αμερικανική πολιτική ηγεσία που κάλεσε ευθέως την κυβέρνηση να υιοθετήσει αντεργατικές μεταρρυθμίσεις! Χωρίς περιστροφές ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα σε συνέντευξη που έδωσε προχθές Παρασκευή με τον ιταλό πρωθυπουργό Ματέο Ρέντσι τόνισε ότι «οι Έλληνες πρέπει να κάνουν ευέλικτη την αγορά εργασίας», δείχνοντας μάλιστα ως πρότυπο τον ιταλό πρωθυπουργό! Η ευθεία παρέμβαση των ΗΠΑ στο αδιέξοδο που έχει εμφανιστεί στις διαπραγματεύσεις φέρνει στην επιφάνεια και το επίδικο των αντιπαραθέσεων, με τους πιστωτές να πιέζουν για την εφαρμογή αντιλαϊκών μέτρων που δεν έχουν καμία σχέση με την δημοσιονομική ισορροπία και τα δημόσια έσοδα.

Το ίδιο φάνηκε κι από την παρέμβαση του γερμανού υπουργού, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε που κατηγόρησε την ελληνική κυβέρνηση ότι κατέστρεψε όλη την πρόοδο που είχε συντελεστεί μέχρι σήμερα. Τα στοιχεία ωστόσο τον διαψεύδουν! Με βάση ανακοινώσεις της ελληνικής στατιστικής υπηρεσίας, το 2014, όταν δηλαδή στην κυβέρνηση ήταν η μαριονέτα των πιστωτών, Αντώνης Σαμαράς, έκλεισε με πρωτογενές πλεόνασμα μόλις 0,4% όταν η δέσμευση ήταν για 1,5%. Επίσης, τα έσοδα της γενικής κυβέρνησης έφτασαν τα 82 δισ. ευρώ (45,8% του ΑΕΠ), όταν στο τέλος του 2013 ανήλθαν στα 87,1 δισ. (47,8% του ΑΕΠ). Πιστός ο Σόιμπλε στην απόφασή τους να θυσιαστούν τα δημοσιονομικά μεγέθη στον βωμό των αντεργατικών μεταρρυθμίσεων (στο πλαίσιο της οποίας απόφασης το δημόσιο χρέος έκλεισε το 2014 στο 177% του ΑΕΠ) έκανε το άσπρο μαύρο, εμφανίζοντας την παταγώδη αποτυχία του Σαμαρά ακόμη και να πετύχει ό,τι έγινε ένα χρόνο πριν, ως επιτυχία.

Στόχος των «θεσμών», δηλαδή ΕΕ και ΔΝΤ, πέρα από την εφαρμογή αντεργατικών μεταρρυθμίσεων είναι κι ένα νέο αντιασφαλιστικό τερατούργημα, που θα μειώσει τις συντάξεις. Θεωρώντας ως αιτία πολέμου οι πιστωτές την κατάργηση της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος από την ελληνική κυβέρνηση αυτό που ζητούν είναι την μείωση του δημοσιονομικού βάρους που προκαλεί το ασφαλιστικό σύστημα. Σε αυτή την κατεύθυνση αξιοποιούν πρόσφατα στοιχεία της Γιούροστατ, βάσει των οποίων η Ελλάδα το 2012 είχε το ρεκόρ των συνταξιοδοτικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ (17,5%), με την δεύτερη θέση να ανήκει στην Ιταλία (16,5%) και την τρίτη στην Γαλλία (15,5%). Ο συγκεκριμένος δείκτης ωστόσο δεν είναι αξιόπιστος λόγω της κατακρήμνισης (εξ αιτίας των Μνημονίων) του ελληνικού ΑΕΠ την συγκεκριμένη χρονιά, που ως αποτέλεσμα έχει να υπερδιογκώνεται με πλαστό τρόπο ο αριθμητής: οι συντάξεις ως ποσοστό. Αν εξετάζαμε τις συνταξιοδοτικές δαπάνες ως ποσοστό του δυνητικού ΑΕΠ (δηλαδή του παραγόμενου προϊόντος σε συνθήκες πλήρους ή σχεδόν πλήρους απασχόλησης των συντελεστών), όπως έκανε η εφημερίδα Γουόλ Στριτ Τζέρναλ στις 27 Φεβρουαρίου 2015 (εδώ το σχετικό δημοσίευμα), τότε οι ελληνικές επιδόσεις θα μειώνονταν αισθητά φτάνοντας στο 15%, ενώ τα πρωτεία θα κρατούσε η Ιταλία. Το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα αντιμετωπίζεται στις πραγματικές του διαστάσεις αν δούμε τρία άλλα μεγέθη: τι ύψους συντάξεις παίρνουν οι συνταξιούχοι κι επίσης σε συγκριτική βάση ποιο είναι το ποσοστό αναπλήρωσης και η συνταξιοδοτική δαπάνη κατά κάτοικο.

Πρώτο, με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Ενιαίου Συστήματος Ελέγχου Πληρωμών και Συντάξεων «Ήλιος», του υπουργείου Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας που αφορούν τον Ιανουάριο του 2015 (εδώ η σχετική έκθεση) το μέσο εισόδημα (προ φόρων και κρατήσεων) των 2.023.616 συνταξιούχων γήρατος (σε ένα σύνολο συνταξιούχων 2.654.198) ανερχόταν σε 956,83 ευρώ. Οι μισοί δε απ’ αυτούς τους συνταξιούχους (1.011.781 άτομα) έπαιρναν σύνταξη κάτω από 800 ευρώ! Ό,τι και να λένε οι στατιστικές, όταν οι μισοί συνταξιούχοι πρέπει να επιβιώσουν τον μήνα με λιγότερα από 800 ευρώ, είναι εμφανές ότι μόνο ως ανέκδοτο μπορεί το ασφαλιστικό σύστημα να χαρακτηριστεί όχι απλώς γενναιόδωρο, αλλά κι ως το πιο γενναιόδωρο της Ευρώπης. Δεύτερο, με βάση την έκθεση του ΟΟΣΑ (εδώ η σχετική έκθεση), Pensions at a glance 2013 (Συντάξεις με μια ματιά 2013), όπου αναφέρεται πως για το 2013 οι συνταξιοδοτικές δαπάνες στην Ελλάδα μειώθηκαν στο 13% του ΑΕΠ, το ποσοστό αναπλήρωσης στην Ελλάδα ανέρχεται σε 53,9% όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ ήταν 54,4%. Στην Ελλάδα επομένως οι συντάξεις ήταν χαμηλότερες των (ήδη σχετικά χαμηλών) μισθών σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες. Τρίτο, εξετάζοντας την συνταξιοδοτική δαπάνη κατά κάτοικο, όπως παρατίθεται στον διπλανό πίνακα, βλέπουμε ότι στην Ελλάδα (που ενώ ήταν σταθερή μέχρι και το 2011 αυξάνεται απότομα το 2012 λόγω του μαζικού κύματος πρόωρων συνταξιοδοτήσεων) οι δαπάνες για συντάξεις γήρατος ανέρχονται στο 72% του μέσου όρου της ΕΕ των 28 (2.241,31 ευρώ) και στο 65% του μέσου όρου της ευρωζώνης των 18 (2.472,02 ευρώ). Στην βάση των παραπάνω, και προς διάψευση των εντυπώσεων που δημιουργούνται για «καλοπληρωμένους συνταξιούχους», χρειάζεται να αναφερθεί πως ο κίνδυνος φτώχειας στην Ελλάδα μεταξύ των συνταξιούχων φτάνει στο 15%, όταν ο μέσος όρος της ευρωζώνης ανέρχεται στο 13%! Οι συνταξιούχοι της Ελλάδας επομένως, μιας χώρας που υποτίθεται πως κρατάει τα σκήπτρα στις συνταξιοδοτικές δαπάνες, βρίσκονται πιο κοντά στη φτώχεια απ’ τον μέσο συνταξιούχο της ευρωζώνης…

Σε σενάρια διπλού νομίσματος οδηγεί η εξυπηρέτηση του χρέους προς το ΔΝΤ

Με ποιοτικούς όρους, το πρόβλημα των «πολλών συνταξιούχων της Ελλάδας» είναι επίσης η άλλη όψη ταξικών πολιτικών που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια και φόρτωναν στα ασφαλιστικά ταμεία το κόστος των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι τράπεζες που μόλις τα προηγούμενα χρόνια οδήγησαν σε «εθελούσια έξοδο» 15.000 υπαλλήλους, χωρίς ποτέ να καταβάλουν το σχετικό κόστος στα ταμεία, εν προκειμένω το Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης, με τη διοίκηση της Άλφα Μπανκ να πρωτοστατεί στη στάση πληρωμών. Ταυτόχρονα, οι μύδροι που εξαπολύει από το οικονομικό της δελτίο στις υψηλές συνταξιοδοτικές δαπάνες φτάνουν την υποκρισία στο έσχατο της όριο… Καλύτερη εικόνα των ιδιομορφιών του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος αποκτούμε αν δούμε επίσης τις συνταξιοδοτικές δαπάνες στους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Στη σχετική κατάταξη η Ελλάδα καταλαμβάνει την 10η θέση. Μετά από Λουξεμβούργο, Αυστρία, Ολλανδία, Γαλλία, Φινλανδία, Βέλγιο, Ιρλανδία, Ιταλία και Γερμανία. Κάτω δε και από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Με αυτό το φίλτρο δεν απομονώνονται μόνο οι πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, αλλά επιπλέον αναδεικνύεται το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας όπως αποτυπώνεται στο ασυνήθιστα υψηλό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα ποσοστό (20%) του πληθυσμού που είναι άνω των 65 ετών κι εξηγεί πως εν τέλει το πρόβλημα δεν είναι οι πολλοί συνταξιούχοι, αλλά οι …λίγοι εργαζόμενοι. Παραμόρφωση που οδηγήθηκε σε παροξυσμό με τις πολιτικές των Μνημονίων από το 2010 και μετά.

Η ελληνική κυβέρνηση, εν κατακλείδι, έχει σοβαρότατους λόγους να συνεχίσει να επιμένει πως το ασφαλιστικό σύστημα δεν επιδέχεται καμιάς συντηρητικής αναμόρφωσης. Το αν θα φανεί μέχρι τέλους συνεπής είναι φυσικά άλλο θέμα. Η απροθυμία της μέχρι στιγμής να διακόψει τις διαπραγματεύσεις, όταν το αδιέξοδο είναι πασιφανές, και να προχωρήσει σε στάση πληρωμών πρώτα και κύρια στο ΔΝΤ προοιωνίζεται μια ατιμωτική συμφωνία με τους δανειστές. ΕΕ και ΔΝΤ από την άλλη την ίδια στιγμή που τα έχουν …στυλώσει ανοίγουν την στρόφιγγα της έκτακτης χρηματοδότησης μέσω ELA (όπως έκαναν στις 14 Απριλίου εγκρίνοντας 800 εκ. ευρώ επιπλέον) όχι μόνο για να διατηρηθεί εν ζωή το τραπεζικό σύστημα αλλά και για να φανεί πως οι υποχωρήσεις της κυβέρνησης ανταμείβονται.

Θανάσιμη απειλή ωστόσο προς τους εργαζόμενους αποτελούν τα σενάρια πληρωμής των δημοσίων υπαλλήλων με υποσχετικές (IOU) που επανέρχονται με σταθερό τρόπο. Σημείο αφετηρίας τους δεν είναι μόνο η άρνηση των δανειστών να ξεπαγώσουν τα 7,2 δις. ευρώ. Είναι επίσης κι η πρόθεση της κυβέρνησης να πληρώσει με κάθε κόστος τις δόσεις στο ΔΝΤ (746,6 εκ. στις 12 Μαΐου, 1,53 δισ. τον Ιούνιο, 448 εκ. στις 13 Ιουλίου, κοκ.) και τα ομόλογα που λήγουν η οποία προκαλεί, πρωτογενώς, το πρόβλημα. Με αυτό τον τρόπο η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ απειλεί να μετατρέψει την στάση πληρωμών των πιστωτών προς την ίδια σε στάση πληρωμών της κυβέρνησης προς τους δημόσιους υπαλλήλους, που θα πληρώσουν τον λογαριασμό. Γι’ αυτό το λόγο η άμεση κήρυξη χρεοστασίου στους δανειστές κι η μονομερή διαγραφή του χρέους αποτελούν μονόδρομο για να σωθούν τα λαϊκά εισοδήματα.

Παύση πληρωμών απάντηση σε εκβιασμούς πιστωτών και σενάρια διπλού νομίσματος (Πριν, 29/3/2015)

euro2Ευθεία απειλή προς την κυβέρνηση και επίδειξη πυγμής των Ευρωπαίων ήταν το σημαντικότατο προχθεσινό δημοσίευμα του πρακτορείου Ρόιτερς βάσει του οποίου «η Ελλάδα μπορεί να αναγκαστεί να εισάγει εναλλακτικά μέσα πληρωμών, παράλληλα με το ευρώ, για ορισμένες εσωτερικές πληρωμές αν η συμφωνία μεταρρυθμίσεις-έναντι-μετρητών με τους πιστωτές δεν εξασφαλιστεί σύντομα». Οι πληροφορίες αποδίδονται σε αξιωματούχους της ευρωζώνης.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Το σκεπτικό του νέου αυτού σχεδίου ξεκινάει από την πρόθεση της κυβέρνησης να εξοφλήσει πλήρως και εγκαίρως την δόση στο ΔΝΤ της 9ης Απριλίου, που ανέρχεται σε 458 εκ. ευρώ (ή 360 εκ. Ειδικά Τραβηκτικά Δικαιώματα – SDR), όπως ξεκαθάρισε η κυβέρνηση την Παρασκευή το μεσημέρι, αποδεικνύοντας έτσι ότι αναφορές τόσο του υπουργού Οικονομικών Γ. Βαρουφάκη όσο και του υπουργού Εξωτερικών αρμόδιου για τις διεθνείς οικονομικές σχέσεις Ευκλ. Τσακαλώτου περί ρήξης ήταν λεονταρισμοί. Τσάμπα μαγκιά πούλαγαν οι υπουργοί του ΣΥΡΙΖΑ! Η κυβέρνηση ούτε καν εξετάζει το ενδεχόμενο παύσης, ακόμη και ολιγοήμερης καθυστέρησης των πληρωμών επί του δημοσίου χρέους, όπως φάνηκε με διορθωτική δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου.

Η πρόθεσή της ωστόσο προσκρούει στην άρνηση των Ευρωπαίων να εγκρίνουν τις δόσεις των δανείων, σε μια κυνική προσπάθειά τους, να αναγκάσουν την κυβέρνηση να υιοθετήσει αντιλαϊκά μέτρα, που ως γνωστό είναι άμεσης απόδοσης. Έτσι, παραμένει άγνωστο κατά πόσο θα γίνουν δεκτά αύριο από τις Βρυξέλλες τα μέτρα που συμφωνήθηκαν Παρασκευή πρωί στο γραφεία του Τσίπρα. Με βάση την κυβέρνηση πρόκειται για 18 μέτρα που αφορούν κυρίως την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής κι έσοδα από άδειες στα ΜΜΕ (εξηγώντας έτσι την συκοφαντική επίθεση του Βήματος στον Γ. Κατρούγκαλο) ενώ από την εφαρμογή τους αναμένονται έσοδα 3,2 δισ. ευρώ. Παρότι έγινε ξεκάθαρο ότι δεν περιλαμβάνονται αντιλαϊκά μέτρα, δηλώσεις κορυφαίων υπουργών όπως του Γ. Σταθάκη ότι «θα επανεξεταστεί η εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ» αφήνουν ορθάνοιχτη ωστόσο την πόρτα εφαρμογής νεοφιλελεύθερων αντιλαϊκών μέτρων.

Οι ταμειακές δυσκολίες της κυβέρνησης «χτυπούν κόκκινο» πρώτα και κύρια λόγω της απροθυμίας των Ευρωπαίων να παρέχουν όλες εκείνες τις διευκολύνσεις που παρείχαν και τα προηγούμενα χρόνια: από γενναία αύξηση των χρηματοδοτήσεων έκτακτης ανάγκης μέσω του ELA, μέχρι την δυνατότητα χρησιμοποίησης των εντόκων από τις τράπεζες για άντληση ρευστότητας από την ΕΚΤ και την δυνατότητα έκδοσης εντόκων γραμματίων από την κυβέρνηση άνω του ορίου των 15 δισ. ευρώ. Πρόκειται για πλάγιες, παρακαμπτήριες οδούς που θα επέτρεπαν στο δημόσιο να χρηματοδοτηθεί έμμεσα πλην όμως αποτελεσματικά. Γι’ αυτό και τις μπλόκαραν.

Μπροστά σε αυτό το αδιέξοδο οι πιστωτές δηλώνουν στην κυβέρνηση, μέσω του Ρόιτερς, ότι δεν υφίσταται κανένα δραματικό δίλημμα αν δεν εγκριθούν τα μέτρα της λίστας Τσίπρα και η ίδια συνεχίσει να είναι απρόθυμη να πάρει νέα αντιλαϊκά μέτρα. Μπορούν και οι μισθοί στο δημόσιο μαζί με τις συντάξεις να καταβληθούν και η δόση στο ΔΝΤ να πληρωθεί. Με την διαφορά ότι οι πληρωμές στο εσωτερικό θα διεκπεραιώνονται με υποσχετικές (IOU – αρκτικόλεξο του I owe you, δηλαδή «σου χρωστάω») που μπορούν να βαφτιστούν και δραχμές, ενώ η πληρωμή του χρέους θα γίνει με ευρώ. Κοινώς, το καλό νόμισμα, το ευρώ θα πάει στους πιστωτές «για να αποφύγει τη χρεοκοπία» η Ελλάδα όπως αναφέρει το ρεπορτάζ και το «παλιόχαρτο» θα δίνεται στους δημόσιους υπάλληλους και τους συνταξιούχους.

Παρότι η εισαγωγή παράλληλου νομίσματος προτείνεται ως προσωρινό μέτρο, είναι εμφανές ότι θα σηματοδοτήσει μια νέα φάση στην κρίση που μαίνεται στην Ελλάδα από το 2008. Επί της ουσίας θα πρόκειται για μια νέα μετάστασή της στον τομέα των συναλλακτικών μέσων, που θα κάνει ακόμη πιο αναγκαία την οριστική έξοδο από το ευρώ και την ανάκτηση της νομισματικής κυριαρχίας. Το σημαντικότερο ωστόσο είναι πως το παράλληλο νόμισμα θα σηματοδοτήσει την εισαγωγή ενός νομισματικού απαρτχάιντ που θα καταδικάσει τα πιο λαϊκά και φτωχά στρώματα του πληθυσμού να συναλλάσσονται με «πατσαβούρια» που κάθε μέρα θα υποτιμούνται, αφήνοντας τα ευρώ για την πληρωμή του δημόσιου χρέους. Το παράλληλο νόμισμα θα φέρει ραγδαία φτωχοποίηση!

Η νέα τροπή που παίρνει η ελληνική κρίση καθιστά επιτακτική ανάγκη την επιθετική προβολή του αιτήματος άμεσης παύσης πληρωμής του δημόσιου χρέους. Η δόση της 9ης Απριλίου δεν πρέπει να πληρωθεί γιατί θα σημάνει την εξαθλίωση της ελληνικής κοινωνίας. Η κυβέρνηση πρέπει να αναγκαστεί από τους εργαζόμενους να δηλώσει στάση πληρωμών κι αθέτηση κάθε άλλης δανειακής υποχρέωσης απέναντι στους πιστωτές. Πιο ωμά δεν μπορούσε να τεθεί το δίλημμα από τον τρόπο που τίθεται τώρα: «μισθοί ή δόσεις στο ΔΝΤ». Κι η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι μισθοί και διαγραφή του χρέους!