Λεφτά υπάρχουν για την Aegean: στους τραπεζικούς λογαριασμούς των μετόχων της

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Με πρόκληση για εκατοντάδες χιλιάδες ανέργους που είναι αναγκασμένοι να ζουν χωρίς επίδομα ανεργίας και οικονομικό σκάνδαλο ολκής θα ισοδυναμεί η κρατική επιδότηση της αεροπορικής εταιρείας Aegean.

Ο «εθνικός αερομεταφορέας», όπως χωρίς καμία αίσθηση αιδούς χαρακτηρίζουν την Aegean ακόμη κι όσοι ομνύουν στον ελεύθερο ανταγωνισμό, βρίσκεται σε δεινή θέση, όπως και όλες οι αεροπορικές εταιρείες του κόσμου, μετά την απαγόρευση των ταξιδιών που επιβλήθηκε για να ελεγχθεί η πανδημία του κορονοϊού. Την δεινή θέση της Aegean την περιέγραψε ο ίδιος ο πρόεδρός της, Ευτ. Βασιλάκης, δηλώνοντας ότι τα τρέχοντα έσοδα της ισοδυναμούν με το 0,05% των εσόδων του παρελθόντος και, πιο παραστατικά, «ξαφνικά σε έναν μήνα πήγαμε από το το ρετιρέ στο υπόγειο».

Σε αυτό το πλαίσιο συζητιέται η κρατική επιδότηση της εταιρείας, όπως έχουν ήδη πράξει άλλες χώρες, από τις ΗΠΑ (25 δισ. δολ.) μέχρι τη Γερμανία (επιδότηση στη Lufthansa 9 δισ. ευρώ), κι όπως κατ’ επανάληψη έχει συμβεί από το 2008 μέχρι και το 2015 με τις τράπεζες.

Η επιδότηση της Aegean, που θα συνοδευτεί με απολύσεις εργαζομένων και μείωση μισθών, θα αποτελέσει πρόκληση γιατί η συγκεκριμένη εταιρεία έχει διανείμει εκατοντάδες εκατομμύρια τα τελευταία χρόνια στους μετόχους της. Γιατί λοιπόν να περάσει η ζημιά στους εργαζόμενους και την κοινωνία και να μην την αναλάβουν οι μέτοχοι που όλα τα προηγούμενα χρόνια θησαύριζαν από την γιγάντωση του μονοπωλίου της Aegean.

Μια ματιά στις οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας, προσπερνώντας μάλιστα και κάτι αμοιβές μελών ΔΣ που φτάνουν το 1,5 εκ. ετησίως, δείχνει ότι λεφτά …υπάρχουν! Από το 2005 μέχρι και το 2019, αφαιρώντας μάλιστα τις ζημιές που εμφάνισε η εταιρεία με βάση τις οικονομικές της καταστάσεις κατά τα έτη 2010-12, τα μετά φόρων κέρδη της εταιρείας έφτασαν τα 522,9 εκ. ευρώ! Αν δε, μείνουμε μόνο στα μερίσματα που διένειμε στους μετόχους της η Aegean από το 2015 ως το 2019 το συνολικό ποσό που έθεσε στη διάθεσή τους ανήλθε στα στα 210,7 εκ. ευρώ.

Το αίτημα μεταφοράς της ζημιάς στις τσέπες των μετόχων δικαιολογείται και στη βάση των όσων ψήφισε η Ευρωπαϊκή Ένωση για τις τράπεζες προκειμένου να μην μεταφερθεί ξανά το κόστος της διάσωσής τους στους φορολογούμενους: bail-in και όχι bail-out. Σε καλύτερα ελληνικά, την ευθύνη διάσωσης των τραπεζών φέρουν κατά σειρά προτεραιότητας μέτοχοι, ομολογιούχοι και πελάτες και μετά το κράτος. Αν αυτός ο κανόνας ισχύει για τις τράπεζες γιατί να μην ισχύσει και για τις αεροπορικές εταιρείες που (χωρίς μάλιστα να παράγουν και κάτι αναγκαίο πχ είδη διατροφής) εξελίσσονται στον μεγάλο ασθενή;

Το αίτημα «κανένα ευρώ για τη διάσωση ιδιωτικών εταιρειών» προβάλλει επιτακτικά, για πολλούς λόγους:

Πρώτο, γιατί από την πικρή πείρα των τραπεζών ξέρουμε ότι οι διασώσεις αποτελούν πιθάρι των Δαναΐδων. Ας θυμηθούμε όλα τα επιχειρήματα που ακούσαμε από τον Γ. Αλογοσκούφη και τον Π. Δούκα το 2008 μέχρι τον Ευκλ. Τσακαλώτο και τον Γ. Σταθάκη το 2015 για τα …καλά που θα έφερνε η διάσωση των τραπεζών: υπέρβαση της κρίσης, στήριξη της αναπτυξιακής προσπάθειας, δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, κ.λπ. Και φτάνουμε σήμερα να μετράμε μέρες για την εκκίνηση των πλειστηριασμών που θα μετατρέψουν σε άστεγους χιλιάδες πολίτες…

Δεύτερο, γιατί κάθε ευρώ που θα δοθεί από το δημόσιο θα συνοδευτεί από νέα αντιλαϊκά μέτρα. Κανείς μας δεν αμφιβάλλει ότι την ίδια ώρα που η κυβέρνηση προσπαθεί να επιταχύνει την άρση των απαγορεύσεων κάποια γραφεία στο υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζουν τα νέα αντιλαϊκά μέτρα  που θα εφαρμοστούν για να καλυφθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2020: νέοι φόροι, μείωση συντάξεων και δαπανών, κλπ. Από πού κι ως που να πληρώσουμε νέους φόρους για να διασωθούν δισεκατομμυριούχοι μεγαλομέτοχοι, όπως ο Δαυίδ;

Τρίτο, γιατί με αυτά τα χρήματα που θα δοθούν στην Aegean θα μπορούσαν να σωθούν  εκατοντάδες χιλιάδες άνεργοι που προϋπήρχαν κι εκατοντάδες άλλες χιλιάδες άνεργοι που θα προστεθούν στην ουρά εξ αιτίας της κρίσης του κορονοϊού. Αν δε, προσθέσουμε και μερικές ακόμη εκατοντάδες χιλιάδες που ζουν στην επισφάλεια (προερχόμενοι από την αδήλωτη εργασία ή όσους εργάζονται υπό ελαστικές σχέσεις εργασίας) καταλαβαίνουμε πόση σημασία έχει να πάρουν έστω λίγα οι πολλοί κι όχι για πολλοστή φορά να πάρουν πολλά οι λίγοι.

Τέταρτο και σημαντικότερο, για λόγους …αρχής! Γιατί θα το ξανακάνουν! Οι περίφημες διασώσεις, όπως ξεκίνησαν με τα λαμόγια της Lehman Brothers για να φτάσει σήμερα ο οικονομικός της διευθυντής Λουίς ντε Γκουίντος αφού πέρασε από υπουργός Οικονομικών του δεξιού Μαριάνο Ραχόι στην Ισπανία να είναι αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, έχουν ξαναγράψει τους κανόνες του παιχνιδιού. Τουλάχιστον για την αφρόκρεμα. Αφότου ανακαλύφθηκαν οι «διασώσεις» τα κέρδη είναι ιδιωτικά («στον καπιταλισμό ζούμε» είναι ο αντίλογος) και οι ζημιές δημόσιες (ελέω «εκτάκτων περιστάσεων και αναγκών» είναι το επιχείρημα, παρότι εξακολουθούμε να ζούμε στον καπιταλισμό). Αν αντίθετα, το κράτος πει ό,τι λέει και στους εργαζόμενους όταν ζητούν αυξήσεις μισθών («ουκ αν λάβεις παρά του μη έχοντος»), είναι πιο πιθανό οι μεγαλομέτοχοι να βάλουν το χέρι στην τσέπη (προσχωρώντας πχ σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου) και να καλύψουν τις ζημιές. Αν όμως η κυβέρνηση της ΝΔ για μια ακόμη φορά στηρίξει μια ιδιωτική εταιρεία μόλις λίγους μήνες μετά τα δημόσια εγκώμια που της έπλεκε ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης δηλώνοντας με αφορμή την παραλαβή 3 Airbus το …αδιανόητο, ότι «είναι φωτεινή μέρα για την  πατρίδα μας και την εθνική οικονομία», τότε θα είναι υπόλογη ότι εκτρέφει μια κρατικοδίαιτη αστική τάξη, εθισμένη στο εύκολο χρήμα του κρατικού κορβανά…

PSI: Neo-colonial loan agreement (Prin, March 24 2012)

On Tuesday, March 20th, 2012 Greek Parliament voted 213 to 79 in favor of incorporating the new loan agreement, a purely neo-colonial document, into Greek law.  As long as this agreement is valid, Greece turns to a pariah state. When Greece defaults for the second time, terms and conditions described by this document will come into force, deepening the country’s submission.

A  characteristic of the unequal relationship forged by the loan agreement is that our creditors can claim their money back, in its entirety, at any moment.

 EFSF may, by written notice to the Beneficiary Member State, cancel the Facility and/or declare the aggregate principal amount of all Financial Assistance Amounts made and outstanding hereunder to be immediately due and payable, together with accrued interest, if:

the Beneficiary Member State or the Bank of Greece shall fail to pay any amount of principal or interest in relation to any Financial Assistance or any other amounts due under this Agreement on its due date, whether in whole or in part, in the manner and currency as agreed in this Agreement

Repayment of the new loan is granted absolute priority. Greece agrees “not to grant to any other creditor or holder of its sovereign debt any priority over EFSF”.

This means that Greece will never return to the markets. Since it is obvious to every investor that the official sector has absolute seniority, they will never lend their money to Greece, knowing that they will be the last to get repaid and the first to lose out.

The official Greek default of March 9th, a non-voluntary event involving the activation of Collective Action Clauses, caused exactly what used to be held out as a threat, whenever the left and the social movements called for unilateral payment halt: Risk averse markets shunning Greece.

Russia’s 1998 default and Argentina’s 2002 default may well prove quicker ways back to the markets than the Greek approach of letting creditors ensure public debt sustainability.

Firstly, the fact that individual bondholders were not compensated for their losses blocks internal lending. Secondly, official sector (EU member states, ECT, IMF) seniority blocks the way to the markets. This is unprecedented for a developed country and it turns Greece into a eurozone/Fourth Reich colony. A new “state bankruptcy law” is emerging, as tool of the modern day totalitarian capitalism, downgrading sovereign states to second class states.

Also, dramatic consequences will result from the fact that the new Greek bonds, valued at 46,5% of the nominal value of the previous bonds, will not be under Greek law. “This Agreement and any non-contractual obligations arising out of or in connection with it shall be governed by and shall be construed in accordance with English law. (2) The Parties undertake to submit any dispute which may arise relating to the legality, validity, interpretation or performance of this Agreement to the exclusive jurisdiction of the courts of the Grand Duchy of Luxemburg.»

This will complicate any future attempt of the Greek state to change the terms of the bonds without full prior consent of the creditors. This is a suicidal term, preventing the government from using the legal tools that even the creditor friendly Papademos government activated in order to turn an insufficient voluntary participation to the bond swap into a coercive one.

The guarantee offered to creditors is in fact a contract hedging currency risk. “All payments to be made by the Beneficiary Member State shall be paid in euro” means Greek bonds are insulated from any future currency change in Greece, irrespective of whether change results from popular struggle or from a Berlin decision. Important legal struggles will ensue, contrary to what could happen with household or small business loans, which could be redenominated into the new currency with a simple government decision, so as to avoid the consequences of overvalued loans.

The aforementioned  negative changes do not take away the rights of a sovereign state on its bonds but they make exercising those rights more difficult.

What drives Greece into a corner is the term forcing the Greek government to waive sovereign immunity, thus allowing creditors to confiscate state assets.

The Beneficiary Member State and the Bank of Greece hereby irrevocably and unconditionally waive all immunity to which each of them is or may become entitled, in respect of itself or its assets, from legal proceedings in relation to this Agreement, including, without limitation, immunity from suit, judgment or other order, from attachment, arrest or injunction prior to judgment, and from execution and enforcement against its assets to the extent not prohibited by mandatory law.”

Based on this article, creditors can easily confiscate state assets, if not inside Greece, where decisions must still be based on national law, then easily abroad, wherever there are Greek assets- for example in the vaults of the British Central Bank or the Fed, where the Greek Central Bank stores most of its gold.