Για προεκλογική χρήση η έξοδος της Κύπρου από το Μνημόνιο

anastasiadesΜε χαρές και πανηγύρια έκανε δεκτή η πολιτική ηγεσία της Κύπρου και της Τρόικας την ολοκλήρωση του προγράμματος δανεισμού της κυπριακής οικονομίας (αρχικού ύψους 9 δις. ευρώ εκ των οποίων το 30% δεν χρησιμοποιήθηκε), τρία ακριβώς χρόνια μετά το κούρεμα των αποταμιεύσεων χιλιάδων κυπρίων καταθετών.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Το ζητούμενο από τη μεριά της κυβέρνησης σχετίζεται με τις εκλογές του προσεχούς Μαΐου. Ο ΔΗΣΥ του προέδρου Ν. Αναστασιάδη δεν ήθελε με κανέναν τρόπο να απολογείται στην προεκλογική περίοδο για τις πληγές που άνοιξε στο σώμα της κυπριακής κοινωνίας το Μνημόνιο κι εξακολουθούν να πυορροούν. Κι αντί γι’ αυτό επέλεξε να κραδαίνει την «επιτυχή ολοκλήρωση» του προγράμματος, έστω κι αν μόνο κατ’ ευφημισμό μπορεί να αποκληθεί έτσι. Από τη σκοπιά των δανειστών τα επινίκια έρχονται να καλύψουν την οξύτατη και πέρα για πέρα βάσιμη κριτική ότι τα μέτρα που επέβαλλαν το μοναδικό που κατάφεραν ήταν να φτωχύνουν την κοινωνία και να επιδεινώσουν την κατάσταση της οικονομίας.

Μάρτυρας οι 30.000 μετανάστες οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι επιστήμονες, οι περισσότεροι από 65.000 άνεργοι σε μια χώρα που μέχρι το 2009 έτεινε στην πλήρη απασχόληση, οι 15.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις που έκλεισαν, η μείωση των εισοδημάτων κατά 18,5% και των κοινωνικών παροχών κατά 360 εκ. ευρώ και η μείωση του ΑΕΠ κατά 2 δισ. ευρώ. Παρόλα αυτά μάλιστα το δημόσιο χρέος είναι ακόμη και σήμερα κατά 50% υψηλότερο σε σχέση με την προμνημονιακή περίοδο. Με βάση στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, Eurostat, το δημόσιο χρέος της Κύπρου από 12,87 δις. ευρώ το 2011 (ή 66% του ΑΕΠ), αυξήθηκε σε 15,43 δις. ευρώ το 2012 (79,5% του ΑΕΠ), σε 18,52 δις. το 2013 (102,2% του ΑΕΠ), 18,82 δις. το 2014 (107,5% του ΑΕΠ) και 18,2 δις. το 2015! Το δε ΑΕΠ μετά από 3 χρόνια «επιτυχούς εφαρμογής του μνημονίου», κατά την κυπριακή κυβέρνηση, μειώθηκε κατά 2 δις. ευρώ (από 19,5 σε 17,5 περίπου δισ. ευρώ)!

Συνεχίζεται η επιτήρηση

Παρόλα αυτά οι δανειστές, αντίθετα με την κυβέρνηση που προσπαθεί να δείξει ότι έκλεισε οριστικά η μνημονιακή παρένθεση αποσιωπώντας ότι η επιτήρηση της οικονομίας θα συνεχιστεί μέχρι να εξοφληθεί το 75% του δανείου που θα αρχίσει να αποπληρώνεται το 2019, δεν απέφυγαν να υποδείξουν ό,τι …τίποτε δεν τελείωσε. Στην ανακοίνωση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης για την Κύπρο με ημερομηνία 7 Μαρτίου 2016 (εδώ ολόκληρη η ανακοίνωση) στην τρίτη και την τέταρτη παράγραφο περιγράφουν με ακρίβεια τα μέτρα που οφείλει να λάβει η κυβέρνηση το επόμενο διάστημα. Προφανώς, μετά τις εκλογές. Έτσι, όμως αμφισβητείται το «αίσιον τέλος» της μνημονιακής περιόδου για το οποίο καυχιέται ο Ν. Αναστασιάδης. Αναφέρει λοιπόν η ανακοίνωση της ευρωομάδας, για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, συγκεκριμένα: «Η δουλειά πρέπει να συνεχιστεί με αποφασιστικότητα και να εξασφαλισθεί η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε πιο υγιή επίπεδα. Αυτό περιλαμβάνει την αυστηρή και ταχεία εφαρμογή του νομικού πλαισίου αφερεγγυότητας και κατασχέσεων που υιοθετήθηκε το 2015 μαζί με περαιτέρω μέτρα που περιλαμβάνουν τη νομοθεσία της πώλησης περιουσιακών στοιχείων και την αποτελεσματική χρήση όλης της γκάμας των διαθέσιμων εργαλείων αντιμετώπισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων».

Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θέτουν επί τάπητος το θέμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων που ανέρχονται σε εφιαλτικά ύψη, ακυρώνοντας κάθε συζήτηση για «επιτυχημένο κυπριακό παράδειγμα». Συγκεκριμένα, με βάση ανακοίνωση του Νοεμβρίου του 2015 της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής, η Κύπρος κρατάει τα σκήπτρα των «κόκκινων δανείων», όπως χαρακτηρίζονται όσα δάνεια δεν εξυπηρετούνται για περισσότερες από 90 μέρες, σε όλη την Ευρώπη. Ο άθλος της μνημονιακής Κύπρου αποτυπώνεται σε δύο αριθμούς: 49,6% όπως είναι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο σύνολο των δανείων και 136,7% που είναι το ύψος τους στο ΑΕΠ. Το «επίτευγμα» της Κύπρου φαίνεται καλύτερα αν δούμε ότι στις δύο επόμενες θέσεις βρίσκεται η Σλοβενία, όπου τα προβληματικά δάνεια ανέρχονται …μόνον στο 28,3% του συνόλου των δανείων και στο 9,4% του ΑΕΠ και η Ιρλανδία όπου τα «κόκκινα δάνεια» φτάνουν το 21,4% του συνόλου και το 23,4% του ΑΕΠ. Οι επιδόσεις των δύο επόμενων χωρών φτάνουν δηλαδή σχεδόν στο ήμισυ των κυπριακών. Κι αυτό, που δεν θα είχε συμβεί αν δεν μεσολαβούσε η τριετής λιτότητα, τολμούν και το λένε επιτυχία! Τα σαθρά θεμέλια του τραπεζικού συστήματος φαίνονται επίσης κι από την περίφημη μόχλευση, το λόγο δανείων προς καταθέσεις, που για την Τράπεζα Κύπρου ανέρχεται στο 121%!

Το πρόβλημα όμως έγκειται στα κόκκινα δάνεια, καθώς αμέσως μετά τις εκλογές της 22ας Μαΐου, αν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις που θέλουν την κυπριακή Δεξιά να κερδίζει και μάλιστα με διαφορά, θα ξεκινήσει ένα πρωτοφανές κύμα κατασχέσεων κυρίως σπιτιών αλλά και επιχειρήσεων. Οι Κύπριοι για δεύτερη φορά θα χάσουν τις εστίες τους, θα γίνουν πρόσφυγες στον τόπο τους, ελέω μνημονίου που κατά τ’ άλλα «δεν υπάρχει». Η νομιμοποίηση των μαζικών εξώσεων θα γίνει με τη βοήθεια της έννοιας του «στρατηγικού κακοπληρωτή», που υποτίθεται είναι όσοι μπορούν αλλά δε θέλουν να πληρώσουν. Το τι θα γίνει μετά τις εκλογές το περιέγραψε σε πρόσφατη συνέντευξή της η πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας Χρυστάλλα Γιωρκάτζη: «Με την ψήφιση του νόμου των εκποιήσεων και την υιοθέτηση του πλαισίου αφερεγγυότητας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων τον Απρίλιο του 2015 υπάρχει πλέον ο κίνδυνος για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα αλλά στρατηγικά επιλέγουν να μην εξυπηρετούν τα χρέη τους να βρεθούν αντιμέτωποι με νομικές επιπτώσεις». Δηλαδή, αν έχουν 2.000 ή 3.000 στην τράπεζα, τότε να χάσουν το σπίτι τους!

Ξεπούλημα της Cyta

Η ανακοίνωση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης δεν προαναγγέλλει μόνο μαζικές κατασχέσεις κατοικιών. Προαναγγέλλει και το ξεπούλημα της τηλεπικοινωνιακής εταιρείας CYTA, που προφανώς κάποια μεγάλη ευρωπαϊκή εταιρεία θέλει να την εξαγοράσει. Πιο καθαρά δεν μπορούσε να ειπωθεί: «Ταυτόχρονα, η ευρωομάδα σημειώνει ότι η τελευταία προκαταρκτική πράξη στο πλαίσιο της τρέχουσας αξιολόγησης δεν έχει υλοποιηθεί. Η ιδιωτικοποίηση της Κυπριακής Τηλεπικοινωνιακής Αρχής (Cypriot Telecommunications Agency) θα είναι ένα ακόμη μέτρο που θα ενδυναμώσει τη μεγέθυνση. Μαζί με τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και άλλες δομικές μεταρρυθμίσεις που συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια του προγράμματος, θα επιτείνει τις βελτιώσεις στα δημόσια οικονομικά και θα υποστηρίξει τη βιώσιμη οικονομική μεγέθυνση». Το χειρότερο για τους Κύπριους είναι ότι ο δρόμος για το ξεπούλημα της Cyta άνοιξε. Με την ψήφιση στη Βουλή νόμου που μετατρέπει την Cyta σε ανώνυμη εταιρεία (Ltd), στις 22 Φεβρουαρίου 2016, είναι θέμα χρόνου (σίγουρα μετεκλογικού) για να αρχίσουν να ξεπουλιούνται κομμάτια της Cyta που είναι μια μηχανή παραγωγής κερδών, τα οποία μέχρι στιγμής γεύεται όλη η κυπριακή κοινωνία.

Εν κατακλείδι, δεν έχουμε να κάνουμε με τη λήξη των πέτρινων μνημονιακών χρόνων, αλλά με ένα μικρό διάλειμμα, μέχρι τις εκλογές…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Επίκαιρα στις 11 Μαρτίου 2016.

 

Leonidasvatikiotis.gr

Ελλάδα – Κύπρος: Ήρθε η ένωση στο πλιάτσικο (9 Μαρτίου 2014)

  • sel 10 kolonaΜε ταχείς ρυθμούς προωθούν Αναστασιάδης – Σαμαράς το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας

Με 30 ψήφους υπέρ και 26 ψήφους κατά υπερψηφίστηκε την Τρίτη 4 Μαρτίου από την ολομέλεια της κυπριακής Βουλής  το νομοσχέδιο για τις ιδιωτικοποιήσεις, που είχε απορριφθεί την Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου κατόπιν ισοψηφίας 25-25! Η ψήφιση του νόμου για το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας αποτελούσε όρο της Τρόικας για να δοθεί η επόμενη δόση, ενώ ψηφίστηκε υπό το οικείο σε μας καθεστώς απειλών, που κατέληγε ότι αν δεν ψηφιστεί δεν θα έρθουν τα χρήματα να πληρωθούν μισθοί και συντάξεις… Η πώληση της τηλεπικοινωνιακής εταιρείας CYTA, της Αρχής Τηλεπικοινωνιών Κύπρου και της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, για αρχή, είναι δώρο σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες που έναντι ψιχίων (αποτέλεσμα της κατάρρευσης που βιώνει η αγορά όπως μαρτυρά η μείωση του ΑΕΠ κατά 5,4% το 2013 και 2,4% το 2012 και η έκρηξη των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο 53% για την Τράπεζα Κύπρου) θα βρεθούν ιδιοκτήτες σύγχρονων και κερδοφόρων επιχειρήσεων. Μόνο η Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου άφηνε στο δημόσιο 80 εκ. ευρώ ετησίως…

Το νομοσχέδιο καταψηφίστηκε από το ΑΚΕΛ, την ΕΔΕΚ, τους Οικολόγους Πράσινους και την Συμμαχία Πολιτών, ενώ υπερψηφίστηκε από το ΔΗΣΥ, το ΕΥΡΩΚΟ και το ΔΗΚΟ που διέρχεται πρωτοφανή κρίση μετά την απόφασή του να αποχωρήσει από την κυβέρνηση εξ αιτίας του κοινού ανακοινωθέντος βάσει του οποίου ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Κύπρου και κατεχομένων. Η οριακή νίκη του Ν. Παπαδόπουλου (97 ψήφοι υπέρ και 81 κατά) μετατράπηκε πύρρεια, όταν την επομένη ακολούθησε καταιγισμός παραιτήσεων από το κόμμα και αποστοίχηση από την επίσημη γραμμή ακόμη και υπουργών του ΔΗΚΟ, που προτίμησαν την υπουργική καρέκλα.

Στην Ελλάδα, η εφαρμογή του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων σκοντάφτει στις αντιδράσεις της κοινωνίας που θα πληγεί από τη υλοποίησή τους, όπως ακριβώς συμβαίνει και στην Κύπρο, με τις εξελίξεις να παρουσιάζουν τέτοια ομοιότητα που για πρώτη φορά το σύνθημα της ένωσης, τουλάχιστον στο οικονομικό πεδίο, γίνεται πραγματικότητα, κάτω απ’ την μπότα του πιο άγριου νεοφιλελευθερισμού. Τα ανοιχτά μέτωπα αυτή τη στιγμή είναι τέσσερα: Πρώτο, η “φιλική παραχώρηση” του παλιού αεροδρομίου του Ελληνικού στον όμιλο Λάτση, που είναι ο μοναδικός υποψήφιος αγοραστής, με μια προσφορά ύψους 450 εκ. ευρώ, η οποία αντιστοιχεί σε 90 ευρώ το τετ. μέτρο. Κι αυτή μάλιστα θα καταβληθεί σε δόσεις. Η περιβαλλοντική καταστροφή ωστόσο που θα επέλθει στην παραλιακή θα είναι μόνιμη από ένα τερατούργημα που θα περιλαμβάνει καζίνο υπερπολυτελείς κατοικίες και εμπορικά κέντρα, που θα προκαλέσουν χιλιάδες νέα λουκέτα στους γειτονικούς δήμους. Το δεύτερο μέτωπο των ιδιωτικοποιήσεων αφορά το λιμάνι του Πειραιά, όπου κι εκεί το 67% των μετοχών θα δοθεί στην Κόσκο, που είναι η μοναδική υποψήφια, μετατρέποντας έτσι ένα κρατικό μονοπώλιο σε ιδιωτικό, με δραματικές επιπτώσεις όχι μόνο στα δημόσια έσοδα αλλά και στις εργασιακές σχέσεις, δεδομένου του Νταχάου που έχουν ήδη επιβάλει οι Κινέζοι στον προβλήτα ΙΙ που έχουν υπό την κατοχή τους. Με την ίδια βιασύνη προωθεί η κυβέρνηση το ξεπούλημα των σιδηροδρόμων και των αεροδρομίων (Χανιά) πασχίζοντας να χαρίσει ό,τι προλαβαίνει κι όσο – όσο.

Μαζί με την Κύπρο ξεπουλούν και τις ημι-δημόσιες επιχειρήσεις (Επίκαιρα)

ahklΣτο μέσο διασταυρούμενων, φονικών πυρών βρίσκεται για μια ακόμη φορά η Κύπρος. Από την μια είναι οι προσπάθειες του προέδρου Ν. Αναστασιάδη να κλείσει το Κυπριακό, επιβάλλοντας μια λύση στα μέτρα του διχοτομικού σχεδίου Ανάν, το οποίο είχε απορρίψει προ δεκαετίας ο κυπριακός λαός με δημοψήφισμά του, με τεράστια μάλιστα πλειοψηφία. Οι κοινές δηλώσεις του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη, με τον κατοχικό ηγέτη Έρογλου, όπως επισπεύσθηκαν υπό την ασφυκτική πίεση των Αμερικάνων, προδιαγράφουν τα χειρότερα, δηλαδή μια λύση που πρωτίστως θα ικανοποιεί τις τουρκικές απαιτήσεις. Σε συνδυασμό δε με το αρνητικό διεθνές περιβάλλον δεν επιτρέπουν σε κανέναν να αισιοδοξεί, πολύ περισσότερο να υιοθετεί την λογική της αναμονής. Να περιμένει δηλαδή την πορεία και τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων, που ενδέχεται να λάβουν κατεπείγουσα μορφή και το θέμα να κλείσει σε 3-4 μήνες, για να διαμορφώσει άποψη. Τότε θα είναι πολύ αργά για να ανατραπούν τα σχέδια διάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτή η στάση συνιστά υπεκφυγή, στρουθοκαμηλισμό και συγκάλυψη των απαράδεκτων υποχωρήσεων που έχουν ήδη γίνει, προκαθορίζοντας, δυστυχώς, το αποτέλεσμα!

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Από την άλλη πλευρά η Κύπρος έχει μετατραπεί σε πεδίο βολής του βάρβαρου νεοφιλελευθερισμού που πρεσβεύει η Τρόικα. Τα προγράμματα λιτότητας που έχουν ήδη εφαρμοστεί, με την πολιτική ευθύνη να βαραίνει πρώτα και κύρια την κυβέρνηση του ΑΚΕΛ που κάλεσε στην Κύπρο την Τρόικα και στη συνέχεια την σημερινή κυβέρνηση του Αναστασιάδη έχουν προκαλέσει πρωτοφανείς για τα δεδομένα του νησιού κοινωνικές αντιθέσεις. Η ανεργία ξεπέρασε τον Δεκέμβρη του 2013 το 17,5%, ενώ στους δρόμους της Λευκωσίας όλο και συχνότερα βλέπεις άστεγους και ζητιάνους, εικόνα αδιανόητη πριν δύο μόλις χρόνια. Ταυτόχρονα, το δημόσιο χρέος αυξήθηκε, όπως ακριβώς συνέβη και στην Ελλάδα! Από 15,04 δισ. ευρώ στο τέλος του 2012 έφτασε στα 18,15 δισ. στο τέλος του 2013.

Διαδικασίες εξπρές παντού

Τώρα, η Τρόικα βάζει ξανά το μαχαίρι στο λαιμό της Κύπρου, πιέζοντας την πολιτική της ηγεσία να επισπεύσει την ιδιωτικοποίηση των τριών μεγάλων ημιδημόσιων επιχειρήσεων. Fast track διαδικασίες στην «επίλυση» του κυπριακού, fast track διαδικασίες και στο ξεπούλημα του δημόσιου πλούτου, που εγγυώνται την οικονομική ανεξαρτησία, σταθερές ροές στα δημόσια ταμεία και την κοινωνική ευημερία. Δύο εξελίξεις που κάθε άλλο παρά τυχαίες είναι ή ανεξάρτητες μεταξύ τους. Η έλευση των εκπροσώπων του ΔΝΤ και της ΕΕ σε συνδυασμό με τον διεθνή διασυρμό της Κύπρου υποβάθμισαν το διεθνές της κύρος και συρρίκνωσαν τις διαπραγματευτικές της δυνατότητες, ενώ το υπό εξέλιξη ξεπούλημα του δημόσιου πλούτου, θα αδυνατίσει την οικονομική βάση στήριξης της Κυπριακής Δημοκρατίας και θα δυναμιτίσει την κοινωνική της συνοχή, διευκολύνοντας την εφαρμογή του νέου σχεδίου Ανάν.

Το εργαλείο που αξιοποιεί η Τρόικα, κατά πιστή αντιγραφή των αθλιοτήτων της στην Αθήνα εδώ και τέσσερα σχεδόν χρόνια, είναι οι εκβιασμοί. Το πιστόλι στον κρόταφο, θυμίζοντας τις …καλύτερες μέρες της αποικιοκρατίας! Έτσι η απειλή που έχει επιστρατευτεί τις τελευταίες μέρες είναι η εξής: Ή επισπεύδετε τις ιδιωτικοποιήσεις ή δεν παίρνετε την επόμενη δόση ύψους 186 εκ. ευρώ. Υπό αυτή την απειλή, η οποία προφανώς απλά διευκόλυνε την κυβέρνηση Αναστασιάδη που δεν είχε κανέναν ενδοιασμό απέναντι στις ιδιωτικοποιήσεις (εδώ συναίνεσε μέχρι και το ΑΚΕΛ όταν ήταν στην εξουσία…) το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε την Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου το σχετικό νομοσχέδιο, που στη συνέχεια, την Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου, εισήχθη στη Βουλή για συζήτηση. Το νομοσχέδιο την Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου απορρίφθηκε για να επανεισαχθεί στη Βουλή την Τρίτη 4 Μαρτίου, έχοντας ενσωματώσει τροποποιήσεις που προτάθηκαν. Στις βασικές του διατάξεις ο περίφημος οδικός χάρτης των αποκρατικοποιήσεων, που πρέπει να αποτελεί νόμο του κράτους μέχρι τη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (Eurogroup) στις 10 Μαρτίου για να εγκριθεί η δόση, προβλέπει την πώληση της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, της Αρχής Λιμένων Κύπρου και της Τηλεπικοινωνιακής Εταιρείας Cyta. Την κάθετή αντίθεσή τους στο νομοσχέδιο για τις ιδιωτικοποιήσεις, από τις οποίες αναμένεται η είσπραξη 1,4 δισ. ευρώ, εξέφρασαν το ΑΚΕΛ κι η ΕΔΕΚ.

Η αξία βέβαια των υπό ιδιωτικοποίηση ημιδημόσιων επιχειρήσεων είναι πολλαπλάσια. Η αξία της Cyta για παράδειγμα υπολογίζεται σε 4 δισ. ευρώ, ενώ από την Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου, που αργά ή γρήγορα θα μπει κι αυτή στη σειρά για ξεπούλημα, το δημόσιο εισπράττει ετησίως 80 εκ. ευρώ. Ποσό που θα χάσει αν ιδιωτικοποιηθεί, απολαμβάνοντας ένα βραχυπρόθεσμο έσοδο.

Τρίτη τουρκική εισβολή

«Τα προβλήματα που θα δημιουργηθούν στην Κύπρο από την ιδιωτικοποίηση των ημιδημόσιων οργανισμών δεν είναι στεγνά και μόνο οικονομικά. Όπως άλλωστε κι η ίδρυση τους δεν ήταν μια απλή οικονομική απόφαση», αναφέρει στα Επίκαιρα ο Σπύρος Παναγής, πρόεδρος των Πανκύπριων Ανεξάρτητων Συντεχνιών Εργαζομένων Δημοτικών, Ημικρατικών και Τοπικής Αυτοδιοίκησης. «Αρκεί να σας πω ότι από το 1974 ως το 1981 δεν πήραμε καμία αύξηση. Τον πρώτο χρόνο για να μπορέσουμε να υπηρετήσουμε τους εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες δουλεύαμε επτά ημέρες την εβδομάδα. Επομένως, αν σήμερα πουληθούν οι ημικρατικές επιχειρήσεις δεδομένων των ανοιχτών θεμάτων που έχει το νησί σημαίνει πως θα γίνουμε δούλοι. Θα ισοδυναμεί με τρίτη τουρκική εισβολή», τονίζει ο Σπύρος Παναγής.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η Κύπρος έχει ήδη αρνητική εμπειρία από ιδιωτικοποιήσεις. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το αεροδρόμιο της Λάρνακας, που ανήκει σε ιδιώτη, όπου απασχολούνται ελάχιστοι Κύπριοι. Το μεγαλύτερο μέρος του προσωπικού του είναι κοινοτικοί, προερχόμενοι ειδικότερα από την ανατολική Ευρώπη, που εργάζονται με πολύ χαμηλότερους μισθούς από τον μέσο Κύπριο.

«Η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου έχει μέση απόδοση μόνο 4,5% επί του κεφαλαίου της, επειδή επιτελεί κοινωνικό ρόλο. Οποιοσδήποτε επενδύσει στην πραγματική της αξία, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως δεν θα δεχόταν τέτοια απόδοση. Με μαθηματική ακρίβεια λοιπόν μπορούμε να υποθέσουμε ότι η τιμή του ηλεκτρικού θα ανέβει», δήλωσε στα Επίκαιρα, ο Ανδρέας Μιχαηλίδης, επαρχιακός γραμματέας της Ελεύθερη Παγκύπριας Οργάνωσης Προσωπικού Αρχής Ηλεκτρισμού (ΕΠΟΠΑΗ) Πάφου. «Επίσης, στον οδικό χάρτη ιδιωτικοποιήσεων δεν περιλαμβάνεται καμία μνεία ή πρόνοια για τις χιλιάδες οικογενειών εργαζομένων και συνταξιούχων στην ΑΗΚ. Μήπως το οικονομικό κόστος που προκύπτει από τα εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα των οικογενειών αυτών θα μεταφερθεί στο κράτος και τότε ο ιδιώτης θα αναλάβει μόνο τα όποια εισοδήματα της ΑΗΚ εργοδοτώντας πιθανόν μη Κύπριους πολίτες; Το σοβαρότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα το κράτος κι ο κυπριακό λαός είναι η μάστιγα της ανεργίας και η απουσία ανάπτυξης. Το σχεδιαζόμενο ξεπούλημα των οργανισμών δεν συμβάλει στην βελτίωση του προβλήματος αυτού», τονίζει ο Ανδρέας Μιχαηλίδης.

Κανένα όφελος στις τιμές

Μιλώντας για την ΑΗΚ, η ιδιωτικοποίηση δεν πρόκειται να επιφέρει κανένα όφελος και στα τιμολόγια. Η γνωστή δηλαδή νεοφιλελεύθερη επαγγελία ότι η ιδιωτικοποίηση ρίχνει τις τιμές δεν έχει καμία βάση δεδομένου του ανελαστικού χαρακτήρα των τιμολογίων. Σήμερα το 80% του τιμολογίου είναι πέρα για πέρα ανελαστικό, καθώς το 60% προέρχεται από τα καύσιμα (μαζούτ) και το 20% είναι φόροι. «Το δε μισθολόγιο δεν ξεπερνάει το 6% του συνολικού προϋπολογισμού, επομένως κανείς δεν μπορεί να υποστηρίξει ότι υπάρχει περίσσεια προσωπικού ή αργόμισθοι. Το σημαντικότερο όμως είναι άλλο» για τον Ανδρέα Μιχαηλίδη, που επιμένει να υπενθυμίζει πως και η Ιρλανδία είχε την μνημονιακή υποχρέωση να πουλήσει την ηλεκτρική ενέργεια, βγήκε ωστόσο από το Μνημόνιο χωρίς να την ξεπουλήσει, κι ας μην έχει τα ανοιχτά θέματα που έχει η Κύπρος. «Όταν χώρες όπως οι ευρωπαϊκές, με τεράστια αγορά ενέργειας, με πλουραλισμό στην μορφή παραγωγής ηλεκτρισμού (πυρηνική ενέργεια, φυσικό αέριο, αιολική ενέργεια και υδροηλεκτρισμό) και με το τεράστιο πλεονέκτημα τα ηλεκτρικά τους δίκτυα να είναι διασυνδεδεμένα μεταξύ των χωρών τους θεωρούν ότι τα συμφέροντα του τόπου τους επιβάλλουν να επανακρατικοποιήσουν την ηλεκτρική ενέργεια, αφού πρώτα η ιδιωτικοποίηση απέτυχε, πως είναι δυνατόν η μικρή, Ημικατεχόμενη και απομονωμένη Κυπριακή Δημοκρατία να ξεπουλάει τέτοιο ανεκτίμητο πλούτο;»

Προφανώς το κράτος – παρίας που αναμένεται να δημιουργηθεί μετά την υλοποίηση του Σχεδίου Ανάν νούμερο 2 δεν θα έχει ανάγκη από υγιείς και ρωμαλέες επιχειρήσεις, όπως η Cyta, η ΑΗΚ, κ.α. Αποικίες δεν έχουν ανάγκη τέτοιων οργανισμών…

(Το άρθρο δημοσιεύτηκε στις 20 Φεβρουαρίου. Τελευταία ενημέρωση: 1 Μαρτίου 2014)

Η Κύπρος στα χέρια της Τρόικας (Επίκαιρα, 13-19.12.2012)

xristofiasΤο Κυπριακό Μνημόνιο χειρότερο του πρώτου ελληνικού!

Το ερώτημα υπήρχε (σε θεωρητική έστω βάση) πολύ πριν χρειαστεί να απαντηθεί από μια κυβέρνηση που αναφέρεται  στην Αριστερά, όπως του ΑΚΕΛ στην Κύπρο: Μπορεί να υπάρχει ένα ανεκτό, ένα υποφερτό για τους εργαζόμενους Μνημόνιο στην περίπτωση εκείνη που η πολιτική ηγεσία διαπραγματευτεί σθεναρά και δεν συμφωνεί εκ των προτέρων σε οποιοδήποτε αίτημα της Τρόικας πριν καν αυτό διατυπωθεί, όπως συνέβη από το 2010 και συνεχίζει να συμβαίνει μέχρι σήμερα στην Ελλάδα; Υφίστανται με άλλα λόγια περιθώρια ώστε οι κοινωνικές του συνέπειες να μην είναι τόσο δραματικές; Το συμπέρασμα που εξάγεται αν διαβάσει κανείς το Μνημόνιο δυστυχώς δεν αφήνει περιθώρια για αμφιταλαντεύσεις ούτε επιδέχεται καμίας αμφισβήτησης. Περιθώρια διαπραγμάτευσης και υπογραφής ενός υποφερτού Μνημονίου δεν υπάρχουν! Όπως δεν υφίσταται ενδεχόμενο η λιτότητα, οι μειώσεις μισθών και οι περικοπές κοινωνικών δαπανών να αποκτήσουν ποτέ «ανθρώπινο πρόσωπο». Γιατί, αυτά ακριβώς είναι που περιλαμβάνει το Μνημόνιο το οποίο συμφώνησε η κυβέρνηση του ΑΚΕΛ με την Τρόικα.

Οι ευθύνες μάλιστα του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρη Χριστόφια, αποδεικνύονται ιστορικές κι ούτε φυσικά παραγράφονται ή μειώνονται με αφορμή τα κάθε άλλο παρά ειλικρινά δάκρυα του από το βήμα της Παγκύπριας Ομοσπονδίας Εργαζομένων, όταν επανέφερε το τετριμμένο δίλημμα «Μνημόνιο ή χρεοκοπία». Επιπλέον, η προσπάθεια του να δημιουργήσει συνειρμούς με τα δάκρυα του Τάσσου Παπαδόπουλου άγγιζε τα όρια της ύβρεως, αν σκεφτεί κανείς πως ο τότε πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας είπε Όχι, δεν είπε Ναι όπως ο Δημήτρης Χριστόφιας που καμιά τιμή πλέον δεν του αρμόζει μια και με τις πράξεις του εντάσσεται σε αυτούς που έβλαψαν τον κυπριακό λαό και την ίδια την Κυπριακή Δημοκρατία. Γιατί, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αποδοχή του Μνημονίου όπως ακριβώς έκανε την πολιτική ηγεσία της Ελλάδας να δέχεται αδιαμαρτύρητα και την πιο παράλογη απαίτηση της Τρόικας, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο θα αναγκάσει και την Κυπριακή πολιτική ηγεσία να δεχθεί αργά ή γρήγορα ένα διχοτομικό σχέδιο…

Ξεχωρίζει για τον κυνισμό του

Η διάψευση όσων αφελώς ή εκ του πονηρού πιστεύουν ότι μπορεί να υπάρχουν και «Μνημόνια με ανθρώπινο πρόσωπο» ή ότι μπορεί να κοροϊδέψουν τους εκπροσώπους των δανειστών έρχεται από τις πρώτες κιόλας σελίδες του Μνημονίου που έχει συμφωνηθεί με την Τρόικα. (Το πλήρες κείμενο του Μνημονίου κυκλοφορεί εδώ και λίγες μέρες μεταφρασμένο από το επιτελείο του υποψηφίου για τις προσεχείς προεδρικές εκλογές Γιώργου Λιλλήκα). Ομολογείται λοιπόν ότι «βασικοί στόχοι του προγράμματος είναι: Η αποκατάσταση της ευρωστίας του κυπριακού τραπεζικού τομέα με την αναδιάρθρωση… και την μείωση του μεγέθους των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων… Να συνεχίσει την εν εξελίξει διαδικασία της δημοσιονομικής εξυγίανσης… (και) Να εφαρμόσουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις». Για κάποιον που έχει υποστεί το μαρτύριο να διαβάζει τα αλλεπάλληλα ελληνικά Μνημόνια όχι μόνο από τα συγκεκριμένα παραθέματα αλλά από όλο το ύφος και την δομή του κειμένου διακρίνει ότι το κυπριακό Μνημόνιο ξεχωρίζει για τον κυνισμό του. Δεν είναι ηπιότερο από το πρώτο ελληνικό, του Μαΐου του 2010! Από την αρχή λέει πως θέλει να σώσει τις τράπεζες! Οι όροι μάλιστα που θα το κάνει αυτό θα είναι εξόχως επιβλαβείς για την κυπριακή κοινωνία και μάλιστα χειρότεροι από τους όρους που αυτό έγινε στην Ελλάδα. Αρκεί να δούμε τι γράφει στην παράγραφο 1.11: «Αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου και ελαχιστοποίηση των διοικητικών εμποδίων ώστε οι τράπεζες να μπορούν να εκποιούν ακίνητα τα οποία έχουν ως εξασφαλίσεις δάνεια που δεν εξυπηρετούνται σε μέγιστη περίοδο 1½ χρόνου από τη μέρα που αρχίζουν οι νομικές ή οι διοικητικές διαδικασίες». Στη συνέχεια αναφέρει το κυπριακό Μνημόνιο, το οποίο αποδεικνύεται πολύ χειρότερο του ελληνικού: «Αλλαγή του ορισμού των μη εξυπηρετούμενων δανείων και να θεωρούνται ως μη εξυπηρετούμενα αυτά τα οποία δεν εξυπηρετούνται για περίοδο 90 ημερών. Η αλλαγή αυτή θα εισαχθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012» (1.12). Δε χρειάζονται ιδιαίτερες αναλύσεις για να γίνει εμφανές ότι στην Κύπρο οι Τροϊκανοί θέλουν να βάλουν κατ’ ευθείαν χέρι στην ιδιωτική περιουσία και τα ακίνητα, χωρίς να κάνουν τα λάθη που έκαναν στην Ελλάδα, όπου η εκκίνηση της διαδικασίας των κατασχέσεων ακινήτων έχει αποδειχθεί χρονοβόρα. Το πάθημα (στην Ελλάδα) έγινε μάθημα (στην Κύπρο)…

Δρακόντεια ωστόσο αποδεικνύονται και τα μέτρα λιτότητας που αφορούν τον δημοσιονομικό τομέα. Για το 2012 (βλέπετε δεν ήθελαν να πάνε χαμένες ούτε κι αυτές οι λίγες μέρες που υπολείπονται μέχρι να φύγει το έτος) περιλαμβάνουν: Μόνιμη κλιμακωτή μείωση απολαβών στον κρατικό και ευρύτερο δημόσιο τομέα, περαιτέρω χρονική επέκταση της αναστολής της ΑΤΑ σε όλο τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, επέκταση του παγώματος των μισθών (προσαυξήσεων και γενικών αυξήσεων μισθών) στο δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων κατά τουλάχιστον 5.000 κατά την περίοδο 2012-2016, αύξησης της φορολογίας ακινήτων και καθιέρωση μηχανισμού για την τακτική επανεξέταση των ειδικών φόρων κατανάλωσης.

Αύξηση φόρων, μείωση κοινωνικών δαπανών

Για το 2013 το Μνημόνιο προβλέπει τα ακόλουθα μέτρα: Κατάργηση επιδομάτων όπως το επίδομα μάνας, οικογενειακά επιδόματα και εκπαιδευτικές χορηγίες, πάγωμα συντάξεων, αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης κατά 2 έτη, αύξηση της ελάχιστης ηλικίας για την εξασφάλιση του δικαιώματος σύνταξης, μείωση λειτουργικών δαπανών των ημικρατικών οργανισμών, αύξηση φόρων κατανάλωσης στα προϊόντα καπνού, τα αλκοολούχα ποτά και τα καύσιμα κίνησης, αύξηση του ΦΠΑ κατά μία ποσοστιαία μονάδα από 17% σε 18%, γενική αύξηση όλων των τελών της κυβέρνησης κατά 17%, μείωση των δαπανών για την υγεία, καθιέρωση εισφοράς ασφαλισμένων για ορισμένες υπηρεσίες και φάρμακα, κ.α.

Για το 2014 τα δημοσιονομικά μέτρα που συμφωνήθηκαν μεταξύ κυβέρνησης ΑΚΕΛ και Τρόικας περιλαμβάνουν μείωση των κοινωνικών παροχών κατά 28,5 εκ ευρώ, περαιτέρω καθολική μείωση των απολαβών του ευρύτερου δημόσιου τομέα κατά 3%, επιπλέον αύξηση κατά μία μονάδα ακόμη τόσο του βασικού συντελεστή ΦΠΑ από (18% σε 19%) όσο και του μειωμένου (από 8% σε 9%), επιπλέον αύξηση του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα κίνησης και των ασφαλιστικών εισφορών.

Στο Μνημόνιο υπάρχει εκτενής αναφορά σε μια σειρά από αντιλαϊκές μεταρρυθμίσεις όπως για το συνταξιοδοτικό σύστημα, όπου μεταξύ πολλών άλλων προβλέπεται και «η εισαγωγή αυτόματης ρύθμισης της νόμιμης συντάξιμης ηλικίας κάθε 5 χρόνια, σύμφωνα με τις αλλαγές στο προσδόκιμο ζωής». Πρόκειται για έναν μηχανισμό αυτόματης αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης ο οποίος θα μεριμνά μόλις αυξηθεί το προσδόκιμο ζωής να το επαναφέρει στο προηγούμενο επίπεδο του… Επιδείνωση στο βιοτικό επίπεδο των Κυπρίων θα σηματοδοτήσει και η «αύξηση τελών για ιατρικές υπηρεσίες προς μη δικαιούχους κατά 30%». Εδώ παρατηρούμε το κράτος πρόνοιας με το κεφάλι κάτω και τα πόδια πάνω: Αυτοί ακριβώς που στερούνται κοινωνικής ασφάλισης κι έχουν την μεγαλύτερη ανάγκη για φροντίδα, όπως οι μακροχρόνια άνεργοι, καλούνται να πληρώνουν επιπλέον χρήματα για να έχουν πρόσβαση στις σχετικές υπηρεσίες… Στον Καιάδα με άλλα λόγια μιας και στην πράξη τους απαγορεύεται η πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας! Μεταξύ άλλων προβλέπεται το άνοιγμα κλειστών επαγγελμάτων», άρση των εμποδίων για μετακινήσεις των εργαζομένων στο δημόσιο, κατάργηση των αντικινήτρων για εργασία των ανέργων, δηλαδή μείωση των επιδομάτων ανεργίας, κ.α. Τέλος, σε ό,τι αφορά τις ιδιωτικοποιήσεις το μόνο που συμφώνησαν είναι στην «δημιουργία ενός καταλόγου με στοιχεία ενεργητικού συμπεριλαμβανομένης ακίνητης ιδιοκτησίας που ανήκουν στην κεντρική κυβέρνηση, στους δήμους και τις επαρχιακές διοικήσεις, με προοπτική πιθανής εκποίησης». Κάπου εκεί θα ενταχθούν η τηλεπικοινωνιακή εταιρεία Σίτα και τα κοιτάσματα ώστε στο επόμενο Μνημόνιο να πουληθούν έναντι πινακίου φακής…

Φαίνεται απ’ όλα τα παραπάνω ότι οι επιπτώσεις που θα σημάνει το Μνημόνιο στην καθημερινή ζωή των Κυπρίων άμεσα μάλιστα, γιατί έχουν ήδη προηγηθεί κι άλλες περικοπές, θα είναι δραματικές. Μισθοί, συντάξεις, ημερομίσθια θα μειωθούν, ενώ η ανεργία θα αυξηθεί ακόμη ταχύτερα μαζί με τους φόρους και το κόστος πρόσβασης στις δημόσιες κοινωνικές υπηρεσίες.

Το πολιτικό κόστος που θα καταβάλει το ΑΚΕΛ απ’ αυτή του την καθαρά πολιτική και κοινωνικά ολέθρια επιλογή θα είναι τεράστιο!

Catastroika αλά Κυπριακά; (Φιλελεύθερος, 2 Δεκεμβρίου 2012)

cyta-greeceΠρόσκαιρη θα αποδειχθεί πολύ σύντομα η ανακούφιση που προκάλεσε η κατ’ αρχήν συμφωνία εξαίρεσης της τηλεπικοινωνιακής εταιρείας CYTA από το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που θα περιλαμβάνει το Μνημόνιο της κυβέρνησης με την Τρόικα. Οι εκπρόσωποι των δανειστών ξέρουν καλά ότι ο χρόνος κυλάει με το μέρος τους. Μπορούν δηλαδή να περιμένουν από τη στιγμή που θα επιτευχθεί το σημαντικότερο: Η Κύπρος να υπογράψει το επονείδιστο Μνημόνιο που θα την δέσει χειροπόδαρα στο άρμα των δανειστών. Έτσι δεν είχαν κανέναν λόγο να προκαλέσουν από τώρα οξύνσεις για ένα θέμα που σε πολύ λίγους μήνες θα φαντάζει κάτι παραπάνω από αυτονόητο, σχεδόν σωτηρία για την κυπριακή πολιτική ηγεσία.

Η εμπειρία της Ελλάδας είναι από πολλές πλευρές διδακτική, καθώς η βύθιση της χώρας στην ύφεση που προκάλεσαν τα διαδοχικά Μνημόνια και η αύξηση του δημόσιου χρέους σε πρωτοφανή επίπεδα κατά την διάρκεια της «σωτηρίας» μας (με αποτέλεσμα από 129% του ΑΕΠ το 2009, προ διάσωσης, να φτάσει στο 175% του ΑΕΠ το 2016) έκαμψε και τις τελευταίες αντιστάσεις του πολιτικού κόσμου απέναντι στις εξωφρενικές απαιτήσεις των εκπροσώπων των πιστωτών για ξεπούλημα κάθε ίχνους δημόσιας ακίνητης περιουσίας. Ως αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή πουλιούνται ακόμη και νησιά. Έδειξαν και κάτι ακόμη τα παθήματα της Ελλάδας. Κατ’ αρχάς ότι η διαδικασία της εσωτερικής υποτίμησης που ακολουθείται μέσω της μείωσης μισθών, ημερομισθίων και συντάξεων και των κοινωνικών δαπανών, προκαλώντας βαθμηδόν μείωση πωλήσεων και κερδών σε όλη την έκταση της οικονομίας, οδηγεί στο ναδίρ την αξία των προς ιδιωτικοποίηση επιχειρήσεων. Πολύ ενδεικτικά και σύμφωνα με πρόσφατη αποκάλυψη μεγάλης εφημερίδας των Αθηνών τα αναμενόμενα κέρδη από την πώληση των δημοσίων επιχειρήσεων της Ελλάδας που πέρυσι εκτιμούνταν σε 50 δισ. τώρα αποτιμώνται – από το ταμείο ξεπουλήματος μάλιστα, το ΤΑΙΠΕΔ – μόλις σε 6,95 δισ. ευρώ. Γιατί λοιπόν η Τρόικα να μην περιμένει αφού ξέρει πολύ καλά ότι σε ένα χρόνο η CYTA θα μπορεί να πουληθεί σε πολύ καλύτερη τιμή; Περιττό δε να ειπωθεί πως η «καλή τιμή» δεν είναι η υψηλότερη που θα φέρει σημαντικά έσοδα στο κυπριακό δημόσιο αλλά η χαμηλότερη που θα δώσει την δυνατότητα στους ανταγωνιστές της CYTA να αποκτήσουν τις προηγμένες και αξιοζήλευτες υποδομές και το δίκτυο πελατών της έναντι πινακίου φακής.

Άλλωστε, αν το ζητούμενο ήταν η στήριξη των δημόσιων οικονομικών και της οικονομίας της Κύπρου το ιδιοκτησιακό καθεστώς της CYTA δεν έπρεπε να θιγεί. Με πλεόνασμα το 2011  64,2 εκ. ευρώ πριν τη φορολογία και 59,8 εκ. ευρώ μετά τη φορολογία κι αναμενόμενο για φέτος πλεόνασμα 71,4 εκ. ευρώ και 65,3 εκ. ευρώ, χώρια της συμβολής που έχει στην απασχόληση, προφέροντας εργασία σε 2.900 άτομα, η CYTA έχει μόνο καθαρή συμβολή στα δημόσια έσοδα! Σε εποχές κρίσης είναι οικονομική αυτοκτονία αλλαγές σαν κι αυτές που θέλει να προωθήσει η Τρόικα, οι οποίες μάλιστα έχουν σίγουρο αρνητικό αποτέλεσμα: πέρα από μια βραχυπρόθεσμη εισροή ρευστού την χρονιά της πώλησης, εξαφάνιση των όποιων πλεονεκτημάτων σε βάθος χρόνου.

Πέραν της οικονομικής πλευράς όμως η συζητούμενη πώληση της CYTA ενδέχεται να αποφέρει ένα συντριπτικό πλήγμα στα κυριαρχικά δικαιώματα και την ίδια την εθνική ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρόκειται δε για διάσταση την οποία ο νεοφιλελευθερισμός θεωρούσε ανέκαθεν παρωχημένη και αστεία ή ότι όφειλε να λυθεί στο πλαίσιο της αγοράς, που σημαίνει να κυριαρχήσει το δίκαιο του ισχυρού. Είτε έτσι είτε αλλιώς η πρόσβαση που μπορεί να αποκτήσουν στα δίκτυα της CYTA εταιρείες και τεχνικοί αγνώστου προέλευσης, σε περίπτωση που πάψει να είναι ημιδημόσια επιχείρηση ενδέχεται να αποβεί καταστροφική, δούρειος ίππος!

Ευρύτερα, τόσο η πρόσφατη ελληνική όσο και διεθνής εμπειρία αποδεικνύουν ότι οι ιδιωτικοποιήσεις ποτέ δεν έφεραν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Η υιοθέτησή τους συνοδεύτηκε από άνοδο τιμών, υποβάθμιση παρεχόμενων υπηρεσιών, δημιουργία μονοπωλιακών καταστάσεων και εκτεταμένη διαφθορά. Εν ολίγοις …Catastroika. Αυτή μάλιστα είναι η εμπειρία των ΗΠΑ, της Γερμανίας, της Αγγλίας και άλλων ανεπτυγμένων χωρών. Γιατί η Κύπρος να αποτελέσει εξαίρεση;