Διορισμός Στουρνάρα: Γάγγραινα η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών (Πριν, 15 Ιουνίου 2014)

draghiΗ απόφαση της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ να διορίσει στην ηγεσία της κεντρικής τράπεζας τον Στουρνάρα, προφανώς κατ’ εντολή του Βερολίνου, ανέδειξε για μια ακόμη φορά το πρόβλημα της λεγόμενης ανεξαρτησίας ορισμένων θεσμών, τυπικά τεχνοκρατικών, που η σημασία τους όμως έχει αποδειχθεί νευραλγική κι εξόχως πολιτική. Η λεγόμενη ανεξαρτησία από την κυβέρνηση και την πολιτική εξουσία στην πραγματικότητα έχει μετατραπεί σε δούρειο ίππο για την απόσπαση από τον δημόσιο έλεγχο και στη συνέχεια την απ’ ευθείας υπαγωγή τους σε διεθνή κέντρα, κυρίως ευρωπαϊκά, κρίσιμων κέντρων λήψης αποφάσεων.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Όπως έγινε με την ηγεσία της Στατιστικής Αρχής και πιο πρόσφατα με την Γενική Γραμματεία Εσόδων. Η επιλογή του Γεωργίου και του Θεοχάρη αντίστοιχα συνέπεσε με την μετατροπή και των δύο αυτών υπηρεσιών σε τυφλά όργανα της Τρόικας. Η αλλοίωση των στοιχείων για το δημόσιο χρέος και το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2009 (με την πολύτιμη βοήθεια της Τράπεζας Ελλάδας) υπό την διοίκηση του Γεωργίου, που μέχρι πριν λίγο εργαζόταν στο ΔΝΤ, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην άφιξη της Τρόικας και την υπαγωγή στο Μνημόνιο. Για την Τρόικα δηλαδή δούλευε η Στατιστική Αρχή, διευκολύνοντας το σχέδιο που είχε προαποφασιστεί για να γίνει η Ελλάδα πειραματόζωο της χρεοκρατίας. Για την Τρόικα δούλευε κι ο Θεοχάρης, όπως φάνηκε από την ανακοίνωση που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκμεταλλευόμενος την θωράκιση που είχε εξασφαλιστεί για την συγκεκριμένη θέση στο πλαίσιο της Οικονομικής διακυβέρνησης. Το αστείο μάλιστα με τον επικεφαλής της Γενικής Γραμματείας Εσόδων ήταν πως μετά από ένα σημείο αποσπάστηκε ακόμη κι από την κυβέρνηση του Σαμαρά που τον διόρισε, υπηρετώντας την δική του ατζέντα.

Καπέλο στην κυβέρνηση ήταν κι η Μαρία Δαμανάκη από την θέση του επιτρόπου, όπου διορίστηκε το 2009 από τον Γιώργο Παπανδρέου. Η παρουσία της στις Βρυξέλλες ωστόσο δεν προκάλεσε συγκρούσεις λόγω του ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις όλα αυτά τα χρόνια υποτάσσονταν χωρίς αντιρρήσεις στις υποδείξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Πιθανός όμως διορισμός της Ντόρας Μπακογιάννη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς αντικατάσταση της Δαμανάκη θα λειτουργήσει σαν βαρίδι σε μια πιθανή κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, επιτυγχάνοντας το ψαλίδισμα των πιο ριζοσπαστικών του θέσεων και την ταχεία προσαρμογή του στις επιταγές της ΕΕ.

Όπως ακριβώς θα συμβεί και με τον Στουρνάρα στην Τράπεζα Ελλάδας που από την εποχή του Σημίτη και της «ισχυρής Ελλάδας» αποτελεί σταθερά στην οικονομική πολιτική, προφανώς με αρνητικό πρόσημο. Ο διορισμός του επομένως στο κεντρικό πιστωτικό ίδρυμα από την κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου αποτέλεσε πρόκληση όχι μόνο γιατί δεν λάβαινε υπ’ όψη της τους πολιτικούς συσχετισμούς όπως αποτυπώθηκαν στις πρόσφατες εκλογές, που τυπικά έδιναν έναν παραπάνω λόγο στον ΣΥΡΙΖΑ να έχει άποψη για τον διάδοχο του Προβόπουλου, αλλά και για έναν επιπλέον λόγο: Επειδή έγινε εμφανές ότι ο Στουρνάρας, σε περίπτωση εκλογικής νίκης του ΣΥΡΙΖΑ, θα αποτελέσει αντίβαρο στην κυβέρνηση και μηχανισμό βίαιης προσαρμογής του. Υπ’ αυτό το πρίσμα η διαμαρτυρία του Α. Τσίπρα στον πρόεδρο της κεντρικής τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, ήταν άνευ ουσίας καθώς ο διορισμός του Στουρνάρα δεν έγινε μόνο με την σύμφωνη γνώμη της Φρανκφούρτης, αλλά και κατ’ εφαρμογήν των προβλέψεων της για την «ανεξαρτησία» των κεντρικών τραπεζών. Επομένως: ή αμφισβητείς τον θεσμό της «ανεξαρτησίας» και κατ’ επέκταση τον διορισμό Στουρνάρα ή …προσαρμόζεσαι. Σε καμιά περίπτωση όμως δεν μπορείς να δηλώνεις πίστη και σεβασμό στον θεσμό της «ανεξαρτησίας», όπως έδειξε η επίσκεψη στον πρώην υπάλληλο της Γκόλντμαν Σακς, και ταυτόχρονα να αμφισβητείς τον διορισμό του Στουρνάρα. Άλλωστε, ο θεσμός της «ανεξαρτησίας», που σημαίνει στεγανοποίηση των θέσεων οικονομικής διαχείρισης από τον πολιτικό έλεγχο και την λαϊκή παρέμβαση, ψαλίδισμα επομένως της δημοκρατίας, έρχεται να διασφαλίσει την θωράκιση και την αδιατάρακτη συνέχεια της συντηρητικής πολιτικής ακριβώς σε τέτοιες περιόδους μετάβασης, που περιέχουν ένα ρίσκο ή απαιτούν μια περίοδο προσαρμογής.

Θωρακισμένο από τη Συνθήκη της Λισαβόνας για όλα μέλη της ΕΕ κι όχι μόνο της ευρωζώνης το δημοκρατικό άβατο στις κεντρικές τράπεζες

          Δεν είναι η πρώτη φορά που η θέση του κεντρικού τραπεζίτη έχει συνοδευτεί από ομηρικές διαμάχες με την εκτελεστική εξουσία. Σε δύο περιπτώσεις, στην Ουγγαρία και την Κύπρο, η κεντρική τράπεζα λειτούργησε σαν ξένο έδαφος αμφισβητώντας τις αποφάσεις της κυβέρνησης με την ανοιχτή ενθάρρυνση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Το κοινό μάλιστα χαρακτηριστικό και των δύο αυτών περιπτώσεων είναι ότι συνέβησαν στα απόνερα σφοδρότατων οικονομικών κρίσεων.

Στο νησί της Αφροδίτης οι σχέσεις πάθους της κυβέρνησης με την κεντρική τράπεζα δεν είναι κάτι συγκυριακό. Από την εποχή ακόμη της προεδρίας του Δημήτρη Χριστόφια, ο κεντρικός τραπεζίτης Θ. Ορφανίδης ήταν κόκκινο πανί για το προεδρικό μέγαρο. Οι σχέσεις τους ξεπέρασαν κάθε όριο τυπικότητας και εξελίχθηκαν σε δημόσιες προσβολές όταν ξέσπασε η κρίση το 2012 με τον κεντρικό τραπεζίτη να καταλογίζει στο ΑΚΕΛ ότι ευθύνεται γιατί την κατάρρευση των τραπεζών επειδή συναίνεσε στο PSIχωρίς να ζητήσει ανταλλάγματα για τις κυπριακές τράπεζες, ενώ από την μεριά του ο Χριστόφιας του καταλόγιζε χαλαρή εποπτεία των τραπεζών, ανεπάρκεια στην εκτέλεση των καθηκόντων του δηλαδή, με αποτέλεσμα να εμφανιστούν τα γνωστά φαινόμενα πιστωτικής υπερεπέκτασης. Εκεί που και οι δύο συμφωνούσαν ήταν όταν η μια πλευρά χρέωνε στην άλλη ευνοϊκή μεταχείριση της Λαϊκής Τράπεζας του Α. Βγενόπουλου… Οι επίμονες προσπάθειες του ΑΚΕΛ να τον ανατρέψει έπεφταν στο κενό γιατί ο Ορφανίδης είχε το συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι της κυβέρνησης: ασκώντας της συνέχεια κριτική επειδή δεν έπαιρνε μέτρα λιτότητας η Φρανκφούρτη ποτέ δεν δίστασε να αποφασίσει με ποιανού το μέρος θα ταχθεί. Έτσι οι προσπάθειες του Χριστόφια δεν ευοδόθηκαν. Ο διάδοχός του όμως, Πανίκος Δημητριάδης, πέρασε πολύ χειρότερα καθώς στο τέλος αναγκάστηκε να παραιτηθεί κι έτσι τον Απρίλιο του 2014 ανέλαβε τα ηνία της κεντρικής τράπεζας η πρώην γενική ελέγκτρια της Κυπριακής Δημοκρατίας, Χρυστάλλα Γιωρκάτζη. Για να αναγκάσει όμως ο Ν. Αναστασιάδη τον Π. Δημητριάδη να παραιτηθεί τον παρέπεμψε ακόμη και στον γενικό εισαγγελέα, επικαλούμενος την αλλοίωση επίσημων στοιχείων που ως στόχο είχαν να εμφανίσουν μεγαλύτερες των πραγματικών τις ανάγκες των κυπριακών τραπεζών. Εκτίμηση που σήμαινε μεγαλύτερο δάνειο, βαθύτερη εξάρτηση από τους δανειστές. Ο Π. Δημητριάδης ήταν όργανο της ΕΕ και τις κρίσιμες μέρες της άνοιξης του 2013 ξεπέρασε πολλές φορές σε αντιδραστικότητα ακόμη και τον Ν. Αναστασιάδη. Η εκπαραθύρωση του τελικά ήταν προϊόν συμβιβασμού για να αποτραπεί η καταδίκη του από το ανώτατο δικαστήριο. Έτσι αναγκάστηκε να συναινέσει κι ο Ντράγκι που είχε στείλει επιστολή στον πρόεδρο Ν. Αναστασιάδη και τον πρόεδρο της Βουλής Γ. Ομήρου απειλώντας την Κύπρο με παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε περίπτωση που θα απόλυαν τον εκλεκτό τους!

Στην Ουγγαρία, το τελευταίο εμπόδιο που είχε να ξεπεράσει ο δεξιός πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος εξελέγη το 2010, για να απαλλαγεί από τον θανάσιμο εναγκαλισμό των πιστωτών που πριν δύο χρόνια την είχαν «διασώσει» προσφέροντας 20 δισ. ευρώ, ήταν η κεντρική τράπεζα της χώρας του. Ο κεντρικός τραπεζίτης Αντράς Σίμορ, λειτουργώντας όλα τα προηγούμενα χρόνια επί πρωθυπουργίας Γκιουρτσάνι και Μπατζνάι σαν το μακρύ χέρι των πιστωτών ήταν τόσο μισητός, συμβολίζοντας την υποτέλεια στους δανειστές, ώστε η απόλυσή του από την κεντρική τράπεζα ήταν προεκλογική εξαγγελία του Όρμπαν. Για να τον ξεφορτωθεί έκανε ό,τι ήταν ανθρωπίνως δυνατό: Του μείωσε τον μισθό κατά 75%, του αφαίρεσε αρμοδιότητες, τοποθέτησε δίπλα του έμπιστούς του, προχώρησε ακόμη και σε συνταγματική αναθεώρηση με απώτερο στόχο να υπαγάγει την κεντρική τράπεζα στον έλεγχο και την πλήρη δικαιοδοσία του ουγγρικού κράτους. Όλα αποδείχθηκαν μάταια κι ο Σίμορ ξεκατσικώθηκε από την καρέκλα του κεντρικού διοικητή μόνον τον Μάριο του 2013, όταν έληξε κι επίσημα η θητεία του. Μέχρι τότε, η κεντρική τράπεζα της Ουγγαρίας έφτασε στο σημείο ακόμη και να εκδώσει ανακοίνωση τον Δεκέμβριο του 2011, με την οποία καταδίκαζε την συνταγματική αναθεώρηση που ψηφίστηκε στη Βουλή με 293 ψήφους υπέρ και 4 κατά. Όλο αυτό διάστημα η στάση της ΕΕ ήταν εμπρηστική. Για να επιβάλει την ακύρωση των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων τίναξε στον αέρα ακόμη και συνομιλίες με την κυβέρνηση του Όρμπαν τον Δεκέμβριο του 2011 που συζητούσαν την παροχή μιας χρηματοδοτικής διευκόλυνσης στην Ουγγαρία. (Ο Όρμπαν είχε αποκλείσει να πάρει νέο δάνειο, εγγυήσεις ζητούσε, σε μια προσπάθεια να απεμπλακεί από την επιτήρηση ΕΕ και ΔΝΤ). Η ΕΕ, προκειμένου να διαφυλάξει την λεγόμενη ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, τη δυνατότητά της δηλαδή να παρεμβαίνει στην οικονομική πολιτική μιας ανεξάρτητης χώρας με τον δικό της άνθρωπο, έφτασε στο σημείο να απειλήσει την Ουγγαρία ακόμη και με αναστολή του δικαιώματος ψήφου σε όλα τα θεσμικά όργανα. Σε ανακοίνωσή της μάλιστα η ΕΚΤ επικαλούταν την παραβίαση από την Βουδαπέστη του άρθρου 130 της Συνθήκης της Λισαβόνας. Χρειάζεται  να τονίσουμε εδώ ότι η Ουγγαρία δεν ανήκει στην ευρωζώνη. Παρόλα αυτά οι δεσμεύσεις της απέναντι στην ΕΚΤ για το «άβατο» της κεντρικής τράπεζας είναι ασφυκτικές και στην συνταγματική συνθήκη της ΕΕ περιγράφονται επακριβώς: «Κατά την εκτέλεση των εξουσιών τους και την πραγματοποίηση των εργασιών και των καθηκόντων που τους έχουν ανατεθεί από τις Συνθήκες και τον ιδρυτικό νόμο του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της ΕΚΤ, ούτε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ούτε κάποια εθνική κεντρική τράπεζα, ούτε οποιοδήποτε μέλος των οργάνων που αποφασίζουν θα αναζητήσουν ή θα λάβουν οδηγίες από θεσμούς της Ένωσης, όργανα, γραφεία ή υπηρεσίες, από οποιαδήποτε κυβέρνηση κράτους μέλους ή απ’ οποιοδήποτε άλλο σώμα. Οι θεσμοί της Ένωσης, όργανα, γραφεία ή υπηρεσίες και οι κυβερνήσεις των κρατών μελών αναλαμβάνουν να σεβαστούν αυτή την αρχή και να μην επιδιώξουν να επηρεάσουν τα μέλη των οργάνων που αποφασίζουν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ή τις εθνικές κεντρικές τράπεζες κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους».

Όποιος επομένως πιστεύει ότι το πρόβλημα είναι ο Στουρνάρας ή ότι ο Ντράγκι μπορεί να βοηθήσει στον εκδημοκρατισμό των κεντρικών τραπεζών εθελοτυφλεί!

Τα μέτρα που θα ολοκληρώσουν την ισοπέδωση της Κύπρου (Επίκαιρα, 11-17 Απρίλη 2013)

cyprus_noΣτα χρόνια πριν το 1960, όταν η Κυπριακή Δημοκρατία ήταν βρετανική αποικία, γυρίζει την χώρα το Μνημόνιο που κατ’ αρχήν συμφωνήθηκε μεταξύ της Τρόικας και της κυβέρνησης Αναστασιάδη. Το Μνημόνιο συνεργασίας ουσιαστικά παραδίδει τα κλειδιά της οικονομικής πολιτικής στους πιστωτές της Κύπρου, μετατρέποντας (και) την μεγαλόνησο σε κράτος περιορισμένης κυριαρχίας, με την εκλεγμένη κυβέρνηση να έχει διακοσμητικό και μόνο ρόλο. Ό,τι ακριβώς έχει συμβεί και στην Ελλάδα την τελευταία τριετία.

Από την πρώτη ώρα που έγινε γνωστό το περιεχόμενο του επονείδιστου Μνημονίου, ο νέος υπουργός Οικονομικών της Κύπρου Χάρης Γεωργιάδης, που αντικατέστησε τον Μιχάλη Σαρρή, επιχείρησε να εξοβελίσει την κριτική καλλιεργώντας την κινδυνολογία. Το επιχείρημά του ήταν πως αν δεν γίνει δεκτό το Μνημόνιο και δεν έρθει η πρώτη δόση, τότε δεν θα υπάρχουν λεφτά για να πληρωθούν οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων τον Απρίλιο, δηλαδή η Κύπρος θα χρεοκοπήσει. «Μνημόνιο ή χρεοκοπία», επαναλαμβάνει με άλλα λόγια και η κυβέρνηση του Αναστασιάδη, όπως ακριβώς έκανε και η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου στην Ελλάδα το 2010 και το 2011, εκμεταλλευόμενη το κλίμα φόβου της κοινωνίας για το αβέβαιο αύριο που η ίδια είχε δημιουργήσει. Μέχρι που η Ελλάδα αφού δέχθηκε κι εφάρμοσε το ένα Μνημόνιο μετά το άλλο, χρεοκόπησε κι επίσημα τον Φεβρουάριο του 2012 για πρώτη φορά, που δεν ήταν κι η τελευταία, καθώς μετά τις γερμανικές εκλογές αναμένεται νέα χρεοκοπία.

Και μνημόνιο και χρεοκοπία

Εν κατακλείδει, όπως η αποδοχή του Μνημονίου στην Ελλάδα δεν απέτρεψε την χρεοκοπία και τις μειώσεις μισθών και συντάξεων, έτσι και στην Κύπρο το «ναι» στο καινούργιο, δεύτερο Μνημόνιο δεν πρόκειται να γλιτώσει την Κυπριακή Δημοκρατία από μια χρεοκοπία, η οποία μάλιστα θα είναι αποτέλεσμα της «διάσωσης» της. Δεν θα φταίει δηλαδή η Κύπρος, αλλά αποκλειστικά και μόνο οι συνταγές διάσωσης των πιστωτών που τώρα εμφανίζονται ως εξυγιαντικές. Πως θα ξεπληρώσει η Κύπρος το δάνειο των 10 δισ. ευρώ που θα εκτινάξει το δημόσιο χρέος της (από 93% σήμερα) στο 150% του ΑΕΠ; Ποιά χώρα με δημόσιο χρέος σε αυτό το ιλιγγιώδες ύψος δεν κηρύχθηκε σε καθεστώς χρεοκοπίας, με αποτέλεσμα να της επιβληθούν πολύ πιο επώδυνα μέτρα; Αν ένα τέτοιο χρέος είναι φυσιολογικό και διαχειρίσιμο (βιώσιμο κατά την επίσημη ορολογία), όπως επιχειρεί να πείσει τώρα η Τρόικα αποκρύπτοντας τις δραματικές συνέπειες που θα επέλθουν, τότε γιατί η Ιταλία με ένα δημόσιο χρέος στο 128% του ΑΕΠ ή η Ισπανία ακόμη χειρότερα με ένα χρέος στο ύψος του 96% βρίσκονται στο χείλος της δημοσιονομικής κρίσης;

Το Μνημόνιο, αφήνοντας κατά μέρους ως προς το παρόν τα άρθρα που αφορούν τον τραπεζικό τομέα που ήδη δέχθηκε ένα συντριπτικό πλήγμα (με αποτέλεσμα το ενεργητικό του μέσα σε λίγες ημέρες να έχει μειωθεί από 550% σε 350% του ΑΕΠ) περιλαμβάνει μια σειρά από όρους που θα επιδεινώσουν δραματικά την ζωή όλων σχεδόν των Κυπρίων. Ξεχωρίζουμε συγκεκριμένα τα ακόλουθα άρθρα που θα επιφέρουν μια βίαιη φτωχοποίηση, με αποτέλεσμα τα Μνημόνια (το πρώτο που εφαρμόστηκε επί προεδρίας Δ. Χριστόφια με ημερομηνία 23 Νοεμβρίου 2012 και το δεύτερο επί Ν. Αναστασιάδη), όπως και ο Αττίλας (πρώτος κι ο δεύτερος) να αποτελούν σημεία τομής στην σύντομη πολιτική ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας:

  • Αύξηση φόρων στην ακίνητη περιουσία, μέσω της αύξησης των τιμών που χρησιμοποιούνται ως βάση υπολογισμού και παραμένουν στα επίπεδα του 1980 ή/και αύξησης των συντελεστών φορολόγησης.
  • Αύξηση του συντελεστή φορολόγησης τόκων στο 30%.
  • Αύξησης της φορολόγησης στα ΙΧ αυτοκίνητα, υπό την επίκληση φιλο-περιβαλλοντικών αιτιάσεων, που θα αγγίξει από τα τέλη ταξινόμησης μέχρι τους φόρους που επιβαρύνουν τα καύσιμα.
  • Αύξηση των τιμολογίων των δημόσιων υπηρεσιών τουλάχιστον κατά 17% από τις τρέχουσες τιμές.
  • Σταδιακή συρρίκνωση μέχρι κατάργηση των διάφορων επιδοτήσεων κατοικίας που απολαμβάνουν κυρίως οι πρόσφυγες.
  • Χορήγηση του Δώρου Πάσχα μόνο σε όσους συνταξιούχους παίρνουν μηνιαία σύνταξη κάτω από 500 ευρώ.
  • Πρόβλεψη για ευρεία μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος στην κατεύθυνση της βιωσιμότητας, όπως αναφέρεται, το οποίο σημαίνει μείωση των συντάξεων, πέραν των όσων έχουν ήδη συμφωνηθεί και τα οποία συμπεριλαμβάνουν: αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης  για τους δημοσίους υπαλλήλους κατά 2 έτη και για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα κατά 6 μήνες, πρόστιμο για τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της σύνταξης στην κατεύθυνση της μείωσης της, κ.α.
  • Μειώσεις σε μισθούς των εργαζομένων στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα κατά 0,8% (για όσους αμείβονται μέχρι 2.000 ευρώ), 1% (2.001-3.000 ευρώ), 1,5% (3.001-4.000 ευρώ) και 2% (άνω των 4.001 ευρώ).
  • Μείωση του αριθμού των δασκάλων που απασχολούνται στο υπουργείο Παιδείας, στο πλαίσιο δομικών μεταρρυθμίσεων που θα αγκαλιάσουν όλη την παιδεία.
  • Εισαγωγή του θεσμού της κινητικότητας στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, που ξέρουμε πολύ καλά ότι δεν είναι τίποτε περισσότεροι από απολύσεις.
  • Επανεξέταση όλων των κοινωνικών παροχών με ξεκάθαρο στόχο «να μειωθεί ο συνολικός αριθμός όσων επωφελούνται» όπως ρητά αναφέρεται στην παράγραφο 3.12.
  • Αλλαγή του τρόπου υπολογισμού του μισθού «για να αντανακλά καλύτερα τις εξελίξεις στην παραγωγικότητα», όπως ορίζεται, που σημαίνει οριστικό αντίο στις σταθερές αποδοχές και πλήρης εξάρτησή τους από τα κέρδη της επιχείρησης.
  • Αναστολή, μέχρι το τέλος του προγράμματος (πρώτο τρίμηνο του 2016) της αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής που ίσχυε στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.
  • Απαγόρευση οποιασδήποτε συζήτησης για αύξηση του κατώτατου μισθού καθώς αυτό θα πρέπει να γίνει σε συνεννόηση με την Τρόικα, ώστε να αποφευχθούν αρνητικές επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα.
  • Κατάργηση και των τελευταίων περιορισμών ή διοικητικών ρυθμίσεων που έχουν απομείνει στον τομέα των υπηρεσιών, στο πλαίσιο του νεοφιλελεύθερου δόγματος της απελευθέρωσης.
  • Και τέλος, αθρόες ιδιωτικοποιήσεις. Οι κυπριακές αρχές συγκεκριμένα καλούνται από την Τρόικα να καταρτίσουν ένα πλάνο των προς ιδιωτικοποίηση περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται σήμερα υπό την κατοχή όχι μόνο του δημοσίου, αλλά επίσης και των δήμων κάθε βαθμίδας. Σε αυτές θα περιλαμβάνονται όχι μόνο επιχειρήσεις αλλά και ακίνητη περιουσία όπως κτίρια και γη. «Ως πρώτο βήμα, προτεραιότητα θα δοθεί σε εκείνα τα περιουσιακά στοιχεία με την μεγαλύτερη εμπορική αξία» υπογραμμίζουν οι πιστωτές αγωνιώντας να αρπάξουν ως γύπες ό,τι προλάβουν πριν τους διώξουν από το νησί. Δεν κρύβουν επιπλέον την σημασία που δίνουν στην τηλεπικοινωνιακή εταιρεία CYTA, την εταιρεία ηλεκτρισμού (ΑΗΚ) και την Αρχή Λιμένων Κύπρου. Ειδικότερα σε ό,τι αφορά του υδρογονάνθρακες, δεν προκρίνεται ως προς το παρόν η αρπαγή τους, που αποτελεί διακαή πόθο της Γερμανίας. Προτείνεται ωστόσο η δημιουργία ενός ειδικού λογαριασμού στον οποίο θα κατατίθενται τα έσοδα από την εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων (5.6, παρ.3). Το βήμα αυτό δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αποτελεί ένα ενδιάμεσο μέτρο που σε μια επόμενη φάση, όταν η Κύπρος θα βουλιάζει στην υπερχρέωση, θα προσφερθεί στους πιστωτές ως αντάλλαγμα για την εξόφληση ή την παραγραφή μέρους του χρέους. Όπως ακριβώς θέλουν να κάνουν και στην Ελλάδα με τον ειδικό λογαριασμό στην κεντρική τράπεζα όπου θα καταλήγουν τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις (εισροές) για να αποπληρώνονται οι πιστωτές (εκροές).

Τα χειρότερα έπονται

Όλα τα παραπάνω εξόχως αρνητικά, που δεν θα είχαν προταθεί αν δεν είχε προηγηθεί το εξ’ ίσου απεχθές Μνημόνιο του ΑΚΕΛ, δεν αποτελούν παρά το …πρώτο πιάτο! Στο άμεσο μέλλον θα κληθούν να αποδεχτούν και να εφαρμόσουν κι άλλα Μνημόνια πολύ χειρότερα. Γι’ αυτό τον λόγο η Κύπρος πρέπει όσο το δυνατό συντομότερα να απορρίψει Μνημόνιο, Δανειακή Σύμβαση και να αναζητήσουν λύση έξω από την Τρόικα. Κάθε μέρα που περνάει η αναζήτηση εναλλακτικού σχεδίου θα γίνεται όλο και με χειρότερους όρους.

Νέο σχέδιο Ανάν για την Κύπρο: «Ή τώρα ή ποτέ!» (Επίκαιρα 14-20/2/2013)

85Ούτε καν να ανοίξουν οι κάλπες του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών στην Κύπρο δεν περιμένουν οι  Βρυξέλλες και άρχισαν να βλέπουν το φως της δημοσιότητας σενάρια που προμηνύονται επιτάχυνση των εξελίξεων οι οποίες, πρέπει να υπογραμμίσουμε, δρομολογήθηκαν από την στιγμή που ο πρόεδρος Δημ. Χριστόφιας διέπραξε την ολέθρια πολιτική επιλογή να δεχθεί την Τρόικα και να συναινέσει στο αντιλαϊκό Μνημόνιο. Με την εκλογή του νέου προέδρου ωστόσο, οι εξελίξεις θα λάβουν νέα τροπή.

Τροχιοδεικτική βολή των επερχόμενων εξελίξεων ενδέχεται να αποτελέσει άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στην International Herald Tribune, του αναλυτή Πολ Τέιλορ στη στήλη «Στα εσωτερικά της Ευρώπης» (Inside Europe) όπου πάντα δημοσιεύονται ενδιαφέρουσες πληροφορίες και προβληματισμοί που αντανακλούν σκέψεις των υψηλότερων κλιμακίων της ΕΕ. Το θέμα του στις 5 Φεβρουαρίου ήταν πως για πρώτη φορά οι Βρυξέλλες έχουν τον τρόπο να εκβιάσουν και να πετύχουν την επίλυση του Κυπριακού! Δεν πρόκειται για υπερβολή. Αναφέρει κατά λέξη το δημοσίευμα: «Η κυπριακή κυβέρνηση λέει πως χωρίς το κονδύλι διάσωσης θα ξεμείνει τον Απρίλιο από χρήματα. Χρειάζεται 17 δισ. ευρώ από τους εταίρους της στην ευρωζώνη, ένα ποσό που ισοδυναμεί με την ετήσια παραγωγή της. Αυτό θα έπρεπε να δώσει στις Βρυξέλλες το μέσο για να πιέσει τους Ελληνοκύπριους να συνεργαστούν με τους Τουρκοκύπριους στο βόρειο μέρος του νησιού σε μια χαλαρή συνομοσπονδία όπως αυτή που προτάθηκε το 2004 από τον τότε γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν». Χωρίς περιστροφές, δηλαδή, για πρώτη φορά ομολογείται δημόσια αυτό που από την πρώτη στιγμή διαφαινόταν: ότι η ΕΕ θα εκβιάσει την Κύπρο για να δεχθεί ένα νέο διχοτομικό σχέδιο που θα καταργεί την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο αρθρογράφος μάλιστα εμφανίζει το νέο σχέδιο Ανάν ως αποκατάσταση μιας αδικίας ή το κρύο πιάτο της εκδίκησης που ζητά η ΕΕ για να τιμωρήσει τους Ελληνοκύπριους οι οποίοι απορρίπτοντας το σχέδιο Ανάν το 2004 εμφανίζονται να παραβίασαν έναν όρο που είχε τεθεί για την ένταξή τους στην ΕΕ. «Νιώθοντας ασφαλείς μιας και γνώριζαν ότι θα γίνουν δεκτοί στην Ένωση, ανεξαρτήτως του τι θα συνέβαινε, οι Ελληνοκύπριοι απέρριψαν το Σχέδιο Ανάν και μια εβδομάδα αργότερα η Κύπρος έγινε μέλος της ΕΕ. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και ειδικότερα ο Γκίντερ Φερχόιγκεν, ο τότε επίτροπος της ΕΕ για την διεύρυνση, ένιωσαν προδομένοι»!

Καμία καθυστέρηση

Ο αρθρογράφος καλεί τους ευρωπαίους αξιωματούχους να σφίξουν τη θηλιά γύρω από τον λαιμό της Κυπριακής Δημοκρατίας για έναν ακόμη λόγο: Επειδή ενδέχεται τα ενεργειακά κοιτάσματα να προσφέρουν στην Κύπρο τους αναγκαίους βαθμούς ελευθερίας που θα εξαφανίσουν τα μέσα πίεσης των Ευρωπαίων. Αναφέρεται συγκεκριμένα: «Οποιοδήποτε κίνητρο για να επιτευχθεί μια διευθέτηση με τους Τουρκοκύπριους μπορεί να εξανεμιστεί σε ένα νέφος φυσικού αερίου. Έτσι, αν οι Ευρωπαϊκές χώρες θέλουν να ασκήσουν κάποια επιρροή το κάνουν τώρα ή ποτέ!»

Στο ίδιο δημοσίευμα ωστόσο αναγνωρίζεται ότι το αδιέξοδο που υπάρχει στην επίλυση του Κυπριακού εξυπηρετεί τους Ευρωπαίους, μιας κι έτσι η μικροσκοπική Κύπρος κόβει τον δρόμο στην Τουρκία, την οποία δεν θέλουν στην ΕΕ οι πολιτικές δυνάμεις που ηγεμονεύουν σήμερα, με κυρίαρχη την γερμανική Δεξιά. Υπ’ αυτό το πρίσμα δεν επείγονται για την επίλυση του Κυπριακού, καθώς τα βέτο της Λευκωσίας τους βγάζουν από την άσχημη θέση να τα έθεταν οι ίδιοι τορπιλίζοντας τις διμερείς τους σχέσεις με την Άγκυρα. Αυτή όμως η πραγματικότητα δεν προσφέρει καμιά ασφάλεια ούτε για τώρα ούτε για το μέλλον. Σε ό,τι αφορά το μέλλον ποιος διασφαλίζει ότι η γερμανική Δεξιά θα συνεχίσει να θέλει την Γερμανία εκτός ΕΕ; Και σε ό,τι αφορά το τώρα ποιος διασφαλίζει ότι δεν θα πρυτανεύσουν άλλα κριτήρια που θα προκρίνουν ένα νέο σχέδιο Ανάν; Ειδικότερα, μια «χαλαρή συνομοσπονδία», όπως προτείνεται, μετά βεβαιότητας θα οδηγήσει σε ένα «χαλαρό κράτος» περιορισμένης κυριαρχίας. Το σχέδιο αυτό, που ήδη εφαρμόζεται στην Ελλάδα με τον διορισμό άτυπης κατοχικής διοίκησης όπως είναι η Τασκ Φορς, έχει φανεί ότι αποτελεί στρατηγική επιλογή του Βερολίνου, σε μια προσπάθεια να διευρύνει την σφαίρα επιρροής του στην Ευρώπη. Ξέροντας λοιπόν ότι ένα σχέδιο Ανάν θα δημιουργήσει ένα θνησιγενές και εύθραυστο Κυπριακό κράτος που θα έχει συνεχή ανάγκη τις ξένες παρεμβάσεις γιατί να μην το θέσει ως όρο μαζί με την ιδιωτικοποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων και τα μέτρα λιτότητας που ήδη έχουν εφαρμοστεί πλήττοντας εργαζόμενους και συνταξιούχους;

Σε ειδικό λογαριασμό τα έσοδα από το αέριο

Θα μπορούσε φυσικά κάποιος να αντιτείνει ότι μέχρι σήμερα δεν έχει τεθεί κάτι τέτοιο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η Τρόικα όμως κατ’ επανάληψη ανατρέπει τα συμφωνηθέντα! Αρκεί μια ματιά σε όσα αφορούν το φυσικό αέριο. Παρότι υπάρχει ως τώρα κοινή συμφωνία μεταξύ Λευκωσίας και Τρόικας να μη πειραχτούν τα μελλοντικά έσοδα από θαλάσσιο «οικόπεδο 12» (που υπολογίζονται σε 18 δισ. ευρώ όταν το αναμενόμενο δάνειο είναι 17 δισ. ευρώ) ο νέος πρόεδρος του Συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, ολλανδός Γιέρεν Ντίτζελμπλουμ, μιλώντας στην ολλανδική Βουλή στις 7 Φεβρουαρίου ζήτησε την δημιουργία ειδικού λογαριασμού στον οποίο θα καταλήγουν όλα τα έσοδα από την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου. Το ζητούμενο, παρότι δεν ανέφερε κάτι τέτοιο, θα είναι ο έλεγχος από τη μεριά της ΕΕ και του ΔΝΤ αυτών των πόρων, όπως ακριβώς συνέβη και στην Ελλάδα με την δημιουργία ειδικού λογαριασμού στο κεντρικό πιστωτικό ίδρυμα. Θα το απαιτήσουν μάλιστα επικαλούμενοι το μέγεθος των διακυβεύσεων, καθώς μπορεί τα 17 δισ. ευρώ που ζητά η Κύπρος να είναι σχεδόν ασήμαντα μπροστά στα 240 δισ. της Ελλάδας, ωστόσο ισοδυναμούν με ένα ΑΕΠ της. Ούτε στην Ελλάδα, ούτε στην Ιρλανδία, ούτε στην Πορτογαλία δόθηκε τόσο μεγάλο δάνειο σε σύγκριση πάντα με το ΑΕΠ της κάθε μίας χώρας. Ως δάνειο υψηλού ρίσκου επομένως θα ζητήσουν να συνοδευτεί από την Λευκωσία με εξ ίσου υψηλές εγγυήσεις. Τι άλλο έχει η Κύπρος αυτή τη στιγμή πέρα από τα αναμενόμενα έσοδα του φυσικού αερίου; Η αποικιοκρατικού χαρακτήρα απαίτηση του ολλανδού υπουργού Οικονομικών παρότι επισημοποιεί τις χειρότερες προθέσεις από την μεριά των δανειστών δεν βρήκε την δέουσα απάντηση ούτε από την Λευκωσία, ούτε από την Αθήνα που έκαναν σαν να μην τις αφορά…

Η πρόθεση της Γερμανίας να τσακίσει την Κυπριακή Δημοκρατία διαφαίνεται επίσης και πίσω από την εμμονή της να συρρικνωθεί ο τραπεζικός τομέας της Κύπρου, ακόμη και με το κλείσιμο ορισμένων τραπεζών, με το σκεπτικό ότι αποτελεί «πλυντήριο» για το «μαύρο χρήμα» των ρώσων ολιγαρχών. Τη σκυτάλη των επιθέσεων μάλιστα τελευταίος πήρε ο επικεφαλής των σοσιαλδημοκρατών Πέερ Στάινμπρουκ, ο οποίος αν και δεν έχει σοβαρές ελπίδες νίκης στις εκλογές του ερχόμενου Οκτωβρίου (με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις να δίνουν στο κόμμα του 27% έναντι 40% για τον δεξιό κυβερνών συνασπισμό) επικρίνει από τα δεξιά την Μέρκελ, στο θέμα της διάσωσης της Κύπρου. Η στάση του μάλιστα και οι όροι που θα θέσει για να εγκρίνει την χρηματοδότηση της Κύπρου έχουν ξεχωριστή σημασία λόγω της απροθυμίας πολλών δεξιών βουλευτών να ψηφίσουν υπέρ της κυβερνητικής πρότασης και της στήριξης που θα ζητήσει η Μέρκελ από τους σοσιαλδημοκράτες. Υπ’ αυτό το πρίσμα, ένα νέο σχέδιο Ανάν ενδέχεται να λειτουργήσει καταλυτικά στην κατεύθυνση διάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και μετατροπής της σε κράτος μερικής κυριαρχίας…

Η τρόικα παγιδεύει την Κύπρο με την γνωστή συνταγή (Επίκαιρα 29-11-5/12/)

troika-cyprusΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Στο στόχαστρο το φυσικό αέριο και οι στρατηγικές δημόσιες επιχειρήσεις

Τρομακτικές είναι οι πιέσεις που δέχεται η πολιτική ηγεσία της Κύπρου για να αποδεχτεί και να υπογράψει το Μνημόνιο συνεργασίας που θα ανοίξει τον δρόμο για την δανειοδότησή της από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. Όλες τις προηγούμενες εβδομάδες ξεδιπλώθηκε ένα όργιο πιέσεων με αποδέκτη τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρη Χριστόφια, έτσι ώστε να ανάψει το πράσινο φως για τη υπογραφή του Μνημονίου παραμερίζοντας τις αντιστάσεις του, που περισσότερο σχετίζονταν με την υστεροφημία του μιας κι ούτε ο ίδιος θα είναι υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές της 17ης Φεβρουαρίου ούτε έχει ούτως ή άλλως ελπίδα να κερδίσει ο υποψήφιος του ΑΚΕΛ, Σταύρος Μάλας. Μια υποψηφιότητα η οποία από την πρώτη στιγμή που ανακοινώθηκε χαρακτηρίστηκε υποψηφιότητα ήττας.

Τον χορό των πιέσεων πρώτος τον έσερνε ο ηγέτης του κόμματος Δημοκρατικού Συναγερμός, Νίκος Αναστασιάδης, που με βάση όλες τις προβλέψεις θα είναι ο νικητής των ερχόμενων εκλογών και επόμενος πρόεδρος της Δημοκρατίας. Τα κίνητρά του για την ψυχολογική τρομοκρατία που ασκεί, επικαλούμενος τον κίνδυνο κατάρρευσης της οικονομίας, αδυναμίας πληρωμής συντάξεων και άλλα πολύ γνωστά στους Έλληνες πολίτες, είναι προφανή: Αυτό που θέλει είναι να ακυρώσει την στρατηγική του ΑΚΕΛ (το οποίο ναι μεν έφερε στην Κύπρο την Τρόικα αλλά δεν θέλει να οριστικοποιηθεί η συμφωνία μέχρι τις 17 Φεβρουαρίου) και το Μνημόνιο να υπογραφεί όσο το δυνατόν πιο σύντομα για να το χρεωθεί ο ίδιος ο Δ. Χριστόφιας. Σε αυτή την κατεύθυνση ο Ν. Αναστασιάδης, υπέρμαχος του Σχεδίου Ανάν το 2004, έφτασε να απειλήσει μέχρι και με ποινική δίωξη τον σημερινό πρόεδρο στην περίπτωση που καταρρεύσει η οικονομία. Όταν όμως θα καταρρεύσει λόγω του Μνημονίου, όπως συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα, τότε ποιος θα αναλάβει την πολιτική και ποινική ευθύνη;

Τραπεζικό πραξικόπημα

Ρόλο επιταχυντή στην διαδικασία υπαγωγής της Κυπριακής Δημοκρατίας σε καθεστώς Μνημονίου έπαιξε η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να διακόψει την ρευστότητα προς τις κυπριακές τράπεζες στις 20 Ιανουαρίου σε περίπτωση που δεν υπογραφεί το Μνημόνιο. Σε μια τέτοια περίπτωση οι κυπριακές τράπεζες – απόλυτα εξαρτημένες από την ΕΚΤ ελέω συμμετοχής στην ευρωζώνη και απεμπόλησης της νομισματικής ανεξαρτησίας – θα έχαναν την πρόσβαση στον μηχανισμό έκτακτης παροχής ρευστότητας του ELA, από τον οποίο χρηματοδοτούνται συστηματικά. Μόνο η Κύπρου Λαϊκή έχει πάρει 5,5 δισ. ευρώ από αυτό τον μηχανισμό, σύμφωνα με δημοσιεύματα. Τότε είναι που άρχισαν και τα όργανα περί επικείμενης χρεοκοπίας, αδειάσματος των ταμείων των τραπεζών, κλπ, κλπ. Κλίμα που στην συνέχεια εντάθηκε με αφορμή την απόφαση του οίκου αξιολόγησης Fitch να υποβαθμίσει την κυπριακή οικονομία, κατά δύο μάλιστα βαθμίδες, με την επίκληση των κινδύνων για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών! (Τέτοια αλληλεγγύη ούτε η Μαφία δεν δείχνει!) Αξιοποιώντας την απόφαση της ΕΚΤ ο υπουργός Οικονομικών Βάσος Σιαρλή και ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Πανίκος Δημητριάδης, προχώρησαν σε ένα μίνι πραξικόπημα κι εν αγνοία της πολιτικής ηγεσίας, σύμφωνα με  δημοσιεύματα, συμφώνησαν με την Τρόικα την επίσπευση εφαρμογής του Μνημονίου, τουλάχιστον για τις τράπεζες.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να υπογραμμίσουμε τους κινδύνους που αποδεδειγμένα πλέον δημιουργεί η περίφημη ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών και η ανεξέλεγκτη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς αποκαλύπτεται ότι η θωράκισή της από την πολιτική εξουσία δεν διασφαλίζει απλώς και μόνο ότι θα λειτουργεί ανεξάρτητα από τις πολιτικές ηγεσίες, προς όφελος ενός γενικού καλού. Αυτό που κατάφερε η ανεξαρτητοποίηση των κεντρικών τραπεζών, όπως επιβλήθηκε επιτακτικά από την Συνθήκη του Μάαστριχτ κι ως προϋπόθεση για την υλοποίηση της Οικονομικής και Νομισματικής Ενοποίησης, είναι να λειτουργούν τελικά εναντίον της εκλεγμένης πολιτικής ηγεσίας, αποτελώντας ένα μηχανισμό επιβολής των πιο συντηρητικών σχεδίων στην οικονομία και την πολιτική! Έτσι, οι κεντρικές τράπεζες αποδείχθηκαν η πέμπτη φάλαγγα του πιο άγριου νεοφιλελευθερισμού.

Η υπαγωγή της Κύπρου σε καθεστώς Μνημονίου αποτελεί πολιτικό και οικονομικό σκάνδαλο λόγω του ότι τα χρηματοδοτικά προβλήματα του νησιού προέκυψαν όταν τα δημόσια οικονομικά λειτούργησαν σαν σωσίβια λέμβος για τις εμπορικές τράπεζες! Από τη στιγμή που ανέλαβε η Κύπρος το κόστος διάσωσης των τραπεζών, όπως ακριβώς συνέβη και στην Ιρλανδία, η τραπεζική κρίση πήρε την μορφή της δημοσιονομικής. Παρόλα αυτά το δημόσιο χρέος της Κύπρου δεν αυξήθηκε σε ανησυχητικό βαθμό και στο τέλος του 2011 παρέμενε στο 71,6% του ΑΕΠ (το οποίο ανερχόταν σε 17,8 δισ. ευρώ), όταν το δημόσιο χρέος της Γερμανίας ήταν 81,2% του ΑΕΠ. Το ποιος είναι ο μεγάλος ασθενής της Κύπρου φαίνεται πεντακάθαρα κι από την κατανομή του δανείου, που θα φτάσει τα 17,5 δισ. ευρώ. Όσο είναι σχεδόν το ΑΕΠ! Η μερίδα του λέοντος, 10 δισ. ευρώ, θα κατευθυνθούν στις τράπεζες, 6 δισ. για την αναχρηματοδότηση του χρέους και μόλις 1,5 δισ. για τα δημόσια οικονομικά. Από τη στιγμή όμως που είναι ηλίου φαεινότερο πως την κρίση στην Κύπρο την προκάλεσαν οι τράπεζες κι αυτές θα ευνοηθούν από το δάνειο, τα αιτήματα της Τρόικας για επιβολή άγριας λιτότητας με μειώσεις μισθών, κοινωνικών παροχών και αυξήσεις φόρων είναι εντελώς αδικαιολόγητα και προκλητικά, αποκαλύπτοντας ότι το ζητούμενο είναι να επιδεινώσουν την ζωή των εργαζομένων κι όχι να εξυγιάνουν τα δημόσια οικονομικά της Κύπρου.

Αρπαγή κοιτασμάτων και ΔΕΚΟ

Η Τρόικα ωστόσο τα θέλει όλα. Όχι μόνο την φτωχοποίηση των Κυπρίων, αλλά και τον πλούτο του νησιού. Αυτό αποκαλύπτεται από την επιμονή της να ιδιωτικοποιηθούν οι κρατικές επιχειρήσεις κι επίσης να περιέλθουν υπό τον έλεγχό της τα ενεργειακά κοιτάσματα της Κύπρου. Τα δύο αυτά αιτήματα – που αποκαλύπτουν ότι, όπως και στην Ελλάδα, η Τρόικα αποτελεί συγκαλυμμένο όργανο εξυπηρέτησης διεθνών οικονομικών και γεωπολιτικών συμφερόντων – είναι που δημιούργησαν κι ένα προσωρινό αδιέξοδο στις συνομιλίες κυβέρνησης και Τρόικας. Το βέτο συγκεκριμένα τέθηκε από τον υπουργό Εμπορίου, Νεοκλή Συλικιώτη, ο οποίος δήλωσε ότι δεν πρόκειται να εγκρίνει την υποθήκευση του πλούτου του νησιού, που σύμφωνα με συγκλίνουσες εκτιμήσεις και μιλώντας για το λεγόμενο οικόπεδο 12 υπολογίζεται σε 80 δισ. ευρώ (σχεδόν πέντε φορές το ΑΕΠ του νησιού) εκ των οποίων το 70% ανήκει στο κράτος. Το μέλημα της Τρόικας ωστόσο είναι τόσο τα κοιτάσματα όσο κι οι κυπριακές ημιδημόσιες επιχειρήσεις να περάσουν στην ιδιοκτησία των ευρωπαϊκών πολυεθνικών. Το σχέδιο αυτό προωθείται και δεν παρεμποδίζεται από την διατύπωση που συμφωνήθηκε στο Μνημόνιο και με βάση δημοσιεύματα ναι μεν δεν προκρίνεται άμεσα η ιδιωτικοποίηση, θα υλοποιηθεί ωστόσο αν το χρέος κριθεί μη βιώσιμο. Εδώ όμως έχουμε να κάνουμε με μια παραδοξολογία. Αν αυτή τη στιγμή, που το χρέος βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα με βάση τα πιο αυστηρά κριτήρια κρίνεται μη βιώσιμο και απειλητικό σε βαθμό να θεωρείται επιβεβλημένη η υπαγωγή σε καθεστώς Μνημονίου, είναι δυνατό να κριθεί βιώσιμο όταν θα έχει επιβαρυνθεί με ένα δάνειο που ισούται με το 100% του ΑΕΠ και θα έχει διπλασιαστεί; Προφανώς όχι! Η Τρόικα δέχτηκε να κάνει μια υποχώρηση, ξέροντας ότι ο χρόνος είναι με το μέρος της κι ότι αργά ή γρήγορα όταν η κυπριακή ηγεσία θα σέρνεται σαν ζητιάνος – όπως συμβαίνει σήμερα με την Ελληνική ηγεσία – εκλιπαρώντας για την …δόση της, τότε δεν θα έχει το σθένος να προβάλλει την παραμικρή αντίρρηση απέναντι στα αιτήματά της για ξεπούλημα των δημόσιων επιχειρήσεων σε γερμανικές ή άλλες ευρωπαϊκές πολυεθνικές.

Τέλος, πρέπει να υπογραμμιστούν οι τεράστιες ευθύνες που αναλαμβάνει το ΑΚΕΛ και προσωπικά ο ίδιος ο Δημ. Χριστόφιας αν τελικά υπογράψει το Μνημόνιο, καθώς η Τρόικα θα αποδειχθεί ο νέος, ο Τρίτος Αττίλας, που θα φέρει την διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τα διακυβεύματα είναι τόσο σημαντικά που ο Δημ. Χριστόφιας δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από τις πιέσεις που ασκούνται, όσο ασφυκτικές κι αν είναι.

Catastroika αλά Κυπριακά; (Φιλελεύθερος, 2 Δεκεμβρίου 2012)

cyta-greeceΠρόσκαιρη θα αποδειχθεί πολύ σύντομα η ανακούφιση που προκάλεσε η κατ’ αρχήν συμφωνία εξαίρεσης της τηλεπικοινωνιακής εταιρείας CYTA από το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που θα περιλαμβάνει το Μνημόνιο της κυβέρνησης με την Τρόικα. Οι εκπρόσωποι των δανειστών ξέρουν καλά ότι ο χρόνος κυλάει με το μέρος τους. Μπορούν δηλαδή να περιμένουν από τη στιγμή που θα επιτευχθεί το σημαντικότερο: Η Κύπρος να υπογράψει το επονείδιστο Μνημόνιο που θα την δέσει χειροπόδαρα στο άρμα των δανειστών. Έτσι δεν είχαν κανέναν λόγο να προκαλέσουν από τώρα οξύνσεις για ένα θέμα που σε πολύ λίγους μήνες θα φαντάζει κάτι παραπάνω από αυτονόητο, σχεδόν σωτηρία για την κυπριακή πολιτική ηγεσία.

Η εμπειρία της Ελλάδας είναι από πολλές πλευρές διδακτική, καθώς η βύθιση της χώρας στην ύφεση που προκάλεσαν τα διαδοχικά Μνημόνια και η αύξηση του δημόσιου χρέους σε πρωτοφανή επίπεδα κατά την διάρκεια της «σωτηρίας» μας (με αποτέλεσμα από 129% του ΑΕΠ το 2009, προ διάσωσης, να φτάσει στο 175% του ΑΕΠ το 2016) έκαμψε και τις τελευταίες αντιστάσεις του πολιτικού κόσμου απέναντι στις εξωφρενικές απαιτήσεις των εκπροσώπων των πιστωτών για ξεπούλημα κάθε ίχνους δημόσιας ακίνητης περιουσίας. Ως αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή πουλιούνται ακόμη και νησιά. Έδειξαν και κάτι ακόμη τα παθήματα της Ελλάδας. Κατ’ αρχάς ότι η διαδικασία της εσωτερικής υποτίμησης που ακολουθείται μέσω της μείωσης μισθών, ημερομισθίων και συντάξεων και των κοινωνικών δαπανών, προκαλώντας βαθμηδόν μείωση πωλήσεων και κερδών σε όλη την έκταση της οικονομίας, οδηγεί στο ναδίρ την αξία των προς ιδιωτικοποίηση επιχειρήσεων. Πολύ ενδεικτικά και σύμφωνα με πρόσφατη αποκάλυψη μεγάλης εφημερίδας των Αθηνών τα αναμενόμενα κέρδη από την πώληση των δημοσίων επιχειρήσεων της Ελλάδας που πέρυσι εκτιμούνταν σε 50 δισ. τώρα αποτιμώνται – από το ταμείο ξεπουλήματος μάλιστα, το ΤΑΙΠΕΔ – μόλις σε 6,95 δισ. ευρώ. Γιατί λοιπόν η Τρόικα να μην περιμένει αφού ξέρει πολύ καλά ότι σε ένα χρόνο η CYTA θα μπορεί να πουληθεί σε πολύ καλύτερη τιμή; Περιττό δε να ειπωθεί πως η «καλή τιμή» δεν είναι η υψηλότερη που θα φέρει σημαντικά έσοδα στο κυπριακό δημόσιο αλλά η χαμηλότερη που θα δώσει την δυνατότητα στους ανταγωνιστές της CYTA να αποκτήσουν τις προηγμένες και αξιοζήλευτες υποδομές και το δίκτυο πελατών της έναντι πινακίου φακής.

Άλλωστε, αν το ζητούμενο ήταν η στήριξη των δημόσιων οικονομικών και της οικονομίας της Κύπρου το ιδιοκτησιακό καθεστώς της CYTA δεν έπρεπε να θιγεί. Με πλεόνασμα το 2011  64,2 εκ. ευρώ πριν τη φορολογία και 59,8 εκ. ευρώ μετά τη φορολογία κι αναμενόμενο για φέτος πλεόνασμα 71,4 εκ. ευρώ και 65,3 εκ. ευρώ, χώρια της συμβολής που έχει στην απασχόληση, προφέροντας εργασία σε 2.900 άτομα, η CYTA έχει μόνο καθαρή συμβολή στα δημόσια έσοδα! Σε εποχές κρίσης είναι οικονομική αυτοκτονία αλλαγές σαν κι αυτές που θέλει να προωθήσει η Τρόικα, οι οποίες μάλιστα έχουν σίγουρο αρνητικό αποτέλεσμα: πέρα από μια βραχυπρόθεσμη εισροή ρευστού την χρονιά της πώλησης, εξαφάνιση των όποιων πλεονεκτημάτων σε βάθος χρόνου.

Πέραν της οικονομικής πλευράς όμως η συζητούμενη πώληση της CYTA ενδέχεται να αποφέρει ένα συντριπτικό πλήγμα στα κυριαρχικά δικαιώματα και την ίδια την εθνική ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρόκειται δε για διάσταση την οποία ο νεοφιλελευθερισμός θεωρούσε ανέκαθεν παρωχημένη και αστεία ή ότι όφειλε να λυθεί στο πλαίσιο της αγοράς, που σημαίνει να κυριαρχήσει το δίκαιο του ισχυρού. Είτε έτσι είτε αλλιώς η πρόσβαση που μπορεί να αποκτήσουν στα δίκτυα της CYTA εταιρείες και τεχνικοί αγνώστου προέλευσης, σε περίπτωση που πάψει να είναι ημιδημόσια επιχείρηση ενδέχεται να αποβεί καταστροφική, δούρειος ίππος!

Ευρύτερα, τόσο η πρόσφατη ελληνική όσο και διεθνής εμπειρία αποδεικνύουν ότι οι ιδιωτικοποιήσεις ποτέ δεν έφεραν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Η υιοθέτησή τους συνοδεύτηκε από άνοδο τιμών, υποβάθμιση παρεχόμενων υπηρεσιών, δημιουργία μονοπωλιακών καταστάσεων και εκτεταμένη διαφθορά. Εν ολίγοις …Catastroika. Αυτή μάλιστα είναι η εμπειρία των ΗΠΑ, της Γερμανίας, της Αγγλίας και άλλων ανεπτυγμένων χωρών. Γιατί η Κύπρος να αποτελέσει εξαίρεση;