Η χρεοκοπημένη Ελλάδα χαρίζει στο Ιράκ χρέη ύψους 132,9 εκ. δολ! (Επίκαιρα, 30.5-5.6.2013)

war-money_us_dollars-CopyΜε σκάνδαλο ισοδυναμεί το σχέδιο νόμου που προωθείται για ψήφιση στη Βουλή με την υπογραφή των υπουργών Εξωτερικών και Οικονομικών, Δ. Αβραμόπουλου και Γ. Στουρνάρα, και τίτλο: «Κύρωση των συμφωνιών α) μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Δημοκρατίας του Ιράκ για την αναδιάρθρωση των οφειλών του προς το Ελληνικό Δημόσιο και β) μεταξύ του υπουργικού συμβουλίου της Δημοκρατίας της Αλβανίας και του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών της Ελληνικής Δημοκρατίας και του Οργανισμού Ασφάλισης Εξαγωγικών Πιστώσεων (ΟΑΕΠ)».

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Το σχέδιο νόμου, που συζητήθηκε στην Επιτροπή Οικονομικών και αναμένεται να εισαχθεί στην ολομέλεια, προβλέπει εν ολίγοις ότι η χρεοκοπημένη Ελλάδα, που εξακολουθεί να έχει ένα μη βιώσιμο δημόσιο χρέος – κρατηθείτε – θα χαρίσει 132,9 εκ. δολ.! Συγκεκριμένα, με το υπό ψήφιση νομοσχέδιο κυρώνεται η διμερής συμφωνία που είχε υπογραφεί μεταξύ της Ελλάδας και του Ιράκ, στις 11 Οκτωβρίου 2008, πριν δηλαδή η Ελλάδα υπαχθεί στο ατιμωτικό καθεστώς των Μνημονίων και τεθεί υπό τον άμεσο έλεγχο των πιστωτών μέσω της Τασκ Φορς και των γκαουλάιτερ Φούχτελ και Ράιχενμπαχ. Συμφωνήθηκε δηλαδή σε μια εποχή που «λεφτά υπήρχαν»… Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας συνολικές οφειλές του Ιράκ ύψους 259.074.255,07 δολ. «κουρεύονται» κατά το ποσό των συμβατικών τόκων και των τόκων υπερημερίας (11.485.957,36 και 121.402.635,50) που ισούται με 132.888.592,86 δολ. για να αποπληρωθεί μόνο το ύψος του κεφαλαίου που ανέρχεται σε 126.185.662,21 δολ. Θα πληρωθούμε δηλαδή μόνο τα μισά κι αυτά μάλιστα με όρους που ισοδυναμούν με παραγραφή: Σε 44 εξαμηνιαίες ίσες και διαδοχικές δόσεις, που θα ξεκινήσουν να καταβάλλονται το 2019 και θα τελειώσουν το 2040! Αλήθεια γιατί δεν ζητάει κι η Ελλάδα να αποπληρώσει το δημόσιο χρέος της με τους ίδιους όρους, αντί να πρέπει να απολύσει χιλιάδες δημόσιους υπάλληλους ώστε να εμφανίσει δημοσιονομικό πλεόνασμα;

Η παραγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους του Ιράκ προς την Ελλάδα προκαλεί σημαντική βλάβη στο ελληνικό δημόσιο και γι’ αυτό τον λόγο δεν πρέπει να κυρωθεί από την Βουλή. Το ύψος των ζημιών, με βάση την έκθεση του γενικού λογιστηρίου του κράτους που συνοδεύει το σχέδιο νόμου, επιμερίζεται ως ακολούθως: «Πρώτο, επί του προϋπολογισμού της εταιρείας Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα ΑΒΕΕ απώλεια εσόδων ύψους 125.967.740,04 δολ. από την ακύρωση των συμβατικών τόκων (10.998.801,36 δολ.) και των τόκων υπερημερίας (114.968.938,68) που συνεπάγεται η αναδιάρθρωση της οφειλής του Ιράκ. Δεύτερο, επί του προϋπολογισμού του Οργανισμού Ασφάλισης Εξαγωγικών Πιστώσεων απώλεια εσόδων ύψους 6.920.852,82 δολ. από την ακύρωση των συμβατικών τόκων (487.156,00) και των τόκων υπερημερίας (6.433.696,82) που συνεπάγεται η αναδιάρθρωση της οφειλής του Ιράκ».

Παιχνίδια στην πλάτη των απλήρωτων της ΕΑΣ

Η ψήφιση του παραπάνω σχεδίου νόμου αποτελεί πρόκληση και ακραία περίπτωση υποκρισίας της Μνημονιακής κυβέρνησης λόγω της δεινής θέσης στην οποία βρίσκονται η εταιρεία Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (πρώην ΕΒΟ-ΠΥΡΚΑΛ), οι εργαζόμενοι της οποίας πληρώθηκαν τελευταία φορά το 2012 και από τις 15 Ιανουαρίου έχουν προχωρήσει σε επίσχεση εργασίας. Με βάση μάλιστα εκτιμήσεις το ύψος των δεδουλευμένων ανέρχεται σε 2,85 εκ. ευρώ. Τα λεφτά δηλαδή που χρωστάει η τρικομματική κυβέρνηση Α. Σαμαρά στους εργαζόμενους στην ΕΑΣ είναι ένα μικρό κλάσμα των όσων χαρίζει στο Ιράκ!

Υπό διαφορετικές ωστόσο οικονομικές συνθήκες, αν δηλαδή η Ελλάδα δεν τελούσε υπό καθεστώς ουσιαστικής χρεοκοπίας, ένα σχετικό αίτημα θα μπορούσε να συζητηθεί, στον βαθμό όμως που θα προερχόταν από μια κυβέρνηση που εκπροσωπούσε τα λαϊκά συμφέροντα και αποδείκνυε τον αθέμιτο ή απεχθή χαρακτήρα του συγκεκριμένου χρέους. Στην συγκεκριμένη περίπτωση ωστόσο δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το σχέδιο νόμου αναφέρεται ότι «ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών, Γ. Αλογοσκούφης, προέβη στην υπογραφή της ανωτέρω διμερούς συμφωνίας λαμβάνοντας υπ’ όψη: Πρώτο, τη δεινή οικονομική κατάσταση του Ιράκ. Δεύτερο, τη δυσαρέσκεια των πιστωτών του Paris Club (Λέσχης των Παρισίων), καθώς η Ελλάδα είναι η μόνη εκ των 56 χωρών – πιστωτών που δεν έχει καταλήξει σε συμφωνία με το Ιράκ. Την αναγκαιότητα επίτευξης Συμφωνίας στα πλαίσια που ορίζει το Paris Club μέλος του οποίου αποτελεί το Ιράκ».

Προφανώς το κριτήριο «της δεινής οικονομικής κατάστασης που βρίσκεται το Ιράκ» χρησιμοποιείται από την κυβέρνηση προσχηματικά. Εάν αποτελεί τόσο σημαντικό κριτήριο για την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους ώστε να προβαίνει σε παραγραφή δημόσιου χρέους άλλων κρατών, τότε θα έπρεπε η ίδια η κυβέρνηση Α. Σαμαρά να προχωρήσει στην μονομερή παύση πληρωμών απέναντι στους πιστωτές μας επικαλούμενη την κοινωνική κόλαση που έχουν προκαλέσει τα Μνημόνια με την αύξηση της ανεργίας στο 27% (από 8% που ήταν πριν τα μνημόνια), την εκρηκτική αύξηση των αυτοκτονιών που το 2011 καταγράφηκε ρεκόρ 50ετίας στην Ελλάδα, κ.λπ.

Εξυπηρέτηση στους Αμερικάνους

Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση Σαμαρά διαγράφει το μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου χρέους του Ιράκ, υπακούοντας στη Λέσχη των Παρισίων και μέσω αυτής στις οδηγίες των ΗΠΑ. Όπως αναλυτικά περιγραφόταν στο ντοκιμαντέρ Χρεοκρατία (Debtocracy) και στο ομώνυμο βιβλίο (εκδ. Λιβάνης) οι ΗΠΑ για να βοηθήσουν το νέο κατοχικό καθεστώς που διορίστηκε στο Ιράκ μετά την στρατιωτική εισβολή τους το 2003 – που προκάλεσε θύελλα διαμαρτυριών σε όλο τον κόσμο ακόμη κι από πολλές κυβερνήσεις με σημαντικότερες αυτές της Γαλλίας και της Γερμανίας – θέλησαν να στηρίξουν το νέο, υποτελές καθεστώς ελαφρύνοντάς το από τα δάνεια του προηγούμενου καθεστώτος. Στο πλαίσιο αυτού του «φιλικού διακανονισμού» η κυβέρνηση Σαμαρά προχωράει στην διαγραφή μέρους του χρέους του Ιράκ (κι ενδεχομένως λόγω ενός αισθήματος αλληλεγγύης που νιώθει απέναντι σε κάθε άλλη κυβέρνηση υποτελών ανά τον κόσμο…). Η επιβάρυνση δηλαδή που προκύπτει για τα ελληνικά δημόσια οικονομικά (έστω υπό την μορφή των διαφυγόντων κερδών) δεν απορρέει από κάποιο αίσθημα αλληλεγγύης απέναντι σε έναν λαό ή από μια αίσθηση δικαίου, αλλά λόγω δουλικότητας. Η ίδια δουλοπρέπεια που κάνει την κυβέρνηση Σαμαρά, όπως έκανε πριν τις κυβερνήσεις Παπανδρέου και Παπαδήμου να συναινούν σε κάθε αίτημα των δανειστών – από την έκδοση των ελληνικών ομολόγων στο δίκαιο του …«Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου» μέχρι την πώληση της ΔΕΗ – η ίδια δουλικότητα τώρα τους κάνει να ψηφίζουν νόμους για την διαγραφή χρεών άλλων όμως κρατών, όχι του ελληνικού. Ο παραλογισμός σε όλο του το μεγαλείο…

Πρόκληση επίσης αποτελεί και ο επιτακτικός χαρακτήρας με τον οποίο παρουσιάζονται στην αιτιολογική έκθεση οι αποφάσεις της Λέσχης του Παρισιού. Το συγκεκριμένο σώμα που απαρτίζεται από 19 κράτη και αποτελεί όργανο επίλυσης των διαφορών μεταξύ κρατών δανειστών και οφειλετών (αντίθετα με την Λέσχη του Λονδίνου όπου λύνονται διαφορές μεταξύ ιδιωτών πιστωτών, πχ τραπεζών) δεν έχει επίσημο, θεσμικό ρόλο. Επανειλημμένες φορές δε στο παρελθόν έχει επικριθεί ως όργανο επιβολής του δίκαιου του ισχυρού, σε βάρος αδύναμων κρατών. Κανένα κράτος δεν δεσμεύεται από κάποια διεθνή συμφωνία να ακολουθεί τις αποφάσεις που λαμβάνονται στο εσωτερικό του, μέσω εντελώς αδιαφανών διαδικασιών. Γιατί επομένως η Ελλάδα να πρέπει να εφαρμόσει τις αποφάσεις του; Προφανώς από κεκτημένη ταχύτητα, δείχνοντας για μια ακόμη φορά πως είναι ο υπάκουος μαθητής των δανειστών, ακόμη κι αν της στοιχίζει…

Έρχονται και νέα μέτρα, στόχος ο ιδιωτικός τομέας (Πριν, 7/2/2010)

Μένοντας στις κυβερνητικές δηλώσεις μόνο των τελευταίων λίγων εβδομάδων (αποφεύγοντας δηλαδή να ασχοληθούμε με όσα έλεγε ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου ακόμη και τον Δεκέμβριο όταν διαβεβαίωνε από τις Βρυξέλλες ότι «το να κόψεις σήμερα τον μισθό ή τη σύνταξη δεν δημιουργεί βιωσιμότητα στην ελληνική οικονομία»), η προσπάθεια να πεισθούν οι εργαζόμενοι να αποδεχθούν τα αντιλαϊκά μέτρα συνοδεύτηκε από την επίκληση δύο κραυγαλέων ψεμάτων. Δύο προκλητικές αναλήθειες, δύο ωμά ψεύδη επαναλήφθηκαν κατά κόρον από την κυβέρνηση προκειμένου να εξαπατήσουν τους εργαζόμενους. Πρώτον, ότι τα αντεργατικά αυτά μέτρα είναι τα τελευταία και δεν πρόκειται να ληφθούν άλλα. Και δεύτερον, ότι οι περικοπές στους μισθούς αφορούν μόνο τον δημόσιο τομέα και τις ΔΕΚΟ.

Όσο αδιαμφισβήτητη ήταν η ανακούφιση που ένιωσαν τα κέντρα της ολιγαρχίας εντός κι εκτός Ελλάδας από την εξαγγελία των μέτρων, άλλο τόσο εμφανής έγινε από την πρώτη στιγμή κι η αδημονία τους για το επόμενο,  τρίτο …πακέτο. Γιατί, ας μην ξεχνάμε ότι τα μέτρα – φωτιά που ανακοίνωσε η κυβέρνηση την Τρίτη ήταν το δεύτερο πακέτο μέτρων. Το πρώτο είχε ανακοινωθεί από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου (κι εντεταλμένο του ΔΝΤ στην Ελλάδα) την Τρίτη 2 Φεβρουαρίου, λίγες ώρες μετά τη συνάντησή του με τους πολιτικούς αρχηγούς στο Μέγαρο Μαξίμου. Περιελάμβανε δε γενικό πάγωμα μισθών στο δημόσιο, αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και νέα αύξηση των φόρων στα καύσιμα, που ήταν η δεύτερη αύξηση για το 2010. Μέτρα που αποδείχθηκαν ανεπαρκή απ’ ότι φάνηκε, όπως θα αποδειχθούν και τα τελευταία. Σε τούτο το συμπέρασμα συνηγορούν τα εξής. Πρώτο, οι δηλώσεις του αρμόδιου επιτρόπου της ΕΕ, Όλι Ρεν, την Τετάρτη στην ιταλική εφημερίδα Κοριέρε ντε λα Σέρα ότι το φθινόπωρο πρέπει να ανακοινωθεί νέο σύνολο μέτρων, το τρίτο. Δεύτερο, οι πανομοιότυπες δηλώσεις του σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες μετά τις ανακοινώσεις του Γ. Πεταλωτή, όταν τόνισε πως θα χρειαστούν επιπρόσθετα μέτρα για το 2011 και το 2012. Τρίτο, η προτροπή μέσω της γερμανικής εφημερίδας, Μπιλντ, γερμανών πολιτικών και οικονομικών παραγόντων να πουλήσουμε νησιά και την Ακρόπολη, που όσο γελοία κι αν ηχεί, εκφράζει αυτό ακριβώς το κλίμα: ότι αν τυχόν και περάσει το πακέτο των μέτρων που εξαγγέλθηκε, τότε το τρίτο, τέταρτο και πέμπτο πακέτο θα είναι απλώς θέμα χρόνου. Ένα τέταρτο γεγονός που υπογραμμίζει ότι το νέο πακέτο μέτρων είναι προ των πυλών, προέρχεται από την εντυπωσιακή αναποτελεσματικότητα του δεύτερου. Το πόσο σωτήριες για την οικονομία απέβησαν οι αντιλαϊκές εξαγγελίες της Τρίτης φάνηκε την Πέμπτη όταν η νέα έκδοση των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου απορροφήθηκε από την αγορά με επιτόκιο 6,37%, όταν τα προηγούμενα είχαν πουληθεί με 6,2%. Παρότι μάλιστα τα ομόλογα ήταν δεκαετή (κι έπρεπε να αγοραστούν φθηνότερα) κι όχι πενταετή όπως τα προηγούμενα που εξέδωσε το ελληνικό δημόσιο στο αποκορύφωμα της κρίσης, πληρώσαμε μεγαλύτερο επιτόκιο! Νάτο λοιπόν, έτοιμο το νέο επιχείρημα που θα επικαλεστεί η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ – ΔΝΤ – ΕΕ, απ’ τη στιγμή που αναγόρευσε τις αγορές σε κριτή της οικονομικής της πολιτικής: «Οι αγορές δεν χαρακτήρισαν επαρκή τα μέτρα, είναι ανάγκη να ληφθούν κι άλλα»!

Το δεύτερο ψέμα της κυβέρνησης σχετιζόταν με την ομάδα που αφορούσαν τα οικονομικά μέτρα. Στον αντίποδα των κυβερνητικών διαβεβαιώσεων, τα μέτρα δεν αφορούν μόνο τους δημόσιους υπάλληλους! Οι εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα, όπως έγινε ήδη σαφές, είναι απλώς τα πρώτα θύματα της επίθεσης. Οι δηλώσεις του εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Αμαντέου Αλφατάζ, που δημοσιεύτηκαν στο προχθεσινό Τύπο, δεν άφηναν κανένα περιθώριο παρερμηνείας. Απαντώντας σε ερώτηση για το κατά πόσο η περικοπή μισθών κι επιδομάτων του δημόσιου τομέα θα πλήξει και τον ιδιωτικό απάντησε: «Σε πολλές χώρες έγινε αυτό. Τα μέτρα για τους μισθούς του δημοσίου έχουν επίπτωση και στον ιδιωτικό τομέα, με την έννοια ότι στην ίδια αγορά εργασίας είναι φυσικό να υπάρχει αλληλεξάρτηση ανάμεσα στους μισθούς του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα». Το πώς άνοιξε η όρεξη των βιομηχάνων φάνηκε πεντακάθαρα κι από τη δήλωση που έκανε ο εκπρόσωπος του ΣΕΒ, Χάρης Κυριαζής, στη συνάντηση με τον Γ. Παπανδρέου, όταν έσπευσε να τονίσει πως «η κρίση πλήττει εξ ίσου τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα»…

Με βάση τα παραπάνω συμπεραίνεται πως τα μέτρα της κυβέρνησης είναι η πρώτη πράξη σε ένα πρωτοφανές αντεργατικό πραξικόπημα που ετοιμάζεται. Αν περάσουν αυτά θα ‘ρθουν κι άλλα μέτρα ακόμη πιο σκληρά και ανελέητα, που θα καταδικάσουν στην εξαθλίωση όλη την εργαζόμενη πλειοψηφία, τους συνταξιούχους και τη νεολαία!

Μέτρα-φωτιά, αναδιανομής εισοδήματος (Πριν, 28/2/2010)

Νέο, ακραία αντιλαϊκό πακέτο μέτρων αναμένεται να ανακοινωθεί από αύριο, Δευτέρα, με αφορμή την επίσκεψη στην Αθήνα του επιτρόπου Όλι Ρεν. Η δεύτερη φουρνιά μέτρων προαναγγέλθηκε από την Πέμπτη, όταν κατά την αποχώρησή τους από την Ελλάδα οι τεχνοκράτες της τριπλής οικονομικής κατοχής (ΕΚΤ, ΕΕ, ΔΝΤ) δήλωσαν ότι το υπάρχον πακέτο μέτρων δεν εγγυάται την μείωση του ελλείμματος κατά 4% το τρέχον έτος, όπως προβλέπεται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας κι επομένως θα χρειαστούν επιπρόσθετα μέτρα. Την προσφυγή σε νέες αντιλαϊκές περικοπές προανήγγειλε επίσης κι ο ίδιος ο πρωθυπουργός από το βήμα της Βουλής την Παρασκευή όταν δήλωσε πως «είναι εκ των πραγμάτων πράξη ευθύνης για την επιβίωση της χώρας να λάβουμε τα αναγκαία μέτρα, αφήνοντας στην άκρη το πολιτικό κόστος».

Το δεύτερο πακέτο μέτρων σύμφωνα με πληροφορίες και δημοσιεύματα αναμένεται να περιλαμβάνει: την αύξηση του ΦΠΑ από 1 έως 3 μονάδες, θέσπιση φόρου πολυτελείας, νέα αύξηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης σε καύσιμα, τσιγάρα και ποτά, περικοπή 14ου μισθού, αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 έτη, πάγωμα μισθών έως το 2012 κι επιπλέον περικοπές στα επιδόματα των δημοσίων (για αυτό και δεν ανακοινώθηκε η εισοδηματική πολιτική την προηγούμενη εβδομάδα, αλλά επιλέχθηκε να ανακοινωθεί την επομένη, ενσωματώνοντας τις νέες περικοπές) και τέλος ευρείες φιλοεργοδοτικές παρεμβάσεις στον ιδιωτικό τομέα, όπως διευκόλυνση απολύσεων κ.α.

Η ευθύνη για τα παραπάνω μέτρα ανήκει από κοινού σε ΠΑΣΟΚ, ΕΕ και ΝΔ. Το άγριο αυτό αντιλαϊκό πρόγραμμα δεν εφαρμόζεται παρά τη θέληση ή ερήμην του εγχώριου πολιτικού συστήματος. Ούτε αποτελεί μονόδρομο! Συμβαίνει μάλιστα ακριβώς το αντίθετο. Εάν πραγματικά ήθελαν η κυβέρνηση κι η ΕΕ να μειώσουν το έλλειμμα και να βρουν 5 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να αυξήσουν τους φορολογικούς συντελεστές των ανωνύμων εταιρειών στο ύψος του 35% που τους άφησε η κυβέρνηση Σημίτη. Τα διαφυγόντα κέρδη του δημοσίου από την απλοχεριά των Αλογοσκούφη – Παπαθανασίου – Παπακωνσταντίνου ανέρχονται σε 5 δισ. ετησίως. Ορίστε λοιπόν που μπορούν να βρεθούν τα λεφτά που λείπουν! Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ αντίθετα, με τη συναίνεση της ΝΔ και την παρότρυνση της ΕΕ επιλέγουν να οδηγήσουν τους εργαζόμενους στην εξαθλίωση, για να αφήσουν στο απυρόβλητο τα κέρδη μιας χούφτας τοκογλύφων, που στο μέσο της σφοδρότερης κρίσης βλέπουν τα προνόμια τους να αυξάνονται.

Το χειρότερο ωστόσο είναι πως η επόμενη μέρα θα είναι ακόμη πιο οδυνηρή. Αυτά τα μέτρα, ακόμη κι αν εφαρμοστούν στην ολότητά τους, δεν θα λύσουν τη δημοσιονομική κρίση, δεν θα μειώσουν τα ελλείμματα, δεν θα φέρουν τα αναμενόμενα έσοδα στα δημόσια ταμεία. Θα αποτύχουν παταγωδώς γιατί θα οδηγήσουν σε μια πρωτοφανή ύφεση που θα παρασύρει και την οικονομική δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να μείνουν στα χαρτιά τα αυξημένα φορολογικά έσοδα που προβλέπονται. Το αποτέλεσμα έτσι θα είναι χρεοκοπία, η οποία θα φέρει φαρδιά – πλατιά την σφραγίδα ΕΕ – ΠΑΣΟΚ – ΝΔ που αντί του προφανούς (αύξηση της φορολογίας στην μεγαλύτερη πηγή ζεστού χρήματος, που είναι τα κέρδη των επιχειρήσεων) επέλεξαν την υπερφορολόγηση των εργαζομένων, για πολλοστή φορά, παρότι η φοροδοτική τους ικανότητα έχει προ καιρού εξαντληθεί – από κει προκύπτει και η απόκλιση των προβλεπόμενων φορολογικών εσόδων από τα πραγματοποιηθέντα. Στην πράξη δηλαδή κεφάλαιο και ΕΕ, παρά την κινδυνολογία, αντί να λύσουν τη δημοσιονομική κρίση την εκμεταλλεύτηκαν για να πετύχουν την μεγαλύτερη αναδιανομή εισοδήματος στην μεταπολεμική ιστορία, περικόπτοντας μισθούς, συντάξεις και κοινωνικές δαπάνες.

Τεράστια επίσης ευθύνη για τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό και τη συρρίκνωση της παραγωγικής βάσης, πέραν της ελληνικής αστικής τάξης, έχει και το πολυεθνικό κεφάλαιο. Ειδικά οι Γερμανοί που τώρα κόπτονται για την δημοσιονομική πειθαρχία είναι αυτοί που οδήγησαν σε παροξυσμό τις ιστορικές, δομικές αντιφάσεις του ελληνικού καπιταλισμού. Το έλλειμμα και το χρέος ποτέ δεν θα είχαν φθάσει σε τέτοια ύψη αν: Αν η Γερμανία δεν οδηγούσε σε έκρηξη το εμπορικό έλλειμμα διαλύοντας την εγχώρια παραγωγή – με κορυφαία πράξη την καταστροφική ισοτιμία με την οποία κλείδωσε η δραχμή απέναντι στο ευρώ. Αν η κάθε Χόχτιφ δεν πληρωνόταν τιμές αεροδρομίου για να μας αφήσει το μεγαλύτερο βιομηχανικό σιλό των Βαλκανίων. Αν οι γερμανικές αλυσίδες λιανικού εμπορίου από το Lidl και το Media Markt μέχρι το Carrefour δεν σάρωναν την ελληνική αγορά, αν η μεγαλύτερη μηχανή διαφθοράς, η γερμανικής προέλευσης Siemens, δεν λειτουργούσε σαν κράτος εν κράτει. Αν δεν έπαιρναν για ένα κομμάτι ψωμί τον ΟΤΕ. Αν δεν οδηγούσαν στην παρακμή τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά επιβάλλοντάς μας μάλιστα να αγοράσουμε χωρίς αντιρρήσεις ένα υποβρύχιο που γέρνει και πάει σαν μεθυσμένο. Και τόσα άλλα…

Φτώχεια και ύφεση θα φέρουν τα μέτρα Παπανδρέου (Πριν, 7/2/2010)

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: Η μείωση μισθών και συντάξεων θα περιορίσει με έμμεσο τρόπο ακόμη περισσότερο τα κρατικά έσοδα, διευρύνοντας έτσι το έλλειμμα!

Τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης παραγωγικής καθίζησης, μιας ύφεσης χωρίς προηγούμενο με δραματικές κοινωνικές επιπτώσεις αντιμετωπίζει η οικονομία αν εφαρμοστούν τα αντιλαϊκά μέτρα που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός με το διάγγελμα της προηγούμενης Δευτέρας. Τα μέτρα που ανακοίνωσε ο Γ. Παπανδρέου (λίγες μέρες πριν ξεκινήσει για την Ινδία και μετά για το Παρίσι και το Στρασβούργο κι από κει – μετά από λίγες ώρες τράνζιτ στην Αθήνα – για την Μόσχα) θα προκαλέσουν μια πρωτοφανή αναδιανομή του κοινωνικού πλούτου προς όφελος της αστικής τάξης, θα βαθύνουν τη φτώχεια για την εργαζόμενη πλειοψηφία και θα εκτινάξουν την ανεργία σε ισπανικά επίπεδα της τάξης του 20%. Το πάγωμα των μισθών, η αύξηση των φόρων και των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης συνιστούν μια θεραπεία – σοκ εφάμιλλη αυτών που επέβαλε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην Ασία για να οδηγήσει τις πάλαι ποτέ τίγρεις στην αποσάρθρωση του παραγωγικού τους ιστού και την κοινωνική πλειοψηφία αυτών των χωρών στην εξαθλίωση. Το ίδιο θα συμβεί και στην Ελλάδα αν οι εργαζόμενοι δεν ανατρέψουν με τους αγώνες τους αυτή την πολιτική.

Τα μέτρα που εξήγγειλε ο Γ. Παπανδρέου μέσα σε ένα εμπόριο πατριωτισμού και ρεσιτάλ κινδυνολογίας, για να τσιμπήσει κι ο Γ. Καρατζαφέρης με τα 61 σπίτια στο πόθεν έσχες του – όσο κι αν φαίνεται παράδοξο – δεν πρόκειται να λύσουν το πρόβλημα των υψηλών δημοσιονομικών ελλειμμάτων (της διαφοράς δηλαδή μεταξύ κρατικών εσόδων και δαπανών) και του υπέρογκου δημόσιου χρέους (που συνάπτει το δημόσιο για να καλύψει τις χρηματοδοτικές του ανάγκες). Μια ματιά να ρίξει κανείς στους παράγοντες που καθόρισαν το έλλειμμα, όπως παρουσιάζονται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, στην πρώτη θέση και με διαφορά, συνεισφέροντας τις 6 ποσοστιαίες μονάδες από τις 10,7 του ελλείμματος του 2009, είναι τα έσοδα – κι όχι οι δαπάνες που συνήθως χαρακτηρίζονται υπαίτιες. Η υστέρηση των εσόδων, που οδήγησε στην εκτίναξη του ελλείμματος, ήταν με έμμεσο και άμεσο τρόπο αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης. Οι υποχρεώσεις αντιθέτως των νοσοκομείων – από την πλευρά των δαπανών, που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν έξοδα κοινωνικής πολιτικής, ήταν μόλις 0,9%, Ούτε δηλαδή στο 10% του ελλείμματος δεν συνέβαλαν. Η πρώτη διαπίστωση λοιπόν είναι πως κατά βάση, το δημοσιονομικό έλλειμμα δεν είναι πρόβλημα δαπανών, δεν είναι πρόβλημα δηλαδή του «σπάταλου κράτους» ή των γενναίων παροχών που απολαμβάνουν οι εργαζόμενοι, αλλά ανεπαρκών εσόδων. Η δεύτερη διαπίστωση για το δυναμικό παράγοντα που κινεί την καπιταλιστική οικονομία στην Ελλάδα περιγράφεται πάλι στο Πρόγραμμα Σταθερότητας κι αφορά τις αιτίες για την μείωση του ΑΕΠ κατά 1,2% το 2009: «Η μείωση του προϊόντος οφείλεται ως επί το πλείστον στη αρνητική συμβολή κατά 6,1 μονάδες της ως πρόσφατα δυναμικής εγχώριας ζήτησης». Τα δύο τελευταία μαζί μας δίνουν το εξής αντίδοτο στην κρίση: Αυξάνεται η εγχώρια ζήτηση για να αυξηθεί το προϊόν, αυτό να αυξήσει τα δημόσια έσοδα κι αυτά με τη σειρά τους να μειώσουν το δημοσιονομικό έλλειμμα, που θα πάψει πλέον να πυροδοτεί την αύξηση του δημόσιου χρέους και τη λύσσα των Βρυξελλών. Αντί αυτής της προφανούς παρότι μηχανικής λύσης, το ΠΑΣΟΚ με τη σύμφωνη γνώμη της ΕΕ και των βιομηχάνων τι προτείνει; Κάθετη μείωση μισθών – ημερομισθίων και εγχώριας ζήτησης, που πλέον δεν θα μπορεί να τροφοδοτηθεί ούτε με δανεικά όπως συνέβαινε την προηγούμενη δεκαπενταετία με την φρενήρη πιστωτική επέκταση! Μα αυτό θα την «κάψει» την οικονομία! Θα φέρει μαζί με φτώχεια, ανεργία και χιλιάδες άστεγους, χρόνια και παρατεταμένη ύφεση, «λουκέτα» και «κανόνια»! Τις πιο ζοφερές προοπτικές υπογραμμίζει κι η τελευταία έρευνα του ΙΟΒΕ, βάση της οποίας το 2009 παρατηρήθηκε μείωση των βιομηχανικών επενδύσεων κατά 45% σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Πρόκειται για μείωση που όσο κι αν αντιστραφεί τα επόμενα χρόνια θα ρίχνει βαριά τη σκιά της στην βιομηχανική παραγωγή και τις θέσεις εργασίας για την επόμενη πενταετία.

Αυτό προφανώς το συνειδητοποιεί κι η κυβέρνηση, η οποία είναι ηλίου φαεινότερο ότι στην πράξη ασπάζεται το «φετιχισμό του ελλείμματος» που αποδοκίμαζε ο Στίγκλιτς στο συνέδριο του Εκόνομιστ και επιλέγει μια γραμμή βίαιης αναδιάρθρωσης, ανάλογης του γραμμής του Μητσοτάκη την περίοδο ’90-’93, με δύο ζητούμενα: Υπό την επίκληση της δημοσιονομικής κρίσης και των έξωθεν πιέσεων για εξορθολογισμό των δημόσιων οικονομικών μια αναδιάταξη του επιχειρηματικού χάρτη, προς όφελος του μεγάλου εγχώριου και διεθνούς κεφαλαίου κι επίσης μια άνευ προηγουμένου μείωση του καθαρού εισοδήματος των εργαζομένων και συντριβή κατοχυρωμένων δικαιωμάτων τους, όπως τα ασφαλιστικά και τα φορολογικά. Η κυβέρνηση επομένως δεν θέλει να μειώσει το έλλειμμα και το χρέος. Εκ του πονηρού τα επικαλείται σείοντάς τα εκφοβιστικά για να νομιμοποιήσει και να συγκαλύψει την αντιλαϊκή της επίθεση, παρουσιάζοντάς την ως εθνική ανάγκη.

Εξετάζοντας άλλωστε τις αιτίες που προκάλεσαν την έκρηξη του δημόσιου χρέους το αποτύπωμα της αστικής τάξης είναι ανεξίτηλο από την πρώτη στιγμή που το χρέος στην Ελλάδα πήρε απειλητικές διαστάσεις μέχρι σήμερα. Το δημοσιονομικό πρόβλημα δηλαδή το δημιούργησε το κεφάλαιο κι όχι η εργασία. Πιάνοντας πάλι το νήμα από την άκρη των δημόσιων εσόδων η τελευταία έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας για το 2008, περιέγραφε με κάθε λεπτομέρεια τον… ένοχο: «τα έσοδα από τη φορολογία εισοδήματος νομικών προσώπων μειώθηκαν κατά 10% έναντι του προηγούμενου έτους και υστέρησαν κατά 13,9% σε σχέση με το στόχο του προϋπολογισμού, παρά τη σημαντική αύξηση των κερδών το 2007 κατά 26%. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στη μείωση του φορολογικού συντελεστή κατά 13,8% (από 29% σε 25%) για τα κέρδη του 2007»! Τα έσοδα λοιπόν υστερούν, προκαλώντας έλλειμμα, λόγω της κρίσης που περιορίζει την οικονομική δραστηριότητα κι επομένως τους αναλογούντες φόρους κι επίσης λόγω των μειωμένων συντελεστών φορολόγησης του κεφαλαίου. Παράγοντας που για μια ακόμη φορά έμεινε στο απυρόβλητο από τις ανακοινώσεις του Γ. Παπανδρέου, ο οποίος παρά να αυξήσει τους συντελεστές φορολόγησης των επιχειρήσεων προτίμησε να αυξήσει τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης των εργαζομένων επικαλούμενος την αύξηση του προσδόκιμου όρου ζωής – λες κι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν τη ζωή που κάνει ο ίδιος κι ο συνοδοιπόρος του Καρατζαφέρης.

Την μερίδα του λέοντος επίσης για την άνοδο του ελλείμματος και του χρέους έχει και το διεθνές κεφάλαιο που απαιτεί εδώ και τώρα και με κάθε κόστος την τιθάσευσή τους. Η διεθνής κερδοσκοπία με άλλα λόγια με το ένα χέρι θησαυρίζει από τα δάνεια που έχει δώσει και συνεχίζει να δίνει σε κάθε αστικό κράτος, υποσκάπτοντας κάθε δυνατότητα να ξεφύγει από αυτό τον φαύλο κύκλο, και το άλλο χέρι το χρησιμοποιεί για να διδάσκει την δημοσιονομική πειθαρχία και να απειλεί θεούς και δαίμονες. Αρκεί η παράθεση ορισμένων μεγεθών από τον κρατικό προϋπολογισμό του τρέχοντος έτους για να φανεί πόσο επωφελής είναι η «βιομηχανία του χρέους»: Το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα για παράδειγμα ανέρχεται σε 22,5 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 9,2% του ΑΕΠ. Για τόκους μόνο οι τοκογλύφοι της διεθνούς κερδοσκοπίας θα πάρουν φέτος από τον κρατικό προϋπολογισμό και τους φορολογούμενους 13 δισ. ευρώ (ποσό που ισοδυναμεί σχεδόν με τους μισθούς των εργαζομένων στην κεντρική διοίκηση). Δηλαδή σχεδόν το 60% του ελλείμματος προέρχεται από τους τόκους που πληρώνουμε για να εξυπηρετήσουμε δάνεια που έχουν δοθεί εδώ και δεκαετίες. Για χρεολύσια δε φέτος θα δοθούν 19,5 δισ. ευρώ ή το 87% του δημοσιονομικού ελλείμματος. Αν δηλαδή αποφάσιζε η σύγχρονη Ελλάδα να τιμήσει τον αρχαίο νομοθέτη Σόλωνα επαναφέροντας τη Σεισάχθεια, κι αρνούταν να πληρώσει τόκους και χρεολύσια, το έλλειμμα θα εξαφανιζόταν μονομιάς και στη θέση του θα είχαμε ένα πλεόνασμα ύψους 10 δισ. ευρώ, ικανό να χρηματοδοτήσει την πιο γενναιόδωρη και φιλολαϊκή πολιτική παροχών!

Ακούγεται εξωπραγματικό και ανεφάρμοστο. Μήπως όμως είναι μονόδρομος αν σκεφτούμε τι θυσίες απαιτούνται από δεκάδες εκατομμύρια εργαζόμενους στην Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ιρλανδία, την Αγγλία και αλλού προκειμένου να περιοριστούν χρέη και ελλείμματα δηλαδή να θησαυρίσει μια χούφτα τοκογλύφων;

Αβεβαιότητα για τη διεθνή οικονομία (Διπλωματία, 1ος/2009)

ΜΕΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ, ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ 

Ένα ερώτημα πλανιέται πάνω απ’ όλο τον κόσμο στην αυγή της νέας δεκαετίας: Θα είναι οριστική η έξοδος από την ύφεση που με σαφήνεια καταγράφηκε το 2009 μεταξύ δευτέρου και τρίτου τριμήνου; Ή, αποτελεί μόνο το τέλος του πρώτου μέρους της κρίσης, με τα χειρότερα να ακολουθούν;

Το 2009 η παγκόσμια οικονομία βυθίστηκε στην κόλαση και για πρώτη φορά μετά από χρόνια ξαναείδε τον παράδεισο. Η είσοδος του 2009 φαινόταν να ισοδυναμεί με κινούμενη άμμο, την ίδια εκείνη κινούμενη άμμο που τον Σεπτέμβριο του 2008 είχε παρασύρει την Lehman Brothers. Το πρώτο τρίμηνο του έτους, η πτώση της γερμανικής βιομηχανικής παραγωγής κατά 20%, των εξαγωγών της Ιαπωνίας κατά 50% και της τιμής του πετρελαίου από τα 147 δολ. το βαρέλι που ήταν το καλοκαίρι του 2008 στα 35 δολ. έκανε πολλούς να πιστεύουν ότι το 2009 η παγκόσμια οικονομία θα βρισκόταν σε ελεύθερη πτώση.

Τα πράγματα τελικά εξελίχθηκαν καλύτερα και όλες οι οικονομίες μέχρι το τέλος του 2009 εξήλθαν τυπικά της ύφεσης καταγράφοντας θετικούς – έστω και οριακά – ρυθμούς μεγέθυνσης. Τίποτε όμως δεν είναι όπως παλιά. Η έξοδος από την ύφεση κι η αργή αλλά σταθερή βελτίωση των ρυθμών μεγέθυνσης δεν μπορεί να συγκαλύψει τις πρωτοφανείς μετατοπίσεις που σημειώθηκαν, ως αποτέλεσμα της περιδίνησης της κρίσης, σε τέσσερις  κατευθύνσεις, οι δύο πρώτες εκ των οποίων αμφισβητούν τον οριστικό χαρακτήρα της εξόδου από την κρίση: Αρχικά, στην ανάδυση ενός μοντέλου μεγέθυνσης πολύ πιο άδικου κοινωνικά από το προηγούμενο καθώς θα συνοδεύεται από υψηλή ανεργία. Δεύτερο, στην μετάσταση της κρίσης στα δημόσια οικονομικά, που ανέλαβαν το κόστος της εξόδου από την κρίση. Τρίτο, στην μετατόπιση του κέντρου βάρους της παγκόσμιας οικονομίας από τη Δύση στην Ανατολή και, τέταρτο, στην αναβάθμιση του κύρους του εθνικού κράτους και την αμφισβήτηση της παντοδυναμίας των αγορών.

Λίγες ημέρες μετά τις πανηγυρικές εκδηλώσεις στο Βερολίνο για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την πτώση του Τείχους η Παγκόσμια Υπηρεσία του βρετανικού δικτύου του BBC διενήργησε μια δημοσκόπηση για να διαπιστώσει το κύρος που χαίρει η ελεύθερη οικονομία. Προς έκπληξη πολλών, το 51% από τους 30.000 ερωτηθέντες απάντησε πως ο καπιταλισμός της ελεύθερης αγοράς αντιμετώπιζε εγγενή προβλήματα που έπρεπε να λυθούν με ρύθμιση και μεταρρυθμίσεις. Το 23% ζητούσε ένα εντελώς νέο σύστημα, ποσοστό που στη Γαλλία άγγιζε το 47%. Στις περισσότερες δε από τις μισές χώρες η συντριπτική πλειοψηφία ήθελε οι κυβερνήσεις τους να πάρουν οι ίδιες τον έλεγχο των μεγάλων βιομηχανιών, ενώ το 67% του συνόλου ζητούσε από το κράτος να παρέμβει πιο αποφασιστικά στην αναδιανομή του πλούτου.

Είναι εμφανές ότι τα εντελώς απροσδόκητα αυτά αποτελέσματα δεν θα μπορούσαν να είχαν καταγραφεί σε παλιότερες χρονικές περιόδους, όταν άπαντες υποκλίνονταν στην ελεύθερη αγορά και την ιδιωτική οικονομία. Το κράτος αποκατέστησε το χαμένο του κύρος υπό το βάρος δύο εξελίξεων: της παταγώδους, καταστροφικής αποτυχίας των απορρυθμισμένων αγορών και επίσης των σωτήριων παρεμβάσεών του με τα μέτρα δημοσιονομικής στήριξης τα οποία αποκατέστησαν ξανά την ομαλή κυκλοφορία στις αρτηρίες του παγκόσμιου καπιταλισμού.

Τρία διαφορετικά και πολύ πρόσφατα γεγονότα, που δεν συνδέονται μεταξύ τους, επιβεβαιώνουν το αναβαθμισμένο κύρος του εθνικού κράτους και την επιστροφή της πολιτικής. Το πρώτο συνέβη στην Ισλανδία, όταν την Τρίτη 5 Ιανουαρίου ο πρόεδρος της χώρας άσκησε το δικαίωμα αρνησικυρίας που διέθετε στην απόφαση της κυβέρνησης να φεσώσει τον κάθε κάτοικο της χώρας με 20.000 ευρώ για να αποζημιωθούν οι Άγγλοι κι οι Ολλανδοί που έχασαν τις αποταμιεύσεις τους τον Οκτώβριο του 2008 με την κατάρρευση της Icesave. Η υπερήφανη στάση των Ισλανδών και μέρους του πολιτικού τους κόσμου, που θα επιβεβαιωθεί και με δημοψήφισμα, αμφισβητεί την προτεραιότητα που δίνουν οι περισσότερες κυβερνήσεις στις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας ακόμη κι όταν αυτές λειτουργούν καταστρεπτικά για το μέλλον της, φαλκιδεύοντας την μελλοντική της ανάπτυξη. Το δεύτερο περιστατικό συνέβη στην Αργεντινή με την απόφαση της προέδρου, Κριστίνα Κίρχνερ, να απολύσει τον κεντρικό τραπεζίτη της χώρας, επειδή αρνούταν να εκτελέσει τις πολιτικές της αποφάσεις σχετικά με τη διαχείριση των συναλλαγματικών διαθεσίμων της χώρας επικαλούμενος την ανεξαρτησία του κεντρικού πιστωτικού ιδρύματος, που έχει εξελιχθεί σε ασυδοσία. Η απόλυση του Μαρτίν Ρεδράδο, που ακυρώθηκε λίγα 24ωρα μετά από το συνταγματικό δικαστήριο της χώρας, είναι βέβαιο ότι θα σκόρπισε χαρά σε πολλά προεδρικά μέγαρα της γηραιάς ηπείρου, που δεν χάνουν ευκαιρία να βάλλουν εναντίον των υπερεξουσιών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία λειτουργώντας  με αποκλειστικό κριτήριο την συγκράτηση του πληθωρισμού, υποσκάπτει συστηματικά την ανάπτυξη, ακυρώνοντας κάθε δυνατότητα δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας. Ο γάλλος πρόεδρος, Νικολά Σαρκοζύ, για παράδειγμα έχει επανειλημμένες φορές ζητήσει την πολιτική λογοδοσία της ΕΚΤ. Το έπραξε ξανά και στις 7 Ιανουαρίου σε ένα διεθνές συνέδριο με τίτλο Νέα Τάξη – Νέος Καπιταλισμός, όπου δήλωσε ότι το Παρίσι θα καταστήσει την πολιτική των συναλλαγματικών ισοτιμιών κεντρικό θέμα της γαλλικής προεδρίας στην Ομάδα των 8 και των 20 πλουσιοτέρων κρατών της γης (G8 και G20), ζητώντας να αφαιρεθεί προφανώς αυτή η λειτουργία από τις αγορές και τις κεντρικές τράπεζες.

Ο γάλος πρόεδρος δεν έχασε την ευκαιρία να επιτεθεί εναντίον της διπλής απειλής που συνιστούν για το ευρώ από τη μια το δολάριο («δεν μπορούμε να αποκαταστήσουμε την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεών μας στην Ευρώπη και το δολάριο να χάνει το 50% της αξίας του έναντι του ευρώ», τόνισε) κι από την άλλη το υποτιμημένο κινέζικο νόμισμα που δίνει μια τρομερή ώθηση στις κινέζικες εξαγωγές. Η επίθεσή του κατά της συναλλαγματικής πολιτικής του Πεκίνου εκφράζει την εντεινόμενη ανησυχία της Δύσης από την άνοδο της οικονομικής επιρροής της Κίνας κι ευρύτερα της Ανατολής, όπως πιστοποιείται από πολλά γεγονότα. Σημαντικότερο όλων ήταν η κατάκτηση από το Πεκίνο του πρώτου βάθρου στις παγκόσμιες εξαγωγές το οποίο μέχρι πέρυσι κι επί δεκαετίες κατείχε η Γερμανία. Το 2009 ήταν κακή χρονιά για τον ανταγωνισμό της Γερμανίας με την Κίνα γιατί η ατμομηχανή της Ευρώπης παρέδωσε επίσης στον ασιατικό γίγαντα και το τρίτο βάθρο που κατείχε στην παγκόσμια οικονομική κατάταξη, μετά τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία. Διατυπώνονται δε βάσιμες προβλέψεις πως φέτος η Κίνα θα κατακτήσει και το δεύτερο βάθρο, εκπαραθυρώνοντας αυτή τη φορά την Ιαπωνία. Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης πως η Κίνα έπαιξε το ρόλο που παραδοσιακά ανήκε στις ΗΠΑ, απορροφώντας τις εξαγωγές των ασιατικών χωρών, με αποτέλεσμα να αποκτά βάθος η οικονομική ενοποίηση της Ασίας και αυξημένο πολιτικό κύρος η Κίνα που γίνεται ατμομηχανή εξόδου της ηπείρου από την κρίση. Έτσι, για παράδειγμα, οι εξαγωγές της Νότιας Κορέας τον Δεκέμβρη στην Κίνα σε σχέση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου χρόνου αυξήθηκαν κατά 94%, της Ταϊβάν κατά 91%, της Μαλαισίας κατά 93%, κοκ, όταν οι εισαγωγές αυτών των χωρών στις ΗΠΑ και την ΕΕ συνέχισαν να μειώνονται ή παρέμειναν στάσιμες. Συνολικά οι εισαγωγές της Κίνας τον Δεκέμβρη αυξήθηκαν κατά 56% και το ΑΕΠ της κατά 8%, ως αποτέλεσμα του δημοσιονομικού πακέτου στήριξης που εκταμίευσε το Πεκίνο για να τονώσει την οικονομία, ύψους 586 δισ. δολ.

Η Κίνα όμως δεν ήταν η μοναδική χώρα που ξόδεψε μυθικά ποσά για να στηρίξει τον ιδιωτικό τομέα, σε ένα πρόγραμμα κρατικής παρέμβασης χωρίς προηγούμενο τις τελευταίες δεκαετίες. Η διαφορά της Κίνας με τις υπόλοιπες χώρες ήταν πως εκεί τα χρήματα διοχετεύθηκαν στην οικονομία, τονώνοντας την ενεργό ζήτηση όπως φαίνεται από τα παραπάνω στοιχεία. Στις περισσότερες χώρες αντίθετα του ΟΟΣΑ και σίγουρα στη Δυτική Ευρώπη και τις ΗΠΑ είδαμε το εξής παράδοξο: Τα δημόσια ταμεία να αδειάζουν, οι τιμές των μετοχών να απογειώνονται και από την άλλη το διαθέσιμο εισόδημα να βυθίζεται και η ανεργία να εκτοξεύεται.

«Το αποτέλεσμα των χρηματοδοτικών πακέτων σε κάθε σχεδόν χώρα από την ομάδα των 20 μεγαλύτερων χωρών ήταν η άνοδος των ελλειμμάτων σε επίπεδα πρωτοφανή για καιρό ειρήνης, του χρέους σε επίπεδα τόσο υψηλά ώστε δεν θα υπάρχουν τα πολεμοφόδια για να διεξαχθεί άλλος οικονομικός πόλεμος και ένας λογαριασμός για να καθαρισθεί αυτή η ακαθαρσία τον οποίο οι φορολογούμενοι θα νιώθουν ακόμη και στην επόμενη γενιά. Οι τελευταίες εκτιμήσεις από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δείχνουν ότι κατά μέσο όρο τα ελλείμματα των προηγμένων κρατών ανέρχονταν στο 1,9% του εθνικού εισοδήματος πριν ξεσπάσει η κρίση το 2007. Αυτό το χρόνο αναμένεται να φθάσουν το 9,7% και το 2010 το 8,7%. Το χρέος του δημόσιου τομέα αναμένεται να εκτιναχθεί από ένα μέσο όρο της τάξης του 78% το 2007 στο 118% το 2014», ανέφεραν οι Financial Times στις 26 Νοέμβρη 2009. Με τις εκτιμήσεις τους φαίνεται καθαρά ότι τα δημοσιονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα δεν αποτελούν την εξαίρεση, αλλά τον κανόνα. Οι αιτίες τους πρέπει να αναζητηθούν στις αποστολές διάσωσης κατεπείγοντος μάλιστα χαρακτήρα που ανέλαβε το κράτος την τελευταία διετία σε Ανατολή και Δύση, για να αποτρέψει μια συστημική κατάρρευση. Η ίδια εικόνα παρατηρείται και στις ΗΠΑ, με τις περισσότερες πολιτείες (Καλιφόρνια, Μίτσιγκαν, κ.α.) να βρίσκονται στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, απολύοντας δημόσιους υπαλλήλους και περικόπτοντας μαζικά κοινωνικές δαπάνες για υγεία και παιδεία.

Τα χρήματα που δαπάνησε όμως το κράτος δεν κατευθύνθηκαν στην παραγωγική οικονομία, αλλά στην πλασματική, σε τράπεζες και χρηματιστήρια που φέρουν το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης. Έτσι, το 2009 στις ΗΠΑ ο βιομηχανικός δείκτης Dow Jones έκλεισε με κέρδη 19% κι ο δείκτης των εταιρειών νέων τεχνολογιών με κέρδη 22%. Το ίδιο και στην Ευρώπη: ο γαλλικός δείκτης CAC 40 έκλεισε με κέρδη 22%, ο γερμανικός DAX με κέρδη 34% κι ο βρετανικός FTSE με κέρδη 22%, που δεν είχε καταγράψει ποτέ άλλοτε από το 1997! Πραγματικό πάρτι την ίδια ώρα που η παραγωγή μειώθηκε τον χρόνο που μας πέρασε στην Αγγλία κατά 5,8% και το βρετανικό δημόσιο το 2009 και το 2010 θα δανειστεί συνολικά περισσότερα χρήματα απ’ όσα έχει δανειστεί η βρετανική κυβέρνηση από το 1692 μέχρι το 1997!

Στην πραγματική οικονομία όμως η μία αρνητική είδηση διαδέχεται την άλλη. Στην ΕΕ η ανεργία το Νοέμβριο έπληττε 15,7 εκ. εργαζόμενους φθάνοντας το 10%. Κι ήταν η πρώτη φορά αφότου εισήχθηκε το ευρώ που η ανεργία στην ευρωζώνη άγγιξε διψήφια ποσοστά. Συνέβη μάλιστα αυτό όταν η παραγωγή είχε αρχίσει να αυξάνεται! Στο ίδιο ακριβώς ποσοστό βρέθηκε η επίσημη ανεργία και στις ΗΠΑ. Υπολογίζεται μάλιστα πως αν συμπεριληφθούν κι όσοι έπαψαν να ψάχνουν για δουλειά λόγω απογοήτευσης η πραγματική ανεργία ξεπερνάει σημαντικά το 10%. Τα χειρότερα ωστόσο έπονται. «Η ανεργία στην ευρωζώνη αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνει μέχρι το μέσο του χρόνου, ενώ η ανεργία στις ΗΠΑ είναι πιθανό να μείνει στο επίπεδο του 10% ή ελαφρώς υψηλότερα από τώρα μέχρι το καλοκαίρι», ανέφεραν οι Financial Times από την πρώτη τους κιόλας σελίδα στο φύλο του Σαββατοκύριακου 9 – 10 Ιανουαρίου 2010. Η δραματική εικόνα συμπληρώνεται από τις εύστοχες παρατηρήσεις του νέου προέδρου της ΕΕ, Χέρμαν Βαν Ρομπέι, στο συνέδριο του Χριστιανοκοινωνικού κόμματος της Γερμανίας στις αρχές Ιανουαρίου, ο οποίος τόνισε πως η μείωση των επενδύσεων κι η άνοδος της ανεργίας αποκτούν ενδημικό χαρακτήρα στην Ευρώπη, ενώ σε ορισμένες χώρες όπως στην Ιταλία, την Αγγλία, το Βέλγιο, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο υπάρχει «ταχεία αποβιομηχάνιση».

Αν συνθέσουμε την παραπάνω άκρως νοσηρή εικόνα, δημοσιονομική κρίση ως αποτέλεσμα της ευρύτερης κρίσης – απογείωση των τιμών των μετοχών στα χρηματιστήρια ως αποτέλεσμα των δημοσιονομικών μέτρων στήριξης – και αύξησης της ανεργίας με αποψίλωση της παραγωγικής βάσης, τότε το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει και νέα κρίση, αλλά μόνο το πότε θα ξεσπάσει…