Υπουργός Ενέργειας ΗΠΑ: Σταματήστε τις εξαγωγές αερίου και πετρελαίου στην Ευρώπη! του Λεωνίδα Βατικιώτη

Μόνο σαν χαριστική βολή απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να χαρακτηρισθεί η επιστολή που έστειλε η εικονιζόμενη υπουργός Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών στα αμερικανικά διυλιστήρια και τους εξαγωγείς ενεργειακών αγαθών ζητώντας τους να διακόψουν τις εξαγωγές ενεργειακών αγαθών στην Ευρωπαϊκή Ένωση!

H αμερικανική εφημερίδα WallStreetJournal που αποκάλυψε την επιστολή ανέφερε ότι παράγοντες του κλάδου χαρακτήρισαν την επιστολή της Τζένιφερ Γκράνχολμ σαν «μια προσφορά που δεν μπορείς να αρνηθείς»… Ο λόγος που η επιστολή την οποία αποκάλυψε η Wall Street Journal στις 24 Αυγούστου (σε εντιτόριαλ της μάλιστα) ισοδυναμεί με εντολή για την αμερικανική βιομηχανία ενέργειας είναι ότι στην περίπτωση που το αίτημα της Ουάσινγτον δεν γίνει δεκτό, τότε έρχονται νόμοι και αποφάσεις. Δεν έχουν περάσει άλλωστε παρά δύο μήνες από την εντολή του προέδρου Μπάιντεν στα διυλιστήρια να μειώσουν τις τιμές της βενζίνης, όπως κι έγινε. Κι έτσι από τα 5 δολάρια έπεσαν στα 3,88. Επίσημα το αμερικανικό κατεστημένο, ζητώντας με την επιστολή της αρμόδιας υπουργού από τα διυλιστήρια «να εστιάσουν μεσοπρόθεσμα στην δημιουργία αποθεμάτων στις ΗΠΑ, αντί να ξεπουλούν τα τρέχοντα αποθέματα και να αυξάνουν παραπέρα τις εξαγωγές», εμφανίζεται με το βλέμμα στραμμένο στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Στην πτώση των τιμών της βενζίνης κρέμεται η τελευταία ελπίδα των Δημοκρατικών να κερδίσουν τις εκλογές.

Στην ουσία όμως το ζητούμενο των Αμερικανών είναι η οικονομική εξόντωση της Ευρώπης! Γιατί, κανένας δεν έχει ελπίδες για την Ευρώπη όταν ο πληθωρισμός στη Γερμανία χτυπάει ρεκόρ 40ετίας! Η φτωχοποίηση θα μειώσει την καταναλωτική ζήτηση, χρεοκοπίες ενεργειακών εεταιρειών όπως της Uniper και της Wien Energie θα γίνουν καθημερινότητα και η ισοτιμία του ευρώ θα ακολουθήσει ελεύθερη πτώση.

Ας κρατήσουμε άλλωστε την συγκυρία, που επέλεξαν οι ΗΠΑ να «αδειάσουν» την Ευρώπη· χειρότερη δεν υπήρχε: Η επιστολή αποκαλύφθηκε μόλις μια εβδομάδα πριν η Ρωσία προχωρήσει στην διακοπή λειτουργίας του αγωγού Nord Stream 1 και την προσωρινή διακοπή τροφοδοσίας της Ευρώπης με φυσικό αέριο, μιας και βάσει ανακοίνωσης της Gazprom η λειτουργία θα επανέλθει το Σάββατο 3 Σεπτεμβρίου. Αυτές τις ημέρες λοιπόν η αγωνία της Ευρώπης βρίσκεται στο αποκορύφωμά της, ενώ όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι το στρατηγικό λάθος της ΕΕ να αυτοκτονήσει ενεργειακά για να τιμωρήσει τη Ρωσία είναι αδύνατο να διορθωθεί, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα:

Ο Τζαστίν Τριντό αρνείται να αυξήσει την παραγωγή και τις εξαγωγές στην Ευρώπη, επικαλούμενος νόμους του Καναδά που περιορίζουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και άλλων βλαπτικών για το φαινόμενο του θερμοκηπίου αερίων.

Ο γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν επέστρεψε από την Αλγερία με άδεια χέρια και κατά την παραμονή του αποδοκιμάστηκε. Ο απολογισμός της επίσκεψής του έγινε με τον πιο παραστατικό (και χαιρέκακο) τρόπο από τους NewYorkTimes: «Σε έναν βαθμό η μεγαλύτερη χώρα της Αφρικής έχει στρέψει το ενδιαφέρον της από την Γαλλία. Η Αλγερία πρόσφατα έχτισε ένα μνημειώδες Μεγάλο Τέμενος στο Αλγέρι με τη βοήθεια Κινέζων, διέταξε μια μεγάλης κλίμακας στροφή με την διδασκαλία στα σχολεία αγγλικών αντί γαλλικών, και σταθεροποίησε τις σχέσεις με τη Ρωσία του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν».

Το Κατάρ αρνείται να ικανοποιήσει το ευρωπαϊκό αίτημα εκτός κι αν η κάλυψη της ευρωπαϊκής αγοράς γίνει με μακροχρόνια συμβόλαια, κάτι που οι Ευρωπαίοι ακόμη και τώρα αρνούνται παραμένοντας εμμονικά προσκολλημένοι στο σχεδιασμένο να αποτύχει σχέδιο της πράσινης μετάβασης. Η επιλογή ωστόσο του Κατάρ να ιδρύσει ΟΠΕΚ του φυσικού αερίου από κοινού με την Ρωσία είναι μία από τις πολλές ενδείξεις ότι ποτέ δεν θα δρούσε ενάντια στην Μόσχα, όπως κάνει πχ το Ισραήλ.

Η Ρωσία ταυτόχρονα «κολυμπάει στο μετρητό» βάσει δήλωσης της επικεφαλής οικονομολόγου του Διεθνούς Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικής (IIF): Τα μηνιαία κέρδη της Ρωσίας από εξαγωγές το 2022 ανέρχονται σε 20 δισ. δολ., έναντι 14,6 δισ. το 2021. Η πτώση των εξαγωγών πετρελαίου ήταν οριακή, της τάξης του 5%, αλλά τα έσοδα έχουν αυξηθεί λόγω της αύξησης της τιμής του πετρελαίου σε σχέση με πέρυσι, ακόμη και τώρα μάλιστα που έχει υποχωρήσει γύρω στα 100 δολ. από τα επίπεδα της άνοιξης που ήταν γύρω στα 130. Βάσει τη Διεθνούς Επιτροπής Ενέργειας, οι εξαγωγές πετρελαίου τον Ιούλιο έφτασαν τα 7,4 εκ. βαρέλια καθημερινά, μειωμένα κατά 600.000 μόνο σε σχέση με τον Ιούλιο του 2021!

Ακόμη και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, λόγω των εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, θα είναι πλεονασματικό κατά 265 δισ. δολ., μικρότερο μόνο από εκείνο της Κίνας, τονίζει το τελευταίο τεύχος του τεύχος του Economist, που αναρωτιέται αν αποδίδουν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Ρητορικό προφανώς το ερώτημα…

Ο άθλος της Ρωσίας, να αυξήσει τα έσοδα της παρά τα αλλεπάλληλα κύματα κυρώσεων, δεν θα είχε επιτευχθεί αν δεν απορροφούσαν τις ρωσικές εξαγωγές χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία. Η τελευταία ειδικότερα από μηδενικές εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου το 2021 εισάγει πλέον σχεδόν 1 εκ. βαρέλια ημερησίως από τη Ρωσία! Η Μόσχα ωστόσο κατάφερε να βγει αλώβητη από τις απαράδεκτες κυρώσεις ΕΕ και ΗΠΑ λόγω της ενεργούς στήριξης της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Η στήριξη δεν σχετίζεται μόνο με την άρνηση του μονάρχη Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν να ικανοποιήσει το αίτημα του αμερικανού προέδρου για αύξηση της παραγωγής πετρελαίου. Η σημαντικότερη στήριξη της Σαουδαραβίας, έγκειται στην εισαγωγή ημιεπεξεργασμένου (fuel oil) πετρελαίου από την Ρωσία, την επεξεργασία του και την εξαγωγή του στη συνέχεια ως σουδαραβικό!

Φαίνεται έτσι ότι ο μοναδικός χαμένος των κυρώσεων στη Ρωσία είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση που τις επέβαλε. Η αλήθεια είναι ότι η ΕΕ δεν θα είχε πάει τόσο μακριά, ανακοινώνοντας ως τώρα επτά πακέτα κυρώσεων, αν δεν είχε την δημόσια στήριξη των ΗΠΑ. Οι δηλώσεις του Μπάιντεν κατά την επίσκεψή του στην Ευρώπη στις 25 Μαρτίου για ενότητα, αλληλοϋποστήριξη και συνεργασία μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ ενάντια στην Ρωσία έπεισαν τους (έτοιμους από καιρό) ευρωπαίους πολιτικούς για τις προθέσεις των ΗΠΑ. Τα σχέδια των ΗΠΑ για οικονομική εξόντωση των ευρωπαίων ανταγωνιστών τους φάνηκε να παγώνουν μπροστά τον απώτερο στόχο, της ήττας της Ρωσίας…

Οι αληθινοί στόχοι των ΗΠΑ ωστόσο, να έχει δηλαδή η ΕΕ την τύχη της Ιαπωνίας που από υπερδύναμη κατάντησε κομπάρσος στην παγκόσμια σκηνή – σκιά του εαυτού της, αποκαλύφθηκαν με το απαγορευτικό στις εξαγωγές από την υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ: Αφού πρώτα οι Αμερικάνοι οδήγησαν τα πιόνια τους στην Ουκρανία να προκαλέσουν πόλεμο με την Ρωσία, μετά ώθησαν τους Ευρωπαίους να τραβήξουν τα σωληνάκια που τους αιμοδοτούσαν ενεργειακά επί δεκαετίες απρόσκοπτα και φθηνά υποσχόμενοι ταυτόχρονα την ασφαλή αναπλήρωσή τους, τώρα τους πετούν στα βράχια!

«Να κόψουν τον λαιμό τους οι Ευρωπαίοι» είναι η απάντηση των ΗΠΑ τη στιγμή που η Ευρώπη, λόγω των αποφάσεων της, αντιμετωπίζει την μεγαλύτερη και πιο υπαρξιακή οικονομική της κρίση! 

Οδηγούν τη Ρωσία σε στάση πληρωμών στο δημόσιο χρέος της

Επεκτείνουν τις κυρώσεις οι ΗΠΑ σε βάρος της Ρωσίας, προσπαθώντας να την αποκόψουν ακόμη κι από τις αγορές κεφαλαίων

Σε νέα επίπεδα οδηγούν την προσπάθεια οικονομικής εξόντωσης της Ρωσίας οι Αμερικάνοι, μέσω των κυρώσεων, που επιβάλλονται με αφορμή την στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η τελευταία κίνηση της Ουάσιγκτον ανακοινώθηκε την Δευτέρα 4 Απριλίου. Αφορά, βάσει ρεπορτάζ του Reuters, την απαγόρευση στην κυβέρνηση της Ρωσίας να αποπληρώσει δημόσιο χρέος ύψους 600 εκ. δολ. χρησιμοποιώντας τα αποθεματικά της σε αμερικανικές τράπεζες.

Ως τώρα, παρά τα ασυνήθιστα αυστηρά μέτρα που εφαρμόστηκαν εναντίον της Ρωσίας, είχαν εξαιρεθεί από το «πάγωμα» των καταθέσεων εκείνες οι πληρωμές που αφορούσαν λήξεις δημόσιου χρέους σε δολάρια. Κατά τ’ άλλα, περιλάμβαναν την έξοδο της Ρωσίας από το σύστημα διεθνών τραπεζικών συναλλαγών SWIFT, «πάγωμα» σε καταθέσεις ύψους 630 δισ. δολ. στα ισχυρότερα νομίσματα του κόσμου, κ.α.

Η κατάσχεση των συναλλαγματικών αποθεμάτων της Ρωσίας, όπως αποφασίστηκε την Κυριακή 27 Φεβρουαρίου από ΗΠΑ, Καναδά, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ισοδυναμεί με το μεγαλύτερο ριφιφί που έχει πραγματοποιηθεί στην ιστορία του καπιταλισμού. Μακροπρόθεσμα δε, πλήττει το κύρος του δολαρίου και του ευρώ γιατί αποδεικνύει ότι, στο τέλος της ημέρας, η πολιτική και τα γεωπολιτικά συμφέροντα ΗΠΑ και ΕΕ και όχι η αγορά αποφασίζουν ακόμη και για τις τραπεζικές καταθέσεις.

Την κατάσχεση του μεγαλύτερου μέρους των ρωσικών τοποθετήσεων δεν απέτρεψε ούτε η διασπορά τους σε μια μακρά σειρά κεντρικών τραπεζών, εκ των οποίων διαθέσιμα είναι μόνο όσα βρίσκονται στην κεντρική τράπεζα της Κίνας και ανέρχονται στο 17,67% του συνόλου, βάσει του Atlantic Council. Τα υπόλοιπα που βρίσκονται στις κεντρικές τράπεζες των ακόλουθων χωρών έχουν κατασχεθεί: Γαλλία 15,62%, Ιαπωνία 12,8%, Γερμανία 12,16%, ΗΠΑ 8,45%, Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο 6,4%, Αγγλία 5,76%, κοκ.

Η κατάσχεση των ρωσικών συναλλαγματικών αποθεμάτων δεν ήταν και η μοναδική περίπτωση που οι Δυτικές χώρες έγραψαν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους τους νόμους της ιδιωτικής οικονομίας, χάρη στους οποίους εκμεταλλεύονται τους εργαζόμενους και συνθλίβουν μικρές επιχειρήσεις και κράτη. Το Βερολίνο ανακοίνωσε επίσης την κρατικοποίηση, μέσω της γερμανικής Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, της Gazprom Germania GmbH, που έχει υπό την ιδιοκτησία της τον ενεργειακό πάροχο Wingas GmbH, την μεγαλύτερη μονάδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στο κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας και μονάδες στην Αγγλία, την Ελβετία και τη Σιγκαπούρη. Η εθνικοποίηση της γερμανικής Gazprom από το 4ο Ράιχ, προφανώς χαρακτηρίστηκε παράνομη και απαράδεκτη από την Μόσχα…

Η κυριαρχία της πολιτικής επί της αγοράς, και η εξόφθαλμη διαχείρισή της σε βαθμό εργαλειοποίησης της, αποδείχθηκε εκ νέου με αφορμή τα κρατικά ομόλογα. Μέχρι και την Δευτέρα 4/4 η Ρωσία εξυπηρετούσε κανονικά το δημόσιο χρέος της, χρεώνοντας τους λογαριασμούς που δεν είχαν μπλοκαριστεί από τις ΗΠΑ, ως τιμωρία της για την επέμβαση στην Ουκρανία. Επί της ουσίας βέβαια, στόχος των ΗΠΑ και των συμμάχων τους δεν ήταν η διαφύλαξη του διεθνούς δικαίου. Αν τα κίνητρα των ΗΠΑ ήταν ανθρωπιστικά θα είχανε επιβάλει κυρώσεις επίσης στη Σαουδική Αραβία για την σφαγή στην Υεμένη, στο Ισραήλ για την εθνοκάθαρση σε βάρος των Παλαιστίνιων, στη Γαλλία για τα εγκλήματα πολέμου στο Μάλι, κ.λπ. Στόχος των ΗΠΑ είναι να εξαντλήσουν οικονομικά έναν απρόβλεπτο ανταγωνιστή και να αποσπάσουν τις αγορές που ελέγχει, όπως του φυσικού αερίου. Γι’ αυτό επιβάλουν τις κυρώσεις και το εμπάργκο.

Σεβασμός στις δανειακές υποχρεώσεις

Η Ρωσία μέχρι τώρα έδειχνε ότι ήθελε να εξυπηρετεί το δημόσιο χρέος της και να μην κηρύξει στάση πληρωμών. Να μην επαναλάβει δηλαδή ότι συνέβη το 1998, όταν στο πλαίσιο της τότε παγκόσμιας κρίσης προέβη σε παύση πληρωμών, με αποτέλεσμα να μείνει εκτός αγορών για 12 χρόνια· μέχρι δηλαδή να ρυθμιστεί νομικά και η τελευταία πληρωμή έναντι των πιστωτών της. Ως ένδειξη πλήρους σεβασμού στις δανειακές υποχρεώσεις της, από την κήρυξη του πολέμου μέχρι και την Πέμπτη 31 Μαρτίου προχώρησε στην αποπληρωμή πέντε κουπονιών ισάριθμων ομολόγων. Τότε πλήρωσε κουπόνι αξίας 447 εκ. δολ. για ομόλογο που λήγει το 2030. Εκτιμάται δε ότι το συνολικό της δημόσιο χρέος σε δολάρια ανέρχεται σε 40 δισ. που περιέχεται σε 15 ομόλογα.

Την Δευτέρα 4 Οκτωβρίου ωστόσο διάταγμα του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών που εξαιρούσε τις πληρωμές χρέους από τα μέτρα κατάσχεσης των ρωσικών καταθέσεων ακυρώθηκε. Εντολή πληρωμής χρεολυσίων ύψους 552,4 εκ. ευρώ και τόκων ύψους 884 εκ. ευρώ ακυρώθηκε, βάσει ανακοίνωσης του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, αφήνοντας στο εξής ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα.

Οι επιλογές συγκεκριμένα της Ρωσίας είναι δύο:

Η πρώτη επιλογή είναι να αποπληρώσει τις επόμενες υποχρεώσεις από άλλους λογαριασμούς: τα χρήματα που εξακολουθεί να συγκεντρώνει ως αντάλλαγμα για τις εξαγωγές αερίου και πετρελαίου. Και δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητα. Σύμφωνα με πολύ πρόσφατες εκτιμήσεις, που έχουν λάβει υπ’ όψη τους τις μειωμένες παραγγελίες από την Δύση, αλλά και την ανέλπιστη άνοδο της τιμής του πετρελαίου, η Ρωσία το 2022 αναμένεται να συγκεντρώσει 321 δισ. δολ. Μόνον από εξαγωγές ενέργειας. Τα έσοδα της μάλιστα θα είναι αυξημένα κατά ένα τρίτο σε σχέση με το 2021. Πρόκειται ωστόσο για ποσά που, σε ότι αφορά την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, δηλαδή ευρώ και δολάρια θα είναι διαρκώς και απότομα μειούμενα, λόγω των κυρώσεων. Σε κάθε περίπτωση έχει την δυνατότητα να πληρώσει τα τοκοχρεολύσια ακόμη και σε συνάλλαγμα από τα τρέχοντα έσοδα της. Δεν γεννιέται δηλαδή θέμα αδυναμίας πληρωμών.

Ένδειξη της ανθεκτικότητας που επιδεικνύει η ρωσική οικονομία, παρά τη σφοδρότητα των κυρώσεων είναι η αξία του ρουβλιού. Η συναλλαγματική ισοτιμία του έναντι του δολαρίου από 76,90 ρούβλια στις 7 Απριλίου 2021 έπεσε μόλις στα 83,26 ρούβλια έναντι 1 δολαρίου. Πρακτικά λοιπόν η ρωσική οικονομία έμεινε ανεπηρέαστη από τις κυρώσεις των Δυτικών!

Συναλλαγματική ισοτιμία ρουβλιού έναντι δολαρίου

Επίδειξη δύναμης της Ρωσίας είναι και η πρόθεσή της να διευρύνει τη λίστα των εξαγώγιμων προϊόντων της, πέραν των ενεργειακών, για τα οποία απαιτεί η πληρωμή να διεξάγεται στο εξής σε ρούβλια, από τις μη φιλικές χώρες. Από εκείνες δηλαδή τις χώρες που επέβαλαν κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Και σε κάθε περίπτωση είναι μια μειοψηφία…

Με κίτρινο χρώμα τα κράτη που επέβαλαν κυρώσεις στη Ρωσία. Με χρώμα γκρι τα κράτη που δεν επέβαλαν κυρώσεις…

Δοθείσης της αδυναμίας των Δυτικών να πλήξουν την οικονομία της Ρωσίας, δεν προκαλεί καμία έκπληξη η πρόθεσή τους να επιβάλουν νέο πακέτο κυρώσεων, εκμεταλλευόμενοι την αμφιλεγόμενη δολοφονία αμάχων στην πόλη Μπούτσα, την οποία οι Ουκρανοί αποδίδουν στους Ρώσους. Ερμηνεία φυσικά που συνοδεύεται από πολλά αναπάντητα ερωτηματικά…

Αυτό που προκαλεί έκπληξη είναι το γεγονός ότι Ευρωπαίοι και Αμερικάνοι εντείνουν τις κυρώσεις όταν πλέον είναι εμφανές πώς οι μοναδικοί χαμένοι είναι οι πολίτες και η οικονομία τους. Το ομολόγησε ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Κρίστιαν Λίντνερ, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Μπιλντ: «Ο πόλεμος στη Ουκρανία μας κάνει όλους φτωχότερους, επειδή για παράδειγμα πρέπει να πληρώνουμε περισσότερα για εισαγόμενη ενέργεια», ήταν τα λόγια του. Αν δε, έλεγε κι όλη την αλήθεια, ότι δηλαδή οι κυρώσεις στη Ρωσία και όχι ο ίδιος ο πόλεμος μας κάνει φτωχότερους, τότε δεν θα διαφωνούσε κανείς με τα λόγια του. Παρόλα αυτά στο τραπέζι των συζητήσεων τέθηκε και το πλήρες εμπάργκο στο ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Είναι πρόταση την οποία υποστήριξαν οι Αμερικάνοι και μαζί τους οι Γερμανοί Πράσινοι, όπως η επικεφαλής της Μπούντεσβερ, γερμανίδα υπουργός Άμυνας, Κριστίν Λάμπρεχτ

Απέναντι στην αμερικανικής κοπής γραμμή για μετωπική σύγκρουση με τη Ρωσία βρίσκεται ο γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς και οι επικεφαλής των αμερικανικών γερμανικών ομίλων. Εντελώς ενδεικτικά, ο διευθύνων σύμβουλος της Ντόιτσε Μπανκ προειδοποίησε ότι σε περίπτωση άμεσης απαγόρευσης των ρωσικών εισαγωγών αερίου η Γερμανία θα βρεθεί αντιμέτωπη με σημαντική ύφεση. Πολλοί την εκτιμούν ακόμη και στο 6% του ΑΕΠ!

Η αλήθεια είναι ότι σε κάθε περίπτωση η Γερμανία θα πληρώσει πολύ ακριβά το ενεργειακό διαζύγιο με τη Ρωσία καθώς οι φθηνοί ρωσικοί ενεργειακοί πόροι θα κατευθύνονται ολοένα και περισσότερο στην Ασία, ενώ η Ευρώπη θα προμηθεύεται τους πολύ ακριβότερους αμερικανικούς.

Οι ΗΠΑ ταυτόχρονα, την ίδια ώρα που πιέζουν τους Ευρωπαίους να διαρρήξουν πλήρως τους δεσμούς τους με τη Ρωσία, για να κερδίσουν την ευρωπαϊκή αγορά, οι ίδιοι αυξάνουν τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου! Την τελευταία εβδομάδα του Μαρτίου συγκεκριμένα οι αμερικανικές εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 43%, σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, βάσει όσων δήλωσε σε ρωσική εφημερίδα στέλεχος του Ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας! Ας ελπίσουμε οι Αμερικανοί να μην «αμερικανοποιούν» το ρωσικό πετρέλαιο και το πουλούν στη συνέχεια ως αμερικανικό στην βραδυκίνητη και αργόστροφη γραφειοκρατία των Βρυξελλών ενώ θα παιανίζει καταγγελίες στη Ρωσία…

Τελικά, το σχέδιο απαγόρευσης των ρωσικών αγωγών αερίου απορρίφθηκε όχι λόγω της ύφεσης και της ανεργίας που θα προκαλούσε. Βάσει δήλωσης της γερμανίδας υπουργού Εξωτερικών, Αναλένα Μπέρμποκ, που κάλλιστα μπορεί να χαρακτηριστεί ως η φωνή της Αμερικής στην Ευρώπη, απορρίφθηκε επειδή «μια τέτοια απαγόρευση θα οδηγούσε την τιμή αυτού του πολέμου ακόμη υψηλότερα». Έστω κι εκ των υστέρων κατάλαβαν τις παράπλευρες συνέπειες του εμπάργκο που προστίθεται σε μια μακρά σειρά κυρώσεων κατά της Ρωσίας, οι οποίες ξεκίνησαν το 2014. Αφορμή τότε ήταν η προσάρτηση της Κριμαίας.

Η δεύτερη επιλογή της Ρωσίας, απέναντι στην απόφαση της Ουάσιγκτον, είναι να ανακοινώσει παύση πληρωμών στο χρέος της, είτε ευθέως και δημόσια, είτε έμμεσα. Να οδηγήσει δηλαδή τη σύγκρουσή της με την Δύση στα άκρα, δηλώνοντας για παράδειγμα στους πιστωτές ότι η πληρωμή θα γίνει σε ρούβλια, με αποτέλεσμα οι πιστωτές να απορρίψουν την μονομερή αλλαγή των όρων αποπληρωμής.

Ως τώρα η Μόσχα έχει δείξει ότι δεν επιθυμεί αυτή την προοπτική. Το πώς ακριβώς θα απαντήσει ωστόσο στη νέα πρόκληση των ΗΠΑ, θα φανεί τις επόμενες 30 ημέρες που έχει περιθώριο η Μόσχα να αποπληρώσει τις δανειακές υποχρεώσεις οι οποίες έληγαν την Δευτέρα 4/4/2022.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν διαιώνιση του αποκλεισμού 

Τυχόν άρνησή της και κήρυξη της χώρας σε στάση πληρωμών θα σημάνει τον αποκλεισμό της από τις αγορές. Η αδυναμία της να δανειστεί ισοδυναμεί με ακόμη βαρύτερες κυρώσεις που πλέον θα φύγουν από την αρμοδιότητα της πολιτικής και θα περάσουν στην αρμοδιότητα των αγορών. Με άλλα λόγια, ακόμη και στην εξαιρετική εκείνη περίπτωση της άρσης των κυρώσεων που επιβλήθηκαν από τις κυβερνήσεις μετά την επέμβαση στην Ουκρανία, η επιστροφή της Ρωσίας στις αγορές κεφαλαίου θα απαιτούσε άλλου τύπου διευθετήσεις και συμφωνίες με πιστωτές, που είναι εξ ορισμού χρονοβόρες και περίπλοκες.

Οι στόχοι των ΗΠΑ ωστόσο είναι και πιο άμεσοι. Θέτοντας την Ρωσία σε κατάσταση χρεοκοπίας, η αξιολόγηση όχι μόνο της χώρας αλλά και των ιδιωτικών εταιρειών της από τις εταιρείες αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας θα οδηγηθεί στα Τάρταρα. Ακόμη και επιχειρήσεις κολοσσοί, με προδιαγεγραμμένα έσοδα για δεκαετίες, θα κατέβαλαν πολλαπλάσιο κόστος από το σημερινό για να δανειστούν από τις δυτικές αγορές οι ίδιες ή θυγατρικές τους, δεδομένης μάλιστα της αποχώρησης των εταιρειών αξιολόγησης από την Μόσχα.

Στη δίνη της αδυναμίας πληρωμής βρέθηκε ήδη η ρωσική εταιρεία Severstal που αν και κατέβαλε έγκαιρα την δόση του δανείου της (σε ξένο νόμισμα) στην Citigroup, η τράπεζα μπλόκαρε τη συναλλαγή. Παρότι μάλιστα η συγκεκριμένη εταιρεία δεν περιλαμβανόταν στην λίστα με τις εταιρείες που έχουν ενταχθεί σε κυρώσεις. Περιλαμβανόταν ωστόσο ο πρόεδρος και μεγαλομέτοχός της, Αλεξέι Μορντάσοφ. Το γεγονός μάλιστα ότι περιλαμβανόταν στην λίστα κυρώσεων της Αγγλίας και της ΕΕ κι όχι των ΗΠΑ δεν εμπόδισε σε τίποτε την τράπεζα να αφήσει έκθετη την πολυεθνική που δραστηριοποιείται στο χάλυβα και τις μεταλλευτικές εξορύξεις, είναι εισηγμένη στο Λονδίνο και την Μόσχα κι έχει θυγατρικές από την Ιταλία και τη Γαλλία μέχρι την Αφρική…

Κυρώσεις: η συνέχεια του οκονομικού ανταγωνισμού

Ο πόλεμος στην Ουκρανία αξιοποιείται επομένως από ΗΠΑ και ΕΕ ως μια χρυσή ευκαιρία για να ξεκαθαρίσουν τον επιχειρηματικό χάρτη οδηγώντας στη χρεοκοπία τους ανταγωνιστές από τη Ρωσία. Η πίεση των Αμερικανών προς την Ρωσία να κηρύξει στάση πληρωμών, στόχο έχει να υποβαθμιστούν και να οδηγηθούν σε ζημιές ακόμη και σε χρεοκοπία «επιχειρήσεις – εθνικοί πρωταθλητές» της Ρωσίας.

Η αποστολή της Ουκρανίας επιτεύχθηκε: Το αμερικανικό φυσικό αέριο θα πλημμυρίσει την Ευρώπη

Η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ το μόνο που κατάφερε είναι να πάρει αποφάσεις που θα αυξήσουν την τιμή του ρεύματος!

Σαμπάνιες θα ανοίγουν στα γραφεία των κεντρικών διοικήσεων των αμερικανικών εταιρειών εξόρυξης φυσικού αερίου, όπως η Cherniere!

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η συμφωνία που εξασφάλισε ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν με τους Ευρωπαίους για την τροφοδοσία της ευρωπαϊκής αγοράς με υγροποιημένο αέριο ισοδυναμεί με μια πρώτη νίκη στον πόλεμο Ουκρανίας – Ρωσίας! «Mission accomplished» θα αναφωνούν τσουγκρίζοντας τα ποτήρια τους οι αμερικάνοι μάνατζερ, που αμείβονται με εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως την ίδια ώρα που εκατομμύρια πρόσφυγες εισρέουν από την Πολωνία μέχρι την Ευρώπη και οι νεκροί μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας αυξάνονται καθημερινά!

Η συμφωνία που υπέγραψε ο Μπάιντεν και ανακοίνωσε το πρωί της 25ης Μαρτίου σε κοινή συνέντευξη Τύπου με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αποδεικνύει περίτρανα για ποιο λόγο οι Αμερικάνοι εδώ και χρόνια έριχναν λάδι στη φωτιά των ουκρανο-ρωσικών συνόρων, χρηματοδοτώντας τους Ναζί και υποδαυλίζοντας την σύγκρουση. Ο στόχος τους άμεσα ήταν ένας: Να διώξουν τους Ρώσους από την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου και να την οικειοποιηθούν. Να σηκώσουν ένα νέο τείχος μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης που θα προσφέρει δισεκατομμύρια δολάρια νέων κερδών στις αμερικανικές πολυεθνικές. Σε αυτό το βωμό θυσιάστηκε η Ουκρανία.

Ο απώτερος στόχος, να περικυκλωθεί η Ρωσία, απομακρύνεται. Αλλά ποιος εμπόλεμος, ακόμη κι όταν πολεμάει δι’ αντιπροσώπων, μπορεί να επιτυγχάνει όλους τους στόχους του;

Η αξίωση των Αμερικανών για ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία πηγάζει από τα δικαιώματα που τους έχει ήδη εκχωρήσει η Ευρώπη. Έχοντας αποφασίσει να εξαρτάται οικονομικά, στρατιωτικά και πολιτικά από τις ΗΠΑ, η απαίτησή της να διατηρεί ή να διεκδικήσει ενεργειακή αυτονομία φάνταζε σκάνδαλο. «Αλλού τρώτε, αλλού πίνετε κι αλλού πάτε και το …δίνετε» θα ωρύονταν οι Αμερικάνοι στις κλειστές συσκέψεις με τους Ευρωπαίους. Κι αφού οι ήπιες πολιτικές πιέσεις απέτυχαν, το λόγο είχαν τα όπλα: Συνεχείς προκλήσεις της Ουκρανίας προς τη Ρωσία, μέχρι η στρατιωτική επέμβαση, την οποία οι Αμερικάνοι προεξοφλούσαν από το 2021 ακόμη, να γίνει τελευταία λύση. Όπως και συνέβη…

Συμφωνία – μαμούθ

Την συμφωνία ΗΠΑ – ΕΕ, την προανήγγειλαν οι Financial Times την Πέμπτη 24 Μαρτίου 2022. Την εμφάνισαν μάλιστα κι ως βοήθεια των ΗΠΑ, μιας κι έτσι συνέβαλαν στην ενεργειακή απεξάρτηση της ΕΕ από τη Ρωσία, την οποία απεξάρτηση ωστόσο οι ίδιοι οι Αμερικάνοι επιζητούσαν εδώ και τώρα με την βοήθεια υποτελών πολιτικών τους όπως ο ουκρανός Ζελένσκυ και οι γερμανοί Πράσινοι που πρωτοστατούσαν στην αντι-ρωσική υστερία, από την εποχή ακόμη που υπονόμευαν την κατασκευή του αγωγού Nord Stream 2.

Βάσει του δημοσιεύματος, οι αμερικανικές εταιρείες, χάρη στο εμπάργκο που επιβλήθηκε στη Ρωσία, θα αδειάσουν στην Ευρώπη επιπλέον (πέραν δηλαδή των ποσοτήτων που έχουν ήδη εισρεύσει και εκείνων που έχουν ήδη συμφωνηθεί) τουλάχιστον 15 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου μέχρι το τέλος του 2022, οπότε η ΕΕ στοχεύει να μειώσει τις εισαγωγές ρωσικού αερίου κατά δύο τρίτα. Το αναπάντεχο δώρο για τις αμερικανικές πολυεθνικές ενεργειακές φαίνεται καλύτερα αν λάβουμε υπ’ όψη μας ότι το 2021 οι εισαγωγές αμερικανικού LNG ανέρχονταν σε 22 δισ. κ.μ. Στη συμφωνία που ανακοινώθηκε, προβλέπεται επιπλέον η συγκρότηση κοινής ομάδας εργασίας που θα διερευνήσει την αύξηση ακόμη κι αυτών των ποσοτήτων!

Για την ιστορία, το τέλος των εισαγωγών ρωσικού αερίου στην Ευρώπη που σηματοδότησε ο πόλεμος στην Ουκρανία, τον οποίο προκάλεσαν ΗΠΑ και ΝΑΤΟ, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως η καθυστερημένη δικαίωση του Ρόναλντ Ρίγκαν. Πρόσφατα, οι New York Times έφεραν με άρθρο τους στη δημοσιότητα έγγραφο της CIA από τον Μάρτιο του 1981 βάσει του οποίου ο αγωγός μήκους 3.500 μέτρων που κατασκευαζόταν από τη Σιβηρία στην Γερμανία υποτίθεται ότι απειλούσε την ανεξαρτησία της Ευρώπης. Η αντίθεση της Ουάσιγκτον κάμφθηκε και οι κυρώσεις καταργήθηκαν το 1982 όταν μέρος στο πρότζεκτ πήραν και αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί. Ήταν προφανώς το τίμημα που πλήρωσε η Σοβιετική Ένωση για να φτάσει το αέριο της στη Δυτική Ευρώπη. Οι τίτλοι τέλους που βλέπουμε σήμερα ξεκίνησαν το 2009, με την τρίτη ενεργειακή δέσμη της ΕΕ, που έσπασε το μονοπώλιο της Gazprom στο όνομα της απελευθέρωσης που επί της ουσίας ισοδυναμεί με αμερικανοποίηση της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.

Επιστρέφοντας στα τρέχοντα, για να καλυφθεί το κενό των ρωσικών εισαγωγών είναι εμφανές ότι θα απαιτηθεί όχι μόνο η ανακατεύθυνση συμφωνημένων αποστολών πιθανά προς την Ασία και η εξάντληση των υπαρχουσών παραγωγικών ικανοτήτων, αλλά επιπλέον και η αξιοποίηση κοιτασμάτων από κοινού με την πραγματοποίηση νέων επενδύσεων σε τερματικούς σταθμούς. Εν ολίγοις, μια δεύτερη άνοιξη θα γνωρίσει η αμερικανική βιομηχανία φυσικού αερίου, χάρη στους λεονταρισμούς του Ζελένσκυ προς τη Ρωσία…

Αμερικανική κερδοσκοπία

Η αμερικανική ρυπογόνα βιομηχανία φυσικού αερίου έχει στήσει ήδη πάρτι επάνω στα συντρίμμια της Ουκρανίας. Στις αρχές Φεβρουαρίου πουλούσαν το υγροποιημένο αέριο στις ημερήσιες διαπραγματεύσεις (τιμές σποτ) στα 60 δολάρια (mmBTU), ή δέκα φορές πάνω από τα επίπεδα που το πουλούσαν στην Ευρώπη μόλις 1 χρόνο πριν, βάσει ρεπορτάζ του Reuters!

Έτσι, οι νηοπομπές των πλοίων μεταφοράς LNG που αποπλέουν μαζικά από τα αμερικανικά λιμάνια τις τελευταίες εβδομάδες για την Ευρώπη ισοδυναμούν με μια αρπαχτή σε βάρος των ευρωπαίων πολιτών χωρίς προηγούμενο!

Παρότι μάλιστα την ίδια περίοδο, βάσει ανακοινώσεων της Gazprom, οι παραδόσεις ρωσικού αερίου αυξήθηκαν. Από 1 ως 15 Μαρτίου του 2022, σε σχέση με το περυσινό αντίστοιχο χρονικό διάστημα οι παραδόσεις αυξήθηκαν κατά 34,6% στην Ελλάδα, κατά 51,7% στην Ιταλία, κατά 71,8% στην Πολωνία, κατά 110,9% στην Κροατία, κατά 24,4% στην Βουλγαρία, κ.α. Συνολικά, τις πρώτες δύο εβδομάδες του Μαρτίου οι εξαγωγές αερίου της Gazprom στις δυτικές χώρες αυξήθηκαν κατά 15,6% σε σχέση με την ίδια περίοδο του Φεβρουαρίου και κατά 38,9% σε σχέση με το ίδιο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου. Μπορούμε επομένως να φανταστούμε τι εκβιασμούς θα επιστρατεύσουν οι Αμερικάνοι παραγωγοί για να επιβάλλουν αυξήσεις, όταν θα μείνουν μόνοι τους ή σχεδόν μόνοι τους στην ευρωπαϊκή αγορά…

Τα πράγματα ωστόσο είναι ακόμη χειρότερα αν λάβουμε υπ’ όψη μας μια μικρή λεπτομέρεια: την τιμή. Το άρθρο των FT φιλοξενούσε δήλωση ερευνητή του Ινστιτούτου της Οξφόρδης στις Ενεργειακές Σπουδές, που υποστήριζε ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να ατσαλωθούν για να πληρώνουν υψηλότερες τιμές στο φυσικό αέριο τα επόμενα χρόνια! Καλά διαβάσατε…

Επιπλέον αυξήσεις στην τιμή του φυσικού αερίου

Οι ηγέτες των 27 κρατών μελών της ΕΕ μαζεύτηκαν στη διήμερη σύνοδο για να συμφωνήσουν μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας στην ενέργεια και το πρώτο μέτρο που αποφάσισε το «βαθύ κράτος» της ΕΕ πριν καν μπουν στο αεροπλάνο, ήταν να αυξηθούν περαιτέρω οι τιμές του φυσικού αερίου, καθώς εξ ορισμού το αμερικανικό αέριο είναι ακριβότερο από το ρωσικό. Κι είναι κάτι που ακόμη και οι ίδιοι οι πρωθυπουργοί ή πρόεδροι δεν πρόκειται να κρύψουν άλλο αν δεν το ομολογήσουν δημόσια…

Τα αποτελέσματα ωστόσο των αποφάσεών τους θα είναι τραγικά· τόσο για την κοινωνία όσο και για την οικονομία. Ναι, γι’ αυτήν που υποτίθεται πρωτίστως νοιάζονται και είναι ανά πάσα ώρα και στιγμή πρόθυμοι να θυσιάσουν τους μισθούς και τα ωράρια μας ώστε να αναπτυχθεί.

Τώρα την θυσιάζουν για χάρη των …φίλων μας των Αμερικανών.

Οι δραματικές επιπτώσεις από την μέχρι σήμερα κοντόφθαλμη και καιροσκοπική ενεργειακή πολιτική της ΕΕ περιγράφτηκε ανάγλυφα σε προπαρασκευαστικό κείμενο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που είδε το φως της δημοσιότητας, πολύ πριν την σύνοδο. Στο κείμενο αυτό αποδεικνύεται πώς η μέχρι σήμερα αναζήτηση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της ΕΕ με απώτερο στόχο την πράσινη μετάβαση κι ενδιάμεσο την εξάρτηση από το φυσικό αέριο που υποτίθεται ότι θα λειτουργεί ως καύσιμο – γέφυρα έχει γυρίσει μπούμερανγκ σε εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Αναφέρεται κατά λέξη:

«Επιχειρήσεις και ειδικότερα βιομηχανίες έντασης ενέργειας όπως επίσης και ο αγρο-βιομηχανικός τομέας αντιμετωπίζουν υψηλότερα κόστη παραγωγής που τους θέτουν σε μειονεκτική ανταγωνιστική θέση ως προς τους ανταγωνιστές τους από τρίτες χώρες». Ειδικότερα, «πάνω από τις μισές βιομηχανίες επεξεργασίας αλουμίνιου και ψευδάργυρου λειτουργούν σήμερα με μειωμένη παραγωγική δυναμικότητα ή έχουν προσωρινά κλείσει, ταυτόχρονα με μια σημαντική μείωση της παραγωγής πυριτίου. Η ΕΕ έχει προσωρινά απωλέσει 650.000 τόνους πρωτογενούς παραγωγικής δυναμικότητας: περίπου 30% του συνόλου. Μέσω της υποχώρησης της παραγωγής και του περάσματος των υψηλότερων ενεργειακών τιμών επηρεάστηκαν άλλοι τομείς της οικονομίας».

Οι τομείς που θίγησαν είναι αυτοί που έχουν τον υψηλότερο συντελεστή στάθμισης στις δαπάνες των μισθοσυντήρητων και τον χαμηλότερο μεταξύ εκείνων που αποφασίζουν για τις τιμές της ενέργειας: τα τρόφιμα!

Αλυσιδωτές αυξήσεις

Συνεχίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: «Οι τιμές των λιπασμάτων αυξήθηκαν κατά 142% τον προηγούμενο χρόνο. Το μερίδιο του κόστους ενέργειας και λιπασμάτων στην αγροτική παραγωγή είναι 20%.Η κατάσταση θα μπορούσε να επιδεινωθεί αν υψηλότερες ενεργειακές πηγές ασκήσουν συνεχόμενη πίεση στις τιμές των λιπασμάτων με τον κίνδυνο λιγότερων καλλιεργειών, μικρότερων αποδόσεων κι ακόμη μεγαλύτερων πιέσεων στα εισοδήματα των αγροτών και τις τιμές των τροφίμων. Ένας συνδυασμός υψηλότερων τιμών στην ενέργεια και τα τρόφιμα θα ενέτεινε την πίεση στα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα». Όλες αυτές οι εκτιμήσεις προέρχονται από άχρωμους γραφειοκράτες που πολύ σπάνια ασχολούνται με τόσο καθημερινά και ταπεινά θέματα όπως ο λογαριασμός του σούπερ μάρκετ ή η τιμή του ρεύματος… Εκτός κι αν φοβούνται ότι όλα αυτά θα γίνουν χιονοστιβάδα που θα πέσει να του πλακώσει, όπως μάλλον συμβαίνει στις μέρες μας.

Η έκθεση τονίζει όχι μόνο τον ορατό κίνδυνο επέκτασης της ενεργειακής φτώχειας αλλά και απολύσεων καθώς ο επιχειρηματικός τομέας κλυδωνίζεται από την έκρηξη στις τιμές της ενέργειας.

Το σημαντικότερο ωστόσο που ομολογείται είναι πώς η ενεργειακή ακρίβεια ήρθε για να μείνει: «Σύμφωνα με πρόσφατες μακροχρόνιες προβλέψεις, οι τιμές του αερίου και του ηλεκτρικού θα παραμείνουν υψηλές και ευμετάβλητες μέχρι τα τέλη του 2023. Σε σύγκριση με τις προοπτικές του περασμένου φθινοπώρου, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί και είναι πιθανό να διαρκέσει περισσότερο», ομολογείται από την εισαγωγή.

Ωστόσο, παρότι έχουν πλήρη εικόνα για τις δραματικές επιπτώσεις των αυξήσεων στα ενεργειακά αγαθά και τις αρνητικές επιπτώσεις του πολέμου στην ευρωπαϊκή οικονομία, οι ηγέτες της ΕΕ παραμένουν προσκολλημένοι σε μια πολιτική που θα αυξήσει σημαντικά περαιτέρω τις τιμές. Πολλές μέρες πριν ξεκινήσει η διήμερη σύνοδος της ΕΕ, κατατέθηκαν ενδιαφέροντα σχέδια στην κατεύθυνση τιθάσευσης των τιμών. Οι αποκλίνουσες τροχιές είναι ενδεικτικές της απόκλισης των συμφερόντων. Το γεγονός ότι στο τέλος κάθε φορά περνάει η γνώμη ή μάλλον το συμφέρον της Γερμανίας, όπως αποδείχτηκε με το κείμενο των συμπερασμάτων της διήμερης συνόδου, όπου το μόνο θετικό είναι ένα παράθυρο προσωρινής φορολόγησης των απροσδόκητων κερδών των ενεργειακών εταιρειών, δείχνει την ποιότητα της δημοκρατίας στην ΕΕ.

Το σημαντικότερο σχέδιο προτάθηκε από τις πολιτικές ηγεσίες των νοτιοευρωπαϊκών κι άλλων χωρών και προέβλεπε τρία μέτρα: Πρώτο, αλλαγή του σημερινού τρόπου τιμολόγησης (pay as clear) ώστε η τιμή της κιλοβατώρας να μην προσδιορίζεται από τον ακριβότερο παραγωγό που είναι το φυσικό αέριο.

Το συγκεκριμένο μοντέλο δίνει σε όλους τους παραγωγούς την τιμή του ακριβότερου παραγωγού, εξαλείφοντας από την τελική τιμή ό,τι οικονομίες δημιουργούν στο μίγμα καυσίμου οι ανανεώσιμες πηγές ή τα πυρηνικά για χώρες όπως η Γαλλία, που έχουν σχεδόν μηδενικό (μεταβλητό) κόστος παραγωγής. Επιβλήθηκε με το πρόσχημα ότι διευκολύνει τις επενδύσεις σε ΑΠΕ. Συνεχίζει να εφαρμόζεται ωστόσο τόσα χρόνια μετά παρότι απέτυχε να επιταχύνει την διείσδυση των ΑΠΕ, αποδεικνύοντας τις αρχικές υποψίες: ότι η μοναδική του χρησιμότητα είναι να εξασφαλίζει υπερκέρδη στους παραγωγούς.

Εμείς θα προσθέταμε ότι αν η Ευρωπαϊκή γραφειοκρατία το κρίνει τόσο αποτελεσματικό και καινοτόμο ας το εφαρμόσει και στους μισθούς. Να αμείβονται όλοι οι Ευρωπαίοι για παράδειγμα με τον μισθό της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάγιεν ή ανά χώρα με τον μισθό του κεντρικού τραπεζίτη, του Γ. Στουρνάρα, στην Ελλάδα.

Δεύτερο, επιβολή οροφής στην τιμή της μεγαβατώρας για να αναγκαστούν οι παραγωγοί να μειώσουν τις τιμές. Ο βέλγος πρωθυπουργός για παράδειγμα πρότεινε να τεθεί η οροφή στα 120 ευρώ η μεγαβατώρα.

Ως τρίτο μέτρο προτάθηκαν κοινές προμήθειες ώστε και πάλι να πιεστούν οι παραγωγοί κι οι ευρωπαϊκές χώρες να εξασφαλίσουν χαμηλότερες τιμές.

Η πρόταση για κοινές προμήθειες ναρκοθετήθηκε από την γερμανική ατμομηχανή που έκλεισε μακροχρόνια πρώτη συμφωνία – μαμούθ με το Κατάρ, λειτουργώντας για πολλοστή φορά ιδιοτελώς και σε βάρος των υπόλοιπων κρατών μελών της ΕΕ. Τα μεγάλα κράτη απέρριψαν την πρόταση γνωρίζοντας ότι μόνα τους μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερες τιμές.

Στα τρία χωρίστηκε η ΕΕ

Η τρίτη πρόταση, για επιβολή οροφής, απορρίφθηκε με το σκεπτικό ότι αποτελεί παρέμβαση στους μηχανισμούς της αγοράς. Αν όμως τα πάντα τα ρύθμιζε η αγορά οι ευρωπαϊκοί αγωγοί έπρεπε να ξεχείλιζαν από ρωσικό αέριο που είναι το φθηνότερο. Ο αποκλεισμός του έγινε με πολιτικά κριτήρια κι όχι με οικονομικά. Γιατί να μην χρησιμοποιηθούν οι πολιτικές παρεμβάσεις στη λειτουργία των αγορών όταν πρόκειται για έναν υπέρτατο σκοπό: την προστασία του λαϊκού εισοδήματος και των θέσεων εργασίας;

Ένα άλλο μπλοκ χωρών από την κεντρική Ευρώπη, υιοθετώντας μια εξ ίσου ρεαλιστική προσέγγιση πρότεινε: Πρώτο, την αναδιάρθρωση ή την προσωρινή παύση του συστήματος εμπορίας ρύπων ώστε να πάψουν οι λιγνιτικές ή ανθρακικές μονάδες να επιβαρύνονται με τα σχετικά δικαιώματα που έχουν εκτοξευτεί, φθάνοντας στις 7 Φεβρουαρίου τα 99,47 ευρώ! Μέσα σε ένα μόνο έτος  αυξήθηκαν 3 φορές κι εντός της διετίας 5 φορές.

Το δεύτερο αίτημά τους αφορά το πάγωμα των μέτρων που συμπεριλαμβάνονται στη δέσμη «προετοιμασία για το 55%» και προβλέπουν επιτάχυνση των στόχων απολιγνιτοποίησης και πράσινης μετάβασης.

Οι προτάσεις των κεντροευρωπαίων είναι πέρα για πέρα λογικές και έπρεπε να υιοθετηθούν για δύο λόγους. Ο ένας είναι συγκυριακός:  Όταν το …μακρινό 2020 η ενεργειακή φτώχεια έπληττε 35 εκ. Ευρωπαίους πολίτες, είναι σίγουρο ότι η τρέχουσα αύξηση των τιμών θα δεκαπλασιάσει τους ενεργειακά φτωχούς. Σε αυτό το τοπίο, η πληρωμή δικαιωμάτων ρύπων είναι από περιττή πολυτέλεια έως σκάνδαλο!

Υπάρχει κι ένας δομικός λόγος για τον οποίο πρέπει να καταργηθεί το χρηματιστήριο ρύπων. Υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε για να υποκινήσει την πράσινη μετάβαση. Να δώσει δηλαδή υλικά κίνητρα για να εγκαταλειφθεί η λιγνιτική παραγωγή. Ωστόσο αντί να ενθαρρύνεται η επιτάχυνση της απολιγνιτοποίησης από τα ευρωπαϊκά κράτη στην πράξη τιμωρείται. Οι τιμές των ρύπων ανεβαίνουν όταν τα σχέδια πράσινης μετάβασης επιταχύνονται. Πρόκειται επομένως για κραυγαλέα αποτυχία της αγοράς! Γιατί να το κρατάμε; 

Η απάντηση που δίνουν οι μηχανισμοί της ΕΕ, μέσω των βορειοευρωπαϊκών χωρών (Γερμανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Εσθονία, κ.α.) είναι ότι τόσο το σύστημα εμπορίας ρύπων όσο και τα μέτρα επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης συνιστούν την πιο μακροπρόθεσμη απάντηση απέναντι στην ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ. Μόνο που αν ήταν ειλικρινείς οι όρκοι πίστης της ΕΕ στην μείωση των ρύπων και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής θα έπρεπε να αποκλείσουν το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο από την Ευρώπη επειδή είναι σχιστολιθικό και εξορύσσεται με τις πιο καταστρεπτικές για το περιβάλλον μεθόδους.

Η μαζική απόβαση των πλοίων μεταφοράς αμερικανικού LNG στις ευρωπαϊκές ακτές αποδεικνύει ότι το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων ηγετών για το περιβάλλον είναι μια εύσχημος αφορμή. Τίποτε παραπάνω…

Η ευρωπαϊκή οικονομία πρώτο θύμα του πολέμου στην Ουκρανία

Οικονομική ύφεση και πληθωρισμό στην ΕΕ θα φέρουν οι κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας

Οι οικονομικές κυρώσεις που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Ένωση εναντίον της Ρωσίας, δεν είναι απλώς και μόνο ό,τι ακριβώς μάς …έλειπε, μιας κι αν κάτι προείχε ήταν η εκτόνωση.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Διπλωματικές παρεμβάσεις, με άλλα λόγια, απαιτούνται που θα μεσολαβούν μεταξύ των δύο πλευρών κι όχι άλλο λάδι στη φωτιά. Οι οικονομικές κυρώσεις, παρότι μένει να αποδειχθεί σε ποιο βαθμό θα πλήξουν την Ρωσική οικονομία, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα πλήξουν άμεσα την ευρωπαϊκή οικονομία. Οι κυρώσεις ενδέχεται να αποδειχθούν η χαριστική βολή που θα ακυρώσει οποιαδήποτε ελπίδα για μια οικονομική άνοδο διαρκείας και από κοινού με την ευρύτερη κλιμάκωση να εισάγουν την Ευρώπη σε μια εποχή φτώχειας και πολέμου!

Το πρώτο και σημαντικότερο πεδίο των κυρώσεων, πέραν του χρηματοπιστωτικού τομέα, είναι τα ενεργειακά αγαθά. Η Ρωσία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου, ενώ μέχρι και το 2021 προμήθευε το ένα τέταρτο περίπου της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου. Οι κυρώσεις της ΕΕ θα επηρεάσουν άμεσα τις εξαγωγές και τις τιμές των δύο αυτών αγαθών. Ειδικότερα στον τομέα του πετρελαίου στοχεύουν να κάνουν αδύνατο για την Ρωσία την αναβάθμιση των διυλιστηρίων της.

Η τιμή του πετρελαίου, από την ημέρα της ρωσικής επίθεσης υπερέβη τα 100 δολάρια το βαρέλι, για πρώτη φορά την τελευταία 5ετία. Ήδη η κούρσα που καταγράφει η τιμή του μαύρου χρυσού έχει οδηγήσει το σχετικό ρωσικό κεφάλαιο (wealth fund) να αυξήσει το ενεργητικό του από 32 δισ. δολ. το 2008 σε 175 δισ. τον Φεβρουάριο του 2022· ποσό που αντιστοιχεί στο 10% του ρωσικού ΑΕΠ. Κέρδη καταγράφουν όλες οι πετρελαιοεξαγωγικές χώρες, από την Μέση Ανατολή μέχρι την Λατινική Αμερική.

Στα ύψη η τιμή του πετρελαίου

Οι ευρωπαϊκές οικονομίες από την άλλη καταβάλουν αδρά ποσά κάθε χρόνο για εισαγωγές αργού πετρελαίου! Πχ. μόνο το 2019 η Ολλανδία πλήρωσε 54,2 δισ., η Ιταλία 35,1 δισ., η Γερμανία 29,4 δισ., η Ισπανία 27,8 δισ. δολ. κοκ. Το 2019 ωστόσο το κόστος του πετρελαίου ήταν 30% χαμηλότερα από τα σημερινά επίπεδα.

Τιμή αργού πετρελαίου

Η ίδια δραματική κατάσταση παρατηρείται και στο φυσικό αέριο. Οι τιμές του στο χρηματιστήριο της Ολλανδίας μπορεί να  έχον αποκλιμακωθεί σε σχέση με τα επίπεδα του Δεκεμβρίου 2021 όταν είχε φτάσει τα 137 ευρώ, παραμένει ωστόσο στη ζώνη των 90 ευρώ! Δηλαδή, πέντε φορές υψηλότερα από τα επίπεδα του 2018 και δέκα φορές υψηλότερα από τα επίπεδα του 2020.

Η τιμή του φυσικού αερίου

Η Ρωσία από την άλλη μπορεί να είδε το ρούβλι να κατακρημνίζεται την Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου, χάνοντας το ένα τρίτο της αξίας του – απώλειες που παραμένουν μέχρι και σήμερα, στον ενεργειακό τομέα ωστόσο μάλλον θα περάσει από τη βροχή των κυρώσεων χωρίς να βραχεί.

Αμερικανικό δολάριο / Ρωσικό ρούβλι

Στις 4 Φεβρουαρίου, όταν η Ουκρανία έκανε επίδειξη αδιαλλαξίας, ο ρώσος πρόεδρος Πούτιν με τον κινέζο ομόλογό του Σι υπέγραψαν μια συμφωνία – μαμούθ διάρκειας 30 ετών για την κατασκευή ενός αγωγού που θα διασχίζει την Σιβηρία και θα μεταφέρει στην Κίνα 10 δισ. κυβ. μέτρα αερίου ετησίως. Για να υπάρχει μέτρο σύγκρισης η χωρητικότητα του Nord Stream 2 είναι 5,5 φορές μεγαλύτερη: ανέρχεται σε 55 δισ. κυβ. μέτρα ετησίως.

Ωστόσο οι ευρωπαϊκές κυρώσεις, από κοινού με το «πάγωμα» της λειτουργίας του αγωγού Nord Steam 2 και την επιθετική διείσδυση του ακριβότερου αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ακυρώνουν τα σενάρια πτώσης της τιμής του φυσικού αερίου το τρίτο τρίμηνο του 2022. Η παραμονή της τιμής του φυσικού αερίου σε υψηλά επίπεδα θα οδηγήσει σε νέα ύψη τον πληθωρισμό, ενώ θα επιβραδύνει τους ρυθμούς μεγέθυνσης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Κι αυτό φυσικά δεν αφορά μόνο τις ευρωπαϊκές οικονομίες. 

Ήδη, στις προβλέψεις του ΔΝΤ του Ιανουαρίου οι προοπτικές μεγέθυνσης για το τρέχον έτος σε όλες τις προηγμένες οικονομίες μειώθηκαν: από 4,5% σε 3,9% του ΑΕΠ. Στην ευρωζώνη από 4,3% σε 3,9%, στη Γερμανία από 4,6% σε 3,8%, κοκ. Στο σενάριο βάσης μάλιστα, η τιμή του πετρελαίου κυμαινόταν στα 77 δολ. το βαρέλι! Η υιοθέτηση νέων, αυξημένων τιμών για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα αυξήσει περαιτέρω τον πληθωρισμό και θα μειώσει περαιτέρω την οικονομική ανάπτυξη. Η επιδείνωση των προβλέψεων για το 2022 συμβαίνει σε ένα περιβάλλον έντονα καθοδικών τάσεων στην παγκόσμια οικονομία. Στην ευρωζώνη για παράδειγμα η μεγέθυνση από 5,2% το 2021, μειώνεται σε 3,9% το 2022 και σε 2,5% το 2023.

Προοπτικές μεγέθυνσης κατά περιοχή

Βάση εκτίμησης των Capital Economics μια τιμή στο πετρέλαιο από 120 ως 140 δολάρια το βαρέλι, θα αυξήσει τον πληθωρισμό κατά δύο (επιπλέον) ποσοστιαίες μονάδες, ενώ θα οδηγήσει τα επιτόκια ορισμένων χωρών λίγο πριν το 10%! Είναι προφανές ότι σε ένα τόσο ρευστό περιβάλλον τα σχέδια σκλήρυνσης της νομισματικής πολιτικής θα αναθεωρηθούν. Τα μέτρα χαλάρωσης θα παραταθούν. Ειδάλλως, κρατικές και εταιρικές χρεοκοπίες θα λάβαιναν τη μορφή χιονοστιβάδας. Το ερώτημα είναι αν ακόμη κι αυτή η παράταση θα αποδειχθεί ικανή να απορροφήσει τα αλλεπάλληλα σοκ… Για παράδειγμα, η ΕΚΤ άραγε θα συνεχίσει το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων μέχρι το τέλος του 2022, όπως ζήτησε ο πρόεδρος της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας;

Οι οικονομικές επιπτώσεις της ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία θα γίνουν αισθητές σε όλο τον κόσμο. Άμεσα μάλιστα! Αρκεί μια ματιά στις εξαγωγές της Ουκρανίας, που παραμένει ο σιτοβολώνας πολλών χωρών. Για παράδειγμα από την Ουκρανία εισάγει το 50% του σιταριού που καταναλώνει ο Λίβανος, το 43% η Λιβύη, το 22% η Υεμένη, το 21% το Μπαγκλαντές, κοκ. Η Κίνα, που αποδοκίμασε τις κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας επειδή αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο, εισάγει το ένα τρίτο του καλαμποκιού που χρησιμοποιεί ως ζωοτροφή από την Ουκρανία. Η εφοδιαστική και διατροφική αλυσίδα έχει ήδη διαρραγεί επειδή το 90% των εξαγωγών της Ουκρανίας διεξάγεται μέσω της Μαύρης θάλασσας. Η κυκλοφορία των πλοίων ωστόσο έχει σχεδόν εκμηδενιστεί…

Κρατικοί προϋπολογισμοί στα …χακί

Το βαρύτερο και πλέον μακροπρόθεσμο πλήγμα ωστόσο θα επέλθει από την στρατιωτικοποίηση των ευρωπαϊκών κρατικών προϋπολογισμών. Μέχρι πρόσφατα, όλες σχεδόν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις απέφευγαν σταθερά να ικανοποιήσουν το αμερικανικό αίτημα για αύξηση του πολεμικού τους προϋπολογισμού στο 2% του ΑΕΠ. Εξαίρεση αποτελεί μόνιμα η Ελλάδα που είναι το καλύτερο …πελατάκι της παγκόσμιας βιομηχανίας πολέμου, με πρόσχημα την τουρκική απειλή.

Η ανακοίνωση ωστόσο του Όλαφ Σολτς ότι η Γερμανία θα διαθέσει 100 δισ. ευρώ για πολεμικές δαπάνες και η ρητή του αναφορά για εκπλήρωση του στόχου του 2% δεν είναι τίποτε άλλο από υπόκλιση της Γερμανίας στις ΗΠΑ και δήλωση συμμόρφωσης αν όχι υποταγής. Η σημασία των 100 δισ. ευρώ που θα καταθέσει το Τέταρτο Ράιχ στην βιομηχανία του πολέμου υπογραμμίζεται καλύτερα αν λάβουμε υπ’ όψη μας ότι το 2022 ο πολεμικός προϋπολογισμός ισούταν «μόλις» με 53 δισ. ευρώ. Ήταν δε αυξημένος σε σχέση με το 2001 (όταν ανερχόταν σε 51,4 δισ. ευρώ) κατά 3,2%. Με την εξαγγελία του Σολτς ωστόσο τετραπλασιάστηκε! Η Γερμανία έτσι, χάρη στην Ουκρανία, κλείνει την παρένθεση που άνοιξε η συντριβή της το 1945 και εξοπλίζεται ξανά!

Ο επανεξοπλισμός της Γερμανίας ωστόσο θα έχει ένα διπλό και αντιφατικό με την πρώτη ματιά αποτέλεσμα. Άμεσα η Γερμανία θα πληροί όλους εκείνους τους όρους για να γίνει μια πολεμική υπερδύναμη και να επεμβαίνει παντού ανά τον κόσμο. Από την άλλη όμως, έχοντας μια οικονομία πληγωμένη (όταν η αμερικανική οικονομία αποδεικνύεται για πολλοστή φορά μονωμένη) και ενεργειακά εξαρτημένη από τις ΗΠΑ (απ’ όπου θα εισάγει όλο και περισσότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο) θυσιάζει για πάντα τις ευρύτερες στρατηγικές της φιλοδοξίες! Από την ομιλία του Σολτς στην Γερμανική Βουλή την Κυριακή 27 Μαρτίου, όταν ανήγγειλε την αύξηση του πολεμικού προϋπολογισμού, πέρασε σχετικά απαρατήρητο  ένα άλλο σημείο: η ανακοίνωση κατασκευής δύο νέων τερματικών σταθμών υποδοχής πλοίων μεταφοράς υγροποιημένου αερίου από τις ΗΠΑ! Επομένως, η ενεργειακή εξάρτηση από τις ΗΠΑ θα βαθύνει!

Σχέδια επί σχεδίων που κατέληγαν στην διεκδίκηση από την Ευρώπη ενός ανεξάρτητου ρόλου στο πλαίσιο της νέας γεωπολιτικής ισορροπίας που δημιουργεί η οικονομική συρρίκνωση των ΗΠΑ (έστω με σχετικούς όρους) ενταφιάζονται πλέον κι επισήμως. Η Γερμανία επανεξοπλίζεται στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και με την έγκριση των ΗΠΑ κι έτσι καταδικάζεται σε ρόλο βοηθού και υπεργολάβου της αμερικανοκρατίας, που θα μαζεύει τα ψίχουλα από το ξαναμοίρασμα του κόσμου.

Η Γερμανία αρνούμενη να αναλάβει έναν διαμεσολαβητικό ρόλο στη Ουκρανία, στην κατεύθυνση εξεύρεσης μιας διπλωματικής λύσης, και ταυτιζόμενη με τους εξτρεμιστικούς κύκλους υπονομεύει τις δυνατότητες δημιουργίας ενός πολυ-πολικού κόσμου. Τασσόμενη με τους Αμερικάνους ωστόσο το μόνο που καταφέρνει δεν είναι να ξανατονώσει τον …σάπιο κόσμο εκεί που σάπιζε. Εισάγει την φτώχεια, την ανεργία και την κοινωνική δυστυχία στους λαούς της Ευρώπης…

Ποιος ακύρωσε τις συμφωνίες ειρήνης του Μινσκ στην Ουκρανία;

Ο πόλεμος στην Ουκρανία θα είχε αποφευχθεί αν είχε σεβαστεί και εφαρμόσει τη δεύτερη Συμφωνία ειρήνης του Μινσκ

Η Ουκρανία φέρει ακέραια την ευθύνη αθέτησης των συμφωνιών του Μινσκ, που υπογράφτηκαν το 2014 και 2015 στην πρωτεύουσα της Λευκορωσίας. Η υλοποίηση αυτών των συμφωνιών θα είχε λύσει από τότε το Ουκρανικό αποτρέποντας την πρόσφατη κλιμάκωση.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η αναγνώριση από την Ρωσία την Δευτέρα 21 Φεβρουαρίου της ανεξαρτησίας των δημοκρατιών του Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ σίγουρα έβαλε το τελευταίο καρφί στο φέρετρο των συμφωνιών.

Ωστόσο, το Κίεβο και όχι η Μόσχα ευθύνεται για τη συστηματική ναρκοθέτηση των συμφωνιών. Σε τέτοιο βαθμό ώστε να είναι κενό γράμμα. Είναι ενδεικτικό πώς από τους 14.000 περίπου νεκρούς αυτά τα οκτώ χρόνια, οι περισσότεροι πέθαναν μετά την υπογραφή των συμφωνιών.

Διαβάζοντας τους ακριβείς όρους που περιέχονται στη δεύτερη συμφωνία ειρήνης είναι αλήθεια ότι οι ευθύνες αθέτησης βαραίνουν και τις δύο πλευρές. Η δεύτερη συμφωνία ειρήνης του Μινσκ υπογράφτηκε στις 12 Φεβρουαρίου. Ανακοινώθηκε δε από τους ηγέτες της Ρωσίας, της Ουκρανίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας και, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει:

Πρώτο, άμεση κατάπαυση του πυρός. Δεύτερο, απόσυρση του βαρύ οπλισμού που θα ξεκινούσε την επομένη και θα ολοκληρωνόταν σε δύο εβδομάδες. Τρίτο, απελευθέρωση όλων των φυλακισμένων και αμνηστία για όλους του μαχητές. Τέταρτο, απόσυρση όλων των ξένων στρατευμάτων από τα ουκρανικά εδάφη και αφοπλισμό όλων των παράνομων ομάδων. Πέμπτο, άρση των περιορισμών που είχε επιβάλει η Ουκρανία στις δημοκρατίες του Ντονμπάς. Έκτο, και καθοριστικής σημασίας σημείο, για την Ρωσία και του ρωσόφωνους αντάρτες, συνταγματική μεταρρύθμιση μέχρι το τέλος του 2015, που θα επέτρεπε την αποκέντρωση. Θα εκχωρούσε επίσης ακόμη και το δικαίωμα του βέτο στις αποσχισθείσες νοτιοανατολικές δημοκρατίες, με άμεσα ωφελημένο τη Ρωσία. Γιατί, όπως σωστά ερμηνεύθηκε, η Μόσχα θα μπορούσε να επιβάλει, μέσω του Ντονμπάς, ακόμη και βέτο σε κρίσιμους νόμους. Όπως για παράδειγμα στο ενδεχόμενο πρότασης νόμου για την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, που αποτελεί για την Μόσχα κόκκινη γραμμή. Ο αποκλεισμός μάλιστα του ενδεχομένου διεύρυνσης του ΝΑΤΟ προς ανατολικά συμφωνήθηκε ρητώς από του πρωτεργάτες του τέλους του ψυχρού πολέμου. Ο επόμενος, έβδομος όρος μπορεί να θεωρηθεί συνέχεια του έκτου. Προέβλεπε την απόκτηση από την Ουκρανία του ελέγχου των συνόρων με τη Ρωσία στο τέλος του 2015, εάν και μόνο εάν υλοποιούνταν οι παραπάνω όροι ως τότε.

Οι όροι της συμφωνίας

Η δεύτερη συμφωνία του Μινσκ ήταν μια αποτυχία, όπως και η πρώτη που υπογράφτηκε τον Σεπτέμβριο του 2014. Τότε γιατί υπογράφτηκε… είναι η ερώτηση που αβίαστα τίθεται. Γιατί επίσης το Κίεβο δέχθηκε να αναγνωρίσει στην Μόσχα το δικαίωμα του βέτο συμφωνώντας να προχωρήσει σε συνταγματική μεταρρύθμιση;
Κι όλα αυτά μάλιστα λιγότερο από έναν χρόνο μετά το πραξικόπημα του Μαϊντάν, όταν νεοναζί με την στήριξη ΗΠΑ και ΕΕ, ανέτρεψαν πραξικοπηματικά τη νόμιμα εκλεγμένη φιλορωσική κυβέρνηση… Έκτοτε μάλιστα οι νεοναζί δεν σταμάτησαν να είναι οργανικά ενταγμένοι στην κυβέρνηση, αναλαμβάνοντας ακόμη και την άμυνα της χώρας. Είναι αποκαλυπτική πρόσφατη σχετική έρευνα του Al Jazeera.

Η μαγική λέξη που απαντάει στα παραπάνω ερωτήματα είναι …Ντεμπαλτσέβε! Άρει δε κάθε μυστήριο γύρω από το περίφημο «αίνιγμα του Μινσκ», όπως συχνά αποκαλείται η συνθήκη ειρήνης. Η πόλη Ντεμπαλτσέβε είναι ένας θύλακας, μια σφήνα μεταξύ των Λαϊκών Δημοκρατιών του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ. Το Κίεβο θεώρησε στρατηγικής σημασίας την κατάληψή της, μιας και είναι ξεχωριστής σημασίας σιδηροδρομικός και οδικός κόμβος.

Έτσι, ξεκίνησε ένας ανηλεής μαζικός βομβαρδισμός της από τον ουκρανικό στρατό, που ευνοούταν από την μετατροπή του Ντεμπαλτσέβε σε πόλη – φάντασμα. Καταστήματα κλειστά και άδεια σπίτια βεβαίωναν ότι όλοι οι κάτοικοι την είχαν εγκαταλείψει. Ο βομβαρδισμός ξεκίνησε στα μέσα του Ιανουαρίου. Τέλη Ιανουαρίου ξεκίνησε η είσοδος των ουκρανών στρατιωτών στο Ντεμπαλτσέβε κι αμέσως μετά άρχισε η αντεπίθεση των λαϊκών πολιτοφυλακών. Στις 27 Ιανουαρίου επιχείρησαν πρώτη φορά να εισέλθουν στην Ντεμπελτσέβε και απέτυχαν. Στην επόμενη προσπάθεια όμως, στις 30 Ιανουαρίου 2015, όχι απλώς τα κατάφεραν, θριάμβευσαν! Έκοψαν τις γραμμές ανεφοδιασμού των Ουκρανών ναζί και εγκλώβισαν 6.000 στρατιώτες της Ουκρανίας! Η εκκένωση της πόλης συνεχιζόταν, ενώ σταδιακά κοβόταν το νερό και το ηλεκτρικό.  Στις 3 Φεβρουαρίου οι αντιμαχόμενοι συμφώνησαν σε κατάπαυση πυρός, με ένα στόχο τον απεγκλωβισμό των αμάχων και την εκκένωση της πόλης. Στις 6 Φεβρουαρίου δημιουργήθηκαν ανθρωπιστικοί διάδρομοι και στις 7 Φεβρουαρίου ξεκίνησαν πάλι σφοδρές μάχες. Στις 11 Φεβρουαρίου ο ουκρανικός στρατός μέτρησε εντός 24 ωρών 19 νεκρούς και 78 βαριά τραυματίες. Άλλα ρεπορτάζ, φιλο-ουκρανικά μάλιστα ανέβαζαν τον αριθμό των απωλειών ακόμη ψηλότερα. Συνειδητοποίησε δε πώς είχε εγκλωβιστεί και κινδύνευε το Ντεμπελτσέβε να μετατραπεί σε Στάλινγκτραντ των Ουκρανών ναζί…

Ο τότε δε αμερικανός πρέσβης στο Κίεβο Τζέφρι Πάιατ για να γλυκάνει τον πόνο απέδωσε με tweet την ήττα στη Ρωσία. Λες και οι Ουκρανοί δεν πολεμούσαν με όπλα τελευταίας τεχνολογίας και αθρόα υποστήριξη από τις ΗΠΑ…

Τότε ακριβώς υπογράφτηκε η δεύτερη συμφωνία του Μινσκ. Με άλλα λόγια, ο τότε πρόεδρος της Ουκρανίας Πέτρο Ποροσένκο συναίνεσε μόνο και μόνο για να αποφύγει μια ταπεινωτική στρατιωτική συντριβή. Αποδεικνύεται έτσι ότι η δεύτερη συμφωνία του Μινσκ ήταν σε βάρος των ΝΑΤΟϊκών σχεδιασμών γι’ αυτό και ποτέ το Κίεβο δεν την εφάρμοσε. Από μία άλλη οπτική γωνία, είναι αδιάφορο πόσες αθετήσεις έχουν γίνει από την μια ή την άλλη πλευρά. Ο υπαίτιος των αθετήσεων δεν βρίσκεται εξετάζοντας την εφαρμογή της όρο – όρο, όπως κάνει το Κίεβο, επιρρίπτοντας την ευθύνη στη Ρωσία. Ενώ την ίδια ώρα θεωρεί απαραβίαστο δικαίωμά της την ένταξη στο ΝΑΤΟ, όπως δηλώνει με κάθε ευκαιρία ο υπουργός Εξωτερικών της, Ντίμτρο Κούλεμπα. Η δεύτερη συμφωνία του Μινσκ επέτρεψε στους Ουκρανούς στρατιώτες και ναζί να επιστρέψουν στις βάσεις τους ζωντανοί κι εκτός σακούλας, με αντάλλαγμα το βέτο της Ρωσίας. Ο τεχνικός όρος ωστόσο, δηλαδή η συνταγματική μεταρρύθμιση, δεν υλοποιήθηκε ποτέ με ευθύνη του Κιέβου. Αν κάποιος επομένως έχει δικαίωμα να μιλάει για την αθέτησή της είναι η Μόσχα και οι ρωσόφωνες δημοκρατίες και όχι οι ΗΠΑ και οι φιλοαμερικάνοι πολιτικοί στο Κίεβο.

Δοθέντων των παραπάνω αξίζει να θαυμάσουμε τη συνέπεια στην φιλοπολεμική πολιτική του ΝΑΤΟ και των Αμερικανών. Τον Μπάρακ Ομπάμα που κυβερνούσε επί πραξικοπήματος στο Μεϊντάν, τον διαδέχθηκε ο Ντόναλντ Τραμπ που επέβαλε τις εξαγωγές αμερικανικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη κι αυτόν ο Τζο Μπάιντεν που δεν διστάζει να μετατρέψει την Ουκρανία σε καμένη γη για χάρη της ενεργειακής και πολεμικής του βιομηχανίας.

Οι πρόεδροι φεύγουν. Ποτέ όμως τα συμφέροντα της επέκτασης των πολιτικών και οικονομικών σφαιρών επιρροής…

Αρέσει σε %d bloggers: