Οδηγίες φωτιά άφησε πίσω της η τρόικα (Πριν, 8 Αυγούστου 2010)

  • Νέο μνημόνιο κι έκτακτα μέτρα περικοπών από φθινόπωρο 
  • Με το ένα τρίτο του ΑΕΠ, ισούνται τα 78 δισ. που έχουν πάρει μέχρι στιγμής οι τράπεζες από ΠΑΣΟΚ και ΝΔ

Ποτέ άλλοτε από ιδρύσεως του καπιταλισμού δεν έχει ηγηθεί της οικονομικής μεγέθυνσης κλάδος που να είναι τόσο βαθιά χρεοκοπημένος, τόσο ανήμπορος να πορευτεί από μόνος του χωρίς κρατικά δεκανίκια και τελικά τόσο παρασιτικός όσο οι τράπεζες! Μάρτυρας τα 25 δισ. που θα λάβουν από την κυβέρνηση μέσω τροπολογίας, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών, Γ. Παπακωνσταντίνου, την Πέμπτη. Αν δε σε αυτά τα χρήματα προσθέσουμε και τα άλλα δώρα που έχουν λάβει μέχρι στιγμής οι τράπεζες (από τη ΝΔ 28 δισ., κι από το ΠΑΣΟΚ 15 δισ. μέσω του μνημονίου κι άλλα 10 δισ. μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας) τότε το συνολικό ποσό που έχουν πάρει φτάνει τα 78 δισ., που ισοδυναμεί με το ένα τρίτο του ΑΕΠ, της αξίας δηλαδή των προϊόντων και υπηρεσιών που παράγει η χώρα σε μια χρονιά. Από μια άλλη σκοπιά το ποσό αυτό πλησιάζει τα χρήματα που θα δανειστεί το ελληνικό δημόσιο από τον μηχανισμό ΔΝΤ – ΕΕ. Καρατομούνται δηλαδή ένα – ένα τα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα εργαζομένων, νεολαίας και συνταξιούχων για να βρούν λεφτά οι τράπεζες να καλύψουν τις μαύρες τρύπες.

Για την κυβέρνηση η προκλητική αυτή ένεση προς τους χρεοκοπημένους τραπεζίτες (που με βάση τα αποτελέσματα των πρόσφατων στρες τεστ χαίρουν κατά τ’ άλλα… άκρας υγείας) «αποτελεί αναγκαία κίνηση για να μπορέσει να στηριχθεί και η πραγματική οικονομία». Έτσι αναφέρει η ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών. Μα τα ίδια έγραφαν και τις άλλες φορές που άνοιγαν τα ταμεία του δημοσίου για τους Σάιλοκ των τραπεζών. Και το αποτέλεσμα ήταν ο ρυθμός επέκτασης των δανείων να ακολουθεί βήματα χελώνας. Σιγά που θα αύξαναν τις δανειοδοτήσεις στα νοικοκυριά ή τις επιχειρήσεις οι τραπεζίτες! Αυτό που έκαναν ήταν να μπαλώσουν όπως – όπως τα ανοίγματά τους. Το ίδιο θα κάνουν και τώρα, το ίδιο θα κάνουν και την επόμενη φορά που η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ θα τους ανοίξει τα κρατικά ταμεία.

Αν κάτι αποδεικνύει όμως περίτρανα η κρατική απλοχεριά είναι ότι λεφτά υπάρχουν! Λεφτά μπορούν να βρεθούν! Όλα αυτά τα επιχειρήματα που ακούμε από τους κορυφαίους υπουργούς της κυβέρνησης και τον ίδιο τον πρωθυπουργό όταν κόβουν τις συντάξεις, μειώνουν τους μισθούς και αυξάνουν τους έμμεσους φόρους είναι φθηνές δικαιολογίες για να περάσει χωρίς κραδασμούς η πολιτική τους. Κι αυτή η πολιτική αποτελεί το αναγκαίο συμπλήρωμα των δανεικών κι αγύριστων που παίρνουν κάθε τρεις και λίγο οι τραπεζίτες. Η μείωση δηλαδή των συντάξεων και των μισθών κι η αύξηση του ΦΠΑ από το 19% στο 23% ήταν ο λογαριασμός που πλήρωσε η κοινωνία για να μπορεί ο κάθε Παπακωνσταντίνου και η Τρόικα να κόβουν λευκές επιταγές στους τραπεζίτες.

Πως μπορεί άλλωστε να παραβλέψει κανείς την χρονική σύμπτωση του ελέγχου της Τρόικας με την ανακοίνωση για τη στήριξη των τραπεζών – τυχαίο είναι; Φάνηκε δηλαδή ότι η Τρόικα την ίδια ώρα που έδινε τις οδηγίες – φωτιά για τους εργαζόμενους, από την άλλη υποδείκνυε στην κυβέρνηση να δώσει τα 25 δισ. στους τραπεζίτες, επιβεβαιώνοντας έτσι την αποστολή της και το βαθύτερο ζητούμενο της προσφυγής στον μηχανισμό εξόντωσης ΔΝΤ – ΕΕ: Η διάσωση με κάθε μέσο του χρεοκοπημένου χρηματοπιστωτικού συστήματος και η επιστροφή στον μεσαίωνα για όλους εμάς.

Η καυτή ατζέντα που άφησε πίσω της η Τρόικα περιλαμβάνει: την ιδιωτικοποίηση του ΟΣΕ και άλλων ζημιογόνων ΔΕΚΟ, ευρείες ιδιωτικοποιήσεις με απώτερο ζητούμενο την στήριξη κάθε αεριτζή – απατεώνα που θέλει να βγάλει λεφτά εκμεταλλευόμενος τη δημόσια περιουσία (κι εδώ είναι ενδεικτικά όσα προβλέπονται για τη ΔΕΗ και περιγράφονται επαρκώς στο άρθρο του Στέφανου Πράσσου στη σελίδα 17), το άνοιγμα των λεγόμενων κλειστών επαγγελμάτων, περικοπές στην υγεία, μείωση στις αποδοχές των δημοσίων μέσω του ενιαίου μισθολογίου κ.α.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι ακόμη και τα παραπάνω μέτρα δεν αρκούν για να καλυφθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί στο μνημόνιο οικονομικής κατοχής! Τα καθαρά έσοδα το πρώτο εξάμηνο του έτους αυξήθηκαν κατά 7,2% σε σχέση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2009, έναντι στόχου για αύξηση κατά 13,7%. Ο στόχος της συγκράτησης των δαπανών έχει υλοποιηθεί λόγω της άτυπης παύσης πληρωμών που έχει επιβάλει το δημόσιο στις δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (που εμφανίζονται μειωμένες κατά 2,5 δισ. περίπου ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2010 ή κατά 40% περίπου σε σχέση με πέρυσι όταν ο στόχος ήταν 4%) και στις καθυστερήσεις των επιστροφών φόρου προς τις επιχειρήσεις και τους ιδιώτες. Η αποτυχία δηλώνεται επίσης από την εκτίναξη του πληθωρισμού στο 5,5% τον Ιούλιο, που αποτελεί ρεκόρ  για τα τελευταία 13 έτη και την παραμονή των σπρεντ στα ύψη κι ειδικότερα στις 8 μονάδες! Από φθινόπωρο επίσης οι εισπρακτικοί μηχανισμοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με τις αλυσιδωτές επιπτώσεις της ύφεσης και της ανεργίας. Αυτοί οι παράγοντες θα καταστήσουν αναγκαία την αναθεώρηση του μνημονίου είτε άμεσα είτε έμμεσα (δια του προϋπολογισμού που θα το υπερκεράσει σε αυστηρότητα) και την επιβολή νέων εξοντωτικών μέτρων ως απαραίτητο όρο ώστε τον Δεκέμβρη να μπορέσει η κυβέρνηση να πάρει την επόμενη… δόση της. Η επίσκεψη επομένως της Τρόικας τον Οκτώβρη πρέπει να τύχει την δέουσας υποδοχής.

Σε αυτό το πλαίσιο που το ένα αντιλαϊκό μέτρο θα φέρνει το άλλο οι στόχοι ανατροπής του μνημονίου σε συγκερασμό με την κρατικοποίηση των τραπεζών που έχουν ούτως ή άλλως φαλιρίσει, την παύση πληρωμών του δημοσίου χρέους και την έξοδο από την ευρωζώνη αποτελούν κοινωνική αναγκαιότητα και όρο για την εφαρμογή μιας φιλολαϊκής πολιτικής με γενναίες και άμεσες αυξήσεις στους μισθούς, τις συντάξεις και τα επιδόματα ανεργίας. Αιτήματα που συνιστούν τους ακρογωνιαίους λίθους μια σύγχρονης αριστερής, εργατικής πολιτικής.

Δεν τους βγαίνουν τα νούμερα (Πριν, 13 Ιουνίου 2010)

Σταθερή απόκλιση από τους στόχους

Να τους έπεισε είναι αδύνατο, τουλάχιστον όμως εκεί δεν αποδοκιμάστηκε όπως συμβαίνει σχεδόν σε κάθε δημόσια εμφάνιση του πρωθυπουργού στην Ελλάδα, από το Ηρώδειο μέχρι τελευταία την Αρκαδία. Ο λόγος γίνεται για το διεθνές συνέδριο των τραπεζών στην Βιέννη, όπου παρέστη για να διαβεβαιώσει πως η Ελλάδα δεν πρόκειται να χρεοκοπήσει. Όσα ανέφερε ο πρωθυπουργός στην ομιλία του είναι πέρα για πέρα αναληθή και προπαγανδιστικά (όπως οι άπειρες διαβεβαιώσεις που έδινε από την προεκλογική ακόμη περίοδο) και στόχο είχαν να διασκεδάσουν τις εντυπώσεις από την εν εξελίξει καταβαράθρωση της χώρας.

Η καταστροφική πορεία επιβεβαιώνεται από την πορεία πριν απ’ όλα των δημόσιων εσόδων. Κι αυτό παρά τις διθυραμβικές ανακοινώσεις του υπουργείου Οικονομικών για την αύξηση των δημοσίων εσόδων το πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου κατά 8%. Το μέγεθος αυτό μόνο ανησυχία δημιουργεί για δύο λόγους. Αρχικά επειδή υπολείπεται των στόχων αύξησης που αναφέρονται τόσο στο Πρόγραμμα Σταθερότητας όσο και στο Μνημόνιο παράδοσης στην τρόικα, όπου οι στόχοι αύξησης των εσόδων τίθενται στο 11,7% και στο 15% αντίστοιχα. Κατά δεύτερο, η αύξηση των εσόδων κατά  8% ισοδυναμεί με παταγώδη αποτυχία επειδή για να υλοποιηθεί ενεργοποιήθηκαν δρακόντεια και κυρίως μη επαναλαμβανόμενα μέτρα, όπως το πάγωμα των επιστροφών ΦΠΑ στις επιχειρήσεις, η έκτακτη εισφορά στις μεγάλες επιχειρήσεις και πάνω απ’ όλα το πάγωμα των πληρωμών του δημοσίου. Αυτή τη στιγμή το ελληνικό δημόσιο έχει προχωρήσει σε μια άτυπη στάση πληρωμών που ξεκινάει από τα εφ’ άπαξ των δημοσίων υπαλλήλων και τους φαρμακοποιούς και φτάνει μέχρι τους μεγάλους προμηθευτές του, όπως είναι οι κατασκευαστικές εταιρείες. Επομένως αν παρόλα αυτά το μόνο που κατέφερε ήταν να αυξήσει τα έσοδα κατά 8%, πώς θα επιτευχθεί η αύξηση των εσόδων κατά τα επόμενα τρίμηνα;

Το φιάσκο της κυβέρνησης μπορούσε εύκολα να προδικαστεί από τη στιγμή που επιλέγηκε η γραμμή της ύφεσης και της βαθιάς λιτότητας. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον όποιες αυξήσεις φόρων και να υποβληθούν σε μια αγορά εκ των πραγμάτων παγωμένη μόνο οριακή σημασία θα έχουν στα δημόσια έσοδα, ενώ θα μειώνουν με ταχύτατο ρυθμό το εργατικό και λαϊκό εισόδημα. Το ίδιο άλλωστε έχει παρατηρηθεί και σε όλες τις άλλες χώρες όπου επιβλήθηκαν ανάλογα προγράμματα όπως στην Ουκρανία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία κ.λπ. Το μόνο που κατάφεραν ήταν να επιταχύνουν το δρόμο προς τη χρεοκοπία. Σε αυτό το πλαίσιο μήπως οι πρώτοι τους οποίους θα έπρεπε να καλέσει η προϊσταμένη της Εισαγγελίας Πρωτοδικών που παρήγγειλε προχθές την κατεπείγουσα προκαταρκτική έρευνα σχετικά με τα δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για χρεοκοπία της Ελλάδας πρέπει να είναι ο υπουργός Οικονομικών, Γιώργος Παπακωνσταντίνου κι οι εκπρόσωποι της τρόικας;

Με γερμανική βούλα πλέον ο κρατικός προϋπολογισμός (Πριν, 23/5/2010)

Δικαίωμα βέτο στις κρατικές δαπάνες αποκτά το Βερολίνο

Προανάκρουσμα νέων μέτρων οι δηλώσεις Στρος Καν για μειώσεις σε μισθούς

Με φυγή προς τα μπρος προσπαθεί να επιλύσει η Γερμανία τις αντιφάσεις που εκδηλώθηκαν στο εσωτερικό της ευρωζώνης, με αφορμή την δημοσιονομική κρίση. Την εβδομάδα που πέρασε το Βερολίνο έθεσε με ακόμη πιο αυστηρό τρόπο την πρότασή του για ένα σύστημα κυρώσεων σε βάρος των χωρών που εμφανίζουν ελλείμματα. Πρόκειται ειδικότερα για ένα σύστημα κλιμακούμενων ποινών το οποίο θα ξεκινά από την στέρηση του δικαιώματος ψήφου για έναν χρόνο των χωρών που είναι υπόλογες για «δημοσιονομική κραιπάλη» στα συμβούλια υπουργών, θα συνεχίζει με χρηματικά πρόστιμα και θα φθάνει στην ελεγχόμενη χρεοκοπία κι ακόμη την έξοδο από την ευρωζώνη ή την ΕΕ. Καθοριστικός σταθμός σε αυτή τη διαδικασία θα είναι η υποχρέωση κάθε κυβέρνησης να στέλνει σε άλλες κυβερνήσεις προς έγκριση τον κρατικό προϋπολογισμό της πριν εισαχθεί για συζήτηση και ψήφιση στη δική της Βουλή!

Πρόκειται για μέτρα που θα οξύνουν στο έπακρο το δημοκρατικό ζήτημα μια κι εύκολα μπορεί κανείς να καταλάβει ότι δεν θα είναι η Γερμανία αυτή η χώρα που θα στέλνει τον προϋπολογισμό της στον κάθε Γιωργάκη. Αντίθετα οι κυβερνήσεις των μεσογειακών χωρών θα είναι αυτές που θα εξευτελίζονται, λειτουργώντας σαν προτεκτοράτα, καθώς θα περιμένουν από το Βερολίνο το πράσινο φως για τη συζήτηση στη Βουλή. Απώτερος στόχος αυτής της διαδικασίας είναι να θωρακιστεί η πολιτική λιτότητας στις χώρες του νότου που οι κυβερνήσεις τους αποδεικνύονται ευάλωτες στις πιέσεις του εργατικού κινήματος κι επίσης, απώτερος στόχος θα είναι ο ίδιος ο γερμανικός ιμπεριαλισμός να εγγυηθεί τις περικοπές των κοινωνικών δαπανών και την μείωση μισθών και συντάξεων, προς όφελος του κεφαλαίου εν γένει. Αυτό που επιδιώκει η Γερμανία είναι να μην χρειαστεί ξανά να πληρώσει, όπως πλήρωσε πρόσφατα έστω κι αν τα χρήματα που έδωσε σε τελικά ανάλυση πήγαν στα ταμεία των γερμανικών τραπεζών που έχουν αγοράσει ελληνικά ομόλογα. Ακόμη κι έτσι όμως και παρότι η δημοσιονομική πολιτική έγινε ακόμη πιο σφιχτή με τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν Ισπανία κι Πορτογαλία, το Βερολίνο θέλει να αποτρέψει νέες αφορμές χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής – όπως συνέβη με την πρόσφατη αγορά κρατικών ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ύψους 16,5 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο της απόφασης των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης της 9ης Μαΐου. Η διαδικασία έγκρισης των κρατικών προϋπολογισμών από την γερμανική Βουλή θα ευνοήσει άμεσα το ελληνικό κεφάλαιο καθώς οι διαταγές της Γερμανίας για άγριες περικοπές στον προϋπολογισμό θα στηρίξουν τα δικά του συμφέροντα. Παρόλα αυτά το δικαίωμα βέτο που αποκτά το Τέταρτο Ράιχ από τις μισθολογικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού μέχρι τις επιχορηγήσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ανοίγει τον δρόμο ώστε μετά τη νομισματική πολιτική το αστικό κράτος να παραιτηθεί κι από τον τυπικό έστω έλεγχο της δημοσιονομικής πολιτικής. Πρόκειται για μεγάλης σημασίας αλλαγή, πραγματική τομή στο πλαίσιο και το περιεχόμενο άσκησης οικονομικής πολιτικής.

Είναι αναγκαίο ωστόσο να ειπωθεί πως ακόμη κι αυτό το μέτρο που συνιστά μια νέα οικονομική και πολιτική κατοχή και θα οδηγήσει σε πείνα, δεν πρόκειται να λύσει το πρόβλημα των δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Οι αποκλίσεις των εσόδων από τα έξοδα μπορεί εκ πρώτης όψεως να φαίνονται αντιμετωπίσιμες αν η εργατική τάξη οδηγηθεί στην εξαθλίωση, κατά βάθος όμως αποτελώντας διαθλασμένη έκφραση της άλωσης της ελληνικής οικονομίας από τον γερμανικό ιμπεριαλισμό, συνιστούν το αποτέλεσμα κι όχι την αιτία. Υπό αυτή την έννοια ακόμη κι από μηδενική βάση, ισοσκελισμένο δηλαδή προϋπολογισμό, να ξεκινούσε ο ελληνικός καπιταλισμός, η δημιουργία ελλειμμάτων θα ήταν ξανά θέμα χρόνου κι άμεσο αποτέλεσμα των ανισοτήτων που γεννά το ενιαίο νόμισμα, προς όφελος του γερμανικού κεφαλαίου. Γι’ αυτό το λόγο η έξοδος από το ευρώ στην πορεία αντικαπιταλιστικής Εξόδου από την ΕΕ, αποτελεί μοναδική προϋπόθεση για την υπέρβαση της τρέχουσας δημοσιονομικής κρίσης, στο πλαίσιο μιας σειράς αλληλοσυμπληρούμενων στόχων όπως η παύση πληρωμών, η κρατικοποίηση τραπεζών κι ο περιορισμός στη διεθνή κίνηση κεφαλαίων έτσι ώστε να καταστούν εφικτές αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, αύξηση δαπανών για παιδεία και υγεία κοκ.

Στον αντίποδα αυτών των μέτρων (που η δυνατότητα υλοποίησής τους θεμελιώνεται από την εκρηκτική αύξηση του κοινωνικού πλούτου), ο επικεφαλής του ΔΝΤ, Ντομινίκ Στρος Καν, ζήτησε νέες μειώσεις στους μισθούς του ιδιωτικού τομέα. Η ανακοίνωσή του (που διαψεύσθηκε μεν αλλά με την ταυτόχρονη υπογράμμιση της ανάγκης βελτίωσης της ελληνικής ανταγωνιστικότητας…) έγινε μια μέρα πριν φθάσει η πρώτη δόση του δανείου στην Τράπεζα της Ελλάδας, ύψους 20 δισ. ευρώ και προετοιμάζει το έδαφος για τα νέα μέτρα που θα απαιτηθούν εν όψει της δεύτερης δόσης, ύψους 9 δισ. ευρώ που θα καταβληθεί τον Σεπτέμβρη και της τρίτης ισόποσης δόσης που θα καταβληθεί τον Δεκέμβρη. Η απαίτηση κι άλλων αντιλαϊκών μέτρων εμφανίζεται ήδη επιβεβλημένη για την τρόικα και την κυβέρνηση Παπανδρέου στο ραγδαία επιδεινούμενο οικονομικό περιβάλλον αυξανόμενου πληθωρισμού (κατά 4,7% αυξήθηκε τον Απρίλη σε σχέση με τον Μάρτη), ραγδαίας πτώσης της καταναλωτικής ζήτησης και ύφεσης, που οδηγεί σε ναυάγιο τους στόχους αύξησης των φορολογικών εσόδων. Κατ’ επέκταση, η κινδυνολογία του Μαξίμου με αφορμή την μεγάλη επιτυχία της απεργιακής συγκέντρωσης της Πέμπτης (τυχόν ανατροπή ή καθυστέρηση εφαρμογής των μέτρων θα φέρει νέα, ακόμη πιο σκληρά) αποδεικνύεται εκ προοιμίου αβάσιμη καθώς τα νέα, πιο σκληρά μέτρα είναι ήδη προ των πυλών κι η ανακοίνωσή τους θέμα χρόνου. Γι αυτό τον λόγο η ανατροπή του μνημονίου συνεργασίας με την τρόικα αποτελεί μονόδρομο για τους εργαζόμενους!