ΑΝ ΕΡΧΕΤΑΙ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΙΑΤΙ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΥΝ ΤΙΣ ΑΠΕΡΓΙΕΣ;

Αν, χάρη συζητήσεως και μόνο, πάρουμε στα σοβαρά την κυβέρνηση που διατυμπανίζει ότι η συμφωνία με τους δανειστές για την τρίτη αξιολόγηση που έκλεισε σε τεχνικό επίπεδο «δεν εμπεριέχει, για πρώτη φορά, κανένα απολύτως νέο δημοσιονομικό μέτρο» κι επομένως τα δύσκολα για τους εργαζόμενους είναι πίσω, τότε προκύπτουν ορισμένα ουσιαστικά ερωτήματα:

Γιατί ο πρωθυπουργός προσπάθησε με τροπολογία της τελευταίας στιγμής σε σχέδιο νόμου του υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής να θέσει ως προϋπόθεση για την κήρυξη απεργίας από τις γενικές συνελεύσεις των πρωτοβάθμιων σωματείων την απαρτία 50%+1, καταργώντας προηγούμενο ευνοϊκότερο νόμο που επέτρεπε να αποφασίζει ακόμη και το 20%;

Γιατί η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ επιχείρησε να απαγορεύσει επί της ουσίας την απεργία, δεδομένου ότι στη σημερινή περίοδο απογοήτευσης των εργαζομένων και περιστολής των δικαιωμάτων είναι πρακτικά αδύνατο να συγκεντρωθεί και να ψηφίσει υπέρ της απεργίας μια τόσο ισχυρή πλειοψηφία;

Γιατί το υπουργείο Εργασίας μιας αριστερής υποτίθεται κυβέρνησης, με την επικεφαλής του Έ. Αχτσιόγλου, θέλει να διαπρέψει εκεί που απέτυχε ο υπουργός του Καραμανλή, Λάσκαρης, το 1976 με το νόμο 330 και το ΠΑΣΟΚ το 1983, όταν κι αυτοί επιχείρησαν μέσω νομικών εμποδίων να βάλουν φραγμό στο δικαίωμα των εργαζομένων να προκηρύσσουν απεργία;

Τα ερωτήματα αυτά υφίστανται ακόμη και μετά την υποχώρηση της κυβέρνησης που ανακάλεσε την τροπολογία για να την επαναφέρει όμως σε επόμενο νομοσχέδιο, μετά τις θυελλώδεις αντιδράσεις που προκλήθηκαν εντός ολίγων ωρών: πανελλαδική στάση εργασίας από ΑΔΕΔΥ, συλλαλητήριο του ΠΑΜΕ, κ.α. Δεδομένου ότι κι αυτή η υποχώρηση της κυβέρνησης είναι δείγμα των αποτελεσμάτων που μπορούν να έχουν οι αγώνες και οι απεργίες, ας ελπίσουμε στο νόμο που θα φέρουν να μην ενσωματώσουν κι άλλο άρθρο που να απαγορεύει την κήρυξη απεργιών από τις τριτοβάθμιες οργανώσεις∙ κι αυτό δεν είναι αστείο. Πολύ πιθανά η κυβέρνηση αμέσως μετά την ψήφιση αυτού του νόμου, να τον επεκτείνει ψηφίζοντας εξ ίσου απαγορευτικά μέτρα που να απαγορεύουν στις ομοσπονδίες, τα εργατικά κέντρα και τις τριτοβάθμιες οργανώσεις να κηρύσσουν απεργία! Ή, να ζητούν  προαναγγελία 2 και 3 μήνες πριν, άδεια από δικαστές, κοκ. Η εμπειρία είναι πικρή: η αρχή δεν πρέπει να γίνει…

Το γεγονός ότι η απόσυρση της τροπολογίας είναι βήμα τακτικής κι ότι η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να απαγορεύσει την απεργία φάνηκε από την επιστολή που έστειλε ο Τσίπρας στην επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν  Λαγκάρντ, στις 21 Ιουλίου. Την επιστολή την είχε αποκαλύψει η εφημερίδα Καθημερινή. Μεταξύ άλλων λοιπόν (όπως για παράδειγμα να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή το σύστημα των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών – το οποίο ήδη υλοποίησε) η κυβέρνηση δεσμευόταν πώς «έως τον Σεπτέμβριο θα υιοθετηθούν αλλαγές στο συνδικαλιστικό νόμο, που θα προβλέπουν ότι προκειμένου να υπάρχει απαρτία για να αποφασιστεί απεργία θα πρέπει να συμμετέχει το 50% των εργαζομένων που εκπροσωπούνται στα σωματεία».

Κυβέρνηση, δανειστές και κυρίως η εγχώρια ολιγαρχία (ΣΕΒ, ξενοδόχοι, κ.λπ.) βιάζονται να απαγορεύσουν τις απεργίες, αξιοποιώντας την υποχώρηση των αγώνων, γιατί ξέρουν ότι η κατάσταση της εργαζόμενης πλειοψηφίας θα επιδεινωθεί! Θέλουν να βάλουν στο γύψο τις αντιδράσεις γιατί ξέρουν τι έρχεται:

–        Περικοπές σε συντάξεις το 2018, οι οποίες συμφωνήθηκαν στην προηγούμενη αξιολόγηση, ακόμη και κατά 18% που θα πλήξουν τους χαμηλοσυνταξιούχους. Οι μειώσεις στις συντάξεις συνολικού ύψους 1,8 δισ. ευρώ ή 1% του ΑΕΠ θα ισχύσουν για τις κύριες και τις επικουρικές συντάξεις, με 100.000 συνταξιούχους να εκτιμάται ότι θα χάσουν και από τις δύο συντάξεις. Μεγάλοι χαμένοι θα είναι οι ασφαλισμένοι του πρώην ΤΕΒΕ που θα δουν τη σύνταξη να μειώνεται ακόμη και κατά 41%!

–        Νέες ιδιωτικοποιήσεις, με την κορυφαία περίπτωση της ΔΕΗ, που απέτυχε να ολοκληρώσει ο Σαμαράς και επιχειρεί να φέρει τώρα σε πέρας ο Τσίπρας, ήδη να προκαλεί σοβαρές αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες. Το ξεπούλημα των λιγνιτικών μονάδων της Μελίτης και της Μεγαλόπολης είναι σκάνδαλο γιατί αποτελούν υπερσύγχρονες μονάδες υψηλής παραγωγικότητας. Καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι αυτές είναι οι μονάδες που μπαίνουν πρώτες στο σύστημα και παράγουν πρώτες. Το ξεπούλημά τους σε ιδιώτες θα αυξήσει την τιμή λιανικής, θα οδηγήσει τη ΔΕΗ σε αργό θάνατο.

–        Διευκόλυνση των πλειστηριασμών, με αλλαγές στο νόμο Κατσέλη, για χάρη των τραπεζών. ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ θα παραδώσουν βορά στους τραπεζίτες δεκάδες χιλιάδες δανειολήπτες με τον επανέλεγχο των υποθέσεων και με στόχο να μειωθεί απότομα ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ αίτησης και έκδοσης της δικαστικής απόφασης. Το έργο θα αναλάβει ειδική επιτροπή δικαστικών που θα συσταθεί με σύμφωνη γνώμη των δανειστών. Η αναθεώρηση του νόμου Κατσέλη θα επιταχύνει τους πλειστηριασμούς και θα βγάλει στο δρόμο χιλιάδες λαϊκές οικογένειες.

–        Εφαρμογή ενός προϋπολογισμού ακραίας λιτότητας, όπως αποκαλύπτει η κατάργηση του ΕΚΑΣ που έπαιρναν οι φτωχότεροι συνταξιούχοι, η αύξηση του ΦΠΑ και των ασφαλιστικών εισφορών και άλλων μέτρων που ψηφίστηκαν με το 4ο μνημόνιο (Ν. 4442/2017) όπως η μείωση του αφορολόγητου από τα 9.545 ευρώ στα 5.681. Ας μην ξεχνάμε ότι το 3ο και 4ο μνημόνιο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ επέβαλε την εφαρμογή αντιλαϊκών μέτρων συνολικού ύψους 17 δισ. ευρώ!

–        Δύο πολυνομοσχέδια που θα ψηφισθούν πριν και μετά τις γιορτές όπου θα συμπεριλαμβάνονται και τα 110 προαπαιτούμενα μέτρα που η κυβέρνηση Τσίπρα συμφώνησε με τους δανειστές ώστε το Euroworking Group στις 11 Ιανουαρίου να δώσει την έγκρισή του για να κλείσει έγκαιρα η τρίτη αξιολόγηση και να εκταμιευθεί η δόση, ώστε να ξεκινήσει η τέταρτη και τελευταία αξιολόγηση.

–        Κυρίως όμως αγώνες! Εργοδοσία και κυβέρνηση ξέρουν πολύ καλά ότι η σημερινή αναμονή δε θα κρατήσει για πολύ  καιρό ακόμη. Ελάχιστα αναφέρεται, είναι όμως συγκλονιστικό: Περισσότεροι από τους ανέργους, που επίσημα ανέρχονται σε 920.000, είναι οι απλήρωτοι. Συγκεκριμένα, 1 εκ. εργαζόμενοι παραμένουν απλήρωτοι από την εργοδοσία από 3 έως 18 μήνες, συγκροτώντας ένα εξαιρετικά εύφλεκτο υλικό, που όσο θα βελτιώνεται η κατάσταση της οικονομίας θα διεκδικεί μαχητικά όσα δικαιούται και του στέρησαν επικαλούμενοι την κρίση!

Υπό το πρίσμα των νέων δραματικών αλλαγών που έρχονται, η απόσταση που κρατά το ΔΝΤ στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, την οποία η κυβέρνηση εμφανίζει ως επιτυχία της, δεν σημαίνει τίποτε καλό για τους εργαζόμενους. Το ΔΝΤ έκανε πίσω γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ ζήλωσε τη δόξα του. Γιατί η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει όλα τα αντιλαϊκά μέτρα που πρότεινε και πλέον το ΔΝΤ δικαιωμένο κάθεται στη γωνία απολαμβάνοντας τους υπουργούς του ΣΥΡΙΖΑ να έρχονται στα λόγια του και να υλοποιούν τις απαιτήσεις του, υπό τις επευφημίες της Καθημερινής που έχει τίτλο «Σπάει το ταμπού του συνδικαλιστικού νόμου»…

Η κυβέρνηση Τσίπρα ωστόσο, με τη δεξιά πολιτική της που ως στόχο έχει να παρατείνει την παραμονή της στην εξουσία, αν κάτι καταφέρνει είναι να πριονίζει το κλαδί στο οποίο κάθεται, νομιμοποιώντας την πλειοδοσία της ΝΔ σε νεοφιλελεύθερες εξαγγελίες. Προς επίρρωση το «μεταρρυθμιστικό ηλεκτροσόκ» που υποσχέθηκε ο Κ. Μητσοτάκης τη Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου από το βήμα του 28ου συνεδρίου του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου.

Η συμμετοχή στα αντικυβερνητικά συλλαλητήρια που διοργανώνονται σε όλη την Ελλάδα και η επιτυχία της απεργίας στις 14 Δεκεμβρίου ενάντια στον προϋπολογισμό λιτότητας και την αξιολόγηση είναι μια πρώτη απάντηση απέναντι στο μαύρο μέτωπο ΣΥΡΙΖΑ-ΝΔ, δανειστών και εργοδοσίας.

Πηγή: Kommon

Οι συντάξεις στις συμπληγάδες των πιστωτών

a_46Πολύ πριν το θέμα του ελληνικού δημόσιου χρέους συνδεθεί τόσο ευθέως όσο και απροειδοποίητα, εξ αιτίας του ανοιχτού μικροφώνου του προέδρου του Γιούρογκρουπ Γερούν Ντέιζελμπλουμ, με την τρέχουσα αξιολόγηση είχε ανοίξει με το άρθρο παρέμβασης που έγραψε ο διευθυντής πλέον του Ευρωπαϊκού Τμήματος του ΔΝΤ, Πολ Τόμσεν, στο μπλογκ του ΔΝΤ, στις 11 Φεβρουαρίου (Εδώ ολόκληρο το άρθρο).

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Από αυτό το άρθρο αν κάτι έγινε ευρέως γνωστό είναι το αίτημα του Δανού για νέα μέτρα ύψους 4-5% του ΑΕΠ ως απαραίτητη προϋπόθεση για να υλοποιηθεί ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 3,5% ΑΕΠ. Απαίτηση που υπερβαίνει σημαντικά το αντίστοιχο αίτημα των Ευρωπαίων για νέα μέτρα ύψους γύρω στο 3% του ΑΕΠ.

Εξαπατά η Αυγή

Όμως, στο επίκεντρο του άρθρου του στελέχους του ΔΝΤ, που όλα δείχνουν πώς έχει την ευθύνη των διαπραγματεύσεων εκ μέρους του οργανισμού, δε βρισκόταν τόσο η ανάγκη εφαρμογής νέων μέτρων, παρότι τη θεωρεί αδιαπραγμάτευτη. Ο Τόμσεν κυρίως ασχολιόταν με μια σχέση κι όχι με έναν αριθμό. Συγκεκριμένα, με τη σχέση μεταξύ των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων και της ελάφρυνσης του χρέους. Σε κάθε περίπτωση η συζήτηση αφορά το αναγκαίο μίγμα κι ο ένας όρος, εκ μέρους του ΔΝΤ πάντα, δεν τίθεται διαζευκτικά ως προς τον άλλο. Επομένως, το σύντομο κείμενο (διαβάστε εδώ) που συνοδεύει κι επεξηγεί τον πρωτοσέλιδο τίτλο της Κυριακάτικης Αυγής (13 Μαρτίου 2015), «το ταμείο επιμένει στην κατά κοινή παραδοχή λανθασμένη συνταγή των άγριων περικοπών που προκαλούν ύφεση για να μείνει στο πρόγραμμα, εκτός αν οι Ευρωπαίοι συναινέσουν σε ριζική απομείωση του ελληνικού χρέους», διαστρεβλώνει τους όρους της συζήτησης, όπως με σαφήνεια έχουν τεθεί. Με τα λόγια του Δανού: «όσες μεταρρυθμίσεις και να γίνουν, δεν θα μπορέσουν να καταστήσουν το Ελληνικό χρέος βιώσιμο χωρίς την ελάφρυνση του, και από την άλλη μεριά, όσες ελαφρύνσεις του χρέους και να γίνουν δεν θα μπορέσουν να καταστήσουν βιώσιμο το Ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα χωρίς ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις. Πρέπει να γίνουν και τα δύο. Αναμφίβολα, η Ελλάδα και οι Ευρωπαίοι εταίροι της θα πρέπει να πάρουν δύσκολες πολιτικές αποφάσεις στους επόμενους μήνες».

Διαφορετικά ειπωμένο: ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ θα ψηφίσουν λίαν συντόμως βαριά αντιλαϊκά μέτρα, όση γενναιοδωρία κι αν δείξουν οι Ευρωπαίοι στο θέμα τους χρέους! Οι απαιτήσεις του ΔΝΤ τέθηκαν ήδη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και, στον αντίποδα των όσων ισχυρίζεται η κυβέρνηση, η υλοποίησή τους δε συναρτάται από την μεγαλοψυχία του Σόιμπλε να αποδεχθεί ελάφρυνση του χρέους, αλλά αντίθετα το επιχείρημα που θα ειπωθεί θα είναι πώς όσο πιο βαθιά μπει το μαχαίρι των περικοπών στις συντάξεις τόσο πιο γαλαντόμοι θα είναι οι Ευρωπαίοι όταν ανοίξει η συζήτηση για το χρέος. Οι όροι του ΔΝΤ ανατρέπουν από ακόμη πιο νεοφιλελεύθερες θέσεις τις γνωστές και απαράδεκτες προτάσεις Κατρούγκαλου κι εν συντομία αφορούν: μείωση του ποσού της εθνικής σύνταξης από τα 384 ευρώ στα 180, χορήγησή της έπειτα από τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης, περικοπές στις συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ, οριζόντιες μειώσεις στις επικουρικές και τα εφάπαξ Δημοσίου και ΔΕΚΟ, κ.α.

Ωστόσο, όσο δρακόντεια είναι τα μέτρα που ζητούν οι πιστωτές για το συνταξιοδοτικό με το έωλο επιχείρημα ότι η Ελλάδα δαπανά πολλαπλάσιο ποσοστό του ΑΕΠ της για συντάξεις, γύρω στο 10%, σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης που κατά μέσο όρο δαπανούν 2,5% (εδώ μια απάντηση), άλλο τόσο αυστηρά προκαθορισμένα είναι και τα όρια επί των οποίων θα κινηθεί η ελάφρυνση χρέους αν και όποτε έρθει. Αναφέρει κατά λέξη η απόφαση της Συνόδου για το ευρώ της 12ης Ιουλίου 2015 (η οποία προφανώς δε δεσμεύει το ΔΝΤ) που σήμανε την πλήρη και ταπεινωτική παράδοση του ΣΥΡΙΖΑ στους πιστωτές: «η ευρωομάδα παραμένει έτοιμη να εξετάσει, αν χρειαστεί, πιθανά πρόσθετα μέτρα (πιθανή παράταση των περιόδων χάριτος και αποπληρωμής), για να εξασφαλιστεί ότι οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες παραμένουν σε βιώσιμο επίπεδο. Τα μέτρα αυτά θα εξαρτώνται από την πλήρη υλοποίηση των μέτρων τα οποία πρόκειται να συμφωνηθούν σε πιθανό νέο πρόγραμμα και θα εξεταστούν μετά την πρώτη θετική ολοκλήρωση επανεξέτασης. Η σύνοδος κορυφής για το ευρώ τονίζει ότι δεν μπορούν να αναληφθούν απομειώσεις της ονομαστικής αξίας του χρέους».

Στο ύψος του το χρέος

Δοθέντων όλων των παραπάνω το πιθανότερο είναι στο τέλος να οδηγηθούμε σε μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει από τη μια δρακόντειες περικοπές στις συντάξεις, (μεταξύ πολλών άλλων εξ ίσου αντιλαϊκών μέτρων στη φορολογία, τις ιδιωτικοποιήσεις, κ.α.) κι από την άλλη επιδερμικές αλλαγές στο προφίλ του χρέους, που δε θα επιφέρουν όμως καμιά ουσιαστική μείωση του. Η ακριβής λύση που θα προκριθεί μεταξύ Ουάσινγκτον και Βερολίνου ώστε να υλοποιηθούν και οι δύο απαράβατοι όροι που έχει θέσει ο Σόιμπλε (παραμονή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα ως κριτήριο αξιοπιστίας από τη μια και σεβασμός των όρων ελάφρυνσης που τέθηκαν με τη συμφωνία της 12ης Ιουλίου 2015 από την άλλη, για να μη δυσαρεστηθούν οι δεξιοί ψηφοφόροι της Γερμανίας) είναι άγνωστη. Κι ούτε εύκολα μπορεί να προβλεφθεί καθώς τα περιθώρια ελιγμών κι αυθαιρεσίας του ΔΝΤ μειώθηκαν σημαντικά επειδή έχει εκτεθεί από τις ως τώρα συμμετοχές του στο ελληνικά προγράμματα, ενώ η βιωσιμότητα του χρέους δεν ήταν ποτέ εξασφαλισμένη. Έτσι παραβιαζόταν κατάφωρα ένας από τους σημαντικότερους όρους υπό τους οποίους δανείζει το ΔΝΤ: να είναι εξασφαλισμένη η βιωσιμότητα του χρέους.

Οι αλχημείες που επιστράτευσε το ΔΝΤ για εμφανίσει ως βιώσιμο το ελληνικό χρέος το 2010 παρουσιάζονται στο βιβλίο του Παναγιώτη Ρουμελιώτη, Το άγνωστο παρασκήνιο της προσφυγής στο ΔΝΤ (εκδ. Α.Α.Λιβάνη, 2012), που εκείνη την εποχή διατελούσε αντιπρόσωπος της Ελλάδας στο Ταμείο. Αναφέρει στη σελίδα 125: «Στην έκθεσή τους για την έγκριση και την εκταμίευση της πρώτης δόσης του δανείου προς την Ελλάδα, οι εμπειρογνώμονες του Ταμείου ανέφεραν ότι θεωρούσαν βιώσιμο το δημόσιο χρέος σε μεσοπρόθεσμη βάση. Καθώς, όμως, υπήρχαν πολλοί αστάθμητοι παράγοντες ήταν δύσκολο να δηλώσουν κατηγορηματικά ότι το ελληνικό χρέος ήταν βιώσιμο. Ακόμη και στην περίπτωση αυτή, το ΔΝΤ έπρεπε να υποστηρίξει το πρόγραμμα λόγω του υψηλού συστημικού κινδύνου, αλλά και εξ αιτίας των επιπτώσεων που θα είχε σε άλλες χώρες η μη έγκριση του προγράμματος χρηματοδότησης της Ελλάδας. Για να μπορέσει η νομική υπηρεσία του Ταμείου να εγκρίνει την εκταμίευση της πρώτης δόσης του δανείου, ερμήνευσε διασταλτικά το καταστατικό του ΔΝΤ και επικαλέστηκε τον κίνδυνο μιας συστημικής αποσταθεροποίησης, επειδή ακριβώς δεν ήταν βέβαιη η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους»!

Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας επομένως δεν έπαψε να είναι βιώσιμο το 2015, όταν για πρώτη φορά το ΔΝΤ αναγνώρισε επίσημα τη μη βιωσιμότητά του. (Δες εδώ σχετικό άρθρο). Ομολογία που κατά κοινή παραδοχή έγινε κάτω από την πίεση των αποκαλύψεων που έκανε η Επιτροπή Αλήθειας Δημόσιου Χρέους με το πρώτο πόρισμά της τον Ιούνιο του 2015 (εδώ η σχετική έκθεση) και τις δημόσιες ακροάσεις που προηγήθηκαν στο πλαίσιο των εργασιών της. Κατά συνέπεια, δεν ισχύει πως «η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους επιδεινώθηκε ραγδαία μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015», όπως γράφει ο βουλευτής της ΝΔ και υπεύθυνος του κόμματος για τη Δημοσιονομική Πολιτική, Χρ. Σταϊκούρας, σε πρόσφατο άρθρο του (εδώ), προσπαθώντας να υπερτονίσει τα σημεία διαφωνίας του με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ για να συγκαλυφθεί η συμφωνία τους στο πιο βασικό: το Μνημόνιο του 2015!

Οι εικονικές διαμάχες ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ από την μια και ΕΕ και ΔΝΤ από την άλλη (με το ρόλο του «καλού μπάτσου» να εναλλάσσεται) δεν κρύβουν την προθυμία τους να συμφωνήσουν σε ένα νέο πακέτο αντιλαϊκών μέτρων που θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη φτώχεια στα λαϊκά στρώματα. Προϋπόθεση για να ανατραπεί αυτή η προοπτική είναι η προβολή του αιτήματος μονομερούς διαγραφής του δημόσιου χρέους! Είναι ένα αίτημα στο οποίο διαφωνούν όλοι οι πιστωτές (Ευρωπαίοι και ΔΝΤ) όπως και οι μνημονιακοί παλιάς και νέας κοπής (ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ), ενώ μπορεί να ενώσει το λαό!

Το άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στην ιστοσελίδα kommon.gr

 

Η τριμηνιαία …πολιτική ανάλυση του Γραφείο Προϋπολογισμού (Επίκαιρα)

ATTENTION EDITORS - REUTERS PICTURE HIGHLIGHT TRANSMITTED BY 2205 GMT ON SEPTEMBER 27, 2009. BER513 Angela Merkel, German Chancellor and leader of the conservative Christian Democratic Union party (CDU), reacts after first exit polls in the German general election (Bundestagswahl) at party headquarters in Berlin. REUTERS NEWS PICTURES HAS NOW MADE IT EASIER TO FIND THE BEST PHOTOS FROM THE MOST IMPORTANT STORIES AND TOP STANDALONES EACH DAY. Search for "TPX" in the IPTC Supplemental Category field or "IMAGES OF THE DAY" in the Caption field and you will find a selection of 80-100 of our daily Top Pictures. REUTERS NEWS PICTURES, SINGAPORE TEMPLATE OUT

Μόνο με την παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του κράτους δεν ασχολείται η τριμηνιαία έκθεση που εξέδωσε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή των Ελλήνων, για την περίοδο Απριλίου – Ιουνίου 2015. (Εδώ το πλήρες κείμενο). Για πολλοστή φορά και κατά παράβαση των όσων προβλέπουν οι σχετικοί νόμοι, το Γραφείο Προϋπολογισμού εξέδωσε ένα πολιτικό ντοκουμέντο, που από την αρχή μέχρι το τέλος υμνεί την πολιτική των πιστωτών και καταφέρεται ενάντια σε οποιαδήποτε εναλλακτική διατυπώθηκε ή ακολουθήθηκε ενάντια στην πλήρη παράδοση στους πιστωτές.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Οι πρώτες σελίδες, με τίτλο Σύνοψη και συμπεράσματα, που αναφέρονται σε θέματα τα οποία ούτε καν θίγονται στην υπόλοιπη έκθεση, αποτελούν ύμνο στα Μνημόνια και την πολιτική της λιτότητας. Οι συντάκτες της έκθεσης μάλιστα αποδίδουν όλες σχεδόν τις ευθύνες για την ύφεση στην πολιτική που ακολούθησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ η οποία, μέχρι και το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου, πρόβαλλε αντιστάσεις απέναντι στις απαιτήσεις των δανειστών, τιμώντας την εντολή που έλαβε από το εκλογικό σώμα. «Η αποχώρηση από τις διαπραγματεύσεις, η λήξη του προγράμματος προσαρμογής (τέλος Ιουνίου 2015), η διακοπή της αποπληρωμής δανείων στο ΔΝΤ και η προκήρυξη του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου επιδείνωσαν την οικονομική κατάσταση», αναφέρει από την πρώτη κιόλας σελίδα, αποφεύγοντας να αποδώσει τις ευθύνες που αναλογούν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα η οποία προκάλεσε την ασφυξία στην ελληνική οικονομία περιορίζοντας τη ρευστότητα. Στη συνέχεια, αναφέρει: «Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ) είχε εξ αρχής υποστηρίξει (πριν και μετά από τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015) ότι έπρεπε να επιτευχθεί το ταχύτερο δυνατό συμφωνία με τους θεσμούς». Στην επόμενη μάλιστα σελίδα το Γραφείο Προϋπολογισμού, σε μια προκλητική υπέρβαση των αρμοδιοτήτων του επικρίνει το «Όχι» του ελληνικού λαού, λες και είναι γραφείο Τύπου του «Ναι». Παρακάτω, το Γραφείο Προϋπολογισμού που δεν διστάζει να χρησιμοποιεί στην έκθεση του αποσπάσματα από ομιλίες της Μέρκελ, όπως τη φράση της πως «η εμπιστοσύνη αποτελεί το πιο σημαντικό νόμισμα» (την οποία προφανώς μετέφεραν μόνο και μόνο για να εκφράσουν την ιδεολογική τους προσήλωση στο Τέταρτο Ράιχ), επικρίνει τον πρώην υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη με αφορμή σχόλια και δηλώσεις του για την συμφωνία με τους πιστωτές. Φτάνουν μάλιστα στο σημείο να γράψουν πως ο χαρακτηρισμός της δήλωσης της Συνόδου Κορυφής ως «πραξικόπημα» είναι «παραπλανητικός και δεν διευκολύνει τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης καθώς εμποδίζει την ορθολογική συζήτηση για συγκεκριμένα μέτρα και μεταρρυθμίσεις». Το Γραφείο Προϋπολογισμού της ελληνικής Βουλής λοιπόν, ενάντια στον νομπελίστα οικονομολόγο Πολ Κρούγκμαν που πρώτος εισήγαγε τον όρο πραξικόπημα, για να εξελιχθεί σε λίγη ώρα και τουλάχιστον όσο διαρκούσαν οι δραματικές διαβουλεύσεις της κυβέρνησης με τους δανειστές τη μακρά νύχτα της 12ης Ιουλίου στο πιο δημοφιλές hashtag στον τόπο κοινωνικής δικτύωσης twitter.

Μίσος κατά του «εχθρού λαού»

Το πρόβλημα ξεκινάει από την τεράστια απόσταση που χωρίζει το Γραφείο Προϋπολογισμού από την ελληνική κοινωνία. Ζήλωσαν δόξα Μαρίας Αντουανέτας ουδέποτε συμπεριέλαβε με οργανικό τρόπο στην ανάλυσή του την έκρηξη της ανεργίας στο 26% ή της μετανάστευσης λόγω των μνημονίων. Ουδέποτε επίσης σεβάστηκε την λαϊκή βούληση! Ωθώντας στα άκρα την περιώνυμη ανεξαρτησία που περιβάλλει τη δράση αντίστοιχων οργανισμών και υπηρεσιών (από την κεντρική τράπεζα και τη στατιστική υπηρεσία μέχρι τη γενική γραμματεία δημοσίων εσόδων), την μετασχηματίζει σε ασυδοσία. Ως αποτέλεσμα έχει συγκροτηθεί ένας μηχανισμός αργυρώνητων μανδαρίνων που όσο γελοία υποτελείς αποδεικνύονται σε κάθε δοτό μηχανισμό (Τρόικα, Ευρωομάδα, Τασκ Φορς, κ.α.) τόσο αδυσώπητα εχθρικοί εμφανίζονται κατά του «εχθρού λαού». Ακόμη κι απέναντι στη βούλησή του όπως αυτή εκφράζεται σε κοινοβουλευτικές εκλογές ή σε δημοψηφίσματα… Τεκμήριο κι αυτό του ασύμμετρου κινδύνου που αποτελούν για τη σύγχρονη δημοκρατία!

 

Πραγματοποιήσεις και προβλέψεις για το ρυθμό μεγέθυνσης του πραγματικού ΑΕΠ της Ελλάδας και η αποδοτικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής

epikaira_LV

Η εμμονική και δογματική προσήλωση των συντακτών της τριμηνιαίας έκθεσης στις οδηγίες των πιστωτών οδηγεί το Γραφείο Προϋπολογισμού να υποτιμάει ακόμη και την αποτελεσματικότητα που θα έχουν τα νέα μέτρα λιτότητας, με κριτήριο πάντα τους ονομαστικούς τους στόχους, δηλαδή την εξισορρόπηση των δημόσιων οικονομικών. Γιατί, κανείς δεν αμφιβάλλει πώς το ζητούμενο δεν είναι η δημοσιονομική πειθαρχία, αλλά η διάλυση του κράτους πρόνοιας και του ασφαλιστικού συστήματος, η μείωση των μισθών, η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας κ.α. Με άλλα λόγια, η προώθηση του νεοφιλελεύθερου προγράμματος! Ωστόσο, σε ό,τι αφορά τους ονομαστικούς στόχους η ίδια η έκθεση διαπιστώνει πως «μία άμεση συνέπεια της ύφεσης, αλλά και της αλληλεπίδρασης της ύφεσης με τη δημοσιονομική προσαρμογή ήταν η κατακόρυφη πτώση της αποδοτικότητας των δημοσιονομικών παρεμβάσεων για τη βελτίωση του πρωτογενούς αποτελέσματος. Με άλλα λόγια, η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, όπως δείχνουν και τα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδας στο σχετικό διάγραμμα, γινόταν ολοένα και πιο δύσκολη. Συγκεκριμένα, ενώ το 2010 για κάθε 100 ευρώ μέτρων, το πρωτογενές έλλειμμα μειωνόταν κατά 66 ευρώ, το επόμενο έτος μειώθηκε στο ήμισυ (33 ευρώ) και το 2012 η αποδοτικότητα μειώθηκε εκ νέου δραματικά στα 14 ευρώ. Αρχικά, το 2013 αναμενόταν να ανακάμψει, παραμένοντας όμως πολύ χαμηλά (27 ευρώ) και όπως επισημαίνεται στην έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας, αυτή η βελτίωση οφείλεται στο γεγονός ότι οι παρεμβάσεις ήταν κατά 70% στο σκέλος των δαπανών, που βάσει της διεθνούς βιβλιογραφίας, επιτυγχάνουν περισσότερο διατηρήσιμα και λιγότερο υφεσιακά αποτελέσματα όσον αφορά τη δημοσιονομική προσαρμογή». Ακόμη κι έτσι όμως, το Γραφείο Προϋπολογισμού δεν προτείνει τον τερματισμό των μέτρων λιτότητας που αναφέρονται στο σκέλος των εσόδων. Παρότι περιγράφει την αναποτελεσματικότητά τους σταματάει εκεί, απρόθυμο να παρέμβει στη χάραξη πολιτικής, όπως με …περισσή παρρησία πράττει όταν διαβάλλει την πολιτική αντίστασης στις απαιτήσεις των πιστωτών.

Κινδυνολογία για τη δραχμή

Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής καταστρέφει και τα τελευταία ίχνη αξιοπιστίας και επιστημονικού του κύρους όταν επαναλαμβάνει την κινδυνολογία περί εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ. Αντί για μια σε βάθος διερεύνηση και μεταφορά των επιχειρημάτων και των δύο πλευρών για πολλοστή φορά ξαναδιαβάζουμε περί «φαύλου κύκλου υποτιμήσεων και πληθωρισμού», λες και δεν μπορεί το νέο νόμισμα να συνδεθεί με το ευρώ για ένα χρονικό διάστημα, ή εντελώς αστήριχτες και κενές περιεχομένου, αν και πομπώδεις διαπιστώσεις του τύπου: «σε τέτοιες διεργασίες πληρώνουν τον λογαριασμό οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες». Ενώ σε «διεργασίες» όπως αυτή που εφαρμόζεται σήμερα ο λογαριασμός πληρώνεται από τις ανώτερες κοινωνικές ομάδες κι οι πιο ευάλωτες βελτιώνουν την κοινωνική τους θέση, να υποθέσουμε…

Εν κατακλείδι, η τριμηνιαία έκθεση του γραφείου προϋπολογισμού το μόνο που προσθέτει είναι αλλεπάλληλες και κακόηχες επαναλήψεις κινδυνολογιών και απειλών, που πέντε χρόνια μετά το πρώτο σοκ ακούγονται γραφικές…

http://www.leonidasvatikiotis.gr

Μας εξαθλίωσαν για χάρη των γερμανικών και γαλλικών τραπεζών (Επίκαιρα, 16-22/4/2015)

deutschebank2342015Πολλαπλά εκτεθειμένοι εμφανίζονται οι πιστωτές της Ελλάδας κι ειδικότερα η Ευρωπαϊκή Ένωση με βάση όσα αναφέρονται στην κατατοπιστικότατη μελέτη για τις λεπτομέρειες του πρώτου δανείου προς την Ελλάδα που εξέδωσε το Κέντρο για την Διεθνή Καινοτομία στη Διακυβέρνηση (CIGI, Centre for International Governance Innovation) (Εδώ η πλήρης έκθεση). Συντάκτης της έκθεσης είναι ο βραβευμένος δημοσιογράφος και συγγραφέας Πολ Μπλουστάιν που έχει εργαστεί στις εφημερίδες Washington Post και Wall Street Journal. Δεν αμφισβητείται επομένως η αξιοπιστία των ευρημάτων του…

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Ο Μπλουστάιν έρχεται κι αυτός με τη σειρά του να απαντήσει στο πολύ απλό ερώτημα που τέθηκε από την πρώτη ημέρα που ξέσπασε η κρίση: Γιατί δεν είχε προκριθεί η πολύ απλή λύση του κουρέματος των ελληνικών ομολόγων από το 2010 κιόλας, όταν άπαντες διαπίστωναν πως το πρόβλημα της Ελλάδας δεν ήταν έλλειψη ρευστότητας, αλλά αδυναμίας εξυπηρέτησης του χρέους; Γιατί μια λύση που είχε επιλεγεί σε πολλές άλλες πρόσφατες περιπτώσεις απορρίφθηκε το 2010 για την Ελλάδα; Η απάντηση που δίνει ο συγγραφέας είναι ότι απορρίφθηκε για να μην θιγούν τα συμφέροντα των γαλλικών και γερμανικών τραπεζών! Σε αυτό το βωμό για τον συγγραφέα «τα νόμιμα συμφέροντα της Ελλάδας αναμφισβήτητα θυσιάστηκαν. Με τις στερήσεις που υπέμεινε ο ελληνικός λαός υπέφερε πολύ περισσότερα απ’ όσα ήταν αναγκαία, καθώς η εθνική οικονομία συρρικνώθηκε κατά 22% από το 2008 κι η ανεργία έφτασε το 27%. Μεταξύ των οικονομολόγων υπάρχει μια ευρεία συμφωνία ότι το ελληνικό χρέος θα έπρεπε να αναδιαρθρωθεί πολύ νωρίτερα, με πολλούς να υποστηρίζουν ότι το 2010 ήταν ο ιδανικός χρόνος. Αναμφισβήτητα, η διάσωση αποδείχθηκε δώρο για πολλές ευρωπαϊκές τράπεζες που πληρώθηκαν πλήρως και εγκαίρως με δεκάδες δισ. ευρώ που ήταν η αξία των ελληνικών ομολόγων τα οποία έληγαν το 2010, 2011 και στις αρχές του 2012. Τα κέρδη τους, εν τούτοις, επιδοτήθηκαν ουσιαστικά από τους φορολογούμενους που ανέλαβαν το βάρος και τον κίνδυνο των επίσημων δανείων που δόθηκαν στην Αθήνα». Εν ολίγοις τον λογαριασμό των γερμανο-γαλλικών τραπεζών δεν τον πλήρωσε μόνο η Ελλάδα αλλά κι οι ευρωπαίοι φορολογούμενοι στους οποίους υποτίθεται ότι οφείλουμε χάρη επειδή μας έσωσαν από το υστέρημά τους. Αυτή είναι η ερμηνεία που πλασάρει όχι μόνο η Μέρκελ αλλά και τα μνημονιακά κόμματα εντός Ελλάδας για να αποκρύψουν πως η διάσωση της Ελλάδας ήταν εξ αρχής διάσωση των τραπεζών.

Ούρλιαζε ο Τρισέ

Στην μελέτη του αμερικανού δημοσιογράφου αναφέρεται πως αξιωματούχοι του ΔΝΤ δεν έκρυβαν από τις συζητήσεις τους με ευρωπαίους αξιωματούχους τον Απρίλιο του 2010 πόσο πιθανό ήταν το ενδεχόμενο το ελληνικό χρέος να τεθεί εκτός ελέγχου, όπως έχει συμβεί σήμερα ξεπερνώντας το 175% του ΑΕΠ. (Εξέλιξη που αποκαλύπτει πόσο αστείες επιστημονικά ήταν οι μελέτες βιωσιμότητας του χρέους που συνόδευαν τα σχέδια του ΔΝΤ). Στελέχη του ΔΝΤ έτσι υποδείκνυαν την λύση του κουρέματος των ομολόγων. «Ένα τέτοιο συμπέρασμα ήταν απλώς απαράδεκτο για τους σημαντικότερους ηγέτες της Ευρώπης, ο πιο άτεγκτος εκ των οποίων ήταν ο πρόεδρος της ΕΚΤ, Ζαν Κλοντ Τρισέ. Το θέμα τέθηκε σε μία συνάντηση της ΕΚΤ την άνοιξη του 2010, όταν ο Γιούργκεν Σταρκ, που συμμετείχε στο εξαμελές εκτελεστικό συμβούλιο, συμφώνησε ότι το ελληνικό χρέος ήταν μη βιώσιμο κι επομένως η λύση έπρεπε να περιλαμβάνει απώλειες για τους ιδιώτες πιστωτές. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ “εξερράγη” σύμφωνα με έναν παραβρισκόμενο. “Ο Τρισέ είπε ‘είμαστε μια οικονομική και νομισματική ένωση και δεν επιτρέπονται αναδιαρθρώσεις χρέους’” θυμόταν αυτό το άτομο. “Ούρλιαζε”». Ο λόγος για τον οποίο ο Ζαν Κλοντ Τρισέ ούρλιαζε σαν χούλιγκαν, εγκαταλείποντας κάθε πρωτόκολλο ήταν πολύ απλός: «Η έκθεση των γαλλικών τραπεζών στην Ελλάδα ήταν 60 δις. ευρώ και των γερμανικών 35 δις. ευρώ. Αν υποχρεώνονταν να αναλάβουν υπερβολικές απώλειες στα ελληνικά ομόλογα – και στα ομόλογα άλλων κρατών της ευρωζώνης που διακρατούσαν επίσης – τότε η βιωσιμότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος θα αμφισβητούνταν»! Με άλλα λόγια ο πρόεδρος της τράπεζας που είχε την ευθύνη του κοινού νομίσματος αποφάσισε με τα ίδια κριτήρια που θα αποφάσιζαν κι οι μεγαλομέτοχοι της Credit Agricole. Τα δικά τους συμφέροντα εξυπηρέτησε (που όλως τυχαίως συμπίπτουν με τα συμφέροντα του ευρώ) κι όχι τα συμφέροντα των ευρωπαίων πολιτών ή ακόμη και των οικονομιών που απαρτίζουν την ευρωζώνη κι έκτοτε συνεχίζουν να παραδέρνουν στην ύφεση.

Το πραγματικό περιεχόμενο της ελληνικής «διάσωσης» συζητήθηκε χωρίς περιστροφές και υπεκφυγές ακόμη και στην επίσημη συνεδρίαση του ΔΝΤ στις 9 Μαΐου 2010, όταν εγκρίθηκε το δάνειο. Εκεί ο αντιπρόσωπος της Βραζιλίας, Πάουλο Νογκουέιρα Μπατίστα, διατύπωσε τα πιο καυστικά σχόλια, παρότι κι άλλοι αντιπρόσωποι εξέφρασαν τις αμφιβολίες τους. Με τα λόγια του, το πρόγραμμα της Ελλάδας «δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως διάσωση της Ελλάδας, που θα πρέπει να υποστεί μια στρεβλή προσαρμογή, αλλά ως διάσωση των ιδιωτών ομολογιούχων της Ελλάδας, κυρίως των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων».

Η ΕΚΤ υπηρέτης των τραπεζών

Το πολιτικά ανατριχιαστικό περιστατικό με τον Τρισέ που στρίγκλιζε σαν μαινάδα (αρκεί να σκεφτούμε ότι την ίδια περίοδο στην Ελλάδα όποιος μίλαγε για διαγραφή του χρέους ή κούρεμα των ομολόγων χαρακτηριζόταν τυχοδιώκτης κι επικίνδυνος για τα εθνικά συμφέροντα) φέρνει στην επιφάνεια, με τον πιο ανάγλυφο τρόπο, την σύγκρουση συμφέροντος μεταξύ Ελλάδας και ευρωζώνης. Ό,τι συνέφερε το ευρώ (αναβολή του κουρέματος μέχρι να ξεφορτωθούν τα ελληνικά ομόλογα οι ευρωπαϊκές τράπεζες) αποτελούσε κόλαφο για την Ελλάδα κι ό,τι συνέφερε την Ελλάδα (κούρεμα ομολόγων όσο το δυνατό συντομότερα, όσο το δυνατόν περισσότερο) θα τίναζε στον αέρα τις ευρωπαϊκές τράπεζες και το ευρώ. Τα συμφέροντα του ελληνικού λαού επομένως υποθηκεύτηκαν από την στιγμή που προκρίθηκε η παραμονή στο ευρώ κι η υποταγή στις αποφάσεις της ΕΚΤ. Το αποτέλεσμα ήταν τα (αντικρουόμενα σε σχέση με το ευρώ) συμφέροντα του ελληνικού λαού να θυσιαστούν και η εξαθλίωση, όπως επιβλήθηκε με το μνημόνιο που συνόδευε το πρώτο δάνειο ύψους 110 δισ. ευρώ, να βαδίζει χέρι – χέρι με την υποτέλεια.

Οι απερίγραπτες σκηνές δουλικότητας που περιγράφει ο Μπλουστάιν εξιστορώντας την ελληνική «διάσωση» έχουν στη βάση τους την ευρω-κατοχή. Αναφέρει χαρακτηριστικά: «Σε μια τυπική διαπραγμάτευση με μια χώρα που ζητάει δάνειο από το ΔΝΤ, οι διαπραγματευτές του Ταμείου κάθονται απέναντι από την κεντρική τράπεζα και το υπουργείο Οικονομικών, με την προσδοκία ότι οι όροι του δανείου θα υποχρεώσουν την κεντρική τράπεζα να εφαρμόσει συγκεκριμένες πολιτικές. Στις διαπραγματεύσεις της Αθήνας αντιθέτως, το Ταμείο, έπρεπε να εγκλιματιστεί σε μια κατάσταση όπου συμμαχούσε με την ΕΚΤ, με τις τύψεις να αφθονούν όσο προχωρούσαν οι πρώτες συναντήσεις της Τρόικας». Μια ωραία ατμόσφαιρα επικρατούσε εν ολίγοις στην Αθήνα, όταν ακόμη κι η πιο υπανάπτυκτη χώρα που έμπαινε κάτω από το ζυγό του ΔΝΤ, πρόβαλε και κάποια αντίσταση στις υποδείξεις του. Στην Αθήνα ούτε αυτό…

Αποκαλυπτική είναι η έκθεση και σε ό,τι αφορά τις προστριβές που εμφανίζονταν στο εσωτερικό της Τρόικας. Η αρχή που ακολουθούσαν, σύμφωνα με δηλώσεις στελεχών της Τρόικας ήταν η ενδεδειγμένη με βάση τις αρχές της παιδαγωγικής: pas devant les enfants! Κοινώς, όχι μπροστά στα παιδιά, με τα παιδιά να είναι η ελληνική κυβέρνηση. Στις συγκρούσεις που ξέσπαγαν μεταξύ του ΔΝΤ και των ευρωπαίων (ΕΚΤ και Επιτροπή) την πιο σκληρή γραμμή εξέφραζαν πάντα οι Ευρωπαίοι, ενώ το ΔΝΤ «ευνοούσε μια πιο σταδιακή προσέγγιση στη λιτότητα σε σχέση με τους άλλους», σύμφωνα με τον Μπλουστάιν. Χώρια των άλλων πρωτοτυπιών στην Ελλάδα το ΔΝΤ αποδείχθηκε πως είναι το μικρότερο κακό. Ας είναι καλά η Γερμανία…

Μειώσεις σε συντάξεις απαιτούν οι δανειστές (Πριν, 19 Απριλίου 2015)

pensionsΜε επίθεση απ’ όλα τα μέτωπα συνεχίστηκαν οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με τους δανειστές την εβδομάδα που πέρασε, ενώ αδύνατο πλέον θεωρείται και το ενδεχόμενο της συμφωνίας, που θα απελευθέρωνε την δόση των 7,2 δισ. ευρώ, στη συνεδρίαση του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στη Ρίγα της Λετονίας, στις 24 Απριλίου.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Οι πιέσεις που ξεκίνησαν από τους Ευρωπαίους, με τον γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε να σέρνει τον χορό, και συνεχίστηκαν με την υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας από τον οίκο αξιολόγησης  Στάνταρ & Πουρς, ολοκληρώθηκαν από την αμερικανική πολιτική ηγεσία που κάλεσε ευθέως την κυβέρνηση να υιοθετήσει αντεργατικές μεταρρυθμίσεις! Χωρίς περιστροφές ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα σε συνέντευξη που έδωσε προχθές Παρασκευή με τον ιταλό πρωθυπουργό Ματέο Ρέντσι τόνισε ότι «οι Έλληνες πρέπει να κάνουν ευέλικτη την αγορά εργασίας», δείχνοντας μάλιστα ως πρότυπο τον ιταλό πρωθυπουργό! Η ευθεία παρέμβαση των ΗΠΑ στο αδιέξοδο που έχει εμφανιστεί στις διαπραγματεύσεις φέρνει στην επιφάνεια και το επίδικο των αντιπαραθέσεων, με τους πιστωτές να πιέζουν για την εφαρμογή αντιλαϊκών μέτρων που δεν έχουν καμία σχέση με την δημοσιονομική ισορροπία και τα δημόσια έσοδα.

Το ίδιο φάνηκε κι από την παρέμβαση του γερμανού υπουργού, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε που κατηγόρησε την ελληνική κυβέρνηση ότι κατέστρεψε όλη την πρόοδο που είχε συντελεστεί μέχρι σήμερα. Τα στοιχεία ωστόσο τον διαψεύδουν! Με βάση ανακοινώσεις της ελληνικής στατιστικής υπηρεσίας, το 2014, όταν δηλαδή στην κυβέρνηση ήταν η μαριονέτα των πιστωτών, Αντώνης Σαμαράς, έκλεισε με πρωτογενές πλεόνασμα μόλις 0,4% όταν η δέσμευση ήταν για 1,5%. Επίσης, τα έσοδα της γενικής κυβέρνησης έφτασαν τα 82 δισ. ευρώ (45,8% του ΑΕΠ), όταν στο τέλος του 2013 ανήλθαν στα 87,1 δισ. (47,8% του ΑΕΠ). Πιστός ο Σόιμπλε στην απόφασή τους να θυσιαστούν τα δημοσιονομικά μεγέθη στον βωμό των αντεργατικών μεταρρυθμίσεων (στο πλαίσιο της οποίας απόφασης το δημόσιο χρέος έκλεισε το 2014 στο 177% του ΑΕΠ) έκανε το άσπρο μαύρο, εμφανίζοντας την παταγώδη αποτυχία του Σαμαρά ακόμη και να πετύχει ό,τι έγινε ένα χρόνο πριν, ως επιτυχία.

Στόχος των «θεσμών», δηλαδή ΕΕ και ΔΝΤ, πέρα από την εφαρμογή αντεργατικών μεταρρυθμίσεων είναι κι ένα νέο αντιασφαλιστικό τερατούργημα, που θα μειώσει τις συντάξεις. Θεωρώντας ως αιτία πολέμου οι πιστωτές την κατάργηση της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος από την ελληνική κυβέρνηση αυτό που ζητούν είναι την μείωση του δημοσιονομικού βάρους που προκαλεί το ασφαλιστικό σύστημα. Σε αυτή την κατεύθυνση αξιοποιούν πρόσφατα στοιχεία της Γιούροστατ, βάσει των οποίων η Ελλάδα το 2012 είχε το ρεκόρ των συνταξιοδοτικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ (17,5%), με την δεύτερη θέση να ανήκει στην Ιταλία (16,5%) και την τρίτη στην Γαλλία (15,5%). Ο συγκεκριμένος δείκτης ωστόσο δεν είναι αξιόπιστος λόγω της κατακρήμνισης (εξ αιτίας των Μνημονίων) του ελληνικού ΑΕΠ την συγκεκριμένη χρονιά, που ως αποτέλεσμα έχει να υπερδιογκώνεται με πλαστό τρόπο ο αριθμητής: οι συντάξεις ως ποσοστό. Αν εξετάζαμε τις συνταξιοδοτικές δαπάνες ως ποσοστό του δυνητικού ΑΕΠ (δηλαδή του παραγόμενου προϊόντος σε συνθήκες πλήρους ή σχεδόν πλήρους απασχόλησης των συντελεστών), όπως έκανε η εφημερίδα Γουόλ Στριτ Τζέρναλ στις 27 Φεβρουαρίου 2015 (εδώ το σχετικό δημοσίευμα), τότε οι ελληνικές επιδόσεις θα μειώνονταν αισθητά φτάνοντας στο 15%, ενώ τα πρωτεία θα κρατούσε η Ιταλία. Το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα αντιμετωπίζεται στις πραγματικές του διαστάσεις αν δούμε τρία άλλα μεγέθη: τι ύψους συντάξεις παίρνουν οι συνταξιούχοι κι επίσης σε συγκριτική βάση ποιο είναι το ποσοστό αναπλήρωσης και η συνταξιοδοτική δαπάνη κατά κάτοικο.

Πρώτο, με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Ενιαίου Συστήματος Ελέγχου Πληρωμών και Συντάξεων «Ήλιος», του υπουργείου Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας που αφορούν τον Ιανουάριο του 2015 (εδώ η σχετική έκθεση) το μέσο εισόδημα (προ φόρων και κρατήσεων) των 2.023.616 συνταξιούχων γήρατος (σε ένα σύνολο συνταξιούχων 2.654.198) ανερχόταν σε 956,83 ευρώ. Οι μισοί δε απ’ αυτούς τους συνταξιούχους (1.011.781 άτομα) έπαιρναν σύνταξη κάτω από 800 ευρώ! Ό,τι και να λένε οι στατιστικές, όταν οι μισοί συνταξιούχοι πρέπει να επιβιώσουν τον μήνα με λιγότερα από 800 ευρώ, είναι εμφανές ότι μόνο ως ανέκδοτο μπορεί το ασφαλιστικό σύστημα να χαρακτηριστεί όχι απλώς γενναιόδωρο, αλλά κι ως το πιο γενναιόδωρο της Ευρώπης. Δεύτερο, με βάση την έκθεση του ΟΟΣΑ (εδώ η σχετική έκθεση), Pensions at a glance 2013 (Συντάξεις με μια ματιά 2013), όπου αναφέρεται πως για το 2013 οι συνταξιοδοτικές δαπάνες στην Ελλάδα μειώθηκαν στο 13% του ΑΕΠ, το ποσοστό αναπλήρωσης στην Ελλάδα ανέρχεται σε 53,9% όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ ήταν 54,4%. Στην Ελλάδα επομένως οι συντάξεις ήταν χαμηλότερες των (ήδη σχετικά χαμηλών) μισθών σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες. Τρίτο, εξετάζοντας την συνταξιοδοτική δαπάνη κατά κάτοικο, όπως παρατίθεται στον διπλανό πίνακα, βλέπουμε ότι στην Ελλάδα (που ενώ ήταν σταθερή μέχρι και το 2011 αυξάνεται απότομα το 2012 λόγω του μαζικού κύματος πρόωρων συνταξιοδοτήσεων) οι δαπάνες για συντάξεις γήρατος ανέρχονται στο 72% του μέσου όρου της ΕΕ των 28 (2.241,31 ευρώ) και στο 65% του μέσου όρου της ευρωζώνης των 18 (2.472,02 ευρώ). Στην βάση των παραπάνω, και προς διάψευση των εντυπώσεων που δημιουργούνται για «καλοπληρωμένους συνταξιούχους», χρειάζεται να αναφερθεί πως ο κίνδυνος φτώχειας στην Ελλάδα μεταξύ των συνταξιούχων φτάνει στο 15%, όταν ο μέσος όρος της ευρωζώνης ανέρχεται στο 13%! Οι συνταξιούχοι της Ελλάδας επομένως, μιας χώρας που υποτίθεται πως κρατάει τα σκήπτρα στις συνταξιοδοτικές δαπάνες, βρίσκονται πιο κοντά στη φτώχεια απ’ τον μέσο συνταξιούχο της ευρωζώνης…

Σε σενάρια διπλού νομίσματος οδηγεί η εξυπηρέτηση του χρέους προς το ΔΝΤ

Με ποιοτικούς όρους, το πρόβλημα των «πολλών συνταξιούχων της Ελλάδας» είναι επίσης η άλλη όψη ταξικών πολιτικών που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια και φόρτωναν στα ασφαλιστικά ταμεία το κόστος των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι τράπεζες που μόλις τα προηγούμενα χρόνια οδήγησαν σε «εθελούσια έξοδο» 15.000 υπαλλήλους, χωρίς ποτέ να καταβάλουν το σχετικό κόστος στα ταμεία, εν προκειμένω το Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης, με τη διοίκηση της Άλφα Μπανκ να πρωτοστατεί στη στάση πληρωμών. Ταυτόχρονα, οι μύδροι που εξαπολύει από το οικονομικό της δελτίο στις υψηλές συνταξιοδοτικές δαπάνες φτάνουν την υποκρισία στο έσχατο της όριο… Καλύτερη εικόνα των ιδιομορφιών του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος αποκτούμε αν δούμε επίσης τις συνταξιοδοτικές δαπάνες στους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Στη σχετική κατάταξη η Ελλάδα καταλαμβάνει την 10η θέση. Μετά από Λουξεμβούργο, Αυστρία, Ολλανδία, Γαλλία, Φινλανδία, Βέλγιο, Ιρλανδία, Ιταλία και Γερμανία. Κάτω δε και από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Με αυτό το φίλτρο δεν απομονώνονται μόνο οι πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, αλλά επιπλέον αναδεικνύεται το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας όπως αποτυπώνεται στο ασυνήθιστα υψηλό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα ποσοστό (20%) του πληθυσμού που είναι άνω των 65 ετών κι εξηγεί πως εν τέλει το πρόβλημα δεν είναι οι πολλοί συνταξιούχοι, αλλά οι …λίγοι εργαζόμενοι. Παραμόρφωση που οδηγήθηκε σε παροξυσμό με τις πολιτικές των Μνημονίων από το 2010 και μετά.

Η ελληνική κυβέρνηση, εν κατακλείδι, έχει σοβαρότατους λόγους να συνεχίσει να επιμένει πως το ασφαλιστικό σύστημα δεν επιδέχεται καμιάς συντηρητικής αναμόρφωσης. Το αν θα φανεί μέχρι τέλους συνεπής είναι φυσικά άλλο θέμα. Η απροθυμία της μέχρι στιγμής να διακόψει τις διαπραγματεύσεις, όταν το αδιέξοδο είναι πασιφανές, και να προχωρήσει σε στάση πληρωμών πρώτα και κύρια στο ΔΝΤ προοιωνίζεται μια ατιμωτική συμφωνία με τους δανειστές. ΕΕ και ΔΝΤ από την άλλη την ίδια στιγμή που τα έχουν …στυλώσει ανοίγουν την στρόφιγγα της έκτακτης χρηματοδότησης μέσω ELA (όπως έκαναν στις 14 Απριλίου εγκρίνοντας 800 εκ. ευρώ επιπλέον) όχι μόνο για να διατηρηθεί εν ζωή το τραπεζικό σύστημα αλλά και για να φανεί πως οι υποχωρήσεις της κυβέρνησης ανταμείβονται.

Θανάσιμη απειλή ωστόσο προς τους εργαζόμενους αποτελούν τα σενάρια πληρωμής των δημοσίων υπαλλήλων με υποσχετικές (IOU) που επανέρχονται με σταθερό τρόπο. Σημείο αφετηρίας τους δεν είναι μόνο η άρνηση των δανειστών να ξεπαγώσουν τα 7,2 δις. ευρώ. Είναι επίσης κι η πρόθεση της κυβέρνησης να πληρώσει με κάθε κόστος τις δόσεις στο ΔΝΤ (746,6 εκ. στις 12 Μαΐου, 1,53 δισ. τον Ιούνιο, 448 εκ. στις 13 Ιουλίου, κοκ.) και τα ομόλογα που λήγουν η οποία προκαλεί, πρωτογενώς, το πρόβλημα. Με αυτό τον τρόπο η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ απειλεί να μετατρέψει την στάση πληρωμών των πιστωτών προς την ίδια σε στάση πληρωμών της κυβέρνησης προς τους δημόσιους υπαλλήλους, που θα πληρώσουν τον λογαριασμό. Γι’ αυτό το λόγο η άμεση κήρυξη χρεοστασίου στους δανειστές κι η μονομερή διαγραφή του χρέους αποτελούν μονόδρομο για να σωθούν τα λαϊκά εισοδήματα.