Χαϊδεύει τον Ερντογάν η Ευρωπαϊκή Ένωση

Όνειρο θερινής νυχτός θα αποδειχθεί πολύ σύντομα η φιλοδοξία της Αθήνας και της Λευκωσίας για επιβολή αυστηρών κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης εναντίον της Τουρκίας. Οι κυρώσεις που θα επιβληθούν, όπως είναι το πιθανότερο στη Σύνοδο Κορυφής της 24ης και 25ης Σεπτεμβρίου έτσι ώστε να διασκεδασθεί η εδραιωμένη αντίληψη ότι η ΕΕ και πιο συγκεκριμένα η Γερμανία που ασκεί την κυκλική προεδρία το συγκεκριμένο εξάμηνο ανέχεται τις προκλήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Μεσόγειο, θα είναι επιδερμικές και ήσσονος σημασίας. Επ’ ουδενί με άλλα λόγια δεν πρόκειται να επιφέρουν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις στην Τουρκία, όπως θα έπρεπε να γίνει λόγω των καταστρατηγήσεων του διεθνούς δικαίου και των διαρκών απειλών για πολεμική εμπλοκή που εξαπολύει η Άγκυρα απέναντι σε δύο μέλη της ΕΕ.

Αν κρίνουμε από την θέση που καταλαμβάνουν τα ελληνοτουρκικά στον Ευρωπαϊκό Τύπο, το θέμα των τουρκικών απειλών απέναντι στην Ελλάδα και την Τουρκία βρίσκεται πολύ χαμηλά στην ατζέντα τους. Κι αυτή είναι μια ιεράρχηση που αντανακλά τις προτεραιότητες και τα υλικά συμφέροντα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Εφ’ όσον η Μέρκελ κρίνει ότι δεν θέλει να χάσει από πελάτη της γερμανικής βιομηχανίας όπλων τον Ερντογάν, κι ας έχει μετατρέψει την Τουρκία σε μια απέραντη φυλακή, σύσσωμος ο ευρωπαϊκός Τύπος το υποβαθμίζει. Εξαίρεση σε αυτή την διαχείριση αποτέλεσε ο γαλλικός Τύπος όταν συγκεκριμένα ο Μακρόν αποφάσισε να συνεργαστεί με την Ελλάδα κι αυτή του η απόφαση μάλιστα υπαγορεύτηκε από δύο λόγους.

Αρχικά για να βάλει ένα φρένο στην επέκταση της Τουρκίας σε σφαίρες επιρροής που ανέκαθεν αποτελούσαν προνομιακό πεδίο της Γαλλίας, όπως η Αφρική. Την γαλλική πρωτοκαθεδρία νότια της Μεσογείου που σεβάστηκαν ακόμη κι οι Αμερικάνοι φαίνεται να γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του ο Ερντογάν χτίζοντας διμερείς σχέσεις ακόμη και με μη μουσουλμανικές χώρες. Δευτερευόντως, ο φιλελληνισμός του Μακρόν εκδηλώθηκε έναντι αδρών οικονομικών ανταλλαγμάτων. Η σχεδιαζόμενη αγορά μιας μοίρας μαχητικών αεροσκαφών Ραφάλ ύψους 1,5 δισ. ευρώ, η πιθανή ένταξη στη δύναμη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού δύο τουλάχιστον φρεγατών Μπελχάρα, αν κι εφ’ όσον φυσικά το επιτρέψουν Γερμανοί κι Αμερικάνοι, και η απόφαση για τη συντήρηση των 44 αεροσκαφών Μιράζ είναι το τίμημα που θα εισπράξει το Παρίσι για τη συμπαράσταση του προς την Ελλάδα. Αναγκαίο να ειπωθεί ότι το κόστος της γαλλικής φιλίας, που αναμένεται να ξεκαθαρισθεί στη σύνοδο της Κορσικής (όπου η Γαλλία θα επικυρώσει μια άτυπη ένωση του ευρωπαϊκού Νότου υπό την ηγεμονία της) όσο κι αν καταβληθεί σε βάθος χρόνου, θα οδηγήσει σε εκτροχιασμό τα δημόσια οικονομικά και θα αποτελέσει νέα αιτία συρρίκνωσης των κοινωνικών δαπανών στην Ελλάδα. Χωρίς και πάλι αυτή η θωράκιση (η αποτελεσματικότητα της οποίας αμφισβητείται πολλαπλώς από εμπειρογνώμονες του ελληνικού στρατού) να ακυρώσει τις τουρκικές βλέψεις. Γι’ αυτό τον λόγο είναι απευκταία, ως ένα ακόμη σχέδιο πρόσδεσης στο άρμα του ιμπεριαλισμού και δεν πρέπει να υλοποιηθεί!

Αν και ακραίο, πέρα για πέρα ενδεικτικό στοιχείο της βαθιά φιλοτουρκικής στάση που τηρεί η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτέλεσε η επίσκεψη του προέδρου του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Ρόμπερτ Σπάνο στην Τουρκία. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου το οποίο υποτίθεται ότι προστατεύει αξίες όπως ο σεβασμός στη ζωή, το δικαίωμα στην ελευθερία της άποψης και της πολιτικής δράσης μετατράπηκε σε μαριονέτα, σε ένα άβουλο ζωάκι που επιδείκνυε ο Ερντογάν διαφημίζοντας την ευκολία με την οποία χειρίζεται την ευρωπαϊκή γραφειοκρατία που πετάει τη σκούφια της φυσικά για τραπεζώματα, φιλοφρονήσεις κι εξωτικά ταξίδια. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου αποδείχτηκε τόσο αφελής που συναντήθηκε όχι μόνο με τον πρόεδρο Ερντογάν λίγες μόνο ημέρες μετά τον θάνατο στη φυλακή ηρωικών δικηγόρων που υπερασπίζονταν διωκόμενους πολίτες.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού  Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποδείχτηκε τόσο εγκληματικά ανίδεος ώστε επισκέφθηκε και την πόλη Μαρντίν στο τουρκικό Κουρδιστάν, όπου ο εκλεγμένος δήμαρχός της παύτηκε από την κυβέρνηση κατηγορούμενος για σχέσεις με το κεντροαριστερό HDP. Και δεν ήταν ο μόνος. Συνολικά, 51 δήμαρχοι από τους 63 που εκλέχτηκαν με τη στήριξή του HDP παύτηκαν πέρυσι από τον Ερντογάν. Η επίσκεψη του ευρωπαίου αξιωματούχου προκάλεσε ομοβροντία αντιδράσεων από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλες της αντιπολίτευσης στην Τουρκία, που κατήγγειλαν μάλιστα ότι ζήτησαν να συναντηθούν μαζί του για να του δείξουν με τεκμήρια το ολοκληρωτικό καθεστώς διώξεων που έχει επιβάλλει στο εσωτερικό της Τουρκίας ο ισλαμιστής Ερντογάν, κι ο Ρόμπερτ Σπάνο αρνήθηκε!

Έτσι έμαθαν κι οι δημοκρατικοί πολίτες πόσο κούφια κι άνευ αντικρίσματος είναι τα μεγάλα ευρωπαϊκά λόγια περί αλληλεγγύης, ανθρωπισμού, κ.λπ., κ.λπ.

Ήττα Μητσοτάκη από Ευρωπαίους

Με την απέραντη ικανοποίηση και την απόλυτη βεβαιότητα πώς η Ελλάδα θα συνεχίσει να λειτουργεί σαν ο «πορτιέρης» της «Ευρώπης –φρούριο» αναχώρησαν από τον Έβρο οι τρεις επικεφαλής των κορυφαίων ευρωπαϊκών θεσμών, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Επιτροπής, Σαρλ Μισέλ, πρόεδρος του Συμβουλίου και Νταβίντ Σασόλι, πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου. Φεύγοντας άφησαν πέραν της υπόσχεσης για ενίσχυση της (ούτως ή άλλως αμφιλεγόμενης) Frontex και 700 εκ. ευρώ που είναι αβέβαιο μάλιστα αν θα δοθούν σε ρευστό ή θα χορηγηθούν υπό την μορφή βοήθειας (κουβέρτες, κ.α.).

Η επίσκεψη των Ευρωπαίων δεν ικανοποίησε τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί τόσο στην κυβέρνηση (λιγότερο) όσο και στην κοινωνία (περισσότερο) και συμπυκνώνονταν στη ελπίδα να γίνουν πράξη οι κατά καιρούς υποσχέσεις πολλών ευρωπαίων ηγετών για αναλογικό επιμερισμό των προσφύγων στις χώρες τους. Καθόλου τυχαία δεν ήταν η δήλωση του γερμανού υπουργού Εσωτερικών, Χορστ Ζεεχόφερ, από το Βερολίνο όπως μεταφέρθηκε από την ιστοσελίδα Anatropinews: «Αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση όπου οι άνθρωποι εργαλειοποιούνται και πιστεύω θα ήταν λάθος να ξεκινήσουμε τώρα μια συζήτηση για κατανομή και ποσοστώσεις». Ενδιαφέρον έχει και το σκεπτικό του: «Η κατανομή αυτών των ανθρώπων μέσα στην Ευρώπη για εμάς θα σήμαινε ότι τους προσκαλούμε με αποτέλεσμα την επόμενη στιγμή της κατανομής να βλέπαμε άλλους 20-30.000 στα σύνορα μας». Η ΕΕ επομένως δεν υλοποιεί την υπόσχεσή της για να μην ενθαρρύνει νέα κύματα προσφύγων. Τους αφήνει να στοιβάζονται στα ελληνικά νησιά, που έχουν προ πολλού ξεπεράσει τα όρια αντοχών τους, μόνο και μόνο για να μην ακολουθήσουν κι άλλοι!

Η Ελλάδα επομένως εξαγοράζει την συμμετοχή της στην ΕΕ, το προνόμιο να παραμένει στην ΕΕ, αναλαμβάνοντας τον βρόμικο ρόλο να φυλάει τα σύνορα της, στο πιο επικίνδυνο μάλιστα σημείο. Αυτό είναι το νόημα της δήλωσης ότι η Ελλάδα αποτελεί ασπίδα της Ευρώπης, που ακούσαμε ξανά και ξανά: σας πληρώνουμε για να χτίζετε κέντρα κράτηση να μετατρέψετε τα νησιά σας σε φυλακές και θάλασσες και ποτάμια σε υγρούς τάφους.

Η επίσκεψη των Ευρωπαίων στον Έβρο επεφύλασσε κι άλλη μια αρνητική έκπληξη για την κυβέρνηση της ΝΔ. Ήταν η δήλωση της Γερμανίδας αριστοκράτισσας, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ότι «η Τουρκία δεν είναι εχθρός μας». Η Ελλάδα έτσι απέτυχε να κόψει τους δεσμούς της ΕΕ με την Τουρκία, που φέρει την ευθύνη για όσα συμβαίνουν στα ελληνικά σύνορα τα τελευταία 24ωρα. Το Βερολίνο, μόλις και μετά βίας κράτησε αποστάσεις και επέκρινε την Άγκυρα κι αφού η ένταση στον Έβρο είχε ξεπεράσει το …κόκκινο.

Η συνέχεια μάλιστα ας μη εκπλαγούμε αν αποδειχθεί πολύ πιο απρόβλεπτη για την Ελλάδα κι η δήλωση της Ούρσουλας μόνο η αρχή.

Η Τουρκία έχοντας απέναντί της την Ρωσία κι όχι απλώς τον εξουθενωμένο στρατό του Άσαντ ξέρει ότι το Ιμπλίντ κινδυνεύει να γίνει το Βιετνάμ της. Και τα σχέδια απόσπασης της βόρειας Συρίας να έχουν την τύχη που είχαν τα αρχικά σχέδια ανατροπής του Άσαντ. Μπροστά σε αυτή την προοπτική προσεγγίζει εκ νέου τις ΗΠΑ! Η Ουάσιγκτον δεν έχει κανένα λόγο να μην υποστηρίξει τα αποσταθεροποιητικά σχέδια της Τουρκίας που έχει μετατραπεί σε παράγοντα δημιουργίας ολοένα και σοβαρότερων προβλημάτων σε όλη την ανατολική Μεσόγειο. Προς επίρρωση της τάσης τουρκο-αμερικανικής επανένωσης όσα δήλωσε την Τρίτη 3 Μαρτίου από την Τουρκία μάλιστα ο Τζέιμς Τζέφρεϋ, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία για αυξημένη εμπλοκή των ΗΠΑ κατά Ρωσίας και Άσαντ στη Συρία ενώ υποσχέθηκε επιπρόσθετη υποστήριξη του ΝΑΤΟ προς την Τουρκία, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να σταλούν ΝΑΤΟϊκοί πύραυλοι Πάτριοτ για υποστήριξη των δυνάμεων Τουρκίας και τζιχαντιστών πέριξ του Ιμπλίντ (περισσότερα εδώ). Ας ελπίσουμε να μην καταλήξουν στο Ιντλίμπ οι ελληνικοί Πάτριοτ που η κυβέρνηση δάνεισε στη Σαουδική Αραβία… Οι ΗΠΑ έχουν σοβαρότατους λόγους να υποστηρίξουν την Τουρκία σε αυτή την αποστολή γιατί έτσι αδυνατίζουν Ρωσία, Συρία και Ιράν, ενώ δεν είναι υποχρεωμένοι να κάνουν οι ίδιοι τη βρόμικη δουλειά του πολέμου. Σε αυτή την εντελώς νέα διάταξη δυνάμεων, η Τουρκία δέχεται ακόμη και την εντελώς αδιανόητη πριν λίγους μήνες υποστήριξη της αεροπορίας του Ισραήλ, που βομβαρδίζει τις αποστολές του Ιράν στη Συρία…

Η Ελλάδα έχει ευθύνη γι’ αυτή την δραματική κατάσταση που είναι η σοβαρότερη αιτία για τα εκατομμύρια των Σύρων οι οποίοι εγκαταλείπουν την πατρίδα τους μήπως και σωθούν από τις τουρκικές βόμβες. Ως μέλος του ΝΑΤΟ η Ελλάδα δεν έθεσε βέτο όταν η Τουρκία επικαλέστηκε το άρθρο 4 το οποίο σχετίζεται με απειλές που δέχεται ένα κράτος μέλος της. Οι απειλές όμως τις οποίες δέχεται η Τουρκία μετά το ρωσικό σφυροκόπημα που άφησε νεκρούς 34 Τούρκους εξελίσσονται εκτός των συνόρων της, στο πλαίσιο μιας επέμβασης σε ξένο κράτος. Κι η Ελλάδα στη σύνοδο του ΝΑΤΟ την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου αποδέχτηκε αναντίρρητα αυτό το πλαίσιο συζήτησης. Δεν έβαλε εξ αρχής βέτο!

Όταν η κυβέρνηση Μητσοτάκη θεωρεί …business as usual την παραβίαση των συνόρων της Συρίας από την Τουρκία, γιατί θεωρεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου την εργαλειοποίηση των προσφύγων και την μετατροπή τους σε όπλα όταν σπρώχνονται στα ελληνικά σύνορα; Οι διαμαρτυρίες της Ελλάδας για τους πρόσφυγες είναι άσφαιρα πυρά όταν η Ελλάδα μετατρέπεται σε αιτία του προσφυγικού προβλήματος και μετά αναθέτει την αποτροπή των προσφύγων στο στρατό και στις συμμορίες των ενόπλων που συνδράμουν το έργο της αστυνομίας, συλλαμβάνοντας πρόσφυγες και δέρνοντας δημοσιογράφους. Τα όσα έχουν ήδη δει το φως της δημοσιότητας, όπως η επίθεση σε δημοσιογράφο του ελληνικού CNN (δες εδώ) είναι ανατριχιαστικά…

Η ΕΕ από τη μεριά της ενώ προσφέρει …τσάι, συμπάθεια και ευρώ στην κυβέρνηση Μητσοτάκη αποφεύγει να συγκρουστεί με την Τουρκία, όπως έδειξε η δήλωση της προέδρου της Επιτροπής, για να μην έρθει σε σύγκρουση με το ΝΑΤΟ αν κινηθεί σε μια κατεύθυνση πλήρους επαναφοράς των σχέσεων ΗΠΑ – Τουρκίας… Ξέρει άλλωστε πώς η Ελλάδα είναι δεδομένη κα προβλέψιμη…

Μετωπική Ρωσίας –Τουρκίας;

Σημαδιακή μέρα η Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου για την Τουρκία, καθώς για πρώτη φορά από το 2011 όταν ξεκίνησε ο εμφύλιος στη Συρία η Τουρκία συγκρούστηκε απ’ ευθείας με τον συριακό στρατό, καταγράφοντας 8 νεκρούς στρατιώτες κι 1 άτομο από το πολιτικό προσωπικό. Δέκα χρόνια κοντεύουν να κλείσουν κι ενώ η Τουρκία έχει προκαλέσει τεράστια υλική και ανθρώπινη ζημιά στη Συρία, που αποτελεί σταθερό ανταγωνιστή της, πάντα μέσω αντιπροσώπων, την προηγούμενη Δευτέρα ήταν η πρώτη φορά που πλήρωσε για την πολιτική της. Φυσικά ανταπέδωσε σκοτώνοντας με δικά της πυρά 13 στρατιώτες του συριακού στρατού και στρεφόμενη κατά της Ρωσίας!

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η σύγκρουση του συριακού στρατού με τον τουρκικό ήταν αναμενόμενη, όσο το καθεστώς του Άσαντ ανακάμπτει κι επιχειρεί να εξασφαλίσει την εδαφική ενότητα της χώρας. Η αποχώρηση των ΗΠΑ, ακόμη κι όπως έγινε, διευκολύνει αφάνταστα τον Άσαντ, που ως μεγαλύτερο αγκάθι το οποίο έχει να αντιμετωπίσει είναι το Ιμπλίντ, όπου ειδικά από τον περασμένο Απρίλιο διεξάγει αλλεπάλληλες κι αιματηρές επιχειρήσεις για να ανακτήσει τον έλεγχο του. Στο πλαίσιο αυτών των επιχειρήσεων οι νεκροί ξεπερνούν τους 1.000, ενώ με βάση τη UNICEF μόνον από τον Δεκέμβριο 300.000 άτομα έχουν διωχθεί και 1,2 εκ. άλλα άτομα βρίσκονται σε άμεση ανάγκη βοήθειας. Η Μόσχα συνδράμει στις επιχειρήσεις του συριακού στρατού με συχνά ανελέητους αεροπορικούς βομβαρδισμούς, που συνάδουν ωστόσο με τον διακηρυγμένο στόχο της για ανάκτηση της Συριακής εθνικής κι εδαφικής ενότητας.

Καθόλου τυχαία λοιπόν ο Ερντογάν δεν στράφηκε κατά της Ρωσίας, δηλώνοντας «να μην βρεθούν στο δρόμο τους»! Οι τόνοι ανέβηκαν εκ μέρους του Ερντογάν, με αφορμή την προγραμματισμένη επίσκεψη που πραγματοποιούσε την ίδια ημέρα, Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου στο Κίεβο. Ο τούρκος πρόεδρος δεν δίστασε να θίξει τις πιο ευαίσθητες χορδές της Τουρκίας, δημιουργώντας ένα σαφές ρήγμα στις διμερείς τους σχέσεις. Από την πρωτεύουσα της Ουκρανίας ο τούρκος πρόεδρος όχι μόνον επανέλαβε τη θέση της Άγκυρας να μην αναγνωρίσει την Κριμαία ως ρωσικό έδαφος αλλά χαρακτήρισε «μη νομιμοποιημένη» την προσάρτηση της χερσονήσου το 2014. Κατά τη παραμονή του στην Ουκρανία ο Ερντογάν συμφώνησε με το ομόλογό του να αυξήσουν το διμερές εμπόριο ως το 2023 στα 10 δισ. δολ. κι επίσης να αυξήσουν τη συνεργασία στο μέτωπο των αμυντικών δαπανών. Σε αυτό το πλαίσιο η Άγκυρα θα διευκολύνει το Κίεβο με 36 εκ. δολ. προκειμένου να προμηθευτεί τουρκικό εξοπλισμό.

Από τη μεριά της Τουρκίας δεν έλειψαν και προσπάθειες απόδοσης της επίθεσης του συριακού στρατού στην επιχείρηση του Ερντογάν να χτίσει γέφυρες συνεργασίας με το Κίεβο που αποτελεί ορκισμένο εχθρό της Μόσχας. Η εθνικίστρια ηγέτης του κόμματος ΙΥΙ Μεράλ Ακσενέρ συγκεκριμένα (είναι αυτή που είχε υποσχεθεί ότι αν κέρδιζε τις εκλογές θα έκανε την τελετή ορκωμοσίας της σε ένα από τα νησιά του Αιγαίου που διεκδικεί η Τουρκία), δήλωσε ότι ο συριακός στρατός κατ’ εντολήν της Ρωσίας έβαλε κατά των Τούρκων στρατιωτών, τιμωρώντας έτσι την Άγκυρα για τη στρατιωτική ενίσχυση του Κιέβου. «Δίνουμε στρατιωτική βοήθεια, γινόμαστε στρατιωτικό στόχος» ήταν τα λόγια της, θεωρώντας ως το πιο φυσιολογικό πράγμα του κόσμου ο τουρκικός στρατός να έχει εισβάλει στη Συρία και να έχει καταλάβει συριακό έδαφος…

Το ρήγμα στις σχέσεις της Τουρκίας με τη Ρωσία όσο κι αν προχωρήσει (δεδομένου ότι οι δρόμοι τους χωρίζουν και στη Λιβύη) δεν θα ξεπεράσει ένα συγκεκριμένο βάθος, που ορίζεται από μια σειρά συμφωνίες τις οποίες έχουν υπογράψει οι δύο χώρες σε θέματα άμυνας, ενέργειας και οικονομίας τα λίγα τελευταία χρόνια και δη μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ερντογάν. Η πιο πρόσφατη συμφωνία αφορούσε τον αγωγό Turkstream και υπογράφτηκε μεταξύ Πούτιν και Ερντογάν στις 8 Ιανουαρίου. Ο αγωγός θα διέρχεται από την Μαύρη Θάλασσα και θα έχει μήκος 930 χιλιόμετρα τροφοδοτώντας με ρωσικό αέριο την εσωτερική κατανάλωση της Τουρκίας και παράλληλα την αγορά της Νότιας Ευρώπης μέσω της Βουλγαρίας, της Σερβίας και της Ουγγαρίας. Είναι ένα σχέδιο που σε συνδυασμό με τον αγωγό Nordstream II «τελειώνει» πολιτικά, οικονομικά και γεωστρατηγικά την Ουκρανία, μιας και η Ρωσία δεν θα την έχει πλέον καμμιά ανάγκη για να φτάσει το φυσικό της αέριο στην Ευρώπη. Κι εδώ δεν μπορούμε να μην αναγνωρίσουμε στην Τουρκία την ευκολία με την οποία μπορεί να κινείται δραστήρια κι αποτελεσματικά στα πιο ανταγωνιστικά ταμπλό, και στο ΝΑΤΟ και με S-400, και με τη Ρωσία και με την Ουκρανία, για να υπηρετήσει μια αναθεωρητική πολιτική που εντείνει την αστάθεια προς όλες τις κατευθύνσεις…

Πηγή : Νέα Σελίδα

Στρατηγικός εχθρός του Ερντογάν ο εμπνευστής του «στρατηγικού βάθους»

Τέλος έβαλε τη Δευτέρα 2 Σεπτεμβρίου ο Ερντογάν στην αναγκαστική συμβίωση εντός του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης με μια σειρά από στελέχη πρώτη γραμμής, με τα οποία ήταν σε ανοιχτή σύγκρουση εδώ και τουλάχιστον τρία χρόνια. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει ο πρώην πρωθυπουργός (2014-2016) και υπουργός Εξωτερικών (2009-2014) Αχμέντ Νταβούτογλου. Εκτός κόμματος τέθηκαν επίσης, μέσω πρότασης για διαγραφή τους, άλλοι τρεις βουλευτές που βρίσκονταν σε ανοιχτή συνεννόηση τα τελευταία χρόνια με τον Νταβούτογλου.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Οι σχέσεις του ισχυρού άνδρα της Τουρκίας με τον Νταβούτογλου τους τελευταίους μήνες έχουν οδηγηθεί στα άκρα με τον τούρκο πρόεδρο να χαρακτηρίζει δημόσια τον αρχιτέκτονα του «στρατηγικού βάθους», όπως εν συντομία περιέγραψε την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας ο Νταβούτογλου, ως προδότη! Η σύγκρουση οδηγήθηκε στα άκρα μετά τις πρόσφατες δημοτικές εκλογές όταν ο Νταβούτογλου επέκρινε δημόσια την επιλογή του Ερντογάν να αμφισβητήσει το εκλογικό αποτέλεσα στην Κωνσταντινούπολη και να επιβάλει νέες εκλογές, με αποτέλεσμα το ΑΚΡ να οδηγηθεί από μια οριακή (με διαφορά 13.000 ψήφων) σε μια συντριπτική ήττα (με την ψαλίδα να ανοίγει στις 800.000 ψήφους)! Έτσι, η απώλεια της Κωνσταντινούπολης, για πρώτη φορά μετά 15 χρόνια, σηματοδότησε μια βαθιά ήττα του ισλαμικού κόμματος.

Έκτοτε οι φήμες για δημιουργία νέου κόμματος από τον Νταβούτογλου και άλλους βουλευτές οργίαζαν, με τον Ερντογάν να σηκώνει το γάντι χαρακτηρίζοντάς τους με κάθε ευκαιρία ως προδότες. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών δεν αρκέστηκε να υπενθυμίζει το ρόλο του όλα τα προηγούμενα χρόνια. Άφησε και ενδιαφέροντα …υπονοούμενα, όπως έκανε για παράδειγμα λέγοντας τα ακόλουθα για το 2015: «Αν διερευνηθούν οι περιπτώσεις που σχετίζονται με την τρομοκρατία, πολλοί άνθρωποι δεν θα μπορούν να βγουν έξω να αντιμετωπίσουν τον κόσμο. Αυτοί που μας επικρίνουν δεν μπορούν να βγουν στον κόσμο. Σας το λέω ειλικρινά. Ξέρετε γιατί; Όταν θα γραφτεί η τουρκική ιστορία στο μέλλον, η περίοδος μεταξύ 7 Ιουλίου και 1 Νοεμβρίου θα είναι μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους». Ο πρώην πρωθυπουργός αναφερόταν στις αιματηρές επιθέσεις που αποδόθηκαν από την Τουρκία σε Κούρδους αγωνιστές και χρησιμοποιήθηκαν σαν αφορμή για να διακοπούν οι διαπραγματεύσεις ειρήνης μεταξύ Άγκυρας και Κούρδων, που αποτελούν το 15% του πληθυσμού. Έκτοτε στις συγκρούσεις μεταξύ τουρκικού στρατού και ΡΚΚ έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 4.280 άνθρωποι, ενώ το μέτωπο κατά των Κούρδων λειτούργησε σαν το χαλί που στρώθηκε για να περάσει η συμμαχία του Ερντογάν με τους Κεμαλιστές. Ειρήσθω εν παρόδω, το παραπάνω απόσπασμα από το λόγο του Νταβούτογλου προέρχεται από την ενημερωτική ιστοσελίδα ahvalnews.com που ιδρύθηκε το 2017 από διαφωνούντες απέναντι στο καθεστώς Ερντογάν τούρκους δημοσιογράφους κι έκτοτε η κρατική εταιρεία τηλεπικοινωνιών της Τουρκίας (ΒΤΚ) έχει απαγορεύσει την πρόσβαση στους κατοίκους της Τουρκίας.

Αναγκαίο να ειπωθεί ότι οι σχέσεις του Ερντογάν με τον «Τούρκο Χένρι Κίσινγκερ», όπως αποκαλεί το αμερικανικό Foreign Affairs τον Νταβούτογλου στο τρέχον τεύχος του (Σεπτεμβρίου / Οκτωβρίου 2019) μόνο εχθρικές δεν ήταν στο παρελθόν. «Ως μέλος του ΝΑΤΟ, αμερικανός σύμμαχος και υποψήφιο μέλος στην ΕΕ από το 1999, η Τουρκία κρατούσε τις αποστάσεις της από την Κίνα, το Ιράν και τη Ρωσία. Τώρα, ο διοπτροφόρος, γλυκομίλητος καθηγητής πρότεινε ένα διαφορετικό δρόμο. Η Τουρκία ήταν ο κληρονόμος του Οθωμανικού χαλιφάτου έγραψε ο Νταβούτογλου», σημειώνει η αμερικανική επιθεώρηση εξωτερικής πολιτικής. «Εκμεταλλευόμενη το πλεονέκτημα της θέσης της στο σταυροδρόμι της μαύρης Θάλασσας, του Καυκάσου, της Μέσης Ανατολής  και της Ευρώπης ήταν έτοιμη να ηγηθεί των ισλαμικών κρατών». Η συνέχεια, με την ήττα του σχεδίου Νταβούτογλου, εν μέρει λόγω απρόβλεπτων παραγόντων όπως η ανατροπή του εκλεγμένου αιγύπτιου προέδρου Μοχάμεντ Μόρσι κι εν μέρει λόγω άστοχων επιλογών και σχεδιασμών στη Συρία, είναι γνωστή. Η ήττα αυτών των σχεδίων χρεώθηκε στον Νταβούτογλου, παρότι ο Ερντογάν ακολούθησε με συνέπεια το δρόμο που χάραξε ο Νταβούτογλου.

Το αξιοπερίεργο είναι ότι ο εμπνευστής αυτού του σχεδίου φαίνεται ότι το εγκατέλειψε. Ο Ερντογάν καθαίρεσε τον Νταβούτογλου από πρωθυπουργό τον Μάιο του 2016, δύο μήνες  πριν το αμερικανοκίνητο πραξικόπημα, κατηγορώντας τον για τις σχέσεις που είχε συνάψει με τη Δύση, σε μια εποχή που ο Ερντογάν έστρεφε το ενδιαφέρον του στην Ανατολή. Ο Νταβούτογλου κατηγορήθηκε τόσο για τις σχέσεις του με τους Ευρωπαίους όσο και για τη στενή σχέση που ανέπτυξε με τον Μπαράκ Ομπάμα.

Πίσω από τη σύγκρουση των δύο ηγετών πιθανότατα να υπάρχουν προσωπικές φιλοδοξίες και ανταγωνισμοί. Κυρίως όμως υπάρχουν ανταγωνιστικά  πολιτικά σχέδια για το μέλλον της Τουρκίας. Το (ισλαμικό) κόμμα που αργά ή γρήγορα θα δημιουργήσει ο Νταβούτογλου, που εξελίσσεται σε «στρατηγικό εχθρό» του Ερντογάν, σε συνδυασμό και με το άλλο κόμμα που θα δημιουργήσουν ο πρώην πρόεδρος της χώρας Αμπντουλάχ Γκιουλ, μαζί με τον πρώην πρωθυπουργό, αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Οικονομίας και Εξωτερικών, ανά εποχές, Αλί Μπαμπατζιάν, που κι αυτοί αποχώρησαν  από το ΑΚΡ διαφωνώντας με τον Ερντογάν, θα συρρικνώσουν τη βάση του ΑΚΡ και θα οξύνουν την πολιτική αντιπαράθεση για το μέλλον της Τουρκίας. Μένει να δούμε την απήχησή τους…

Πηγή: Νέα Σελίδα

Τρεκλίζει η τουρκική οικονομία

Στην κόψη του ξυραφιού βαδίζει η τουρκική οικονομία, αδυνατώντας εδώ κι ένα χρόνο να βρει σταθερό ρυθμό κι αφήνοντας μετέωρο το ερώτημα σε ποιο βαθμό η ύφεση είναι αποτέλεσμα μιας γενικευμένης αναστροφής του οικονομικού κλίματος και σε ποιο βαθμό αποτέλεσμα της υπονόμευσης εκ μέρους του Τραμπ, στο πλαίσιο της ανοιχτής αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο χωρών.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η ύφεση την οποία διέρχεται η τουρκική οικονομία πιστοποιήθηκε με τα επίσημα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας, βάσει των οποίων για δύο συνεχόμενα τρίμηνα, το τρίτο και τέταρτο τρίμηνο του 2018, η οικονομία συρρικνώθηκε: κατά 1,6% και 2,4%, αντίστοιχα. Η συνέχεια παραμένει άγνωστη, καθώς ναι μεν για το πρώτο τρίμηνο αναμένεται μια οριακή άνοδο του προϊόντος που θα κινηθεί σε θετικά επίπεδα ενώ η βιομηχανική παραγωγή τον Μάρτιο αυξήθηκε (κατά 2,1%) για τρίτο συνεχή μήνα, η πτώση όμως έπειτα της συναλλαγματικής ισοτιμίας της τουρκικής λίρας, συνεχίζοντας την καθίζηση που σημειώθηκε το 2018 κατά 28%, απειλεί να οδηγήσει την τουρκική οικονομία σε νέα ύφεση, καταγράφοντας μια διπλή βουτιά. Ο ιμάντας μεταβίβασης και μαζί αδύναμος κρίκος της τουρκικής οικονομίας είναι το ιλιγγιώδες ποσό των 315 δισ. δολ. (σε ένα σύνολο ΑΕΠ 851 δισ.) που οφείλουν οι τουρκικές επιχειρήσεις σε ξένο συνάλλαγμα. Ως αποτέλεσμα, όσο μειώνεται η αξία της τουρκικής λίρας έναντι των ξένων νομισμάτων, τόσο αυξάνεται το πραγματικό κόστος αποπληρωμής των δανείων τους, περιορίζοντας τα περιθώρια κέρδους. Για όσες δε τουρκικές επιχειρήσεις βρίσκονταν στο όριο της επιβίωσης η αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης θα αποτελέσει τη χαριστική βολή, με αρνητικές συνέπειες τόσο στο ΑΕΠ όσο και στην απασχόληση.

Οι σημαντικότερες όμως επιπτώσεις θα αφορούν τους εργαζόμενους της Τουρκίας, που ήδη βλέπουν τις τιμές των βασικότερων προϊόντων να αυξάνονται σχεδόν καθημερινά, λόγω του πληθωρισμού που τρέχει με 20%. Η άνοδος των τιμών εξανέμισε ταχύτατα τις μισθολογικές αυξήσεις που ανακοίνωσε η κυβέρνηση στις αρχές του 2019, ύψους 26%. Με τη συντριπτική πλειοψηφία των συνταξιούχων να αμείβεται με 2.200 λίρες, που είναι ο κατώτατος μισθός, είναι απορίας άξιο πώς κατάφερναν και αντεπεξέρχονταν ακόμη και πριν την κρίση…

Η αντίδραση της κυβέρνησης απέναντι στις ανατιμήσεις των προϊόντων ήταν επίσης να ανακοινώσει μέτρα αστυνόμευσης της αγοράς, με το διορισμό εποπτών που ελέγχουν για φαινόμενα αισχροκέρδειας σε 81 επαρχίες της χώρας. Επιπλέον, να δημιουργήσει παράλληλες αγορές και κανάλια διακίνησης βασικών προϊόντων, κυρίως αγροτικών, πέριξ των δημαρχείων όπου οι τιμές θα είναι ελεγχόμενες και κυρίως …χαμηλές. Η αλήθεια πάντως είναι ότι μεγάλο μέρος της ανόδου των τιμών στα αγροτικά προϊόντα οφείλεται στην απότομη συρρίκνωση της καλλιεργήσιμης γης. Υπολογίζεται ότι όσο βρίσκεται ο Ερντογάν στην εξουσία, μια έκταση συγκρίσιμη με το Βέλγιο (7,4 εκτάρια γης) έπαψε να καλλιεργείται είτε επειδή οικοδομήθηκε χάριν της εξάπλωσης των αστικών κέντρων, είτε επειδή χρησιμοποιήθηκε για έργα υποδομής και κυρίως δρόμους, ενώ μόνο τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των αγροτών μειώθηκε από 2,8 εκ. σε 2,1 εκ. άτομα. Ταυτόχρονα, η εκμηχάνιση της γεωργικής παραγωγής δεν ήταν τόσο μεγάλη ώστε η αυξημένη παραγωγικότητα να αναπληρώσει τη μείωση σε γη και ανθρώπινα χέρια.

Διενεργώντας πάντως μια ακτινογραφία της τουρκικής οικονομίας αξίζει να παρατηρήσουμε ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις δεν επηρεάστηκαν αρνητικά από την στροφή στον αυταρχισμό του καθεστώτος Ερντογάν. Προς διάψευση όσων υποστηρίζουν ότι οι ξένοι επενδυτές έλκονται από φιλελεύθερα και ανοιχτά καθεστώτα και προς επιβεβαίωση όσων διατείνονται ότι οι επενδυτές έλκονται από τα αυταρχικά καθεστώτα επειδή εξασφαλίζουν σταθερότητα μέσω της καταστολής, χωρίς να λογαριάζουν το πολιτικό κόστος, η εισροή ξένων επενδύσεων το 2018 κινήθηκε στα ίδια ή και ανώτερα επίπεδα με τα προηγούμενα χρόνια: 13,2 δισ. δολ., όταν το 2017 ήταν 10,9 δισ. δολ., το 2016 ήταν 12,3 δισ., το 2015 χρονιά – έκπληξη και καθόλου αντιπροσωπευτική έφτασαν τα 16,8 δισ. δολ., και τα τρία προηγούμενα χρόνια, 2014, 2013 και 2012 ήταν 12,75 δισ., 12,46 δισ. και 13,28 δισ. δολ. αντίστοιχα.

Η τουρκική οικονομία είναι σημαντικά εκτεθειμένη ωστόσο στη διεθνή ύφεση και συγκεκριμένα σε ένα δηλητηριώδες μίγμα ανόδου των επιτοκίων, κυρίως από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, που προκαλεί φυγή κεφαλαίων από τις αναδυόμενες χώρες, και μείωσης της ζήτησης που πλήττει τις εξαγωγικές βιομηχανίες της Τουρκίας. Με την ιταλική οικονομία να βρίσκεται επίσημα σε ύφεση και τη γερμανική στα πρόθυρα, η μετάσταση στην Τουρκία είναι αποκλειστικά και μόνο θέμα χρόνου. Ανοιχτό δηλαδή παραμένει το πότε κι όχι το αν…

Πλάι σε αυτές τις αιτίες προστίθενται και τα μέτωπα που άνοιξε η επιθετική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ. Εν αρχή είναι ο εμπορικός πόλεμος, που μπορεί με Ευρώπη, Μεξικό και Καναδά να έληξε με την παράδοσή τους, στον υπόλοιπο κόσμο ωστόσο συνεχίζεται. Οι δασμοί που επέβαλε ο Λευκός Οίκος στα προϊόντα χάλυβα από την Τουρκία προς στήριξη της αμερικανικής εγχώριας παραγωγής, η οποία προφανώς είναι μη ανταγωνιστική, ανήλθαν στο 50% κι ήταν διπλάσιοι των δασμών που επιβλήθηκαν σε άλλες χώρες. Προφανώς για λόγους πολιτικούς. Η Ουάσιγκτον άλλωστε ποτέ δεν έκρυψε ότι χρησιμοποιεί το όπλο της οικονομίας για να πετύχει πολιτικούς σκοπούς.

Μόλις τον Ιανουάριο του 2019, λίγες μόλις εβδομάδες μετά την εξαγγελία απόσυρσης του αμερικανικού στρατού από τη Συρία, ο Τραμπ με μήνυμά του στον αγαπημένο του τόπο κοινωνικής δικτύωσης απείλησε ότι θα καταστρέψει οικονομικά την Τουρκία αν αναλάβει δράση εναντίον του YPG που για τις ΗΠΑ αποδείχθηκε στρατηγικός της σύμμαχος στη Συρία. Για την Τουρκία ωστόσο αποτελεί το στόχο της επόμενης μέρας και συγκοινωνούν δοχείο με το ΡΚΚ, που είναι ενταγμένο στην αμερικανική λίστα με τις τρομοκρατικές οργανώσεις. Την επομένη του προεδρικού …τιτιβίσματος η τουρκική λίρα έχασε 1,6% της αξίας της έναντι του δολαρίου, που το ανέκτησε μετά από μια τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ Τραμπ και Ερντογάν. Για να το χάσει φυσικά στη συνέχεια…

Η απόφαση του Ανωτάτου Εκλογικού Συμβουλίου, κατ’ εντολήν προφανώς του Ερντογάν, να ακυρώσει το εκλογικό αποτέλεσμα στην Κωνσταντινούπολη, που χάρισε στον Εκρέμ Ιμάμογλου το αρνητικό ρεκόρ του δημάρχου για 17 μόλις μέρες, θα επιτείνει την οικονομική αστάθεια στην Τουρκία. Ακόμη κι αν στις επαναληπτικές εκλογές της 23ης Ιουνίου στην Κωνσταντινούπολη κερδίσει ο εκλεκτός του Ερντογάν, Μπιναλί Γιλντρίμ και συνεχίσει έτσι το ταμείο του δήμου να είναι στα χέρια του κόμματος του Ερντογάν, οι επιτυχίες των υποψηφίων της αντιπολίτευσης στις άλλες μεγάλες πόλεις της Τουρκίας, και οι επακόλουθες κοινωνικές εντάσεις θα δημιουργήσουν τριγμούς που μοιραία θα μεταδοθούν και στο οικονομικό επίπεδο. Προς επίρρωση πιθανά μιας ρήσης του Ερντογάν από το 2017 ότι «η τύχη της Τουρκίας έχει γίνει ένα με την τύχη του κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης».