Το δικαίωμα στο άσυλο η θρυαλλίδα που έκαψε τη Μόρια

Πηγή: περιοδικό Δημοσιογραφία, 22 Σεπτεμβρίου 2020

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗ ΜΟΡΙΑ για το περιοδικό Δημοσιογραφία: Λεωνίδας Βατικιώτης

Φθάνοντας στην πόλη της Μυτιλήνης αν κάτι παρεμβάλλεται και χαλάει την ειδυλλιακή εικόνα του λιμανιού είναι τα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού και του Λιμενικού Σώματος. Μια εβδομάδα μετά την πυρκαγιά που κατέστρεψε το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Μόριας στις 9 Σεπτεμβρίου, τίποτε άλλο δεν πρόδιδε την ένταση που επικρατούσε μόλις λίγα χιλιόμετρα βόρεια και δυτικά της πρωτεύουσας του νησιού. Τα μπλόκα που εντελώς …αυθόρμητα και υπό την ανοχή της Αστυνομίας σχημάτισαν πολίτες της Μυτιλήνης και η ίδια η Αστυνομία στη συνέχεια, απέκλεισαν κάθε ενδεχόμενο φυγής από τη Μόρια των περισσότερων από 12.000 προσφύγων και μεταναστών που ζούσαν στον καταυλισμό.

Ο αποκλεισμός ωστόσο της Μόριας δεν ξεκίνησε μετά την πυρκαγιά στις 9 Σεπτεμβρίου. Ξεκίνησε στις 4 Σεπτεμβρίου όταν εντοπίστηκε το πρώτο κρούσμα Κορονοϊού. Επικεφαλής μάλιστα αναγνωρισμένων ανθρωπιστικών οργανώσεων με πολύχρονη παρουσία στη Μόρια δήλωναν πολύ πριν ξεσπάσει η φωτιά, ότι ο κορονοϊός χρησιμοποιείται ως δικαιολογία προκειμένου να ακυρωθούν τα δικαιώματα των ανθρώπων που διέμεναν στη δομή της Μόριας, η οποία εξ αρχής ιδρύθηκε και κατασκευάστηκε ως ανοιχτή δομή.

Η επίσκεψη στη Μόρια επιβεβαίωσε ότι τόσο η πρώτη φωτιά για την οποία η ΕΛΑΣ πραγματοποίησε 6 συλλήψεις Αφγανών που κατηγορούνται για εμπρησμό όσο και οι άλλες φωτιές που ακολούθησαν και κατά γενική ομολογία τοποθετήθηκαν από ντόπιους ώστε να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο επαναλειτουργίας της, δεν άφησαν σχεδόν τίποτε όρθιο!

Μετά την καταστροφή της Μόριας επί μια ολόκληρη εβδομάδα, σχεδόν χιλιάδες άνθρωποι μεταφέροντας τα λιγοστά υπάρχοντά τους, μετακινούνταν από τους ελαιώνες της Μόριας και τα γειτονικά οικόπεδα όπου διέμεναν στο Καρά Τεπέ: Ένα ακρωτήρι στα ανατολικά της Μυτιλήνης, κοντά στο χωριό Παναγιούδα, που χρησιμοποιούταν ως πεδίο βολής του στρατού και μέσα σε λίγες ημέρες κατακλύστηκε από κάθε είδους μηχανήματα εκσκαφής και νταλίκες που μετέφεραν οικοδομικά υλικά για να διαμορφωθεί ο χώρος κατάλληλα και να μπορέσει να φιλοξενήσει τους πρόσφυγες της Μόριας.

Η εγκατάσταση στο Καρά Τεπέ κάθε άλλο παρά οικειοθελής ήταν. Για να καταφέρει η αστυνομία να κάνει τους πρόσφυγες να περάσουν τις πύλες του, στην αρχή τους άφησε αβοήθητους στους γύρω δρόμους χωρίς στοιχειώδεις εγκαταστάσεις παροχής νερού και υγιεινής.

Στη συνέχεια, η αστυνομία για να αναγκάσει και τους πλέον δύσπιστους να μπουν στο Καρά Τεπέ απαγόρευσε στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις να τους παρέχουν συσκευασμένα γεύματα. Στο τέλος, τα ΜΑΤ που είχαν έλθει από την Αθήνα δεν δίστασαν να κάνουν χρήση ακόμη και δακρυγόνων για να τους αναγκάσουν να μπουν μέσα στο στρατόπεδο, απ’ όπου απαγορεύεται κάθε έξοδος! Οι αρχές, επικαλούμενες μέτρα αποτροπής της μετάδοσης του κορονοϊού, απαγόρευσαν στους εισερχόμενους την έξοδο. Το Καρά Τεπέ έτσι, με πρόσχημα τον κορονοϊό, ξεκίνησε να λειτουργεί ως κλειστή δομή, αντίθετα με ό,τι δηλώνουν οι Ευρωπαίοι. Κοινώς φυλακή…

Ωστόσο, ο συνωστισμός που επικρατούσε κατά την είσοδο των προσφύγων στο Καρά Τεπέ ήταν τόσο έντονος που κανέναν δεν έπεισαν οι δηλώσεις των αρμοδίων ότι λόγοι υγείας επέβαλαν, το Καρά Τεπέ να λειτουργεί ως κλειστή δομή. Αν λάβαιναν σοβαρά τους λόγους υγείας δεν θα επέτρεπαν τον συνωστισμό που επικρατούσε επί τουλάχιστον τρεις ημέρες στην είσοδο του…

Η συνέχεια της λειτουργίας του, μιας και μόνο προσωρινή δεν θα είναι η εγκατάσταση, δεν επιφυλάσσει καμία έκπληξη: Αργά ή γρήγορα θα εξελιχθεί σε μια νέα και πιθανά χειρότερη Μόρια, με ακόμη πιο δραματικούς όρους διαβίωσης σε σχέση με το προϋπάρχων Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης. Σκηνές χωρίς πατώματα και τουαλέτες πλημμυρισμένες από ακαθαρσίες από τις πρώτες κιόλας μέρες εγγυώνται πώς όταν φύγουν και τα τελευταία ΜΜΕ, η κατάσταση θα γίνει ακόμη πιο δραματική και η χρήση βίας κατά των προσφύγων καθημερινό φαινόμενο…

Για πολλούς το Καρά Τεπέ δεν επελέγη τυχαία, ούτε μόνο εξαιτίας της γειτνίασής του με τη Μόρια. Το γεγονός ότι είναι ακρωτήρι διευκολύνει την κατασκευή προβλήτας που θα επιτρέψει όχι μόνο την πραγματοποίηση απελάσεων αλλά και την ώθηση όλων των σκαφών που έρχονται με νέους μετανάστες στο Καρά Τεπέ, έτσι ώστε να μην διαχέονται στο νησί της Μυτιλήνης. Επιπλέον, το έντονο κρύο που επικρατεί εκεί, ακόμη και με έναν αέρα 4-5 μποφόρ θα τους κάνει, πριν μπει ακόμη ο Δεκέμβριος, να υποφέρουν. Προφανώς μια ακόμη τιμωρητική πρακτική.

Η «Κοινή δήλωση» ΕΕ – Τουρκίας αιτία των δεινών

Το μεγαλύτερο πρόβλημα ωστόσο και η αιτία όλων των άλλων προβλημάτων που εμφανίζονταν στη Μόρια και αργά ή γρήγορα στο Καρά Τεπέ σχετίζεται με τις διαδικασίες χορήγησης ασύλου, όπως ξεκίνησαν να εφαρμόζονται μετά την περίφημη κοινή δήλωση ΕΕ – Τουρκίας τον Μάρτιο του 2016. Με βάση όχι μόνο το ανακοινωθέν της συνάντησης αλλά και τις δηλώσεις που ακολούθησαν, η συνεργασία των δύο μερών αρχικά θα αδυνάτιζε τα κύματα της μετανάστευσης και στη συνέχεια θα λειτουργούσε αποτρεπτικά.

Τίποτε απ’ όλα αυτά δεν έγινε. Εν μέρει επειδή το αρχικό σχέδιο που προέβλεπε ότι όσοι κατέφταναν στην Ελλάδα θα έστελναν μηνύματα αποθάρρυνσης στους φίλους και συγγενείς τους προτρέποντας τους να μην επιχειρήσουν να εισέλθουν ουδέποτε πραγματοποιήθηκε. Ποιος θα έστελνε μήνυμα στους δικούς του ότι κατάφερε να διαφύγει από τόσους θανάσιμους κινδύνους και δαπάνησε τόσα χρήματα και τόσο κόπο για να καταλήξει να είναι φυλακισμένος στο ΚΥΤ της Μόριας; Δεν είναι άλλωστε και τόσο μακρινή η εμπειρία από Έλληνες μετανάστες που συστηματικά εξωράιζαν στα γράμματα που έστελναν τις συνθήκες ζωής τους στην ξενιτειά για να μη δυσαρεστήσουν γονείς, συγγενείς και φίλους τους…

Οι διαδικασίες που καθιέρωσε η «Κοινή δήλωση» ωστόσο, από κοινού με την παροιμιώδη ελληνική γραφειοκρατία που διαδραμάτισε ενεργητικό ρόλο στην υλοποίηση των ευρωπαϊκών επιλογών, ευθύνονται για το δράμα της Μόριας, το οποίο ήταν ένα καλά οργανωμένο και συνειδητό σχέδιο. Πώς αλλιώς μπορεί να απαντηθεί το εξής στοιχειώδες ερώτημα που τίθεται από κάθε καλοπροαίρετο: Γιατί οι αρμόδιες αρχές δεν επιτάχυναν τις διαδικασίες εξέτασης των αιτήσεων ασύλου και χορήγησης ή απόρριψης του έτσι ώστε η Μόρια να μην φτάσει να «φιλοξενεί» τον Σεπτέμβριο 13.000 άτομα, ενώ είχε αρχικά κατασκευαστεί για την υποδοχή 3.500; Για να το θέσουμε διαφορετικά: Γιατί τα αιτήματα δεν εξετάζονταν με τη δέουσα ταχύτητα έτσι ώστε η Μόρια να μην είναι τίποτε παραπάνω από ένας ενδιάμεσος σταθμός, όπως αρχικά προβλεπόταν, που θα φιλοξενεί τους αιτούντες άσυλο για λίγες εβδομάδες ή λίγους μήνες μόνον; Η απάντηση όσο κι αν ξαφνιάζει είναι πλήρως συμβατή με τη στάση που εξ αρχής τηρούσαν και συνεχίζουν να τηρούν τα κράτη μέλη της ΕΕ, δηλώνοντας απρόθυμα να μοιραστούν το βάρος το οποίο ανέλαβε η Ελλάδα στη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης που προκάλεσε ο εμφύλιος της Συρίας: Η Μόρια, κατά παράβαση των όσων συμφωνήθηκαν, λειτούργησε ως κέντρο «παρκαρίσματος» προσφύγων και μεταναστών, ενώ η Ελλάδα πίσω από τις κουρτίνες ανέλαβε τον βρόμικο ρόλο του δεσμοφύλακα και πορτιέρη της ΕΕ. Καταστρατηγώντας το Διεθνές Δίκαιο, την ίδια ώρα που η κοινή δήλωση τηρούταν κατά γράμμα από τη σκοπιά Ελλάδας και ΕΕ, όχι όμως της Τουρκίας πριν καν μετατρέψει τους πρόσφυγες σε όπλο όπως έκανε το 2020, η Ελλάδα μετατράπηκε σε φυλακή και τα αιγαιοπελαγίτικα νησιά σε ευρωπαϊκό Έλις Άιλαντ.

Το σημείο της «Κοινής δήλωσης» που απογείωσε τη γραφειοκρατία κάνοντας ακόμη πιο σύνθετη την αίτηση ασύλου από έναν πρόσφυγα, ήταν η καθιέρωση ενός επιπλέον σταδίου πριν την υποβολή κι εξέταση της αίτησης. Σε αυτό το στάδιο έπρεπε να κριθεί αν η Ελλάδα ή η Τουρκία θα εξέταζαν το αίτημα ασύλου. Για την  υλοποίηση της κοινής δήλωσης, που κακώς χαρακτηρίζεται συμφωνία ή απόφαση μιας και είναι μη δεσμευτική,  ιδρύθηκε το Ευρωπαϊκό Γραφείο Υποστήριξης Ασύλου (European Asylum Support Office – EASO), με έδρα τη Μάλτα. Όσο περνούσε ο καιρός κι η δουλειά του Ευρωπαϊκού Γραφείου Υποστήριξης Ασύλου έπαυε να είναι αποκλειστικά και μόνο η έκδοση εκθέσεων για τις προσφυγικές ροές, οι συγκρούσεις με τις αντίστοιχες ελληνικές υπηρεσίες γίνονταν καθημερινές και ξεκινούσαν από τα πιο άμεσα ζητήματα μέχρι τα πιο …μακρινά, όπως για παράδειγμα αν η Καμπούλ θεωρείται ασφαλής, όπως επέμενε το Ευρωπαϊκό Γραφείο υλοποιώντας τη γραμμή των Βρυξελλών. Οι δε διαδικασίες από την  ημέρα που υπογράφτηκε η «Κοινή δήλωση» άλλαζαν συνεχώς, σε βάρος του καθήκοντος που είχαν να επιτελέσουν: την έκδοση αποφάσεων για τη χορήγηση ασύλου. Οι 35-40 επιφορτισμένοι με το καθήκον των συνεντεύξεων υπάλληλοι του EASO, από ένα σύνολο 60 περίπου υπαλλήλων, συχνά χρειάζονταν παραπάνω από μία ημέρα για να ολοκληρώσουν τη συνέντευξη με τον κάθε αιτούντα άσυλο, ενώ εργάζονταν 4 ημέρες την εβδομάδα και χρειάζονταν επιπλέον χρόνο για να γράψουν την απόφασή τους. Οι συνεντεύξεις που έπαιρνε παράλληλα το ελληνικό Περιφερειακό Γραφείο Ασύλου κινούνταν μεν ταχύτερα, ήταν εξ ίσου όμως αδύνατο να διαχειριστούν αποτελεσματικά τον αριθμό των αιτούντων. Έτσι φτάσαμε μέχρι τον Μάρτιο, ο αριθμός των συγκεντρωμένων στην Μόρια να έχει ξεπεράσει τους 22.000 ανθρώπους, οι ανησυχίες για εξάπλωση της πανδημίας να έχουν κορυφωθεί και οι εντάσεις σε βαθμό μικρο-εξέγερσης μεταξύ των αιτούντων να έχουν εξελιχθεί σε κανονικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, η φωτιά της 9ης Σεπτεμβρίου που κατέστρεψε τη δομή δεν ξάφνιασε κανέναν. Χώρια του γεγονότος ότι η πυρκαγιά τους βόλεψε όλους: Τους μετανάστες γιατί δεν άντεχαν να ζουν υπό τόσο άθλιες συνθήκες. Τους ντόπιους γιατί εξ αρχής δεν ήθελαν εκεί τη δομή, είτε ανοιχτή είτε κλειστή. Και τις αρχές, ευρωπαϊκές και ντόπιες, επειδή η διάχυση των προσφύγων στα γύρω κτήματα κι επί της ουσίας ο ανοικτός χαρακτήρας της δομής δεν τους επέτρεπε να ξεκινήσουν το πρόγραμμα επαναπροωθήσεων, μετά την απόρριψη των αιτημάτων ασύλου.

Η Μόρια θυσία στην «Ευρώπη – φρούριο»

Η αναβαθμισμένη ευθύνη που ανέλαβε η ελληνική πλευρά, κατ’ εντολή φυσικά των Βρυξελλών, στην κατεύθυνση μετατροπής της Μόριας σε προκεχωρημένο φυλάκιο της «Ευρώπης – φρούριο» φαίνεται από τη θέρμη με την οποία το ελληνικό υπουργείο Μετανάστευσης παρενέβη στον καθορισμό της σύνθεσης των δευτεροβάθμιων επιτροπών, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί η εν πολλοίς αδικαιολόγητη απόρριψη των προσφυγών. Συγκεκριμένα, ήταν τον Ιούνιο του 2016 όταν ο τότε αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γ. Μουζάλας με την κατάθεση κατεπείγουσας τροπολογίας του υπουργείου στη Βουλή, όρισε ότι οι «ανεξάρτητες επιτροπές προσφυγών» θα αποτελούνταν στο εξής από δύο δικαστικούς κι ένα μέλος που υποδεικνύει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, όταν μέχρι τότε συγκροτούνταν από έναν δημόσιο υπάλληλο ως πρόεδρο, ένα μέλος που υποδείκνυε η Ύπατη Αρμοστεία κι ένα μέλος που επέλεγε το υπουργείο από κατάλογο που του παρέδιδε η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ). Σε επιστολή που έστειλαν προς τον Τύπο 18 μέλη των σχετικών Επιτροπών εξέθεσαν το υπουργείο που παραβίασε το γράμμα του νόμου, ακόμη και το Διεθνές Δίκαιο όπως αποκάλυψε τότε η εφημερίδα Guardian, προκειμένου να υπηρετήσει τη νομικά διάτρητη «Κοινή δήλωση» ΕΕ –Τουρκίας και τις υπόγειες πιέσεις των Ευρωπαϊκών κρατών, δεδομένου ότι στις δικές τους πόλεις θα συνέρρεαν οι πρόσφυγες τα αιτήματα των οποίων απέρριπτε μαζικά κι αδικαιολόγητα το Ευρωπαϊκό Γραφείο Υποστήριξης Ασύλου.

Προς επίρρωση των παραπάνω, της εκτίμησης δηλαδή ότι μόνο με έξωθεν χειρισμούς ήταν δυνατό να απορριφθούν τα αιτήματα χορήγησης ασύλου, αρκεί να αναφερθεί η εθνική και ηλικιακή σύνθεση των εγκλωβισμένων της Μόριας στις 6 Σεπτεμβρίου, όπως μας ενημέρωσε εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας στο νησί κατά τη διάρκεια της παραμονής μας εκεί: 76% Αφγανιστάν, 7% Συρία, 7% Κονγκό, 3% Σομαλία και 2% Ιράκ. Με κριτήριο το φύλο και την ηλικία, 16% κορίτσια, 23% αγόρια, 23% γυναίκες και 38% άνδρες. Δεδομένου λοιπόν ότι όλοι προέρχονται από εμπόλεμες ζώνες και τόπους ξένους επεμβάσεων πώς θα τους απορριφθεί το αίτημα χωρίς τη μεσολάβηση πολιτικών λαθροχειριών;

Ανάλογες έκνομες διαδικασίες ακολουθούνται και σήμερα, με μοναδικό στόχο την απόρριψη των αιτημάτων ασύλου. Με βάση ανακοίνωση του Περιφερειακού Γραφείου Ασύλου Λέσβου, από τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου τέθηκε σε λειτουργία για πρώτη φορά στο Καρά Τεπέ το σύστημα των απομακρυσμένων συνεντεύξεων για αιτούντες καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Όπως όμως κατήγγειλαν οκτώ νομικές οργανώσεις με κοινή τους ανακοίνωση Τύπου δεν έχει διασφαλιστεί η πρόσβαση στη δομή των νομικών συμπαραστατών και δικηγόρων! Η ανακοίνωση καταλήγει με τα εξής, πλήρως αποκαλυπτικά και καθόλου τιμητικά: «Καλούμε τις αρμόδιες αρχές να σεβαστούν τη νομιμότητα και να απόσχουν από ενέργειες που καταστρατηγούν τα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο, καθώς δεν συνάδουν με το νομικό μας κεκτημένο και παραβιάζουν το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο… Τέλος, φρονούμε ότι αυτές οι πρακτικές εκθέτουν τη χώρα μας σε μελλοντικές καταδίκες από ευρωπαϊκά και διεθνή δικαστήρια και όργανα»… Αξίζει να αναφερθεί ότι κίνδυνο προστίμων σε βάρος της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δημιουργεί και η ντε φάκτο μετατροπή των ανοιχτών δομών σε κλειστές…

Στη βάση όλων των παραπάνω, το Καρά Τεπέ θα εξελιχθεί σε ένα μνημείο της ανθρώπινης τραγωδίας, μιας και είναι πολύ πιθανό να επιταχυνθούν απότομα οι επαναπροωθήσεις προσφύγων, που στη Μόρια με τους πρόσφυγες χαμένους στους ελαιώνες δεν μπορούσαν να υλοποιηθούν, κατόπιν υιοθέτησης διαδικασιών εξπρές για την εξέταση του ασύλου σε πρώτο και δεύτερο βαθμό. Κι έτσι να απαντηθεί και το ερώτημα για το που θα χωρέσουν σε έναν τόσο περιορισμένο χώρο 13.000 άτομα…

Ενώ λοιπόν δεν ήταν ούτε επιβεβλημένο, ούτε αναπόφευκτο να μετατραπεί η Μόρια σε αποθήκη ανθρώπινων ψυχών – διαχρονική πολιτική επιλογή κατ’ εντολή της ΕΕ ήταν! – παραμένει το ερώτημα τι άλλο θα μπορούσε να είχε γίνει από το 2015 κιόλας που ξεκίνησαν να έρχονται στην Ελλάδα μαζικά οι πρόσφυγες.

«Η ΕΕ και η Ελλάδα είχαν να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο πολιτικές: οχύρωση απέναντι στις προσφυγικές ροές ή ενσωμάτωση τους», τονίζει ο νομικός Στρατής Σκουντιανέλλης. «Επέλεξαν την οχύρωση. Αυτή η πολιτική μετέτρεψε την Ελλάδα και δη τα νησιά σε γκρίζα ζώνη. Σε όμηρο επίσης της Τουρκίας. Το χειρότερο είναι πώς ακόμη και τώρα που έχει αποδειχτεί ότι η πολιτική της οχύρωσης απέτυχε δεν υπάρχει εναλλακτικό σχέδιο. Ούτε από την Ευρώπη, ούτε από την Ελλάδα».

Την ύπαρξη εναλλακτικών σχεδίων από το 2015 ακόμη επισημαίνει ο Θωμάς Μαυροφύδης, διδάσκων στο Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με αντικείμενο τα κοινωνικοτεχνικά συστήματα.  «Ο τότε πρύτανης του Πανεπιστημίου Στ. Γκρίτζαλης είχε προτείνει τη διαμόρφωση εκπαιδευτικών, επαγγελματικών προγραμμάτων ειδικά προσαρμοσμένων στις δυνατότητες και τις ανάγκες των προσφύγων, έτσι ώστε για όσο καιρό έμεναν στην Ελλάδα, πριν φύγουν για την Ευρώπη, να αποκτούσαν μια ειδικότητα και να διευκολυνόταν η κοινωνική τους ένταξη στην Ελλάδα και πολύ περισσότερο τη Γερμανία ή την Ολλανδία όπου κυρίως θέλουν να κατευθυνθούν». Είναι προτάσεις που έπεσαν στα κενό…

Χαϊδεύει τον Ερντογάν η Ευρωπαϊκή Ένωση

Όνειρο θερινής νυχτός θα αποδειχθεί πολύ σύντομα η φιλοδοξία της Αθήνας και της Λευκωσίας για επιβολή αυστηρών κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης εναντίον της Τουρκίας. Οι κυρώσεις που θα επιβληθούν, όπως είναι το πιθανότερο στη Σύνοδο Κορυφής της 24ης και 25ης Σεπτεμβρίου έτσι ώστε να διασκεδασθεί η εδραιωμένη αντίληψη ότι η ΕΕ και πιο συγκεκριμένα η Γερμανία που ασκεί την κυκλική προεδρία το συγκεκριμένο εξάμηνο ανέχεται τις προκλήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Μεσόγειο, θα είναι επιδερμικές και ήσσονος σημασίας. Επ’ ουδενί με άλλα λόγια δεν πρόκειται να επιφέρουν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις στην Τουρκία, όπως θα έπρεπε να γίνει λόγω των καταστρατηγήσεων του διεθνούς δικαίου και των διαρκών απειλών για πολεμική εμπλοκή που εξαπολύει η Άγκυρα απέναντι σε δύο μέλη της ΕΕ.

Αν κρίνουμε από την θέση που καταλαμβάνουν τα ελληνοτουρκικά στον Ευρωπαϊκό Τύπο, το θέμα των τουρκικών απειλών απέναντι στην Ελλάδα και την Τουρκία βρίσκεται πολύ χαμηλά στην ατζέντα τους. Κι αυτή είναι μια ιεράρχηση που αντανακλά τις προτεραιότητες και τα υλικά συμφέροντα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Εφ’ όσον η Μέρκελ κρίνει ότι δεν θέλει να χάσει από πελάτη της γερμανικής βιομηχανίας όπλων τον Ερντογάν, κι ας έχει μετατρέψει την Τουρκία σε μια απέραντη φυλακή, σύσσωμος ο ευρωπαϊκός Τύπος το υποβαθμίζει. Εξαίρεση σε αυτή την διαχείριση αποτέλεσε ο γαλλικός Τύπος όταν συγκεκριμένα ο Μακρόν αποφάσισε να συνεργαστεί με την Ελλάδα κι αυτή του η απόφαση μάλιστα υπαγορεύτηκε από δύο λόγους.

Αρχικά για να βάλει ένα φρένο στην επέκταση της Τουρκίας σε σφαίρες επιρροής που ανέκαθεν αποτελούσαν προνομιακό πεδίο της Γαλλίας, όπως η Αφρική. Την γαλλική πρωτοκαθεδρία νότια της Μεσογείου που σεβάστηκαν ακόμη κι οι Αμερικάνοι φαίνεται να γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του ο Ερντογάν χτίζοντας διμερείς σχέσεις ακόμη και με μη μουσουλμανικές χώρες. Δευτερευόντως, ο φιλελληνισμός του Μακρόν εκδηλώθηκε έναντι αδρών οικονομικών ανταλλαγμάτων. Η σχεδιαζόμενη αγορά μιας μοίρας μαχητικών αεροσκαφών Ραφάλ ύψους 1,5 δισ. ευρώ, η πιθανή ένταξη στη δύναμη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού δύο τουλάχιστον φρεγατών Μπελχάρα, αν κι εφ’ όσον φυσικά το επιτρέψουν Γερμανοί κι Αμερικάνοι, και η απόφαση για τη συντήρηση των 44 αεροσκαφών Μιράζ είναι το τίμημα που θα εισπράξει το Παρίσι για τη συμπαράσταση του προς την Ελλάδα. Αναγκαίο να ειπωθεί ότι το κόστος της γαλλικής φιλίας, που αναμένεται να ξεκαθαρισθεί στη σύνοδο της Κορσικής (όπου η Γαλλία θα επικυρώσει μια άτυπη ένωση του ευρωπαϊκού Νότου υπό την ηγεμονία της) όσο κι αν καταβληθεί σε βάθος χρόνου, θα οδηγήσει σε εκτροχιασμό τα δημόσια οικονομικά και θα αποτελέσει νέα αιτία συρρίκνωσης των κοινωνικών δαπανών στην Ελλάδα. Χωρίς και πάλι αυτή η θωράκιση (η αποτελεσματικότητα της οποίας αμφισβητείται πολλαπλώς από εμπειρογνώμονες του ελληνικού στρατού) να ακυρώσει τις τουρκικές βλέψεις. Γι’ αυτό τον λόγο είναι απευκταία, ως ένα ακόμη σχέδιο πρόσδεσης στο άρμα του ιμπεριαλισμού και δεν πρέπει να υλοποιηθεί!

Αν και ακραίο, πέρα για πέρα ενδεικτικό στοιχείο της βαθιά φιλοτουρκικής στάση που τηρεί η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτέλεσε η επίσκεψη του προέδρου του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Ρόμπερτ Σπάνο στην Τουρκία. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου το οποίο υποτίθεται ότι προστατεύει αξίες όπως ο σεβασμός στη ζωή, το δικαίωμα στην ελευθερία της άποψης και της πολιτικής δράσης μετατράπηκε σε μαριονέτα, σε ένα άβουλο ζωάκι που επιδείκνυε ο Ερντογάν διαφημίζοντας την ευκολία με την οποία χειρίζεται την ευρωπαϊκή γραφειοκρατία που πετάει τη σκούφια της φυσικά για τραπεζώματα, φιλοφρονήσεις κι εξωτικά ταξίδια. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου αποδείχτηκε τόσο αφελής που συναντήθηκε όχι μόνο με τον πρόεδρο Ερντογάν λίγες μόνο ημέρες μετά τον θάνατο στη φυλακή ηρωικών δικηγόρων που υπερασπίζονταν διωκόμενους πολίτες.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού  Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποδείχτηκε τόσο εγκληματικά ανίδεος ώστε επισκέφθηκε και την πόλη Μαρντίν στο τουρκικό Κουρδιστάν, όπου ο εκλεγμένος δήμαρχός της παύτηκε από την κυβέρνηση κατηγορούμενος για σχέσεις με το κεντροαριστερό HDP. Και δεν ήταν ο μόνος. Συνολικά, 51 δήμαρχοι από τους 63 που εκλέχτηκαν με τη στήριξή του HDP παύτηκαν πέρυσι από τον Ερντογάν. Η επίσκεψη του ευρωπαίου αξιωματούχου προκάλεσε ομοβροντία αντιδράσεων από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλες της αντιπολίτευσης στην Τουρκία, που κατήγγειλαν μάλιστα ότι ζήτησαν να συναντηθούν μαζί του για να του δείξουν με τεκμήρια το ολοκληρωτικό καθεστώς διώξεων που έχει επιβάλλει στο εσωτερικό της Τουρκίας ο ισλαμιστής Ερντογάν, κι ο Ρόμπερτ Σπάνο αρνήθηκε!

Έτσι έμαθαν κι οι δημοκρατικοί πολίτες πόσο κούφια κι άνευ αντικρίσματος είναι τα μεγάλα ευρωπαϊκά λόγια περί αλληλεγγύης, ανθρωπισμού, κ.λπ., κ.λπ.

Ήττα Μητσοτάκη από Ευρωπαίους

Με την απέραντη ικανοποίηση και την απόλυτη βεβαιότητα πώς η Ελλάδα θα συνεχίσει να λειτουργεί σαν ο «πορτιέρης» της «Ευρώπης –φρούριο» αναχώρησαν από τον Έβρο οι τρεις επικεφαλής των κορυφαίων ευρωπαϊκών θεσμών, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Επιτροπής, Σαρλ Μισέλ, πρόεδρος του Συμβουλίου και Νταβίντ Σασόλι, πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου. Φεύγοντας άφησαν πέραν της υπόσχεσης για ενίσχυση της (ούτως ή άλλως αμφιλεγόμενης) Frontex και 700 εκ. ευρώ που είναι αβέβαιο μάλιστα αν θα δοθούν σε ρευστό ή θα χορηγηθούν υπό την μορφή βοήθειας (κουβέρτες, κ.α.).

Η επίσκεψη των Ευρωπαίων δεν ικανοποίησε τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί τόσο στην κυβέρνηση (λιγότερο) όσο και στην κοινωνία (περισσότερο) και συμπυκνώνονταν στη ελπίδα να γίνουν πράξη οι κατά καιρούς υποσχέσεις πολλών ευρωπαίων ηγετών για αναλογικό επιμερισμό των προσφύγων στις χώρες τους. Καθόλου τυχαία δεν ήταν η δήλωση του γερμανού υπουργού Εσωτερικών, Χορστ Ζεεχόφερ, από το Βερολίνο όπως μεταφέρθηκε από την ιστοσελίδα Anatropinews: «Αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση όπου οι άνθρωποι εργαλειοποιούνται και πιστεύω θα ήταν λάθος να ξεκινήσουμε τώρα μια συζήτηση για κατανομή και ποσοστώσεις». Ενδιαφέρον έχει και το σκεπτικό του: «Η κατανομή αυτών των ανθρώπων μέσα στην Ευρώπη για εμάς θα σήμαινε ότι τους προσκαλούμε με αποτέλεσμα την επόμενη στιγμή της κατανομής να βλέπαμε άλλους 20-30.000 στα σύνορα μας». Η ΕΕ επομένως δεν υλοποιεί την υπόσχεσή της για να μην ενθαρρύνει νέα κύματα προσφύγων. Τους αφήνει να στοιβάζονται στα ελληνικά νησιά, που έχουν προ πολλού ξεπεράσει τα όρια αντοχών τους, μόνο και μόνο για να μην ακολουθήσουν κι άλλοι!

Η Ελλάδα επομένως εξαγοράζει την συμμετοχή της στην ΕΕ, το προνόμιο να παραμένει στην ΕΕ, αναλαμβάνοντας τον βρόμικο ρόλο να φυλάει τα σύνορα της, στο πιο επικίνδυνο μάλιστα σημείο. Αυτό είναι το νόημα της δήλωσης ότι η Ελλάδα αποτελεί ασπίδα της Ευρώπης, που ακούσαμε ξανά και ξανά: σας πληρώνουμε για να χτίζετε κέντρα κράτηση να μετατρέψετε τα νησιά σας σε φυλακές και θάλασσες και ποτάμια σε υγρούς τάφους.

Η επίσκεψη των Ευρωπαίων στον Έβρο επεφύλασσε κι άλλη μια αρνητική έκπληξη για την κυβέρνηση της ΝΔ. Ήταν η δήλωση της Γερμανίδας αριστοκράτισσας, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ότι «η Τουρκία δεν είναι εχθρός μας». Η Ελλάδα έτσι απέτυχε να κόψει τους δεσμούς της ΕΕ με την Τουρκία, που φέρει την ευθύνη για όσα συμβαίνουν στα ελληνικά σύνορα τα τελευταία 24ωρα. Το Βερολίνο, μόλις και μετά βίας κράτησε αποστάσεις και επέκρινε την Άγκυρα κι αφού η ένταση στον Έβρο είχε ξεπεράσει το …κόκκινο.

Η συνέχεια μάλιστα ας μη εκπλαγούμε αν αποδειχθεί πολύ πιο απρόβλεπτη για την Ελλάδα κι η δήλωση της Ούρσουλας μόνο η αρχή.

Η Τουρκία έχοντας απέναντί της την Ρωσία κι όχι απλώς τον εξουθενωμένο στρατό του Άσαντ ξέρει ότι το Ιμπλίντ κινδυνεύει να γίνει το Βιετνάμ της. Και τα σχέδια απόσπασης της βόρειας Συρίας να έχουν την τύχη που είχαν τα αρχικά σχέδια ανατροπής του Άσαντ. Μπροστά σε αυτή την προοπτική προσεγγίζει εκ νέου τις ΗΠΑ! Η Ουάσιγκτον δεν έχει κανένα λόγο να μην υποστηρίξει τα αποσταθεροποιητικά σχέδια της Τουρκίας που έχει μετατραπεί σε παράγοντα δημιουργίας ολοένα και σοβαρότερων προβλημάτων σε όλη την ανατολική Μεσόγειο. Προς επίρρωση της τάσης τουρκο-αμερικανικής επανένωσης όσα δήλωσε την Τρίτη 3 Μαρτίου από την Τουρκία μάλιστα ο Τζέιμς Τζέφρεϋ, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία για αυξημένη εμπλοκή των ΗΠΑ κατά Ρωσίας και Άσαντ στη Συρία ενώ υποσχέθηκε επιπρόσθετη υποστήριξη του ΝΑΤΟ προς την Τουρκία, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να σταλούν ΝΑΤΟϊκοί πύραυλοι Πάτριοτ για υποστήριξη των δυνάμεων Τουρκίας και τζιχαντιστών πέριξ του Ιμπλίντ (περισσότερα εδώ). Ας ελπίσουμε να μην καταλήξουν στο Ιντλίμπ οι ελληνικοί Πάτριοτ που η κυβέρνηση δάνεισε στη Σαουδική Αραβία… Οι ΗΠΑ έχουν σοβαρότατους λόγους να υποστηρίξουν την Τουρκία σε αυτή την αποστολή γιατί έτσι αδυνατίζουν Ρωσία, Συρία και Ιράν, ενώ δεν είναι υποχρεωμένοι να κάνουν οι ίδιοι τη βρόμικη δουλειά του πολέμου. Σε αυτή την εντελώς νέα διάταξη δυνάμεων, η Τουρκία δέχεται ακόμη και την εντελώς αδιανόητη πριν λίγους μήνες υποστήριξη της αεροπορίας του Ισραήλ, που βομβαρδίζει τις αποστολές του Ιράν στη Συρία…

Η Ελλάδα έχει ευθύνη γι’ αυτή την δραματική κατάσταση που είναι η σοβαρότερη αιτία για τα εκατομμύρια των Σύρων οι οποίοι εγκαταλείπουν την πατρίδα τους μήπως και σωθούν από τις τουρκικές βόμβες. Ως μέλος του ΝΑΤΟ η Ελλάδα δεν έθεσε βέτο όταν η Τουρκία επικαλέστηκε το άρθρο 4 το οποίο σχετίζεται με απειλές που δέχεται ένα κράτος μέλος της. Οι απειλές όμως τις οποίες δέχεται η Τουρκία μετά το ρωσικό σφυροκόπημα που άφησε νεκρούς 34 Τούρκους εξελίσσονται εκτός των συνόρων της, στο πλαίσιο μιας επέμβασης σε ξένο κράτος. Κι η Ελλάδα στη σύνοδο του ΝΑΤΟ την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου αποδέχτηκε αναντίρρητα αυτό το πλαίσιο συζήτησης. Δεν έβαλε εξ αρχής βέτο!

Όταν η κυβέρνηση Μητσοτάκη θεωρεί …business as usual την παραβίαση των συνόρων της Συρίας από την Τουρκία, γιατί θεωρεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου την εργαλειοποίηση των προσφύγων και την μετατροπή τους σε όπλα όταν σπρώχνονται στα ελληνικά σύνορα; Οι διαμαρτυρίες της Ελλάδας για τους πρόσφυγες είναι άσφαιρα πυρά όταν η Ελλάδα μετατρέπεται σε αιτία του προσφυγικού προβλήματος και μετά αναθέτει την αποτροπή των προσφύγων στο στρατό και στις συμμορίες των ενόπλων που συνδράμουν το έργο της αστυνομίας, συλλαμβάνοντας πρόσφυγες και δέρνοντας δημοσιογράφους. Τα όσα έχουν ήδη δει το φως της δημοσιότητας, όπως η επίθεση σε δημοσιογράφο του ελληνικού CNN (δες εδώ) είναι ανατριχιαστικά…

Η ΕΕ από τη μεριά της ενώ προσφέρει …τσάι, συμπάθεια και ευρώ στην κυβέρνηση Μητσοτάκη αποφεύγει να συγκρουστεί με την Τουρκία, όπως έδειξε η δήλωση της προέδρου της Επιτροπής, για να μην έρθει σε σύγκρουση με το ΝΑΤΟ αν κινηθεί σε μια κατεύθυνση πλήρους επαναφοράς των σχέσεων ΗΠΑ – Τουρκίας… Ξέρει άλλωστε πώς η Ελλάδα είναι δεδομένη κα προβλέψιμη…

Μετωπική Ρωσίας –Τουρκίας;

Σημαδιακή μέρα η Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου για την Τουρκία, καθώς για πρώτη φορά από το 2011 όταν ξεκίνησε ο εμφύλιος στη Συρία η Τουρκία συγκρούστηκε απ’ ευθείας με τον συριακό στρατό, καταγράφοντας 8 νεκρούς στρατιώτες κι 1 άτομο από το πολιτικό προσωπικό. Δέκα χρόνια κοντεύουν να κλείσουν κι ενώ η Τουρκία έχει προκαλέσει τεράστια υλική και ανθρώπινη ζημιά στη Συρία, που αποτελεί σταθερό ανταγωνιστή της, πάντα μέσω αντιπροσώπων, την προηγούμενη Δευτέρα ήταν η πρώτη φορά που πλήρωσε για την πολιτική της. Φυσικά ανταπέδωσε σκοτώνοντας με δικά της πυρά 13 στρατιώτες του συριακού στρατού και στρεφόμενη κατά της Ρωσίας!

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η σύγκρουση του συριακού στρατού με τον τουρκικό ήταν αναμενόμενη, όσο το καθεστώς του Άσαντ ανακάμπτει κι επιχειρεί να εξασφαλίσει την εδαφική ενότητα της χώρας. Η αποχώρηση των ΗΠΑ, ακόμη κι όπως έγινε, διευκολύνει αφάνταστα τον Άσαντ, που ως μεγαλύτερο αγκάθι το οποίο έχει να αντιμετωπίσει είναι το Ιμπλίντ, όπου ειδικά από τον περασμένο Απρίλιο διεξάγει αλλεπάλληλες κι αιματηρές επιχειρήσεις για να ανακτήσει τον έλεγχο του. Στο πλαίσιο αυτών των επιχειρήσεων οι νεκροί ξεπερνούν τους 1.000, ενώ με βάση τη UNICEF μόνον από τον Δεκέμβριο 300.000 άτομα έχουν διωχθεί και 1,2 εκ. άλλα άτομα βρίσκονται σε άμεση ανάγκη βοήθειας. Η Μόσχα συνδράμει στις επιχειρήσεις του συριακού στρατού με συχνά ανελέητους αεροπορικούς βομβαρδισμούς, που συνάδουν ωστόσο με τον διακηρυγμένο στόχο της για ανάκτηση της Συριακής εθνικής κι εδαφικής ενότητας.

Καθόλου τυχαία λοιπόν ο Ερντογάν δεν στράφηκε κατά της Ρωσίας, δηλώνοντας «να μην βρεθούν στο δρόμο τους»! Οι τόνοι ανέβηκαν εκ μέρους του Ερντογάν, με αφορμή την προγραμματισμένη επίσκεψη που πραγματοποιούσε την ίδια ημέρα, Δευτέρα 3 Φεβρουαρίου στο Κίεβο. Ο τούρκος πρόεδρος δεν δίστασε να θίξει τις πιο ευαίσθητες χορδές της Τουρκίας, δημιουργώντας ένα σαφές ρήγμα στις διμερείς τους σχέσεις. Από την πρωτεύουσα της Ουκρανίας ο τούρκος πρόεδρος όχι μόνον επανέλαβε τη θέση της Άγκυρας να μην αναγνωρίσει την Κριμαία ως ρωσικό έδαφος αλλά χαρακτήρισε «μη νομιμοποιημένη» την προσάρτηση της χερσονήσου το 2014. Κατά τη παραμονή του στην Ουκρανία ο Ερντογάν συμφώνησε με το ομόλογό του να αυξήσουν το διμερές εμπόριο ως το 2023 στα 10 δισ. δολ. κι επίσης να αυξήσουν τη συνεργασία στο μέτωπο των αμυντικών δαπανών. Σε αυτό το πλαίσιο η Άγκυρα θα διευκολύνει το Κίεβο με 36 εκ. δολ. προκειμένου να προμηθευτεί τουρκικό εξοπλισμό.

Από τη μεριά της Τουρκίας δεν έλειψαν και προσπάθειες απόδοσης της επίθεσης του συριακού στρατού στην επιχείρηση του Ερντογάν να χτίσει γέφυρες συνεργασίας με το Κίεβο που αποτελεί ορκισμένο εχθρό της Μόσχας. Η εθνικίστρια ηγέτης του κόμματος ΙΥΙ Μεράλ Ακσενέρ συγκεκριμένα (είναι αυτή που είχε υποσχεθεί ότι αν κέρδιζε τις εκλογές θα έκανε την τελετή ορκωμοσίας της σε ένα από τα νησιά του Αιγαίου που διεκδικεί η Τουρκία), δήλωσε ότι ο συριακός στρατός κατ’ εντολήν της Ρωσίας έβαλε κατά των Τούρκων στρατιωτών, τιμωρώντας έτσι την Άγκυρα για τη στρατιωτική ενίσχυση του Κιέβου. «Δίνουμε στρατιωτική βοήθεια, γινόμαστε στρατιωτικό στόχος» ήταν τα λόγια της, θεωρώντας ως το πιο φυσιολογικό πράγμα του κόσμου ο τουρκικός στρατός να έχει εισβάλει στη Συρία και να έχει καταλάβει συριακό έδαφος…

Το ρήγμα στις σχέσεις της Τουρκίας με τη Ρωσία όσο κι αν προχωρήσει (δεδομένου ότι οι δρόμοι τους χωρίζουν και στη Λιβύη) δεν θα ξεπεράσει ένα συγκεκριμένο βάθος, που ορίζεται από μια σειρά συμφωνίες τις οποίες έχουν υπογράψει οι δύο χώρες σε θέματα άμυνας, ενέργειας και οικονομίας τα λίγα τελευταία χρόνια και δη μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ερντογάν. Η πιο πρόσφατη συμφωνία αφορούσε τον αγωγό Turkstream και υπογράφτηκε μεταξύ Πούτιν και Ερντογάν στις 8 Ιανουαρίου. Ο αγωγός θα διέρχεται από την Μαύρη Θάλασσα και θα έχει μήκος 930 χιλιόμετρα τροφοδοτώντας με ρωσικό αέριο την εσωτερική κατανάλωση της Τουρκίας και παράλληλα την αγορά της Νότιας Ευρώπης μέσω της Βουλγαρίας, της Σερβίας και της Ουγγαρίας. Είναι ένα σχέδιο που σε συνδυασμό με τον αγωγό Nordstream II «τελειώνει» πολιτικά, οικονομικά και γεωστρατηγικά την Ουκρανία, μιας και η Ρωσία δεν θα την έχει πλέον καμμιά ανάγκη για να φτάσει το φυσικό της αέριο στην Ευρώπη. Κι εδώ δεν μπορούμε να μην αναγνωρίσουμε στην Τουρκία την ευκολία με την οποία μπορεί να κινείται δραστήρια κι αποτελεσματικά στα πιο ανταγωνιστικά ταμπλό, και στο ΝΑΤΟ και με S-400, και με τη Ρωσία και με την Ουκρανία, για να υπηρετήσει μια αναθεωρητική πολιτική που εντείνει την αστάθεια προς όλες τις κατευθύνσεις…

Πηγή : Νέα Σελίδα

Στρατηγικός εχθρός του Ερντογάν ο εμπνευστής του «στρατηγικού βάθους»

Τέλος έβαλε τη Δευτέρα 2 Σεπτεμβρίου ο Ερντογάν στην αναγκαστική συμβίωση εντός του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης με μια σειρά από στελέχη πρώτη γραμμής, με τα οποία ήταν σε ανοιχτή σύγκρουση εδώ και τουλάχιστον τρία χρόνια. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει ο πρώην πρωθυπουργός (2014-2016) και υπουργός Εξωτερικών (2009-2014) Αχμέντ Νταβούτογλου. Εκτός κόμματος τέθηκαν επίσης, μέσω πρότασης για διαγραφή τους, άλλοι τρεις βουλευτές που βρίσκονταν σε ανοιχτή συνεννόηση τα τελευταία χρόνια με τον Νταβούτογλου.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Οι σχέσεις του ισχυρού άνδρα της Τουρκίας με τον Νταβούτογλου τους τελευταίους μήνες έχουν οδηγηθεί στα άκρα με τον τούρκο πρόεδρο να χαρακτηρίζει δημόσια τον αρχιτέκτονα του «στρατηγικού βάθους», όπως εν συντομία περιέγραψε την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας ο Νταβούτογλου, ως προδότη! Η σύγκρουση οδηγήθηκε στα άκρα μετά τις πρόσφατες δημοτικές εκλογές όταν ο Νταβούτογλου επέκρινε δημόσια την επιλογή του Ερντογάν να αμφισβητήσει το εκλογικό αποτέλεσα στην Κωνσταντινούπολη και να επιβάλει νέες εκλογές, με αποτέλεσμα το ΑΚΡ να οδηγηθεί από μια οριακή (με διαφορά 13.000 ψήφων) σε μια συντριπτική ήττα (με την ψαλίδα να ανοίγει στις 800.000 ψήφους)! Έτσι, η απώλεια της Κωνσταντινούπολης, για πρώτη φορά μετά 15 χρόνια, σηματοδότησε μια βαθιά ήττα του ισλαμικού κόμματος.

Έκτοτε οι φήμες για δημιουργία νέου κόμματος από τον Νταβούτογλου και άλλους βουλευτές οργίαζαν, με τον Ερντογάν να σηκώνει το γάντι χαρακτηρίζοντάς τους με κάθε ευκαιρία ως προδότες. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών δεν αρκέστηκε να υπενθυμίζει το ρόλο του όλα τα προηγούμενα χρόνια. Άφησε και ενδιαφέροντα …υπονοούμενα, όπως έκανε για παράδειγμα λέγοντας τα ακόλουθα για το 2015: «Αν διερευνηθούν οι περιπτώσεις που σχετίζονται με την τρομοκρατία, πολλοί άνθρωποι δεν θα μπορούν να βγουν έξω να αντιμετωπίσουν τον κόσμο. Αυτοί που μας επικρίνουν δεν μπορούν να βγουν στον κόσμο. Σας το λέω ειλικρινά. Ξέρετε γιατί; Όταν θα γραφτεί η τουρκική ιστορία στο μέλλον, η περίοδος μεταξύ 7 Ιουλίου και 1 Νοεμβρίου θα είναι μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους». Ο πρώην πρωθυπουργός αναφερόταν στις αιματηρές επιθέσεις που αποδόθηκαν από την Τουρκία σε Κούρδους αγωνιστές και χρησιμοποιήθηκαν σαν αφορμή για να διακοπούν οι διαπραγματεύσεις ειρήνης μεταξύ Άγκυρας και Κούρδων, που αποτελούν το 15% του πληθυσμού. Έκτοτε στις συγκρούσεις μεταξύ τουρκικού στρατού και ΡΚΚ έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 4.280 άνθρωποι, ενώ το μέτωπο κατά των Κούρδων λειτούργησε σαν το χαλί που στρώθηκε για να περάσει η συμμαχία του Ερντογάν με τους Κεμαλιστές. Ειρήσθω εν παρόδω, το παραπάνω απόσπασμα από το λόγο του Νταβούτογλου προέρχεται από την ενημερωτική ιστοσελίδα ahvalnews.com που ιδρύθηκε το 2017 από διαφωνούντες απέναντι στο καθεστώς Ερντογάν τούρκους δημοσιογράφους κι έκτοτε η κρατική εταιρεία τηλεπικοινωνιών της Τουρκίας (ΒΤΚ) έχει απαγορεύσει την πρόσβαση στους κατοίκους της Τουρκίας.

Αναγκαίο να ειπωθεί ότι οι σχέσεις του Ερντογάν με τον «Τούρκο Χένρι Κίσινγκερ», όπως αποκαλεί το αμερικανικό Foreign Affairs τον Νταβούτογλου στο τρέχον τεύχος του (Σεπτεμβρίου / Οκτωβρίου 2019) μόνο εχθρικές δεν ήταν στο παρελθόν. «Ως μέλος του ΝΑΤΟ, αμερικανός σύμμαχος και υποψήφιο μέλος στην ΕΕ από το 1999, η Τουρκία κρατούσε τις αποστάσεις της από την Κίνα, το Ιράν και τη Ρωσία. Τώρα, ο διοπτροφόρος, γλυκομίλητος καθηγητής πρότεινε ένα διαφορετικό δρόμο. Η Τουρκία ήταν ο κληρονόμος του Οθωμανικού χαλιφάτου έγραψε ο Νταβούτογλου», σημειώνει η αμερικανική επιθεώρηση εξωτερικής πολιτικής. «Εκμεταλλευόμενη το πλεονέκτημα της θέσης της στο σταυροδρόμι της μαύρης Θάλασσας, του Καυκάσου, της Μέσης Ανατολής  και της Ευρώπης ήταν έτοιμη να ηγηθεί των ισλαμικών κρατών». Η συνέχεια, με την ήττα του σχεδίου Νταβούτογλου, εν μέρει λόγω απρόβλεπτων παραγόντων όπως η ανατροπή του εκλεγμένου αιγύπτιου προέδρου Μοχάμεντ Μόρσι κι εν μέρει λόγω άστοχων επιλογών και σχεδιασμών στη Συρία, είναι γνωστή. Η ήττα αυτών των σχεδίων χρεώθηκε στον Νταβούτογλου, παρότι ο Ερντογάν ακολούθησε με συνέπεια το δρόμο που χάραξε ο Νταβούτογλου.

Το αξιοπερίεργο είναι ότι ο εμπνευστής αυτού του σχεδίου φαίνεται ότι το εγκατέλειψε. Ο Ερντογάν καθαίρεσε τον Νταβούτογλου από πρωθυπουργό τον Μάιο του 2016, δύο μήνες  πριν το αμερικανοκίνητο πραξικόπημα, κατηγορώντας τον για τις σχέσεις που είχε συνάψει με τη Δύση, σε μια εποχή που ο Ερντογάν έστρεφε το ενδιαφέρον του στην Ανατολή. Ο Νταβούτογλου κατηγορήθηκε τόσο για τις σχέσεις του με τους Ευρωπαίους όσο και για τη στενή σχέση που ανέπτυξε με τον Μπαράκ Ομπάμα.

Πίσω από τη σύγκρουση των δύο ηγετών πιθανότατα να υπάρχουν προσωπικές φιλοδοξίες και ανταγωνισμοί. Κυρίως όμως υπάρχουν ανταγωνιστικά  πολιτικά σχέδια για το μέλλον της Τουρκίας. Το (ισλαμικό) κόμμα που αργά ή γρήγορα θα δημιουργήσει ο Νταβούτογλου, που εξελίσσεται σε «στρατηγικό εχθρό» του Ερντογάν, σε συνδυασμό και με το άλλο κόμμα που θα δημιουργήσουν ο πρώην πρόεδρος της χώρας Αμπντουλάχ Γκιουλ, μαζί με τον πρώην πρωθυπουργό, αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Οικονομίας και Εξωτερικών, ανά εποχές, Αλί Μπαμπατζιάν, που κι αυτοί αποχώρησαν  από το ΑΚΡ διαφωνώντας με τον Ερντογάν, θα συρρικνώσουν τη βάση του ΑΚΡ και θα οξύνουν την πολιτική αντιπαράθεση για το μέλλον της Τουρκίας. Μένει να δούμε την απήχησή τους…

Πηγή: Νέα Σελίδα