Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο: Διαχρονικό πάρτι με το δημόσιο χρήμα (Πριν, 19.1.2014)

prΣε μπούμερανγκ εξελίσσεται η υπόθεση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου για την κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα. Το αρχικό σχέδιο όσων απασφάλισαν την βόμβα των θαλασσοδανείων που χορηγούσαν οι προηγούμενες διοικήσεις του ΤΤ περιελάμβανε μια ελεγχόμενη έκρηξη που θα έπληττε τους πρώην αρχηγούς της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, λόγω των στενών σχέσεων που διατηρούσαν μαζί τους οι δυο πρώην διοικητές του Ταμιυετηρίου. Πλέον όμως ο ρυθμός των αποκαλύψεων είναι τέτοιος που η αμφισβήτηση δεν περιορίζεται στις προηγούμενες πολιτικές ηγεσίες των δύο κατ' εξοχήν αστικών κομμάτων, αλλά πλήττει και τον Αν. Σαμαρά και τον Β. Βενιζέλο. 
Καθόλου βολικά επίσης δεν είναι και τα ιδεολογικά συμπεράσματα. Το σχέδιο έλεγε αρχικά ότι οι αποκαλύψεις για το ΤΤ θα έδειχναν τα τρωτά σημεία μιας ακόμη δημόσιας επιχείρησης που εξ αντανακλάσεως θα λειτουργούσαν ενισχυτικά στις υπό εξέλιξη αναδιαρθρώσεις δικαιολογώντας την ιδιωτικοποίηση των τραπεζών, μέσω του απογαλακτισμού τους από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, και την ευρύτερη ιδιωτικοποίηση δημοσίων επιχειρήσεων. Στην πράξη έχει συμβεί το αντίθετο. Τα θαλασσοδάνεια αποκάλυψαν μια αστική τάξη διεφθαρμένη μέχρι το μεδούλι και υπαίτια της χρεοκοπίας, ενώ άπαντες είναι βέβαιοι ότι τα όργια στο ΤΤ θα μοιάζουν με παιδικό πάρτι αν ανοίξουν οι φάκελοι των δανείων και στις ιδιωτικές τράπεζες. Καθόλου τυχαία δεν επαναλαμβάνει ο Ά. Φιλιππίδης πως το ΤΤ έχει το μικρότερο ποσοστό κόκκινων δανείων, που φτάνει το 10%, όταν στην επόμενη καλύτερη τράπεζα φτάνει το 22%, ενώ σύμφωνα με νεώτερες εκτιμήσεις για το σύνολο του τραπεζικού συστήματος κατά μέσο όρο φέτος θα φτάσουν το 40% από 32%, ήτοι 68-70 δισ. σε ένα σύνολο δανειακού χαρτοφυλακίου 223 δισ. ευρώ. Όσο κι αν κυριαρχούν δάνεια που στην πορεία εξελίχθηκαν σε κόκκινα, λόγω της κρίσης, δεν ήταν δηλαδή εξ αρχής προβληματικά, θα αφθονούν περιπτώσεις δανεισμού όπου παραβιάστηκε κάθε κανόνας δοασφάλισης της τράπεζας κι έγινε στη βάση γνωριμιών κι εξυπηρετήσεων. Επίσης, η ιδιωτικοποίηση αποδεικνύεται σε μέρος του προβλήματος, αν αναλογιστεί κανείς ότι μέχρι το 2006, οπότε το ΤΤ λειτουργούσε ως δημόσια υπηρεσία διατηρώντας καταθετικούς λογαριασμούς και χορηγώντας στεγαστικά δάνεια σε δημοσίους υπαλλήλους, όλα κυλούσαν μέλι - γάλα. Η καθοδική πορεία ξεκινάει ακριβώς τότε που αποφασίζεται η ένταξή του στον μαγικό κόσμο των χρηματοπιστωτικών αγορών και των τοποθετήσεων υψηλού κινδύνου. Σε αυτήν ακριβώς την τροχιά μετατράπηκε σε μηχανή πλουτισμού για τον Κοντομηνά, τον Λαυρεντιάδη και τον Γριβέα ζημιώνοντας το ελληνικό δημόσιο κατά εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. 
Το πολιτικό σύστημα από κοινού με τους οικονομικούς παράγοντες βγαίνει βαριά εκτεθειμένο, με αφορμή τη μπόχα που αναδύεται από το ΤΤ και για έναν τρίτο λόγο επίσης. Επειδή ξαναέρχονται στην δημόσια συζήτηση οι πέρα για πέρα διαβλητοί όροι υπό τους οποίους ξεχώρησαν οι τέσσερις συγκεκριμένες τράπεζες που θα αποτελέσουν τις συστημικές και θα ανακεφαλαιοποιηθούν. Και πρόκειται για ένα κεφάλαιο που κανείς δεν θέλει να θυμάται, λόγω του ότι αν ποτέ ανοίξει και αποκαλυφθούν οι όροι, πολλοί θα καταλήξουν στην φυλακή. Δεν είναι τυχαία η κάλυψη που προσέφερε ο υπουργός Οικονομικών Γ. Στουρνάρας στην διευθύνουσα σύμβουλο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, Αναστασία Σακελλαρίου (που στο παρελθόν είχε εργαστεί στην Τράπεζα Πειραιώς και την Ντόιτσε Μπανκ), αντίθετα με ότι είχε συμβεί στην περίπτωση των Τάκη Αθανασόπουλου (προέδρου του ΤΑΙΠΕΔ) και του Γ. Μέργου (γενικού γραμματέα στο υπουργείο Οικονομικών) που όταν ασκήθηκε εναντίον τους δίωξη, πάραυτα τους υποδείχθη η πόρτα εξόδου. Τι παραπάνω γνωρίζει η Α. Σακελλαρίου ή τι έργο έχει να επιτελέσει και προστατεύθηκε από την εκλεκτό της συγκυβέρνησης και της Τρόικας; 
Μένοντας στο ΤΤ αποκαλύπτονται επίσης οι σκοπιμότητες πίσω από την πολιτική απόφαση να δοθεί χάρισμα στην χρεοκοπημένη Γιούρομπανκ, όταν ήταν γνωστό (κι ας έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του για να το αποκρύψει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γ. Προβόπουλος, μη δίνοντας για παράδειγμα στη δημοσιότητα την έκθεση της Μπλάκροκ) ότι το Ταμιευτήριο ήταν το πρώτο τραπεζικό ίδρυμα στην Ελλάδα και το τρίτο στην Ευρώπη, με κριτήριο την κεφαλαιακή επάρκεια. Αξιοθαύμαστος ήταν επίσης κι ο δείκτης χορηγήσεων προς καταθέσεις που έφτανε το 60% όταν οι άλλες ιδιωτικές τράπεζες που σώθηκαν με χρήματα του ελληνικού λαού είχαν τον αντίστοιχο δείκτη πάνω από 130%! Κατά σκανδαλώδη επομένως τρόπο επιλέχτηκε να δοθεί το ΤΤ στην Γιούρομπανκ, όπως και η Αγροτική στην Πειραιώς, όταν ήταν οι πιο υγιείς τράπεζες κι αυτές ακριβώς θα έπρεπε να διασωθούν, με αμιγώς μάλιστα τραπεζικά κριτήρια! 
Η νέα περιπέτεια μάλιστα που σύντομα θα ξεκινήσει με επίκεντρο την ιδιωτικοποίηση των τραπεζών θα εκθέσει περαιτέρω κυβέρνηση, Τρόικα και τους εντολοδόχους τους καθώς θα γίνει εμφανής η απώλεια από τα δημόσια ταμεία κεφαλαίων πάνω από 25 δισ. ευρώ, λόγω του ότι από τα 40 δισ. ευρώ και πλέον της ανακεφαλαιοποίησης στην καλύτερη περίπτωση θα συγκεντρωθούν 15 δισ. Μπροστά σε αυτές τις απώλειες θα ωχριούν ακόμη και τα χρωστούμενα του Κοντομηνά ύψους 2,3 εκ. ευρώ από την πιστωτική του κάρτα, παρότι το ένα σκάνδαλο έφερε το άλλο.

Alpha – Εurobank: Αβέβαιος, αλλά ματωμένος γάμος (Πριν, 4.9.11)

Τι περίεργα πράγματα! Μισό δισ. ευρώ αναμένεται να δώσουν οι Άραβες στο νέο όμιλο που θα δημιουργηθεί από την συγχώνευση της Alpha Bank με την Eurobank και δεν έκαναν τον κόπο να παραστούν έστω σε μία συνέντευξη Τύπου, έστω σε μία δεξίωση! Το βιογραφικό του πρίγκιπα σεΐχη Χαμάντ Μπιν Χαλίφα που εκπροσωπεί την οικογένεια (ο οποίος άμα τη επιστροφή του από την βρετανική στρατιωτική ακαδημία όπου πήγε να σπουδάσει έκανε πρακτική, ανατρέποντας τον πατέρα του!) είναι εμφανώς περίλαμπρο μην αφήνοντας καμία υπόνοια για τη σοβαρότητα και τον στρατηγικό χαρακτήρα του ντιλ. Παρόλα αυτά όμως ούτε μία κελεμπία, ούτε ένα σαρίκι να μην περάσει από τις οθόνες μας;

Ας σταθούμε όμως στα ίδια τα γεγονότα της συγχώνευσης των δύο τραπεζών που υπόσχεται να δώσει το έναυσμα για μια σειρά αλλεπάλληλων πράξεων συγκέντρωσης που ως στόχο θα έχουν την ισχυροποίηση του τραπεζικού τομέα. Η συγχώνευση της Alpha με την Eurobank ανακοινώθηκε τη Δευτέρα 29 Αυγούστου άρον – άρον υπό το βάρος των τρομερών πιέσεων που δέχονταν οι τιμές των μετοχών και ιδιαίτερα αυτές των τραπεζών μια  εβδομάδα πριν, εκείνη που ολοκληρώθηκε την Παρασκευή 26 Αυγούστου. Αποτέλεσμα του μεγάλου εκείνου ξεφορτώματος ήταν η τιμή της Eurobank να φθάσει τα 1,73 ευρώ (από 2,22 ευρώ που είχε κλείσει μια εβδομάδα πριν) και της Alpha Bank στα 1,90 ευρώ (από 2,58). Η συγχώνευση δηλαδή επιχείρησε να θέσει ένα ανάχωμα στις παρατεταμένες υποτιμητικές πιέσεις.

Κυρίως όμως η συγχώνευση της Eurobank με την Alpha Bank προσπάθησε να αποτρέψει τα ζοφερά σενάρια που ήδη διακρίνονται για το μέλλον των ελληνικών τραπεζών. Σημείο αφετηρίας τους (στην τελευταία έστω κούρσα) αποτελεί η συμμετοχή τους στο πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων του ελληνικού δημοσίου, στο πλαίσιο των αποφάσεων των ηγετών της ευρωζώνης της 21ης Ιουλίου. Οι ζημιές που θα καταγράψουν όλες οι ελληνικές τράπεζες από την συμμετοχή τους στο πρόγραμμα και εκτιμώντας κατ’ ελάχιστον στα 5 δισ. ευρώ έχει προβλεφθεί από το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο να καλυφθούν από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Αναμένεται δηλαδή η Τρόικα μαζί με το ελληνικό δημόσιο να καλύψουν τα κενά που θα δημιουργηθούν στους ισολογισμούς των τραπεζών με χρηματοδοτικές ενισχύσεις. Όπως έκαναν όλα αυτά τα χρόνια, αρχής γενομένης από τα 28 δισ. ευρώ που έδωσε το υπουργείο Οικονομικών, επί Γ. Αλογοσκούφη, στις τράπεζες. Με μια τεράστια όμως διαφορά. Όλα αυτά τα χρόνια για τα 108 δισ. που έδωσε συνολικά το ελληνικό δημόσιο στις τράπεζες έπαιρνε ως αντίτιμο προνομιούχες μετοχές, που ως χαρακτηριστικό τους είχαν σταθερές  αποδόσεις (τις οποίες όμως ουδέποτε έχει εισπράξει το ελληνικό δημόσιο) ως αντιστάθμισμα για την έλλειψη δικαιώματος ψήφου στη διοίκηση. Τώρα όμως τα πράγματα αλλάζουν. Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο αναφέρει ρητά ότι το δημόσιο μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα αναλάβει μεν την αναπλήρωση κεφαλαίου των τραπεζών που θα συμμετάσχουν στην αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους, ως αντάλλαγμα όμως θα πάρει κοινές μετοχές, που έχουν δικαίωμα ψήφου στη διοίκηση! Κατά συνέπεια θα ανατραπούν μονομιάς όλες οι ισορροπίες στην διοίκηση κάθε τράπεζας.

Ο όρος της συμμετοχής στη διοίκηση έκανε να ηχήσουν στη διαπασών οι συναγερμοί όχι επειδή οι έλληνες τραπεζίτες φοβούνται την κρατικοποίηση των ευαγών ιδρυμάτων τους. Ξέρουν πολύ καλά ότι τέτοιος κίνδυνος δεν υφίσταται επειδή, εξαιρουμένης της Αριστεράς, όλα τα υπόλοιπα κόμματα είναι εντεταλμένοι υπάλληλοί τους, επομένως ουδέποτε θα αποφάσιζαν ερήμην των τραπεζιτών ή πολύ περισσότερο κάτι που θα έβλαπτε τα συμφέροντά τους . Εντολές των τραπεζών εκτελούν, με την οικονομική πολιτική τους, ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΛΑΟΣ και Ντόρα. Το πλήρως ελεγχόμενο από τους τραπεζίτες ελληνικό δημόσιο όμως θα έχει υπό την κατοχή του τις κοινές μετοχές για δύο το πολύ χρόνια. Στο πρωτότυπο κείμενο του Μεσοπρόθεσμου που υπέγραψε η κυβέρνηση με την Τρόικα (κι όχι στον εφαρμοστικό νόμο που ψηφίστηκε στη Βουλή) υπάρχει σαφής αναφορά. Οπότε, το ερώτημα που πλανιέται πάνω από τα κεφάλια τους είναι, τι θα γίνει μετά… Με την πάροδο δηλαδή των δύο χρόνων, που θα πάνε οι μετοχές τους και κατά συνέπεια η ιδιοκτησία των τραπεζών τους; Κι ο κίνδυνος είναι σαφής: Δεδομένου ότι τα χειρότερα σενάρια είναι που θα επιβεβαιωθούν μέχρι τότε κι η Ελλάδα θα βρίσκεται διασωληνωμένη στην εντατική της «συντεταγμένης χρεοκοπίας», όπως αποφασίστηκε κατ’ απαίτηση της Γερμανίας στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 24 Μάρτη, ο φόβος των τραπεζιτών είναι πως η ιδιοκτησία τους θα περάσει σε ξένα χέρια. Μαζί με τον δημόσιο πλούτο και τις ΔΕΚΟ. Αυτό ακριβώς το σενάριο θέλησαν να αποτρέψουν με την εξαγγελία της συγχώνευσης Alpha και Eurobank.

Απέτυχαν όμως και μάλιστα οικτρά. Μάρτυρας, η ανέλπιστα γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα της μιζέριας και της απαξίωσης. Η άνοδος της τιμής των δύο μετοχών στα απόνερα της εξαγγελίας κράτησε μόλις τρεις μέρες. Και προχθές, Παρασκευή 2 Σεπτέμβρη, η τιμή της τράπεζας του Λάτση έκλεισε τελικά ακόμη πιο χαμηλά, στα 1,41 ευρώ, σε σχέση με την τιμή που είχε την προηγούμενη Παρασκευή, (1,73 ευρώ). Χάθηκαν έτσι, όσα κέρδη καταγράφηκαν, και η τιμή της μετοχής συνεχίζει την καθοδική της πορεία, μετά από ένα σύντομο διάλειμμα. Την ίδια τύχη είχε επίσης και η τιμή της Alpha που προχθές έκλεισε στα 1,96 ευρώ (από 1,90 μια εβδομάδα πριν) χωρίς όμως να πέσει πιο χαμηλά από κει που βρισκόταν πριν την εξαγγελία του… φοβερού και τρομερού σχεδίου συγχώνευσης. Το ερώτημα επομένως είναι τι παραπάνω ξέρουν όσοι τιμώρησαν τις δύο μετοχές και ιδίως αυτή της Eurobank.

Αυτό που ξεχωρίζει είναι ότι πρόκειται για γίγαντες με πήλινα πόδια. Πίσω από τις μεγαλοστομίες για «σημαντική παρουσία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη με συνολικό δίκτυο 1.300 και πλέον καταστημάτων σε οκτώ χώρες» και άλλα τέτοια βαρύγδουπα που κοσμούσαν την επίσημη ανακοίνωση, αυτό που κρατάει ζωντανές και τις δύο τράπεζες αλλά περισσότερο αυτή του Λάτση είναι το ζεστό κρατικό χρήμα. Με βάση πρόσφατα στοιχεία η τράπεζα έχει αξιοποιήσει 7,8 δισ. ευρώ κρατικών εγγυήσεων, χώρια τα ειδικά ομόλογα που έχει λάβει από το δημόσιο για να ανοίξει τους κρουνούς του δανεισμού σε επιχειρήσεις και ιδιώτες. Αξίζει να αναφέρουμε, χάριν συγκρίσεως, ότι προχθές Παρασκευή η συνολική κεφαλαιοποίησή της (ως αποτέλεσμα του αριθμού των μετοχών επί την αξία κάθε μίας) ήταν μόνο 785 εκ. ευρώ. Σχεδόν το 10% των χρημάτων που έχει λάβει από το δημόσιο! Η κατάσταση στην Alpha Bank δεν είναι και πολύ καλύτερη. Το πρώτο ζητούμενο επομένως από την συμφωνία ήταν να γεμίσουν οι μαύρες τρύπες των ισολογισμών που απειλούν την βιωσιμότητά τους. Αυτές οι μαύρες τρύπες απειλούν να λάβουν απειλητικές διαστάσεις όταν θα ολοκληρωθούν οι έλεγχοι της εταιρείας Blackrock που προσελήφθη κατ΄εντολήν της Τρόικας με αποκλειστικό σκοπό να ελέγξει ένα προς ένα τα δάνεια κάθε τράπεζας αποτυπώνοντας με τον πιο κοντινό προς την πραγματικότητα τρόπο την αληθινή κατάσταση κάθε τράπεζας. Περιττό να πούμε ότι το ερώτημα είναι πόσους σκελετούς θα ανακαλύψουν στα ντουλάπια των τραπεζών κι όχι αν θα βρουν κάτι μεμπτό…

Αυτή η προοπτική επιταχύνει τα σενάρια εξαγορών και συγχωνεύσεων που αφορούν πολλές ακόμη τράπεζες. Ένα βασικό σενάριο που κυκλοφορεί γαι παράδειγμα θέλει την Εθνική, την Αγροτική και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο να προχωρούν σε ένα γάμο του αιώνα, με την πρώτη να συμβάλει με τα Βαλκάνια, τη δεύτερη με την γη και την τρίτη τράπεζα με το ρευστό, που όλα μαζί φυσικά θα πάνε στους Αμερικανούς, καθότι η Citigroup είναι που ελέγχει αυτή τη στιγμή ένα από τα μεγαλύτερα, αν όχι το μεγαλύτερο, πακέτο μετοχών της Εθνικής Τράπεζας. Σε αυτό το πλαίσιο αυξημένης αβεβαιότητας η κίνηση Alpha – Eurobank ήταν αμυντική και όχι επιθετική κίνηση όπως εμφανίστηκε. Κυρίως όμως είναι μια αβέβαιη κίνηση που δεν έχει ακόμη κριθεί, καθώς μένουν πολύ πιο σοβαροί παράγοντες, από τη συμφωνία των μάνατζερ, να κρίνουν την τύχη του εγχειρήματος.

Από την άλλη μεριά αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι η συγχώνευση των δύο τραπεζών δεν θα σημάνει τίποτε θετικό για την οικονομία ενώ για τους εργαζόμενους θα επιφέρει μόνο αρνητικές συνέπειες. Συγκεκριμένα, στην ανακοίνωση δεν υπήρχε ούτε μία λέξη που να αφορά κάποια δέσμευση της νέας τράπεζας για παροχή ρευστότητας στην λεγόμενη πραγματική οικονομία. Έλειπε επίσης κάθε δέσμευση για διατήρηση των θέσεων εργασίας. Στην πραγματικότητα θα μειωθούν. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μεγάλο μέρος από τις “συνέργειες λειτουργικού κόστους ύψους 270 εκ. ευρώ από τη συνένωση των δραστηριοτήτων των τραπεζών στην Ελλάδα” που αναφέρει η επίσημη ανακοίνωση θα προέλθει από το κλείσιμο καταστημάτων που βρίσκονται στους ίδιους δρόμους και την απόλυση πολλών τραπεζοϋπαλλήλων. Ματωμένος λοιπόν ο γάμος παρά το άδηλο μέλλον του και τα πολλά ερωτηματικά που συνοδεύουν τις σκοπιμότητες των δύο μερών.

ΣΤΡΕΣ ΤΕΣΤ: Η αντοχή των τραπεζών, της υποκρισίας, των ιδιωτικοποιήσεων (Πριν, 25/7/2010)

 Κυβέρνηση γενικού ξεπουλήματος, με τα λιμάνια και τις μεταφορές να διαδέχονται τις τράπεζες 

Ακίνητος πρέπει να ήταν ο διάδρομος όση ώρα έτρεχαν πάνω του οι 91 ευρωπαϊκές τράπεζες υπό το βλέμμα των εποπτικών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να ελεγχθούν οι αντοχές τους. Δεν εξηγείται διαφορετικά τέτοια επιτυχία. Διαψεύδοντας όλες σχεδόν τις προβλέψεις, μόνο επτά τελικά τράπεζες φάνηκαν να αντιμετωπίζουν πρόβλημα, εκ των οποίων οι πέντε προέρχονταν από την Ισπανία, μία από την Γερμανία και μία από την Ελλάδα, η Αγροτική. Η αξιοπιστία των «ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων» όπως χαρακτηρίστηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδας τα «στρες τεστ» στα οποία υποβλήθηκαν οι ευρωπαϊκές τράπεζες, αμφισβητήθηκε πριν καν δοθούν στη δημοσιότητα τα αποτελέσματά τους. Πολύ φυσιολογικά, στο βαθμό που επρόκειτο, όπως αποδείχθηκε, για μια άσκηση δημοσίων σχέσεων. Προς επίρρωση το γεγονός ότι οι υποθέσεις υπό τις οποίες ελέγχθηκαν παρέμειναν επτασφράγιστο μυστικό. Επίσης η απροθυμία των αρχών να συμπεριλάβουν στα κριτήρια πιθανό «κούρεμα» του ελληνικού δημόσιου χρέους. Την πιθανότητα να αναγκαστεί δηλαδή η κυβέρνηση να προβεί σε αναδιάρθρωση του χρέους, ενδεχόμενο που κάθε άλλο παρά μακρινό φαντάζει, προχωρώντας σε μια οριζόντια υποτίμηση των ομολόγων της τάξης του 20%, 30% ακόμη και 50%. Δεδομένου ότι πολλές γερμανικές και γαλλικές τράπεζες έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους ασυνήθιστα υψηλές τοποθετήσεις σε ελληνικά ομόλογα αξίας πολλών δισ. ευρώ – λόγω των ελκυστικότατων αποδόσεών τους – ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα αποδείκνυε ότι οι περισσότερες τράπεζες στηρίζονται σε πήλινα πόδια και είναι αναξιόχρεες.

Και τέλος πάντων πριν συμβούν όλα τα παραπάνω η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είχε απελευθερώσει το μυθικό ποσό των 750 δισ. ευρώ, με την απόφαση της 10ης Μαΐου που έκανε κουρελόχαρτο το Σύμφωνο Σταθερότητας, για να σώσει τις τράπεζες. Ειρήσθω εν παρόδω, μια απόφαση που λήφθηκε με τη σύμφωνη γνώμη της Γερμανίας η οποία επανέφερε ξανά την προηγούμενη εβδομάδα τις προτάσεις τιμωρίας εκείνων των χωρών που έχουν δημοσιονομικό έλλειμμα άνω του 3%, κι ειδικότερα την αναστολή του δικαιώματος ψήφου ακόμη και την πληρωμή προστίμου, μέσω του περιορισμού στην πρόσβαση σε κάποιου είδους επιδοτήσεις, όπως οι αγροτικές. Έτσι, οι αγρότες θα δουν να κόβονται τα κονδύλια των ενισχύσεων για να μπορούν να χρηματοδοτούνται οι τράπεζες! Γιατί, για να επιστρέψουμε στη γενναιόδωρη πλευρά της ΕΕ και των κρατών – μελών της, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όπως ακριβώς το μνημόνιο της ντροπής που υπέγραψε η κυβέρνηση Παπανδρέου με την τρόικα κόπηκε και ράφτηκε στα μέτρα των τραπεζιτών, έτσι κι η απόφαση της 9ης και 10ης Μαΐου, ως άμεσα ωφελημένους είχε και πάλι τους ευρωπαίους τραπεζίτες.

Τα τεστ κοπώσεως επομένως των ευρωπαϊκών τραπεζών ήταν κατά βάση μια άσκηση υποκρισίας, που στόχευε να συγκαλύψει τα άμεσα και μακροχρόνια προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες και να ωραιοποιήσει την κατάσταση.

Το ίδιο συνέβη και στην Ελλάδα, με τις εγχώριες τράπεζες, σε εκθετικό μάλιστα βαθμό. Στην «άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων» από την Ελλάδα συμμετείχαν έξι τράπεζες (Εθνική, Γιούρομπανκ, Άλφα, Πειραιώς, Αγροτική και Ταμιευτήριο) εκ των οποίων πρόβλημα βρέθηκε να αντιμετωπίζει μόνο η Αγροτική, που δεσμεύθηκε να προχωρήσει σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Αν όμως οι άλλες πέντε χαίρουν άκρας υγείας γιατί ξεκοκάλισαν μέχρι τελευταίου ευρώ τα 28 δισ. που τους παραχωρήθηκαν από τις κυβερνήσεις ΝΔ και ΠΑΣΟΚ; Κι αν η απάντηση είναι ότι ακόμη και χάρις αυτών των χρημάτων έκλεισε μια περίοδος αστάθειας, γιατί έχουν τεθεί στη διάθεσή τους άλλα 10 δισ. ευρώ από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που προβλέπεται στο μνημόνιο, ως δίχτυ ασφαλείας; Γιατί τέλος η Τράπεζα Ελλάδας, λειτουργώντας σαν ο πατερούλης των τραπεζιτών, παραβιάζοντας δηλαδή τον εποπτικό τη ρόλο, έσπευσε με ανακοίνωσή της την Παρασκευή, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα των στρες τεστ, να υπενθυμίσει ότι υπάρχουν «επιπρόσθετα 1,2 δισ. που είναι διαθέσιμα μέσω του μέτρου κεφαλαιακής ενίσχυσης του Ν. 3723/2008»! Γιατί επίσης ξεχνούν ότι όλες οι ελληνικές τράπεζες είναι αποκομμένες εδώ και καιρό από τον διεθνή δανεισμό;

Κάνοντας το άσπρο – μαύρο η ελληνική κυβέρνηση και η ηγεσία φυσικά της Ευρώπης («αντικατοπτρίζουν την αλήθεια τα στρες τεστ» έσπευσε να διαβεβαιώσει η Μέρκελ, κλείνοντας έτσι την συζήτηση) δείχνουν πόσο διαχρονική και πανευρωπαϊκή είναι η τάση δημιουργικής λογιστικής και «μαγειρέματος» των αριθμών. Με άλλα λόγια πόσο αξιοθρήνητα υποτελής στα όρια του γραικυλισμού, είναι η κυβέρνηση του Παπανδρέου που έσπευσε ακόμη και να αλλάξει όνομα στην Στατιστική Υπηρεσία, δείχνοντας ότι έτσι παίρνει διαζύγιο από την αναξιοπιστία του παρελθόντος. Μα τουλάχιστον η αναξιοπιστία του παρελθόντος είχε ως ευνοούμενο το κράτος, τον εκφραστή του συλλογικού συμφέροντος της αστικής τάξης, όχι δέκα χρεοκοπημένους κι αποδεδειγμένα επικίνδυνους για το δημόσιο όφελος τραπεζίτες…

Η υποκρισία δεν σταματά μόνο στον εξωραϊσμό της κατάστασης σε έναν κλάδο που έχει γεμίσει με επιχειρήσεις – ζόμπι οι οποίες επιζούν μόνο και μόνο χάρη στις επιδοτήσεις του κράτους και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Συνεχίζεται αν ρίξουμε και μια πιο προσεκτική ματιά στην κατάταξη των τραπεζών. Ειδικότερα, πέραν της αποτυχίας της Αγροτικής, ξεχωριστές επιδόσεις στην προσομοίωση, αναφερόμενοι στις ελληνικές, είχαν κι οι άλλες δύο τράπεζες που πρωταγωνίστησαν στα σενάρια εξαγορών. Το μεν Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο επειδή συγκέντρωσε την υψηλότερη πανευρωπαϊκή βαθμολογία κι η δε Πειραιώς επειδή ίσα – ίσα πέρασε τη βάση. Πρόκειται για αποτελέσματα που υπογραμμίζουν τον λεόντειο χαρακτήρα της συμφωνίας που επιδιώκει ο πρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς, Μιχάλης Σάλας, με την κατ’ αρχήν έγκριση του υπουργού Οικονομικών και του πρωθυπουργού καθώς η εξαγορά του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου θα κληθεί να λειτουργήσει σαν μια ακόμη ένεση ρευστότητας που θα αναζωογονήσει την Πειραιώς, απομακρύνοντάς την από την ζώνη της επικινδυνότητας.

Ευτυχώς βέβαια το σενάριο φαίνεται να ακυρώνεται κάτω από την κατακραυγή όχι μόνο των εργαζομένων και της κοινωνίας, αλλά και των ανταγωνιστικών συμφερόντων που είδαν ξαφνικά το κίνδυνο η Τράπεζα Πειραιώς να οικειοποιηθεί για αυστηρά δικό της λογαριασμό πόρους που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν εξυγιαντικά για όλο το κλυδωνιζόμενο ιδιωτικό τραπεζικό σύστημα κι έτσι να βελτιώνει τη θέση της στον ανταγωνισμό.

Η διαφαινόμενη αποτυχία του τραπεζικού ντιλ (χωρίς να είναι ακόμη οριστική) δεν έγινε ωστόσο μάθημα για την κυβέρνηση που προχθές, Παρασκευή, αποφάσισε να επιταχύνει διάφορα σχέδια ιδιωτικοποιήσεων. Ειδικότερα, η διυπουργική επιτροπή αποκρατικοποιήσεων, αποφάσισε να δώσει νέα ώθηση στα σχέδια ξεπουλήματος της κρατικής περιουσίας, που ανέρχεται σε 300 δισ. ευρώ. Να θυμίσουμε ότι τα πνευματικά δικαιώματα της συγκεκριμένης πρότασης ανήκουν στη… Συγγρού, εκεί που θα μεταφερθούν τα νέα γραφεία της Νέας Δημοκρατίας, σε μια προσπάθεια η νέα της ηγεσία να διαχωριστεί από το αντιδημοφιλές παρελθόν της Ρηγίλλης. Η Συγγρού λοιπόν διεκδικεί την πατρότητα της πρότασης, καθώς ο Αντώνης Σαμαράς είχε παρουσιάσει εν χορδαίς και οργάνοις αυτή την πρόταση – ξεπουλήματος της δημόσιας ακίνητης περιουσία – σε δημόσια εκδήλωση στο Ζάππειο, ως εναλλακτική λύση μάλιστα έναντι της προσφυγής στο ΔΝΤ. Σε αυτό το πλαίσιο περιφερειακές υποδομές, όπως λιμάνια και αεροδρόμια, θα δοθούν σε ιδιώτες, με την επίκληση από την κυβέρνηση της ανάγκης εκσυγχρονισμού τους και νέων επενδύσεων. Το ζητούμενο στην πραγματικότητα θα είναι η δημιουργία νέων πεδίων δραστηριοποίησης για το ιδιωτικό κεφάλαιο, το οποίο εθισμένο στις επενδύσεις μηδενικού ρίσκου θα καρπωθεί τη δημόσια περιουσία για να διευρύνει εκ του ασφαλούς τα ιδιωτικά κέρδη.

Το δεύτερο μέτρο που αποφασίστηκε αφορά την κατάθεση νομοσχεδίου για το «άνοιγμα» των οδικών εμπορικών μεταφορών. Πρόκειται για μια πολιτική που εντάσσεται στο πλαίσιο της περιώνυμης απελευθέρωσης των αγορών και δείχνει ταυτόχρονα το πραγματικό της επίδικο. Η κατάργηση του αναντίρρητα αναχρονιστικού καθεστώτος που έχει διαμορφωθεί ντε φάκτο με τις 30.000 άδειες χρήσης φορτηγών αυτοκινήτων που δόθηκαν το 1971, αν κάπου αποσκοπεί είναι στη δημιουργία καινούργιων πεδίων επιχειρηματικής δραστηριοποίησης προς όφελος του πολυεθνικού κεφαλαίου. Το ζητούμενο για την κυβέρνηση από την κατάργηση της μαύρης αγοράς των αδειών δεν είναι η πτώση τω τιμών στη διακίνηση των εμπορευμάτων, προ όφελος των καταναλωτών ή ακόμη και των ελεύθερων αγορών στις οποίες ορκίζεται. Η κυβέρνηση φαίνεται διατεθειμένη να καταφέρει ένα συντριπτικό πλήγμα, με το νέο νομοσχέδιο, στα μικροαστικά και αστικά συμφέροντα που επωφελούνται του σημερινού καθεστώτος, μόνο και μόνο για να προωθήσει την οριζόντια, διακρατική ενοποίηση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του ευρωπαϊκού κεφαλαίου. Υπ’ αυτή την έννοια τα επαγγέλματα των μεταφορών, όπως και των δικηγόρων, των συμβολαιογράφων και των φαρμακοποιών, οι όροι άσκησης των οποίων θα αναμορφωθούν πλήρως στο ίδιο ακριβώς πλαίσιο, πάλι κλειστά θα είναι στις σύγχρονες και διευρυνόμενες ανθρώπινες και κοινωνικές ανάγκες. Κι ανοιχτά μόνο στην αισχροκέρδεια και τις κρατικές επιδοτήσεις με τα λεφτά των φορολογουμένων, σε περίπτωση χρεοκοπίας, όπως γίνεται κατ’ εξακολούθηση με τις τράπεζες σε Ευρώπη και Ελλάδα.

Ιδιωτικοποιήσεις (Πριν, 9/5/2008)

Αιχμή του δόρατος της επίθεσης του κεφαλαίου

Η πώληση του ΟΤΕ σημείο κορύφωσης και τομής της μακροχρόνιας και διεθνούς επιχείρησης ξεπουλήματος

Σημείο τομής στη μακροχρόνια διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων όχι μόνο από συμβολική αλλά και από ουσιαστική άποψη αποτελεί η πώληση του ΟΤΕ στον γερμανικό τηλεπικοινωνιακό κολοσσό, Ντόιτσε Τέλεκομ. Για συμβολικούς λόγους, στο βαθμό που το ξεπούλημα του ΟΤΕ αποτέλεσε το 1993 (όταν άνοιγε με τον πιο θεαματικό και βίαιο τρόπο η αυλαία των ιδιωτικοποιήσεων) την πιο μεγάλη πρόκληση της κυβέρνησης Μητσοτάκη προς τους εργαζόμενους και τα διαπλεκόμενα συμφέροντα, για να σημάνει τελικά και την πρόωρη πτώση της. Η επιτυχημένη τώρα πώληση του ΟΤΕ από την κυβέρνηση της ΝΔ με πολύ μικρότερες αντιδράσεις κλείνει έτσι έναν κύκλο στην επίθεση του κεφαλαίου που μπορεί να κράτησε πολύ περισσότερο χρόνο απ’ όσο αρχικά εκτιμούσε, δεν μπορεί ωστόσο παρά να αποτελεί για το ίδιο κορυφαία επιτυχία. Κι αυτό γιατί ο ΟΤΕ, κι εδώ είναι οι ουσιαστικοί λόγοι, δεν είναι μια τυχαία επιχείρηση. Επί πολλά χρόνια – πριν εισέλθουν στην αγορά οι ιδιώτες και αρχίσει ο ΟΤΕ από τα κέρδη του να χρηματοδοτεί τα πρώτα βήματα και την επέκτασή τους – βρισκόταν στην κορυφή των κερδοφόρων ελληνικών επιχειρήσεων, με χιλιάδες ακίνητα κι όλα …γωνία, δεκάδες χρυσοφόρες θυγατρικές και προνομιακή πρόσβαση σε πλήθος ξένων, βαλκανικών αγορών. Όλα αυτά τώρα τα παίρνουν προίκα οι Γερμανοί! Κλείνοντας αυτός ο κύκλος αξίζει να γίνει μια αποτίμηση των αποτελεσμάτων των ιδιωτικοποιήσεων. Με την πρώτη ματιά φαίνεται ότι οι μεγαλύτεροι χαμένοι ήταν οι καταναλωτές, δηλαδή οι εργαζόμενοι καταναλωτές μια και αυτοί υφίστανται τη μεγαλύτερη απώλεια εισοδήματος από τις ανατιμήσεις, στο όνομα των οποίων υποτίθεται ότι υλοποιήθηκαν οι ιδιωτικοποιήσεις. Το επιχείρημα (της ποσοτικής θεωρίας του ανταγωνισμού) σε απλά ελληνικά έλεγε ότι η απελευθέρωση των αγορών και η είσοδος των ιδιωτών θα αυξήσει τον ανταγωνισμό μεταξύ τους, καθώς ο ένας θα πουλάει πιο φθηνά από τον άλλον για να μη μας χάσει από πελάτες κι έτσι όλα θα είναι στα πόδια μας πάμφθηνα κι εν πλήρη αφθονία. Όλα αυτά τα χρόνια όμως που η αγορά «απελευθερώθηκε» από τα κρατικά μονοπώλια και τον κρατικό καθορισμό των τιμών τα εισιτήρια στα ακτοπλοϊκά πλοία εκσφενδονίστηκαν και για τους λογαριασμούς τηλεφωνίας και ηλεκτρικής ενέργειας δουλεύουμε πολλές περισσότερες ώρες ακόμη και μέρες. Μεγάλος χαμένος επίσης είναι οι εργαζόμενοι και το υψηλό επίπεδο των εργατικών κατακτήσεων, όπως η μονιμότητα και οι σχετικά καλές εργασιακές σχέσεις, που θυσιάστηκε στο βωμό της ιδιωτικοποίησης του ΟΤΕ. Υπήρξαν ωστόσο και κερδισμένοι. Στην Ελλάδα αυτός που ωφελήθηκε περισσότερο, από την εν εξελίξει διαδικασία ιδιωτικοποίησης καθαυτή, ήταν ο Βγενόπουλος της Μαρφίν, που από την διαμεσολάβηση (μαζεύοντας δηλαδή τις μετοχές του Οργανισμού από την ελληνική αγορά και πουλώντας τις στους Γερμανούς με καπέλο επειδή παίρνουν μαζί και το μάνατζμεντ) υπολογίζεται ότι θα κερδίσει 800 εκ. ευρώ! Παρόλα αυτά δεν πρόκειται για ελληνική ιδιαιτερότητα. Προκαλούν έκπληξη, απεναντίας, οι τρανταχτές ομοιότητες που παρουσιάζει η ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ με την αντίστοιχη βρετανική εμπειρία, σε ότι αφορά τα κέρδη που αποκόμισε το παρασιτικό χρηματιστικό κεφάλαιο! Τονίζει για του λόγου το αληθές ο βρετανός μαρξιστής Άντριου Γκλιν στο βιβλίο του Capitalism Unleashed (Oxford, 2006): «οι μεγάλοι κερδισμένοι από την ιδιωτικοποίηση ήταν αυτοί που κερδοσκόπησαν με τις μετοχές (πουλώντας τις με σκοπό το γρήγορο κέρδος), οι εταιρείες του Σίτι που κέρδισαν τεράστιες προμήθειες από τη διευθέτηση των ιδιωτικοποιήσεων και του μάνατζμεντ, η πληρωμή των οποίων παρέμεινε στα ύψη»! Οι ομοιότητες γίνονται ακόμη πιο εξόφθαλμες αν παραθέσουμε και την αμέσως επόμενη πρόταση όπου τονίζει πως «οι κύριοι χαμένοι ήταν εκείνοι οι εργάτες που έχασαν τις σχετικά καλοπληρωμένες συνδικαλισμένες θέσεις εργασίας»! Ότι ακριβώς συνέβη και στην Ελλάδα! Κατ’ εξοχήν κερδισμένος ωστόσο είναι το ιδιωτικό κεφάλαιο που ιδιοποιείται και εκμεταλλεύεται επενδύσεις μυθικής αξίας, οι οποίες ουδέποτε θα είχαν πραγματοποιηθεί αν δεν χρηματοδοτούνταν επί δεκαετίες από το υστέρημα μιας ολόκληρης κοινωνίας. Με αυτή την έννοια οι ιδιωτικοποιήσεις στρέφονται εναντίον του δημοσίου συμφέροντος στο βαθμό που συνιστούν καταλήστευση και οικειοποίηση από το κεφάλαιο κοινωνικών πόρων. Ο τρίτος στη σειρά που κερδίζει τα μέγιστα από τις ιδιωτικοποιήσεις είναι το κράτος που διευθύνει την επιτυχή υλοποίησή τους και εισπράττει το τίμημα, καταφέροντας με αυτό τον τρόπο να μειώσει το δημόσιο χρέος. Ενδεικτικά από τον Μάρτιο του 2004, που ανέλαβε η ΝΔ, μέχρι πρόσφατα και χωρίς να υπολογίζονται τα έσοδα από το ξεπούλημα του ΟΤΕ, είχαν εισρεύσει στα κρατικά ταμεία από ιδιωτικοποιήσεις 6,23 δισ.! Αναδεικνύεται ωστόσο με αυτό τον τρόπο, των ταμειακών ωφελειών, ότι οι ιδιωτικοποιήσεις δεν είναι απλά άρρηκτα συνυφασμένες με την πιο προωθημένη νεοφιλελεύθερη πολιτική, αλλά η αιχμή του δόρατός της! Διαφορετικά ειπωμένο, οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν την πιο εύκολη λύση για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών (υπό τον όρο βέβαια ότι οι δωρεές προς το κεφάλαιο δεν αυξάνονται ανεξέλεγκτα όπως συμβαίνει τώρα), τη μείωση του δημόσιου τομέα, την εισβολή των κανόνων της αγοράς σε κάθε τομέα κοινωνικής δραστηριότητας και τη μαζική καταστροφή ανεπαρκώς αξιοποιούμενου κεφαλαίου. Αυτή η πλευρά λύνει πιθανά και το ερώτημα που φυσιολογικά γεννιέται για την αδυναμία που έδειξε το εργατικό κίνημα τόσες δεκαετίες τώρα σε Ανατολή και Δύση να αποτρέψει τη λαίλαπα των ιδιωτικοποιήσεων. Η τεράστια σημασία που διαδραματίζουν για το κεφάλαιο οι ιδιωτικοποιήσεις φαίνεται και από τη συναίνεση που υπάρχει μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ. Προκαλεί για παράδειγμα γέλιο αλλά και οργή η απουσία πρωτοτυπίας από το νυν και τον πρώην υπουργό Οικονομίας όταν δείχνουν την επιμονή τους στο ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας. Αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γ. Αλογοσκούφης στην εισηγητική έκθεση του φετινού κρατικού προϋπολογισμού (σελ. 133): «Οι ιδιωτικοποιήσεις είναι κεντρικός άξονας της οικονομικής πολιτικής». Και ο προκάτοχός του, Ν. Χριστοδουλάκης, στο βιβλίο του Το νέο τοπίο της ανάπτυξης (Καστανιώτης, 1988), (σελ. 93): «Σήμερα οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν βασική συνιστώσα του προγράμματος διαρθρωτικών αλλαγών που εξήγγειλε η κυβέρνηση τον Μάρτιο του 1988». «Κεντρικός άξονας» για τη ΝΔ, λοιπόν, «βασική συνιστώσα» για το ΠΑΣΟΚ οι ιδιωτικοποιήσεις! Οι τραγικές για τους εργαζόμενους επιδόσεις του ΠΑΣΟΚ στις ιδιωτικοποιήσεις, που κάνουν να ηχούν αστείες οι σημερινές καταγγελίες του, φαίνονται καλύτερα στον επόμενο πίνακα, που προέρχεται από την τελευταία έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, με τίτλο Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση (σελ. 232) και δείχνει τις ιδιωτικοποιήσεις που έγιναν κάθε χρόνο: 1991: Τράπεζα Πειραιώς 1992: ΑΓΕΤ, Λεωφορεία Αθήνας, Ναυπηγεία Εκλευσίνας. 1993: Τράπεζα Αθηνών, Ελληνική Εταιρεία Ζάχαρης, άδειες κινητής τηλεφωνίας. 1994: Ναυπηγεία Νεωρίου Σύρου 1996: ΟΤΕ Ι 1997: ΟΤΕ ΙΙ 1998: Τράπεζα Μακεδονίας – Θράκης, Γενική Τράπεζα, Τράπεζα Κρήτης, Ελληνικά Πετρέλαια Ι, Τράπεζα Κεντρικής Ελλάδας, ΟΤΕ ΙΙΙ, ΧΑΑ Ι. 1999: Ιονική Τράπεζα, ΟΤΕ ΙV, ΔΕΠΑ, ΕΥΔΑΠ, Ολύμπικ Κέτερινγκ Ι, Ολύμπικ Κέτερινγκ ΙΙ, Ντιούτι Φρι, ΕΛΠΕ ΙΙ. 2000: ΕΤΒΑ Ι, ΕΛΠΕ ΙΙΙ, ΕΛΒΟ, ΧΑΑ ΙΙ, Κοσμοτέ, Εμπορική Τράπεζα, Αγροτική Τράπεζα. 2001: ΟΠΑΠ Ι, Διώρυγα Κορίνθου, ΟΛΘ, ΕΥΑΘ, Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, ΔΕΗ Ι, ΟΤΕ V. 2002: ΕΤΒΑ ΙΙ, ΟΠΑΠ ΙΙ, ΟΤΕ VI, Μαρίνες Αττικής, ΔΕΗ ΙΙ, Ολύμπικ Κέτεριγνκ ΙΙΙ. 2003: ΕΛΠΕ IV, Ντιούτι Φρι ΙΙ, Αγνό, Μον Παρνέ, ΟΠΑΠ ΙΙΙ, ΧΑΑ ΙΙΙ, ΟΛΠ, ΕΤΕ Ι, ΔΕΗ ΙΙΙ. 2004: Εθνική Τράπεζα, ΕΛΠΕ V. 2005: ΟΠΑΠ IV, OTE VIΙI. 2006: ATE, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, ΕΛΤΑ, Εμπορική Τράπεζα. 2007: ΟΤΕ ΙΧ, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο ΙΙ. Δεν είναι μετά υποκρισία να διαμαρτύρεται το ΠΑΣΟΚ για τις ιδιωτικοποιήσεις της επάρατου; Ή, να παρουσιάζει ως βάλσαμο τις μετοχοποιήσεις όταν γίνεται σήμερα φανερό πως αυτές άνοιξαν το δρόμο για το οριστικό και αμετάκλητο ξεπούλημα, χώρια φυσικά του γεγονότος ότι το τμηματικό ξεπούλημα αποτελούσε κίνηση ανάγκης για το κεφάλαιο, καθώς κανείς δεν είχε τη δυνατότητα να αγοράσει για παράδειγμα ολόκληρο τον ΟΤΕ; Ίδια φυσικά σπουδή στην υλοποίηση των ιδιωτικοποιήσεων επέδειξαν οι μεταλλαγμένοι σοσιαλιστές σε όλο τον κόσμο. Ακόμη και στη Γαλλία το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’90 η κυβέρνηση του Λαϊονέλ Ζοσπέν, της «πλουραλιστικής Αριστεράς» όπως παρουσιαζόταν, ιδιωτικοποίησε περισσότερες δημόσιες επιχειρήσεις απ’ όσες είχαν ιδιωτικοποιήσει οι έξι προηγούμενες κυβερνήσεις μαζί! Παρότι κανείς δεν αμφιβάλλει ότι οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν σανίδα σωτηρίας για το κεφάλαιο στο βαθμό που με την απόσυρση των κρατικών επιχειρήσεων ή το άνοιγμα των αγορών τού προσφέρονται νέοι παρθένοι σχετικά τομείς δραστηριοποίησης, παρόλα αυτά οι ιδιωτικοποιήσεις δεν επιλύουν αλλά, μακροπρόθεσμα, οξύνουν την κρίση. Μέχρι στιγμής οι κρατικές επιχειρήσεις ακόμη κι όταν χαράτσωναν τους εργαζόμενους με τα τιμολόγιά τους, απέναντι στο κεφάλαιο εξαντλούσαν όλη τους την εύνοια, προσφέροντάς του από φθηνές έως δωρεάν εισροές. Λειτουργούσαν έτσι ενίοτε και σαν ένας συγκαλυμμένος μηχανισμός αναδιανομής. Με αυτό τον τρόπο διευκόλυναν την αναπαραγωγή του κεφαλαίου κατά τη διάρκεια όλης της μεταπολεμικής περιόδου όταν ο κρατικός τομέας γνώρισε τη μεγαλύτερη ανάπτυξη από καταβολής καπιταλισμού. Το τσάμπα χρήμα που έδιναν στην Ελλάδα οι κρατικές τράπεζες (κοινώς θαλασσοδάνεια) επί δεκαετίες είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, άλλο παράδειγμα το φθηνό ρεύμα της ΔΕΗ στην Πεσινέ. Όταν όμως τη θέση της πάντα πρόθυμης να εξυπηρετήσει κρατικής υπηρεσίας πάρει το ίδιο το κεφάλαιο οι διευκολύνσεις κόβονται και ο ανταγωνισμός φτάνει μέχρι το τέρμα. Τότε επιχειρήσεις κλείνουν επειδή πνίγονται από τους τόκους και τους λογαριασμούς του ρεύματος και η κρίση του κεφαλαίου οξύνεται αφού πρώτα έχει ρίξει στη μάχη άλλη μια εφεδρεία. Οι αστρονομικοί λογαριασμοί ρεύματος που πλήρωναν οι επιχειρήσεις στην Καλιφόρνια το 2002 και τα εξωφρενικά τέλη διοδίων που είχαν επιβάλλει στους ιδιωτικούς αυτοκινητόδρομους της Αργεντινής οι διαχειριστές τους κατά το αποκορύφωμα της κρίσης είναι τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των καταστροφικών αποτελεσμάτων των ιδιωτικοποιήσεων!

Αρέσει σε %d bloggers: