Δώρα για την ολιγαρχία, περικοπές για τους πολλούς (Πριν, 10.11.2013)

tomsenΣυμπεριφορά νταβατζή δείχνει ο Πολ Τόμσεν ακόμη και προς Σαμαρά – Βενιζέλο

Ρόμπες ξεκούμπωτες έκανε τον Αντώνη Σαμαρά και τον Βαγγέλη Βενιζέλο ο εκπρόσωπος της Τρόικας Πολ Τόμσεν πριν καν αρχίσουν οι επίσημες διαπραγματεύσεις (τρόπος του λέγειν, το τελευταίο…) για να δοθεί η έγκριση για την εκταμίευση της δόσης του 1 δισ. ευρώ. Με συμπεριφορά νταβατζή ο Δανός εκπρόσωπος του ΔΝΤ διέταξε τους πάντα πρόθυμους και υπάκουους επικεφαλής της ελληνικής κυβέρνησης να σταματήσουν να καλλιεργούν αυταπάτες ότι δεν θα ληφθούν νέα αντιλαϊκά μέτρα. “Μην λέτε εκεί έξω (εννοώντας στο …πόπολο) πως δεν θα πάρετε μέτρα γιατί απλά θα πάρετε” ήταν τα λόγια του, που έβαλαν τέρμα στην φλυαρία νεοδημοκρατών και ΠΑΣΟΚων ότι δεν συζητιέται η εφαρμογή νέων μέτρων. Στη συνέχεια, οι επίμονες προσπάθειες που ακολούθησαν από την κυβέρνηση να πειστεί ο ίδιος ή έστω το ΔΝΤ από τη Νέα Υόρκη να ανασκευάσουν, τουλάχιστον να χαλαρώσουν την δήλωση, για να μη φανεί στην ελληνική κοινή γνώμη η σχέση όχι απλά υποτέλειας αλλά εκπόρνευσης που έχει δημιουργηθεί μεταξύ κυβέρνησης και Τρόικας, έπεσαν στο κενό. Μέχρι κι ο Κώστας Σκανδαλίδης εξανέστη και ζήτησε να χαρακτηριστεί ο Τόμσεν μετά τις τελευταίες του δηλώσεις ως πρόσωπο ανεπιθύμητο, από τη στιγμή που λοιδορεί τον πρωθυπουργό και υποκαθιστά την κυβέρνηση. Οι αντιδράσεις του έπεσαν στο κενό για τον απλό λόγο ότι η κυβέρνηση είχε ήδη ετοιμάσει ένα πακέτο μέτρων που τα πρότεινε στην Τρόικα, ύψους 2,2 δισ. ευρώ. Ακόμη κι εκείνη την ώρα δηλαδή που οι κυβερνητικοί υπόσχονταν ότι δεν θα ληφθούν νέα μέτρα, οι τεχνοκράτες των υπουργείων, κατ’ εντολή του αντιστασιακού Σαμαρά, ετοίμαζαν μια πρόταση άγριων περικοπών!

Τα μέτρα ωστόσο τα οποία έρχονται και θα επιβληθούν από την κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου με ευθύνη ΝΔ και ΠΑΣΟΚ που θα καταπιούν αμάσητη την (τεχνοκρατικά αυθαίρετη!) παραδοχή της Τρόικας που αποτελεί και σημείο εκκίνησης των διαπραγματεύσεων για εμφάνιση δημοσιονομικού κενού το 2014 ύψους 2,9 δισ. ευρώ, θα είναι πολύ πιο σκληρά. Τα μέτρα θα είναι οριζόντια και θα πλήξουν προνομιακά τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, την ίδια ώρα που θα επιφυλάσσουν νέα δωράκια για το κεφάλαιο, εξασφαλίζοντας έτσι την ανοχή της αστικής τάξης, που μπορεί να της συμπεριφέρονται οι Τροϊκανοί σαν τσούλα, αλλά όταν φύγει η νύχτα κάτι της έχει μείνει για τον κόπο της…

Μείωση συντάξεων, πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας και απολύσεις δημοσίων

Σκάνδαλο ολκής για παράδειγμα αποτελούν τα τέλη για τα σκάφη αναψυχής που ενώ συνιστούν κορυφαίο τεκμήριο πολυτελούς διαβίωσης, οι ιδιοκτήτες τους θα επιβαρύνονται με ποσά που ξεκινούν από 200 ευρώ το χρόνο! Φθηνότερο κι από ΙΧ θα τους έρχεται το κότερο, με βάση τροπολογία που ενσωματώθηκε και ψηφίσθηκε το βράδυ της Παρασκευής σε νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Σκάνδαλο επίσης αποτελεί η απροθυμία της κυβέρνησης να εφαρμόσει την εισφορά 2 τοις χιλίοις στις επιχειρήσεις, που έχει ήδη ψηφισθεί, και θα μπορούσε να δώσει μια ανάσα στα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό σκάνδαλο αποτελεί η ειλημμένη απόφαση για μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών κατά 3,9%, που ακόμη κι αν εφαρμοστεί σταδιακά, ακόμη κι αν ισχύσει με όρους (πχ να μη έχουν προηγηθεί απολύσεις) ή μόνο για τις συνεπείς επιχειρήσεις, το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο: μια μαύρη τρύπα ύψους 800 εκ. ευρώ σε βάθος τριετίας που δώσει ώθηση σε νέους γύρους μείωσης των συντάξεων, όπως αυτή που ήδη συζητιέται!

Σύμφωνα ωστόσο με τα φερέφωνα της κυβέρνησης και της Τρόικας οι περικοπές θα περιοριστούν στα ευγενή ταμεία και τις υψηλές συντάξεις, λες κι αυτή η κατηγορία συνταξιούχων δεν πλήρωνε επί δεκαετίες δυσθεώρητες εισφορές. Η αλήθεια ωστόσο είναι ότι ακόμη και στο εξαιρετικά απίθανο ενδεχόμενο που οι περικοπές περιοριστούν στους 300.000 συνταξιούχους από τα 2,7 εκ. που παίρνουν σύνταξη άνω των 1.500 ευρώ, ακόμη και τότε θα έχει ένα ακόμη βήμα στην κατεύθυνση να φτάσουν όλες οι συντάξεις στην λεγόμενη εθνική σύνταξη που έχει ψηφιστεί και θα ανέρχεται στα 360 ευρώ! Υπ’ αυτό το πρίσμα οι πιέσεις της Τρόικας βοηθούν την κυβέρνηση να φτάσει μια ώρα νωρίτερα στο στόχο που έχει θέσει…

Πέραν της μείωσης των συντάξεων, η κυβέρνηση ΝΔ και ΠΑΣΟΚ είναι έτοιμη να προσφέρει στην Τρόικα και τα ακόλουθα αντιλαϊκά μέτρα, με τα οποία θα αυξηθούν τα δημόσια έσοδα, ενώ ταυτόχρονα το βιοτικό επίπεδο της εργατικής τάξης και της μεγάλης λαϊκής πλειοψηφίας θα φτάσει στο ναδίρ: Μαζικές απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων πέραν των 11.000 που έχουν ήδη αποφασισθεί για το 2014 και των 25.000 για το τρέχον έτος (12.500 διαθεσιμότητες και 12.500 στο πλαίσιο του καθεστώτος κινητικότητας) που θα διευκολυνθούν από τον ξαφνικό θάνατο κι άλλων δημοσίων επιχειρήσεων, μειώσεις μισθών για τους εναπομείναντες, αύξηση των εισιτηρίων των αστικών συγκοινωνιών που θα επιτρέψουν έτσι να δραστηριοποιηθούν ξανά οι λεχρίτες ιδιώτες στον τομέα των αστικών μετακινήσεων, αύξηση στα τιμολόγια της ΔΕΗ, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι από την τελευταία αύξηση στις αρχές του έτους τα υπολογιζόμενα επιπλέον έσοδα ύψους 250 εκ. ευρώ ουδέποτε εισέρρευσαν γιατί αυξήθηκαν ισόποσα οι απλήρωτοι λογαριασμοί, και νέοι φόροι. Τα αυξημένα φορολογικά έσοδα μπορούν να προέλθουν από την κατάργηση όσων φοροαπαλλαγών έχουν απομείνει (πχ μειωμένοι συντελεστές στα νησιά), από νέες αυξήσεις στα τέλη κυκλοφορίας αυτοκινήτων και μηχανών, κοκ. Τέλος, δεδομένη είναι πλέον, μετά τη συναίνεση του αρμόδιου υπουργού Κωστή Χατζιδάκη, κι η άρση της απαγόρευσης των πλειστηριασμών για την πρώτη κατοικία, από την 1η Ιανουαρίου 2014, που θα δημιουργήσει ένα πρωτοφανές κύμα άστεγων για τα ελληνικά δεδομένα.

Τα παραπάνω μέτρα η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να τα εφαρμόσει ανεξάρτητα από τις προσδοκίες που δημιουργεί για αντίσταση απέναντι στην Τρόικα, ανεξάρτητα επίσης από την συνολική υποβάθμιση που προκαλούν στον ελληνικό καπιταλισμό, όπως δείχνει κι η πρόσφατη απόφαση του ξενοδοχείου πολυτελείας Λίδρα Μάριοτ να τερματίσει την δραστηριοποίησή του στην Ελλάδα, που προστίθεται στη μακρά αλυσίδα φυγής από την ελληνική αγορά μεγάλων επιχειρήσεων (3Ε, ΦΑΓΕ, Βιοχάλκο, κ.α.).

Ο μόνος που μπορεί να ανατρέψει αυτά τα μέτρα είναι η ανεξάρτητη εργατική και λαϊκή, μαχητική κι όχι συμβολική, δράση ενάντια στα Μνημόνια, την Τρόικα και την επίθεση του κεφαλαίου.

Ο δεκάλογος καταστροφής του ασφαλιστικού τομέα (Nexus, Ιούνιος 2013)

asfalistikoΠριν απ’ οτιδήποτε άλλο η μείωση στις συντάξεις που φέρεται να ετοιμάζει η κυβέρνηση θα αποτελέσει κοινωνικό δράμα, δείχνοντας ότι η επιλογή των Μνημονίων είναι σαν τον δρόμο με τις λεύκες: Εφιάλτης δίχως τέλος. Ταυτόχρονα όμως θα ισοδυναμεί με την μεγαλύτερη κωλοτούμπα που έχει κάνει μέχρι τώρα ο Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος είναι πολύ αμφίβολο κατά πόσο σήμερα θα ήταν πρωθυπουργός αν πριν ένα χρόνο δεν τον είχαν ψηφίσει μαζικά οι συνταξιούχοι, που είχαν επιδείξει μια ασυνήθιστα συμπαγή εκλογική προτίμηση, προς το κόμμα του.

 

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Ο λόγος ήταν πολύ απλός: Πέραν της επαναδιαπραγμάτευσης του Μνημονίου η πιο απτή προεκλογική εξαγγελία του Α. Σαμαρά αφορούσε την αποκατάσταση των αδικιών στους χαμηλοσυνταξιούχους και την επαναφορά των συντάξεων στα προηγούμενά τους επίπεδα. Η σχετική μάλιστα υπόσχεση δεν είχε δοθεί μόνο τον παλιό …καλό καιρό που πρώτος ανέμιζε την αντι-μνημοναική σημαία, όπως για παράδειγμα τον Ιούλιο του 2010, με αφορμή την ψήφιση του αντι-ασφαλιστικού τερατουργήματος του ΠΑΣΟΚ. Ο πρόεδρος της ΝΔ είχε υποσχεθεί να ανακουφίσει τα πάλαι ποτέ «τιμημένα γηρατειά» ακόμη και τον Απρίλιο του 2013, στις 22 Απριλίου συγκεκριμένα, στο πλαίσιο των εξαγγελιών που έμειναν γνωστές ως «Ζάππειο 3». Η αποκατάσταση των πολύ χαμηλών συντάξεων και των πολυτεκνικών επιδομάτων ήταν η πρώτη και σημαντικότερη εξαγγελία του, που πολύ σύντομα φυσικά βρήκε την θέση που της άρμοζε δίπλα στις άλλες υποσχέσεις για εξασφάλιση του 13ου και 14ου μισθού, αποζημίωση των ομολογιούχων – φυσικών προσώπων που είχαν πληγεί από την ανταλλαγή των ομολόγων (που η ΝΔ πριν έναν μήνα είχε ψηφίσει!!!) και πολλά άλλα.

Έτσι φτάνουμε στην άνοιξη του 2013, έναν χρόνο μετά τις σχετικές καθησυχαστικές και ιδιαίτερα αποτελεσματικές σε εκλογικό επίπεδο εξαγγελίες, με μια νέα οριζόντια μείωση των συντάξεων να θεωρείται απλώς θέμα χρόνου. Κοινή παραδοχή δε, αποτελεί ότι αυτή τη φορά θα θιγούν όσοι έμειναν ανεπηρέαστοι ή σχεδόν ανεπηρέαστοι από τις μέχρι σήμερα περικοπές: οι χαμηλοσυνταξιούχοι των 500 και 600 ευρώ με το ατράνταχτο επιχείρημα ότι αποτελούν την μεγαλύτερη κατηγορία (όπως φαίνεται στον πίνακα που παραθέτουμε) και μια μείωση των 50 ή 100 ευρώ θα αποδώσει σημαντικά. Προφανώς πρόκειται για μία παραδοχή που ξεχειλίζει κυνισμού, αποκαλύπτοντας το αδίστακτο, κτηνώδες πρόσωπο της τρικομματικής κυβέρνησης, που αντί να επανεξετάσει την πολιτική που ακολουθεί μπροστά στο γεγονός ότι η συντριπτικά μεγαλύτερη πλειοψηφία των συνταξιούχων … αμείβεται με … βλέπει αυτή τη δυστυχία ως πηγή δημοσιονομικής ωφέλειας. Η στοχοποίηση των χαμηλών συντάξεων θα έχει ένα τρομερό κοινωνικό κόστος, λόγω του ότι από αυτή την κατηγορία δεν περισσεύει για αποταμίευση ή σπατάλες ούτε ένα ευρώ. Άρα, αν κοπούν οι συντάξεις κατά 50 ευρώ, τότε κατά 50 ευρώ θα μειωθούν τα έξοδα φαγητού ή οι δαπάνες για φάρμακα ανθρώπων που δεν έχουν καμιά άλλη πηγή εισοδήματος. Δεδομένης ωστόσο της οριακής κατάστασης στην οποία ζουν οι συνταξιούχοι επί χρόνια (όχι τώρα μόνο) η μείωση των συντάξεων την οποία ήδη εξετάζει η Τρόικα εσωτερικού θα σημάνει νέα φτώχεια κι εξευτελισμό των απόμαχων που θα πρέπει να ζητιανεύουν για να ζήσουν. Επίσης θα σημάνει και μείωση του προσδόκιμου ζωής!

Τα καμπανάκια του κινδύνου για τις συντάξεις έχουν ηχήσει με τον πιο επίσημο τρόπο. Κατ’ αρχάς από τον ίδιο τον υπουργό Οικονομικών, Γιώργο Στουρνάρα, ο οποίος σε συνέντευξη που έδωσε στη ΝΕΤ στις 9 Μαΐου, προέβη στην ακόλουθη, γεμάτη υπονοούμενα δήλωση που έστρωνε το έδαφος για μείωση στις συντάξεις: «Η κυβέρνηση είχε ανακοινώσει ότι θα επιβάλει φόρο δύο τοις χιλίοις σε επιχειρήσεις ώστε να αποφευχθεί η μείωση των συντάξεων. Μέτρο που το πήραμε αλλά δεν το εφαρμόσαμε. Φέτος τα καταφέραμε με άλλους τρόπους. Καλύψαμε το κενό και δεν μειώσαμε τις συντάξεις του ΟΑΕΕ. Ελπίζω να τα καταφέρομε και του χρόνου», δήλωσε ο υπουργός κάνοντας σαφές ότι δεν πρέπει να θεωρείται καθόλου μα καθόλου βέβαιο πως οι συντάξεις των ελεύθερων επαγγελματιών θα παραμείνουν ακόμη και στο σημερινό, απαράδεκτα χαμηλό επίπεδο. Το δεύτερο καμπανάκι κινδύνου, μένοντας μόνο στα επίσημα, ήχησε από την τριμηνιαία έκθεση που εκδίδει το γραφείο προϋπολογισμού της βουλής όπου παρακολουθείται η εκτέλεση του κι εν γένει η πορεία των δημόσιων οικονομικών. Εκεί λοιπόν, χωρίς περιστροφές, αναφέρεται πως «η αύξηση των ελλειμμάτων των ασφαλιστικών ταμείων, που μπορεί να οδηγήσει σε νέες περικοπές συντάξεων». Την αίσθηση ότι κάτι μαγειρεύεται στην πλάτη των ασφαλισμένων άφησε επίσης κι η προσπάθεια της κυβέρνησης να περάσει μέσα από το πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε την Κυριακή … μείωση των συντάξεων του ΟΑΕΕ κατά 35%. Επρόκειτο για μια εντελώς ανήθικη και ανέντιμη προσπάθεια που θα είχε τελεσφορήσει αν δεν μεσολαβούσε το μίνι αντάρτικο του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Β. Βενιζέλου απέναντι στον πρωθυπουργό Α. Σαμαρά που ως επίδικο φυσικά έχει τη νομή της εξουσίας και την διανομή των καρεκλών κι όχι τα συμφέροντα των συνταξιούχων.

Έλλειμμα 2,5 δισ. ευρώ

Δεν υπάρχει λοιπόν αμφιβολία πως μια νέα μείωση των συντάξεων είναι προ των πυλών. Στη βάση της έχει τα τεράστια οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ασφαλιστικά ταμεία, όπως αποτυπώνονται σε ένα συνολικό έλλειμμα ύψους 2,5 δισ. ευρώ και για τον ΕΟΠΥΥ επιπλέον 1,5 δισ. στην βάση της έχει επίσης την άσχημη κατάσταση των δημόσιων οικονομικών, η οποία σε αντίθεση με το κλίμα ευφορίας που επιχειρεί να δημιουργήσει η κυβέρνηση, έτσι ώστε να περιθωριοποιήσει την ογκούμενη δυσφορία, είναι πανθομολογούμενη. Αναφέρει για παράδειγμα στο κεφάλαιο με τίτλο «τα φορολογικά έσοδα αποκλίνουν» η τριμηνιαία έκθεση του γραφείου προϋπολογισμού της Βουλής: «η πορεία των καθαρών εσόδων του τακτικού προϋπολογισμού εξακολουθεί να είναι σημαντικά αρνητική καθώς αυτά σημείωσαν πτώση κατά 6,3% σε ετήσια βάση στα 10,7 δισ. ευρώ στο πρώτο τρίμηνο του 2013, από αύξησή τους κατά 2,9% στο πρώτο τρίμηνο του 2012». Σε αυτό το πλαίσιο επιδείνωσης του δημοσιονομικού προβλήματος ακόμη κι ανθηρή να ήταν η κατάσταση των ασφαλιστικών ταμείων, δεν θα γλίτωναν τις περικοπές μιας και θα λειτουργούσαν σαν αμορτισέρ της δημοσιονομικής προσαρμογής, αναλαμβάνοντας να απορροφήσουν το κόστος των μειούμενων φορολογικών εσόδων. Το γεγονός ότι η κατάστασή τους δεν είναι ανθηρή, όπως είναι εμφανές, οξύνει ακόμη περισσότερο τη συζήτηση για τα οικονομικά προβλήματα των ταμείων. Κοινό τους χαρακτηριστικό είναι πως όλα, μα όλα αυτά τα προβλήματα προκλήθηκαν από την σημερινή οικονομική πολιτική. Δηλαδή, οι συνταξιούχοι γίνονται ήδη ζητιάνοι και θα γίνουν σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό λόγω των Μνημονίων και της Τρόικας, που ευθύνονται για το βούλιαγμα των ταμείων. Κι αντί, έστω κι αυτή την ύστατη ώρα που γίνονται ορατές δια γυμνού οφθαλμού, οι συνέπειες της πολιτικής τους να την εγκαταλείψουν, ΝΔ – ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ υπόσχονται ακόμη μεγαλύτερες δόσεις από το ίδιο θανατηφόρο φάρμακο.

Δέκα είναι οι άμεσες αιτίες που οδήγησαν τα ασφαλιστικά ταμεία στην άκρη του γκρεμού, δίνοντας την αφορμή στην τρικομματική κυβέρνηση να εμφανίζει ως επιβεβλημένη κι αναπόφευκτη μια νέα μείωση των συντάξεων, η πολλοστή που έχει επιβληθεί από το 2010. Συγκεκριμένα, η ύφεση της οικονομίας, η αύξηση της ανεργίας, η επέκταση των ελαστικών μορφών εργασίας, η εξάπλωση της ανασφάλιστης εργασίας, η εισοδηματική πολιτική, η μείωση των εργοδοτικών εισφορών, η μετακίληση στα ταμεία του κόστους αλλεπάλληλων προγραμμάτων εθελούσιων εξόδων προσωπικού, η ασυνέπεια του κράτους, η κρατική αφαίμαξη και, τέλος, το δημογραφικό πρόβλημα. Όλοι αυτοί οι λόγοι, με διαφορετική ένταση ο καθένας έχουν οδηγήσει σε χρεοκοπία το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα, που μπορεί να χαρακτηριστεί σαν ένας άταφος νεκρός και φέρνουν πολύ κοντά μια νέα μείωση συντάξεων πέραν αυτής που ίσχυσε από 1η Ιανουαρίου 2013 (μειώνοντας κατά 5% τις συντάξεις από 1.001 έως 1.500 ευρώ, κατά 10% τις συντάξεις από 1.501 έως 2.000 ευρώ, κοκ) η οποία ενδέχεται να ξεκινήσει από τα επικουρικά ταμεία και τα εφάπαξ που παίρνουν πολλοί κλάδοι.

Ελεύθεροι επαγγελματίες: πληρώνει ο 1 στους 2

Ύφεση της οικονομίας. Με βάση στοιχεία του κρατικού προϋπολογισμού και της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, η Ελλάδα μέχρι το τέλος του 2013 θα έχει χάσει το ¼ του ΑΕΠ της σε σχέση με το 2007. Η πτώση του ΑΕΠ κατ’ έτος έχει ως εξής: 2008: -0,2%, 2009: -3,2%, 2010: -3,5%, 2011: -7,1%, 2012: -6,4% και 2013: -4,5%. Αυτή η θεαματική πτώση του ΑΕΠ, που μπορεί να συγκριθεί με τις χειρότερες υφέσεις του 20ου αιώνα, δίνει στην Ελλάδα το θλιβερό προνόμιο να διεκδικεί την τρίτη μεγαλύτερη ύφεση τα τελευταία 100 χρόνια και την πρώτη σε διάρκεια, ξεπερνώντας ακόμη και την μεγάλη ύφεση των ΗΠΑ του 1929. Το ασφαλιστικό ταμείο που υπέστη την μεγαλύτερη επιβάρυνση λόγω της ύφεσης είναι ο Οργανισμός Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών, όπου σε ένα σύνολο 774.000 ασφαλισμένων, περίπου 380.000 ενεργοί ασφαλισμένοι αδυνατούν να καταβάλουν τις εισφορές τους, έχοντας οφειλές κοντά στα 5,9 δισ. ευρώ από 3 δισ., που ήταν το 2011, δηλαδή τα μισά! Η ύφεση από μόνη της επέφερε ένα σημαντικό πλήγμα σε κάθε είδους δημόσιο έσοδο και στα ασφαλιστικά ταμεία επομένως από την στιγμή που η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνθηκε τόσο απότομα. Οι συνέπειες ωστόσο στους ασφαλιστικούς οργανισμούς αποδείχθηκαν πολύ πιο δραματικές γιατί η ύφεση συνοδεύτηκε από μια σειρά επιπλέον οικονομικές εξελίξεις.

Άνοδος της ανεργίας. Η Ελλάδα πλέον κατέχει το ρεκόρ ανεργίας στην ΕΕ. Τον Φεβρουάριο, με βάση στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, η ανεργία, μιλώντας πάντα για την επίσημη, έφτασε το 27%. Οι δραματικές συνέπειες που έχει η έκρηξη της ανεργίας στην ευστάθεια του ασφαλιστικού συστήματος φαίνεται ανάγλυφα αν δούμε την αναλογία όσων εργάζονται κι όσων είναι εκτός της αγοράς εργασίας. Συγκεκριμένα τον Φεβρουάριο του 2013 οι άνεργοι ήταν 1.320.189 άτομα και τα μη οικονομικά ενεργά άτομα 3.358.649 άτομα. Το σύνολο επομένως όσων δεν συμμετείχαν στην αγορά εργασίας ήταν 4.678.838 άτομα. Πρόκειται για αριθμό που προκαλεί σοκ αν τον συγκρίνουμε με τον αριθμό των εργαζομένων, που ήταν 3.568.186, μιας και τον ξεπερνάει κατά πολύ! Χρειάζεται να αναφέρουμε, για να εκτιμήσουμε το μέγεθος του σοκ με το οποίο είναι αντιμέτωπο το ασφαλιστικό σύστημα, πως μόλις πέντε χρόνια πριν, το 2008, η κατάσταση ήταν σχεδόν αντίστροφη: 4.516.876 άτομα έθρεφαν 3.801.675. Η αύξηση της ανεργίας, που δεν είναι φυσικό επακόλουθο της ύφεσης, αλλά συνειδητή επιλογή των κυβερνήσεων όπως δείχνει κι η υπό εξέλιξη επιχείρηση απόλυσης δεκάδων χιλιάδων δημόσιων υπαλλήλων που γίνεται στο όνομα της μείωσης των ελλειμμάτων, σημαίνει σημαντικές απώλειες στα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων. Στελέχη των ασφαλιστικών οργανισμών εκτιμούν πως κάθε μονάδα ανεργίας προκαλεί απώλεια εσόδων για τα ταμεία ύψους 250 εκ. ευρώ.

Επέκταση των ελαστικών σχέσεων εργασίας. Στο πλαίσιο της απορρύθμισης της αγοράς εργασίας όλα τα Μνημόνια από τον Μάιο του 2010 μέχρι αυτό του Νοεμβρίου του 2012 περιελάμβαναν μέτρα ενθάρρυνσης της εργοδοσίας να καταργήσει τις σταθερές σχέσεις εργασίας προς όφελος πρόσκαιρων κι ευέλικτων σχέσεων εργασίας. Σε πολλές επιχειρήσεις προκρίθηκε η εκ περιτροπής εργασία σαν μια μορφή για να αποφευχθούν οι ομαδικές απολύσεις. Έτσι, με βάση την έκθεση του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας για το 2012 84.490 συμβάσεις μετατράπηκαν μονομερώς από συμβάσεις αορίστου χρόνου σε μερικής κι εκ περιτροπής απασχόλησης, με αρνητικές συνέπειες για τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων καθώς μικρότεροι μισθοί σημαίνουν μικρότερες εισφορές.

Στη μαύρη εργασία το 34% των εργαζομένων

Έκρηξη της αδήλωτης εργασίας. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η υποκρισία δεν κατοικεί μόνο στην κυβέρνηση αλλά και στην Τρόικα. Παρότι στα Μνημόνια επανειλημμένες φορές αναφέρονται δεσμεύσεις για την ενίσχυση του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας με στόχο να αντιμετωπιστεί η αδήλωτη εργασία, στην πραγματικότητα τα μέτρα που εφαρμόζονται είναι στην αντίθετη κατεύθυνση. Στελέχη του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας και της υπηρεσίας ελέγχου του ΙΚΑ υπογραμμίζουν όχι μόνο την έλλειψη προσωπικού αλλά και το γεγονός ότι οι υπηρεσίες δεν καλύπτουν έξοδα κίνησης. Το αποτέλεσμα έτσι είναι να αποθαρρύνονται οι ελεγκτές να πάνε σε επιχειρήσεις για να ελέγξουν κατά πόσο εφαρμόζονται οι νόμοι. Ακόμη όμως κι απ’ αυτούς τους λίγους ελέγχους που διεξάγονται τα συμπερασματικά είναι εξόχως αποκαλυπτικά: Μόνο τον Μάρτιο του 2013 από τις 1.981 επιχειρήσεις που έλεγξε η ειδική υπηρεσία του ΙΚΑ οι 979 απασχολούσαν ανασφάλιστους, ενώ από τους 7.959 εργαζόμενους οι 2.295 ήταν ανασφάλιστοι. Τον Απρίλιο τα σχετικά κλιμάκια έλεγξαν 461 επιχειρήσεις όπου βρέθηκαν 701 ανασφάλιστοι εργαζόμενοι, κοκ. Ξεχωριστή σημασία μάλιστα έχει πως η μειοψηφία των ανασφάλιστων, μόνο το 42% συγκεκριμένα, ήταν μετανάστες. Συνολικά, το 2012 η αδήλωτη εργασία είχε φθάσει το 36%, προκαλώντας μια πρωτοφανή αιμορραγία για τα ασφαλιστικά ταμεία, που εκτιμάται στα 6,5 δισ. ευρώ.

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΚΥΡΙΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ
Ποσό σε € Αριθμός συντάξεων Ποσοστό κατηγορίας Άθροισμα κατηγοριών Ποσό δαπάνης σε € Ποσοστό κατηγορίας
Έως  500 1.327.316 46% 46% 484.447.393,20 23%
500,01 – 600 391.711 14% 60% 209.167.897,39 11%
600,01 – 700 207.608 7% 67% 133.612.708,27 6%
700,01 – 800 123.006 5% 72% 91.010.007,49 4%
800,01 – 900 94.271 3% 75% 79.175.120,45 4%
900,01 – 1.000 89.198 3% 78% 84.047.238,62 4%
1.000,01 – 1.100 81.049 3% 81% 84.708.125,28 4%
1.100,01 – 1.200 71.588 2% 83% 82.176.939,29 4%
1.200,01 – 1.300 73.878 3% 86% 92.228.977,67 5%
1.300,01 – 1.400 65.281 2% 88% 87.998.443,30 4%
1.400,01 – 1.500 61.431 2% 90% 88.708.493,74 4%
1.500,01 – 1.600 62.018 2% 92% 96.206.725,31 5%
1.600,01 – 1.700 43.055 2% 94% 70.959.127,98 4%
1.700,01 + 217.223 6% 100% 425.005.686,60 18%
2.908.633 2.109.452.884,59

Πηγή: Πανελλήνια Ομοσπονδία Προσωπικού Οργανισμών Κοινωνικής Πολιτικής

Εισοδηματική πολιτική. Αιμορραγία επίσης προκαλούν στα ασφαλιστικά ταμεία οι μειώσεις μισθών και ημερομισθίων (22% και 32% για τους νέους κάτω των 25 ετών επέβαλε το δεύτερο μνημόνιο) και η πρόσφατη κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού καθώς σημαίνουν λιγότερα έσοδα. Πλήγμα για το ασφαλιστικό ταμείο αποτέλεσε επίσης η κατάργηση της μετενέργειας που οδήγησε σε σημαντικές απώλειες του μισθού εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων οι οποίοι στο εξής θα αμείβονται με την συλλογική σύμβαση ή τον κατώτατο μισθό. Παρότι οι εκτιμήσεις για την μείωση των μισθών ποικίλουν σημαντικά αξίζει να κρατήσουμε ότι σε πολλές ΔΕΚΟ οι μειώσεις των μισθών την τελευταία τριετία ανέρχονται στο 55%, ενώ στην έκθεση του ΣΕΠΕ για το 2012, καταγράφονται 74.483 επιχειρήσεις που απασχολούν 261.353 εργαζόμενους οι οποίες προχώρησαν σε μεσοσταθμικές μειώσεις μισθών κατά 18,8%, μέσω επιχειρησιακών και ατομικών συμβάσεων εργασίας.

Μείωση εργοδοτικών εισφορών. Πέρα από τους συγκαλυμμένους και παράνομους τρόπους μείωσης του ασφαλιστικού κόστους και αύξησης των κερδών, τα Μνημόνια προβλέπουν και την επίσημη μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών κατά 5 μονάδες, σε ορίζοντα τετραετίας. Στα μέσα Απριλίου μάλιστα ο υπουργός Εργασίας, Γιάννης Βρούτσης, μιλώντας στην συνέλευση της Συνομοσπονδίας επιχειρηματιών ενοικιαζόμενων δωματίων προανήγγειλε ότι εντός του 2013 οι εργοδοτικές εισφορές θα μειωθούν κατά 1 ποσοστιαία μονάδα, πέραν της μείωσης κατά 1,1 μονάδας που έγινε το 2012, λόγω της κατάργησης των εισφορών υπέρ των Οργανισμών Εργατικής Εστίας και Κατοικίας.

Κόστος προγραμμάτων εθελούσιας εξόδου. Σημαντική επιβάρυνση που αθροιστικά εκτιμάται γύρω στα 5 δισ. ευρώ έχουν προκαλέσει στα ασφαλιστικά ταμεία και τα προγράμματα εθελούσια εξόδου που εφαρμόστηκαν τις περισσότερες φορές προς όφελος των ιδιωτών για να μπορέσουν να πάρουν υπό τον έλεγχό τους δημόσιες επιχειρήσεις χωρίς το ενοχλητικό …βάρος του εργατικού κόστους. Αυτό για παράδειγμα συνέβη με την Ολυμπιακή και τον ΟΤΕ.

Ασυνέπεια του κράτους. Τα ασφαλιστικά ταμεία ωστόσο δεν θα απειλούνταν με κατάρρευση αν το κράτος δεν περιόριζε κάθε χρόνο την συμμετοχή του, δίνοντας την χαριστική βολή σε ορισμένα ταμεία, όπως για παράδειγμα ο ΟΑΕΕ, όπου η κρατική εισφορά μειώθηκε 550 εκ. ευρώ, από 1,35 δις. στα 800 εκ. ευρώ. Συνολικά οι επιχορηγήσεις των ασφαλιστικών ταμείων από 14,5 δισ. ευρώ το 2012 προβλέπεται να μειωθούν το 2013 σε 12,6 δισ. ευρώ. Περιττό να ειπωθεί πως η σταδιακή αποχώρηση του κράτους από την χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος, προς όφελος των πιστωτών που συνεχίζουν να αφαιμάζουν τα δημόσια έσοδα, μας οδηγεί αργά και σταθερά σε ένα εντελώς νεοφιλελεύθερο ασφαλιστικό σύστημα όπου το ασφαλιστικό κόστος κατά βάση επιβαρύνει τον εργαζόμενο, δευτερευόντως τον εργοδότη και καθόλου το κράτος.

Απώλειες 12 δις. ευρώ λόγω PSI

Κρατική λεηλασία. Ανέκαθεν το ελληνικό κράτος αντιμετώπιζε το ασφαλιστικό σύστημα σαν μια ανέξοδη πηγή φθηνών χρηματοδοτήσεων. Έτσι, είτε με την μορφή των άτοκων καταθέσεων στην Τράπεζα της Ελλάδας τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες είτε με την μορφή της υποχρεωτικής τοποθέτησης των ρευστών διαθεσίμων σε μετοχές και κρατικά ομόλογα τα τελευταία χρόνια, το ελληνικό δημόσιο αντιμετώπισε τα αποθεματικά του ασφαλιστικού συστήματος ως εργαλείο άσκησης οικονομικής πολιτικής και παρέμβασης στην οικονομία, σε βάρος φυσικά των συμφερόντων των ασφαλισμένων. Τρανή απόδειξη η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους τον Μάριο του 2012 που με ευθύνη κυρίως του σημερινού προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Βαγγέλη Βενιζέλου, που τότε ήταν υπουργός Οικονομικών, οδήγησε τα ασφαλιστικά ταμεία σε ονομαστικές απώλειες 12 δισ. ευρώ. Στην πράξη οι ζημιές τους είναι πολύ μεγαλύτερες γιατί τα ασφαλιστικά ταμεία έχοντας την ανάγκη ρευστού είναι υποχρεωμένα να «σπάνε» ομόλογα που πήραν στο πλαίσιο της ανταλλαγής με ημερομηνία λήξης μετά από 20 χρόνια σε τιμές που σήμερα αντιστοιχούν στο 30% ή 40% της ονομαστικής τους τιμής. Πρέπει να τονισθεί τα διπλά κριτήρια που κυριάρχησαν καθώς οι τράπεζες αποζημιώθηκαν για τις ζημιές που υπέστησαν από την ανταλλαγή με το πρόγραμμα ανακεφαλαιοποίησης, αντίθετα με τα ασφαλιστικά ταμεία. Αν τα ασφαλιστικά ταμεία είχαν αποζημιωθεί με ένα μέρος μόνο από τα 50 δισ. ευρώ που πήραν οι τραπεζίτες, δεν θα συζητιόταν τώρα η μείωση των συντάξεων. Επ’ αυτού όμως σιωπή απ’ όλους. Όχι μόνο από τα κόμματα που συμμετέχουν στην κυβέρνηση…

Όξυνση του δημογραφικού προβλήματος. Αποτέλεσμα της αιματηρής λιτότητας είναι η απότομη μείωση των γεννήσεων που καταγράφεται στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, με δραματικές συνέπειες για την ηλιακή πυραμίδα που αποτελεί ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια του ασφαλιστικού συστήματος. Πολύ πρόσφατα χαρακτηριστικά, στις 7 Μαρτίου και με αφορμή την Ημέρα της Γυναίκας ανακοινώθηκε από γιατρούς της Β’ Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Αρεταίειου Νοσοκομείου ότι το 2012 γεννήθηκαν 15.000 λιγότερα παιδιά σε σχέση με το 2011. Ο αριθμός των γεννήσεων (106.777 το 2011) προκαλεί απογοήτευση αν επίσης συγκριθεί και με τον αριθμό των θανάτων (110.726 για τον ίδιο χρόνο) καθώς δηλώνει την καθαρή μείωση του πληθυσμού και την συρρίκνωση των παραγωγικών ηλικιών.

Ως αποτέλεσμα όλων των παραπάνω το πρώτο δίμηνο του 2013 τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων υποχώρησαν κατά 696 εκ. ευρώ όπως δήλωσε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προσωπικού Οργανισμού Κοινωνικής Πολιτικής, Θανάσης Κοποτάς, κατά τη διάρκεια των εργασιών του 29ου συνεδρίου της ομοσπονδίας. Η μείωση των εσόδων των ταμείων από εισφορές διαχρονικά περιγράφτηκε επίσης πρόσφατα από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων ΙΚΑ, καθώς με βάση στοιχεία που παρουσίασε φάνηκε πως τα έσοδα του ιδρύματος τον Φεβρουάριο του 2013 ανέρχονταν σε 934,9 εκ. όταν τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους ήταν 1,2 δισ. ευρώ. Η δραματική κατάσταση του ΙΚΑ (που κάθε μήνα χρειάζεται για συντάξεις γύρω στα 800 εκ. ευρώ) φαίνεται επίσης κι από το γεγονός ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχει να λαβαίνει από ενεργές επιχειρήσεις ανέρχονται σε 8 δισ. ευρώ κι από ανενεργές επιχειρήσεις στα 4,5 δισ. ευρώ. Δραματική είναι επίσης η κατάσταση και στον ΟΓΑ όπου οι συνολικές οφειλές στο τέλος του 2012 ανέρχονταν σε 729,2 εκ. ευρώ.

Θα κάνουν τους συνταξιούχους ζητιάνους

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επικείμενη μείωση των συντάξεων ενδέχεται να αμβλύνει βραχυπρόθεσμα τις πιέσεις που δέχονται τα οικονομικά των ασφαλιστικών ταμείων. Μακροπρόθεσμα όμως όσο δεν αυξάνεται η απασχόληση, όσο δηλαδή δεν μειώνεται η ανεργία, κι όσο δεν αυξάνεται το ύψος των μισθών, τα προβλήματα θα παρουσιάζονται ξανά και ξανά, εμφανίζοντας ως μονόδρομο νέα μειώσεις στις συντάξεις. Ίσως αυτός είναι ο δρόμος που έχουν επιλέξει για να φτάσουμε την 1η Ιανουαρίου 2015 στην λεγόμενη εθνική σύνταξη των 360 ευρώ, που θα είναι σύνταξη πείνας. Το σημαντικότερο επίδικο όμως δεν είναι η υγεία των ασφαλιστικών ταμείων, που θα μπορούσε να είχε επιτευχθεί με πολλούς άλλους τρόπους, αν υπήρχε η πολιτική βούληση και δεν πρυτάνευε το συμφέρον των δανειστών. Το σημαντικότερο που διακυβεύεται είναι η αξιοπρέπεια και η ίδια η επιβίωση εκατομμυρίων ανθρώπων, που δούλεψαν επί δεκαετίες πληρώνοντας στο ακέραιο τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις τους, και πολύ σύντομα δεν θα έχουν να αγοράσουν ψωμί…

Επιπλέον βάρη 12 δισ., νέοι φόροι, συντριβή του εργατικού κόστους (Πριν, 23.9.2012)

Παρατείνεται η αγωνία για τον ακριβή επιμερισμό των αντιλαϊκών μέτρων ύψους 12 σχεδόν δισ. ευρώ που έχει απαιτήσει η Τρόικα. Στο συντριπτικά μεγαλύτερο τους όμως μέρος είναι ήδη γνωστά και περιλαμβάνουν νέες, βαριές επιβαρύνσεις για εργαζόμενους, συνταξιούχους και νεολαία. Ειδικότερα τα 7,5 δισ. ευρώ θα προέλθουν από περικοπές σε μισθούς, συντάξεις, επιδόματα και την αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 έτη. Πρόκειται για ένα σχέδιο που θα δυσχεράνει περαιτέρω την ήδη δραματική θέση των φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων και ειδικά των εργαζομένων, με αμφίβολα αποτελέσματα στον κρατικό προϋπολογισμό.

Κανείς άλλωστε δε νοιάζεται γι’ αυτά. Αν πράγματι ενδιαφέρονταν για την δημιουργία πλεονασμάτων στον κρατικό προϋπολογισμό δεν θα προωθούσαν την αναθεώρηση του φορολογικού νόμου στην κατεύθυνση μιας σύγκλισης προς το κέντρο των φορολογικών συντελεστών για ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Μια μεταρρύθμιση (κάθε άλλο παρά μηδενικού αποτελέσματος) που στην πράξη σημαίνει ότι οι φορολογούμενοι με μικρή φοροδοτική ικανότητα και χαμηλό τζίρο καλούνται να εισφέρουν περισσότερα, ενώ αυτοί που αποδεδειγμένα έχουν υψηλότερη φοροδοτική ικανότητα και μεγαλύτερους τζίρους, απαλλάσσονται. Το αποτέλεσμα θα είναι έντονα αρνητικό για τα δημόσια έσοδα, αλλά εξ ίσου έντονα θετικό για την αστική τάξη που θα δει την συμμετοχή της στην εφορία να μειώνεται περαιτέρω, αυξάνοντας έτσι – ισόποσα – τα κέρδη της. Αν πράγματι επίσης ενδιαφέρονταν για την δημιουργία πλεονασμάτων δεν θα έσπευδαν να χρυσώνουν τους πιστωτές, ικανοποιώντας κάθε αίτημα που καταθέτουν ανατρέποντας ακόμη και τα πρόσφατα συμφωνηθέντα, όπως φάνηκε από τα στοιχεία για την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού το οκτάμηνο Ιανουάριος – Αύγουστος 2012. Με βάση την ανακοίνωση του υπουργείου του και παρότι τα δημόσια έσοδα εμφάνισαν υστέρηση κατά 2 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που είχε τεθεί, οι τοκογλύφοι του δημόσιου χρέους έβαλαν ακόμη πιο βαθιά το χέρι τους στην τσέπη μας. Ενώ ο αρχικός στόχος ήταν να πάρουν 11.012 εκ. ευρώ, τελικά πήραν 11.070 εκ. Προφανώς λεφτά υπάρχουν…

Το πρόγραμμα διαρθρωτικής προσαρμογής όμως, που επιβάλλεται με πρόσχημα και μόνο τις ανισορροπίες στα δημόσια οικονομικά, δεν αφήνει κανένα τμήμα της αστικής τάξης παραπονεμένο, δείχνοντας έτσι και ποιο ήταν εξ αρχής το ζητούμενο: η μείωση του εργατικού μισθού. Επιβεβαιώνεται από κάθε ανακοίνωση που βλέπει το φως της δημοσιότητας για την πορεία του εργατικού κόστους. Στην πιο πρόσφατη για παράδειγμα (με ημερομηνία 17 Σεπτεμβρίου) φαίνεται ότι ενώ στην ευρωζώνη και την ΕΕ το πρώτο τρίμηνο του 2012 (σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2011) το εργατικό κόστος αυξήθηκε κατά +1,5% και +1,4% στην Ελλάδα συνετρίβη καθώς κατέγραψε μείωση της τάξης του -11,5%! Τέτοια μείωση πουθενά αλλού δεν σημειώθηκε. Η πιο «κοντινή» στατιστικά ήταν της Σλοβακίας που κυμάνθηκε στο -1,3%! Αυτή δε η κατακόρυφη μείωση ήρθε να προστεθεί σε ανάλογου βάθους βουτιές, των προηγούμενων τριμήνων. Το τέταρτο τρίμηνο για παράδειγμα του 2011 η μείωση ήταν της τάξης του -8,1% (όταν η μέση άνοδος στην ευρωζώνη ήταν +2,2%), το τρίτο τρίμηνο του 2011 ήταν -4,2% (ΕΖ: +2,2%), το δεύτερο τρίμηνο του 2011 ήταν -2,9% (ΕΖ: +2,4%), κοκ. Κατά συνέπεια η επιτυχία του προγράμματος εσωτερικής υποτίμησης προχωρά με εντυπωσιακούς ρυθμούς σε βάρος της εργατικής τάξης και των φτωχότερων στρωμάτων, παρά τα όσα λέγονται.

Μπροστά μας ωστόσο βρίσκονται νέα δεινά, με επίκεντρο την δεύτερη αναδιάρθρωση του χρέους ή την δεύτερη χρεοκοπία. Όπως εξελίσσεται η ιστορία θυμίζει όσα προηγήθηκαν τον Ιούλιο του 2011 και τον Φεβρουάριο του 2012, όταν οικονομικά και πολιτικά κέντρα συζητούσαν πυρετωδώς την μορφή της αναδιάρθρωσης κι οι πολιτικοί απατεώνες των ελληνικών κυβερνήσεων, μας υπόσχονταν έξοδο από το τούνελ αν εφαρμοστεί ένα ακόμη πακέτο αντιλαϊκών μέτρων. Το κλίμα αποδίδεται πιστά από την πρώτη κιόλας αράδα του πρωτοσέλιδου ρεπορτάζ της Γουόλ Στριτ Τζέρναλ Γιούροπ της Παρασκευής: «Σύγκρουση είναι σε εξέλιξη μεταξύ των διεθνών πιστωτών της Ελλάδας για το ποιος θα παράσχει την αναγκαία χρηματοδότηση για να παραμείνει η χώρα ζωντανή». Το ερώτημα είναι δηλαδή, ξανά, η μορφή που θα προσλάβει το νέο κούρεμα κι όχι αν χρειάζεται… Οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς της Γερμανίας έδιναν πολύ πιο κατεπείγοντα χαρακτήρα στη σχετική συζήτηση λόγω του ότι οι προβλέψεις για την πορεία του δημόσιου χρέους καθιστούν βέβαιο ότι το 2020 θα κυμαίνεται άνω του 120% του ΑΕΠ, δεν θα είναι δηλαδή βιώσιμο με βάση τα κριτήρια του ΔΝΤ, οπότε η συμμετοχή του διεθνούς ιμπεριαλιστικού οργανισμού στις από ‘δω και πέρα χρηματοδοτήσεις της Ελλάδας είναι αμφίβολη από τη στιγμή που δεν πληρείται αυτή η αυστηρή προϋπόθεση την οποία θέτει ως απαράβατο όρο.

Μπροστά μας λοιπόν ακόμη κι αν εγκριθούν τα μέτρα των σχεδόν 12 δισ. ευρώ είναι μια νέα χρεοκοπία, νέα δεινά για την κοινωνία. Γι’ αυτό πρέπει να ανατραπούν!

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΩΝ: Σημαντικές παρεμβάσεις, άσφαιρη κριτική (Πριν, 11/7/10)

Νέες σημαντικές παρεμβάσεις προετοιμάζει για το επόμενο διάστημα η Πρωτοβουλία Οικονομολόγων – Πανεπιστημιακών που συγκροτήθηκε με άξονα κείμενο υπογραφών υπό τον τίτλο «Παύση πληρωμών – έξω από το ευρώ». Ειδικότερα έχουν ξεκινήσει οι προεργασίες ώστε στα μέσα του Σεπτέμβρη να πραγματοποιηθεί στην Αθήνα διεθνές συνέδριο ενάντια στο ΔΝΤ και τα αντιλαϊκά προγράμματα λιτότητας. Στόχος της συνάντησης είναι να μεταφερθεί η διεθνής εμπειρία από την πάλη κατά του μισητού οργανισμού για την ανατροπή των κάθε λογής μνημονίων κι επίσης να τεκμηριωθεί η δυνατότητα εξόδου από το ευρώ κι εφαρμογής μιας άλλης φιλολαϊκής οικονομικής πολιτικής. Σε αυτή την κατεύθυνση εξετάζεται ο συντονισμός και με άλλες κινήσεις που έχουν συγκροτηθεί ενάντια στο ΔΝΤ με στόχο την ανατροπή του μνημονίου, όπως είναι εντός της Ελλάδας το Αριστερό Βήμα Διαλόγου, κινήσεις καλλιτεχνών και διανοουμένων, αλλά κι άλλες εκτός της Ελλάδας. Παράλληλα, η Πρωτοβουλία Οικονομολόγων εξετάζει τη δυνατότητα δικαστικής προσφυγής κατά του ελληνικού δημοσίου για να έρθουν στην επιφάνεια τα στοιχεία που αφορούν το δημόσιο χρέος. Επίσης έχουν προγραμματιστεί μια σειρά εκδηλώσεων ώστε ο στόχος «παύσης πληρωμών – εξόδου από το ευρώ» να φτάσει σε όσο το δυνατόν περισσότερους εργαζόμενους.

Ενώ η παραπάνω δραστηριότητα της Πρωτοβουλίας Οικονομολόγων βρίσκει ολοένα και μεγαλύτερη απήχηση σε εργαζόμενους και στον κόσμο της Αριστεράς, από την άλλη πληθαίνουν οι πολιτικές επιθέσεις και κριτικές που δέχεται, οι περισσότερες εκ των οποίων κινούνται στη λογική της επαναστατικής πλειοδοσίας. Μόνο το τελευταίο 15ήμερο η Πρωτοβουλία Οικονομολόγων είχε την τιμητική της από τον Ριζοσπάστη που της αφιέρωσε ένα δισέλιδο, την εφημερίδα του ΕΕΚ, Νέα Προοπτική, που κι αυτή αφιέρωσε ένα δισέλιδο, τον Τάκη Φωτόπουλο, που μας τίμησε με ένα νέο άρθρο του από την στήλη του στην Ελευθεροτυπία, από την Αυγή, μέσω άρθρου του Κώστα Καλλωνιάτη που ξεχώριζε ωστόσο για την καλόπιστη και δημιουργική κριτική του και από συλλογικό άρθρο που φιλοξενήθηκε στο Πριν με υπογραφές πέντε αγωνιστών (Βαγγέλης Ζέρβας, κλπ.). Απ’ όλα αυτά λοιπόν, ξεχωρίζουμε:

Πρώτο, ότι η κριτική προτιμά την επιλεκτική ανάγνωση των δύο κειμένων που μέχρι στιγμής έχουν εκδοθεί (δηλαδή του κειμένου υπογραφών και της προκήρυξης που εκδόθηκε στις 17 Ιούνη, τη μέρα της εκδήλωσης στη Σίνα κι είναι αναρτημένο στην ιστοσελίδα http://www.nomoneynodebt.gr) με κριτήριο να βοηθά τα εκ των προτέρων συμπεράσματα. Αν διαβάζονταν τα κείμενα από την αρχή μέχρι το τέλος (κι ειδικότερα οι αντιπροτάσεις για αύξηση της φορολογίας του κεφαλαίου στο 45% ή οι αυξήσεις σε μισθούς – συντάξεις – επιδόματα ανεργίας) τότε κριτικές όπως για παράδειγμα ότι αποτελούν φιλικές συστάσεις προς την κυβέρνηση θα φαινόντουσαν απλώς μικρόψυχες και προσχηματικές.

Δεύτερο, μέρος των κριτικών εξετάζει τις προτάσεις αποσπασματικά για να καταλήξει ότι αποτελούν όχημα για τη διάσωση του καπιταλισμού. Το ισχυρό τους όμως χαρτί είναι η εσωτερική τους συνοχή. Το γεγονός δηλαδή ότι η έξοδος από το ευρώ κι η παραγραφή του χρέους συνοδεύονται αναγκαστικά από το στόχο της εθνικοποίηση των τραπεζών ώστε να μην καταρρεύσουν, από φραγμούς στη κυκλοφορία των κεφαλαίων ώστε να μην φύγουν τα κεφάλαια στο εξωτερικό κι από αυξήσεις σε μισθούς συντάξεις, που θα ξεπερνούν το επίπεδο της υποτίμησης, ώστε η υποτίμηση να μην γυρίσει σε βάρος των εργαζομένων και να διαφυλαχθεί η αγοραστική τους δύναμη.

Τρίτο, μέρος της κριτικής εστιάζεται στο ότι δεν τίθεται θέμα εξόδου από την ΕΕ. Πραγματικά απαιτείται πολύ δογματισμός για να μη γίνονται αντιληπτά τα πλήγματα που θα φέρει στη συνοχή της ΕΕ σήμερα μια έξοδος από το ευρώ, υπό την πίεση του λαϊκού παράγοντα. Οι εχθροί μας πάντως (όχι οι διαπρύσιοι, αυτοί που βρίσκονται δίπλα) το ομολογούν. Με βάση την Μέρκελ «η νομισματική ένωση είναι η κοινή μας ιδέα. Είναι θέμα λίγο πολύ της διαφύλαξης της ίδιας της ευρωπαϊκής ιδέας. Αυτό είναι το ιστορικό μας καθήκον καθώς αν αποτύχει το ευρώ θα αποτύχει η Ευρώπη». (Financial Times, 24 Ιούνη).

Τέταρτο, άλλη κριτική χαρακτηρίζει ειδικά τη θέση για έξοδο από το ευρώ ως εθνικιστική και επαρχιώτικη, στην πιο χυδαία – ευρωλιγούρικη εκδοχή της. Πρόκειται για θέση που δεν έχει αντιληφθεί το παραμικρό από την αντιδραστική μετάλλαξη της ΕΕ το τελευταίο διάστημα κι εξακολουθεί να την αντιμετωπίζει σαν «σπίτι των λαών» κι εγγυητή της δημοκρατίας και της αναδιανομής. Οι φορείς αυτής της άποψης κλείνουν τα μάτια τους μπροστά στην πλήρη ταύτισή της με το ΔΝΤ, τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην επιβολή προγραμμάτων λιτότητας, κ.ο.κ.

Πέμπτο στοιχείο κριτικής, μεταξύ πολλών άλλων, είναι η παραπομπή της ικανοποίησης όλων των αιτημάτων από την παύση πληρωμών μέχρι την αναδιανομή μετά την επανάσταση. Οπότε για σήμερα το μόνο που μένει να διεκδικείται από το χώρο εργασίας μέχρι τις διαδηλώσεις και τα κείμενα υπογραφών ως στόχος πάλης είναι η εργατική ή η λαϊκή εξουσία. Ο,τιδήποτε λιγότερο χαρακτηρίζεται ρεφορμισμός. Κι όσο για ερωτήματα όπως ποιοί θα είναι οι στόχοι που θα κινητοποιήσουν τους εργαζόμενους ή πως θα αποτραπεί άμεσα η λαίλαπα παραπέμπονται στις ελληνικές καλένδες…

ΠΑΣΟΚοι, Ντόρα, Κιλτίδης διέλυσαν το ασφαλιστικό σύστημα (Πριν, 11/7/10)

Δραματικές αλλαγές που θα οδηγούν σε διαρκείς μειώσεις (!) των συντάξεων κάθε χρόνο ή διετία ψήφισαν στη Βουλή το ΠΑΣΟΚ και η Ντόρα με τη διακριτική στήριξη του …«ανανεωτή» Φώτη Κουβέλη σε ορισμένες διατάξεις. Δεν αρκεί που πάγωσε η κυβέρνηση Παπανδρέου τις συντάξεις για τρία ολόκληρα χρόνια, εισήγαγε και μηχανισμό αέναης αναπροσαρμογής τους προα τα κάτω. Τόσο η βασική σύνταξη των 350 ευρώ θα αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο με βάση την πορεία του ΑΕΠ, όσο και κυρίως η αναλογική και η επικουρική θα επανακαθορίζονται ανά διετία με βάση αναλογιστικές μελέτες και θα μειώνονται αναλόγως της οικονομικής κατάστασης των ασφαλιστικών ταμείων. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ήδη από τα τέλη της επόμενης χρονιάς θα κοπούν δραστικά ή και τελείως οι επικουρικές συντάξεις που χορηγούν ελλειμματικά ταμεία σε ορισμένες ΔΕΚΟ, τράπεζες, κ.λπ.!

Ο νόμος που ψηφίστηκε για το ασφαλιστικό καταργεί στην πράξη την κοινωνική ασφάλιση. Κλείνει την αυλαία του ασφαλιστικού συστήματος που γνωρίζαμε. Μπροστά του οι νόμοι των Σιούφα – Σουφλιά, Ρέππα και Πετραλιά, όσο κι αν προετοίμασαν τη σημερινή ανατροπή, αποτελούν αρνητικές μεν, αλλά απλές ποσοτικές μετατοπίσεις σε ένα ασφαλιστικό σύστημα που απέτρεπε την εξαθλίωση για τα μεγαλύτερα τμήματα των συνταξιούχων. Το νέο ασφαλιστικό σύστημα του Λοβέρδου και του ΔΝΤ, «αντιγραφή και επικόλληση» του ασφαλιστικού συστήματος που επέβαλλε η Σχολή του Σικάγου στη Χιλή (ευτυχώς που το μετέφρασαν στα ελληνικά κιόλας) πέρα απ’ τη μείωση των συντάξεων και την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης εισάγει την κεφαλαιοποιητική, ανταποδοτική βάση με αποτέλεσμα την απόλυτη ανασφάλεια σε συνδυασμό με τα υψηλότερα ασφάλιστρα. Κι αυτά προς δόξαν του κάθε απατεώνα διαχειριστή και των κρατικοδίαιτων επιχειρηματιών που θα μπορούν να λυμαίνονται από το κράτος όσους πόρους δεν πάνε πλέον για συντάξεις.

Εσμό ασπόνδυλων αλλά κυρίως επικίνδυνων διεκπεραιωτών της πιο βρώμικης πολιτικής δουλειάς αποτελεί βεβαιωμένα πλέον η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ, μετά τη συγκατάθεση που έδωσε στην ψήφιση του αντι-ασφαλιστικού νόμου την προηγούμενη εβδομάδα. Τιμητική εξαίρεση αποτέλεσαν για μια ακόμη φορά οι τρεις βουλευτές που εκλέχτηκαν με τα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ τον Οκτώβρη και διαφοροποιήθηκαν ήδη από την ψήφιση του μνημονίου, εισπράττοντας την διαγραφή τους από την ομάδα. Στην ψηφοφορία της Τετάρτης η Σοφία Σακοράφα ψήφισε «κατά» αφού πρώτα με μια εξαιρετική ομιλία της προανήγγειλε τη λήψη κι άλλων μέτρων, τόνισε ότι τα μέτρα δεν λαμβάνονται λόγω της κρίσης αλλά επ’ αφορμή αυτής της κρίσης (ήταν προαποφασισμένα δηλαδή) και τέλος χαρακτήρισε το νομοσχέδιο ανήθικο, ανέντιμο, θατσερικό, άγρια νεοφιλελεύθερο, εγκληματικό και κοινωνικού κανιβαλισμού. Ο Γιάννης Δημαράς και ο Βασίλης Οικονόμου ψήφισαν «παρών».

Μαζί με τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, υπέρ του αντιασφαλιστικού νομοσχεδίου ψήφισε η Ντόρα Μπακογιάννη, ακούραστη και παράφωνη, μισητή και αποτυχημένη βουβουζέλα του νεοφιλελευθερισμού και της αμερικανοκρατίας (σιγά που θα άφηνε μόνο του το δίδυμο Παπανδρέου – Λοβέρδο να πάρουν μόνοι τους τα εύσημα). Μαζί και ο Κώστας Κιλτίδης τον οποίο πέταξε έξω από τη ΝΔ ο Σαμαράς, σε μια προσπάθεια να καθαρίσει το κόμμα του από την κόπρο του Αυγείου που του κληροδότησε η αποτυχημένη πενταετία του Κ. Καραμανλή.

Η αλήθεια είναι πως τις προηγούμενες μέρες στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ βάρεσε συναγερμός καθώς τουλάχιστον τρεις βουλευτές (Γ. Κουτσούκος, Π. Κουρουμπλής και Απ. Κακλαμάνης) δεν είχαν ξεκαθαρίσει τη στάση τους ή είχαν απαιτήσει τροποποιήσεις για να ψηφίσουν υπέρ του νομοσχεδίου. Η στοίχισή τους εξασφαλίσθηκε κατόπιν σκληρών πιέσεων που τους ασκήθηκαν, παραμένοντας άγνωστο τι ακριβώς τους έταξαν ή με τι τους απείλησαν. Για να εξασφαλισθεί η πειθαρχία της κοινοβουλευτικής ομάδας επιστρατεύτηκε ακόμη κι ο Πάγκαλος ο οποίος δήλωσε από τηλεοράσεως ότι «όποιος δεν ψηφίσει θα είναι εκτός της παράταξης». Το ελάχιστο που είχε να κάνει για να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του στον πρωθυπουργό μετά τον διορισμό της κόρης του στο δημόσιο αξιοποιώντας τα γνωστά παραθυράκια του νόμου. Κι ας επιτίθεται σαν αφιονισμένη και αλλόφρονα μαινάδα την ίδια ώρα εναντίον όσων επιζητούν τη… νωθρότητα και τα «προνόμια» του δημοσίου. Ο Πάγκαλος αποτελεί διαχρονική αξία του ελληνικού πολιτικού συστήματος και των αμετάβλητων στο χρόνο θεμελιωδών παραμέτρων του: αριβισμός και κυνισμός, τυχοδιωκτισμός και κωλοτούμπες, δουλικότητα και υποτέλεια στους Γερμανούς αλλά και τους Αμερικάνους, αντικομμουνισμός και πάνω απ’ όλα ταξικό μίσος απέναντι σε καθετί το λαϊκό. Ο Παπανδρέου έτσι, με Πάγκαλο, Κιλτίδη, Ντόρα και φυσικά τους νεοφασίστες του ΛΑΟΣ που ψήφισαν με χέρια και με πόδια το μνημόνιο της ντροπής, έχει βρει τους συμμάχους που του αξίζουν. Άλλωστε ποιος άλλος, πέρα από ασπόνδυλους καριερίστες και κατακάθια του πολιτικού βίου, θα δεχόταν να ψηφίσει τέτοιο έκτρωμα;