ΣΔΙΤ: Η Συντριβή του Δημοσίου συμφέροντος από τον Ιδιωτικό Τομέα

Καμία αμφιβολία δεν αφήνει η έρευνα για τα αποτελέσματα από τις Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, όπως ξεκίνησαν να υλοποιούνται στην Ελλάδα, τα τελευταία 15 χρόνια, σε ό,τι αφορά τις καταστροφικές επιπτώσεις τους στο δημόσιο συμφέρον. Συγκεκριμένα:

  1. Οι ΣΔΙΤ δεν εγγυώνται την ταχεία υλοποίηση ενός έργου. Η υλοποίηση ενός έργου, όπως έδειξε το παράδειγμα με την επανεκκίνηση της κατασκευής των αυτοκινητοδρόμων και των σχολείων, συναρτάται από την ύπαρξη των άριστων συνθηκών που περιγράφονται στην προκήρυξη. Στο υπαρκτό ενδεχόμενο εμφάνισης πραγματικών περίπλοκων συνθηκών εμφανίζονται οι γνωστές καθυστερήσεις.
  2. Οι ΣΔΙΤ δεν εξασφαλίζουν την ποιότητα ενός έργου. Το παράδειγμα τόσο των μονάδων των απορριμμάτων όσο και των σχολείων δείχνουν ότι οι αυστηροί κανόνες εκτέλεσης ενός έργου ΣΔΙΤ δεν εγγυώνται ότι αυτό θα ενταχθεί και θα υπηρετήσει το ευρύτερο πλαίσιο∙ τις παιδαγωγικές αρχές ή την μείωση των απορριμμάτων. Η ποιότητα οφείλει να αξιολογείται συνολικά κι όχι με κριτήριο πχ την αντοχή των τοιχωμάτων στο χρόνο.
  3. Οι ΣΔΙΤ δεν επιμερίζουν αναλογικά, πολύ περισσότερο δεν μεταφέρουν τον κίνδυνο στην πλευρά του ιδιώτη. Η διακοπή των εργασιών στους αυτοκινητοδρόμους, με αφορμή την μείωση της κίνησης, και η επανεκκίνηση με αυξημένο κόστος και μειωμένο έργο, με την επίκληση έκτακτων περιστάσεων, σήμανε την μετακύλιση όλου του κινδύνου στην πλευρά του κράτους, δηλαδή των φορολογουμένων.
  4. Οι ΣΔΙΤ δεν συνάδουν με τον «ελεύθερο ανταγωνισμό». Η υποχρέωση επίτευξης κλίμακας ώστε να μπορεί να υπαχθεί στις απαραίτητες διαδικασίες του ν. 3389/2005 και η ενοποίηση διαφορετικών σταδίων παραγωγής από τον σχεδιασμό μέχρι την συντήρηση εξ ορισμού αποκλείει τη συμμετοχή των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, περιορίζοντας τον όποιον ανταγωνισμό στις μονοπωλιακές επιχειρήσεις κάθε κλάδου.
  5. Οι ΣΔΙΤ απειλούν τις εργασιακές σχέσεις και το επίπεδο αμοιβών. Το προσωπικό που εργάζεται στα σχολεία από την καθαριότητα μέχρι τη φύλαξη και στις μονάδες απορριμμάτων έχει υπαχθεί σε ένα νέο ντε φάκτο εργασιακό καθεστώς με μειωμένες μισθούς και χειρότερους όρους εργασίας πλήρους ελαστικοποίησης και προσωρινότητας σε σύγκριση με άλλους συναδέλφους τους.
  6. Οι ΣΔΙΤ βλάπτουν το κράτος δικαίου. Προσπερνώντας την τακτική δικαιοσύνη για την επίλυση τυχόν διαφορών μεταξύ των τριών μερών κι αναθέτοντας την σε διαιτησία που στο όνομα της εμπιστευτικότητας θα λειτουργεί αδιαφανώς, δημιουργείται ένα δίκαιο δυο ταχυτήτων και νησίδες απόδοσης δικαίου όπου οι διαφορές επιλύονται μονίμως κατ’ εξαίρεση του ισχύοντος νομικού πλαισίου.
  7. Οι ΣΔΙΤ δεν αποτρέπουν τα φαινόμενα διαφθοράς. Το παράδειγμα του οδοφωτισμού και τα περιστατικά που ανέδειξαν οι ευρωπαίοι ελεγκτές με τις αποσύρσεις εταιρειών στα τελευταία στάδια της διαγωνιστικής διαδικασίας στα μεγάλα οδικά έργα έδειξαν ότι οι ΣΔΙΤ αποτελούν ένα ακόμη ευνοϊκό πεδίο αδιαφάνειας και υπόγειων συναλλαγών μακριά από το δημόσιο έλεγχο.
  8. Οι ΣΔΙΤ αποτελούν απειλή για το περιβάλλον. Οι μονάδες απορριμμάτων είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, αλλά δεν είναι το μόνο. Οι αυτοκινητόδρομοι προκαθορίζουν ένα μοντέλο μετακινήσεων που διευκολύνει και προϋποθέτει την κατοχή ιδιωτικού αυτοκινήτου ή μοτοσυκλέτας ενώ αποκλείει τις επενδύσεις στους σιδηροδρόμους, που έχουν μικρό αποτύπωμα σε αέρια θερμοκηπίου.
  9. Οι ΣΔΙΤ δεν εγγυώνται το δημόσιο συμφέρον. Οι ΣΔΙΤ έχουν εξελιχθεί σε σημείο συνάντησης ενός κράτους ασυνήθιστα γενναιόδωρου οικονομικά και επινοητικού θεσμικά, αντίθετα με τον τρόπο που συμπεριφέρεται απέναντι στους εργαζόμενους, κι ενός ιδιωτικού τομέα σκανδαλωδώς κρατικοδίαιτου που εθίζεται να λειτουργεί με εξασφαλισμένες προσόδους για 30 χρόνια μετά, σε βάρος των κοινών αγαθών, όπως είναι το δικαίωμα στην παιδεία και οι μετακινήσεις!
  10. Οι ΣΔΙΤ υπονομεύουν τα δημόσια οικονομικά. Το όριο του 10% επί του ΠΔΕ που τέθηκε ετησίως με απόφαση του 2012 για τις αμοιβές διαθεσιμότητας ή τα 600 εκ. ευρώ δεν εξασφαλίζουν ότι ένα όλο και μεγαλύτερο μέρος του ΠΔΕ δεν θα στρέφεται σε ΣΔΙΤ σε βάρος άλλων έργων με μεγαλύτερο κοινωνικό όφελος. Ήδη, οι αμοιβές διαθεσιμότητας αυξάνονται σταθερά όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 8, και θα συνεχίσουν να αυξάνονται όσο θα υπογράφεται η εκτέλεση νέων έργων ΣΔΙΤ.

Ολόκληρη η έρευνα είναι δημοσιευμένη εδώ.

ΣΔΙΤ εναντίον νοσοκομείων και Εθνικού Συστήματος Υγείας στην Αγγλία

Στην Αγγλία μπορεί ακόμη και οι Τόρηδες να επαίρονται ότι το Εθνικό Σύστημα Υγείας δεν το πείραξε ούτε και οι Θάτσερ, η βρόμικη δουλειά ωστόσο εναντίον της δημόσιας υγείας και των δημόσιων οικονομικών έγινε από το …παράθυρο, μέσω των Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (που στη Γηραιά Αλβιόνα αποκαλούνται Private Finance Initiative).

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Για να πάρουμε μία μικρή μόνο γεύση από το πόσο …δημοφιλή είναι αρκεί να αναφέρουμε ότι το 68% των ερωτηθέντων που συμμετείχαν σε σχετική έρευνα απάντησαν ότι πρέπει να απαγορευτούν, ενώ στη Σκοτία όπου η χρήση των ΣΔΙΤ είναι πολύ πιο γενικευμένη το 76% των ερωτηθέντων απάντησε ότι πρέπει να απαγορευτούν!

Εξ ίσου κατηγορηματική είναι και η πολιτική ηγεσία που πνέει μένεα εναντίον των Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, παρότι από το 2008 μειώνονται συνεχώς, φτάνοντας το 2014 το χαμηλότερο σημείο τους. Ο δήμαρχος του Λονδίνου, Σαντίκ Χαν τις έχει χαρακτηρίσει ως «πέτρα στο λαιμό των δημόσιων νοσοκομείων». Απορριπτικός απέναντι στα ΣΔΙΤ ήταν και ο μέχρι πρόσφατα ηγέτης των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν, που με βάση ρεπορτάζ του Guardian στις 26 Αυγούστου 2015, είχε δηλώσει τα εξής: «Κάθε σεντ που πληρώνεται σε μια εταιρεία ΣΔΙΤ είναι χρήμα που αφαιρείται από όσους περιμένουν να κάνουν μια εγχείρηση, είναι χρήμα που περικόπτεται από την εκπαίδευση των κλινικών γιατρών και χρήμα που δεν δίνεται για θεραπείες οι οποίες θα έσωζαν ζωές. Το μεγαλύτερο μέρος του χρέους σε ΣΔΙΤ βρίσκεται σε οφ σορ εταιρείες, που έτσι αποφεύγουν να πληρώσουν φόρους για κέρδη που παράγουν οι φόροι που πληρώνω εγώ και εσείς. Τεράστια κέρδη από το δημόσιο χρήμα δημιουργούνται από τους φοροδιαφεύγοντες».

Το εντυπωσιακό είναι πώς ως σκάνδαλο χαρακτηρίζουν πλέον τις ΣΔΙΤ ακόμη και στελέχη του Συντηρητικού Κόμματος, καθώς είναι αντιμέτωπα με τις επιπτώσεις των συμφωνιών που υπογράφτηκαν πριν χρόνια, ακόμη και πριν δεκαετίες, μιας και η Αγγλία είναι από τις χώρες που πρώτες εισήγαγαν το συγκεκριμένο εργαλείο. Στα οφέλη του υποτίθεται πώς συγκαταλέγονται τα οφέλη που απολαμβάνει ο δημόσιος τομέας καθώς για την κατασκευή ενός νοσοκομείου, ενός σχολείου ή ενός αυτοκινητόδρομου δεν καταβάλει το κόστος πριν την ανέγερση ή την κατασκευή. Αυτό το κάνει ο ιδιωτικός τομέας σε συνεργασία με έναν χρηματοδοτικό οργανισμό, στις περισσότερες περιπτώσεις μια τράπεζα, που έρχεται στη συνέχεια να εισπράξει είτε από το κράτος είτε από τους πολίτες σταθερά τέλη χρήσης, πχ ετήσια μισθώματα ή διόδια για δυο ή τρεις δεκαετίες.

Κάπως έτσι – όμορφα και απλά – σκέφτηκαν και στη περιφέρεια του Δυτικού Γιορκσάιρ όταν αποφάσισαν να χτίσουν με ΣΔΙΤ ένα νοσοκομείο, αρχικού κόστους 42,5 εκ. δολ. Μόνο που το τελικό κόστος κατασκευής του, κατόπιν διαπραγμάτευσης που ξεκίνησαν οι Συντηρητικοί τη δεκαετία του 1990 και συμφώνησαν οι Εργατικοί το 1998, διπλασιάστηκε φτάνοντας τα 81 εκ. «Με βάση δε τους όρους του συμβολαίου, η τοπική υπηρεσία υγείας πρέπει να πληρώσει 390 εκ. δολ. για τα επόμενα 30 χρόνια στην ιδιωτική εταιρεία για να καλύψει τόσο το κεφάλαιο όσο και τους τόκους. Αν αντιθέτως η κυβέρνηση είχε δανειστεί το κεφάλαιο», αναφέρει η έρευνα με τίτλο «Η καταστροφή των ΣΔΙΤ στο Ηνωμένο Βασίλειο, Μαθήματα από την ιδιωτική χρηματοδότηση για τον υπόλοιπο κόσμο» της οργάνωσης Jubilee Debt Campaign (εδώ το πρωτότυπο) απ’ όπου προέρχονται και τα περισσότερα στοιχεία του άρθρου, «με ένα επιτόκιο στο γύρισμα της χιλιετίας στο 5%, τότε το συνολικό κόστος για μια περίοδο 30 ετών θα ήταν 159 εκ. δολ. Το νοσοκομείο κόστισε 231 εκ. δολ. ή 150% παραπάνω απ’ όσο θα έπρεπε να είχε κοστίσει. Διαφορετικά, θα μπορούσε να είχε χτιστεί ένα ακόμη νοσοκομείο και μισό. Εντωμεταξύ, το συμβόλαιο ΣΔΙΤ έχει αλλάξει χέρια δέκα φορές, ενώ δεν είναι γνωστό πόσα χρήματα κερδήθηκαν κάθε φορά που πουλήθηκε. Η τοπική υπηρεσία υγείας πρέπει επίσης να πληρώνει κάθε χρόνο και μια επιπλέον χρέωση για τη συντήρηση του κτιρίου. Αυτό ισούται με 576 εκ. δολ. για 30 χρόνια, ανεβάζοντας το συνολικό κόστος σε 966 εκ. Ο τοπικός βουλευτής του Συντηρητικού Κόμματος, Τζέισον ΜακΚάρτνεϋ, χαρακτήρισε το ΣΔΙΤ σκάνδαλο… Οι τεράστιες πληρωμές για το νοσοκομείο (Calderdale Royal) συνέβαλαν σε μια κρίση χρηματοδότησης στην τοπική υπηρεσία υγείας… επειδή τα χρήματα που δίνονται στα τοπικά νοσοκομεία από την βρετανική κυβέρνηση δεν αρκούν για να καλύψουν όλες τις πληρωμές. Ως απάντηση, η απόφαση που λήφθηκε ήταν να κλείσουν το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών και Ατυχημάτων του ενός από τα δύο νοσοκομεία. Επιπλέον, επειδή η τοπική υπηρεσία υγείας είναι υποχρεωμένη από το νόμο να κάνει τις πληρωμές για να χρησιμοποιεί το νοσοκομείο Calderdale Royal, επέλεξε να κλείσει το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών και Ατυχημάτων του άλλου νοσοκομείου. 130.000 άνθρωποι έχουν υπογράψει αίτηση ενάντια στο κλείσιμο του Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών και ατυχημάτων, ενώ πραγματοποίησαν και μεγάλες διαδηλώσεις».

Αποτέλεσμα όλων αυτών των κορυφαίων αποτυχιών της αγοράς ήταν η κυβέρνηση να αλλάξει όνομα στις ΣΔΙΤ ώστε να πάψει η υπογραφή τους να προκαλεί κοινωνικές αντιδράσεις… Για το προφανές, να απαγορευτούν οι ΣΔΙΤ ως βλαπτικές για την ανθρώπινη υγεία, ούτε κουβέντα!

Πηγή : Νέα Σελίδα