Με δημοσιονομικό ολοκαύτωμα απειλεί το Τέταρτο Ράιχ (Επίκαιρα 27/5-2/6/2010)

Σε μια εκ βάθρων αναθεώρηση των όρων συγκρότησης και λειτουργίας της ευρωζώνης προχωράει το Βερολίνο όπως έγινε σαφές από τις προτάσεις που κατέθεσε ο εικονιζόμενος γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκαγκ Σόιμπλε την προηγούμενη εβδομάδα. Οι προτάσεις αυτές προβλέπουν την υιοθέτηση στο σύνταγμα κάθε κράτους μέλους της ευρωζώνης άρθρου που θα απαγορεύει την εμφάνιση δημοσιονομικού ελλείμματος, όπως ακριβώς έπραξε πέρυσι το Βερολίνο θεσπίζοντας ως ανώτατο όριο ανεκτού ελλείμματος το 0,35% του ΑΕΠ. Επίσης την αποδοχή ενός συστήματος αυστηρότατων κλιμακούμενων ποινών για όποιες χώρες εμφανίζουν ελλείμματα στον προϋπολογισμό τους. Οι κυρώσεις θα ξεκινούν από την αναστολή του δικαιώματος ψήφου για έναν χρόνο στα συμβούλια υπουργών εκείνων των χωρών που παρουσιάζουν κατ’ επανάληψη υψηλά ελλείμματα, θα περνούν στην επιβολή χρηματικών προστίμων και θα φθάνουν ακόμη και στην απομάκρυνση από την ευρωζώνη ή την ελεγχόμενη χρεοκοπία. Οι δεύτερες σκέψεις που ακολούθησαν τις δύο τελευταίες προτάσεις κι η μερική αναδίπλωση της Γερμανίας δεν αμφισβητούν, αλλά αντιθέτως υπογραμμίζουν την απόφασή της να προχωρήσει στην επιβολή των παραπάνω μέτρων, επιτρέποντας σε μερικούς την ανακούφιση ότι αποτράπηκαν τα χειρότερα. Στην πράξη ωστόσο η έξοδος από την ευρωζώνη, ακόμη κι αν δεν έχει θεσμοθετηθεί ως δυνατότητα θα αποτελεί όρο επιβίωσης για ένα κράτος που θα έχει υποστεί όλες τις προηγούμενες επώδυνες και οικονομικά καταστροφικές ταπεινώσεις.

Η επίσημη πρόταση των παραπάνω μέτρων από τον γερμανό υπουργό Οικονομικών στην Ομάδα Εργασίας που συνεδρίασε την προηγούμενη Παρασκευή στις Βρυξέλλες υπό την ευθύνη του προέδρου της ΕΕ, βέλγου Βαν Ρομπέι, έγινε δύο μέρες μετά την μονομερή και απροσδόκητη ανακοίνωση της γερμανίδας καγκελαρίου Άγκελα Μέρκελ ότι απαγορεύει ορισμένες ακραία κερδοσκοπικές πράξεις όπως η αγοραπωλησία «γυμνών» ασφαλίστρων κινδύνου (που δεν συνοδεύονται από την κατοχή των σχετικών τίτλων) για ομόλογα κρατών της ευρωζώνης και τις μετοχές δέκα κορυφαίων γερμανικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, όπως της Deutsche Bank, της Commerzbank και της Allianz. Η – πέρα για πέρα αναγκαία – επίδειξη πυγμής του Βερολίνου απέναντι στους κερδοσκόπους ωστόσο έχει πολλά τρωτά σημεία. Κατ’ αρχήν δεν συνιστά τον εφ’ όρου ζωής εξοστρακισμό τους από την ευρωζώνη, μια και η απόφαση της Μέρκελ θα ισχύει μέχρι τις 31 Μαρτίου του 2011. Έχει δηλαδή περιορισμένο χρονικό ορίζοντα, όπως περιορισμένο χρονικό ορίζοντα είχε και μια αντίστοιχη απόφαση που έλαβαν οι αμερικανικές αρχές το 2008, στο απόγειο της κρίσης, για να ανασταλεί λίγους μήνες αργότερα και σήμερα να αποτελεί μνημείο υποχωρητικότητας των κυβερνήσεων απέναντι στις αγορές. Κατά συνέπεια η Γερμανία δεν πρωτοτύπησε. Αντίθετα μια σειρά άλλες χώρες της ευρωζώνης, όπως η Γαλλία, η Αυστρία, η Ιταλία κι η Ισπανία έλαβαν πολύ πιο έγκαιρα μέτρα εναντίον των κερδοσκόπων τα οποία ισχύουν μέχρι και σήμερα. Τέλος, τα μέτρα έγιναν δεκτά ακόμη και με ειρωνικά χαμόγελα από τις αγορές επειδή όλοι ξέρουν ότι η Φρανκφούρτη διαδραματίζει περιθωριακό ρόλο στη συγκεκριμένη αγορά πολύ υψηλού κινδύνου. Στην από δω μεριά του Ατλαντικού το 80% των σχετικών πράξεων συντελούνται στο Λονδίνο. Γι αυτό το λόγο κι οι Financial Times στην πρώτη τους σελίδα την προηγούμενη Παρασκευή μετέφεραν τα λόγια βρετανού κυβερνητικού αξιωματούχου που ήθελε να διατηρήσει την ανωνυμία του κι ο οποίος χαρακτήριζε την απόφαση της Μέρκελ, «φωτοβολίδα»!

Η χρονική σύμπτωση ωστόσο των δύο αποφάσεων δεν ήταν τυχαία. Ακόμη κι αν πάρουμε στα σοβαρά την επίδειξη δύναμης της Μέρκελ απέναντι στους κερδοσκόπους, η πρόθεσή της δεν ήταν απλώς να ρίξει στάχτη στα μάτια του κόσμου, αλλά να αφαιρέσει από τις πολιτικές ηγεσίες της Ευρώπης άλλοθι και υπεκφυγές που τους διευκολύνουν να μην βάζουν το μαχαίρι στην πληγή των ελλειμμάτων, με τον τρόπο που απαιτεί το Βερολίνο, αναβάλλοντας την εφαρμογή των αντιλαϊκών μέτρων! Αφετηριακό σημείο για την Γερμανία είναι ότι η αιτία της τρέχουσας κρίσης έγκειται στην ατολμία των κυβερνήσεων και τη ροπή τους για σπατάλες. Σχόλιο που δημοσιεύτηκε στην αγγλόφωνη ηλεκτρονική έκδοση του γερμανικού περιοδικού Spiegel έθετε το θέμα όσο πιο ωμά γινόταν: «Τώρα είμαστε στο δεύτερο μέρος της κρίσης, που ξεδιπλώνεται στην Ευρώπη με τα κύματα του σοκ να ταξιδεύουν για μια ακόμη φορά σε όλο τον κόσμο. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιτέλους αναλαμβάνουν δράση. Αλλά αυτό που έχουν στο μυαλό τους, από το φόρο στις μετακινήσεις κεφαλαίων μέχρι τους περιορισμούς στα κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνων, δεν έχουν καμιά σχέση με την τραπεζική κρίση, ούτε την κρίση του ευρώ. Είναι οι ίδιες οι κυβερνήσεις που ευθύνονται γι αυτή τη δεύτερη κρίση, δεν είναι ούτε οι τραπεζίτες, ούτε οι κερδοσκόποι. Αυτές απέτυχαν να τοποθετήσουν το κοινό νόμισμα σε μια στέρεη πολιτική και οικονομική βάση. Δεν μετέτρεψαν τη νομισματική ένωση σε μια πανίσχυρη οικονομική ένωση. Ανέχτηκαν τις απάτες της Ελλάδας και διατηρούν τα δικά τους τεράστια χρέη, που τώρα περιορίζουν τις δυνατότητές τους. Ένας τρόπος μόνο υπάρχει για έξοδο από την κρίση του ευρώ. Οι χώρες της ευρωζώνης πρέπει να επανακτήσουν την εμπιστοσύνη των χρηματοπιστωτικών αγορών. Αλλά αυτό είναι δυνατόν μόνο αν εξυγιάνουν τους προϋπολογισμούς τους. Μόνο αν μειωθούν σημαντικά τα ελλείμματα οι – ρυθμισμένες – χρηματοπιστωτικές αγορές θα επανακτήσουν σταθερότητα. Μόνο υπό αυτές τις συνθήκες οι μεγάλες επενδυτές – τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία – θα αρχίσουν να αγοράζουν ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα. Αυτοί, κι όχι οι κερδοσκόποι εναντίον των οποίων η πολιτική τάξη κήρυξε πόλεμο, είναι οι μόνοι που στην πραγματικότητα κινούν τις αγορές».

Δεν υπάρχει πιο ανυπόστατη, μεροληπτική και ψευδής ανάγνωση της πραγματικότητας, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της πολιτικής, από την παραπάνω θέση, ότι για τα ελλείμματα ευθύνονται οι κυβερνήσεις. Το ομολογούν πλέον ακόμη και βαθιά συντηρητικοί αναλυτές όπως ο Σαμουέλ Μπριτάν των Financial Times, μαθητής του Μίλτον Φρίντμαν και θαυμαστής της Μάργκαρετ Θάτσερ. Έγραφε ενδεικτικά στη στήλη του την προηγούμενη Παρασκευή, πως ακόμη κι οι «αναλυτές του ΔΝΤ πιστεύουν πως το μεγαλύτερο μέρος της δημοσιονομικής επιδείνωσης στις πιο προηγμένες χώρες δεν προέρχεται από τις ανεύθυνες κρατικές σπατάλες… αλλά είναι άμεσο αποτέλεσμα της ύφεσης».

Τούτου δοθέντος, ότι η ύφεση προκάλεσε τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό (κι όχι το αντίθετο ότι δηλαδή τα ελλείμματα ευθύνονται για την ύφεση), η συνταγή του Τέταρτου Ράιχ για μείωση των ελλειμμάτων ισοδυναμεί με λάδι στη φωτιά! Κατ’ αρχήν αποτελεί μια ριζική αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας, εφάμιλλης σημασίας με τη Συνθήκη της Λισσαβόνας, που θα έπρεπε να περάσει από δημοψηφίσματα για να ενσωματωθεί στις αρχές λειτουργίας της ευρωζώνης. Η Γερμανία όμως, σε συνεννόηση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές ελίτ, επειδή ξέρει ότι αν αυτή η μεταρρύθμιση τεθεί υπό την έγκριση των λαών θα αποδοκιμαστεί με συντριπτικά ποσοστά κι όλη η Ευρώπη θα ξεσηκωθεί εναντίον των δημοσιονομικών πάντσερ καίγοντας τις γερμανικές σημαίες με το ίδιο πάθος που έκαιγε σύμβολα και σημαίες των χιτλερικών, θα επιχειρήσει να το επιβάλει χωρίς καν συζήτηση. Παρότι συνιστά ουσιώδη μεταβολή των όρων λειτουργίας της νομισματικής ενοποίησης.

Ο ουσιώδης χαρακτήρας σχετίζεται με το γεγονός ότι παραβιάζεται πλέον κατάφωρα η εθνική κυριαρχία. Για να το πούμε απλά: Αν ο κρατικός προϋπολογισμός της Ελλάδας πριν πει στην ελληνική Βουλή, έχει περάσει κι εγκριθεί από τη γερμανική βουλή και στη Βουλή έρθει η γερμανική βερσιόν – αυτό ακριβώς απαιτούν οι Γερμανοί, τότε το ελληνικό σύνταγμα θα έχει μετατραπεί σε κουρελόχαρτο. Οι βουλευτές θα είναι διακοσμητικά στοιχεία. Οι Γερμανοί θα έχουν καταστήσει το ελληνικό σύνταγμα σε κενό γράμμα, σε ένα πουκάμισο αδειανό, που θα αφορά μόνο σχολαστικούς φοιτητές της Νομικής. Τα δε κοινωνικά δικαιώματα των ελλήνων εργαζομένων παρανάλωμα! Δεν χρειάζεται και πολύ μυαλό για να καταλάβει κανείς ότι αν αποφασίζουν οι γερμανοί βουλευτές για τον ελληνικό προϋπολογισμό, δηλαδή για τις αυξήσεις που θα πάρουν οι συνταξιούχοι και τα κονδύλια που θα δοθούν για την υγεία και την παιδεία, τότε όλη η Ελλάδα θα μετατραπεί σ ένα απέραντο κοινωνικό Δίστομο.

Κι όχι μόνο η Ελλάδα. Τα μέτρα του Τέταρτου Ράιχ απειλούν την Ευρώπη με νέο όλεθρο γιατί η λογική που τα διέπει είναι ίδια με την λογική που διαπερνούσε τα μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης που πρότεινε ο αμερικανός πρόεδρος Χέρμπερτ Χούβερ τη δεκαετία του ’30 προκαλώντας την βαθύτερη κρίση όλων των εποχών και ουρές χιλιομέτρων στα συσσίτια ανέργων και  απόρων. Το αποτέλεσμά τους θα είναι εκτόξευση της ανεργίας σε δυσθεώρητα ποσοστά, πολύ άνω του 20%, βαθιά και χρόνια ύφεση, και το χειρότερο εκτόξευση του χρέους (που ακόμη και το ΔΝΤ προβλέπει ότι θα φτάσει το 149% το 2012!) όπως και του ελλείμματος που θα προκαλείται από την άλωση του εμπορικού ισοζυγίου της Ελλάδας από τις γερμανικές εισαγωγές. Μια ευκολία που δεν θα υπήρχε χωρίς το ευρώ, αν ήταν εφικτή η υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Ένα φαύλος κύκλος, που ως σημείο εκκίνησης έχει την απαίτηση του Βερολίνου να μετατρέπει την οικονομία της Ελλάδας σε συντρίμμια και ταυτόχρονα το κόστος να μεταβιβάζεται για μια ακόμη φορά στους συνταξιούχους!

Αν η Ελλάδα ήταν τράπεζα θα την είχαν σώσει (Πριν, 28 Μαρτίου 2010)

Προσπάθεια εξωραϊσμού των αποφάσεων από Γ. Παπανδρέου

«Υπάρχει η βούληση να πάρουμε όλα τα αναγκαία μέτρα» δήλωσε ο πρωθυπουργός προαναγγέλλοντας νέο κύμα λιτότητας

Την συγκάλυψη του τρομερού κοινωνικού κόστους που έχουν οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής και της ίδιας της κυβέρνησης επιχείρησε ο πρωθυπουργός, Γ. Παπανδρέου, προχθές με τη συνέντευξη Τύπου που έδωσε από τις Βρυξέλλες στο τέλος των εργασιών της διήμερης συνόδου. Με θριαμβολογίες και μεγαλοστομίες όπως «πρόκειται για μεγάλη επιτυχία της Ελλάδας, του ελληνικού λαού και όλης της Ευρώπης», «εμπλουτίστηκε το ευρωπαϊκό οικοδόμημα βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητά του» και «καθιερώσαμε μια πάρα πολύ ικανοποιητική συμφωνία» ο πρωθυπουργός προσπάθησε να διασκεδάσει την ανησυχία των εργαζομένων για την πρωτοφανή κατά τα μεταπολεμικά χρόνια κοινωνική οπισθοδρόμηση που θα επέλθει αν τυχόν κι εφαρμοστούν αυτά τα μέτρα.

Ο ίδια άλλωστε άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιβληθούν κι άλλα αντιλαϊκά μέτρα, τα οποία θα απαιτηθούν στο άμεσο μέλλον όπως υπονοείται από την απόφαση των ευρωπαίων ηγετών στο σημείο που αναφέρει: «καλωσορίζουμε τα πρόσθετα μέτρα που ανακοινώθηκαν στις 3 Μάρτη τα οποία επαρκούν… για το 2010». Και το 2011 ή το 2012; Τι θα γίνει τότε όταν η ύφεση και η φτώχεια θα έχουν οδηγήσει τα αναμενόμενα φορολογικά έσοδα στο ναδίρ; Προφανώς θα ανακοινωθούν νέα, ακόμη πιο αντιλαϊκά μέτρα!  Δεύτερο και τρίτο αντι-ασφαλιστικό νομοσχέδιο, μεγαλύτερο ψαλίδι στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, τις συντάξεις και τις κοινωνικές παροχές που έχουν ήδη οδηγήσει τα δημόσια νοσοκομεία σε τριτοκοσμική κατάσταση. Θα δικαιολογηθούν δε στο όνομα της απόκλισης από τους στόχους του Προγράμματος Σταθερότητας. Αυτό εννοούσε ο πρωθυπουργός όταν είπε από τις Βρυξέλλες πως «υπάρχει η βούληση να πάρουμε όλα τα αναγκαία μέτρα», εμφανίζοντας ως δείγμα πολιτικής τόλμης και αποφασιστικότητας την έλλειψη δισταγμών για να αφαιρέσει επιπλέον κοινωνικές κατακτήσεις ωθώντας το επίπεδο διαβίωσης των εργαζομένων και της νεολαίας στα επίπεδα της πρώτης μεταπολεμικής εποχής.

Ιδιαίτερη σημασία από τη συνέντευξη Τύπου του Γ. Παπανδρέου είχε ακόμη η απροθυμία του να δεσμευτεί για τη διασφάλιση της μονιμότητας στον δημόσιο τομέα. Με την απάντηση που έδωσε σε σχετική ερώτηση ουσιαστικά συνάρτησε την άρση της μονιμότητας με τις προωθούμενες αλλαγές στον δημόσιο τομέα: «Κάτι τέτοιο θα είχε νόημα αν είχε εμπεδωθεί η έννοια της αξιοκρατίας κι όχι εκείνης της πελατειακής διαχείρισης. Μόνο όταν φθάσουμε στο σημείο να εμπεδωθεί βαθιά μέσα μας η αξιοκρατία μπορεί κάτι τέτοιο να γίνει»(!) ήταν η απάντηση του πρωθυπουργού, ο οποίος με αυτό τον τρόπο προανήγγειλε την κατάργηση της μονιμότητας. Δεν ήταν επομένως τυχαίες οι πρόσφατες δηλώσεις του Θ. Πάγκαλου και του υπουργού Εσωτερικών Γ. Ραγκούση, που αμφισβήτησαν το καθεστώς μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. (Ειρήσθω εν παρόδω: Ποιος θυμάται άραγε τις οργισμένες διαμαρτυρίες από τους ψεύτες και τα λαμόγια του ΠΑΣΟΚ το καλοκαίρι του 2005 όταν ο Γ. Αλογοσκούφης, με μια τροπολογία, κατήργησε τη μονιμότητα στις ΔΕΚΟ, για να ανοίξει ο δρόμος για την ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ;)

Η επιχείρηση αντιστροφής της πραγματικότητας από τον Γ. Παπανδρέου και τον φιλικό του Τύπο δεν στοχεύει μόνο στους εργαζόμενους, οι οποίοι από κει που μαύρισαν τον Καραμανλή τιμωρώντας τον για τη λιτότητα που έταζε προεκλογικά βρέθηκαν να χάνουν τον 14ο μισθό, να πληρώνουν την βενζίνη 50% ακριβότερα μέσα σε ένα χρόνο και το ΦΠΑ δύο μονάδες υψηλότερα. Απευθύνονται και σε τμήματα της αστικής τάξης που ναι μεν γεύονται τα οφέλη από την εκθεμελίωση των κοινωνικών κατακτήσεων, αλλά δεν συγχωρούν και στον Γιωργάκη τ’ ότι μέσα σ’ έξι μήνες, παίζοντας κι αυτός με την απογραφή όπως είχε κάνει η ΝΔ το 2004, έφερε την Ελλάδα στα πρόθυρα της απόλυτης ταπείνωσης που σηματοδοτεί η προσφυγή στο ΔΝΤ.

Το ταξικό περιεχόμενο της απόφασης των ευρωπαίων ηγετών γίνεται περισσότερο εμφανές αν αντιπαραβάλλουμε τους δρακόντειους όρους που τέθηκαν για τη χρηματοδοτική διευκόλυνση της Ελλάδας απέναντι στην ευκολία με την οποία ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ανακοίνωσε στο Ευρωκοινοβούλιο λίγες ώρες πριν ξεκινήσει η Σύνοδος Κορυφής την παράταση και χαλάρωση των κριτηρίων δανεισμού προς τις εμπορικές τράπεζες. Ο Ζαν Κλοντ Τρισέ (που δεν δίστασε να δυσφορήσει δημόσια για την προσφυγή στο ΔΝΤ) ανακοίνωσε ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να δέχεται και μετά το τέλος του 2010 από τις εμπορικές τράπεζες ως ενέχυρο για να εξασφαλίσουν φθηνό δανεισμό με επιτόκιο ακόμη και 1%, κρατικά ομόλογα χαμηλής αξιολόγησης από τους διεθνείς οίκους. Με αυτό τον τρόπο φαίνεται πόσο διαφορετικά μέτρα και σταθμά εφαρμόζονται για τις εμπορικές τράπεζες από τη μια και τα κράτη από την άλλη, με τα κράτη να είναι στην μειονεκτική θέση, καθώς η απόφαση της ΕΚΤ σημαίνει ότι οι τράπεζες θα συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση σε φθηνό χρήμα το οποίο στη συνέχεια θα δανείζουν στο δημόσιο με πολλαπλάσιο επιτόκιο της τάξης του 5%, 6%, πολλές φορές και μεγαλύτερο, που φθάνει το 7%. Έτσι, ναι μεν το δημόσιο θα μπορεί να δανείζεται, αλλά ο δανεισμός του θα μεταφράζεται σε μυθικά κέρδη για τις ιδιωτικές τράπεζες (που ανακάλυψαν τον πιο ανέξοδο τρόπο δημιουργίας κερδών) και θηλιά στον λαιμό των φορολογουμένων που θα επωμίζονται τα βάρη του δανεισμού. Φαίνεται επίσης ότι η ΕΕ κι ιδιαίτερα η ΕΚΤ διέθετε (σε τεχνικό επίπεδο) τα μέσα για να σώσει την Ελλάδα και να της εξασφαλίσει ρευστότητα χωρίς να λάβει τα εξοντωτικά μέτρα του Προγράμματος Σταθερότητας και χωρίς την προσφυγή στο μισητό ΔΝΤ. Για να εφαρμοστούν όμως έπρεπε η Ελλάδα να ήταν… τράπεζα. Αν ήταν τράπεζα θα την είχαν σώσει!

Πολιτική αστάθεια φέρνουν τα Προγράμματα Σταθερότητας (Επίκαιρα, 11-17/3/2010)

 Τίποτε δεν διδάχτηκε η ευρωπαϊκή κεντροαριστερά από το μάθημα του γερμανικού σοσιαλδημοκρατικού κόμματος, SPD, που εξακολουθεί να βλέπει την εξουσία με το κιάλι, πληρώνοντας έτσι τα αντεργατικά μέτρα που επέβαλε ο καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ. Ο διάδοχος του Χέλμουτ Κολ πέτυχε μέσα σε λίγα χρόνια όχι μόνο να διαψεύσει τις ελπίδες ακύρωσης των περικοπών που είχαν επιβάλει οι προηγούμενες χριστιανοδημοκρατικές κυβερνήσεις, αλλά να καταφέρει το πιο συντριπτικό πλήγμα που δέχτηκε ποτέ το αξιοζήλευτο κοινωνικό κράτος της Γερμανίας, από την ίδρυσή του.  Στο πλαίσιο των αλλαγών που επιβλήθηκαν με το πακέτο μέτρων Χαρτζ  ΙV και Ατζέντα 2010 (κι ήταν τόσο… αποτελεσματικές ώστε το 2010 βρήκε την Γερμανία βυθισμένη στην μεγαλύτερη κρίση των μεταπολεμικών χρόνων) σοβαρές παροχές, από τα επιδόματα ανεργίας μέχρι τη δωρεάν περίθαλψη, περικόπηκαν ενώ οι εργασιακές σχέσεις κονιορτοποιήθηκαν προς όφελος της ελαστικότητας. Το αποτέλεσμα είναι το SPD να παραδέρνει στην κρίση και την ανυποληψία μια και αποδεδειγμένα πλέον αποτελεί το πιο φιλικό προς τις επιχειρήσεις κόμμα.

Στον ίδιο ακριβώς αυτοκαταστροφικό δρόμο που άνοιξε ο γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ βαδίζει σύσσωμη πλέον κι η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία. Από την Ουγγαρία και την Πορτογαλία μέχρι την Ισπανία και την Ισλανδία, επιλέγοντας τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα να γίνουν εκφραστές της δημοσιονομικής πειθαρχίας και των – εκτός τόπου και χρόνου – οδηγιών της ΕΕ για μείωση του ελλείμματος κάτω από 3% και του χρέους κάτω από το 60% του ΑΕΠ ανταλλάσσουν έναντι πινακίου φακής την επιρροή που διαθέτουν στους εργαζόμενους και ναρκοθετούν τις προνομιακές σχέσεις τους με τα φτωχότερα λαϊκά στρώματα, για πολλά χρόνια.

Η Ουγγαρία είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, μιας και ο κύκλος της σοσιαλδημοκρατίας έχει ήδη ουσιαστικά κλείσει. Επίσημα ωστόσο θα γίνει τον Απρίλιο, όταν στις πρόωρες εκλογές νικητής θα αναδειχθεί το δεξιό κόμμα Φιντέτς, που όλες οι δημοσκοπήσεις το δείχνουν να προηγείται. Μεγάλος  χαμένος θα είναι ο σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Φέρεντς Γκιουρτσάνι ο οποίος πέρυσι τον Απρίλιο απώλεσε την πρωθυπουργία μετά από πρόταση μομφής που κατατέθηκε, πληρώνοντας μ’ αυτό τον τρόπο τα δρακόντεια, εξοντωτικά μέτρα που επέβαλε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για να παραχωρήσει δάνειο 20 δισ. ευρώ στην Ουγγαρία. Περιελάμβαναν δε μεταξύ άλλων τα εξής: Άνοδο του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 62 στα 65 έτη, μείωση συντάξεων, συρρίκνωση του δημόσιου τομέα, διάλυση των δημόσιων συγκοινωνιών, κ.α. Παρότι την τυπική ευθύνη για την εφαρμογή τους ανέλαβε υπηρεσιακός πρωθυπουργός, πρώην επιχειρηματίας, που διορίστηκε με κοινή συναίνεση, το πολιτικό κόστος επωμίστηκαν οι σοσιαλιστές.

Αν στην κεντρική Ευρώπη τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα είναι οι πιο αξιόπιστοι συνεργάτες του ΔΝΤ, στην δυτική Ευρώπη είναι τα κόμματα που ταυτίζονται περισσότερο με την ΕΕ, όπως δείχνει το παράδειγμα της Ιβηρικής χερσονήσου.

Στην Πορτογαλία την προηγούμενη Πέμπτη 4 Μάρτη δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι κατέβηκαν στους δρόμους συμμετέχοντας στην απεργία που κήρυξαν τα συνδικάτα του δημόσιου τομέα για να διαμαρτυρηθούν για το πάγωμα των μισθών. Η κυβέρνηση του σοσιαλδημοκράτη Ζοζέ Σόκρατες, που έχει χάσει την πλειοψηφία στην Βουλή μετά την διάλυση της κυβερνητικής συμμαχίας, έχει προαναγγείλει επίσης περαιτέρω περικοπές δημοσίων δαπανών κι αυξήσεις στους έμμεσους φόρους. Τα ακριβή μέτρα θα ανακοινωθούν ταυτόχρονα με την δημοσιοποίηση του Προγράμματος Σταθερότητας, στόχος του οποίου θα είναι η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος κάτω από 3% μέχρι το 2013. Το ρόλο του λαγού έπαιξε (…και στην περίπτωση της Πορτογαλίας) ο κεντρικός τραπεζίτης, Βίτορ Κοστάντζιο, που δήλωσε ότι χωρίς αυστηρότερα μέτρα δεν είναι δυνατό να μειωθεί το έλλειμμα, που από 2,7 το 2008 έφθασε στο 9,3% πέρυσι, και το δημόσιο χρέος που το 2009 ήταν 77% και φέτος αναμένεται να φτάσει το 90% του ΑΕΠ. Όσο για την ανεργία, που εκτοξεύτηκε στο 10%, δεν προβλέπονται μέτρα αντιμετώπισής της, όπως πουθενά αλλού άλλωστε στην Ευρώπη όπου η ραγδαία άνοδός της δεν απασχολεί καθόλου τις πολιτικές ηγεσίες! Η δημοσιοποίηση του Προγράμματος Σταθερότητας στην Πορτογαλία θα συρρικνώσει ακόμη περισσότερο τη βάση στήριξης του κυβερνώντος σοσιαλδημοκρατικού κόμματος, που κέρδισε τις εκλογές μόλις τον Σεπτέμβρη του 2009, χάνοντας όμως 9 ποσοστιαίες μονάδες από το προηγούμενο εκλογικό ποσοστό του.

Δραματικές επιπτώσεις στην πολιτική επιρροή του κυβερνώντος σοσιαλδημοκρατικού κόμματος έχει η εφαρμογή πολιτικών λιτότητας και στη γειτονική Ισπανία. Τον Φεβρουάριο μάλιστα το Σοσιαλιστικό Κόμμα δεν είδε μόνο την ψαλίδα μεταξύ της δικής του επιρροής κι αυτής του δεξιού Λαϊκού Κόμματος να ανοίγει εις βάρος του στις 5,9 ποσοστιαίες μονάδες (από 3,5 που ήταν τον Φεβρουάριο), αλλά έχασε και το τελευταίο του οχυρό που ήταν η ευνοϊκή απάντηση στην ερώτηση για τον καταλληλότερο πρωθυπουργό. Πλέον ο ηγέτης της δεξιάς, Μαριάνο Ραχόι, υπερτερεί, κατά πολύ μάλιστα. Στη βάση τη δυσαρέσκειας των Ισπανών βρίσκονται δύο αλληλοτροφοδοτούμενες αιτίες: η εκτίναξη της ανεργίας στο διαλυτικό για τον κοινωνικό ιστό ποσοστό του 20% και μια σειρά μέτρα που λαμβάνει η κυβέρνηση τα οποία προκαλούν κοινωνική δυσαρέσκεια. Σημαντικότερο όλων το αντι-ασφαλιστικό νομοσχέδιο που συζητιέται και προβλέπει την αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 χρόνια. Αυτή η πρόταση αποτέλεσε την αιτία για την κήρυξη της πρώτης πανεργατικής απεργίας απέναντι στην κυβέρνηση του Θαπατέρο στις 23 Φεβρουαρίου και την αφορμή για να επιλέξει η εφημερίδα El Pais τον τίτλο «το ειδύλλιο φθάνει στο τέλος του», αναφερόμενη στις σχέσεις των συνδικάτων με την κυβέρνηση. Αιτία πολέμου επίσης για τα συνδικάτα αποτελούν τα μέτρα ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων που συζητιούνται και στα οποία συμπεριλαμβάνεται η διευκόλυνση των απολύσεων με την μείωση της αποζημίωσης και την κατάργηση των ορίων που υπήρχαν για τις ομαδικές απολύσεις, η μείωση των εργοδοτικών εισφορών κ.λπ. Και τα δύο παραπάνω νομοσχέδια συμβάλλουν στην μείωση των δημοσίων δαπανών κατά 50 δισ. ευρώ που περιγράφεται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας που υπέβαλε η Μαδρίτη στις Βρυξέλλες απώτερος στόχος του οποίου είναι η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος από 11,4% το 2009 σε επίπεδα χαμηλότερα του 3% του ΑΕΠ μέχρι το 2013.

Τέλος, θυσίασμα στο βωμό της οικονομικής ορθοδοξίας επέλεξε να γίνει κι η κυβέρνηση συμμαχίας μεταξύ κεντροαριστεράς και πράσινων στην Ισλανδία, που εξελέγη τον Ιούνιο του 2009, από τη στιγμή που συγκρούστηκε με την συντριπτική πλειοψηφία των Ισλανδών – το 93% όπως έδειξε και το δημοψήφισμα της προηγούμενης εβδομάδας. Άμεσες συνέπειες στην κυβερνητική σταθερότητα της Ισλανδίας δεν πρόκειται να υπάρξουν από την άρνηση των Ισλανδών να «φεσωθεί» με 48.000 ευρώ το κάθε νοικοκυριό για να αποζημιωθούν οι κυβερνήσεις της Αγγλίας και της Ολλανδίας σχετικά με την κατάρρευση της τράπεζας Icesave τον Οκτώβρη του 2008. Φάνηκε ωστόσο ότι η κεντροαριστερή κυβέρνηση που εξελέγη μόλις πριν εννιά μήνες δεν ανταποκρίθηκε στο αίτημα της αλλαγής που συνόδευσε την ήττα της προηγούμενης δεξιάς κυβέρνησης.

Ως κοινή συνισταμένη των παραπάνω προκύπτει ότι η επιλογή των σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων σε όλη την Ευρώπη να φανούν αξιόπιστες πρωτίστως απέναντι τους αναξιόπιστους οίκους αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας ή τους διεθνείς κερδοσκόπους κι όχι ως προς την τήρηση των προεκλογικών τους δεσμεύσεων ή των προσδοκιών που συνόδευσαν την εκλογή τους θέτει σε κρίση τις σχέσεις τους με τους ψηφοφόρους.

Κι η Ελλάδα φυσικά δεν αποτελεί εξαίρεση…

Ισπανική υποχώρηση (Επίκαιρα, 18-24/2/2010)

«Δεν είμαστε Ελλάδα»! Αυτή είναι η γραμμή άμυνας της ισπανικής κυβέρνησης με την οποία επιχειρεί να βγάλει τη χώρα από το σκόπευτρο της διεθνούς κερδοσκοπίας και να αντιμετωπίσει τα εξευτελιστικά δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου, ακόμη και κορυφαίων οικονομολόγων, όπως ο βραβευμένος με Νομπέλ Οικονομίας Πολ Κρούγκμαν, που έγραφε στις 2 Φεβρουαρίου στους New York Times ότι «το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι η Ελλάδα, είναι η Ισπανία»!

Στην πραγματικότητα τα δημοσιονομικά προβλήματα που ταλανίζουν τόσο την Ελλάδα, όσο και την Ισπανία δεν είναι καθόλου διαφορετικά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν όλες, μα όλες οι ανεπτυγμένες χώρες, που στο αποκορύφωμα της κρίσης εντάχθηκαν στο διεθνές κλαμπ «ξόδεψε τώρα, πλήρωσε αργότερα». Στις αληθινές του διαστάσεις το πρόβλημα τέθηκε από το περιοδικό Time, στις 2 Φεβρουαρίου: «Ο πρόεδρος Ομπάμα μπορεί να άφησε τον κόσμο με τα σαγόνια ανοιχτά όταν πρότεινε προϋπολογισμό ύψους 3,8 τρισ. για το οικονομικό έτος του 2011 – που προβλέπει ένα εκπληκτικό έλλειμμα ύψους 1,6 τρισ. δολ. – δεν είναι ωστόσο το μοναδικό μέλος του κλαμπ “ξόδεψε τώρα, πλήρωσε αργότερα”. Στην Ευρώπη, οι κυβερνήσεις συνήθισαν τόσο πολύ να αναλαμβάνουν χρέη κατά τη διάρκεια των δύσκολων οικονομικά χρόνων ώστε ορισμένοι ειδικοί αρχίζουν να ανησυχούν αν θα επιστρέψουν ποτέ σε βιώσιμα επίπεδα ελλείμματος – ούτε κατά διάνοια σε ισορροπημένους προϋπολογισμούς – κάποια στιγμή στο σύντομο μέλλον. Οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν από μόνες τους μια κατηγορία χρέους. Το προτεινόμενο έλλειμμα από τον Ομπάμα ανέρχεται στο 11% του ΑΕΠ… Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, 20 από τα 27 μέλη της χρησιμοποιούν ελλείμματα για να αντεπεξέλθουν στην παγκόσμια ύφεση, με τον μέσο όρο να βρίσκεται αυτό το χρόνο στο 7,5%. Τρία χρόνια πριν ο μέσος όρος του ελλείμματος βρισκόταν στο 0,8% του ΑΕΠ της. Το μέγεθος αυξήθηκε στο 2,3% το 2008 και τον προηγούμενο χρόνο εκτινάχθηκε στο 6,9%. Το χειρότερο ωστόσο είναι ότι τα ελλείμματα αυξήθηκαν με την μεγαλύτερη ταχύτητα στην ομάδα της ευρωζώνης, που απαιτεί από τα μέλη της να περιορίσουν το έλλειμμα του προϋπολογισμού τους στο 3% του ΑΕΠ». Στη συνέχεια το αμερικανικό περιοδικό περιγράφει με ακρίβεια τις αιτίες της ανόδου του ελλείμματος: «Οι χώρες της ΕΕ συνολικά δαπάνησαν 1,5 δισ. δολ. για να διασώσουν τους προβληματικούς τραπεζικούς τομείς τους και 200 δισ. επιπλέον σε πακέτα δημοσιονομικής στήριξης για να αναζωογονήσουν τις οικονομίες τους. Παρότι τα τελευταία βοήθησαν την ευρωζώνη των 16 να εξέλθει από την ύφεση στα μέσα του 2009, ανέβασαν επίσης τα ήδη θεόρατα ελλείμματα ακόμη υψηλότερα κι έφεραν την Ελλάδα και την Ισπανία επικίνδυνα κοντά στη χρεοκοπία. Στο τέλος του προηγούμενου χρόνου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σήμανε τον συναγερμό για παρόμοιους κινδύνους και για μια άλλη ομάδα χωρών στην οποία περιλαμβάνεται η Γαλλία κι η Ιρλανδία»!

Το πρόβλημα επομένως δεν είναι ελληνικό ή ισπανικό ή μεσογειακό. Ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός παρατηρείται σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Σε ορισμένες μάλιστα χώρες τα διακυβεύματα είναι πολύ σοβαρότερα γιατί η δημοσιονομική κρίση συνοδεύεται με μια οξύτατη οικονομική κρίση, που πλήττει τα θεμέλια της οικονομικής δραστηριότητας, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στην Ισπανία, που είναι η μοναδική από την ομάδα των 20 πλουσιοτέρων χωρών του κόσμου (G20) που ακόμη δεν έχει εξέλθει από την ύφεση κι η οικονομία της εξακολουθεί να συρρικνώνεται. Το μέλλον δε για την πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης είναι ζοφερό καθώς και για το τρέχον έτος αν κάτι προβλέπεται είναι συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,6%, όταν για την ευρωζώνη των 16 χωρών προβλέπεται άνοδος της τάξης του 1%, ενώ το δημόσιο χρέος της από 55% πέρυσι προβλέπεται το 2010 να ξεπεράσει το 74%. Το χειρότερο ωστόσο για την Ισπανία, πολύ χειρότερο ακόμη κι από την άνοδο του ελλείμματος στο 11,2% του ΑΕΠ το 2009, είναι η σταθεροποίηση της ανεργίας στο 19% εδώ και ένα σχεδόν χρόνο. Δεδομένου δε ότι άπαντες οι διεθνείς οργανισμοί προβλέπουν πως η υπό εξέλιξη ανάκαμψη θα είναι αναιμική και δεν θα δημιουργεί θέσεις εργασίας, χωρίς κανένα ρίσκο μπορούμε να προβλέψουμε την ραγδαία όξυνση του κοινωνικού ζητήματος στην Ισπανία.

Ήδη οι τριγμοί είναι εμφανείς, αναγκάζοντας την κυβέρνηση του Θαπατέρο σε πολιτικές υποχωρήσεις υπό το βάρος των κοινωνικών αντιδράσεων. Γιατί, η μεγαλύτερη παραδοξότητα των ημερών μας είναι πως τα ελλείμματα και τα χρέη δημιουργήθηκαν μεν από την φούρια των κυβερνήσεων να σώσουν με κρατικό χρήμα τους κλυδωνιζόμενους τομείς της ιδιωτικής οικονομίας κι όχι από τις γενναίες κοινωνικές παροχές, ο λογαριασμός ωστόσο μεταφέρεται στους εργαζόμενους! Το παράδειγμα της Ισπανίας είναι από κάθε άποψη χαρακτηριστικό καθώς η κυβέρνηση το αμέσως προηγούμενο διάστημα εισηγήθηκε δύο νόμους που προκάλεσαν σοβαρές αντιδράσεις. Ο πρώτος αφορούσε τις εργασιακές σχέσεις και προήγαγε την ελαστικοποίησή τους, διευκολύνοντας για παράδειγμα τις απολύσεις. Πρόταση που ισοδυναμεί με λάδι στη φωτιά της αυξανόμενης ανεργίας. Ο δεύτερος νόμος αφορούσε το ασφαλιστικό. Στην αρχική του εκδοχή περιελάμβανε δύο άρθρα φωτιά: Κατ’ αρχήν την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 έτη. Αλλαγή που θα προκαλέσει την απώλεια του συνταξιοδοτικού δικαιώματος για εκατοντάδες χιλιάδες αν όχι εκατομμύρια εργαζόμενους και την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής εκατομμυρίων άλλων που θα απολέσουν θεμελιωμένα δικαιώματά τους για να καλυφθούν οι μαύρες τρύπες που άφησαν στα δημόσια ταμεία τα πακέτα διάσωσης των τραπεζών. Το δεύτερο άρθρο του ισπανικού αντι-ασφαλιστικού νομοσχεδίου περιελάμβανε την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της σύνταξης, με την επιμήκυνση από τα 15 στα 25 χρόνια του χρονικού διαστήματος που θα λαμβάνεται υπ’ όψη για τον υπολογισμό της σύνταξης. Η πρόταση αυτή αποσκοπούσε στη μείωση των συντάξεων δεδομένου ότι όσο περισσότερα χρόνια συνυπολογίζονται τόσο χαμηλότερα πέφτει ο μέσος όρος των συντάξιμων αποδοχών. Τόσο πολύ άρεσε μάλιστα αυτή η πρόταση της υπουργού Οικονομικών, Έλενα Σαλγάδο, που έχει αναλάβει το ρόλο του ιμάντα μεταβίβασης των οδηγιών της Κομισιόν στη Μαδρίτη, ώστε η σοσιαλιστική κατά τ’ άλλα κυβέρνηση την περιέβαλε και στο Πρόγραμμα Σταθερότητας που υπέβαλε στις Βρυξέλες. Την ίδια μέρα όμως την Τετάρτη 3 Φεβρουαρίου 3 ώρες μετά την αποστολή του Προγράμματος Σταθερότητας η ισπανική κυβέρνηση αποστέλλει νέο κείμενο από το οποίο έχει αφαιρεθεί η επίμαχη παράγραφος! Ούτε μία αναφορά δεν υπάρχει στο νέο κείμενο στο ενδεχόμενο αλλαγής του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων, ενώ από την Μαδρίτη ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διαβεβαιώνει πως «η κυβέρνηση ούτε εξετάζει ούτε έχει εξετάσει αυτή την επιλογή».

Τι μεσολάβησε; Όπως αποκάλυψε η ισπανική εφημερίδα El Pais στις 8 Φεβρουαρίου στο υπουργικό συμβούλιο της 29ης Ιανουαρίου όπου υιοθετήθηκε κατ’ αρχήν η πρόταση για αύξηση των ηλικιακών ορίων και των ετών υπολογισμού της σύνταξης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Μανουέλ Τσάβες πρόβαλε σθεναρή αντίσταση και τελικά με την πάροδο λίγων ημερών κατάφερε να πείσει τους συναδέλφους του να μην συμπεριληφθεί η επίμαχη πρόταση. Το πέτυχε δε, υπενθυμίζοντάς τους ότι το 1985 η κυβέρνηση του Φελίπε Γκονθάλες πέρασε την μεγαλύτερη δοκιμασία της όταν προσπάθησε να αυξήσει πάλι τα έτη που προσμετρούνται για τον υπολογισμό της σύνταξης από 10 σε 15. Το αποτέλεσμα ήταν για πρώτη φορά μετά την πτώση του Φράνκο να οργανωθεί γενική απεργία. Ο δε υπουργός Εργασίας του Γκονθάλεθ ανέλαβε προσωπικά την ευθύνη για το αντεργατικό πραξικόπημα που επιχειρήθηκε, λειτουργώντας πιθανά κι ως αποδιοπομπαίος τράγος, με αποτέλεσμα ακόμη και σήμερα το όνομά του να είναι στιγματισμένο. Για την ιστορία λεγόταν Χοακίν Αλμούνια και πολύ πιθανά από τότε ήταν ο άνθρωπος για όλες τις βρόμικες πολιτικές δουλειές…

Το πρόβλημα ωστόσο είναι πως υποχωρήσεις όπως η παραπάνω αποτελούν την εξαίρεση στον κανόνα. Ενώ, οι βρόμικες δουλειές που φέρνουν τελικά σε πέρας οι κυβερνήσεις είναι τόσες πολλές ώστε ρίχνουν τα εκλογικά τους ποσοστά στα Τάρταρα, όπως βεβαιώνει και το παράδειγμα του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Ισπανίας που σε όλες τις δημοσκοπήσεις είναι δεύτερο κόμμα, με το Λαϊκό Κόμμα της Δεξιάς να το ξεπερνάει με 6 μονάδες.

Μετά τη μετάσταση στα δημοσιονομικά, η μετάσταση στην πολιτική αποδεικνύεται τελικά η πιο επικίνδυνη υποτροπή της οικονομικής κρίσης…

Φτώχεια και ύφεση θα φέρουν τα μέτρα Παπανδρέου (Πριν, 7/2/2010)

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: Η μείωση μισθών και συντάξεων θα περιορίσει με έμμεσο τρόπο ακόμη περισσότερο τα κρατικά έσοδα, διευρύνοντας έτσι το έλλειμμα!

Τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης παραγωγικής καθίζησης, μιας ύφεσης χωρίς προηγούμενο με δραματικές κοινωνικές επιπτώσεις αντιμετωπίζει η οικονομία αν εφαρμοστούν τα αντιλαϊκά μέτρα που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός με το διάγγελμα της προηγούμενης Δευτέρας. Τα μέτρα που ανακοίνωσε ο Γ. Παπανδρέου (λίγες μέρες πριν ξεκινήσει για την Ινδία και μετά για το Παρίσι και το Στρασβούργο κι από κει – μετά από λίγες ώρες τράνζιτ στην Αθήνα – για την Μόσχα) θα προκαλέσουν μια πρωτοφανή αναδιανομή του κοινωνικού πλούτου προς όφελος της αστικής τάξης, θα βαθύνουν τη φτώχεια για την εργαζόμενη πλειοψηφία και θα εκτινάξουν την ανεργία σε ισπανικά επίπεδα της τάξης του 20%. Το πάγωμα των μισθών, η αύξηση των φόρων και των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης συνιστούν μια θεραπεία – σοκ εφάμιλλη αυτών που επέβαλε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην Ασία για να οδηγήσει τις πάλαι ποτέ τίγρεις στην αποσάρθρωση του παραγωγικού τους ιστού και την κοινωνική πλειοψηφία αυτών των χωρών στην εξαθλίωση. Το ίδιο θα συμβεί και στην Ελλάδα αν οι εργαζόμενοι δεν ανατρέψουν με τους αγώνες τους αυτή την πολιτική.

Τα μέτρα που εξήγγειλε ο Γ. Παπανδρέου μέσα σε ένα εμπόριο πατριωτισμού και ρεσιτάλ κινδυνολογίας, για να τσιμπήσει κι ο Γ. Καρατζαφέρης με τα 61 σπίτια στο πόθεν έσχες του – όσο κι αν φαίνεται παράδοξο – δεν πρόκειται να λύσουν το πρόβλημα των υψηλών δημοσιονομικών ελλειμμάτων (της διαφοράς δηλαδή μεταξύ κρατικών εσόδων και δαπανών) και του υπέρογκου δημόσιου χρέους (που συνάπτει το δημόσιο για να καλύψει τις χρηματοδοτικές του ανάγκες). Μια ματιά να ρίξει κανείς στους παράγοντες που καθόρισαν το έλλειμμα, όπως παρουσιάζονται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, στην πρώτη θέση και με διαφορά, συνεισφέροντας τις 6 ποσοστιαίες μονάδες από τις 10,7 του ελλείμματος του 2009, είναι τα έσοδα – κι όχι οι δαπάνες που συνήθως χαρακτηρίζονται υπαίτιες. Η υστέρηση των εσόδων, που οδήγησε στην εκτίναξη του ελλείμματος, ήταν με έμμεσο και άμεσο τρόπο αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης. Οι υποχρεώσεις αντιθέτως των νοσοκομείων – από την πλευρά των δαπανών, που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν έξοδα κοινωνικής πολιτικής, ήταν μόλις 0,9%, Ούτε δηλαδή στο 10% του ελλείμματος δεν συνέβαλαν. Η πρώτη διαπίστωση λοιπόν είναι πως κατά βάση, το δημοσιονομικό έλλειμμα δεν είναι πρόβλημα δαπανών, δεν είναι πρόβλημα δηλαδή του «σπάταλου κράτους» ή των γενναίων παροχών που απολαμβάνουν οι εργαζόμενοι, αλλά ανεπαρκών εσόδων. Η δεύτερη διαπίστωση για το δυναμικό παράγοντα που κινεί την καπιταλιστική οικονομία στην Ελλάδα περιγράφεται πάλι στο Πρόγραμμα Σταθερότητας κι αφορά τις αιτίες για την μείωση του ΑΕΠ κατά 1,2% το 2009: «Η μείωση του προϊόντος οφείλεται ως επί το πλείστον στη αρνητική συμβολή κατά 6,1 μονάδες της ως πρόσφατα δυναμικής εγχώριας ζήτησης». Τα δύο τελευταία μαζί μας δίνουν το εξής αντίδοτο στην κρίση: Αυξάνεται η εγχώρια ζήτηση για να αυξηθεί το προϊόν, αυτό να αυξήσει τα δημόσια έσοδα κι αυτά με τη σειρά τους να μειώσουν το δημοσιονομικό έλλειμμα, που θα πάψει πλέον να πυροδοτεί την αύξηση του δημόσιου χρέους και τη λύσσα των Βρυξελλών. Αντί αυτής της προφανούς παρότι μηχανικής λύσης, το ΠΑΣΟΚ με τη σύμφωνη γνώμη της ΕΕ και των βιομηχάνων τι προτείνει; Κάθετη μείωση μισθών – ημερομισθίων και εγχώριας ζήτησης, που πλέον δεν θα μπορεί να τροφοδοτηθεί ούτε με δανεικά όπως συνέβαινε την προηγούμενη δεκαπενταετία με την φρενήρη πιστωτική επέκταση! Μα αυτό θα την «κάψει» την οικονομία! Θα φέρει μαζί με φτώχεια, ανεργία και χιλιάδες άστεγους, χρόνια και παρατεταμένη ύφεση, «λουκέτα» και «κανόνια»! Τις πιο ζοφερές προοπτικές υπογραμμίζει κι η τελευταία έρευνα του ΙΟΒΕ, βάση της οποίας το 2009 παρατηρήθηκε μείωση των βιομηχανικών επενδύσεων κατά 45% σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Πρόκειται για μείωση που όσο κι αν αντιστραφεί τα επόμενα χρόνια θα ρίχνει βαριά τη σκιά της στην βιομηχανική παραγωγή και τις θέσεις εργασίας για την επόμενη πενταετία.

Αυτό προφανώς το συνειδητοποιεί κι η κυβέρνηση, η οποία είναι ηλίου φαεινότερο ότι στην πράξη ασπάζεται το «φετιχισμό του ελλείμματος» που αποδοκίμαζε ο Στίγκλιτς στο συνέδριο του Εκόνομιστ και επιλέγει μια γραμμή βίαιης αναδιάρθρωσης, ανάλογης του γραμμής του Μητσοτάκη την περίοδο ’90-’93, με δύο ζητούμενα: Υπό την επίκληση της δημοσιονομικής κρίσης και των έξωθεν πιέσεων για εξορθολογισμό των δημόσιων οικονομικών μια αναδιάταξη του επιχειρηματικού χάρτη, προς όφελος του μεγάλου εγχώριου και διεθνούς κεφαλαίου κι επίσης μια άνευ προηγουμένου μείωση του καθαρού εισοδήματος των εργαζομένων και συντριβή κατοχυρωμένων δικαιωμάτων τους, όπως τα ασφαλιστικά και τα φορολογικά. Η κυβέρνηση επομένως δεν θέλει να μειώσει το έλλειμμα και το χρέος. Εκ του πονηρού τα επικαλείται σείοντάς τα εκφοβιστικά για να νομιμοποιήσει και να συγκαλύψει την αντιλαϊκή της επίθεση, παρουσιάζοντάς την ως εθνική ανάγκη.

Εξετάζοντας άλλωστε τις αιτίες που προκάλεσαν την έκρηξη του δημόσιου χρέους το αποτύπωμα της αστικής τάξης είναι ανεξίτηλο από την πρώτη στιγμή που το χρέος στην Ελλάδα πήρε απειλητικές διαστάσεις μέχρι σήμερα. Το δημοσιονομικό πρόβλημα δηλαδή το δημιούργησε το κεφάλαιο κι όχι η εργασία. Πιάνοντας πάλι το νήμα από την άκρη των δημόσιων εσόδων η τελευταία έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας για το 2008, περιέγραφε με κάθε λεπτομέρεια τον… ένοχο: «τα έσοδα από τη φορολογία εισοδήματος νομικών προσώπων μειώθηκαν κατά 10% έναντι του προηγούμενου έτους και υστέρησαν κατά 13,9% σε σχέση με το στόχο του προϋπολογισμού, παρά τη σημαντική αύξηση των κερδών το 2007 κατά 26%. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στη μείωση του φορολογικού συντελεστή κατά 13,8% (από 29% σε 25%) για τα κέρδη του 2007»! Τα έσοδα λοιπόν υστερούν, προκαλώντας έλλειμμα, λόγω της κρίσης που περιορίζει την οικονομική δραστηριότητα κι επομένως τους αναλογούντες φόρους κι επίσης λόγω των μειωμένων συντελεστών φορολόγησης του κεφαλαίου. Παράγοντας που για μια ακόμη φορά έμεινε στο απυρόβλητο από τις ανακοινώσεις του Γ. Παπανδρέου, ο οποίος παρά να αυξήσει τους συντελεστές φορολόγησης των επιχειρήσεων προτίμησε να αυξήσει τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης των εργαζομένων επικαλούμενος την αύξηση του προσδόκιμου όρου ζωής – λες κι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν τη ζωή που κάνει ο ίδιος κι ο συνοδοιπόρος του Καρατζαφέρης.

Την μερίδα του λέοντος επίσης για την άνοδο του ελλείμματος και του χρέους έχει και το διεθνές κεφάλαιο που απαιτεί εδώ και τώρα και με κάθε κόστος την τιθάσευσή τους. Η διεθνής κερδοσκοπία με άλλα λόγια με το ένα χέρι θησαυρίζει από τα δάνεια που έχει δώσει και συνεχίζει να δίνει σε κάθε αστικό κράτος, υποσκάπτοντας κάθε δυνατότητα να ξεφύγει από αυτό τον φαύλο κύκλο, και το άλλο χέρι το χρησιμοποιεί για να διδάσκει την δημοσιονομική πειθαρχία και να απειλεί θεούς και δαίμονες. Αρκεί η παράθεση ορισμένων μεγεθών από τον κρατικό προϋπολογισμό του τρέχοντος έτους για να φανεί πόσο επωφελής είναι η «βιομηχανία του χρέους»: Το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα για παράδειγμα ανέρχεται σε 22,5 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 9,2% του ΑΕΠ. Για τόκους μόνο οι τοκογλύφοι της διεθνούς κερδοσκοπίας θα πάρουν φέτος από τον κρατικό προϋπολογισμό και τους φορολογούμενους 13 δισ. ευρώ (ποσό που ισοδυναμεί σχεδόν με τους μισθούς των εργαζομένων στην κεντρική διοίκηση). Δηλαδή σχεδόν το 60% του ελλείμματος προέρχεται από τους τόκους που πληρώνουμε για να εξυπηρετήσουμε δάνεια που έχουν δοθεί εδώ και δεκαετίες. Για χρεολύσια δε φέτος θα δοθούν 19,5 δισ. ευρώ ή το 87% του δημοσιονομικού ελλείμματος. Αν δηλαδή αποφάσιζε η σύγχρονη Ελλάδα να τιμήσει τον αρχαίο νομοθέτη Σόλωνα επαναφέροντας τη Σεισάχθεια, κι αρνούταν να πληρώσει τόκους και χρεολύσια, το έλλειμμα θα εξαφανιζόταν μονομιάς και στη θέση του θα είχαμε ένα πλεόνασμα ύψους 10 δισ. ευρώ, ικανό να χρηματοδοτήσει την πιο γενναιόδωρη και φιλολαϊκή πολιτική παροχών!

Ακούγεται εξωπραγματικό και ανεφάρμοστο. Μήπως όμως είναι μονόδρομος αν σκεφτούμε τι θυσίες απαιτούνται από δεκάδες εκατομμύρια εργαζόμενους στην Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ιρλανδία, την Αγγλία και αλλού προκειμένου να περιοριστούν χρέη και ελλείμματα δηλαδή να θησαυρίσει μια χούφτα τοκογλύφων;

Αρέσει σε %d bloggers: