Μπούμερανγκ η επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν

Φανταστείτε έναν κόσμο όπου ο καθένας θα μπορεί επικαλούμενος μια απειλή που δέχθηκε ή θα δεχθεί για την οποία δε χρειάζεται μάλιστα να προσκομίσει αποδείξεις, ούτε καν να επιχειρήσει να πείσει για την ειλικρίνεια των ισχυρισμών του κι επικαλούμενος επίσης το δικαίωμά του στην αυτοάμυνα να σκοτώνει όποιον, όποτε και όπως θέλει. Ο ίδιος να γίνεται δικαστής κι εκτελεστής. Αυτό τον κόσμο χτίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ, όπως φάνηκε με την εκτέλεση στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης του ιρανού στρατηγού Κασίμ Σουλεϊμανί κι άλλων στρατιωτικών από το Ιράν και το Ιράκ.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η δολοφονία από μη επανδρωμένο αεροσκάφος του ιρανού στρατηγού που μεταξύ άλλων συνοδευόταν κι από τον ιρακινό επικεφαλής των Ιρακινών Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης, Αμπού Μαχντί αλ Μουχάντις, έφερε τα αντίθετα αποτελέσματα απ’ αυτά που εμφανίστηκε να επιζητά ο Λευκός Οίκος: ενίσχυσε το καθεστώς του Ιράν, έκανε τον κόσμο πιο ασταθή, απομόνωσε τις ΗΠΑ κι αύξησε την αβεβαιότητα στις αγορές. Στα …παράλληλα κέρδη αύξησε τα κέρδη της αμερικανικής πολεμικής βιομηχανίας…

Ενίσχυση του Ιράν

Η μεγαλύτερη έκπληξη μετά τη δολοφονία του Κασίμ Σουλεϊμανί ήρθε από το ίδιο το Ιράν και σχετιζόταν με την επιρροή που διέθετε ο επικεφαλής των επίλεκτων δυνάμεων Κουντς της Επαναστατικής Φρουράς, όχι μόνο στο εξωτερικό της χώρας αλλά και στο Ιράν. Ο 62χρονος βετεράνος του Ιρανοϊρακινού πολέμου είχε το σπάνιο χάρισμα από την μια να κινείται αποτελεσματικά πίσω από τις κουίντες, με την ιδιότητα του στρατηγού και του διπλωμάτη που έφερνε σε πέρας τις πιο δύσκολες αποστολές, κι από την άλλη να διαθέτει λαϊκό έρεισμα. Προς απόδειξη οι πολλές εκατοντάδες χιλιάδες Ιρανοί, ακόμη και για πάνω από ένα εκατομμύριο γράφτηκε, που συγκεντρώθηκαν για να του αποτίσουν τον ύστατο φόρο τιμής. Μπροστά σε αυτή την λαοθάλασσα, που μπορούσε να συγκριθεί μόνο με τις συγκεντρώσεις κατά την ταφή του Αγιατολάχ Χομεϊνί τον Ιούνιο του 1989, οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας που είχαν ξεσπάσει μόλις πριν λίγες εβδομάδες στο Ιράν με αφορμή τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και στρέφονταν κατά του καθεστώτος μοιάζουν μακρινό παρελθόν.

Οι δηλώσεις της αμερικανικής ηγεσίας πώς πρώτοι απ’ όλους οι Ιρανοί θα χαρούν από την εκτέλεσή του στρατηγού αποδείχθηκαν παντελώς ανυπόστατοι κι η εικόνα που διαθέτει ο Λευκός Οίκος για τα τεκταινόμενα εκτός πραγματικότητας. Η συσπείρωση του Ιράν γύρω από την ηγεσία του απομακρύνει κάθε ενδεχόμενο ενίσχυσης των μετριοπαθών δυνάμεων στο εσωτερικό του και, ταυτόχρονα, προετοιμάζει την κοινωνία για το ενδεχόμενο ενός πολέμου με τις ΗΠΑ. Αυτή η εξέλιξη δυσκολεύει τους αμερικανικούς σχεδιασμούς στη Μέση Ανατολή, ενώ οι σύμμαχοι των ΗΠΑ (Ισραήλ, Σαουδική Αραβία, κ.α.) έρχονται σε πολύ πιο δύσκολη θέση από εκείνη που βρίσκονταν στις 2 Ιανουαρίου, πριν δηλαδή εκτελεστεί ο στρατηγός, προς μεγάλη χαρά του Ισλαμικού κράτους μιας και όχι μόνο ειδικοί από την Μέση Ανατολή αλλά και από τη Δύση συμφωνούν ότι η στρατηγική του Σουλεϊμανί ήταν που σήμανε την υποχώρηση και τελική ήττα των φονταμενταλιστών.

Κρύο πιάτο η εκδίκηση;

Αναμφισβήτητα, η απάντηση του Ιράν, με την εκτόξευση 22 πυραύλων στις 8 Ιανουαρίου προς δύο αμερικανικές βάσεις στο Ιράκ απείχε πολύ απ’ όσα είχε υποσχεθεί η ηγεσία του Ιράν ως αντίποινα απέναντι στις ΗΠΑ. Δεν υπήρχε ούτε ένας νεκρός αμερικανός στρατιώτης. Περισσότερο μια συμβολική κίνηση, εσωτερικής κατανάλωσης ήταν που έσωζε όμως τα προσχήματα, παρά η απάντηση που αναμενόταν. Μένει να δούμε αν και στο Ιράν η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο…

Παρόλα αυτά τίποτε δεν προμηνύει ότι η επίθεση των ΗΠΑ εξασφαλίζει τη σταθερότητα.

Η ίδια η δολοφονία του Σουλεϊμανί αρχικά πήγε την υπόθεση της ειρήνης στην Μέση Ανατολή πολλά βήματα πίσω. Οι ΗΠΑ επέλεξαν να δολοφονήσουν τον Σουλεϊμανί εκείνη την ημέρα για να ακυρώσουν μια διαδικασία συνομιλιών που ήταν σε εξέλιξη μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ιράν, με ενδιάμεσο τον ιρακινό πρωθυπουργό, Αντέλ Αμπντούλ Μαχντί, ο οποίος μόλις είχε επιστρέψει από το Ριάντ όπου συναντήθηκε επί 3 ώρες με τον βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας. Σχετικό ρεπορτάζ φιλοξένησε το CNN. Η διακωμώδηση αυτής της ερμηνείας από τον υπουργό Εξωτερικών Μάικ Πομπέο δεν ήταν καθόλου πειστική κι ούτε από την άλλη απάντησε στο ερώτημα γιατί να εκτελέσουν οι Αμερικάνοι τον ιρανό στρατηγό εκείνη την ημέρα; Κατά συνέπεια, ένα μικρό ενδεχόμενο ειρήνης που υπήρχε μεταξύ των δύο μεγάλων δυνάμεων της περιοχής παραπέμφθηκε στις ελληνικές καλένδες, προς ικανοποίηση εκείνων των δυνάμεων που χτίζουν οικονομική κέρδη και πολιτική επιρροή διαιρώντας τους λαούς. Παρεμπιπτόντως, ποιος ξεχνάει την αγορά των …αιώνων, ύψους 110 δισ. δολ. που έκανε ο πρίγκηπας Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν κατά την επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στο Ριάντ τον Μάιο του 2017; Πόσο απαραίτητα θα ήταν αυτά τα όπλα αν Ριάντ και Τεχεράνη συμφωνούσαν έστω και στο πλαίσιο της μυστικής διπλωματίας να παραμερίσουν τις διαφορές τους;

Παράλληλα, η δολοφονία του Σουλεϊμανί θα δώσει επιπλέον ώθηση στη Σαουδική Αραβία (από την οποία προέρχονταν οι περισσότεροι τρομοκράτες της 11ης Σεπτεμβρίου) και το Ισραήλ να αυξήσουν την επιθετικότητα τους εναντίον της Υεμένης, του Λιβάνου και της Παλαιστίνης. Από αυτή την ένταση δεν υπάρχει καμία περίπτωση οι αμερικανοί στρατιώτες στη Μέση Ανατολή να μείνουν αδιάφοροι. Γι’ αυτό και το Πεντάγωνο ανακοίνωσε την αποστολή επιπλέον 3.000 στρατιωτών που θα προστεθούν στους 65.406 στρατιώτες που ήδη βρίσκονται στην περιοχή, χωρίς να προσμετρούνται οι 2.500 που υπηρετούν στην Τουρκία, σύμφωνα με την Washington Post. Επιμερίζονται δε ως εξής: 800 Συρία, 3.000 Ιορδανία, 6.000 Ιράκ, 3.000 Σαουδική Αραβία, 13.000 Κουβέιτ, 7.000 Μπαχρέιν, 13.000 Κατάρ, 5.000 Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, 606 Ομάν και 14.000 στο Αφγανιστάν.

Απομόνωση των ΗΠΑ

Ο κίνδυνος των αλυσιδωτών επιπτώσεων ήταν που προκάλεσε τις περισσότερες  αντιδράσεις απέναντι στην απόφαση του Τραμπ να σηκωθεί το μη επανδρωμένο από την αμερικανική βάση του Ιράκ. Ο Λευκός Οίκος κατ’ αρχήν δεν έπεισε κανέναν ότι ο Σουλεϊμανί «είχε πράγματι βάψει τα χέρια του με αίμα αμερικανών στρατιωτών». Ούτε πώς ο ιρανός στρατηγός ετοίμαζε μια μεγάλη επίθεση κατά των αμερικανικών δυνάμεων κι η δολοφονία του ήταν επιβεβλημένη για να αποτραπεί αυτή η εξέλιξη – όπως ήταν το δεύτερο επιχείρημα που χρησιμοποιήθηκε. Ούτε ο αμερικανός πρόεδρος, ούτε ο υπουργός Άμυνας, ούτε ο των Εξωτερικών έκαναν τον κόπο να προσκομίσουν κάποιο στοιχείο για του λόγου τους το αληθές. Επίσης, σε αντίθεση με ό,τι έκαναν ο Ομπάμα ακόμη κι ο Μπους – που δεν μπορεί να χαρακτηριστεί και διανοούμενος της πολιτικής – ο Τραμπ δεν έκανε καμιά προσπάθεια να εξηγήσει στον αμερικανικό λαό με ένα διάγγελμα τη σκοπιμότητα αυτής της κίνησης, που ακόμη κι η επικεφαλής των Δημοκρατικών Νάνσι Πελόσι τη χαρακτήρισε «προκλητική και δυσανάλογη, που έθετε σε κίνδυνο τη ζωή στρατιωτικών, διπλωματών απειλώντας μια μεγαλύτερη κλιμάκωση». Αναγκαίο, ωστόσο, να πούμε ότι η αντίδραση των Δημοκρατικών υπολειπόταν της κρισιμότητας της περίστασης. Ήταν αδικαιολόγητα χλιαρή!

Ο τρόπος που χειρίστηκε ο Λευκός Οίκος τη δολοφονία του Σουλεϊμανί ήρθε να προστεθεί σε μια μακρά σειρά αντιφάσεων που διαπερνούν την αμερικανική εξωτερική πολιτική και τη στρατηγική τους στη Μέση Ανατολή, που κάνουν πολλούς στενούς τους συμμάχους να μην κοιμούνται ήσυχοι τα βράδια. Θυμίζουμε τα πλέον κορυφαία, δηλωτικά της προχειρότητας: Τη δήλωση του αμερικανού προέδρου ότι θα βομβαρδίσει ακόμη και πολιτιστικά μνημεία του Ιράν αν επιτεθεί σε αμερικανούς στρατιώτες που στη συνέχεια ακυρώθηκε από δήλωση του αμερικανού υπουργού Άμυνας, Μαρκ Έσπερ, πώς κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με έγκλημα πολέμου. Την ανακοίνωση των αμερικανικών δυνάμεων που εδρεύουν στο Ιράκ για συμμόρφωση στην απόφαση της ιρακινής βουλής για αποχώρησή τους και η διορθωτική ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας ότι η δήλωση από το Ιράκ ήταν πρόχειρη κι όχι η οριστική. Σα να έστειλε «ορθή επανάληψη». Ο Τραμπ μάλιστα υπενθύμισε τα χρήματα που έχουν ξοδέψει οι ΗΠΑ για να χτίζουν βάσεις στο Ιράκ ζητώντας αποζημίωση για να αποχωρίσουν, τη στιγμή που οι Αμερικάνοι θα έπρεπε να αποζημιώσουν τους Ιρακινούς για το τεράστιο και στην πράξη ανυπόλογιστο κόστος της εισβολής τους πριν 17 χρόνια, για τα περίφημα όπλα μαζικής καταστροφής του Σαντάμ: 190.000 νεκροί εκ των οποίων οι 134.000 άμαχοι, εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες, κοκ. Το παζλ του αμερικανικού χάους στη Μέση Ανατολή συμπληρώνεται από την ανακοίνωση για αποχώρηση από τη Συρία πέρυσι τέτοιες μέρες, το άδειασμα των Κούρδων, την πρόσκληση προς τους Ταλιμπάν να επισκεφθούν τις ΗΠΑ το φθινόπωρο για να επισημοποιήσουν τη συμφωνία ειρήνης μέχρι που κατάλαβαν ότι θα έρχονταν επάνω στην επέτειο της 11ης Σεπτεμβρίου και η ακύρωση στη συνέχεια της πρόσκλησης, κι άλλα πολλά. Κατά την άποψη του γράφοντα όλα αυτά τα μπρος – πίσω, πέραν της παροιμιώδους ανοησίας του Τραμπ, δεν είναι παρά η μεταβατική περίοδος μέχρι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις να στρέψουν την προσοχή τους οριστικά κι αμετάκλητα στο επόμενο μεγάλο μέτωπο: την Άπω Ανατολή.

Σε κάθε περίπτωση αυτή η ασυνέχεια προκαλεί ζαλάδα και έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στις ΗΠΑ. Είναι χαρακτηριστικά τα αποτελέσματα της έρευνας του κέντρου Pew. Η συγκεκριμένη έρευνα διεξήχθη μάλιστα πριν την δολοφονία του λαοπρόβλητου ιρανού στρατηγού, μεταξύ 18 Μαΐου και 2 Οκτωβρίου, με την συμμετοχή 37.000 ανθρώπων. Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων απάντησε ότι δεν εμπιστεύεται τον Τραμπ στην εξωτερική πολιτική. Στη Δυτική Ευρώπη μάλιστα η απόρριψη έφτανε σε ποσοστό 75% και στο Μεξικό το 89%, ενώ τα μεγαλύτερα ποσοστά αποδοχής συνάντησαν οι συνομιλίες του Τραμπ με τον βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ Ουν που οδήγησαν σε μια πρόσκαιρη ύφεση το μέτωπο της Άπω Ανατολής.

Η εδραιωμένη καχυποψία για τη συνέχεια και τη σοβαρότητα της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ οδήγησαν πιθανότατα τον Τραμπ να παρατάξει δίπλα του τους σημαντικότερους υπουργούς του και σύσσωμη τη στρατιωτική ηγεσία για να κάνει τις ολιγόλεπτες δηλώσεις του από τον Λευκό Οίκο. Κανείς ωστόσο δεν αμφέβαλε πως τα όσα έπραξε ο Τραμπ έχαιραν της συναίνεσης της αμερικανικής ηγεσίας. Η θεωρία άλλωστε των «εκτός ελέγχου πολιτικών» και των «παρανοϊκών ηγετών» δεν ήταν τίποτε άλλο στην ιστορία παρά άλλοθι των συλλογικών ευθυνών…

Νέα κέρδη για τους εμπόρους του πολέμου

Η τιμή του αργού πετρελαίου, μετά την αύξηση που κατέγραψε την επομένη της αμερικανικής επίθεσης, σύντομα αποκαταστάθηκε στα 65 δολάρια το βαρέλι, όσο είναι και η πρόβλεψη της JP Morgan για το νέο έτος, σε συνάρτηση φυσικά με τα αποθέματα, τη ζήτηση και την παραγωγική ικανότητα του κλάδου. Το μήνυμα του Τραμπ την επομένη της ιρακινής επίθεσης με 22 πυραύλους για επιστροφή στην κανονικότητα και το χέρι που έτεινε μάλιστα προς το Ιράν τονίζοντας τους δεσμούς που διατηρούν στο πόλεμο εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, ενώ ανήγγειλε και νέες κυρώσεις επιβεβαίωσε ότι μετά το μαστίγιο σειρά έχει το καρότο στις ιρανο-αμερικανικές σχέσεις. Η ανησυχία για την τιμή του πετρελαίου προήλθε από το φόβο μην τυχόν και το Ιράν κλείσει τα στενά του Χορμούζ στον Περικό Κόλπο απ’ όπου διέρχεται το ένα τρίτο του παγκόσμιου υγροποιημένου αερίου και το ένα τέταρτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

Το πάρτι ωστόσο δεν λέει να κοπάσει στην πολεμική βιομηχανία. Ενώ οι περισσότεροι δείκτες κατέγραψαν πτώση την οποία μάλιστα διατήρησαν έστω σε οριακά επίπεδα μια εβδομάδα μετά την επίθεση στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης, οι μετοχές της πολεμικής βιομηχανίας διατήρησαν τα κέρδη τους, που αυξάνονταν σταθερά το τελευταίο εξάμηνο. Ενδεικτικά, ενώ τα κέρδη του S&P 500 στο εξάμηνο ανέρχονταν σε 3,3%, της πολεμικής βιομηχανίας έφταναν το 6,7%.

Την ώθηση στα κέρδη της πολεμικής βιομηχανίας έδωσε ο Τραμπ όταν υπέγραψε έναν πολεμικό προϋπολογισμό ύψους 738 δισ. δολ. ΄21 δισ. δολ. μεγαλύτερο από πέρυσι. Τα κέρδη από τη δολοφονία του Σουλεϊμανί ήταν το κερασάκι στην τούρτα…

Πηγή : Νέα Σελίδα

Ο λαός της Βενεζουέλας απέτρεψε το πραξικόπημα

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

leonidasvatikiotis@gmail.com

Το προφανές ερώτημα που προκύπτει μετά και το νέο αποτυχημένο πραξικόπημα που οργάνωσαν οι ΗΠΑ στη Βενεζουέλα την Τρίτη 29 Απριλίου για να ανατρέψουν τον εκλεγμένο πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο, δηλαδή στις πόσες φορές επιτέλους σταματάνε ανάλογα εγχειρήματα, δεν έχει απάντηση… Τα δισεκατομμύρια δολάρια που διακυβεύονται από τον έλεγχο των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας κάνουν ανάλογα ερωτήματα να φαντάζουν σχολαστικισμός και βυζαντινολογία ή απλώς περιττά για μια υπερδύναμη που δεν δίστασε να μετατρέψει μια ζώνη χιλιάδων χιλιομέτρων από το Αφγανιστάν μέχρι τη Λιβύη σε κρανίου τόπο για να εξασφαλίσει την ενεργειακή της κάλυψη και τον γεωπολιτικό έλεγχο. Σιγά που θα διστάσει μπροστά στη θέληση μερικών εκατομμυρίων Βενεζολάνων να ψηφίζουν τους πολιτικούς της αρεσκείας τους…

Αυτό άλλωστε είναι που ξεχώρισε από τις απρόβλεπτες εξελίξεις της προηγούμενης Τρίτης: το γεγονός ότι το πραξικόπημα ακυρώθηκε από τον ίδιο τον λαό κι όχι από τον στρατό ή την αστυνομία, που παρότι δήλωσαν από την πρώτη στιγμή τη νομιμοφροσύνη τους στον εκλεγμένο πρόεδρο δε χρειάστηκε να καταφύγουν στη δύναμη των όπλων (δες αναλυτικά εδώ). Κάτι που έχει τεράστια πολιτική σημασία. Ας αναλογιστούμε τις εικόνες που κατέκλυσαν τις οθόνες μας: στρατιώτες κι αστυνομικοί που είχαν περάσει στο στρατόπεδο των στασιαστών με μπλε περιβραχιόνια για να διακρίνονται από τις επίσημες ένοπλες δυνάμεις να επιδεικνύουν αυτόματα όπλα, ακόμη κι οπλοπολυβόλα τοποθετημένα σε γέφυρες στοχεύοντας κόσμο, κι άλλοι επιβαίνοντας σε οχήματα κι απειλώντας ότι θα καταλάβουν κυβερνητικά κτίρια. Κι από τη μεριά των κυβερνητικών δυνάμεων στάση αναμονής, με μοναδική εξαίρεση ένα τεθωρακισμένο όχημα τη αστυνομίας που έπεσε επάνω σε συγκεντρωμένους! Αντίθετα με ό,τι θα έκανε οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση. Ας θυμηθούμε για παράδειγμα πώς αντέδρασε ο Ερντογάν τον Ιούλιο του 2016…

Κατά συνέπεια, η προσπάθεια του Χουάν Γκουαϊντό, που τον Ιανουάριο του 2019 αυτοανακηρύχθηκε πρόεδρος της χώρας, να ανατρέψει την εκλεγμένη κυβέρνηση απέτυχε για πολλοστή φορά εξ αιτίας της άρνησης του ίδιου του λαού της Βενεζουέλας να ακολουθήσει τους αμερικανοκίνητους πραξικοπηματίες. Αποδεικνύεται έτσι ότι το χιλιοειπωμένο επιχείρημα το οποίο επικαλούνται οι Αμερικανοί και οι αχυράνθρωποί τους στη Βενεζουέλα πώς ο λαός καταπιέζεται και περιμένει μια σπίθα για να κινητοποιηθεί και να ανατρέψει την κυβέρνηση είναι σαθρό, έωλο και προπέτασμα καπνού για να μπορέσει η Ουάσιγκτον να βάλει στο χέρι τα πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας που ανέρχονται σε 303 δισ. βαρέλια. Όταν της Σαουδικής Αραβίας ανέρχονται σε 266 δισ. βαρέλια, του Ιράν σε 157, του Ιράκ σε 149, της Ρωσίας σε 106 δισ. βαρέλια κοκ.

Στο βωμό του τεράστιου ενεργειακού πλούτου της Βενεζουέλας, που εποφθαλμιούν οι αμερικανικές πολυεθνικές, δε θυσιάζεται μόνο η λαϊκή βούληση, θυσιάζεται και η αλήθεια. Με αφορμή τη Βενεζουέλα μάθαμε ότι σε τελική ανάλυση οι πλαστές ειδήσεις δεν γεννιούνται στα μεγάλα ειδησεογραφικά πρακτορεία που ελέγχουν μονοπωλιακά την ενημέρωση σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, καθορίζοντας πριν απ’ οτιδήποτε άλλο τη θεματολογία. Εκεί αναπαράγονται σε κλίμακα μαζική και περιβάλλονται με το κύρος της αυθεντίας. Κι η ευθύνη που βαραίνει ειδησεογραφικά πρακτορεία και πολλά άλλα Μέσα είναι της μη διασταύρωσης και της άκριτης αναπαραγωγής που ως αποτέλεσμα έχει την ανυποληψία τους. Αυτό που μάθαμε, ή καλύτερα επιβεβαιώσαμε με τη Βενεζουέλα, είναι ότι οι πλαστές ειδήσεις παράγονται, δηλαδή κατασκευάζονται, στους διαδρόμους της εξουσίας!

Από τις πρώτες ώρες κιόλας του πραξικοπήματος κι ενώ ο Γκουαϊντό βρισκόταν σε στρατιωτική βάση του Καράκας περιμένοντας επί ματαίω στρατιωτικούς και πολίτες να στρατευθούν από πίσω του και να στραφούν κατά της κυβέρνησης, δύο από τα πλέον εξέχοντα πρόσωπα της αμερικανικής κυβέρνησης προέβαιναν σε δημόσιες δηλώσεις προς άγραν εντυπώσεων και δημιουργία κλίματος που ήταν εντελώς ανυπόστατες! Ο μεν υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο δήλωνε ότι ο Νικολάς Μαδούρο είναι έτοιμος να δραπετεύσει στην Κούβα κι έμεινε στο Καράκας επειδή του το επέβαλαν οι Ρώσοι κι ο δε σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζον Μπόλτον δήλωνε ότι τρεις ανώτατοι αξιωματούχοι της βενεζολάνικης κυβέρνησης, ο υπουργός Άμυνας κι οι επικεφαλής του ανωτάτου δικαστηρίου και της προεδρικής φρουράς είχαν περάσει με τη μεριά των επίδοξων χουντικών. Όλα ήταν χονδροειδή ψέματα που στόχευαν να καλλιεργήσουν ένα κλίμα αποσταθεροποίησης. Αποδεικνύεται ωστόσο πόσο αδίστακτη είναι η αμερικανική κυβέρνηση που δε διστάζει να πει ωμά ψέματα προκειμένου να πετύχει τους σκοπούς της, πιστεύοντας προφανώς ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Στην πραγματικότητα ο σκοπός, εν προκειμένω η εξυπηρέτηση των αμερικανών πετρελαιάδων καθορίζει τα μέσα, που είναι η εξαπάτηση της παγκόσμιας κοινής γνώμης. Κι ας εκτίθενται σε τέτοιο βαθμό που πολύ εύστοχα ο υπουργός Εξωτερικών της Βενεζουέλας, Χόρχε Αρεάθα, δήλωσε πώς οι ΗΠΑ που βρίσκονται πίσω από κάθε αποτυχημένο πραξικόπημα από το 2001 πλέον βρέθηκαν μπροστά…

Η αποτυχία του πραξικοπήματος, που ως επιστέγασμα είχε να ζητήσουν άσυλο οι πρωταγωνιστές του στις πρεσβείες της Ισπανίας, της Χιλής και της Βραζιλίας, δεν τερματίζει δυστυχώς τις προσπάθειες ανατροπής του Μαδούρο. Οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν πλέον τα προσχήματα κι είναι έτοιμες για ακόμη μεγαλύτερες προκλήσεις, όπως φάνηκε από την απειλή του Τραμπ εναντίον της Κούβας για εφαρμογή ολοκληρωτικού αποκλεισμού, αντιγράφοντας πιθανά τα ήθη των ευρωπαίων ευγενών στον Μεσαίωνα.

Σε αυτή την προσπάθεια το διεθνές δίκαιο και η νομιμότητα – αρκεί να τονίσουμε ότι ο Μαδούρο είναι ο μοναδικός εκλεγμένος ηγέτης της Βενεζουέλας από τον ΟΗΕ – η αρχή του απαραβίαστου των συνόρων κι όσες άλλες αρχές θέτουν ένα πλαίσιο στις διεθνείς σχέσεις θα μετατραπούν από την κυβέρνηση του Τραμπ σε κουρελόχαρτο και θα γίνουμε μάρτυρες αδιανόητων πράξεων βίας.

Ντόμινο εξελίξεων από τις κυρώσεις στο Ιράν

15 Νοεμβρίου 2018

Παιχνίδι με τη φωτιά αποδεικνύονται οι κυρώσεις που επέβαλε ο Τραμπ στο Ιράν στις 5 Νοεμβρίου καθώς είναι ορατός ο κίνδυνος να πυροδοτήσουν μια απότομη αύξηση στις τιμές του πετρελαίου, οδηγώντας τις ακόμη και πάνω από 100 δολάρια, από το επίπεδο των 55 περίπου δολαρίων που πουλιέται σήμερα το βαρέλι (με βάση το δείκτη West Texas Intermediate).

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Οι ΗΠΑ για να αποφύγουν ένα σοκ στην τροφοδοσία της αγοράς επέτρεψαν ή εμφανίστηκαν να επιτρέπουν σε 8 χώρες να συνεχίσουν να αγοράζουν πετρέλαιο από το Ιράν για 6 μήνες ακόμη. Με αυτό τον τρόπο, που το πιθανότερο είναι να έκανε την ανάγκη φιλοτιμία, η Ουάσιγκτον ήθελε να αποφύγει να επαναληφθεί ότι συνέβη το 2011 και 2012 όταν  ο Ομπάμα επέβαλε διεθνείς κυρώσεις στο Ιράν για να αναγκαστεί να προσέλθει στις διαπραγματεύσεις και να υπογράψει τη συμφωνία∙ αυτήν ακριβώς τη συμφωνία που τον Μάιο κατήγγειλε ο Τραμπ! Συγκεκριμένα, να οδηγηθούν οι τιμές του βαρελιού σε τριψήφια νούμερα, λόγω του κενού που άφησε πίσω του το ιρανικό πετρέλαιο. 

Με βάση ρεπορτάζ εξειδικευμένων εντύπων οι εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου έχουν ήδη μειωθεί στα 1,3 εκ. βαρέλια την ημέρα από 2,4 εκ. την άνοιξη, καθώς οι πελάτες του Ιράν αναζήτησαν άλλους προμηθευτές. Φαίνεται έτσι ότι οι κυρώσεις στην πράξη ξεκίνησαν πολύ νωρίτερα! Η πλήρης εφαρμογή των κυρώσεων, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, θα κόψει από τις εξαγωγές ακόμη 900.000 βαρέλια τον επόμενο χρόνο. Συνυπολογίζοντας κι αυτή την πρόβλεψη εκτιμάται ότι οι κυρώσεις θα στερήσουν από την παγκόσμια προσφορά το 2%! Αυτή η ποσότητα δεν είναι τόσο σημαντική, ώστε να πυροδοτήσει μια αύξηση στην τιμή του πετρελαίου ακόμη και κατά 50%.

Τα πράγματα θα ήταν προβλέψιμα αν ήταν υπό (…αμερικανικό) έλεγχο η πλευρά της προσφοράς. Παραμένουν όμως άγνωστες ή, τουλάχιστον, μη δεδομένες, οι προθέσεις του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών που μαζί με άλλες χώρες παραγωγούς αποφασίζουν για την τιμή του πετρελαίου. Ενδεικτικό της αβεβαιότητας είναι ότι μόλις πριν λίγες εβδομάδες ο Τραμπ, μέσω του γνωστού του Μέσου Κοινωνικής  Δικτύωσης, έτριξε τα δόντια στον ΟΠΕΚ, πιέζοντάς τον στην κατεύθυνση αύξησης της παραγωγής, που θα κρατήσει τις τιμές σε χαμηλά επίπεδα. Ο ΟΠΕΚ όμως και οι άλλες χώρες που συνεργάζονται μαζί του (πχ Ρωσία) έχουν σοβαρότατους λόγους να μην υπακούσουν στη διαταγή του Τραμπ.

Ήδη ο ΟΠΕΚ με ανακοίνωση που εξέδωσε την Παρασκευή 9 Νοεμβρίου άφησε να φανεί ότι βρίσκεται σε άλλο κλίμα από την Ουάσιγκτον, η οποία ξέρει ότι η παγκόσμια οικονομία είναι θέμα χρόνου να μπει σε καθοδική τροχιά και θέλει να αποφύγει το ενδεχόμενο να είναι η τιμή του πετρελαίου η θρυαλλίδα που θα οδηγήσει στη νέα κρίση. Το μονοπώλιο  λοιπόν, όπως απαξιωτικά το χαρακτηρίζει κατά παράδοση η αμερικανική ηγεσία που ενοχλείται μόνο από τα μονοπώλια τα οποία δεν ελέγχει, προειδοποίησε ότι το 2019 ελλοχεύει ο κίνδυνος σχεδόν να …πλημμυρίσει η υδρόγειος από το μαύρο χρυσό.  Η ορατή επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας που μειώνει τη ζήτηση από τη μια, και η αύξηση της προσφοράς όλους τους προηγούμενους μήνες από την άλλη (όταν Σαουδική Αραβία, Ρωσία και ΗΠΑ άνοιξαν του κρουνούς για να καλύψουν τη ζήτηση από εκείνες τις χώρες που εγκατέλειψαν πρώτες το Ιράν) δημιουργούν κατά τον ΟΠΕΚ τους όρους της υπερπροσφοράς που επιτρέπουν να μειώσει την παραγωγή του. Στην πράξη, αυτό που υπονοεί ο οργανισμός είναι να συνεχίσουν τα κράτη μέλη του να απολαμβάνουν τα ίδια έσοδα χωρίς να εξαντλούν τα αποθέματά τους, δεδομένου ότι μια υψηλότερη τιμή πολλαπλασιασμένη με χαμηλότερη παραγωγή είναι πάντα πιο συμφέρουσα για τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες από μια χαμηλότερη τιμή επί μεγαλύτερης παραγωγή, όσο κι αν το αριθμητικό αποτέλεσμα φαίνεται ίδιο… Το τι ακριβώς θα πράξει ο ΟΠΕΚ το 2019 θα γίνει γνωστό στις 6 Δεκεμβρίου όταν θα συνεδριάσει για να αποφασίσει την πολιτική του για το νέο έτος.

Οι αβεβαιότητες ωστόσο την περιοχή έχουν αυξηθεί σημαντικά για να περιμένουμε και τώρα την τυφλή εφαρμογή των οδηγιών των ΗΠΑ από εκείνες τις χώρες που πάντα λειτουργούσαν σαν ιμάντας μεταβίβασης των αμερικανικών πολιτικών, όπως είναι η Σαουδική Αραβία για παράδειγμα. Κι εδώ το σημείο τομής που ανέτρεψε μακροχρόνιους σχεδιασμούς και ισορροπίες στην περιοχή είναι η ημερομηνία 2 Οκτωβρίου, όταν ο δημοσιογράφος Τζαμάλ Κασόγκι δολοφονήθηκε από τους ανθρώπους του πρίγκηπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στο προξενείο της Σαουδικής Αραβίας στην Κωνσταντινούπολη. Η θύελλα διαμαρτυριών που προκάλεσε η φριχτή δολοφονία του άραβα δημοσιογράφου αποδείχτηκε η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι της υπομονής (για ορισμένους) και της αδιαφορίας (για άλλους) απέναντι στα κατά συρροή εγκλήματα του σαουδάραβα πρίγκηπα. Η στάση των ΗΠΑ απέναντι στον οίκο των Σαούντ αλλάζει, έστω κι αν αυτό γίνεται με πολύ πιο αργά βήματα απ’ ό,τι απαιτούν ακόμα και τα δύο αμερικανικά νομοθετικά σώματα. Το σαουδαραβικό καθεστώς δέχεται τριγμούς και στο εσωτερικό του όπως έδειξαν οι έκτακτες παροχές που ανακοίνωσε το Ριάντ προς τους δημοσίους υπαλλήλους και δη τους στρατιωτικούς, τα μεγάλα έργα υποδομών ύψους 4 δισ. δολ. και η αμνηστία σε πολλούς καταδικασθέντες. Ενώ, οι αναμενόμενες αποκαλύψεις εκ μέρους της Τουρκίας (που έχει επιλέξει τη βασανιστική μέθοδο της σταγόνας για να φθείρει τη Σαουδική Αραβίας) σχετικά με τη μεταφορά της σωρού του Κασόγκι θα προκαλέσουν πολύ σύντομα νέους κλυδωνισμούς και κριτική από το εξωτερικό. Σε ένα τόσο ασταθές περιβάλλον ποιος μπορεί να εγγυηθεί την στάση της Σαουδικής Αραβίας στο πλαίσιο του ΟΠΕΚ;

Πηγή: Νέα Σελίδα

Στόχος του Τραμπ οι συμφωνίες μαμούθ που υπογράφει το Ιράν

Όποιος απορεί γιατί ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει να ακυρώσει τη συμφωνία του 2015 με το Ιράν και να επαναφέρει τις κυρώσεις, δεν έχει παρά να ρίξει μια ματιά στις πρόσφατες και τις μελλούμενες εξελίξεις γύρω από τον ενεργειακό τομέα της Τεχεράνης.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Μιλώντας για το παρελθόν, το 2016 το Ιράν διπλασίασε τις εξαγωγές του σε σχέση με το 2013, 2014 και 2015, προσεγγίζοντας τα επίπεδα του 2012, πριν δηλαδή επιβληθούν οι κυρώσεις, με αφορμή το πυρηνικό του πρόγραμμα. Κι όσο για το μέλλον αυτή η τάση θα ενισχυθεί περαιτέρω δεδομένου ότι το 2018 θα υπογράψει συμβόλαια αξίας άνω των 20 δισ. δολ., σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times. Συγκεκριμένα, με βάση τον αναπληρωτή υπουργό Πετρελαίου της χώρας, υπεύθυνο για διεθνή θέματα, τον οποίο επικαλείται η βρετανική εφημερίδα, αυτή τη στιγμή είναι σε διαπραγμάτευση 28 προσωρινές συμφωνίες με ξένες εταιρείες όλου του κόσμου, πλην …Λακεδαιμονίων, δηλαδή των ΗΠΑ!

Η βιασύνη επομένως του Λευκού Οίκου να οδηγήσει στα βράχια τη συμφωνία δεν αποσκοπεί μόνο στον οικονομικό στραγγαλισμό του Ιράν, προς μεγάλη χαρά των τοπικών του ανταγωνιστών και στρατηγικών συμμάχων των ΗΠΑ (Ισραήλ, Σαουδική Αραβία) μιας και οι συμφωνίες θα σημάνουν την εισροή άφθονου ρευστού στη χώρα. Η σπουδή της Ουάσινγκτον εξηγείται και στο πλαίσιο του επιχειρηματικού ανταγωνισμού, δεδομένου ότι η οριστική υπογραφή των συμβολαίων θα είναι νίκη των ανταγωνιστών των αμερικανικών πετρελαϊκών όπως η Royal Dutch Shell, η Anglo Dutch, Rosneft, κ.α. Μόνο η γαλλική Total υπέγραψε τον Ιούλιο συμβόλαιο για κοίτασμα φυσικού αερίου στο νότιο Ιράν ύψους 4,8 δισ. δολ.

Πώς να μην πάρει το όπλο του ο Τραμπ;

Πηγή: Νέα Σελίδα

26 Οκτωβρίου 2017

Σε τεντωμένο σχοινί η παγκόσμια οικονομία

oilΜε την απόφαση της Σαουδικής Αραβίας για βομβαρδισμό της Συρίας να οδηγεί τις σχέσεις της μεγαλύτερης σε έκταση πετρομοναρχίας με τη Ρωσία στα άκρα το μόνο που δεν περίμενε να ακούσει κανείς είναι κοινές πρωτοβουλίες από αυτές τις δύο χώρες για την επιστροφή στην κανονικότητα. Κι όμως, η κοινή τους ανακοίνωση στις 16 Φεβρουαρίου για πάγωμα της παραγωγής πετρελαίου στα επίπεδα του Ιανουαρίου υπόσχεται να βάλει ένα φρένο στην ανεξέλεγκτη πτώση της τιμής του μαύρου χρυσού, που από τα μέσα του 2014 έχει χάσει το 70% της τιμής του, και πλέον κυμαίνεται σε επίπεδα κάτω των 34 δολαρίων το βαρέλι. Το ζητούμενο της πρωτοβουλίας τους επομένως ήταν η σταθεροποίηση της αγοράς πετρελαίου.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Δεν είναι ωστόσο καθόλου σίγουρο ότι θα πετύχει. Κατ’ αρχήν η ίδια η ανακοίνωση έχει όρους. Αναφέρει ότι παγώνουν την παραγωγή, ότι δηλαδή σταματούν να την αυξάνουν (κι όχι πως τη μειώνουν), υπό τον όρο να ακολουθήσουν κι άλλοι μεγάλοι παραγωγοί. Αν επομένως άλλα μέλη του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών (που ελέγχει μόνο το 40% της αγοράς) συνεχίσουν να στέλνουν στην παγκόσμια αγορά αυξημένες ποσότητες πετρελαίου για να καλύψουν τα κενά που δημιουργεί στα δημόσια έσοδά τους η καταβύθιση της τιμής του, τότε η ανακοίνωση που έγινε από το Κατάρ θα μείνει στα χαρτιά. Η ισχυρή πιθανότητα να συμβεί αυτό το ενδεχόμενο υπογραμμίζεται από τις αντιφάσεις που περιείχε η ίδια η απόφαση.

Ενδεικτικά, τον Ιανουάριο μπορεί η παραγωγή της Ρωσίας να «χτυπούσε» μετασοβιετικό ρεκόρ, φτάνοντας 10,88 εκ. βαρέλια την ημέρα, κι η Σαουδική Αραβία επίσης να διεκδικούσε ανάλογους άθλους, άλλες χώρες ωστόσο μόλις έμπαιναν στο τερέν. Το Ιράν για την ακρίβεια μόλις αποδεσμευόταν από τις κυρώσεις που οδήγησαν τις εξαγωγές του την 5ετία 2011-2015 στα μισά της προ-κυρώσεων εποχής. Μια στοίχιση πίσω από την απόφαση Ρωσίας και Σαουδικής Αραβίας θα ισοδυναμεί με παράταση των κυρώσεων, για την άρση των οποίων κατέβαλε βαρύτατο πολιτικό τίμημα. Κι αν η Μόσχα, για καθαρά πολιτικούς λόγους, μπορεί να ανεχτεί από την Τεχεράνη μια σημαντική αύξηση της παραγωγής της, γιατί να κάνει το ίδιο και το Ριάντ που δε χάνει ευκαιρία από το να ρίχνει λάδι στη φωτιά των διμερών τους σχέσεων; Περαιτέρω, γιατί κι η ίδια αυτή πρωτοβουλία να μην ήταν ένα ακόμη τρικ του οίκου των Σαούντ με τελικό ζητούμενο να εκθέσει το Ιράν στους κόλπους του ΟΠΕΚ; Σύντομα θα μάθουμε…

Αναδιάρθρωση στον κλάδο πετρελαίου

Ωστόσο, ακόμη κι αν η απόφαση παγώματος της παραγωγής πετρελαίου στα επίπεδα του Ιανουαρίου αποδειχθεί άκαρπη, έχουν ήδη δρομολογηθεί εξελίξεις που δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για να αποδειχθεί πραγματική η πρόβλεψη της Μόργκαν Στάνλεϋ για άνοδο της τιμής του βαρελιού πάνω από τα 80 δολάρια μετά το 2018. Μέχρι στιγμής έχουν ακυρωθεί επενδυτικά σχέδια, που πλέον κρίνονται ασύμφορα, συνολικής αξίας άνω των 400 δισ. δολ. Είναι μια εξέλιξη που ακυρώνει μελλοντικά σχέδια αύξησης της παραγωγής. Επιπλέον, σύμφωνα με έρευνα της Deloitte μεταξύ 500 εισηγμένων εταιρειών εξόρυξης και παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου σε όλο τον κόσμο 175 εταιρείες του κλάδου είναι αντιμέτωπες με τον κίνδυνο της χρεοκοπίας. Κι αυτό μάλιστα παρά το γεγονός ότι το 95% των συγκεκριμένων παραγωγών μπορούν να παράγουν πετρέλαιο κάτω από 15 δολάρια το βαρέλι! Εν συντομία, η πτώση της τιμής του πετρελαίου έχει ενεργοποιήσει τάσεις αναδιάρθρωσης του κλάδου που προετοιμάζουν την άνοδο της τιμής.

Αυτή η βεβαιότητα ωστόσο ενδεχομένως σε πολλούς να θυμίζει την απάντηση του Κέινς «μακροπρόθεσμα θα είμαστε όλοι νεκροί»… Γιατί πολύ πιο σύντομα κι όσο η τιμή του μαύρου χρυσού θα κινείται στα επίπεδα του …τσίγκου θα λήγουν συμβόλαια παραγώγων με τιμές που κινούνταν στη στρατόσφαιρα, δημιουργώντας ζημιές πολλών δισ.! Δεκάδων; Εκατοντάδων; Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει κι οι πρωταγωνιστές του εν εξελίξει δράματος, όπως η Deutsche Bank, συνεχίζουν να κρατούν τα χαρτιά τους κλειστά. Η πρεμούρα δε που επέδειξε ο γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, να σπεύσει δημοσίως να δηλώσει ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας γύρω από την Deutsche Bank δεν καθησύχασε τους παροικούντες στα χρηματοπιστωτικά Σόδομα και Γόμορρα. Γιατί τα νούμερα βοούν: οι ζημιές που ανακοίνωσε πρόσφατα η Ντόιτσε Μπανκ φτάνουν τα 6,8 δισ. δολ., οι απολύσεις τις 35.000 άτομα και η έκθεσή της σε παράγωγα τα 55 τρισ. δολ., με ένα σημαντικό μάλιστα μέρος να εντοπίζεται σε πετρελαιοεξαγωγικές χώρες! Αν όλα αυτά δε γεννούν ανησυχία, τότε τι;

Εποχή επίμονης αδυναμίας

Η αλήθεια ωστόσο είναι πως η βουτιά στις τιμές του πετρελαίου δεν είναι ο μοναδικός λόγος που έχει οδηγήσει τις τιμές των τραπεζικών μετοχών να καταγράφουν από την αρχή του έτους μείωση κατά 20% περίπου. Τη σημαντικότερη (αν και πολύ γενική αιτία) την περιέγραψε πρόσφατα ο αμερικάνος Νομπελίστας, Πολ Κρούγκμαν, γράφοντας ότι «φαίνεται να ζούμε ακόμη στην οικονομική εποχή στην οποία μπήκαμε το 2008, μια εποχή επίμονης αδυναμίας, με σημαντικότερες προκλήσεις τον αποπληθωρισμό και την ύφεση και όχι τον πληθωρισμό και τα ελλείμματα». Ειδικά για τις τράπεζες ο αναλυτής των Financial Times, Μάρτιν Γουλφ, έγραφε πρόσφατα πως «οι τραπεζικές μετοχές έχουν αποτύχει να ανακάμψουν  από τις μεγάλες ζημιές που υπέστησαν μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-9. Στις 15 Φεβρουαρίου 2015 ο δείκτης S&P 500 ήταν 23% υψηλότερα από τα επίπεδα που ήταν στις 2 Ιουλίου 2007, αλλά ο αμερικανικός τραπεζικός τομέας ήταν ακόμη 51% χαμηλότερα από τότε. Ο δείκτης FTSE Eurofirst ήταν 21% χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2007, αντανακλώντας την προβληματική ευρωπαϊκή ανάκαμψη»…

Τα πράγματα από δω και πέρα θα γίνουν ακόμη χειρότερα! Οι κεντρικές τράπεζες ως τώρα (και διαμέσου αυτών οι κυβερνήσεις) για να δώσουν την απαραίτητη ώθηση στις οικονομίες τους, ώστε να ξεφύγουν από την παγίδα του 2008 που περιέγραφε ο Κρούγκμαν υιοθέτησαν την πολιτική των μηδενικών επιτοκίων. Δηλαδή, αποδεχόμενες πως η έλλειψη επενδύσεων δημιουργεί πρόβλημα κατέληξαν πως αυτό που λείπει για ένα νέο κύμα επενδύσεων είναι το φθηνό κόστος χρήματος. Έτσι, μηδένισαν το κόστος του χρήματος για τις κεντρικές τράπεζες, ωθώντας σε πολύ χαμηλά επίπεδα και το κόστος δανεισμού μήπως με αυτό τον τρόπο γίνει η επανεκκίνηση στην οικονομία. Για τους πολιτικούς και τις κεντρικές τράπεζες προφανώς τα αστρονομικά κέρδη που εξακολουθεί να δημιουργεί ο χρηματοπιστωτικός τομέας αποτρέποντας τις επενδύσεις στη μεταποίηση ή η καθήλωση μισθών, ημερομισθίων και συντάξεων που έχουν τελματώσει τη ζήτηση και την παραγωγή αποτελούν ήσσονος σημασίας πρόβλημα…

Ενώ λοιπόν η πολιτική των μηδενικών επιτοκίων αποδεικνύεται αναποτελεσματική αντικαθίσταται από μια πολιτική που συνιστά φαινομενικά κάτι διαφορετικό, επί της ουσίας όμως αποτελεί περαιτέρω ανάπτυξη και αναβάθμισή της: η πολιτική των αρνητικών επιτοκίων. Το πρόστιμο ουσιαστικά που επιβάλλουν πλέουν στα παρκαρισμένα ρευστά διαθέσιμα οι μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες (Ιαπωνίας, Ελβετίας, Δανίας, Σουηδίας, Δανίας και ΕΚΤ) δεν είναι μόνον ότι μειώνουν κάθετα τα κέρδη των τραπεζών από την κατ’ εξοχήν τους δραστηριότητα που είναι οι καταθέσεις κι οι χορηγήσεις, συμβάλλοντας στην πτώση της τιμής των μετοχών τους. Το σημαντικότερο είναι πως έχει τα αντίθετα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Ζητούμενο για παράδειγμα εκ μέρους των σχεδιαστών αυτής της πολιτικής είναι η πτώση της συναλλαγματικής ισοτιμίας, για να διευκολυνθούν οι εξαγωγές και η στήριξη των μετοχών. Στην Ιαπωνία, που αποτελεί ιδανικό εργαστήριο, οι τιμές των μετοχών έπεσαν και το γεν αυξήθηκε έναντι του δολαρίου κατά 10%. Εν ολίγοις εκεί όπου εφαρμόστηκε ολοκληρωμένα κι η πολιτική των αρνητικών επιτοκίων όξυνε και δεν άμβλυνε τις αντιφάσεις και τα αδιέξοδα της προηγούμενης περιόδου.

Σε αυτό το περιβάλλον προσπάθειες σταθεροποίησης όπως αυτή που επιχειρείται με πρωταγωνιστές τη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία στην αγορά πετρελαίου, ακόμη κι αν πετύχουν, απέχουν πολύ από το αναστρέψουν την κατάσταση κρίσης που επικρατεί.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Επίκαιρα την Παρασκευή 19 Φεβρουαρίου 2016.