Η τελευταία αυταπάτη του ΣΥΡΙΖΑ και των δανειστών

ImageHandlerΔεν έχουν τέλος τα ρεκόρ της κυβέρνησης Τσίπρα – Καμμένου!

Δύο μνημόνια σε χρονικό διάστημα μικρότερο του ενός έτους, με την σαφή αναφορά σε «συμπληρωματικό Μνημόνιο Κατανόησης» στην τελευταία παράγραφο της απόφαση της Ευρωομάδας της 9ης Μαΐου 2016 να ακυρώνει την προσπάθεια διασκέδασης των εντυπώσεων εκ μέρους του Μαξίμου…

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η μοναδική κυβέρνηση από το 2010 που κοσμεί το βιογραφικό της με δύο μνημόνια, όταν στο βωμό του πρώτου και του δεύτερου μνημονίου θυσιάσθηκε το κόμμα – στυλοβάτης της μεταπολίτευσης και έσβησε η λάμψη πολλών αστέρων της τεχνοκρατίας, αντίστοιχα…

Η μοναδική επίσης κυβέρνηση που έχει την πιο συμπαγή ομάδα με τους συμπολιτευόμενους βουλευτές έτοιμους να ψηφίσουν ακόμη και τηλεφωνικό κατάλογο ή μενού εστιατορίου υπερασπιζόμενοι με πάθος τη σημασία των ορεκτικών, των κυρίως πιάτων, της λίστας κρασιών κι ό,τι άλλο αρκεί να σωθεί η χώρα…

Και, μεταξύ άλλων, η κυβέρνηση που δε δίστασε να υποκύψει στις πιο προκλητικές απαιτήσεις των πιστωτών, απ’ έξω, και των οικονομικών συμφερόντων, από μέσα, που γεύονται τα οφέλη του μνημονιακού γύψου. Αρκεί μια ματιά στα όσα κλήθηκε να ψηφίσει η Βουλή την Κυριακή 22 Μαΐου, κατά την πάγια πρακτική που θέλει όλα τα αντιλαϊκά μέτρα που ακυρώνουν κοινωνικές κατακτήσεις – τεκμήρια προόδου και κυριαρχικά δικαιώματα να ψηφίζονται με τη διαδικασία του κατεπείγοντος:

Πρώτο, ο περίφημος πια «κόφτης» που θα επαναφέρει στο δημοσιονομικό ορθό δρόμο των πλεονασμάτων δαπάνες και έσοδα, χωρίς να αποκλείονται από τις περικοπές μισθοί και συντάξεις. Κι ας δήλωνε δεξιά (απειλητικά) κι αριστερά (καθησυχαστικά) ο Ευκλείδης Τσακαλώτος πως η εξαίρεση τους αποτελεί κόκκινη γραμμή για την κυβέρνηση και τον ίδιο προσωπικά…

Δεύτερο, αμόκ εκποίησης της δημόσιας περιουσίας που θα συμπαρασύρει τα πάντα: από δεκάδες χιλιάδες ακίνητα του δημοσίου, λιμάνια και αεροδρόμια μέχρι κοινωφελείς επιχειρήσεις όπως των αστικών συγκοινωνιών και των δύο μεγάλων εταιρειών ύδρευσης. Κι αυτό παρότι η ιδιωτικοποίησή τους σε πολλές πόλεις της Ευρώπης αποδείχθηκε αποτυχημένη καθώς έθεσε σε κίνδυνο ακόμη και τον σκοπό λειτουργίας τους, που δεν είναι η δημιουργία κερδών… Η ίδρυση δε του υπερ-Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας) και η διοίκησή του από ανθρώπους των δανειστών αποτελεί πρωτοφανή ακύρωση κυριαρχικών δικαιωμάτων και πλήγμα στο δημόσιο συμφέρον.

Τρίτο, η αύξηση (κυρίως) των έμμεσων φόρων, με κορυφαίο παράδειγμα την αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ από το 23% στο 24%, που επιφέρει το πολυνομοσχέδιο ακολουθεί πιστά τα χνάρια της νεοφιλελεύθερης διαχείρισης του φορολογικού που ως γνώρισμά της έχει την αύξηση των έμμεσων φόρων που πληρώνουν οι πολλοί. Έτσι το ανέκαθεν ταξικό ελληνικό φορολογικό σύστημα που ιστορικά μεροληπτούσε μεταφέροντας τα βάρη στα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα, πλέον αποτελεί μνημείο κοινωνικής αδικίας. Παρότι στα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ μπορούμε να αναγνωρίσουμε ότι κριτήριο για την περαιτέρω επιβάρυνση των εργαζομένων, των συνταξιούχων και των αγροτών δεν ήταν η κοινωνική τους μεροληψία, αλλά η σιγουριά που προσέφερε η επιλογή αφαίμαξης των πολλών, μπορούμε να προβλέψουμε ότι αυτό το ελαφρυντικό δε θα αναγνωριστεί από τους ψηφοφόρους τους από τους οποίους ήδη κρύβονται για να αποφύγουν τη χειροδικία…

Το τέταρτο επίτευγμα του πολυνομοσχεδίου είναι η ανεξαρτητοποίηση της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων. Τα δημόσια έσοδα πλέον, τίθενται εκτός δημοκρατικού ελέγχου. Όπως συνέβη και με την Τράπεζα της Ελλάδας στο παρελθόν η παράδοση των κρατικών εσόδων σε κατ’ όνομα ανεξάρτητες και στην πράξη ασύδοτες αρχές περιορίζει το εύρος της δημοκρατίας. Αποδεικνύεται έτσι πόσο ασύμβατο με τη δημοκρατία, τη δημόσια λογοδοσία και τη συμμετοχή των πολιτών είναι το νεοφιλελεύθερο σχέδιο στην πλήρη του ανάπτυξη…

Το πέμπτο κατόρθωμα του ΣΥΡΙΖΑ σχετίζεται με την παράδοση ακόμη και των εξυπηρετούμενων κι όχι μόνο των μη εξυπηρετούμενων δανείων στα νύχια των αρπακτικών. Η δημιουργία μιας δευτερογενούς αγοράς κάθε λογής δανείων θα προκαλέσει χιλιάδες άστεγους και χρεοκοπημένους. Η ελληνική κοινωνία θα βρεθεί αντιμέτωπη με καταστάσεις ένδειας που ουδέποτε είχε γνωρίσει στο παρελθόν, καθώς η ιδιόκτητη στέγη αποτελούσε ακρογωνιαίο λίθο του μεταπολεμικού κοινωνικού οικοδομήματος. Η ανακαίνισή του με όρους ελεύθερης αγοράς κι εργολάβο την Τρόικα θα οδηγήσει σε επιδείνωση των όρων στέγασης για τους πολλούς και σε εξωφρενικά και αεριτζίδικα κέρδη για εκείνους τους λίγους που θα δραστηριοποιηθούν στη νέα αυτή αγορά. Προφανώς, οι τράπεζες ούτε κι έτσι πρόκειται να σωθούν. Το ίδιο το ΔΝΤ χαρακτήρισε ως αναπόφευκτη μια νέα ανακεφαλαιοποίηση ύψους 20 δισ. ευρώ…

Τα παραπάνω μέτρα, που σχεδιάστηκαν με μοναδικό γνώμονα την εξυπηρέτηση ενός χρέους που δεν μπορεί και δεν πρέπει να πληρωθεί, δε θα οδηγήσουν σε ανάπτυξη την οικονομία όπως διατείνονται οι κυβερνητικοί, αλλά σε περαιτέρω καθίζηση της που θα πλήξει την απασχόληση και τα εισοδήματα. Ήδη έκθεση της Alpha Bank εκτιμά ότι η ύφεση το 2016 θα κινηθεί μεταξύ 0,3% και 0,7%.

Η κοινωνία δεν πρόκειται να δεχθεί αυτά τα κανιβαλικά μέτρα. Η κατρακύλα της φοιτητικής παράταξης του ΣΥΡΙΖΑ στο 1,33% στις πρόσφατες εκλογές σε ΑΕΙ και ΤΕΙ όπως και του ίδιου Αλέξη Τσίπρα στην έκτη θέση με κριτήριο τη δημοτικότητα των πολιτικών αρχηγών (μετά τους Κ. Μητσοτάκη, Β. Λεβέντη, Φ. Γεννηματά, Δ. Κουτσούμπα και Στ. Θεοδωράκη), σύμφωνα με δημοσκόπηση της Public Issue που δημοσίευσε η Αυγή(!), έχοντας από κάτω του μόνο τον Καμμένο και τον Μιχαλολιάκο, είναι ισχυρότατες ενδείξεις για το οριστικό διαζύγιο της κυβέρνησης με την κοινωνία. Σε αυτό το πλαίσιο η βεβαιότητα της κυβέρνησης ότι θα εφαρμόσει το πολυνομοσχέδιο κι ότι εξασφάλισε την παραμονή της στην εξουσία μέχρι το 2019 θα αποδειχθεί η τελευταία αυταπάτη του Αλέξη Τσίπρα.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στην ιστοσελίδα liberal.gr

Ο μνημονιακός οδοστρωτήρας συνθλίβει την αρχαιολογία (Επίκαιρα, 6-12 Φεβρουαρίου 2014)

assetsΤον ασκό του Αιόλου άνοιξε η συνέντευξη στο αμερικάνικο περιοδικό Τάιμ του αρχαιολόγου Στίβεν Μίλερ που επί τέσσερις δεκαετίες εργάστηκε στους θησαυρούς της Νεμέας συμβάλλοντας καθοριστικά στην αναστήλωση του ιερού του Νεμείου Διός. Ο τίτλος του άρθρου, που δημοσιεύτηκε στις 18 Ιανουαρίου, ήταν: «Μπορεί η ιδιωτικοποίηση να σώσει τους θησαυρούς της αρχαίας Ελλάδας;». Ο συμπαθής, κατά τ’ άλλα, στην ελληνική αρχαιολογική κοινότητα αμερικάνος καθηγητής πρότεινε ορθά – κοφτά να επιτραπεί σε ιδιωτικές εταιρείες να αναλάβουν την ανάπτυξη, την προβολή και την φύλαξη αρχαιολογικών τόπων κι αυτές σε αντάλλαγμα να δίνουν στην κυβέρνηση μέρος των εσόδων που θα προκύψουν από τις αυξημένες τουριστικές επισκέψεις. Η πρότασή του, σε ολοκληρωμένη μορφή, κατατέθηκε στην κυβέρνηση λίγο πριν το τέλος του έτους.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Όσο παράδοξο κι αν ηχεί δεν είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του τόπου μας που μια κρίση χρέους επιχειρείται να λυθεί μέσα από το ξεπούλημα αρχαιολογικών θησαυρών. Ο ιστορικός Κυριάκος Σιμόπουλος στο σπουδαίο βιβλίο του με τίτλο Η λεηλασία και καταστροφή των ελληνικών αρχαιοτήτων (εκδ. Πιρόγα, 2010) αναφέρει πως «η Σικυών, η γενέτειρα της ζωγραφικής – patria picturae κατά τον Πλίνιο – εκποίησε το 56 π.Χ. ένα μέρος των καλλιτεχνικών της θησαυρών και παρέδωσε τους υπόλοιπους στους Ρωμαίους για να καλύψει το δημόσιο χρέος της πόλης». Παρόλα αυτά, η εκποίηση των θησαυρών της, που ακολούθησε την λεηλασία της λίγα χρόνια πριν, δεν απέτρεψε την οριστική της παρακμή. Μάλλον την επιτάχυνε…

Οι ζημιές πάντα στο δημόσιο

Σήμερα, η σύσταση του αμερικάνου καθηγητή του Μπέρκλεϋ προβλέπει, επί της ουσίας, να ιδιωτικοποιηθούν οι πλέον επικερδείς τομείς (κοινώς, τα φιλέτα) της ελληνικής αρχαιολογίας, αδιαφορώντας για τις δραματικές επιπτώσεις που θα έχει στην ιστορική συνείδηση του λαού. Ως αφετηρία της δε, έχει την αδυναμία του υπουργείου Πολιτισμού να καλύψει τις αυξημένες χρηματοδοτικές απαιτήσεις (πχ προσωπικού) και την ανάγκη για ρευστό του ελληνικού δημοσίου. Η μέθοδος μάς είναι πια γνωστή: Πρώτα απαξιώνεται μια δημόσια υπηρεσία με ευθύνη της κυβέρνησης – κι εδώ στη θέση των αρχαιολογικών θησαυρών και των μουσείων μπορούμε να τοποθετήσουμε την Ολυμπιακή Αεροπορία, την έκταση του Ελληνικού, τον ΟΛΠ κ.α. – και στη συνέχεια εμφανίζεται ως λύση η ιδιωτικοποίησή τους. Γνωστός είναι επίσης κι ο τεμαχισμός που προβλέπεται σε όλες τις περιπτώσεις ιδιωτικοποιήσεων έτσι ώστε το κράτος να διατηρήσει τις δαπανηρές διαδικασίες έντασης ανθρώπινης εργασίας και μηδενικής κερδοφορίας, όπως οι ανασκαφές και η συντήρηση, κι οι ιδιώτες να παραλάβουν ό,τι αποδίδει εγγυημένα κέρδη: από τις βοηθητικές εργασίες όπως η φύλαξη κι ο καθαρισμός μέχρι τα πωλητήρια εκθεμάτων κι αντιγράφων. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργηθούν νέα πεδία δράσης για τους ιδιώτες, την ίδια ώρα που το δημόσιο θα αναλάβει να καλύπτει τις ανελαστικές δαπάνες.

Δεν λείπουν μάλιστα και …βαρβαρότητες από τη νεοφιλελεύθερη παλέτα όπως η πρόταση που κατατέθηκε σε roadshow του Χρηματιστηρίου Αθηνών στη Νέα Υόρκη τον Οκτώβριο του 2012, όταν εξειδικευμένη εταιρεία (Ralph Appelbaum Associates) πρότεινε να αναλάβει ένα έργο – μαμούθ ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων από το Λαύριο μέχρι την Ακρόπολη! Ο προϋπολογισμός του έργου ξεκίναγε από 1,5 δις. κι έφτανε στα 4,4 δις. ευρώ! Επί της ουσίας θα σήμαινε την δημιουργία μιας αχανούς αρχαιοελληνικής Ντίσνεϋλαντ που θα μετέτρεπε την ιστορία και πολύτιμα ευρήματα σε τουριστική ατραξιόν προς τέρψη φευγαλέων ματιών πάντα βιαστικών τουριστών, διψασμένων για νέες εικόνες και παντελώς αδιάφορων να μάθουν για την αρχαία ιστορία. «Η χρήση της ιστορίας και της παράδοσης ενός λαού ως τουριστική ατραξιόν ανήκει στις πρακτικές της αποικιοκρατίας» είχε απαντήσει πολύ εύστοχα ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων.

Κοινωνικό αγαθό η συλλογική μνήμη

Ως προς το παρόν πάντως τα μνημόνια είναι που έχουν πλήξει καίρια το έργο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, η οποία είναι επιφορτισμένη με μια σύνθετη αποστολή. «Μιλάμε για την αρχαιότερη υπηρεσία του νεοελληνικού κράτους» τονίζει η Γεωργία Στρατούλη αρχαιολόγος στο υπουργείο Πολιτισμού (ΚΘ Εφορία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων), διδάκτορας του πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης κι επικεφαλής των ανασκαφών στον νεολιθικό οικισμό της Αυγής, στην Καστοριά. «Οι αρμοδιότητές της, που απορρέουν από το σύνταγμα της χώρας μας, αφορούν στην προστασία, ανασκαφική διερεύνηση, μελέτη και ανάδειξη του πολιτισμικού αποθέματος της χώρας. Κι όταν λέμε ανάδειξη εννοούμε παρουσίαση στο επιστημονικό κοινό και σε συνέδρια άρθρων, μελετών και μονογραφιών όπως και στην ίδια την κοινωνία με οργάνωση επισκέψιμων αρχαιολογικών χώρων και μουσειακών εκθέσεων και στις μέρες μας και με ψηφιακά μουσεία.  Αυτό το πολιτισμικό απόθεμα είναι αναπόσπαστο τμήμα της συλλογικής μνήμης, της ιστορικής γνώσης, ίσως και της κοινωνικής ταυτότητας. Συνιστά κοινωνικό αγαθό!»

Δαπάνες υπουργείου Πολιτισμού (σε εκ. ευρώ)

2009                      698

2010                      605   

2011                      525   

2012                      456

2013                      463

2014                      410

Μείωση ‘09/’14        41%                                        

Πηγή: Εισηγητικές εκθέσεις κρατικών προϋπολογισμών τελευταίων ετών

Οι απολύσεις εργαζομένων τα τελευταία χρόνια προκειμένου να μειωθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα και να εμφανιστεί ακόμη κι αυτό το πλασματικό πλεόνασμα για το οποίο επαίρεται η κυβέρνηση σήμαναν την συρρίκνωση της. «Το φθινόπωρο του 2011 οδηγήθηκε σε καθεστώς πρόωρης συνταξιοδότησης το 10% του έμπειρου δυναμικού της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Δηλαδή απωλέσαμε περί τους 90 πολύ έμπειρους υπαλλήλους, όπως αρχαιολόγοι επικεφαλής μονάδων και έργων ΕΣΠΑ. Το αποτέλεσμα ήταν μια ακόμη βίαιη αναπροσαρμογή, περισσότερα καθήκοντα σε λιγότερους υπαλλήλους, εντατικοποίηση και έλλειψη χρόνου στη διάρκεια του υπηρεσιακού 8ώρου για την οποιαδήποτε επιστημονική εργασία (π.χ. μελέτη αρχαιολογικού υλικού, καταγραφή αρχαιολογικού υλικού αποθηκών μουσείων, κ.α.). Ταυτόχρονα, ως αποτέλεσμα της έλλειψης προσωπικού, το επιστημονικό σκέλος της αρχαιολογικής υπηρεσίας (τα μέλη της οποίας, κυρίως αρχαιολόγοι, χαίρουν διεθνούς αναγνώρισης και κύρους λόγω της επιστημονικής προσφοράς τους) υποσκελίζεται συνεχώς. Ουσιαστικά το επιστημονικό έργο έχει γίνει πάρεργο για τους μάχιμους αρχαιολόγους στην πλειοψηφία των υπηρεσιακών μονάδων», τονίζει η Γ. Στρατούλη.  

Μείωση κονδυλίων κατά 41%

Καταστροφική όμως για το έργο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας έχει αποδειχθεί κι η πολιτική των περικοπών, όπως φαίνεται πεντακάθαρα από την κάθετη μείωση των κονδυλίων του κρατικού προϋπολογισμού που δίνονται στο αρμόδιο υπουργείο. Η μείωση από το 2009 μέχρι και φέτος φθάνει το 41%. Ήταν δηλαδή πολύ μεγαλύτερη της ύφεσης που άγγιξε το 21%, αποκαλύπτοντας έτσι την ευκολία με την οποία όλες οι κυβερνήσεις μέχρι σήμερα χρησιμοποίησαν υπουργεία με κοινωνική αποστολή, όπως το υπουργείο Πολιτισμού, ως απορροφητήρες των κραδασμών που δημιούργησε η κρίση. Ακριβά πλήρωσε την κρίση και το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων καθώς με αφορμή την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους τον Μάρτιο του 2012, έχασε 32 εκ. ευρώ! Όπως ακριβώς δηλαδή συνέβη με τα ασφαλιστικά ταμεία (που έχασαν πάνω από 12 δισ. ευρώ), με δεκάδες σχολές ακόμη και νοσοκομεία, το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων είδε τα αποθεματικά του να κουρεύονται με απόφαση της κυβέρνησης Λ. Παπαδήμου και με αρμόδιο υπουργό τον Β. Βενιζέλο. Το αποτέλεσμα φάνηκε στην μείωση των κονδυλίων που διατίθενται για την συντήρηση των περίπου 9.000 αρχαιολογικών τόπων και 228 μουσείων σε όλη την Ελλάδα, που βρίσκονται υπό την ευθύνη του υπουργείου.

Αναφέρει για το θέμα των περικοπών η Γ. Στρατούλη: «Η έλλειψη χρηματοδοτήσεων –ουσιαστικά η συνεχής εδώ και μια 15ετία απομείωση των κονδυλίων του κρατικού προϋπολογισμού για τον πολιτισμό γενικά και ειδικότερα για την Αρχαιολογική Υπηρεσία – έχει δημιουργήσει σωρεία προβλημάτων. Με την μνημονιακή πολιτική λιτότητας τα προβλήματα αυτά έχουν επιδεινωθεί σε τέτοιο σημείο που αν δεν υπήρχε η αγάπη των υπαλλήλων για το έργο τους και η προσωπική τους συμβολή, θα είχε μπει λουκέτο σε πολλά μουσεία και αρχαιολογικού χώρους. Θα σας αναφέρω ορισμένα παραδείγματα από την καθημερινότητά μας για να καταλάβετε τι αντιμετωπίζουμε. Η έλλειψη κονδυλίων για βενζίνη σημαίνει μειωμένη κίνηση υπηρεσιακών αυτοκινήτων. Ως αποτέλεσμα οι υπάλληλοι ζητούν από τους ιδιώτες να τους μετακινήσουν στους χώρους για αυτοψία. Η επίβλεψη εργασιών έτσι, συντελείται με εξευτελιστικούς όρους. Η έλλειψη κονδυλίων για τις αναγκαίες ποσότητες πετρελαίου θέρμανσης ή και κατανάλωση ρεύματος ακόμη και σε περιοχές στα βόρεια της χώρας με ψύχος μεταφράζεται συχνά σε παγωμένες αίθουσες μουσείων, εργαστηρίων συντήρησης, αποθηκών και άλλων χώρων εργασίας. Έχουμε επομένως μειωμένη παρουσία σε αυτούς τους χώρους προσωπικού και επισκεπτών. Συχνό φαινόμενο επίσης αποτελεί η καθυστερημένη έγκριση πρόσληψης αρχαιοφυλάκων, αντί για Απρίλιο-Μάιο οπότε αρχίζει η τουριστική  σαιζόν και αυξάνεται η προσέλευση επισκεπτών. Παρατηρούνται επίσης ελλείψεις κονδυλίων για σωστή λειτουργία των υποδομών και της υπηρεσιακής μονάδας: Το αποτέλεσμα είναι ελλείψεις σε μπαταρίες για λειτουργία αφυγραντήρων αρχαιολογικών μουσείων, σε μελάνι για εκτυπώσεις, σε συμβάσεις με ΕΛΤΑ ή εταιρείες ταχυμεταφορών για την αποστολή υπηρεσιακής αλληλογραφίας, σε γραφική ύλη, σε χάρτες, σε προσωπικό καθαριότητας χώρων, σε φύλακες υπαίθρου με πιθανότητα αύξησης των κρουσμάτων λαθρανασκαφών, κ.α. Αποτέλεσμα επίσης είναι η καθυστερημένη καταβολή των πενιχρών οδοιπορικών – αποζημίωσης εκτός έδρας των υπαλλήλων, οι οποίοι κυριολεκτικά συντηρούν ιδίοις εξόδοις το ελληνικό δημόσιο. Πληρώνουν οι ίδιοι τα οδοιπορικά τους για υπηρεσιακές ανάγκες!», υπογραμμίζει η Γ. Στρατούλη.   

Ελλείψεις προσωπικού

«Η πολιτική της λιτότητας που επιβάλλουν τα Μνημόνια έχει οδηγήσει και στην μείωση των επισκέψεων στα Μουσεία» τονίζει η Δέσποινα Κουτσούμπα, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων. «Αν γίνονταν κανονικά οι προσλήψεις όπως κατ’ επανάληψη έχουμε ζητήσει δεν θα παρατηρούταν το φαινόμενο αρχαιολογικοί τόποι και μουσεία να είναι κλειστά από τις 3 το μεσημέρι, να ακολουθούν δηλαδή το χειμερινό ωράριο, ακόμη και μετά το Πάσχα, όταν τυπικά ξεκινάει το καλοκαιρινό ωράριο κι αυξάνονται σημαντικά οι επισκέψεις των ενδιαφερομένων. Το πρόβλημα μάλιστα δεν είναι μόνο ότι γίνονται λιγότερες προσλήψεις ακόμη και έκτακτου προσωπικού κάθε χρόνο. Πρόβλημα σε ό,τι αφορά την ποιότητα του έργου που παρέχεται είναι και το ύψος των μισθών τους, καθώς πλέον προσλαμβάνονται μέσω ΜΚΟ, με εξευτελιστικούς μισθούς»!

«Το χρηματοδοτικό πρόβλημα, που ήδη πέρυσι είχε φτάσει σε σημείο παροξυσμού, θα ενταθεί περαιτέρω το 2014» τονίζει η Δ. Κουτσούμπα. «Το 2013 μόλις τον Οκτώβριο απελευθερώθηκαν κονδύλια. Έως τότε δεν είχαν πληρωθεί λογαριασμοί ΔΕΗ, ΟΤΕ, νερού, τίποτε! Στην Ακρόπολη δεν υπήρχαν ούτε καν χαρτιά υγείας. Σε αυτό το περιβάλλον φανταστείτε τα τεχνάσματα στα οποία έπρεπε να καταφύγει κάθε υπάλληλος αν ήθελε να λειτουργήσει η υπηρεσία του: Προμηθευόταν με πίστωση διάφορα υλικά, μένοντας όμως έκθετος σε μια υποθετική καταγγελία γιατί πχ δεν προχώρησε σε διαγωνισμό, ώστε να βρει το φθηνότερο… Από τον Μάιο και μετά δεν υπήρχαν χρήματα ούτε για βενζίνη, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να μετακινηθούν τα οχήματα για να πάμε για αυτοψίες και να ελέγξουμε αν υπάρχουν αρχαία σε οικοδομικά έργα. Έβριζε ο κόσμος από την άλλη που ήθελε να προχωρήσει η δουλειά του και περίμενε… Η πρακτική των υπηρεσιών απέναντι στους υπαλλήλους είναι σχεδόν τιμωρητική. Στην εναγώνια προσπάθειά τους να μειώσουν τα έξοδα, μόνο κυρώσεις δεν μας επιβάλλουν. Προσωπικά, είχα πάει στη Σπάρτη για να εκπροσωπήσω την υπηρεσία, με υπηρεσιακή μάλιστα εντολή, δεν διανυκτέρευσα γιατί δεν είχα χρήματα να πληρώσω για το ξενοδοχείο, και στο τέλος δεν μου πλήρωσαν ούτε τα οδοιπορικά γιατί δεν είχα διανυκτέρευση!»

«Από φέτος η κατάσταση θα χειροτερέψει», συνεχίζει η Δ. Κουτσούμπα. Με βάση το νόμο 4071 του 2012 το 40% των εσόδων του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων θα κατευθύνεται στο υπουργείο Οικονομικών. Το ΤΑΠΑ εισπράττει τα έσοδα από τα εισιτήρια και τα αναψυκτήρια μέχρι τα πωλητήρια και με αυτά καλύπτει τις ανάγκες μουσείων και αρχαιολογικών χώρων: από λειτουργικά έξοδα (ΔΕΗ, ΟΤΕ, ύδρευση και αναλώσιμα) μέχρι λάμπες σε προθήκες που χρειάζονται αντικατάσταση, περιφράξεις, πινακίδες, μικροεργασίες και διαμορφώσεις, όπως μονοπάτια κ.α. Το αποτέλεσμα θα είναι να μειωθούν παραπέρα τα κονδύλια που δίνονταν για συντήρηση!»

Fast track ισοπέδωση των αρχαίων

Σημείο τομής ωστόσο στην πορεία υποβάθμισης της αρχαιολογικής υπηρεσίας αποτέλεσε για την Δ. Κουτσούμπα η fast track νομοθεσία που ως στόχο έχει την προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων. «Πρόκειται για μια σειρά από νόμους, με τον πρώτο να ψηφίζεται επί υπουργίας Τ. Μπιρμπίλη που ως κοινό χαρακτηριστικό έχουν την παράκαμψη της αρχαιολογικής υπηρεσίας, το ροκάνισμα των δραστηριοτήτων της και την αμφισβήτηση του ρόλου της. Κι αυτό παρότι οι αρμοδιότητές της εκπορεύονται από το σύνταγμα. Στο πλαίσιο αυτής της έκτακτης νομοθεσίας η τύχη αρχαιοτήτων σε περιοχές όπου πρόκειται να γίνουν επενδύσεις θα καθορίζεται με προεδρικά διατάγματα, προφανώς κατά παράβαση της ισχύουσας νομοθεσίας. Είναι εμφανές ότι έτσι δημιουργείται μια νομοθεσία δύο ταχυτήτων με ένα σύνολο νόμων, σχετικά αυστηρών, που θα ισχύει για την …πλέμπα κι ένα έκτακτο κι αδιαφανές καθεστώς το οποίο θα ισχύει για την ελίτ, όπου τα πάντα θα τελούν στην διακριτική ευχέρεια όσων έχουν χρήματα. Είναι ενδεικτικό το τι συνέβη με το Ναό του Απόλλωνα Ζωστήρα στην Βουλιαγμένη όπου θα κατασκευαστούν μπανγκαλόους με θέα το ναό. Κι ας λένε ότι δεν τον πουλάνε».

Μπροστά μας όμως ελλοχεύει ένας ακόμη μεγαλύτερος κίνδυνος που σχετίζεται με την δραστηριότητα του ταμείου ξεπουλήματος και κατά κόσμον ΤΑΙΠΕΔ. «Αυτό που δεν είναι ευρέως γνωστό στην κοινωνία είναι η πολύ μεγάλη ακίνητη περιουσία που διαθέτει το υπουργείο Πολιτισμού: από την μεσαιωνική πόλη της Ρόδου, μέχρι τα δεκάδες νεοκλασικά της Πλάκας στην Αθήνα που απαλλοτριώθηκαν επί υπουργίας Μελίνας Μερκούρη για να μην αλλοιωθεί ο χαρακτήρας της περιοχής», τονίζει η Δ. Κουτσούμπα. Και συνεχίζει: «Σήμερα όλα αυτά τα κτίρια αξιοποιούνται στο έπακρο στεγάζοντας από υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού, όπως την Εφορία Ενάλιων Αρχαιοτήτων στην οδό Διονυσίου Αεροπαγίτου μέχρι το ίδρυμα Μητσοτάκη. Όλα αυτά τα κτίρια σήμερα τα εποφθαλμιά το ΤΑΙΠΕΔ για να τα ξεπουλήσει. Εμπόδιο στέκεται η νομοθεσία καθώς απαλλοτριώθηκαν για λόγους δημοσίου συμφέροντος και για αρχαιολογικούς σκοπούς. Δεν μπορούν επομένως ούτε να πουληθούν, ούτε να αλλάξει η χρήση τους γιατί τότε θα ανοίξει ο δρόμος να τα διεκδικήσουν οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες τους. Μπορούμε να φανταστούμε το μέγεθος της αισθητική υποβάθμισης που θα επιφέρει η πώλησή τους… Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει στο Ελληνικό και στην Αφάντου της Ρόδου.»

Συμπερασματικά, η απάντηση στο ερώτημα του περιοδικού Τάιμ, για το αν η ιδιωτικοποίηση θα σώσει τους θησαυρούς της Αρχαίας Ελλάδας, όπως προκύπτει από τα παραπάνω, δεν μπορεί παρά να ξεκινάει από το ποιος ευθύνεται για την σημερινή υποβάθμιση. Υπαίτιος λοιπόν είναι η λιτότητα, τα Μνημόνια και οι ιδιωτικοποιήσεις, που πλέον δεν απειλούν μόνο την ευημερία μας, απειλούν και την ιστορική συνείδηση. Παραπέρα, ξέρουμε ότι ποτέ οι αιτίες ενός προβλήματος δεν αποτέλεσαν την λύση του… Επομένως, αν κάτι μπορεί, ακόμη και σήμερα, να σώσει τους θησαυρούς είναι η ανατροπή της λιτότητας και των Μνημονίων και μια γενναία απόφαση για αύξηση των κρατικών επιχορηγήσεων στον πολιτισμό και την παιδεία!

 

Ο εφιάλτης του Σεφέρη

«Πρέπει να είχε περάσει καιρός, σα να γύριζα από μακρύ ξενιτεμό, στους δρόμους κανείς δε με γνώριζε και δε γνώριζα κανέναν. Απομεσήμερο νωρίς αλλά ο ήλιος σκεπασμένος. Βρέθηκα στην Ακρόπολη. Εμπρός στη δυτική πρόσοψη του Παρθενώνα, ένα ταραγμένο πλήθος. Όλοι κοίταζαν τις κεντρικές κολόνες και χοχλακούσαν. Ρώτησα κάποιον που χειρονομούσε πλάι μου.
-Ρε, τι ζωντόβολο είσαι συ; Από πού μας κουβαλήθηκες; Δεν ξέρεις τίποτε;
Τον κοίταζα χαμένος.
-Να ο πλειστηριασμός! Άνοιξε τα στραβά σου! Αν κερδίσει εκείνη η αμερικάνικη οδοντόπαστα, σώθηκε ο προϋπολογισμός μας για δεκαετίες.
Κοίταξα με προσοχή στην κατεύθυνση που μου ‘δειχνε. Ανάμεσα στις δυο κεντρικές κολόνες, ξεχώρισα ένα τραπεζάκι σκεπασμένο με πράσινη τσόχα και, καθισμένος πίσω του, ένας ξυρισμένος κύριος με γυαλιά. Φορούσε μαύρο κοστούμι και κρατούσε φιλντισένιο σφυρί. Ρώτησα αποβλακωμένος:
-Ποιος πλειστηριασμός;
-Πού ζεις, μωρέ; Εδώ χαλνάει κόσμος!… Τζένιο η κυβέρνησή μας. Θα τις παραχωρήσει αυτές τις πέτρες. Τι μας χρειάζονται εμάς;
Εκείνη τη στιγμή ο μαυροντυμένος κύριος χτύπησε το σφυρί. “Κατεκυρώθη!”, φώναξε κάποιος. “Κατεκυρώθη! Κατεκυρώθη!”, αντιλάλησε η βοή του πλήθους
-Κέρδισαν οι Αμερικάνοι! Είπε έξαλλος ο γείτονάς μου σαν άνθρωπος που παρακολουθεί ποδόσφαιρο.
Η ταραχή φούσκωνε μέσα μου.
-Και τι θα κάνουν; Κατόρθωσα να ρωτήσω.
-Είναι δαιμόνιοι, αποκρίθηκε. Θα πελεκήσουν τούτες τις κολόνες σε σχήμα σωληνάριου της οδοντόπαστας!
Ένοιωθα πως το πλήθος φύραινε γύρω μου και μ’ άφηνε ολότελα μόνο. Τότες είδα τον Παρθενώνα γυμνό ανατριχιαστικά, χωρίς αέτωμα, χωρίς γείσο, με τις κολόνες του πελεκημένες, γυαλιστερές, παρασταίνοντας υπέρογκα σωληνάρια. Ο βραχνάς με τίναξε απ’ το κρεβάτι καθώς ούρλιαζα. Ώρα πέντε το πρωί. Δεν είμαι αρκετός να αναλύσω τούτο το όνειρο. Μόνο μια παρατήρηση πάνω στην ονειρική συμπεριφορά μου. Πολλές φορές μου έτυχε να ιδώ όνειρα που παρουσιάζονται με κρυστάλλινη σαφήνεια. Αν είναι εφιαλτικά, ο εφιάλτης δουλεύει στο βάθος και ξεσπά στο τέλος».

Γιώργος Σεφέρης, Δοκιμές

 

Mnimonio loves Parthenon-I love mnimonio

Του Γιάγκου Ανδρεάδη*

Να μετατραπεί ο χώρος από την Ακρόπολη και την Αρχαία αγορά μέχρι το Σούνιο σε «αρχαιολογικό πάρκο» τύπου Ντίσνεϋλαντ και να παραχωρηθεί, όπως και τόσων άλλων η εκμετάλλευση στο ιδιωτικό – κατά προτίμηση – κεφάλαιο. Βρίσκω την πρόταση του κου Μίλερ στο περιοδικό Τάιμ πολύ ενδιαφέρουσα αλλά κάπως άτολμη, την ώρα που όλοι συμφωνούμε ότι χρειαζόμαστε τόσο γενναίες διαρθρωτικές αλλαγές. Προσωπικά στο μέρος του φιλομνημονιακού θεάματος I love mnimonio (Κέντρο Κλασικού δράματος και θεάματος του Παντείου 2011-2012) που είχε τίτλο Bring back the elgineia είχα προτείνει μια πολύ πιο δραστική. Εκεί παρουσιαζόταν ο υπουργός κύριος Κορμοράνος (καμία σχέση με τον κ. Γερουλάνο) να εορτάζει την ένωση των μαρμάρων της Ακρόπολης αλλά όχι ακριβώς σύμφωνα με τα όνειρα της Μελίνας: Καρυάτιδες, Ερεχθείο, μάρμαρα του Παρθενώνα και λοιπή πραμάτεια είχαν πουληθεί και ταξίδευαν συμπούπουλα στο Λονδίνο.

Για να μεταφερθούμε από τον σατιρικό λόγο στα επιχειρήματα. Οι απαντήσεις των Ελλήνων αρχαιολόγων σε δημοσιεύματα τύπου Time ήταν σωστές και αναμενόμενες. Θυμίζοντας και αυτοί (όπως κάναμε στο I love mnimonio) το ξεσκιστικό κείμενο του Γιώργου Σεφέρη για τον εφιάλτη του όπου είδε τις κολόνες του Παρθενώνα να αγοράζονται από τους Αμερικάνους για να γίνουν οδοντόβουρτσες, τόνισαν επί της ουσίας ότι ο θόρυβος για το ξεπούλημα των ελληνικών – έτσι κι αλλιώς καταληστεμένων στο παρελθόν από ξένους – αρχαιοτήτων στους ξένους δεν έχει μόνον οικονομική πτυχή, παρ’ όλο που αυτή μόνον αμελητέα δεν είναι. Ταυτόχρονα μετέχει στην γενική και επί χρόνια συνεχιζόμενη κατευθυνόμενη διεθνή καμπάνια κατασυκοφάντησης του ελληνικού λαού γενικώς (Από Focus άρξασθαι) και του ελληνικού δημόσιου τομέα ειδικότερα. Τι χρειαζόμαστε αλήθεια για τα αρχαία τους έλληνες αρχαιολόγους που είναι ύποπτοι και μόνον διότι είναι δημόσιοι υπάλληλοι όταν μπορούμε να εμπιστευθούμε το ιδιωτικό κεφάλαιο που θα αξιοποιήσει (ξεπουλήσει) τους ελληνικούς θησαυρούς χωρίς γραφειοκρατικές αναστολές;

Αν συγκρίνουμε με το μαρτυρικό Ιράκ, χώρα με τους περισσότερους ίσως κατ’ αναλογίαν αρχαιολογικούς θησαυρούς στον κόσμο, η Ελλάδα είναι τυχερή διότι δεν έχει υποστεί παρά μόνον την εισβολή των Μνημονίων. Και οι υπουργοί Πολιτισμού της Νέας Δημοκρατίας (Τζαβάρας και πιο πρόσφατα Παναγιωτόπουλος) στις σχετικές δημόσιες δηλώσεις τους δεν έδειξαν εν πάσει περιπτώσει να μαγεύονται από την ακομπλεξάριστη προοπτική ιδιωτικοποίησης των αρχαίων μας. Δεν φτάνει όμως αυτό. Αν δε ανατραπεί η υπαγορευμένη από την Τρόικα πολιτική απολύσεων που προωθεί η κυβέρνηση και στον χώρο του Πολιτισμού μοιραία θα οδηγήσει σε αυτήν ή σε ανάλογες κακοπλασίες και καταστροφές. Από την άλλη πλευρά οι καταγγελίες είναι καλές- και εμείς οι αριστεροί είμαστε μαιτρ στις καταγγελίες- αλλά αυτό που χρειάζεται είναι ένα εναλλακτικό σχέδιο για την ελληνική αρχαιολογία. Στο επίπεδο σπουδών και έρευνας ουσιαστικό και δημιουργικό άνοιγμά της στις άλλες επιστήμες του ανθρώπου από την ανθρωπολογία και την ιστορία του πολιτισμού ως την ψυχανάλυση και την επικοινωνία. Και στο επίπεδο της διαχείρισης των αρχαιοτήτων ένα γενναίο σχέδιο που χωρίς εκπτώσεις να προστατέψει τις αρχαιότητες, να κάνει πραγματικά παγκόσμιο κτήμα τους θησαυρούς μας και να ζωντανέψει την οικονομία μας (φερ’ ειπείν με σωστή πολιτική στον σπουδαίο τομέα των αντιγράφων) και τις τοπικές κοινωνίες.

*Ομότιμος καθηγητής παραστατικών τεχνών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και σκηνοθέτης στο Κέντρο Δράματος

 

Προϋπολογισμός: Φτώχεια και δημόσιο χρέος στα ύψη (Πριν, 8/12/2013)

mitsotakisΗ βάρβαρη επίθεση της αστυνομίας σε 15χρονους μαθητές, με αφορμή τις συγκεντρώσεις προς τιμή του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, ήταν η εμφανής όψη της κρατικής βίας της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Εντός της Βουλής η ψήφιση του προϋπολογισμού, που αναμενόταν χωρίς εκπλήξεις να ολοκληρωθεί το βράδυ του Σαββάτου, οδηγούσε στο αποκορύφωμά της μια άλλης μορφής κρατική βία. Αυτή που οδηγεί στον θάνατο από αναθυμιάσεις ολοένα και περισσότερους άνεργους και φτωχούς, στην αυτοκτονία χιλιάδες και στην απόγνωση εκατομμύρια άλλους.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Ο κρατικός προϋπολογισμός του 2014 είναι ένας βαθιά ταξικός προϋπολογισμός που θα οξύνει τις ταξικές αντιθέσεις. Αυξάνει την φορολογία καταργώντας το αφορολόγητο των 5.000 ευρώ και πλήθος απαλλαγών. Μειώνει τις δαπάνες για μισθοδοσία κατά 280 εκ. ευρώ με τον Κυριάκο Μητσοτάκη (που ποτέ δεν μας έπεισε για το πόσο αθώα ήταν τα δώρα που έλαβε από την Ζίμενς) να καυχάται από το Βήμα της Βουλής πως οι δημόσιοι υπάλληλοι μειώθηκαν από 913.000 το 2009 σε 681.392 κι η μισθοδοσία από 24 δισ. σε 15,9 δισ. ευρώ. (Από που αλλού άλλωστε θα βρεθούν τα χρήματα για να χρηματοδοτείται το κεφάλαιο που στη συνέχεια δωροδοκεί βουλευτές και υπουργούς, σε αναγνώριση των υπηρεσιών τους;). Επίσης, οδηγεί στα Τάρταρα τις κοινωνικές δαπάνες μειώνοντας σε μια διετία (2012-2014) τις χρηματοδοτήσεις στα ασφαλιστικά ταμεία κατά 22%, στα νοσοκομεία κατά 21% και στον ΕΟΠΥΥ κατά 24%. Το αποτέλεσμα από την περαιτέρω απίσχανση του κοινωνικού κράτους θα είναι δραματικά. Η ανυπαρξία κοινωνικού κράτους, επί της ουσίας και σε σύγκριση με ό,τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη (δυτική και ανατολική!), φαίνεται από το μηδενικό αποτέλεσμα που έχουν οι κοινωνικές μεταβιβάσεις στον κίνδυνο φτώχειας στην περίπτωση της Ελλάδας. Συγκεκριμένα οι αλλαγές που συντελούνται στη λίστα των χωρών της Ευρώπης με πληθυσμό σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις οδηγούν την Ελλάδα στη χειρότερη πανευρωπαϊκά θέση. Ενώ με μοναδικό κριτήριο το εισόδημα το μεγαλύτερο ποσοστό φτώχειας το συναντάμε στη Βουλγαρία (49,3%), την Ρουμανία (41,7%), την Λετονία (36,6%) και την Ελλάδα (34,6%), μετά την άσκηση της αναδιανεμητικής πολιτικής όλες οι χώρες βελτιώνουν την θέση τους, μειώνεται αποτελεσματικά δηλαδή ο αριθμός των νοικοκυριών που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας, και στην τελευταία θέση της λίστας βρίσκεται η Ελλάδα (23,1%) με χώρες όπως η Ρουμανία ακόμη να ακολουθούν έχοντας μικρότερο ποσοστό νοικοκυριών στη φτώχεια (22,6%). Ανύπαρκτο κι αναποτελεσματικό ήταν ήδη το κράτος πρόνοιας, με άλλα λόγια. Αυτή η κατάσταση θα επιδεινωθεί ραγδαία με τον προϋπολογισμό του 2014, ο οποίος φυσικά δεν πρόκειται να εφαρμοσθεί, καθώς δεν έχουν ενσωματωθεί οι προβλέψεις για το δημοσιονομικό κενό που εκτιμάει η Τρόικα, ούτε τα νέα μέτρα που θα απαιτήσει το Τέταρτο Ράιχ το καλοκαίρι, ως όρο για τη νέα αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους.

Ρεσιτάλ κυνισμού από κυβερνητικούς βουλευτές που καμαρώνουν για απολύσεις

Προάγγελος δυσμενών αλλαγών ήταν κι η έκθεση του ΙΟΒΕ για την φορολογία που πρότεινε την εισαγωγή γραμμικής φορολόγησης (ή ενιαίου φορολογικού συντελεστή) για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις, βάσει του οποίου άνεργοι και αστοί, για λόγους απλοποίησης υποτίθεται, θα φορολογούνται με τον ίδιο συντελεστή!

Οι αλλαγές ωστόσο που θα επέλθουν θα είναι προς το χειρότερο. Όχι δηλαδή ότι δεν θα γίνουν οι ιδιωτικοποιήσεις που προβλέπονται για το 2014, αλλά θα γίνουν πολύ περισσότερες (αυτή τουλάχιστον είναι η πρόθεση της κυβέρνησης) και με πολύ πιο εξευτελιστικούς όρους (αυτή είναι η πρόθεση της Τρόικας και της αστικής τάξης που περιμένει τις ΔΕΚΟ σαν μάνα εξ ουρανού). Όπως δηλαδή έχει συμβεί μέχρι σήμερα που ο ένας υψιπετής στόχος για τα αναμενόμενα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις διαδέχεται τον άλλον (αρχής γενομένης από τα 50 δισ. που πρόβλεπε το μεσοπρόθεσμο του 2011) έτσι και τα 3,56 δισ. ευρώ που αναφέρονται στον προϋπολογισμό ποτέ δεν θα εισρεύσουν και πως να συμβεί άραγε κάτι τέτοιο όταν όλες σχεδόν οι ιδιωτικοποιήσεις θυμίζουν απ’ ευθείας αναθέσεις; Φιλέτα της δημόσιας περιουσίας, ωστόσο, θα ξεπουληθούν.

Αυτό θα είναι η μοναδική επιτυχία της κυβέρνησης κι ο πραγματικός λόγος για τον οποίο η αστική τάξη κρατάει στην εξουσία τα λαμόγια της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, δίνοντας όρκους πίστης στα Μνημόνια. Η χρεοκοπία κατά τ’ άλλα θα βαθαίνει με το ύψος των ανεξόφλητων υποχρεώσεων του δημοσίου να έχει φτάσει τα 6,17 δισ. ευρώ, μετατρέποντας σε ανέκδοτο κάθε συζήτηση για πρωτογενές πλεόνασμα, και το δημόσιο χρέος να αναμένεται το 2014 να φτάσει στα 326 δισ. ευρώ ή 178% του ΑΕΠ.

Αυτό κι αν είναι success story! Να οδηγηθεί η ανεργία στο 28% κι οι μισθοί στα 480 ευρώ για να φτάσει το δημόσιο χρέος να καταρρίπτει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο!

Νέα μέτρα ύψους 1,3 δισ. ευρώ κι έπεται συνέχεια (Πριν, 17.11.2013)

stourΚωλοτούμπες εντός κι εκτός Ελλάδας, από το επίπεδο ασήμαντων επαρχιωτών βουλευτών μέχρι το επίπεδο του πρωθυπουργού και του κορυφαίου υπουργού! Όλα στην μάχη για να πειστεί το πόπολο ότι διεξάγεται μια άνευ προηγουμένου διαπάλη με τους δανειστές, να φανεί ότι η κυβέρνηση Σαμαρά δεν είναι μια κυβέρνηση πειθήνιων και υποτελών που εξαντλεί την αυστηρότητά της μόνο απέναντι στους οικονομικά αδύνατους, ενώ απέναντι στους πιστωτές και την οικονομική ελίτ στέκεται ...σούζα! Αυτή είναι η εικόνα της κυβέρνησης Σαμαρά που υποτίθεται ότι αντιστέκεται σθεναρά στις απαιτήσεις της Τρόικας. 

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Η πραγματικότητα ωστόσο είναι εντελώς διαφορετική. Όπως ακριβώς συνέβη με τους βουλευτές της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ που δεν χρειάστηκαν παρά λίγα 24ωρα για να πειστούν να εγκαταλείψουν το αντάρτικο που θα ξεκίναγαν με αφορμή τον φόρο ακινήτων, παρότι η επιπλέον φορολογία που εισάγεται στα ακίνητα είναι σκανδαλώδης, έτσι κι ο υπουργός Οικονομικών Γ. Στουρνάρας δεν χρειάστηκε κι αυτός παρά λίγες εβδομάδες (κάτι τις παραπάνω, να ομολογήσουμε) για να συμφωνήσει με την Τρόικα ότι πράγματι υφίσταται σημαντικό δημοσιονομικό κενό κι εκεί που ούτε το συζήταγε, βρέθηκε το υπουργείο Οικονομικών να έχει κι έτοιμη πρόταση για περικοπές ύψους 1,3 δισ. ευρώ ή 0,7% του ΑΕΠ! Σιγά που θα τους πάρει την δόξα ο Τόμσεν, σαν να αναφωνούν εν χορώ κι οι 154 βουλευτές της κυβέρνησης Σαμαρά μετά τον γραφικό κλαρινογαμπρό Άδωνη Γεωργιάδη... 
Τα νέα μέτρα λιτότητας που πρότεινε στους πιστωτές και την Τρόικα η κυβέρνηση θα σημάνουν νέα φτώχεια, κι ας διατείνεται ο Σαμαράς ότι δεν θα είναι οριζόντια, υπονοώντας ότι δεν θα προκαλέσουν νέα αφαίμαξη των οικονομικά αδύναμων. Περιλαμβάνουν, με βάση δικές τους δηλώσεις, από μείωση δαπανών ΔΕΚΟ και συγχωνεύσεις στην υγεία μέχρι περικοπές στην παιδεία και την αυστηρότερη εφαρμογή του μισθολογίου που θα σημάνει ότι χιλιάδες (επιπλέον) δημόσιοι υπάλληλοι θα δουν τον μισθό τους να πέφτει κάτω από τα 1.000 ευρώ. Κι είναι μόνο η αρχή! Πολύ σύντομα θα ακολουθήσουν κι άλλα αντιλαϊκά μέτρα, στις διαπραγματεύσεις με την Τρόικα που θα συνεχιστούν και το 2014, υπό το βάρος δύο εξελίξεων. Αρχικά της πίεσης των πιστωτών να καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό του 2014 και του 2015 με μέτρα που θα συμπεριληφθούν στον προϋπολογισμό του 2014. Ως αποτέλεσμα ο προϋπολογισμός που θα κατατεθεί την επόμενη εβδομάδα στην Βουλή θα μείνει κενό γράμμα καθώς πολύ σύντομα, όταν θα τελειώσει κι επίσημα το μονόπρακτο της αντίστασης, θα αναθεωρηθεί επί τα χείρω με νέους φόρους και νέες περικοπές δαπανών. Αυτά είναι τα μέτρα που ζητούν οι πιστωτές κι έγινε σαφές από τον επικεφαλής του Γιούρογκρουπ, Γερούν Ντάισελμπλουμ, που ζήτησε πρόοδο σε τέσσερα μέτωπα: στα προαπαιτούμενα, την κάλυψη του δημοσιονομικού κενού, την επιτάχυνση των διαρθρωτικών αλλαγών και την εφαρμογή των ιδιωτικοποιήσεων με την προοπτική να τεθεί το ταμείο ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας υπό τον πλήρη έλεγχο των ξένων πιστωτών, μέσω της μεταφοράς της έδρας του στο Λουξεμβούργο ή τον διορισμό ξένης διοίκησης, από απατεώνες μάνατζερ ενεργούμενα ή υπαλλήλους πολυεθνικών που ορέγονται στις ελληνικές ΔΕΚΟ, να έρχεται όλο και πιο κοντά. Επίσης, ζητούνται τάχιστα νέα αντιλαϊκά μέτρα ύψους τουλάχιστον 250 εκ. ευρώ για να καλυφθεί η νέα τρύπα που δημιουργεί ο νέος φόρος ακινήτων, που αναμένεται να αποφέρει στα κρατικά ταμεία έσοδα ύψους 2,9 δισ. ευρώ. Πρόκειται δε για ένα φόρο από καθόλου ως ελάχιστα προοδευτικό που νομιμοποιεί και παγιώνει το έκτακτο κατά τ' άλλα χαράτσι.
Τα μέτρα που είναι διατεθειμένοι να ψηφίσουν με χέρια και με πόδια οι βουλευτές της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ για να μην χάσουν τα σκανδαλώδη προνόμια που συνοδεύουν τη βουλευτική τους έδρα, από τον μισθό των 5.500 ευρώ μέχρι κάθε είδους διευκολύνσεις που προσφέρει η πρόσβαση στην εξουσία (διορισμοί, εξυπηρετήσεις φίλων τους επιχειρηματιών πάντα ...χάριν της ανάπτυξης, κ.α.) θα οδηγήσουν την ανεργία ακόμη πιο ψηλά από τα επίπεδα του 27,3% που κατέγραψε η Ελληνική Στατιστική Αρχή τον Αύγουστο. Στη δε νεολαία, η ανεργία ξεπέρασε ακόμη και το 60%, φτάνοντας το 60,6%, παρότι τον συγκεκριμένο μήνα ανθίζουν οι εποχιακές δουλειές στον τουρισμό και τα επισιτιστικά επαγγέλματα, διατηρώντας παραδοσιακά χαμηλά την ανεργία των νέων. 
Απέναντι σε αυτή την εν εξελίξει κοινωνική καταστροφή, που θα συνεχίζεται όσο εξυπηρετείται το δημόσιο χρέος, η κυβέρνηση για το μόνο που έχει να καμαρώνει είναι την επίδειξη πρωτογενούς πλεονάσματος που κατάφεραν και το ανέβασαν στα 2,6 δισ. ευρώ, αφού όμως πρώτα σταμάτησαν τις επιστροφές φόρων, τις πληρωμές του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και πρωτογενών δαπανών, κ.α. Αυτή τη φορά όμως στην χάλκευση των στατιστικών στοιχείων συμμετείχαν κι οι αδέκαστοι κοινοτικοί, που μόλις πριν λίγες εβδομάδες, δια στόματος Άσμουσεν, είχαν καταγγείλει τον Βενιζέλο ότι ζήτησε να παρουσιάσουν πλασματικό πλεόνασμα. Με τα πολλά συμφώνησαν, αφού πρώτα οι υποτελείς τους στην Αθήνα συμφώνησαν να λάβουν όσα αντιλαϊκά μέτρα τους υποδειχθούν. Όλα είναι θέμα διαπραγμάτευσης...

Κράτος εναντίον κράτους (Unfollow τ. 13, Ιανουάριος 2013)

evelp Πολύ πριν εφαρμοστεί το πρώτο Μνημόνιο τον Μάιο του 2010, στο στόχαστρο των αλλεπάλληλων προγραμμάτων λιτότητας που ανακοινώνονταν από την κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου τέθηκε το ιστορικά αναιμικό κράτος πρόνοιας και οι κοινωνικές υπηρεσίες. Παιδεία, υγεία, πρόνοια, πολιτισμός, μαζικές μεταφορές και σύστημα κοινωνικής ασφάλισης δέχθηκαν ένα πρωτοφανές πλήγμα κατά πολλούς τρόπους: με μειώσεις των διαθέσιμων κονδυλίων, περικοπή προσωπικού μέσω της μη ανανέωσης συμβάσεων εργασίας περιορισμένου χρόνου, μείωση μισθών, κ.α. Τα θύματα ωστόσο του Μνημονίου δεν περιορίστηκαν στις κοινωνικές υπηρεσίες. Δειλά και πειραματικά στην αρχή, αλλά με εντατικούς ρυθμούς στη συνέχεια στην ουρά για την πριονοκορδέλα των περικοπών στάθηκαν με τη σειρά τους ακόμη και τομείς της δημόσιας διοίκησης που αποτελούσαν ανέκαθεν τον στενό πυρήνα του κράτους, όπως οι δικαστές, οι στρατιωτικοί και οι διπλωμάτες. Χαϊδεμένα παιδιά του κράτους σε όλη την μεταπολεμική περίοδο και περισσότερο μετά την μεταπολίτευση όταν τα συγκεκριμένα σώματα γιγαντώθηκαν αναλαμβάνοντας συχνά πρωταγωνιστικό ρόλο στην εφαρμογή ακόμη και της πιο αντιλαϊκής πολιτικής, ο κτηνώδης νεοφιλελευθερισμός του Μνημονίου κατάφερε το ακατόρθωτο: να προκαλέσει ρήγμα στις σχέσεις εμπιστοσύνης και στην συναισθηματική πρόσδεση των λειτουργών τους, δικαστών, στρατιωτικών και διπλωματών με το κράτος, που όλο και περισσότερο μετατρέπεται σε εργοδότη. Πιθανά ελάχιστοι από τους παραπάνω λειτουργούς να σκεφτούν «it is not personal, it is strictly business» όταν προσέρχονται στο χώρο εργασίας τους όπως σκέφτονται ολοένα και περισσότεροι μισθωτοί, η παλιά καλή εποχή όμως των αυτονόητων πέρασε ανεπιστρεπτί…

Στα κάγκελα η …έδρα

Ο επαγγελματικός κλάδος που έκανε με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο δημόσια αισθητή την διαφωνία του με την πολιτική των περικοπών το τελευταίο χρονικό διάστημα ήταν οι δικαστές. Ακρογωνιαίος λίθος του συστήματος εξουσίας με τις αποφάσεις του ή την ανοχή που επέδειξε ουκ ολίγες φορές γκρέμιζε ότι άφηνε όρθιο η εργοδοτική αυθαιρεσία ή η κρατική καταστολή. Χωρίς να ανατρέπεται αυτή η πραγματικότητα το τελευταίο διάστημα η στάση του δικαστικού σώματος άρχισε να αλλάζει είτε συλλογικά είτε μέσα από μεμονωμένες περιπτώσεις δικαστικών, που χωρίς να μπορεί να ειπωθεί ότι ακολουθούν τα χνάρια του Σαρτζετάκη, μετά βεβαιότητας με τις επιλογές τους ενοχλούν αφάνταστα την εκτελεστική εξουσία. Τελευταίο και πιο χαρακτηριστικό δείγμα ήταν η κόντρα των εισαγγελέων με τον υπουργό Οικονομικών και εκλεκτό της Τρόικας, Γιάννη Στουρνάρα και μέσω αυτού φυσικά με όλη την κυβέρνηση. Η διελκυστίνδα ξεκίνησε με μια απόφαση του πολυμελούς πρωτοδικείου Αθηνών (υπ. αρ. 1101/12), η οποία δημοσιοποιήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου τινάζοντας όλο το σύστημα είσπραξης των χαρατσιών στον αέρα. Συγκεκριμένα αποφάσισε ότι το χαράτσι επί των ακινήτων είναι αντισυνταγματικό καθώς αποτελεί φόρο και όχι τέλος, ότι διασαλεύει την συνταγματική αρχή για την φοροδοτική ικανότητα των πολιτών, ότι η ΔΕΗ δεν μπορεί να το εισπράττει αφού δεν έχει αρμοδιότητα είσπραξης φόρων, ενώ δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να διακόπτει το ρεύμα λόγω της μη πληρωμής του χαρατσιού. Ο Άρειος Πάγος στη συνέχεια απέρριψε το αίτημα του υπουργού και της ΔΕΗ να εισπράττεται το χαράτσι μέσα από τους λογαριασμούς της επιχείρησης. Τότε ο Γ. Στουρνάρας γράφοντας στα παλιά του τα παπούτσια τις δικαστικές αποφάσεις με όλη την αλαζονεία που έχει αποκτήσει ως το αγαπημένο παιδί της Τρόικας κάλεσε την ΔΕΗ να συνεχίσει να κάνει ό,τι έκανε. Ο πρώτος τη τάξει δηλαδή υπουργός της κυβέρνησης ζήτησε από τα στελέχη της ΔΕΗ να φτύσουν στα μούτρα την δικαστική εξουσία και να συνεχίσουν να «γδύνουν» τον κόσμο εισπράττοντας το χαράτσι που είχε ανακοινώσει ο Β. Βενιζέλος τον Σεπτέμβριο του 2011 από την Θεσσαλονίκη. Η πρόκληση του Γ. Στουρνάρα δεν έμεινε αναπάντητη από τους δικαστές. Σε ανακοίνωσή της η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδας στρέφεται κατά του υπερ-υπουργού γράφοντας «ο υπουργός Οικονομικών φέρεται να καλεί την Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού να συνεχίσει να εισπράττει το τέλος ηλεκτροδότησης μέσω των λογαριασμών κατανάλωσης χωρίς να λάβει υπ’ όψη της όσα αντίθετα έκρινε το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, με την υπ. αρ. 1101/2012 απόφασή του, που εκδόθηκε επί συλλογικής αγωγής και η οποία παράγει δεσμευτικότητα έναντι πάντων». Η ανακοίνωση ξεχωρίζει για το αυστηρό της ύφος και το γεγονός ότι χωρίς περιστροφές καταφέρεται εναντίον πρωτοκλασάτου υπουργού, κάτι που δεν έχει προηγούμενο! Συνεχίζει λοιπόν χαρακτηρίζοντας «απαράδεκτο το γεγονός μέλος της κυβέρνησης να εμφανίζεται ότι ενεργεί παρά το Σύνταγμα και να εντέλλεται ή να παροτρύνει τη διοίκηση ή τρίτους φορείς να μην συμμορφωθούν με εκτελεστές δικαστικές αποφάσεις, παρά το νόμο και το άρθρο 95 παράγραφος 5 του συντάγματος, πράγμα που δεν είναι δυνατό να συμβαίνει σε συντεταγμένη, ευνομούμενη πολιτεία». Τέλος θεωρεί «αυτονόητη και αναμενόμενη την αναζήτηση ποινικών ευθυνών»! Πριν το μέτωπο που άνοιξαν οι δικαστές με τον Γ. Στουρνάρα είχε προηγηθεί, μεταξύ πολλών άλλων,  η πολύμηνη αποχή δικαστών και εισαγγελέων που προκάλεσε έμφραγμα στην εκδίκαση υποθέσεων με αποτέλεσμα να υπολογίζονται σε πάνω από ένα εκατομμύριο οι δίκες που πάγωσαν και σε πολλά εκατομμύρια τα διαφυγόντα έσοδα του δημοσίου από την μη εκδίκαση φορολογικών υποθέσεων και την μη καταβολή προστίμων. «Είτε συμφωνεί είτε διαφωνεί κάποιος με τον ρόλο της δικαιοσύνης σήμερα δεν μπορεί παρά να δεχθεί ότι η άσκηση των καθηκόντων της έδρας απαιτεί ένα κόστος εμφάνισης και τρόπου ζωής που να συμβάλλει στο κύρος του δικαστικού λειτουργού, τουλάχιστον, και να μην προκαλεί οίκτο. Το σημαντικότερο άλλωστε είναι να εξασφαλιστεί η ανεξαρτησία μας. Οι υψηλές αποδοχές που διασφαλίζουν μια αξιοπρεπή διαβίωση για εμάς και τις οικογένειες μας είναι η πιο αποτελεσματική θωράκιση ώστε προσπάθειες επηρεασμού να πέφτουν στο κενό», συνεχίζει ο συνομιλητής μας. «Αυτό που δεν μπορεί να καταλάβει ο κόσμος και δείχνει να υποτιμάει η Πολιτεία είναι ότι εμείς οι δικαστές, ανεξαρτήτου μάλιστα βαθμίδας, δεν έχουμε την δυνατότητα να συμπληρώσουμε το εισόδημά μας, όπως συμβαίνει με τους περισσότερους δημόσιους υπάλληλους, όπως όσους δουλεύουν στην παιδεία, του δήμους ή την υγεία», συνεχίζει περιγράφοντας μας στη συνέχεια καθόλου τιμητικές εικόνες από λειτουργούς του δικαστικού κλάδου που υπηρετούν αποσπασμένοι εκτός της μόνιμης κατοικίας τους κι αδυνατούν να τα βγάλουν πέρα μετά τις μειώσεις ύψους 22% κατά μέσο όρο που επέβαλε το τρίτο Μνημόνιο με αναδρομική μάλιστα ισχύ, από τον Αύγουστο του 2012. Οι ίδιοι εκτιμούν ότι με τις τελευταίες μειώσεις, οι περικοπές που έχουν δεχτεί υπερβαίνουν το 50% του επιπέδου που ήταν οι μισθοί τους πριν επιβληθούν τα Μνημόνια, με αποτέλεσμα πολλοί νέοι συνάδελφοι να αμείβονται ακόμη και με λιγότερα από 2.000 ευρώ το μήνα. Αίτημά τους ωστόσο δεν είναι να ανατραπούν συλλήβδην οι μειώσεις μισθών που επιβάλει το Μνημόνιο αλλά η εξαίρεση των ίδιων… Οι μειώσεις των αποδοχών των δικαστικών δεν είναι το μοναδικό επίτευγμα του Τρίτου Μνημονίου. Στην παράγραφο ΙΓ’ με τίτλο «Ρυθμίσεις θεμάτων υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων» κι ειδικότερα στην υποπαράγραφο ΙΓ1 με «τίτλο τροποποιήσεις του ποινικού κώδικα» επέρχονται μια σειρά από αντιδραστικές αλλαγές όπως η αύξηση του ανώτατου ποσού μετατροπής της ποινής κράτησης σε χρήμα από τα 30 ευρώ στα 100 για κάθε μέρα κράτησης (παρότι μάλιστα μόλις το 2010 είχε αυξηθεί στα 30 ευρώ από τα 15) κι επίσης ο διπλασιασμός του τέλους δικαστικού ενσήμου σε ποσοστό 8 τις χιλίοις επί της αξίας του αντικειμένου της αγωγής. Πρόκειται για αλλαγές που εκ πρώτης όψεως επιδιώκουν να διώξουν τον κόσμο από τα δικαστήρια. Αυτό ωστόσο που καταφέρνουν είναι να καταστήσουν την δικαστική προστασία είδος πολυτελείας, πολύ πιο απρόσιτο στα φτωχά στρώματα κι έτσι προνόμιο των υψηλών εισοδημάτων. Ταξική πολυτέλεια η δικαιοσύνη… Στην Ελλάδα μπορεί ο αποκλεισμός από το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της δικαστικής προστασίας για τα λαϊκά στρώματα (αυτούς δηλαδή που έχουν την μεγαλύτερη ανάγκη θωράκισης από την αυθαιρεσία) να μην βρήκε την θέση που έπρεπε στα αιτήματα των δικαστών, δεν συνέβη όμως το ίδιο στην Ισπανία όπου κι εκεί εξέχουσα θέση στα μέτρα λιτότητας είχαν διατάξεις που περιόριζαν την πρόσβαση των πιο αδύναμων. Νομοσχέδιο ειδικότερα που κατατέθηκε στις 21 Νοεμβρίου αύξανε τα δικαστικά έξοδα για την εκκίνηση μιας δικαστικής διαδικασίας από 50 έως 750 ευρώ, με στόχο την εξοικονόμηση την επόμενη τριετία 150 δισ. ευρώ. Εναντίον του συντηρητικού πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι όμως ξεσηκώθηκαν δικαστές και δικηγόροι που κατήγγειλαν «την δημιουργία μιας δικαιοσύνης για τους πλούσιους και μίας άλλης για τους φτωχούς».

Διπλωματία των ζάπλουτων

Δεν είναι ωστόσο μόνο η δικαιοσύνη που διχάζεται. Είναι κι η διπλωματία. Το πρώτο θύμα των περικοπών στο υπουργείο Εξωτερικών ήταν το προσωπικό των πρεσβειών που προερχόταν συνήθως από την ελληνική κοινότητα της κάθε χώρας, πρόσφυγας δεύτερης γενιάς συχνά κι αναλάμβανε καθήκοντα μεταφραστή ή γραμματέα. Μετά από ταλαιπωρία πολλών μηνών με καθυστερήσεις στις πληρωμές και περικοπές μισθών σχεδόν όλοι έχουν απολυθεί, με αρνητικές συνέπειες για την σχέση της πρεσβείας με την ελληνική κοινότητα και τεράστια προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία των ελληνικών διπλωματικών αποστολών μιας και η συγκεκριμένη θέση ήταν πολλές φορές ο κρίκος που εξασφάλιζε την «γείωση» κάθε πρεσβείας με την χώρα. Αυτή χάθηκε οριστικά. Το ίδιο συνέβη και με σημαντικά κονδύλια που διοχετεύονταν για δημόσιες σχέσεις, την φιλοξενία ξένων αποστολών και δημοσιογράφων στην Ελλάδα, επίσης Ελλήνων δημοσιογράφων που εργάζονταν σε διεθνή ΜΜΕ, γιορτές κι εκδηλώσεις της ομογένειας, συνέδρια στο εξωτερικό, ανταλλαγές δημοσιογραφικών αποστολών κ.α. Η σημαντική μείωση αν όχι εκμηδένισή τους είχε ως αποτέλεσμα να χαθούν δοκιμασμένοι δίαυλοι επηρεασμού της κοινής γνώμης (ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι συχνά αποδεικνύονταν ιδανικά εργαλεία για χρηματισμό και εξαγορά δημοσιογράφων εντός κι εκτός Ελλάδας). Συντριπτικό πλήγμα στη ελληνική διπλωματία προκάλεσε το κλείσιμο πολλών πρεσβειών στο εξωτερικό κι η φορολόγηση, το 2011, επιδομάτων που χορηγούνταν πέραν των μισθών. Η χαριστική βολή ήρθε με το Τρίτο Μνημόνιο. Στο άρθρο 28 ο βασικός μισθός του ακόλουθου πρεσβείας ορίζεται στα 1.061 ευρώ ενώ ο μισθός του πρέσβη πολλαπλασιάζεται με συντελεστή 1,79 φθάνοντας τα 1.899 ευρώ. Παρότι αυτός δεν είναι ο τελικός μισθός ακόμη κι η προσαύξηση με «πάγια αποζημίωση λόγω ειδικών συνθηκών προσφοράς διπλωματικών ή επιστημονικών υπηρεσιών και της απασχόλησής τους πέραν του κανονικού ωραρίου εργασίας» δεν ξεπερνάει για τον πρέσβη τα 550 ευρώ. «Για να εκτιμήσετε το κόστος ζωής μας πρέπει να έχετε υπ’ όψη σας κατ’ αρχάς τις ανάγκες που συνοδεύουν τη θέση μας. Ένας διπλωμάτης δεν μπορεί να περιφέρεται σαν φτωχός συγγενής. Έπειτα είναι το κόστος των σχολείων για όσους έχουμε παιδιά», συνεχίζει ο συνομιλητής μας που έχει χρόνια προϋπηρεσία στο υπουργείο Εξωτερικών. «Δεδομένου ότι η παιδεία τους πρέπει να έχει μια συνέχεια είτε υπηρετούμε στην Ευρώπη είτε μετατεθούμε στην Αφρική και την Ασία το ακριβό αγγλικό σχολείο είναι μονόδρομος. Κρατείστε επίσης ότι ο μισθός μας πρέπει να είναι τέτοιος που να αναπληρώνει και το εισόδημα του έτερου …ήμισυ που δεν μπορεί να εργάζεται». Το αποτέλεσμα που είτε προσχεδιασμένα είτε εκ των πραγμάτων επέρχεται είναι να καταρρέει η ελληνική διπλωματία. Αυτή που τουλάχιστον γνωρίζαμε, η οποία μπορεί να ασκούταν κατά βάση από γόνους αστικών οικογενειών, «κληρονομικώ δικαίω» πολύ συχνά, στο πλαίσιο της όμως υπήρχε μια επετηρίδα, δέσποζε μια πειθαρχία κι ακολουθούταν ένα πρωτόκολλο που δεν επέτρεπε αυτοσχεδιασμούς και προσωπικές στρατηγικές ή φιλοδοξίες. Σε αυτό το πλαίσιο η εξωτερική πολιτική μπορούσε να χαρακτηρίζεται δημόσιο αγαθό και να θεωρείται κυριαρχικό δικαίωμα. Οι άγριες περικοπές όμως αλλάζουν άρδην αυτή την κατάσταση προς το χειρότερο με κυρίαρχη τάση να θέλει την ανάθεση της διπλωματικής εκπροσώπησης της Ελλάδας σε προσωπικότητες, που είναι περιττό να πούμε ότι θα λειτουργούν ανεξέλεγκτα, χωρίς να υπόκεινται σε κανενός είδους λογοδοσία. Το βασίλειο της αναξιοκρατίας. Σε αυτό το σημείο η Ελλάδα ενώ από την μια υποβαθμίζεται σε κράτος δεύτερης κατηγορίας με υποτυπώδη διπλωματία, αναθέτοντας επί της ουσίας στις ΗΠΑ και την ΕΕ δηλαδή την Γερμανία την άσκηση εξωτερικής πολιτικής για λογαριασμό της, από την άλλη πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ακολουθεί πιστά την τελευταία λέξη της μόδας, όπως ανθεί στην άλλη όχθη του Ατλαντικού και θέλει την διπλωματία να ανατίθεται σε κορυφαίους χρηματοδότες κάθε προέδρου. Ακόμη κι ο Μπαράκ Ομπάμα, με βάση άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς το Σαββατοκύριακο 8-9 Δεκεμβρίου 2012 με τίτλο «Πρεσβευτές που καταθέτουν τα διαπιστευτήρια τους σε μετρητά», οι δύο από τους τρεις πρεσβευτές που έχει διορίσει προέρχονται από τους χρηματοδότες του…

Στρατός, σε κλίμα …σπαρτιατικό

Στον στρατό η κατάσταση είναι πολύ πιο δραματική, λόγω του ότι οι στρατιωτικοί στην πλειοψηφία τους προέρχονται από λαϊκά ή μεσαία στρώματα. Αντίθετα δηλαδή με ό,τι συμβαίνει στους διπλωμάτες και τους δικαστικούς, όπου η προσωπική και οικογενειακή περιουσία μπορεί να μετριάσει πρόσκαιρα τις συνέπειες της λιτότητας. Γι’ αυτό τον λόγο κι οι αντιδράσεις των στρατιωτικών ενάντια στο Μνημόνιο πήραν πολύ πιο νωρίς, πολύ πιο ακραία μορφή, χωρίς ωστόσο να καταφέρουν να αποτρέψουν τη νέα επιδείνωση της θέσης τους που ήρθε με το Τρίτο Μνημόνιο και περιγράφεται από μισθό αναφοράς στο βαθμό του ανθυπολοχαγού (που αντιστοιχεί στο 1) και ισούται με 875 ευρώ για να φτάσει στο ένα άκρο (πολλαπλασιαζόμενος με συντελεστή 2,14) τα 1.872 για τον αρχηγό Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας και στο άλλο άκρο (πολλαπλασιαζόμενος με 0,32) τα 280 ευρώ για μόνιμο στρατιώτη που δεν έχει εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις. «Στόχος είναι το φρόνημα και το ηθικό», τονίζει ανώτατος αξιωματικός της αεροπορίας που μας περιγράφει τραγικές σκηνές από την καθημερινή ζωή ανώτερων και κατώτερων αξιωματικών που αναγκάζονται να ζουν σε στρατιωτικά καταλύματα ή σε σπίτια που νοικιάζουν 3 και 4 μαζί γιατί ο μισθός τους δεν επαρκεί για το νοίκι. «Τι κοινωνική ζωή μπορούν να έχουν, ειδικά αυτοί που υπηρετούν στα νησιά όπου το κόστος ζωής βρίσκεται στα ύψη; Πως μπορούν να εξασφαλίσουν μια αξιοπρεπή ζωή στις οικογένειές τους όταν μοναδικό τους εισόδημα είναι ο στρατός; Αναρίθμητοι είναι επίσης κι όσοι είχαν πάρει δάνεια και πλέον μετά τις μειώσεις μισθών αδυνατούν να τα εξυπηρετήσουν». Για τον ίδιο «οι περικοπές τόσο στους μισθούς μας όσο και στα κονδύλια έχουν αδυνατίσει σημαντικά την αμυντική θωράκιση της χώρας με αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή να μην θεωρείται δεδομένο ένα τακτικό πλεονέκτημα που ανέκαθεν διέθετε η ελληνική πολεμική αεροπορία έναντι της τούρκικης: η πολύ καλή εκπαίδευση των πιλότων». Οι προοπτικές που διαγράφονται είναι ακόμη χειρότερες για την αμυντική θωράκιση της Ελλάδας αν αποδειχθούν αληθινές φήμες που κυκλοφορούν για διετή διακοπή των εγγραφών στη Σχολή Ικάρων λόγω του ότι δεν υπάρχουν χρήματα για καύσιμα με αποτέλεσμα να μην γίνονται καν οι αναγκαίες εκπαιδευτικές πτήσεις. «Η κατάσταση είναι χάλια και στη συντήρηση των πολεμικών αεροσκαφών λόγω του ότι για να ρίξουμε το κόστος των συμβάσεων που υπογράφουμε με τους κατασκευαστές, τη Λόκχιντ ή τη Ντασό, δεν προβλέπεται έγκαιρη παράδοση με αποτέλεσμα τα ελληνικά εξαρτήματα που στέλνουμε για συντήρηση να μπαίνουν στην γραμμή παραγωγής τελευταία εάν κι εφόσον δεν υπάρχουν άλλα. Έτσι αφού τα στείλουμε για έλεγχο ή επισκευή κανείς ποτέ δεν ξέρει πότε θα τα παραλάβουμε. Τι προγραμματισμό μπορείς να κάνεις σε ένα τέτοιο περιβάλλον;» Ταυτόχρονα το αίτημα της Τρόικας για κατάργηση της υποχρεωτικής θητείας (που αποτελεί δημοκρατική κατάκτηση κι επίτευγμα της Γαλλικής επανάστασης) οδηγεί στην δημιουργία ενός πολύ πιο ολιγάριθμου μισθοφορικού στρατού ικανού μεν να αναλαμβάνει απαιτητικές επιθετικές αποστολές στο εξωτερικό, βοηθώντας τους Αμερικάνους ή στο πλαίσιο του ευρωστρατού της ΕΕ, ανήμπορου ωστόσο να εγγυηθεί την φύλαξη των ελληνικών συνόρων. Κοινή συνισταμένη των παραπάνω εξελίξεων είναι ότι το Μνημόνιο κι η πολιτική των περικοπών αποδεικνύονται καταλύτης αντιδραστικών, οπισθοδρομικών αλλαγών στη δικαιοσύνη, την διπλωματία και τον στρατό. Η μαζική μορφή που ξέραμε και μπορούσε να υποσχεθεί την αξιοκρατία (κι ας μην την εξασφάλιζε πάντα) περνάει πια στην ιστορία. Ταυτόχρονα αλλάζει και το περιεχόμενο της λειτουργίας τους ως θεσμών που γίνεται εξόφθαλμος υπηρέτης της πολιτικής και οικονομικής ελίτ, με ελάχιστη ή και καθόλου δημοκρατική νομιμοποίηση. Καταλαβαίνει έτσι κανείς πως η ανάγκη επίτευξης δημοσιονομικής πειθαρχίας αποδείχθηκε μια πρώτης τάξης ευκαιρία για μια εκ βάθρων αλλαγή του χαρακτήρα του σύγχρονου καπιταλισμού. Όπως στην οικονομία το μέγιστο κατόρθωμα ήταν η μείωση των μισθών, ημερομισθίων και συντάξεων έτσι και στην δικαιοσύνη, την διπλωματία και το στρατό το κατόρθωμα τους ήταν να αλλάξει ο χαρακτήρας τους. Κι αυτό επιτεύχθηκε αντίθετα με το δημόσιο χρέος που κινείται σε ανεξέλεγκτα επίπεδα (173,5% του ΑΕΠ για το 2014 από 129% το 2009) παρά μάλιστα τις δύο αναδιαρθρώσεις εντός του 2012. Το δημόσιο χρέος κι ο περίφημος δημοσιονομικός εκτροχιασμός ήταν η μόνο αφορμή…