ΡΙΚΑΡΝΤΟ ΠΑΤΙΝΙΟ, ΥΠΕΞ Ισημερινού: «Καμία συνέπεια από την παύση πληρωμών» (Επίκαιρα, 31.5.12))

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟΝ ΙΣΗΜΕΡΙΝΟ

Καμία τιμωρία δεν επιφύλαξαν οι αγορές στην κυβέρνηση του Ραφαέλ Κορέα που αρνήθηκε να πληρώσει το δημόσιο χρέος, τονίζει με κάθε σαφήνεια στα Επίκαιρα ο υπουργός Εξωτερικών του Ισημερινού, Ρικάρδο Πατίνιο. Οικονομολόγος ο ίδιος, με ακαδημαϊκή καριέρα και ιδιαίτερη δράση ενάντια στο δημόσιο χρέος πριν αναλάβει τα καθήκοντα του επικεφαλής της διπλωματίας, ο Ρικάρδο Πατίνιο δείχνει τον δρόμο που οφείλει να ακολουθήσει κάθε κυβέρνηση για να καλύψει τις χρηματοδοτικές της ανάγκες, γλιτώνοντας τη θηλιά των χρηματοπιστωτικών αγορών: τον εσωτερικό δανεισμό!

Τα μεγάλα κοινωνικά επιτεύγματα του Ισημερινού (που ανέκαθεν διακρινόταν για το βάθος των κοινωνικών αντιθέσεων) κατά την τελευταία τριετία, από την εποχή δηλαδή που αρνήθηκε να εξυπηρετήσει μέρος του δημόσιου χρέους αξιοποιώντας το έργο της επιτροπής λογιστικού ελέγχου, αποτελούν την πιο τρανταχτή απόδειξη για το τεράστιο όφελος που έχει να αποκομίσει η χώρα από την στάση πληρωμών. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους, δείχνοντας ότι οι πόροι που εξοικονομήθηκαν στράφηκαν στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής, όταν πριν η κοινωνική πολιτική είχε θυσιαστεί στο βωμό της εξυπηρέτησης του χρέους, όπως συμβαίνει σήμερα και στην Ελλάδα: Στον Ισημερινό, η φτώχεια έχει μειωθεί κάθετα καθώς ενώ το 2006 έπληττε το 38%, τώρα πλήττει το 33%. Οι εισοδηματικές ανισότητες έχουν περιοριστεί με το φτωχότερο 40% να αυξάνει την συμμετοχή του στο εθνικό εισόδημα από 10,7% το 2006 στο 11,9% το 2010 και το πλουσιότερο 10% να μειώνει τη συμμετοχή του από 42,7% στο 39% την ίδια περίοδο. Οι επενδύσεις στην παιδεία έχουν αυξηθεί σχεδόν τέσσερις φορές. Ενώ την περίοδο 2003-2006 είχαν δοθεί 235 εκ. δολ., από το 2007 έως το 2010 δόθηκαν 940,7. Το ποσοστό συμμετοχής στην βασική εκπαίδευση αυξήθηκε από 91,2% σε 94,8%, ο αριθμός των δωρεάν βιβλίων που μοιράζονται στους μαθητές έχει υπερδιπλασιαστεί, το ποσοστό εγγραφών στα πανεπιστήμια από νέους που ανήκουν στο φτωχότερο 40% έχει διπλασιαστεί (από 8% σε 16%) την ίδια ώρα που το ποσοστό της παιδικής εργασίας έχει πέσει στο μισό σε σχέση με το επίπεδο του 2007 (26%). Το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης αγκαλιάζει όλο και περισσότερους εργαζόμενους, με τις επίσημες μετρήσεις να υπολογίζουν τους ασφαλισμένους στο 55,1% τον Δεκέμβρη του 2010 όταν πριν τρία χρόνια ήταν μόνο το 39,2%, ενώ «υπό διωγμό» βρίσκονται κάθε λογής ελαστικές σχέσεις εργασίας και εξωτερικές αναθέσεις, με το ποσοστό των σταθερά κι επίσημα απασχολουμένων να αυξάνει σταθερά. Σε όλη τη χώρα βρίσκεται σε εξέλιξη ένα πρόγραμμα κατασκευής οδικών αξόνων που αναβαθμίζει τις υποδομές και λειτουργεί ως αιμοδότης στην υπόλοιπη οικονομία, επιτρέποντας μεταξύ άλλων να τερματιστεί το κύμα φυγής Εκουαδορένιων στο εξωτερικό προς αναζήτηση δουλειάς. Πλέον η τάση έχει αντιστραφεί και χιλιάδες νέοι άνθρωποι επιστρέφουν στην πατρίδα τους από την μετανάστευση. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η προσπάθεια απεξάρτησης της χώρας από το πετρέλαιο όπως δείχνει το γεγονός ότι ενώ τα έσοδα από το πετρέλαιο την περίοδο 2001-2005 αντιπροσώπευαν το 31%, τα τελευταία χρόνια αντιπροσωπεύουν μόνο το 26%. Κατά συνέπεια ένα επιχείρημα που διατυπώνεται συχνά υποστηρίζοντας ότι η παύση πληρωμών (έστω κι αυτού του μέρους κι όχι όλου του δημόσιου χρέους) ήταν δυνατή λόγω της πλημμυρίδας ρευστού που αφήνουν οι εξαγωγές πετρελαίου δεν ισχύει. Διευκόλυνε μεν την πολιτική απόφαση για παύση πληρωμών, τίποτε όμως παραπάνω…

Ας δώσουμε όμως τον λόγο στον ίδιο τον υπουργό Εξωτερικών του Ισημερινού, Ρικάρντο Πατίνιο, που εξηγεί ότι όλα όσα λέγονται για δραματικές συνέπειες και τιμωρία των αγορών από μια πιθανή παύση πληρωμών είναι αυθαιρεσίες…

–      Κύριε υπουργέ, λέγεται συχνά στην Ελλάδα πως αν η κυβέρνηση προβεί σε παύση πληρωμών του δημόσιου χρέους απέναντι στους πιστωτές της τότε θα αντιμετωπίσει την διεθνή απομόνωση. Ποια είναι η εμπειρία του Ισημερινού, σε αυτό το θέμα;

–      Με αυτή την απειλή διατηρήθηκε επί δεκαετίες η καθυπόταξη στα συμφέροντα των χρηματοπιστωτικών κέντρων και των επιχειρήσεων που μηχανορραφούσαν παρά τον εμφανή χαρακτήρα των ενδείξεων παρανομίας του χρέους. Αυτή η πίεση αντιμετωπίστηκε στον Ισημερινό με την επιτροπή λογιστικού ελέγχου και τις αδιάψευστες αποδείξεις που παρουσιάστηκαν κι οι οποίες επέτρεψαν την παύση πληρωμών στο δημόσιο χρέος που οφειλόταν σε ιδιώτες, πριν καν ακόμη την ολοκλήρωση και παράδοση του λογιστικού ελέγχου. Δεν υπήρξε καμία άμεση αντίδραση, ούτε εχθρικές ενέργειες ενάντια στην χώρα, δεδομένης της ομόθυμης πίστης και πλατιάς υποστήριξης της εθνικής κυβέρνησης και της κοινωνίας των πολιτών απέναντι στην διαδικασία έρευνας του δημόσιου χρέους και των αποτελεσμάτων της. Επίσης συνέβαλε κι η πρόσκληση σε δημοπρασία που πραγματοποιήθηκε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

–      Λέγεται επίσης στην Ελλάδα ότι στο μέλλον οι αγορές θα εκδικηθούν την χώρα που προέβη σε παύση πληρωμών. Συνέβη κάτι τέτοιο στην περίπτωση του Ισημερινού;

–      Δεν υπήρξε καμία τιμωρία! Το μόνο που υπήρξε ήταν η ευνοϊκή γνώμη της Γουόλ Στριτ σε σχέση με τον χρηματοπιστωτικό μηχανισμό που αξιοποίησε η κυβέρνηση για να επαναγοράσει σχεδόν ολόκληρο το δημόσιο χρέος απέναντι σε ιδιώτες, σε σημαντικά μειωμένες τιμές, όπως συνέβη με την δημοπρασία των αποκαλούμενων ομολόγων Γκλομπάλ, που έληγαν το 2012 και το 2030.

–      Ας έρθουμε στο σήμερα. Με ποιο τρόπο η κυβέρνηση καλύπτει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της; Έχει τη δυνατότητα να δανειστεί, να εκδώσει ομόλογα και να ζητήσει χρήματα από τις αγορές;

–      Τα δημόσια έσοδα από την φορολογία και τις εξαγωγές πετρελαίου έχουν αυξηθεί ταχύτερα από την οικονομία, οπότε οι απαιτήσεις για νέο δανεισμό είναι σχετικά μικρές. Η κυβέρνηση προβαίνει σε διμερή δανεισμό από πολυμερείς οργανισμούς, όπως η Αναπτυξιακή Τράπεζα της Λατινικής Αμερικής (CAF) και η Διαμερικανική Τράπεζα Λατινικής Αμερικής (BID), αλλά και σε διμερή δάνεια από χώρες όπως η Κίνα, χωρίς όμως να αποδέχεται όρους και άλλους καταναγκασμούς που καταγγέλθηκαν από την επιτροπή λογιστικού ελέγχου. Οι εκδόσεις ομολόγων τα τελευταία χρόνια απευθύνονται στην εσωτερική αγορά, κάτι που έχει επιτρέψει την έγκαιρη κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών και την αύξηση των κερδών των εγχώριων αποταμιευτών. Σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές, όλα αυτά τα χρόνια δεν έχουν υπάρξει εκδόσεις ομολόγων στις διεθνείς αγορές.

–      Μπορείτε να μας περιγράψετε την άμεση αντίδραση των αγορών; Πληρώθηκαν για παράδειγμα τα συμβόλαια πιστωτικού κινδύνου (CDS);

–      Στην περίπτωση του Ισημερινού δεν υπήρχε λόγος για την πληρωμή των CDS επειδή υπήρξαν ανακοινώσεις για λύσεις όπως αυτή που σας ανέφερα, σε σύντομο χρονικό διάστημα. Επιπλέον πιστεύω ότι η χρηματοπιστωτική κρίση διατηρούσε την αγορά σε αναμονή.

–      Ποιοί είναι οι στόχοι και οι προϋποθέσεις για την επιτυχή ολοκλήρωση του φιλόδοξου σχεδίου σας για μια νέα χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική στη Λατινική Αμερική χωρίς την παρουσία του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας;

–      Δεδομένης της κρίσιμης κατάστασης των διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών προτείνεται η «περιφεροποίηση» των χρηματοπιστωτικών δομών που θα επιτρέψουν την ολοκλήρωση και την ενοποίηση των κρατών – μελών, την προώθηση της αποταμίευσης και της πίστωσης σε επίπεδο περιφερειακό και την εξομάλυνση των χρηματοπιστωτικών σχέσεων στον κόσμο.

Η νέα αρχιτεκτονική θα αποτελείται από ένα Ταμείο Νομισματικής Σταθεροποίησης, μια Τράπεζα Περιφερειακής Ανάπτυξης και μια Νομισματική Ένωση του Νότου, σε ένα πλαίσιο διαφάνειας και λογοδοσίας.

Με εκβιασμούς στρώνουν το έδαφος για νέα μέτρα (Πριν, 31 Δεκέμβρη 2010)

Να ανοίξουν τα βιβλία του δημόσιου χρέους, στοιχειώδες δημοκρατικό αίτημα

 Μεγαλώνει η συμμετοχή μισθωτών – συνταξιούχων στα φορολογικά έσοδα, μικραίνει των βιομηχάνων

Με το ενδεχόμενο των πρόωρων εκλογών τον Απρίλη θα επιχειρήσει ο πρωθυπουργός να επιβάλλει τα ακραία αντιλαϊκά μέτρα που ζητούν κεφάλαιο, ΔΝΤ και ΕΕ για να εκταμιευτεί η τέταρτη δόση του δανείου, ύψους 15 δισ. ευρώ. Ήδη τα παπαγαλάκια του Μαξίμου έχουν αρχίσει να σείουν απειλητικά το ενδεχόμενο της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες σε μια προσπάθεια οι κοινωνικές αντιδράσεις να παραμείνουν καθηλωμένες και υποτονικές. Στην πραγματικότητα ακόμη και να ήθελε ο Γιωργάκης Τσολάκογλου τις εκλογές (πιθανότητα αδύνατη δεδομένης της παθολογικής του πρόσδεσης στην πρωθυπουργική καρέκλα) ποτέ δεν θα τον άφηναν να τις προκηρύξει τα διεθνή κέντρα που αποφασίζουν για το παρόν και το μέλλον της Ελλάδας από τον Οκτώβρη του 2009. Ξέρουν πολύ καλά πως η πολιτική τους δεν χαίρει της ελάχιστης καν κοινωνικής νομιμοποίησης και όπως παντού αλλού στον κόσμο (Λατινική Αμερική, Νοτιοανατολική Ασία) εφαρμόζεται με την μέθοδο του σοκ. Γιατί να διακινδυνεύσουν την εφαρμογή της θέτοντάς την στην κρίση του κόσμου;

Ακόμη κι έτσι ωστόσο, μένοντας δηλαδή το ενδεχόμενο των πρόωρων εκλογών στο επίπεδο του εκβιασμού, η νέα χρονιά και για την ακρίβεια το πρώτο τετράμηνο της θα συνοδευτεί από πρωτοφανείς πολιτικούς σεισμούς. Οι κλυδωνισμοί που θα δεχτεί το πολιτικό σύστημα θα είναι εφάμιλλοι των αλλαγών που θα επιχειρήσει η αστική τάξη να εφαρμόσει. Το μυστικό αντικείμενο του πόθου της θα είναι η επόμενη, τέταρτη δόση του δανείου των 110 δισ. ευρώ, που η χορήγησή της είναι τόσο επισφαλής όσο καμία άλλη. Το κατέστησαν σαφές και οι εκπρόσωποι της τρόικας στην τελευταία τους επίσκεψη στην Αθήνα. Σε αυτήν δε την πορεία θεωρείται βέβαιη η επιβολή ενός νέου πακέτου φορολογικών μέτρων, ύψους τουλάχιστον 14 δισ. ευρώ, που θα αυξήσει τα δημόσια έσοδα. Το πόσο κοντά δε είναι τα δύο αυτά ποσά (της δόσης του δανείου, 15 δισ., και της νέας αφαίμαξης, 14 δισ.) μόνο τυχαίο δεν είναι. Επιβεβαιώνεται έτσι ποιος πληρώνει τον λογαριασμό σε ΔΝΤ – ΕΕ: μισθωτοί και συνταξιούχοι, που κάθε χρόνο βλέπουν το μερίδιό τους στα δημόσια έσοδα να αυξάνεται.

Προς επίρρωση, στοιχεία από την επεξεργασία των φορολογικών δηλώσεων του 2009 που δημοσίευσε ο Ελεύθερος Τύπος την Τετάρτη. Όπως προκύπτει, η μέση φορολογική επιβάρυνση των συνταξιούχων αυξήθηκε κατά 10%, πληρώνοντας πολύ ακριβά μια αύξηση στο δηλωθέν εισόδημά τους κατά 4%. Στην άλλη πλευρά, έμποροι, βιοτέχνες και βιομήχανοι που είδαν το εισόδημά τους να αυξάνεται κατά 1% πλήρωσαν 5% λιγότερο φόρο σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά! Ο εντεινόμενος ταξικός χαρακτήρας της φορολογίας υπογραμμίζεται επίσης από την αυξημένη συμμετοχή των μισθωτών και συνταξιούχων στο συνολικό φόρο εισοδήματος (φυσικών και νομικών προσώπων) που από 48% το 2008 έφθασε το 2009 το 53%. Από την άλλη, τα νομικά πρόσωπα είδαν την δική τους συμμετοχή να μειώνεται από 35% το 2008 σε 31% το 2009! Η ίδια, φρικτή κοινωνική εικόνα αποτυπώνεται αν απομακρυνθούμε από το επίπεδο των ποσοστών και σταθούμε στα ίδια τα μεγέθη, τους φόρους δηλαδή που πληρώνει κάθε κοινωνική τάξη: Η συμμετοχή μισθωτών και συνταξιούχων ανήλθε σε 7 δισ. ευρώ όταν επιχειρήσεις και υπόλοιπα νομικά πρόσωπα πλήρωσαν μόνο 4 δισ.!

Η εικόνα της κατάφωρης κοινωνικής αδικίας των δημόσιων οικονομικών (που οξύνεται αν στους παραπάνω άμεσους φόρους προσθέσουμε και τους έμμεσους) συμπληρώνεται αν δούμε ότι τα έσοδα από την άμεση και έμμεση φορολογία κυρίως εξυπηρετούν το δημόσιο χρέος που το 2011 αναμένεται να απορροφήσει 15,9 δισ. ευρώ. Είναι ένα ποσό που αντιστοιχεί στο 80% των δαπανών για αποδοχές δημοσίων υπαλλήλων και συντάξεων (19,8 δισ.) και στο 22% του συνόλου των δαπανών του προϋπολογισμού (71,8 δισ.). Ένας ελέφαντας στο καθιστικό που αποκλείει την άσκηση αναδιανεμητικής πολιτικής, μετατρέποντας το στόχο της παύσης πληρωμών σε όρο εκ των ων ουκ άνευ για την βελτίωση της θέσης των εργαζομένων. Η δυνατότητα της παύσης πληρωμών (πέραν της αναγκαιότητας, που θεωρείται αδήριτη) υπογραμμίζεται αν δούμε πως από τον κρατικό προϋπολογισμό του 2011 το σύνολο των δαπανών για παιδεία (6,5 δισ. ευρώ), υγεία (7,2 δισ.), χρηματοδότηση ασφαλιστικών ταμείων (13,2 δισ.) και αποδοχές – συντάξεις (19,8 δισ.), συμπεριλαμβανομένων των επικαλύψεων, υπολείπεται των συνολικών φορολογικών εσόδων που ισούνται με 53 δισ. ευρώ, έχοντας αποκλειστεί μάλιστα η αστική τάξη και η εκκλησία από την φορολογία. Κατά συνέπεια η παύση πληρωμών είναι εφικτή. Ακόμη και τα σημερινά έσοδα του δημοσίου φτάνουν και περισσεύουν για να συνεχίσουν να εξυπηρετούνται οι πραγματικές ανάγκες της οικονομίας, χωρίς να κινδυνεύει δηλαδή από ασφυξία αν προς στιγμή κλείσουν οι στρόφιγγες του δανεισμού, υπό έναν όρο φυσικά: να σταματήσει να εξυπηρετείται το δημόσιο χρέος.

Αίτημα – κλειδί, που μπορεί να απελευθερώσει τις διαδικασίες σε αυτή την κατεύθυνση είναι η συγκρότηση Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου που θα θέσει το αίτημα ανοίγματος των βιβλίων του δημοσίου χρέους, ώστε να ξέρει ο ελληνικός λαός τι πληρώνει, σε ποιόν και υπό ποιους όρους. Πρόκειται για ένα βαθιά δημοκρατικό αίτημα που δεν θα κριθεί στους διαδρόμους της Βουλής και τις εντελώς αναξιόπιστες Επιτροπές της – κολυμβήθρες του Σιλωάμ, όπως επιδιώκει ο πρόεδρος του Συνασπισμού, Αλέξης Τσίπρας, ευνουχίζοντας την δυναμική του, αλλά στους δρόμους, στους εργασιακούς χώρους και τις εργατικές, συνδικαλιστικές, ενώσεις. Το άνοιγμα έτσι των βιβλίων του δημόσιου χρέους στην κοινωνία από κοινού με μαζικούς αγώνες για την απόκρουση και την ανατροπή της αντιλαϊκής επίθεσης μπορούν να ακυρώσουν τα σχέδια επιστροφής στον Μεσαίωνα και να κάνουν το 2011 να είναι η δική μας χρονιά!

Βιβλιοκριτική: Η ευρωζώνη ανάμεσα στη λιτότητα και την αθέτηση πληρωμών (Πριν, 25/12/10)

Γεμάτη ήταν η αίθουσα της ΕΣΗΕΑ την Τρίτη 21/12 το απόγευμα κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Κώστα Λαπαβίτσα και των συνεργατών του από το βρετανικό ίδρυμα RMF. Ο τίτλος του βιβλίου στα ελληνικά, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Λιβάνη, είναι: Η ευρωζώνη ανάμεσα στη λιτότητα και την αθέτηση πληρωμών. Να θυμήσουμε ότι το βιβλίο είχε παρουσιαστεί εκτενώς από τις σελίδες του Πριν τον Σεπτέμβρη με αφορμή την παρουσίαση στην Ελλάδα της πρώτης του έκδοσης στα αγγλικά. Στην παρουσίαση συμμετείχε ο Κώστας Βεργόπουλος κι ο Παναγιώτης Λαφαζάνης ενώ συντόνιζε ο Πέτρος Παπακωνσταντίνου.

Ξεχωρίζοντας ο συγγραφέας τα σημαντικότερα σημεία του έργου τόνισε εισηγητικά ότι το κείμενο εργασίας του RMF δείχνει πώς υπάρχει διέξοδος στη σημερινή κρίση η οποία μπορεί να διαφυλάξει τα εργατικά συμφέροντα και να εμφυσήσει ξανά τη χαμένη αισιοδοξία.  Στη συνέχεια τόνισε ότι η κρίση στην ευρωζώνη διαμεσολαβείται από το ευρώ, είναι συνυφασμένο μαζί του. Το ενιαίο νόμισμα άλλωστε, δεν αποτελεί άμοιρο θεατή αλλά διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο, καθώς δημιουργήθηκε για να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των τραπεζιτών, κατά τον Κώστα Λαπαβίτσα.

Το βιβλίο αποτελείται από τέσσερα κεφάλαια και τρία παραρτήματα. Το πρώτο κεφάλαιο έχει τίτλο «Η αφθονία του χρέους: αν δεν μπορείς να ανταγωνιστείς, συνέχισε να δανείζεσαι». Το δεύτερο, «σώζωντας τις τράπεζες για άλλη μια φορά», το τρίτο «η κοινωνία πληρώνει το τίμημα: λιτότητα και ποεραιτέρω φιλελευθεροποίηση» και το πέμπτο έχει τίτλο «το φάσμα της αθέτησης χρέους στην Ευρώπη». Εν συντομία πρόκειται για ένα βιβλίο που ανασκευάζει από τα αριστερά και με τεχνικά υποδειγματικό τρόπο τα πιο επιθετικά και δύσκολα επιχειρήματα που έχει επιστρατεύσει η αστική τάξη για να μας πείσει ότι «όλοι μαζί τα φάγαμε». Είναι ένα βιβλίο που χωρίς να χάνει από άποψη βάθους, τεκμηρίωσης ή επιστημονικότητας (το αντίθετομάλιστα) αποτελεί τον πιο χρήσιμο οδηγό για όσους σήμερα παλεύουν στην κατεύθυνση δημιουργίας Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του δημοσίου χρέους, παύσης πληρωμών και εξόδου από το ευρώ. Τέλος, από τα πολλά ακόμη που θα μπορούσαμε να πούμε τονίζουμε ότι είναι ένα βιβλίο, προϊόν επιστημονικού μόχθου, που δίνει κύρος και βάθος στις θέσεις της επαναστατικής Αριστεράς.

Το Βερολίνο οξύνει την κρίση στην ΕΕ (Πριν, 24 Δεκέμβρη 0210)

Γερμανία: «Γιατί μας μισούν;»

ΟΡΓΗ ΚΑΤΑ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ

Πριν εννιά χρόνια ακριβώς ήταν οι Αμερικάνοι που αναρωτιόνταν «γιατί μας μισούν», υποκρινόμενοι ότι δεν ξέρουν τίποτε. Τώρα με το ίδιο ακριβώς ύφος είναι η Γερμανία που απορεί και εξίσταται. Το ερώτημα μάλιστα τέθηκε ορθά κοφτά, με μια ασυνήθιστη ωμότητα ακόμη και για τους Γερμανούς, στο περιοδικό Σπίγκελ την προηγούμενη εβδομάδα. Συγκεκριμένα την Δευτέρα, όταν είχαν ήδη γίνει γνωστά τα αποτελέσματα της διήμερης συνόδου κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, με τα οποία θα ασχοληθούμε παρακάτω. Το γερμανικό περιοδικό κατέγραφε τις αντιδράσεις από την μια γωνιά της Ευρώπης ως την άλλη, επιλέγοντας καθόλου τυχαία στην Ελλάδα να αφιερώσει μόνο λίγες λέξεις. Όσες για την ακρίβεια απαιτούνται να περιγραφεί στην γλώσσα τους το κάψιμο της γερμανικής σημαίας… Δεν είναι όμως μόνο η Ελλάδα. Η ίδια εχθρότητα απέναντι στο Τέταρτο Ράιχ διαπιστώνεται στην Ισπανία, την Ιταλία και όλες τις άλλες χώρες που δοκιμάστηκαν από την κρίση του ευρώ. Με σκεπτικισμό δε αντιμετωπίζεται από το Βερολίνο και ο όψιμος φιλο-γερμανισμός της Γαλλίας στο βαθμό που ο ζήλος του Σαρκοζύ να προσυπογράφει κάθε απόφαση της Γερμανίας δεν γίνεται εύκολα δεκτός στο εσωτερικό της χώρας του, καθώς δε θεωρείται καθόλου επωφελής για τα συμφέροντα της Γαλλίας. «Αν μιλούσαμε για γερμανο-γαλλικό δίδυμο ποδήλατο είναι περισσότερο από εμφανές ότι οι Γερμανοί κρατούν το τιμόνι και οι Γάλλοι κάνουν το πετάλι», έγραφε πολύ χαρακτηριστικά το πολιτικό περιοδικό Μαριάν, λοιδορώντας την εικόνα μιας ισότιμης γαλλογερμανικής συμμαχίας που προβάλλει ο Σαρκοζύ όταν για παράδειγμα μιλάει για «ευρωπαϊκό G2». Η καθολική αμφισβήτηση του ρόλου της Γερμανίας έχει γίνει αντιληπτή ακόμη και στον στενό πυρήνα του κράτους όπως μαρτυρά έκθεση του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών, που χρονολογείται μάλιστα από τον Ιούλη του 2009, στην οποία αναφέρεται ότι «για μια ακόμη φορά η εικόνα της Γερμανίας έχει επιδεινωθεί σοβαρά σε ορισμένα κράτη – μέλη της ΕΕ, ως αποτέλεσμα των θέσεών της για την υπέρβαση της κρίσης του ευρώ». Αυτό που κατά βάθος συνέβη τον τελευταίο χρόνο ότι έπεσαν οι μάσκες. Η Γερμανία δεν βρίσκεται στην δεκαετία του ’50, όταν έπρεπε να αποδείξει ότι δεν αποτελεί ένα κακοήθες μελάνωμα και μια διαρκή εστία κινδύνων για την ειρήνη στην Ευρώπη, λόγω των ιμπεριαλιστικών της σχεδίων. Η επέκταση του γερμανικού κεφαλαίου όλες αυτές τις δεκαετίες και οι αντιθέσεις που δημιούργησε, μεγαλώνοντας την απόσταση μεταξύ της Γερμανίας και όλων των υπόλοιπων χωρών, έχουν δημιουργήσει ξανά τις αντικειμενικές προϋποθέσεις ώστε το Βερολίνο να υποστηρίζει χωρίς συμβιβασμούς και υποχωρήσεις το ιδιοτελές κρατικό του συμφέρον, ερχόμενο σε ευθεία σύγκρουση με τους αποκαλούμενους συμμάχους του και επίσης διαψεύδοντας οικτρά τους λεγόμενους ευρωπαϊστές που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι μπορεί να υπάρχει μια ενιαία Ευρώπη με την Ευρωπαϊκή Ένωση να αποτελεί σπίτι των λαών…

  • Έκλεισε τη συζήτηση για έκδοση ευρω-ομολόγου το Βερολίνο, αρνούμενο να επωμιστεί μέρος του κόστους δανεισμού των περιφερειακών χωρών. Στην τελευταία σύνοδο κορυφής της ΕΕ επίσης συμφωνήθηκε η τροποποίηση της Συμφωνίας της Λισσαβόνας, με τέτοιο τρόπο όμως ώστε να μην χρειαστεί νέο δημοψήφισμα, και η ενεργοποίηση της ρήτρας χρεοκοπίας στα ομόλογα. Πρόκειται για αποφάσεις που ρίχνουν λάδι στη φωτιά της κρίσης.
  • Έτος σταθμός θα είναι το 2011 για την ΕΕ καθώς αυξάνονται κατακόρυφα οι αβεβαιότητες

Οι αποφάσεις που λήφθηκαν στη σύνοδο κορυφής των 27 ευρωπαίων ηγετών στις 16-17 Δεκέμβρη αποτελούν αντιπροσωπευτικό παράδειγμα της αυξημένης γερμανικής επιθετικότητας. Το κλίμα είχε οξυνθεί πριν καν προσέλθουν στη σύνοδο οι 27 ηγέτες, με αφορμή την αντιπαράθεση για την έκδοση ευρω-ομολόγου, όταν η απόρριψη του αιτήματος από τη Γερμανία οδήγησε τον Καρλ Γιούνκερ πρόεδρο του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης να κατηγορήσει την Γερμανία για αντι-ευρωπαϊκή στάση. Κατηγορία αρκετά βαριά για το σαβουάρ βιβρ των Βρυξελλών χωρίς ωστόσο να κάνει το αφτί των Γερμανών να ιδρώσει. Το θέμα του ευρω-ομολόγου ωστόσο αξίζει μιας παρένθεσης. Το συγκεκριμένο αίτημα νομιμοποιείται ως ένας τρόπος για να επιστρέψει η Γερμανία μέρος των όσων έχει βίαια αν και νομότυπα αποσπάσει από τις περιφερειακές χώρες στο πλαίσιο της ετεροβαρούς σχέσης που διέπει όλες τις ανταλλαγές στο εσωτερικό της ευρωζώνης και της ΕΕ. Το ευρω-ομόλογο δηλαδή θα μπορούσε να έπαιζε τον ρόλο των Μεσογειακών Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων ή των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης τις δεκαετίες του ’80 ή του ’90: Ένα είδος αντισταθμιστικών οφειλών για τις μόνιμες και μη επιστρεπτές βλάβες που προκαλούν στον παραγωγικό ιστό, το εμπορικό ισοζύγιο, την απασχόληση και την μακροχρόνια υπόσταση του ελληνικού εν προκειμένω καπιταλισμού στον διεθνή καταμερισμό – όπως μόλις πέρυσι έγινε αντιληπτό, σε όλο του το μεγαλείο – ξέροντας σε κάθε περίπτωση ότι αυτές οι αποζημιώσεις δεν κάνουν τίποτε παραπάνω από το να απαλύνουν τον πόνο της ΕΕ. Αν κάτι δηλαδή προηγείται του αιτήματος έκδοσης ευρω-ομολόγου είναι μια παραδοχή ότι το Τέταρτο Ράιχ έχει την ηθική υποχρέωση να επωμιστεί βάρος από το κόστος δανεισμού των περιφερειακών χωρών λόγω του ότι έχει ευθύνη για την δραματική κατάσταση των δημόσιων οικονομικών τους, λόγω των βαθιά ανταγωνιστικών σχέσεων εκμετάλλευσης. Αυτό όμως που προκαλεί απορία είναι η διατύπωση του αιτήματος και μάλιστα με μαχητικό τρόπο, όταν η ΕΕ εκλαμβάνεται ως «το σπίτι των λαών», όταν δηλαδή καμία υποκείμενη άνιση σχέση δεν διαπιστώνεται μεταξύ της Γερμανίας και των χωρών της περιφέρειας που τώρα στενάζουν από τη δημοσιονομική κρίση. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο που έχει υιοθετηθεί αυτούσια η ιδεολογική ερμηνεία της Γερμανίας, σε ποια βάση στηρίζεται το αίτημα του ευρω-ομολόγου; Πως αντικρούεται όχι μόνο από τον εκπρόσωπο της ολιγαρχίας Γ. Στουρνάρα αλλά ακόμη και από εκπροσώπους του ΣΥΝ το αντεπιχείρημα της Γερμανίας που θέτει το ερώτημα, «γιατί να πληρώσουν οι γερμανοί φορολογούμενοι την δική σας κραιπάλη;». Προφανώς δεν απαντιέται, όσες ιδεολογικές ακροβασίες κι αν επιχειρηθούν, μένοντας έτσι σε ένα επίπεδο ρητορείας ή παράκλησης που δεν αμφισβητεί ούτε αποκαλύπτει τις βαθύτερες αντινομίες της ΕΕ. Περνώντας στις αποφάσεις των 27 ηγετών «εν συντομία στη σύνοδο κορυφής δεν λύθηκε τίποτε», για να μεταφέρουμε την διαπίστωση του γερμανικού περιοδικού Σπίγκελ. Αποφάσεις ωστόσο λήφθηκαν και αφορούσαν επτά θέματα. Αρχικά, την δημιουργία ενός νέου μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων που θα αντικαταστήσει τον υπάρχον, ο οποίος δημιουργήθηκε τον Μάη του 2013. Στο πλαίσιο δημιουργίας του προβλέπεται το δικαίωμα βέτο μιας χώρας μέλους στις αποφάσεις του μηχανισμού, έτσι ώστε καμιά απόφαση να μην μπορεί να ληφθεί ερήμην της Γερμανίας. Τυχαία άραγε η Μέρκελ δήλωσε με τη λήξη των εργασιών πως «ήταν μια καλή μέρα για την Ευρώπη»; Επίσης, τρίτο, προβλέπεται η συμμετοχή ιδιωτών. Με άλλα λόγια πιστωτικά ιδρύματα και θεσμικοί επενδυτές θα επωμίζονται ένα εκ των προτέρων γνωστό μέρος του κόστους από ένα ενδεχόμενο «κούρεμα» των ομολόγων. Εξέλιξη που όχι μόνο θα εκτινάξει το κόστος δανεισμού των περιφερειακών χωρών, εξαλείφοντας το μοναδικό όφελος από την ένταξη στην ευρωζώνη, αλλά δημιουργώντας με αυτό τον τρόπο και νέους κινδύνους για τα κυριαρχικά δικαιώματα μιας χώρας από τη στιγμή που στο εξής θεσμοθετούνται και αναγνωρίζονται τα συμφέροντα των πιστωτών. Με την τέταρτη απόφαση που έλαβαν οι 27 ηγέτες της ΕΕ παραπέμπουν στην επόμενη σύνοδο κορυφής του Μαρτίου τις συγκεκριμένες αποφάσεις για τον καθορισμό του επακριβούς πλαισίου υπό το οποίο θα λειτουργεί ο νέος μηχανισμός. Πέμπτο, οι αποφάσεις μετά βεβαιότητας πλέον αν και συνιστούν μεταβολή της Συνθήκης της Λισσαβόνας δεν πρόκειται να τεθούν στην κρίση των ευρωπαίων πολιτών. Ο λόγος είναι προφανής: την τελευταία φορά που οι ευρωπαίοι ηγέτες τόλμησαν να απευθυνθούν στους λαούς τους πήρε δέκα χρόνια μέχρι να ενσωματώσουν την συνθήκη στην λειτουργία της ΕΕ λόγω των αρνητικών αποτελεσμάτων των δημοψηφισμάτων. Εύκολα φαντάζεται τώρα κανείς τι μαύρο θα έτρωγαν οι προτάσεις της Μέρκελ στην περίπτωση που έμπαιναν στην κρίση των Ελλήνων, των Ισπανών, των Πορτογάλων και των Ιρλανδών. Γι’ αυτό το λόγο κατέφυγαν στο συνταγματικό πραξικόπημα. Το έκτο μέτρο που αποφάσισαν οι ευρωπαίοι ηγέτες φορά την απόρριψη των επίμονων προτάσεων αύξησης του κεφαλαίου ύψους 440 δισ. ευρώ με το οποίο είναι προικισμένο το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που ιδρύθηκε τον Μάη και έβδομο, την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που από 5,76 δισ. ευρώ θα φτάσει τα 10,76 δισ. Πρόκειται για την πρώτη αύξηση που αποφασίζεται στα 12 χρόνια που κυκλοφορεί το ευρώ και θα καλυφθεί κυρίως από τα κέρδη της και κατά το υπόλοιπο μεγαλύτερο μέρος της από την κεντρική τράπεζα της Γερμανίας. Η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΚΤ δεν υπάρχει αμφιβολία ότι επιβλήθηκε λόγω δύο αναγκών. Πρώτο, ως μια εκ των υστέρων εργασία επιδιόρθωσης των ζημιών που προκλήθηκαν τον προηγούμενο χρόνο και ειδικότερα της αγοράς κρατικών ομολόγων από την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία ύψους 72 δισ. ευρώ. Κατά δεύτερο, αποτελεί το «ζέσταμα», την αναγκαία προετοιμασία για την υποδοχή των αναταράξεων που έρχονται το επόμενο δωδεκάμηνο, οι οποίες θα είναι σεισμικές. Υπολογίζεται ότι οι χώρες και οι τράπεζες της ευρωζώνης αναμένεται να αντλήσουν 2 τρισ. δολ. για να καλύψουν τις δανειακές τους ανάγκες τον επόμενο χρόνο. Μόνο τον Ιανουάριο, τα κράτη μέλη της ευρωζώνης αναμένεται να «βγουν στη γύρα» για 80 δισ. ευρώ, το διπλάσιο από το ποσό που φυσιολογικά ζητιέται κάθε τέτοιο μήνα, ίσο με το 10% των ετήσιων αναγκών τους. Το περιβάλλον δε υπό το οποίο καλούνται να λειτουργήσουν είναι από ασταθές μέχρι εχθρικό. Προς επίρρωση η προειδοποίηση της Moody’s ότι θα κόψει στους επόμενους τρεις μήνες την βαθμολογία της Πορτογαλίας κατά 1 ή 2 βαθμούς και επίσης της Ισπανίας λόγω του ότι έχει να δανειστεί τον επόμενο χρόνο (κρατηθείτε…) τουλάχιστον 300 δισ. ευρώ. Ακόμη η ίδια απειλή που διατυπώθηκε από την Fitch για την Ελλάδα κι η οποία μέχρι στιγμής έχει την χαμηλότερη αξιολόγηση στην ευρωζώνη (ΒΒΒ-) και τέλος η υποβάθμιση της Ιρλανδίας κατά 5 βαθμούς από την Moody’s, αφού πρώτα εντάχθηκε στο σφαγείο του «μηχανισμού διάσωσης». Ανησυχία ωστόσο προκαλεί το γεγονός ότι δεν είναι μόνο τα ομόλογα των περιφερειακών χωρών που δυσκολεύονται να βρουν αγοραστές. Το ίδιο συμβαίνει με τα ομόλογα των ΗΠΑ (με τις αποδόσεις των 10ετών τους να αγγίζουν ρεκόρ 6μηνου στο 3,5%) και της Γερμανίας (που έφθασαν το 3%, για πρώτη φορά από τον Μάη). Ανεξάρτητα από τις ερμηνείες που δίνονται γι’ αυτή την άνοδο η πραγματικότητα είναι ότι συντελείται στο έδαφος μιας πρωτόγνωρης έκρηξης του δημόσιου χρέους. «Οι κυβερνήσεις των πλούσιων κρατών του κόσμου είναι πολύ πιο υπερχρεωμένες σε σύγκριση με το πρόσφατο παρελθόν τους και με τις ταχέως αναπτυσσόμενες αναδυόμενες οικονομίες. Το μέσο όρο του δημόσιου χρέους των πλούσιων χωρών κυμαίνεται στο 70% του ΑΕΠ, κατά 50% υψηλότερο απ’ ότι ήταν το 2007 και 2 φορές υψηλότερο σε σχέση με το μέσο χρέος των αναδυόμενων οικονομιών. Αυτό δε συνέβη σε μια περίοδο που οι προοπτικές μεγέθυνσης των πλούσιων χωρών επιδεινώνονται», υπογραμμίζεται σε σημείωμα της σύνταξης του βρετανικού Εκόνομιστ στο τρέχον χριστουγεννιάτικο τεύχος. Το σημείωμα μάλιστα που έχει τίτλο «Παρατηρήστε το 2011, τη χρονιά των σοκ δημοσίου χρέους» κλείνει λέγοντας ότι «το 2011 θα είναι μάλλον ένας χρόνος περισσότερων και μεγαλύτερων σοκ δημοσίου χρέους». Το επίκεντρο των σεισμικών δονήσεων θα είναι για μια ακόμη χρονιά οι ιδιωτικές τράπεζες, καθώς ακόμη δεν έχει απαντηθεί το ερώτημα σχετικά με την πηγή από την οποία θα αντληθούν τα κεφάλαια που απαιτούνται για την εξυγίανσή τους. Η σύνοδος κορυφής της ΕΕ, όπου ανεξαρτήτως της ερώτησης η μόνιμη απάντηση είναι “περισσότερες δομικές μεταρρυθμίσεις και αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία”, δεν έλυσε το πρόβλημα. Πλάι δε στα παραπάνω προβλήματα (χρηματοδότηση δημόσιων αναγκών, εξυγίανση τραπεζών) ορθώνονται διαρκώς και άλλα. Ενδεικτικό είναι το πρόβλημα της χρηματοδότησης των δανειακών αναγκών των τραπεζών ύψους 500 δισ. δολαρίων τα οποία πρέπει να βρεθούν από τις αγορές, ενώ, σύμφωνα με τους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς της προηγούμενης Δευτέρας «στρατηγικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι μια νέα κρίση θα μπορούσε να ξεσπάσει τον επόμενο χρόνο λόγω αυτού του χρηματοδοτικού κενού».

 Το παράδειγμα της Ισλανδίας κι η «παγίδα του ευρώ»

ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ Η ΠΑΥΣΗ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΚΑΙ Η ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩ

Ως απόρροια των παραπάνω φαίνεται ότι τα εξοντωτικά προγράμματα λιτότητας δεν έχουν απομακρύνει τον κίνδυνο εμβάθυνσης της κρίσης στην ΕΕ. Έχει συμβεί το ακριβώς αντίθετο. Η ανεπιφύλακτη υιοθέτηση της ανερχόμενης «συναίνεσης των Βρυξελλών» ή «συναίνεσης της Ουάσινγκτον v. 2», δηλαδή “σταθερότητα στις τιμές και τα δημόσια οικονομικά – ελαστικότητα στις εργασιακές σχέσεις”, έχει μετατρέψει το έδαφος της καπιταλιστικής οικονομίας σε κινούμενη άμμο και το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων σε κόλαση. Μπορούσε να γίνει διαφορετικά; «Η ανάρρωση της Ισλανδίας φαίνεται να προσφέρει δύο μεγάλα μαθήματα για την Ιρλανδία και τις άλλες προβληματικές χώρες της ευρωζώνης. Το πρώτο είναι πως το επιπλέον κόστος που καλείται να πληρώσει μια χώρα αν δεν συμπαρασταθεί στις τράπεζες της μπορεί να είναι εκπληκτικά μικρό. Ένα δεύτερο μάθημα είναι ότι τα οφέλη μιας μικρής χώρας από τη συμμετοχή της σε μια μεγάλη νομισματική ένωση δεν είναι όλα όσα υποτίθεται πως θα ήταν. Όταν πανικόβλητοι επενδυτές έφευγαν τρέχοντας από τις μικρές χώρες το φθινόπωρο του 2008, το ευρώ φαινόταν παράδεισος. Υπήρχε πολύ συζήτηση στην Ισλανδία για την επίσπευση της διαδικασίας ένταξης στην ΕΕ, τουλάχιστον στην ευρωζώνη. Δύο χρόνια μετά το ευρώ μοιάζει περισσότερο με παγίδα για τις χώρες που μάχονται να ανακτήσουν την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών τους. Η Ελλάδα και η Ιρλανδία έχουν χάσει την εμπιστοσύνη των αγορών, παρότι αμφότερες εκδίδουν ομόλογα σε ευρώ. Οι ψηφοφόροι της Ισλανδίας είναι πιο σκεπτικοί για τη συμμετοχή στην ΕΕ και το ευρώ». Τάδε έφη ο βρετανικός Εκόνομιστ σε άρθρο του για τη Ισλανδία στο τεύχος που προαναφέραμε, όπου από τους τίτλους ακόμη τονίζει: «Η Ισλανδία ήταν αυστηρή με τους πιστωτές και ευγενική με τον εαυτό της. Η Ιρλανδία μπορεί να εύχεται να είχε κάνει το ίδιο», συμπλήρωνε με νόημα… Και φυσικά όχι μόνο η Ισλανδία που βλέπει τώρα το ΑΕΠ της να αυξάνεται και τα επιτόκια δανεισμού της να πέφτουν παρασύροντας τον πληθωρισμό και την ανεργία. Το ίδιο θα μπορούσε να είχε κάνει και η Ελλάδα: Έξοδο από το ευρώ και παύση πληρωμών σε συνδυασμό με μια σειρά άλλων υποστηρικτικών μέτρων όπως η εθνικοποίηση τραπεζών και η επιβολή φραγμών στην κίνηση κεφαλαίων, ως αναγκαίων όρων για την ανάκαμψη της οικονομίας και την υλοποίηση αναδιανεμητικών πολιτικών προς όφελος των εργαζομένων.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ

Νομισματικός πόλεμος

ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Η (δυσάρεστη) πραγματικότητα ωστόσο είναι ότι η δυνατότητα εξαγγελίας παύσης πληρωμών δεν έχει την ίδια δύναμη στο πέρασμα του χρόνου. Όσο δηλαδή εφαρμόζεται το Μνημόνιο (στόχος του οποίου ήταν να δώσει τον απαραίτητο χρόνο στις ξένες τράπεζες να ξεφορτωθούν τα ελληνικά “χαρτιά”) τόσο μειώνεται ο βαθμός έκθεσης των ξένων τραπεζών στο ελληνικό χρέος, με αποτέλεσμα να περιορίζονται αναλόγως και οι ενδεχόμενες απώλειές τους, ενώ ταυτόχρονα η αναπόφευκτη και επικείμενη αναδιάρθρωση του χρέους να έχει τις μικρότερες δυνατές για τις τράπεζες που όλα αυτά τα χρόνια επωφελήθηκαν τα μέγιστα από το δημόσιο χρέος. Την εκτίμηση αυτή επιβεβαίωσε και ανακοίνωση της Διεθνούς Τράπεζας Διακανονισμών που εδρεύει στη Βασιλεία της Ελβετίας, της μητέρας όλων των κεντρικών τραπεζών, προ δεκαπενθημέρου όπου τονίζεται πως η έκθεση των ξένων τραπεζών στο δημόσιο χρέος της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας μέσα σε τρεις μόνο μήνες, από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούνιο του 2010, μειώθηκε κατά 44 δισ. δολ. ή 14%. «Η μεγαλύτερη μείωση σημειώθηκε στον ξένο τραπεζικό δανεισμό προς την ελληνική κυβέρνηση όπως και τις ελληνικές τράπεζες» αναφέρεται, που έφθασε τα 27 δισ. Πρωταγωνιστές δε της μεγάλης φυγής ήταν οι γαλλικές τράπεζες που μείωσαν την έκθεσή τους κατά 7,7 δισ., χωρίς να είναι κι οι μοναδικές. Ακολουθούν οι αμερικανικές που ξεφορτώθηκαν ομόλογα ύψους 5,4 δισ., οι γερμανικές (3,5 δισ.) και οι ιαπωνικές (3,2 δισ.). Επιβεβαιώνεται έτσι ότι ο μεγάλος κερδισμένος της συντριβής των εργατικών δικαιωμάτων και του καθεστώτος κατοχής ήταν οι ξένες τράπεζες! Γι’ αυτές δουλεύουν οι ΠΑΣΟΚοι νυχθημερόν και μαζί φυσικά για την αστική τάξη που μπορεί με το νόμο πλέον να επιβάλει μισθούς εξαθλίωσης. Η ανάγκη εξαγγελίας παύσης πληρωμών και εξόδου από το ευρώ όσο το δυνατό νωρίτερα υπογραμμίζεται επίσης από τον επερχόμενο «νομισματικό πόλεμο» ο οποίος πυροδοτήθηκε από την απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να τυπώσει 600 δισ. για να αγοράσει κρατικά της ομόλογα. Ανεπιθύμητο προϊόν αυτής της κίνησης αποτέλεσε η αύξηση του πληθωρισμού και της εισροής κερδοσκοπικών κεφαλαίων σε χώρες όπως η Βραζιλία, που με τη σειρά τους οδήγησαν σε άνοδο των επιτοκίων και της συναλλαγματικής ισοτιμίας (πλήττοντας έτσι την εγχώρια παραγωγή) και στην επιβολή φραγμών στην κίνηση κεφαλαίων υπό την μορφή φόρων, που έφθασαν στο 6% από 0,38%! Ποιος μπορεί επομένως να ισχυριστεί ότι οι φραγμοί στην κίνηση κεφαλαίων αποτελούν απαρχαιωμένο εργαλείο; Παρότι δε οι διαφορετικές ποσότητες κοινωνικά αναγκαίου χρόνου εργασίας είναι που αποφασίζουν πρωτογενώς για τις αποκλίσεις στις διεθνείς τιμές μεταξύ εμπορευμάτων διαφορετικών κρατών, η αναβαθμισμένη σημασία των συναλλαγματικών ισοτιμιών στις μέρες μας θέτει με μεγαλύτερη έμφαση το θέμα της νομισματικής πολιτικής. Πού δηλαδή αυτή θα χαράσσεται (στην Αθήνα και με ανοιχτή τη δυνατότητα επίδρασης της ταξικής πάλης ή στις Βρυξέλλες) και με βάση ποιας κοινωνικής τάξης τα συμφέροντα. Αίτημα αιχμής σε αυτή την μακρόχρονη πάλη η οποία ξεκίνησε τον χρόνο που φεύγει αναδεικνύεται ο Λογιστικός Έλεγχος του δημόσιου χρέους, μέσω της συγκρότησης ανεξάρτητης Επιτροπής, με αρμοδιότητα να φθάσει στα άδυτα των αδύτων. Αίτημα που τέθηκε με σαφήνεια από την ανεξάρτητη βουλευτή, Σοφία Σακοράφα, μιλώντας στη Βουλή για τον κρατικό προϋπολογισμό. Το βάθος στο οποίο θα φθάσει η διαδικασία του Λογιστικού Ελέγχου και η έκταση των κοινωνικών μεταβολών που θα απελευθερώσει θα είναι αποτέλεσμα του κοινωνικού ριζοσπαστισμού που θα το συνοδεύσει, της αποφασιστικότητας με την οποία θα το στηρίξουν εργατικές οργανώσεις και σωματεία, αυτοί δηλαδή που έχουν το μεγαλύτερο συμφέρον από την παύση πληρωμών.

Τις αντοχές του ευρώ δοκιμάζει το Τέταρτο Ράιχ (Πριν, 12/12/2010)

Πολιτική κρίση στην ευρωζώνη προκαλεί η πεισματική άρνηση της Γερμανίας να εκδοθεί ευρω-ομόλογο και να αυξηθούν τα κονδύλια παρεμβάσεων

Όλοι, αν και για διαφορετικούς λόγους, κατηγορούν την Ευρώπη. Υπάρχει μια ισχυρή φυγόκεντρη τάση αυτή τη στιγμή! Τα λόγια του Όλι Ρεν (όσο και αν αφήνουν ασχολίαστες τις αιτίες που αφορούν αποκλειστικά και μόνο την λιτότητα) δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία για τη σύγκρουση που μαίνεται στο εσωτερικό της ΕΕ και την πρωτοφανή κρίση νομιμοποίησής της στη συνείδηση των λαών της γηραιάς ηπείρου.

Η διαμάχη, που αναμένεται να κορυφωθεί την επόμενη εβδομάδα με αφορμή τη Σύνοδο Κορυφής την Πέμπτη και Παρασκευή 16 και 17 Δεκέμβρη στις Βρυξέλλες, πήρε απρόσμενη διάσταση από την Δευτέρα κιόλας με αφορμή ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς. Συγγραφείς του ήταν ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, πρωθυπουργός και υπουργός Οικονομικών του Λουξεμβούργου και επίσης επικεφαλής των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (Γιούρογκρουπ) και ακόμη ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών της Ιταλίας, Τζιούλιο Τρεμόντι. Με το άρθρο τους έθεταν και επίσημα προς τη Γερμανία ένα αίτημα που έχει διατυπωθεί εδώ και μήνες αν όχι χρόνια: Την έκδοση, ειδικότερα, ενός ευρω-ομολόγου από μια Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Χρέους που θα ιδρυθεί για να διαδεχθεί τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ο οποίος δημιουργήθηκε τον περασμένο Μάιο. Η πρόταση έκδοσης ευρω-ομολόγου αναμφισβήτητα θα λειτουργούσε εκτονωτικά απέναντι στις κερδοσκοπικές πιέσεις που δέχονται οι υπερχρεωμένες χώρες της ευρωζώνης, οδηγώντας στα ύψη τα επιτόκια δανεισμού τους και θα ενίσχυε τις κεντρομόλες δυνάμεις ακυρώνοντας ή και αναστρέφοντας τον ντε φάκτο διαχωρισμό της ευρωζώνης σε δύο κομμάτια, όπως έχει συντελεσθεί το τελευταίο έτος.

Στο πρώτο κομμάτι ανήκουν τα «3 Α» αν και όχι όλα. Οι χώρες δηλαδή που απολαμβάνουν τους υψηλότερους βαθμούς αξιολόγησης της πιστοληπτικής τους ικανότητας, από τους αμερικανικούς οίκους αξιολόγησης, και είναι: με επικεφαλής την Γερμανία, η Αυστρία, η Ολλανδία, η Φινλανδία και το Λουξεμβούργο. Στην ίδια κατηγορία, της ανώτατης αξιολόγησης, εντάσσεται και η Γαλλία. Παρόλα αυτά η θέση της στην πρώτη ταχύτητα όλο και συχνότερα αμφισβητείται από το Βερολίνο, παρά τις άοκνες προσπάθειες του Σαρκοζύ να διατηρήσει ζωντανό τον γαλλο-γερμανικό άξονα, υποστηρίζοντας για παράδειγμα – και παρέχοντας νομιμοποίηση με αυτό τον τρόπο – ακόμη και τις πιο επιθετικές και διχαστικές γερμανικές προτάσεις, όπως την ελεγχόμενη χρεοκοπία. Τελευταίο κρούσμα και πλήρως δηλωτικό της υποταγής του στο Βερολίνο ήταν η δημόσια αποκήρυξη από το Παρίσι της πρότασης έκδοσης ευρω-ομολόγου. Ο Σαρκοζύ επανέλαβε αυτή τη θέση από τη γερμανική πόλη Φράιμπουργκ την Παρασκευή, παρουσία της γερμανίδας καγκελαρίου, όπου έγινε επίσης γνωστό ότι στην κρίσιμη σύνοδο κορυφής της επόμενη εβδομάδας Βερολίνο και Παρίσι θα εμφανιστούν με κοινές θέσεις. Καλύτερα, ότι το Παρίσι προκειμένου να παραμείνει στην πρώτη ταχύτητα θα δώσει γη και ύδωρ στο Βερολίνο, που νιώθει πια να μην έχει την ανάγκη του γαλλογερμανικού άξονα, στο πλαίσιο του οποίου με τα κονδύλια του αγόραζε πολιτική νομιμοποίηση και λήθη για τα ναζιστικά εγκλήματα.

Στην άλλη, τη δεύτερη ταχύτητα ανήκουν πρώτα και κύρια όλες οι υπερχρεωμένες χώρες: Αρχικά η Ελλάδα. Μετά η Ιρλανδία, που είναι η δεύτερη χώρα η οποία εντάχθηκε στο σφαγείο του «μηχανισμού διάσωσης» δανειζόμενη 85 δισ. ευρώ για να σωθούν οι ξένοι πιστωτές της, που είναι το ζητούμενο όλων αυτών των παρεμβάσεων. Προς επίρρωση η ακόλουθη «ομολογία» από τους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς της Τετάρτης: «Στο τέλος του 2009 οι κοινές απαιτήσεις των γαλλικών και γερμανικών τραπεζών από τα 4 πιο ευπρόσβλητα μέλη της ευρωζώνης ήταν αντίστοιχα 15% και 16% του ΑΕΠ τους. Για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, ως ομάδα, στο 14% του ΑΕΠ τους… Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι Ιρλανδοί “πείστηκαν” να διασώσουν τους κύριους πιστωτές των τραπεζών τους σε βάρος των φορολογουμένων τους», καταλήγει η εφημερίδα υποδεικνύοντας για χάρη τίνων μειώθηκαν κατά 4% οι συντάξεις, κατά 10 ευρώ την εβδομάδα τα επιδόματα παιδιών και κατά 1 ευρώ το ελάχιστο ωρομίσθιο. Κάνοντας μια παρένθεση αξίζει να αναφέρουμε πως, σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τον Οκτώβρη του 2008 μέχρι τώρα οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν απορροφήσει από τα κράτη 4,589 τρισ.  ευρώ, το 76% από τα οποία είχε την μορφή εγγυήσεων. Επίσης, με βάση ανακοινώσεις της προηγούμενης εβδομάδας, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα από τον Μάιο οπότε κορυφώθηκε η κρίση έχει αγοράσει ομόλογα ύψους 69 δισ. ευρώ από τις υπερχρεωμένες χώρες. Στην ίδια δεύτερη ταχύτητα εντός της ευρωζώνης περιλαμβάνεται επίσης η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία και όχι μόνο. Σε μια επικίνδυνη υποτροπή της κρίσης δανεισμού η δεύτερη ταχύτητα της ΕΕ διευρύνεται ολοένα και περισσότερο περιλαμβάνοντας επιπλέον χώρες. Τελευταίο κρούσμα, για παράδειγμα, το Βέλγιο, λόγω όχι μόνο του υψηλού του δημόσιου χρέους αλλά και της χρόνιας πολιτικής κρίσης.

Η έκδοση του ευρω-ομολόγου κατά τους υποστηρικτές της πρότασης θα απέτρεπε την μετάδοση της κρίσης δημιουργώντας ένα τείχος προστασίας των οικονομιών της ευρωζώνης. Η αντίδραση της Γερμανίας παρότι μπορούσε να προβλεφθεί οδήγησε σε νέα ύψη την διαμάχη στο εσωτερικό της ευρωζώνης. Συγκεκριμένα, το Βερολίνο απέρριψε την πρόταση υποστηρίζοντας τυπικά ότι για κάτι τέτοιο απαιτείται αλλαγή των συνθηκών. Επί της ουσίας υποστήριξε ότι από τη στιγμή που η έκδοση ευρω-ομολόγου θα οδηγούσε σε ένα ενιαίο επιτόκιο δανεισμού για τις χώρες της ευρωζώνης, στο μέσο του χαμηλότατου γερμανικού και των πολύ υψηλών επιτοκίων των υπερχρεωμένων χωρών, αυτόματα θα σήμαινε επιπλέον βάρη για τους γερμανούς φορολογούμενους που θα έβλεπαν το κόστος δανεισμού τους να αυξάνεται. «Χρειαζόμαστε κίνητρα και κυρώσεις», υποστήριξε ο γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, στην ίδια εφημερίδα παίρνοντας θέση απέναντι στην πρόταση έκδοσης ευρω-ομολόγου. Τα κίνητρα προφανώς αφορούν τα χαμηλά επιτόκια δανεισμού και οι κυρώσεις τα τοκογλυφικά επιτόκια που πληρώνουν οι υπερχρεωμένες χώρες τα οποία μάλιστα καταρρίπτουν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, κινούμενα στα υψηλότερα επίπεδα από την ένταξή τους στην ευρωζώνη. Η απάθεια της Γερμανίας οδήγησε τον Γιούνκερ σε μια εντελώς ασυνήθιστη αντίδραση, καθώς την κατηγόρησε μια μέρα μετά, σε γερμανική μάλιστα εφημερίδα, ότι απέρριψε την πρότασή τους πριν καν την μελετήσει, ενώ επέκρινε την Γερμανία ότι χειρίζεται τις ευρωπαϊκές υποθέσεις με «λίγο απλοϊκό» και «μη-ευρωπαϊκό τρόπο».

Το επεισόδιο μεταξύ Γιούνκερ και Βερολίνου έχει ιδιαίτερη σημασία στον βαθμό που ο πρόεδρος του Γιούρογκρουπ έχει μέχρι στιγμής υπηρετήσει τα γερμανικά συμφέροντα με τον πιστό τρόπο. «Το στοιχείο της έκπληξης από τη λογομαχία με τον Γιούνκερ προέρχεται απ’ το ότι θεωρούταν παραδοσιακά στενός σύμμαχος της Γερμανίας», ανέφερε την Πέμπτη η βρετανική εφημερίδα από τις στήλες της οποίας ξεκίνησε η αντιπαράθεση και η οποία συνεχίστηκε στη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης την Δευτέρα και την Τρίτη, όπου η απάντηση της Γερμανίας προσέλαβε και πιο επίσημο χαρακτήρα. Εκεί το Βερολίνο απέρριψε και επίσημα τις δύο προτάσεις που διατυπώθηκαν για να δοθεί μια άμεση λύση στην κρίση χρέους: η έκδοση ευρω-ομολόγου και η αύξηση του ποσού των 440 δισ. ευρώ με το οποίο προικοδοτήθηκε ο «μηχανισμός διάσωσης», πρόταση που έρχεται να προλάβει τα χειρότερα: ένα ντόμινο πτωχεύσεων για το οποίο σήμερα δεν υπάρχουν τα αναγκαία μέσα για να το σταματήσουν. Εντελώς χαρακτηριστική είναι για παράδειγμα η περίπτωση της Ισπανίας, καθώς το δημόσιο χρέος της μπορεί να κινείται στο φαινομενικά ακίνδυνο ποσοστό του 53,2% του ΑΕΠ (χαμηλότερο ακόμη και από το αντίστοιχο γερμανικό που φθάνει το 73,4%) ωστόσο το 2009 αντιστοιχούσε σε 561 δισ. ευρώ. Το δε ιταλικό δημόσιο χρέος (που είναι υψηλό και ως ποσοστό φθάνοντας το 116%) είναι υπερτριπλάσιο του ισπανικού και ανερχόταν σε 1,764 τρισ.! Πρόκειται για ποσά τα οποία προκαλούν ζάλη. Μπροστά τους μάλιστα η «ελληνική κρίση» (με ένα δημόσιο χρέος που το 2009, βάση της τελευταίας επικαιροποίησης της Γιούροστατ στις 15 Νοέμβρη, έφθανε «μόνο» τα 298 δισ.) μοιάζει με πταίσμα…

Η κρίση στην ευρωζώνη επομένως, που θα κορυφωθεί την επόμενη εβδομάδα όταν στη σύνοδο κορυφής η Γερμανία θα επιβάλλει το σχέδιο ελεγχόμενης χρεοκοπίας, πυροδοτείται από τους ιμπεριαλιστικούς, επιθετικούς σχεδιασμούς  της Γερμανίας που αφού εκμεταλλεύτηκε τις περιφερειακές αγορές στο πλαίσιο της ΟΝΕ τώρα τις πετάει στον Καιάδα της κρίσης, υπονομεύοντας την αξιοπιστία του ευρώ και επίσης και επίσης τη σταθερότητα και τη συνοχή της ευρωζώνης. Γι’ αυτό το λόγο εξεγείρονται οι παραδοσιακοί της σύμμαχοι. Αυτό το ρευστό περιβάλλον από την άλλη αποτελεί το πιο κατάλληλο έδαφος για τους εργαζόμενους και την Αριστερά να θέσουν άμεσα το αίτημα εξόδου από το ευρώ και την ΟΝΕ, μαζί με την παύση πληρωμών του δημοσίου χρέους, την εθνικοποίηση τραπεζών και επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας και την επιβολή φραγμών στην κίνηση κεφαλαίων, ως άμεσων στόχων για την επίλυση της κρίσης προς όφελος των εργαζομένων.

Αρέσει σε %d bloggers: