Παρατείνει τη στάση πληρωμών δημοσίου χρέους η Ουκρανία

ukrΤα νέα από τη διαμάχη των κρατών με τους πιστωτές ανά τον κόσμο μόνο αισιοδοξία δεν προκαλούν για όσους αρνούνται την άνευ όρων παράδοση τους στους δανειστές. Η απόφαση της νέας δεξιάς κυβέρνησης της Αργεντινής υπό τον Μαουρίσιο Μάκρι να αποπληρώσει «πλήρως και εγκαίρως» ακόμη κι εκείνο το χρέος στο οποίο ίσχυε η στάση πληρωμών, όπως κι η απόφαση της Κούβας να ρυθμίσει το χρέος που αρνιόταν να αναγνωρίσει από τη δεκαετία του ’80 αναμφισβήτητα ενισχύουν τα επιχειρήματα όσων θεωρούν την υποταγή στους πιστωτές μονόδρομο.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Υπάρχουν όμως κι άλλα παραδείγματα που, για όποιον προτίθεται να αξιοποιήσει την εμπειρία τους, δείχνουν ότι ένα κράτος διατηρεί το δικαίωμα να κηρύξει στάση πληρωμών απέναντι στους δανειστές του μονομερώς μάλιστα. Χωρίς δηλαδή να εξασφαλίσει την εκ των προτέρων σύμφωνη γνώμη τους (όπως έκανε η Ελλάδα το 2012 όταν ανέθεσε στους πιστωτές το σχεδιασμό της αναδιάρθρωσης, κι ετοιμάζεται να κάνει πάλι). Συνέβη αυτό μάλιστα χωρίς η συγκεκριμένη απόφαση να συνοδευτεί από αντίποινα και κυρώσεις της διεθνούς κοινότητας και σχετικών οργανισμών!

Η χώρα που προχώρησε στην παύση πληρωμών του εξωτερικού της χρέους είναι η Ουκρανία κι η χώρα που θίγεται από την απόφαση δεν είναι άλλη από τη Ρωσία! Ο νόμος που παρατείνει την παύση πληρωμών η οποία έληγε την 1η Ιουλίου 2016 ψηφίστηκε από την ουκρανική βουλή στις 12 Απριλίου και υπογράφτηκε από τον πρόεδρο της χώρας, Πέτρο Ποροσένκο, την Τετάρτη 4 Μαΐου. Το δάνειο συνολικού ύψους 15 δισ. ευρώ είχε υπογραφτεί το 2013 από τον τότε πρόεδρο της χώρας Βίκτορ Γιανουκόβιτς και το ρώσο πρόεδρο Βλαδίμιρ Πούτιν, με την πρώτη του δόση να πρέπει να αποπληρωθεί τον Δεκέμβριο του 2015. Η πληρωμή ποτέ δεν έγινε κι ούτε πρόκειται να γίνει σύντομα αν κρίνουμε από την ανοχή που επιδεικνύει η Δύση απέναντι στην απροθυμία του Κιέβου να εξοφλήσει τις διεθνείς υποχρεώσεις του. Εντυπωσιακή επίσης είναι κι η αδιαφορία των διεθνών οργανισμών απέναντι στις διεκδικήσεις της Μόσχας, όπως κατατέθηκαν στο Ανώτατο Δικαστήριο του Λονδίνου, όπου η Ρωσία ζήτησε την έντοκη αποπληρωμή του χρέους. Η ασυνήθιστη ενθάρρυνση της Δύσης απέναντι στο Κίεβο για την αθέτηση των δανειακών του υποχρεώσεων απορρέει προφανώς από το γεγονός ότι ο άμεσα θιγμένος είναι η Μόσχα.

Ακόμη κι έτσι όμως το παράδειγμα της Ουκρανίας δείχνει ότι η αποπληρωμή του δημόσιου εξωτερικού χρέους δεν αποτελεί αδήριτη αναγκαιότητα ή «υπόθεση τιμής» για ένα κράτος όπως είχε πει στο παρελθόν ο υπουργός Οικονομικών του Γ. Παπανδρέου, Γ. Παπακωνσταντίνου, αλλά εναπόκειται στο ίδιο το κράτος αν και πότε θα αποπληρώσει το χρέος του. Ο δρόμος επομένως είναι ανοιχτός…

Δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στην εφημερίδα Πριν στις 8 Μαΐου 2016

Όχι μόνο πολιτικό αλλά και οικονομικό προτεκτοράτο η Ουκρανία

mihail-saakasviliΈνα ποτήρι νερό στα μούτρα και μια έκρηξη οργής που συμπυκνώθηκε στη φράση «άντε στο διάολο εξαφανίσου από τη χώρα μου» ήταν η απάντηση του ουκρανού υπουργού Εσωτερικών, Άρσεν Αβάκοβ, στον Μιχαήλ Σαακασβίλι που αφού έφυγε διωγμένος από τη Γεωργία, όπου πλέον καταζητείται για ακραίες περιπτώσεις διασπάθισης δημόσιου χρήματος, την τελευταία διετία στην Ουκρανία αποτελεί ακλόνητη σταθερά του πολιτικού συστήματος.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Ο υπουργός Εσωτερικών δεν ήταν κι ο μοναδικός κυβερνητικός που εξανέστη με τα έργα και τις ημέρες του ανθρώπου που οδήγησε σε πόλεμο τη Γεωργία με την Ρωσία το 2008, κατ’ εντολή των αμερικάνων νεοσυντηρητικών. Πυρ και μανία έγινε εναντίον του ακόμη κι ο ουκρανός πρωθυπουργός Αρσένιι Γιάτσενουκ, που χαρακτήρισε δημόσια τον Σαακασβίλι «κλόουν». Κι ας ήταν αυτός που διόρισε τον «αμερικάνο φίλο» κυβερνήτη στην Οδησσό, ρίχνοντας όχι απλά λάδι αλλά τόνους πυρίτιδας, με αυτή του την κίνηση, στη φωτιά των ρωσο-ουκρανικών σχέσεων. Τώρα όμως που η δημοτικότητα του Γιατσενούκ έχει πέσει στο ναδίρ, καθώς αδυνατεί να εξασφαλίσει την κυβερνητική ενότητα όπως φάνηκε από την απροθυμία του κυβερνητικού συνασπισμού να ψηφίσει τον προϋπολογισμό με τα ακραία μέτρα λιτότητας που ζήτησε το ΔΝΤ ως όρο για την χρηματοδότηση της χώρας με 40 δισ. ευρώ, ενώ αντίθετα η δημοτικότητα του Σαακασβίλι έχει εκτιναχθεί στα ύψη, ο εκλεκτός των Αμερικάνων αποτελεί κόκκινο πανί ακόμη και για τους εξωνημένους ουκρανούς πολιτικούς.

ΗΠΑ και ΕΕ αντίθετα φαίνεται πως δύο χρόνια μετά την ανατροπή του εκλεγμένου προέδρου Βίκτορ Γιανούκοβιτς δίνουν ανεπιφύλακτα το χρίσμα στον εκλεκτό του Λευκού Οίκου για να ηγηθεί της Ουκρανίας και να χειρισθεί εν λευκώ όλες τις αναδιαρθρώσεις που έχουν δρομολογηθεί για να αποσπασθεί η χώρα οριστικά από τη Ρωσία και να προσδεθεί οργανικά στη Δύση. Κίνηση ματ σε αυτή την πορεία είναι η ενεργοποίηση της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Ουκρανίας και ΕΕ από την 1η Ιανουαρίου, καθώς ήδη έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις, όπως για παράδειγμα την εκδίωξη της Ουκρανίας από τη ζώνη ελεύθερου εμπορίου των χωρών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, με πρωτοβουλία του Κρεμλίνου. Αντίδραση αναγκαστική και αναμενόμενη καθώς σε αντίθετη περίπτωση η οικονομική ολοκλήρωση της Μόσχας θα κατακλυζόταν από αδασμολόγητα ευρωπαϊκά προϊόντα. Από δω και πέρα όμως στα ουκρανικά προϊόντα θα επιβάλλονται δασμοί ύψους 6% για να εισαχθούν στη Ρωσία και το οικονομικό της μπλοκ, αποκόβοντας την βίαια και οριστικά μετά την διακοπή που επήλθε το 2014-2015 από μια αγορά με την οποία είχε χτίσει επί χρόνια πολλαπλές συμπληρωματικότητες. Ωστόσο, η οικονομική ένταξη της Ουκρανίας στη Δύση, που προωθείται επίσης με υπογραφή διμερών συμφωνιών για ελεύθερες συναλλαγές με χώρες όπως ο Καναδάς, το Ισραήλ, κ.α. θα σημάνει την εξαθλίωση του πληθυσμού της!

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Πριν στις 3 Ιανουαρίου 2016

Νόμος του ΔΝΤ είναι το δίκιο των Αμερικάνων (Πριν, 13/12/2015)

ukΤην οργισμένη αντίδραση της Ρωσίας προκάλεσε η πρωτοβουλία των Αμερικάνων να αλλάξουν ένα θεμελιώδες άρθρο του καταστατικού του ΔΝΤ, βάσει του οποίου ως τώρα ο διεθνής ιμπεριαλιστικός οργανισμός διέκοπτε με τη μία τη χρηματοδότηση σε μία χώρα αν σταματούσε να εξυπηρετεί το δημόσιο χρέος της απέναντι σε επίσημους πιστωτές (δηλαδή κράτη και οργανισμούς σε αντιδιαστολή με τους ιδιώτες πιστωτές). Ο συγκεκριμένος όρος έθετε μια διαχωριστική γραμμή μεταξύ των πιστωτών απαγορεύοντας επί της ουσίας την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους που διακρατούν κράτη ή θεσμοί.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Σε αυτό το πλαίσιο, το γενναίο κούρεμα των ελληνικών ομολόγων τον Μάρτιο του 2012 δε συνοδεύτηκε από κούρεμα των ομολόγων ή των χρεών της ΕΚΤ, του ΔΝΤ και των κρατών μελών της ευρωζώνης.

Η απόφαση του ΔΝΤ ωστόσο, όπως ανακοινώθηκε από τον εκπρόσωπο Τύπου του, Τζέρεμι Ράις, στην πράξη δεν αφορά όλα τα κράτη αλλά μόνο ένα, τη …Ρωσία! Η αλλαγή του καταστατικού του ΔΝΤ ήρθε να εξασφαλίσει τη συνέχιση της χρηματοδότησης της Ουκρανίας μετά την πολιτικά υποκινούμενη απόφασή του Κιέβου να αρνηθεί την αποπληρωμή του χρέους ύψους 3 δισ. δολ. που είχε αναλάβει από τη Ρωσία το Δεκέμβριο του 2012 ο πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς λίγο πριν ξεσπάσει το φασιστικό κίνημα του Μεϊντάν κι ενώ η μάχη της Μόσχας να αποτρέψει την υπαγωγή της Ουκρανίας στην ΕΕ βρισκόταν στο αποκορύφωμά της. Γι’ αυτό το λόγο δάνεισε την Ουκρανία με προνομιακό επιτόκιο ύψους 5%, όταν στην πράξη η χώρα ήταν εκτός αγορών. (Αν είχε βγει ή την είχαν βγάλει είναι άλλο θέμα…)

Η απόφαση του πρωθυπουργού Αρσένι Γιατσενούκ να μη δεχθεί τη διευθέτηση που πρότεινε η Μόσχα για 3ετή αποπληρωμή και να συμπεριλαμβάνει το ρωσικό δάνειο στα χρέη που επέβαλε 20% κούρεμα και 4ετή επιμήκυνση της λήξης τους, δεν εντάσσεται σε μια συνολική απόφαση μονομερούς – κυριαρχικής παύσης πληρωμών, που θα άξιζε αναγνώρισης, ακόμη κι αν ζημιωνόταν η Ρωσία. Μάρτυρας, το γεγονός ότι το πρόσφατο δάνειο των ΗΠΑ, παρότι δεν ήταν διακρατικό καθώς δόθηκε μέσω της USAID, ούτε που διανοήθηκε το Κίεβο να το κουρέψει. Πρόκειται επομένως για μια πράξη εκδικητική, υπαγορευμένη από την Ουάσινγκτον, που έρχεται να τιμωρήσει τη Ρωσία για την βοήθεια που παρείχε στο προηγούμενο καθεστώς και τη στήριξη που προσφέρει σήμερα στις ρωσόφωνες ανατολικές επαρχίες.

Η απόφαση αυτή ωστόσο του ΔΝΤ καταρρακώνει παραπέρα το κύρος του, που ούτως ή άλλως βρίσκεται στα Τάρταρα, καθώς αποδεικνύει ότι είναι μακρύ χέρι των Αμερικανών, που ως αποστολή του δεν έχει μόνο να διευκολύνει την επίθεση του κεφαλαίου. Στόχος του επίσης είναι να υπηρετεί και να προάγει τα αμερικανικά συμφέροντα στο πλαίσιο του παγκόσμιου ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού.

Διαγραφή χρέους της Ουκρανίας, ανταμοιβή για τις υπηρεσίες της (Πριν, 21/6/2015)

ukrΔεν κράτησε για πολύ η ανακούφιση που πρόσφερε η διαβεβαίωση του Κιέβου, ότι θα εξοφλήσει κανονικά το «κουπόνι» αξίας 75 εκ. δολ. που έληγε στις 21 Ιουνίου από το δάνειο που είχε λάβει από την Ρωσία ύψους 3 δισ. δολ. Κι αυτό όχι γιατί διαλύονται τα σύννεφα πάνω από τον ουρανό της Ουκρανίας περί ενδεχόμενης αποκήρυξης μέρους του χρέους της, αλλά γιατί, αντίθετα, οι ανησυχίες αυτές επιβεβαιώνονται με κάθε επισημότητα κι η αποκήρυξη θα γίνει με την έγκριση αν όχι την καθοδήγηση των διεθνών οργανισμών και των δυτικών κρατών που έχουν αναλάβει την προστασία της Ουκρανίας.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Το δημοσίευμα των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς στις 11 Ιουνίου ήταν χαρακτηριστικό: «Η Ουκρανία μάχεται για την επιβίωσή της ως ανεξάρτητο κράτος. Η πιο άμεση από τις πολυάριθμες προκλήσεις που αντιμετωπίζει είναι να μειώσει τα δις. δολαρίων δανειακών υποχρεώσεων της προς τους ομολογιούχους του ιδιωτικού τομέα. Η επίλυση αυτού του ζητήματος είναι ουσιώδης για να καταφέρει η κυβέρνηση του Κιέβου να αντιμετωπίσει την ρωσική επιθετικότητα στα ανατολικά της χώρας. Δυστυχώς, οι πιστωτές της Ουκρανίας αντιστέκονται σε μια διαγραφή χρέους, μια στάση που είναι απαράδεκτη… Καθώς συμμετέχει σε ένα πόλεμο δι’ αντιπροσώπων με την Ρωσία, το Κίεβο δεν αντέχει να δαπανήσει σχεδόν 5% του ΑΕΠ του για πληρωμές τόκων. Το Κίεβο ζητά 40% κούρεμα επί της αξίας των ομολόγων. Οι πιστωτές, υπό την ηγεσία της επενδυτικής εταιρείας Φράνκλιν Τέμπλετον, αντιστέκονται στο κούρεμα. Οι ομολογιούχοι πρέπει να υποχωρήσουν. Έχουν μια ηθική υποχρέωση να συμφωνήσουν σε μια αναδιάρθρωση που μειώνει το χρέος της Ουκρανίας σε βιώσιμα επίπεδα»! Το άρθρο κλείνει με έναν εκβιασμό: «Αν δεν επιτευχθεί συμφωνία, η Ουκρανία δικαιούται να αυξήσει την πιθανότητα κήρυξης παύσης πληρωμών στην εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους»!!!

Η έκπληξη για την ευκολία με την οποία η Δύση προκρίνει την διαγραφή μέρους του χρέους της Ουκρανίας μεγαλώνει αν λάβουμε επίσης υπ’ όψη μας ότι το δημόσιο χρέος της χώρας, ήταν 71,2% (93 δισ. δολ.) στο τέλος του 2014, από 40,6% (73 δισ.) έναν χρόνο πριν. Επίπεδο, δηλαδή, χαμηλότερο ακόμη κι από το μέσο όρο της ευρωζώνης (91,9%), ακόμη κι από της Γερμανίας (74,7%)!

Όσο κι αν επιχειρήθηκε να δικαιολογηθεί η μονομερής επί της ουσίας διαγραφή μέρους του δημόσιου χρέους στη βάση της κατάρρευσης των δημόσιων οικονομικών της λόγω του εμφυλίου (18 μονάδες μειώθηκε το ΑΕΠ της το πρώτο τρίμηνο του 2015 σε ετήσια βάση) η πραγματική αιτία πρέπει να αναζητηθεί στην πολύπλευρη στήριξη που παρέχει η Δύση στο φιλοναζιστικό καθεστώς του Κιέβου. Πλευρά αυτής της στήριξης ήταν κι η συμφωνία με το ΔΝΤ ύψους 17,5 δις. δολ., η οποία συνοδεύτηκε από 7,5 δις. δολ. επιπλέον διμερή βοήθεια, κάτι σαν επιβράβευση του νέου καθεστώτος.

Στο υπόβαθρο αυτής της στήριξης βρίσκεται ο ρόλος προμαχώνα που έχει ανατεθεί στην Ουκρανία εκ μέρους των ΗΠΑ και της ΕΕ στο πλαίσιο της κλιμακούμενης σύγκρουσης τους με την Μόσχα. Έτσι, αυτές ακριβώς οι χώρες που σε πλείστες άλλες περιπτώσεις επικαλούνται τον «ηθικό κίνδυνο» που θα προκαλούσε μια αθέτηση χρέους ή προβάλλουν την ηθική υποχρέωση της αποπληρωμής των δημοσίων (κι όχι φυσικά των ιδιωτικών) χρεών, στην προκειμένη περίπτωση, όπως ακριβώς είχε συμβεί και με το Ιράκ πολύ πρόσφατα, αποδέχονται την διαγραφή του, ανταμείβοντας το νέο καθεστώς…

Παίζουν με τη φωτιά οι Αμερικανοί στην Ουκρανία (Πριν, 26/4/2015)

sel 24 vasiΣε επικίνδυνη κλιμάκωση οδηγείται η ένταση στην ανατολική Ευρώπη με την μια χώρα μετά την άλλη να δείχνει τα δόντια της στη Ρωσία. Τελευταίο κρούσμα η Πολωνία που ανακοίνωσε την αγορά πυραύλων Πάτριοτ και 50 ελικοπτέρων πολλαπλών χρήσεων (συνολικής αξίας 9 δισ. δολ.), ενώ θέμα χρόνου είναι και μια επιπλέον παραγγελία μαμούθ μαχητικών ελικοπτέρων που θα αντικαταστήσει τα απαρχαιωμένα ρωσικά που διαθέτει. Η αγορά των πυραύλων Πάτριοτ σφίγγει ακόμη περισσότερο την θηλιά γύρω από τη Ρωσία, στρατηγική που υλοποιείται πλέον και με την παρουσία του αμερικάνικου στρατού στο ουκρανικό έδαφος παραβιάζοντας την  Συμφωνία Μινσκ 2 που υπογράφτηκε τον Φεβρουάριο.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η Ουάσινγκτον προφανώς το αρνείται υποστηρίζοντας ότι οι αμερικάνοι εκπαιδευτές παραμένουν στο δυτικό μέρος της χώρας, απέχοντας συστηματικά από κάθε ανάμειξη τους στις μάχες που διεξάγονται στο ανατολικό. Ενώ, επιτίθενται στην Μόσχα κατηγορώντας την ότι συγκεντρώνει στρατεύματα και αντιαεροπορικά συστήματα κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία. Πρόκειται για κατηγορίες που, ανεξάρτητα της ευστάθειάς τους, διαμορφώνουν τους όρους για τις διαπραγματεύσεις που έχουν ήδη ξεκινήσει στην ΕΕ και θα ολοκληρωθούν τον Ιούλιο, με επίδικο την τύχη των κυρώσεων. Δεδομένων των πιέσεων από Γαλλία και Ιταλία για χαλάρωση, τουλάχιστον, του εμπάργκο οι ΗΠΑ ρίχνουν λάδι στη φωτιά ώστε έγκαιρα να τερματιστεί κάθε τέτοια συζήτηση κι η συνέχιση του εμπάργκο να είναι αυτονόητη.

Οι κίνδυνοι που εγκυμονούνται για την σταθερότητα υπογραμμίζονται από την μαζική εισβολή στην ουκρανική κυβέρνηση αμερικανοσπούδαστων Ουκρανικής καταγωγής, όπως έδειξε πρόσφατο ρεπορτάζ των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, οι οποίοι διατηρούν αυτοτελείς δεσμούς με την Ουάσινγκτον. Πρόκειται για σχέσεις που αποδεδειγμένα …αντέχουν στον χρόνο. Χαρακτηριστική περίπτωση η Ναταλί Γιαρέσκο, απόφοιτη του Χάρβαρντ, που εργάστηκε στο αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, στη συνέχεια στην πρεσβεία των ΗΠΑ στο Κίεβο, κι από κει σε υποκαταστήματα ξένων τραπεζών, στο Κίεβο πάντα, με τελευταίο σταθμό της το υπουργείο Οικονομικών. Ήταν αυτή μάλιστα που διαπραγματεύτηκε (σχήμα λόγου το τελευταίο) με το ΔΝΤ το δάνειο 17,5 δισ. δολ., κυρίως όμως ανέλαβε την επιβολή των δρακόντειων όρων του ΔΝΤ: περικοπές δαπανών, κατάργηση των κρατικών επιδοτήσεων στο φυσικό αέριο, κλπ. Από τις γειτονικές Βαλτικές δημοκρατίες προέρχεται ο υπουργός Οικονομίας, ενώ δική τους ομάδα στο κυβερνητικό συμβούλιο έχουν οι Γεωργιανοί που διαθέτουν τρία χαρτοφυλάκια (υπουργός Υγείας, αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης και αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών) και μια κορυφαία εκπροσώπηση: τον ίδιο τον πρώην πρόεδρο και μεγάλο τυχοδιώκτη Μικαΐλ Σαακασβίλι, που ξεκίνησε τον πόλεμο με την Ρωσία το 2008 για να φύγει άρον – άρον από την Τιφλίδα το 2013 αντιμετωπίζοντας κακουργηματικές κατηγορίες. Τώρα είναι άτυπος σύμβουλος του ουκρανού προέδρου Πέτρο Ποροσένκο. Η ανασφάλεια δε που νιώθει ο ουκρανός πρόεδρος έναντι των ομοεθνών του είναι τέτοια ώστε ακόμη κι φύλαξή του έχει ανατεθεί σε αμερικανούς πεζοναύτες, όπως φαίνεται στην φωτογραφία.

Η πλειοψηφία, οριακή έστω, των ξένων διαβατηρίων έναντι των εθνικών ταυτοτήτων στο ουκρανικό υπουργικό συμβούλιο προοιωνίζεται τα χειρότερα για τις σχέσεις της Ουκρανίας με την Ρωσία και την επόμενη μέρα των ανατολικών περιοχών που έχουν ήδη αποσχισθεί, σχηματίζοντας τις Λαϊκές Δημοκρατίες, δεδομένου ότι πρόκειται για αδίστακτους εντολοδόχους που δεν έχουν την παραμικρή αναστολή. Τα «κατορθώματα» του Σαακασβίλι που δεν δίστασε να συγκρουστεί με τη Ρωσία, κατ’ εντολή του αμερικανικού πενταγώνου, προϊδεάζουν για τη επόμενη μέρα…