Home » Posts tagged 'ΟΗΕ'

Tag Archives: ΟΗΕ

Με τη γραμμή των πιστωτών η Ελλάδα στην απόφαση του ΟΗΕ για το χρέος (Πριν, 13/9/2015)

SEL 24 VASIΗ στάση της Ελλάδας στη ψηφοφορία που διεξήχθη στις 10 Σεπτεμβρίου 2015 στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ θύμιζε έναν όμηρο μελλοθάνατο που εμφανίζεται μπροστά του ως από μηχανής θεός η δυνατότητα να δραπετεύσει κι αυτός αδιαφορεί! Γυρίζει την πλάτη του, συνεχίζοντας να δηλώνει υποταγή στους δεσμώτες του με την ελπίδα να ανταμειφθεί για τη δουλικότητά του…

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η πρόταση που κατατέθηκε προς ψήφιση από την Αργεντινή με τον τίτλο «βασικές αρχές για τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης δημόσιου χρέους» (εδώ το προσχέδιο) αποτελεί ένα σοβαρό πλήγμα στην κερδοσκοπία που δραστηριοποιείται στην αγορά ομολόγων, τα περίφημα αρπακτικά κεφάλαια, καθώς θωρακίζει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών, έστω κι αν όπως κάθε απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ (αντίθετα με ό,τι συμβαίνει με τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας) δεν έχει δεσμευτικό περιεχόμενο. Επί της ουσίας νομιμοποιεί τις μονομερείς ενέργειες των κρατών! Τι άλλο μπορεί να σημαίνει η διατύπωση: «ένα κυρίαρχο κράτος έχει το δικαίωμα να σχεδιάζει τις μακροοικονομικές του πολιτικές, περιλαμβανομένης της αναδιάρθρωσης του δημοσίου χρέους του, που δεν θα πρέπει να ματαιώνεται ή να παρεμποδίζεται από καταχρηστικά μέσα;»

Ο ριζοσπαστικός χαρακτήρας της πρότασης, που ψηφίστηκε τελικά με 136 θετικές ψήφους, 6 αρνητικές (ΗΠΑ, Γερμανία, Καναδάς, Αγγλία, Ιαπωνία και Ισραήλ) και 41 αποχές (μεταξύ των οποίων και τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ), φάνηκε από την λυσσαλέα αντίδραση της ΕΕ. Σε έγγραφο του Συμβουλίου Υπουργών (Ecofin) που κυκλοφόρησε (εδώ μπορείτε να το διαβάσετε) παρουσιάζονται οι λόγοι για τους οποίους τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν πρέπει να ψηφίσουν την πρόταση. Επί της ουσίας είναι οι λόγοι για τους οποίους διαφωνεί η Γερμανία κι η Αγγλία. Για παράδειγμα προβάλλεται ως αιτία διαφωνίας η αμφισβήτηση του προνομιακού καθεστώτος που χαίρουν ορισμένοι πιστωτές, δηλαδή το ΔΝΤ κι ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας. Η ακύρωση ωστόσο αυτού του νεοαποικιακού καθεστώτος μόνο οφέλη θα κόμιζε για την Ελλάδα, καθώς θα επέτρεπε το κούρεμα του χρέους στο ΔΝΤ σήμερα και στον ΕΜΣ αύριο. Επιπλέον δεν αναγνωρίζεται ως πεδίο λύσης τέτοιων θεμάτων ο ΟΗΕ για να προκριθεί το ΔΝΤ κι η ΕΕ, όπου η Ελλάδα έχει υποστεί τις πιο εξοντωτικές τιμωρίες με τον μανδύα της λύσης της κρίσης χρέους.

Ενδεικτικό στοιχείο της απήχησης που συνάντησε η πρόταση της Αργεντινής είναι η επιστολή οικονομολόγων (μεταξύ των οποίων οι Γ. Βαρουφάκης, Τζ. Γκαλμπρέιθ, Τ. Πικετί, Μ. Ουσόν, κ.α.) που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Γκάρντιαν (εδώ η επιστολή) με την οποία ζητούν από τα ευρωπαϊκά κράτη να υποστηρίξουν τη σχετική πρόταση.

Ωστόσο, υπουργείο Εξωτερικών και Οργανισμός Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους για να δικαιολογήσουν την υποταγή της Ελλάδας στα συμφέροντα της Γερμανίας, μέσω της αποχής, πρόβαλλαν ότι το ελληνικό χρέος δεν έχει σχέση με τα χρέη άλλων χωρών κι ότι αυτά τα θέματα αφορούν αναπτυσσόμενες χώρες, όπως η Αργεντινή. Πρόκειται για κατάφωρα ψέματα! Η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει το ίδιο πρόβλημα με την Αργεντινή. Η διαφορά είναι ότι η Αργεντινή επέλεξε να μην πληρώσει το 8% των ομολογιούχων που δε δέχτηκαν την αναδιάρθρωση του 2002, ενώ η Ελλάδα πληρώνει στο ακέραιο τα σχετικά ομόλογα (hold outs) συνολικής αξίας 7,67 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση Τσίπρα μάλιστα πλήρωσε δύο τέτοιες λήξεις (στις 3 Μαρτίου 2015, 83 εκ. και στις 14 Ιουλίου 2015, 115 εκ. ευρώ) παρότι περυσινή απόφαση του ΟΗΕ, πάλι με πρωτοβουλία της Αργεντινής αναγνώριζε το δικαίωμα των κυρίαρχων κρατών να προβαίνουν σε αναδιαρθρώσεις και να τις υλοποιούν μέχρι τέλους, δηλαδή να μη πληρώνουν «ακούρευτα ομόλογα». Η μεταμοντέρνα ελληνική αποικία έχει εκχωρήσει το σχετικό δικαίωμα στους πιστωτές της, πιστεύοντας ακράδαντα πως ότι είναι καλό γι’ αυτούς είναι και για την ίδια…

Advertisements

Σε διπλωματική απομόνωση το Ισραήλ (Επίκαιρα, 4-10/3/2010)

Την αυξανόμενη ανάγκη αναθέρμανσης των διπλωματικών σχέσεων της Ελλάδας με τον αραβικό κόσμο και αποστασιοποίησης της ελληνικής διπλωματίας από το Ισραήλ επιβεβαιώνει το φιάσκο που υπέστη το εβραϊκό κράτος με αφορμή την δολοφονία του Μαχμούντ αλ Μαμπχούχ στο Ντουμπάι. Γιατί, η εκτέλεση του στελέχους της Χαμάς στις 19 Ιανουαρίου από 26 πράκτορες της Μοσάντ με τη μέθοδο των ηλεκτροσόκ και του πνιγμού μπορεί επιχειρησιακά να ολοκληρώθηκε με αψεγάδιαστο τρόπο, στην πράξη όμως εξέθεσε ανεπανόρθωτα το Ισραήλ (όπως ακριβώς συνέβη και με την επιχείρηση εναντίον της Γάζας πέρυσι τον Δεκέμβριο) που από φίλους και εχθρούς όλο και συχνότερα πλέον αποκαλείται «κράτος – παρίας», που συνιστά κίνδυνο για την σταθερότητα στην περιοχή.

Η αλήθεια είναι πως κανείς δεν περίμενε ότι το Ντουμπάι θα έσπαγε τον κανόνα της σιωπής (που τόσο πολύ συνηθίζεται σε ανάλογες περιπτώσεις) και θα έδινε στη δημοσιότητα στιγμιότυπα από τις κάμερες ασφαλείας με τα πρόσωπα των δραστών. Κατά πολλούς η στάση του Ντουμπάι αποτέλεσε την εκδίκησή του για τη χρεοκοπία στην οποία το οδήγησαν πέρυσι το Νοέμβριο τα δυτικά κερδοσκοπικά κεφάλαια, που κατά μία ερμηνεία ήταν το τίμημα που πλήρωσε για τις στενές σχέσεις του με το Ιράν και την προθυμία με την οποία συνεργαζόταν οικονομικά με το Ιράν αρνούμενο να εφαρμόσει το εμπάργκο των Δυτικών. Έτσι, οι αρχές ασφαλείας του Ιράν αποδείχθηκαν καταπέλτης. Καθώς όχι μόνο έδωσαν στη δημοσιότητα τα βίντεο και τα πλαστογραφημένα διαβατήρια των εκτελεστών, δηλώνοντας πως κατά 99% πρόκειται για πράκτορες της Μοσάντ, αλλά επίσης ζήτησαν από την Ίντερπολ να εκδώσει διεθνές ένταλμα σύλληψης για τον Μέιρ Ντεγκάν, επικεφαλής της ισραηλινής μυστικής υπηρεσίας, Μοσάντ, για την οποία το τελευταίο τεύχος του βρετανικού περιοδικού Economist αναρωτιέται στον τίτλο του, κατά πόσο πράγματι κάνει το Ισραήλ ασφαλέστερο…

Η οργή εναντίον του Ισραήλ όμως αυτή τη φορά ξεπέρασε τα όρια του αραβικού κόσμου. Η έντονη και χωρίς προηγούμενο καταδίκη από τους υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ της κλοπής και παραποίησης διαβατηρίων ευρωπαίων πολιτών και οι σκληρές αποδοκιμαστικές δηλώσεις των υπουργείων Εξωτερικών της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ιρλανδίας (που έγινε μάλιστα από την πολιορκημένη Γάζα) υποδηλώνουν πως καθησυχαστικές δηλώσεις όπως αυτή του υπουργού Βιομηχανίας του Ισραήλ, Μπινιαμίν Μπεν Ελιέζερ, ότι σε έξι μήνες κανείς δεν θα θυμάται το γεγονός, απέχουν πολύ από την πραγματικότητα. Οι λόγοι είναι πολλοί. Πρώτ’ απ’ όλα επειδή οι εξωδικαστικές εκτελέσεις, όπως επισήμως αποκαλούνται ανάλογες μαφιόζικες πρακτικές (που πριν νομιμοποιηθούν από την CIA στον βρόμικο πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, εγκαινιάστηκαν από την αστυνομία του Χίτλερ και του Πινοτσέτ) συνιστούν τη ναρκοθέτηση κάθε έννοιας δικαίου. Η επιφόρτιση των μυστικών υπηρεσιών με τα καθήκοντα του δικαστή, του εισαγγελέα και του εκτελεστή της ποινής μετατρέπει τον κόσμο σε μία ζούγκλα αυτοδικίας, όπου νόμος είναι το δίκιο του εκτελεστή και τα συμβόλαια θανάτου αποκαθιστούν την θεσμοθετημένη διαδικασία απονομής δικαιοσύνης. Τι θα συνέβαινε αν κάθε κράτος εξασφάλιζε τα εθνικά του συμφέροντα με την εκτέλεση των εχθρών του; Κι έχοντας πλήρη επίγνωση των διαφορετικών μέτρων και σταθμών που κυριαρχούν στην «διεθνή κοινότητα», δεν μπορούμε να μην μεταφέρουμε το ερώτημα συντάκτη του βρετανικού Guardian για το τι θα είχε συμβεί αν τυχόν και μια ανάλογη δολοφονία την είχε φέρει σε πέρας η μυστική αστυνομία του Ιράν, σε μεγάλο ξενοδοχείο δυτικής πρωτεύουσας, χρησιμοποιώντας πλαστογραφημένα διαβατήρια ευρωπαίων πολιτών… Πόσες φορές θα είχε ισοπεδωθεί μέχρι τώρα η Τεχεράνη;

Κατά δεύτερο, η οργή εναντίον του Ισραήλ δεν πρόκειται να κοπάσει εύκολα, επειδή οι εξωδικαστικές εκτελέσεις σε τρίτες χώρες καταστρατηγούν την έννοια της εθνικής κυριαρχίας. Όταν η κάθε Μοσάντ ή η CIA, όπως συνέβη κατ’ επανάληψη επί Μπους με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την απαγωγή του αιγύπτιου ιμάμη από το Μιλάνο της Ιταλίας, δολοφονεί και απαγάγει, τότε παραβιάζει το αυτονόητο μονοπώλιο που έχει κάθε κράτος στην απονομή δικαιοσύνης στο εσωτερικό του και αυτόματα μετατρέπεται σε προτεκτοράτο ή αποικία, που κρίνεται αναρμόδιο να εφαρμόσει το δίκαιο εντός των εθνικών του συνόρων. Η πόλη – κράτος του Ντουμπάι, προς τιμή του, απέσεισε από πάνω του αυτό τον ταπεινωτικό χαρακτηρισμό.

Κατά τρίτο, το Ισραήλ αυτή τη φορά μάλλον παραβίασε μια λεπτή γραμμή, καθώς χρησιμοποιώντας διαβατήρια Εβραίων από την Ευρώπη δεν έθεσε μόνο σε κίνδυνο τη ζωή κάθε άλλου Εβραίου (που γιατί να μη χαρακτηρίζεται στο εξής ύποπτος για πράκτορας της Μοσάντ;) αλλά και την αξιοπιστία των ίδιων αυτών ευρωπαϊκών κρατών που χρειάστηκε να αποδείξουν ότι τα (υψηλής ασφάλειας να θυμίσουμε) διαβατήρια πλαστογραφήθηκαν και δεν δόθηκαν στο ίδιο το Ισραήλ προς διευκόλυνσή του!

Τέλος, το σημαντικότερο είναι πως οι μαφιόζικες εκτελέσεις έχουν κατ’ επανάληψη αποδείξει την αναποτελεσματικότητά τους. Ας θυμηθούμε την δολοφονία με πύραυλο από ελικόπτερο Απάτσι του παραπληγικού ηγέτη της Χαμάς, Σεϊχη Γιασίν, στο αναπηρικό του καροτσάκι, την ανεξιχνίαστη μεν, αδιαμφισβήτητη ωστόσο δολοφονία του ιστορικού ηγέτη της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, Γιασέρ Αραφάτ, την αποτυχημένη επιχείρηση δολοφονίας του σημερινού ηγέτη της Χαμάς, Χαλίντ Μεσάλ, στο Αμάν της Ιορδανίας τον Σεπτέμβριο του 1997 που κατέληξε στην ταπείνωση του (και τότε) πρωθυπουργού του Ισραήλ, σιωνιστή Νετανιάχου, και τόσες, δεκάδες άλλες περιπτώσεις. Καμία δεν σηματοδότησε την αναδίπλωση των Παλαιστινίων, ούτε έφερε την ειρήνη στην Παλαιστίνη.

Αυτή τη φορά όμως κάτι αλλάζει στις σχέσεις της Δύσης με το Ισραήλ, ενδεχομένως λόγω και της εξάντλησης της υπομονής των Αμερικανών όπως φάνηκε από την αίτηση που υπέγραψαν 54 μέλη της αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων προς τον Ομπάμα, ζητώντας την άρση του αποκλεισμού της Γάζας. Η αλλαγή του κλίματος είναι ορατή δια γυμνού οφθαλμού στον Τύπο με αφορμή την δολοφονία του στελέχους της Χαμάς, που όπως αποκάλυψαν οι βρετανικοί Sunday Times είχε την έγκριση του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, που επισκέφθηκε ο ίδιος τα γραφεία της Μοσάντ για να δώσει την έγκρισή του στη δολοφονία. Έγραφε χαρακτηριστικά το πάντα προσεκτικό (λόγω του πανίσχυρου εβραϊκού λόμπι που δρα στην Ουάσιγκτον) αμερικανικό περιοδικό Time: «Οι σχέσεις του Ισραήλ με τους δυτικούς του συμμάχους αλλάζουν. Οι μονομερείς στρατιωτικές δράσεις και δράσεις ασφάλειας του Ισραήλ – όσο δικαιολογημένες και αποτελεσματικές μπορεί να είναι – στρέφουν την παγκόσμια κοινή γνώμη ενάντια στο εβραϊκό κράτος. Ο ρόλος του Ισραήλ στον Δυτικό Τύπο είναι όλο και λιγότερο εκείνος του μαχόμενου Δαβίδ κι όλο και περισσότερο του απερίσκεπτου Γολιάθ: από την εξελισσόμενη πολιορκία της Γάζας στη σκόπιμα δυσανάλογη απάντηση κατά τη διάρκεια τόσο του πολέμου στο Λίβανο ενάντια στη Χεζμπολάχ το 2006 όσο κι ενάντια στην Χαμάς το 2009. Αυτές οι απόψεις είναι ισχυρότερες στην Ευρώπη παρά στις ΗΠΑ», παρατηρεί το περιοδικό Time.  

Ακριβώς στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν κι οι Financial Times. Σε ανάλυση που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη Παρασκευή, 26 Φεβρουαρίου, με τίτλο «Το Ισραήλ πλήττει την υπόθεσή του όταν αντιμετωπίζεται σαν κράτος – παρίας» αναφέρεται: «Δεν κάνει καθόλου καλό στην υπόθεση του Ισραήλ να ενθαρρύνει την αντίληψη ότι είναι κράτος – παρίας, ειδικά μετά τις κατηγορίες που δέχτηκε για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα από την έκθεση Γκολντστόουν, που παραγγέλθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη… Οι ηγέτες του Ισραήλ έχουν την τάση να πιστεύουν πως το διεθνές δίκαιο στην πράξη δεν υπάρχει ή, αν υπάρχει, απλώς δεν ισχύει για τους ίδιους. Το έχουν αγνοήσει γιατί μπορούσαν να στηρίζονται στο αμερικανικό βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας, που προβλήθηκε 29 φορές για να διασφαλιστεί η συμπεριφορά του Ισραήλ στα κατεχόμενα Παλαιστινιακά εδάφη και 11 φορές για να διαφυλαχθούν οι ενέργειες του στο Λίβανο»!

Το ερώτημα αυτή τη φορά είναι κατά πόσο η ελληνική διπλωματία θα λάβει υπ’ όψη της τα παραπάνω σαφή και αδιάψευστα μηνύματα αλλαγής της στάσης της διεθνούς κοινότητας απέναντι στο Ισραήλ, και θα βελτιώσει ουσιαστικά τις σχέσεις της με τον αραβικό κόσμο…

Κουβέντα… να γίνεται στην Κοπεγχάγη (Επίκαιρα, 4/12/2009)

Άκαρπη αναμένεται να αποβεί η διάσκεψη του ΟΗΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής που ξεκινάει τη Δευτέρα 7 Δεκέμβρη στην πρωτεύουσα της Δανίας, καθώς το σημαντικότερο ζητούμενο – η συμφωνία σε δεσμευτικούς στόχους μείωσης των επικίνδυνων ρύπων –, παραπέμπεται στις ελληνικές καλένδες…

Τέσσερις στόχοι είχαν τεθεί για τη διεθνή διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών που θα διεξαχθεί στην Κοπεγχάγη από τις 7 έως τις 18 Δεκέμβρη έχοντας ως απώτερο σκοπό να αντικαταστήσει το Πρωτόκολλο του Κιότο για την μείωση των εκπομπών ρύπων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και το οποίο λήγει το 2012. Ο πρώτος και σημαντικότερος στόχος ήταν η επίτευξη συμφωνίας σε δεσμευτικούς στόχους για την μείωση των εκπομπών των αναπτυγμένων χωρών μέχρι το 2020. Όπως φαίνεται και στα διαγράμματα που παραθέτουμε, παρά την αποβιομηχάνιση στις ανεπτυγμένες χώρες και τις δραματικές επιδόσεις των αναπτυσσόμενων χωρών στην εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα, τα πρωτεία εξακολουθούν να διατηρούν οι ανεπτυγμένες χώρες και δη αυτές του ΟΟΣΑ (ΗΠΑ, Αγγλία, Καναδάς, Βέλγιο, Αυστρία, Γαλλία, Δανία, Γερμανία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ελβετία, Σουηδία, Τουρκία, Ιαπωνία, Φινλανδία, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Μεξικό, Τσεχία, Νότια Κορέα, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία). Η δεύτερη επιδίωξη αφορούσε δεσμευτικούς στόχους από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες για τον περιορισμό της αύξησης των εκπομπών τους. Ο τρίτος στόχος επικεντρωνόταν στην χρηματοδότηση των φτωχών χωρών από τις πλούσιες ώστε να ανταποκριθούν στα πλάνα μείωσης των επικίνδυνων εκπομπών και να προσαρμοστούν στα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής. Υπολογίζεται ότι απαιτείται να δοθούν 10 δισ. δολ. το χρόνο μέχρι και το 2012 από τις πλούσιες χώρες στις φτωχές για να χρηματοδοτήσουν τη δική τους συμβολή. Τέλος, το ζητούμενο ήταν η δημιουργία των απαραίτητων δομών σε επίπεδο κυβέρνησης ώστε όλα τα παραπάνω να γίνουν πράξη.

Η ευθύνη για την αποτυχία του πρώτου και πλέον καθοριστικού στόχου ανήκει στις ΗΠΑ. Η πέτρα του αναθέματος έπεσε αρχικά στην Γερουσία που παρέπεμψε για την Άνοιξη του 2010 την ψήφιση του επίμαχου νομοσχεδίου το οποίο είχε εγκαίρως εγκριθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, καθώς στην Γερουσία οι Δημοκρατικοί δεν έχουν την απαραίτητη πλειοψηφία που θα τους επέτρεπε να ψηφίσουν το νομοσχέδιο. Αυτή όμως είναι η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή εστιάζεται στην ολιγωρία που επέδειξαν κι οι ίδιοι οι Δημοκρατικοί να υποστηρίξουν το νομοσχέδιο, οδηγώντας τους (ανέκαθεν φιλικούς απέναντι στους Δημοκρατικούς) New York Times σε σημείωμα της σύνταξής τους στις 26 Νοέμβρη να τονίζουν πως «η αναποφασιστικότητα των Δημοκρατικών ηγετών στη Γερουσία είναι τόσο ενοχλητική όπως είναι η εξ αντανακλάσεως και σχεδόν ομόφωνη εχθρότητα των Ρεπουμπλικάνων απέναντι σε οτιδήποτε αμφισβητεί τον τρόπο που η Αμερική παράγει και χρησιμοποιεί την ενέργεια».

Η ρίζα του κακού ωστόσο βρίσκεται στα δεκάδες εκατομμύρια δολάρια που έχουν δαπανήσει όσες βιομηχανίες θίγονται από την επιβολή ορίων στους ρύπους εξαγοράζοντας βουλευτές και γερουσιαστές και των δύο κομμάτων. Υπολογίζεται ότι μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες το Εμπορικό Επιμελητήριο των ΗΠΑ έχει δαπανήσει 35 εκ. δολ. για να αποτρέψει την ψήφιση νομοσχεδίων που αφορούν την ενέργεια, το σύστημα υγείας και την ρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα. Υπό το βάρος της καθημερινής πλύσης εγκεφάλου από τις διαφημίσεις στις ΗΠΑ παρατηρείται και το εξής παράδοξο: Ενώ σε όλο τον κόσμο οι φωνές που ζητούν μέτρα ανάσχεσης της κλιματικής αλλαγής καθημερινά πληθαίνουν, στις ΗΠΑ μειώνονται, χωρίς ωστόσο να γίνονται μειοψηφικές! Με βάση έρευνα του Ερευνητικού Κέντρου Pew, που δημοσιεύτηκε στις 30 Οκτώβρη στη Guardian Weekly, το ποσοστό όσων Αμερικανών πιστεύουν ότι η θερμοκρασία της γης αυξάνεται από 77% που ήταν το 2007 έχει πέσει στο 57%! Το γεγονός ωστόσο ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών έχει συναίσθηση του κινδύνου φέρνει στην επιφάνεια τις ευθύνες του ίδιου του αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα για την ανεπάρκεια των ΗΠΑ να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της εποχής, καθώς μπορούσε αν ήθελε να στηριχθεί πάνω σ’ αυτή την πλειοψηφία.

Η υπόσχεση που έδωσε ωστόσο ο Μπαράκ Ομπάμα για την πρόθεση των ΗΠΑ να μειώσουν τις επικίνδυνες εκπομπές αερίων κατά 17% κάτω από τα επίπεδα του 2005 μέχρι το 2020 και κατά 80% μέχρι το 2050 επέτρεψε στις ΗΠΑ να είναι έστω με… το ένα πόδι στην διάσκεψη της Κοπεγχάγης. Να σημειωθεί ωστόσο ότι οι ΗΠΑ αυθαίρετα λαβαίνουν ως έτος αναφοράς το 2005. Με βάση καταγγελίες περιβαλλοντικών οργανώσεων, αν ως έτος αναφοράς χρησιμοποιηθεί το 1990, όπως κάνει η ΕΕ, τότε ο φιλόδοξος στόχος των ΗΠΑ για μείωση των εκπομπών κατά 17% συρρικνώνεται σε 3%! Με αυτήν όμως την εξαγγελία ο Μπαράκ Ομπάμα δεν πάει με άδεια χέρια στη διάσκεψη παρότι το Air Force One θα προσγειωθεί στην Κοπεγχάγη στις 9 Δεκέμβρη μια εβδομάδα πριν φθάσουν οι 76 άλλοι ηγέτες κι αρχηγοί κρατών απ’ όλον τον κόσμο. Ο Ομπάμα επομένως θα πάει «στην σωστή πόλη την λάθος ημερομηνία» όπως εύστοχα ανακοίνωσε κι η Greenpeace, τονίζοντας ότι έτσι δείχνει πως «απλώς δεν παίρνει το θέμα στα σοβαρά».

Η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου για τους προσωρινούς και μη δεσμευτικούς στόχους μείωσης των εκπομπών επικίνδυνων αερίων ώθησε και το Πεκίνο την επόμενη μέρα να προβεί σε ανάλογες εξαγγελίες. Να σημειωθεί ότι ΗΠΑ και Κίνα μαζί ευθύνονται για το 40% των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Οι εξαγγελίες της Κίνας αφορούσαν τη δέσμευσή της να μειωθούν κατά 40 έως 45% μέχρι το 2020 οι «εκπομπές αερίων ανά μονάδα παραγόμενου προϊόντος». Μεθερμηνευόμενο το τελευταίο σημαίνει πως η Κίνα μέχρι το 2020 (που θα έχει δει το ΑΕΠ της να διπλασιάζεται αν συνεχίσει να καταγράφει τους σημερινούς ρυθμούς μεγέθυνσης) θα εκπέμπει περισσότερους επικίνδυνους ρύπους απ’ όσους εκπέμπει σήμερα! Ανταποκρινόμενη όμως στις διεθνείς πιέσεις θα αυξήσει το μερίδιο της αιολικής και ηλιακής ενέργειας στο σύνολο της ενεργειακής κατανάλωσης.

Η κινέζικη κυβέρνηση δεν ξέχασε να καρφώσει και την ΕΕ που μέχρι στιγμής έχει πρωτοστατήσει σε δηλώσεις αναλαμβάνοντας τη δέσμευση μέχρι το 2020 να μειώσει κατά 20% τις εκπομπές αερίων σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. «Η Ευρώπη προχώρησε σε πολλές δεσμεύσεις. Αλλά αν συγκρίνεις αυτές τις δεσμεύσεις με τις πράξεις υπάρχει μια μεγάλη διαφορά» ήταν τα λόγια του ειδικού απεσταλμένου της Κίνας στις συνομιλίες για το κλίμα, όπως τις μετέφερε η Wall Street Journal στις 26 Νοέμβρη. Στη συνέχεια μάλιστα τόνιζε πως η ασυνέπεια των Ευρωπαίων δεν αφορά μόνο τις δεσμεύσεις για μείωση των αερίων του θερμοκηπίου, αλλά επίσης τη μεταφορά τεχνολογίας και την αποστολή βοήθειας στις φτωχές χώρες…

Στη βάση όλων των παραπάνω η διάσκεψη της Κοπεγχάγης δεν θα αποτελέσει τον τελικό σταθμό στη διαδικασία υπογραφής του Κιότο 2, όπως ήλπιζαν οι αρχιτέκτονες της, αλλά την αρχή μιας νέας χρονοβόρας και πολύ λιγότερο φιλόδοξης διαδικασίας που θα ολοκληρωθεί σε ένα ή δύο το πολύ χρόνια…

Νίκη της Χαμάς στη Γάζα (Διπλωματία, 1/2009)

ΧΩΡΙΣ ΟΦΕΛΗ ΥΠΟΧΩΡΗΣΕ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΤΑΚΡΑΥΓΗ ΓΙΑ ΤΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥ

Τεράστιο είναι το κόστος σε ανθρώπινες ζωές που πλήρωσαν, για μια ακόμη φορά, οι Παλαιστίνιοι από τον πόλεμο των 22 ημερών στη Γάζα ενώ εξαιρετικά αμφίβολα από την άλλη είναι τα υποτιθέμενα κέρδη των Ισραηλινών. Είναι πραγματικά άξιο απορίας κατά πόσο στην πολεμική ιστορία έχει καταγραφεί άλλη φορά ένα τόσο ανισοβαρές αποτέλεσμα μετά από μια μάχη, όπως αυτό που σημειώθηκε μετά τον πόλεμο των τριών εβδομάδων στη Γάζα. Από τη μια μεριά οι Παλαιστίνιοι έχασαν περισσότερους από 1.300 ανθρώπους εκ των οποίων οι 894 ήταν άμαχοι κι απ’ αυτούς οι 400 παιδιά. Επίσης 4.100 σπίτια καταστράφηκαν ολοσχερώς και 17.000 έπαθαν σημαντικές ζημιές ενώ δεκάδες κτίρια που στέγαζαν υπουργεία και διοικητικές υπηρεσίες ισοπεδώθηκαν. Από την άλλη πλευρά οι Ισραηλινοί έχασαν 13 ανθρώπους κι αυτό όχι τυχαία καθώς το τρίτο μέρος της επιχείρησης που προέβλεπε την είσοδο πεζών τμημάτων στις πυκνοκατοικημένες πόλεις της Γάζας ουδέποτε πραγματοποιήθηκε για να μην υπάρξουν σημαντικές απώλειες. Αυτοί οι 13 Ισραηλινοί ήταν οι μοναδικές απώλειες του εβραϊκού κράτους αν μείνουμε στα μετρήσιμα. Διαφορετικά, η εισβολή στη Γάζα συνιστά ένα πρωτοφανές για την ιστορία του Ισραήλ ηθικό πλήγμα. Η εισβολή στη Γάζα ήταν για την ακρίβεια η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι με τα εγκλήματα πολέμου που έχει διαπράξει το εβραϊκό κράτος από το 1948, όταν η εγκατάσταση των Ισραηλιτών στην Παλαιστίνη σήμανε την δική τους καταστροφή (Νάκμπα, στα παλαιστινιακά) και τη μετατροπή τους σε πρόσφυγες. Ο βομβαρδισμός σχολείων που οδήγησε στο θάνατο περισσότερα από 40 παιδιά και της αποθήκης τροφίμων του ΟΗΕ, η δολοφονία οδηγών φορτηγών του ΟΗΕ που μετέφεραν ανθρωπιστική βοήθεια, η συνεχής χρήση βομβών λευκού φωσφόρου και άλλα πολλά ώθησαν ανεξάρτητους οργανισμούς και δικαστικούς λειτουργούς να αρχίσουν τη συγκέντρωση στοιχείων για να δικαστούν οι ηθικοί και φυσικοί υπαίτιοι της σφαγής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ως εγκληματίες πολέμου. Το Ισραήλ από την άλλη, ξέροντας πόσο πιθανό είναι πλέον να δει ανώτερα στρατιωτικά και πολιτικά του στελέχη να σύρονται στις ατιμωτικές διαδικασίες του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου απαγόρευσε, όπως ανέφερε ανταπόκριση του Associated Press από την Ιερουσαλήμ στις 25 Ιανουαρίου, την δημοσίευση φωτογραφιών και ονομάτων αξιωματικών που ηγήθηκαν της επίθεσης στη Γάζα! Γι αυτό εξαφανίστηκαν τα κοντινά πλάνα. Η πρόνοια που επιδεικνύουν δικαιολογείται κι από το γεγονός ότι κι άλλες φορές στο παρελθόν ισραηλινοί αξιωματούχοι κινδύνευσαν να συλληφθούν και να παραπεμφθούν για εγκλήματα πολέμου. Το 2001 ήταν ο τότε πρωθυπουργός, Αριέλ Σαρόν, που κατηγορήθηκε από το Βέλγιο για τη σφαγή στα παλαιστινιακά στρατόπεδα Σάμπρα και Σατίλα του Λιβάνου το 1982. Το 2005 ήταν ένας άλλος στρατηγός ε.α. που απέφυγε τη σύλληψη από τη βρετανική αστυνομία επιλέγοντας να μην βγει από το Χίθροου και να φύγει για το Τελ Αβίβ με την επόμενη πτήση. Ενώ τώρα το ένταλμα που εκδόθηκε από την ισπανική δικαιοσύνη στις 29 Ιανουαρίου εναντίον επτά αξιωματικών του ισραηλινού στρατού με αφορμή αεροπορικό βομβαρδισμό που διέταξαν στις 22 Ιουλίου 2002 για να σκοτώσουν στέλεχος της Χαμάς στέλνοντας στο θάνατο μαζί του και 14 ακόμη Παλαιστίνιους θεωρείται ότι ανοίγει την αυλαία για ένα μπαράζ ενταλμάτων σύλληψης εναντίον Ισραηλινών. Το Ισραήλ λοιπόν είδε το ηθικό του ανάστημα να ισοπεδώνεται. Τι κέρδισε σε αντάλλαγμα πέρα από την νοσηρή και πρόσκαιρη ικανοποίηση της δολοφονίας εκατοντάδων Παλαιστινίων; Η Χαμάς κι οι άλλες ένοπλες παλαιστινιακές οργανώσεις δεν έπαψαν ακόμη και την τελευταία μέρα πριν την ανακωχή να εκτοξεύουν ρουκέτες, που είναι το μοναδικό μέσο αντίστασης στην κατοχή που διαθέτουν. Η ικανότητα λοιπόν των αντιστασιακών οργανώσεων να πλήττουν το ισραηλινό έδαφος, που παρουσιάστηκε ως στόχος της επίθεσης, δεν μειώθηκε καθόλου. Ούτε η Χαμάς δέχθηκε σημαντικά πλήγματα, οπότε θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι επιτεύχθηκε ο στόχος του Ισραήλ να εξαλείψει τη Χαμάς, καθώς δεν έχασε τόσα πολλά κορυφαία στελέχη, ούτε από την άλλη εξαρτιόταν τόσο καθοριστικά από τα κτίρια και τα γραφεία όπου στεγάζονταν οι κυβερνητικές υπηρεσίες για να συνεχίσει να έχει τον έλεγχο της Λωρίδας. Κέρδισε ωστόσο το Ισραήλ μια συμφωνία με την αμερικανίδα υπουργό Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις, την οποία υπέγραψε λίγες ώρες πριν εγκαταλείψει τον Λευκό Οίκο ο Μπους, για την καταστροφή των τούνελ που βρίσκονται κάτω από τα σύνορα με την Αίγυπτο με το αιτιολογικό ότι από κει η Χαμάς επιδίδεται σε λαθρεμπόριο όπλων, η οποία ωστόσο μένει να υλοποιηθεί… Και περισσότερο να βρεθεί αυτός που θα την υλοποιήσει, που θα αναλάβει δηλαδή το πολιτικό κατ’ αρχήν κόστος να σφραγίσει και την τελευταία χαραμάδα αέρα από την οποία αναπνέει ο αποκλεισμένος παλαιστινιακός λαός μετά το απάνθρωπο εμπάργκο που του επιβλήθηκε πριν τρία χρόνια. Στον απολογισμό του πολέμου να περιληφθεί και το τεράστιο κύρος που απέκτησε η ισλαμική μαχητική οργάνωση Χαμάς στο βαθμό που σήκωσε ολόκληρο σχεδόν το βάρος της σύγκρουσης με το Ισραήλ, χωρίς να χαρακτηριστεί υπαίτια του πολέμου ούτε από τους Παλαιστίνιους ούτε από τους λαούς και τους ηγέτες των αραβικών χωρών. Μοναδική εξαίρεση ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, που της απέδωσε την ευθύνη για την επίθεση των Ισραηλινών κι ο οποίος συγκαταλέγεται στους μεγάλους χαμένους της επίθεσης στη Γάζα, καθώς η εξουσία του αμφισβητείται ακόμη και στη Δυτική Όχθη, που θεωρούταν προπύργιό του. Συντριπτικά ωστόσο ήταν και τα διπλωματικά πλήγματα που δέχτηκε το Ισραήλ με αφορμή τις κτηνωδίες που διέπραξε στη Γάζα από δύο κυρίως κατευθύνσεις, την Άγκυρα και το Ριάντ. Η Τουρκία ήταν κατά τις τελευταίες δεκαετίες ένα από τα πιο φιλικά προς το Ισραήλ κράτη της ευρύτερης περιοχής. Οι δεσμοί τους διατηρήθηκαν στενοί ακόμη και μετά την άνοδο του ισλαμικού κόμματος του Ταγίπ Ερντογάν στη εξουσία, όταν δηλαδή έπαψε να τους ενώνει το γεγονός πως αποτελούσαν τις μοναδικές κοσμικές νησίδες σε μια εχθρική μουσουλμανική λαοθάλασσα. Μάρτυρας οι μυστικές διαμεσολαβητικές προσπάθειες που ανέλαβε η Τουρκία μεταξύ Συρίας και Ισραήλ και παλιότερες προσπάθειες της μεταξύ Ισραήλ και Πακιστάν, όπως περιέγραφε ο ίδιος ο τούρκος πρωθυπουργός στο αμερικανικό περιοδικό Newsweek της 9ης Φεβρουαρίου, μετά την οργισμένη του φραστική επίθεση προς το ισραηλινό πρόεδρο, Σιμόν Πέρες, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός. Η αλληλεγγύη του τούρκου πρωθυπουργού προς το λαό της Γάζας, σε συνδυασμό με τη σταθερή του θέση ότι η Δύση πρέπει να αναγνωρίσει τη Χαμάς και να συνομιλήσει επισήμως μαζί της για την λύση του Παλαιστινιακού, προκάλεσε κύματα ενθουσιασμού μεταξύ των Παλαιστινίων και αισθήματα ευγνωμοσύνης από τη μεριά όλων των Αράβων προς την Άγκυρα. Γεγονός που, ειρήσθω εν παρόδω, μπορούμε να εικάσουμε ότι θα διευκολύνει σε πρωτοφανή για τα μέχρι σήμερα δεδομένα βαθμό την υιοθέτηση των τουρκικών θέσεων από τα αραβικά κράτη για τα επίμαχα και ανοικτά ελληνοτουρκικά θέματα, περιλαμβανομένου του Κυπριακού. Πολύ περισσότερο αν ταυτόχρονα η στάση της Ελλάδας κριθεί με βάση τις αθρόες διευκολύνσεις που προσφέρει η Αθήνα στην ισραηλινή αεροπορία για να διενεργεί αεροναυτικές ασκήσεις ή στην ισραηλινή κυβέρνηση για να μεταφέρει οπλισμό μέσω του λιμανιού του Αστακού. Μετά λοιπόν το άδοξο τέλος των ισραηλινο-συριακών διαπραγματεύσεων με αφορμή την επίθεση στη Γάζα, η Άγκυρα βλέπει να καταρρέουν σχεδόν οριστικά οι σχέσεις εμπιστοσύνης που είχε οικοδομήσει με το Τελ Αβίβ και αρκετές φορές στο πρόσφατο παρελθόν είχαν διέλθει κρίση, όπως για παράδειγμα το 2004 όταν ο Ερντογάν αποκάλεσε το Ισραήλ κράτος τρομοκράτη με αφορμή τη δολοφονία του τετραπληγικού σεΐχη Αχμέντ Γιασίν, ιδρυτή της Χαμάς, με αφορμή επίσης την επίσκεψη του ηγέτη της Χαμάς, Χαλίντ Μεσάαλ, στην Τουρκία, κ.α. Το Ισραήλ επίσης βλέπει να τρίζουν ακόμη κι αυτές οι λίγες συμμαχίες που έχει οικοδομήσει στον αραβικό κόσμο. Το καμπανάκι του κινδύνου σήμανε απειλητικά από ένα κυριολεκτικά βαρυσήμαντο άρθρο του Σαουδάραβα Τουρκί αλ Φαϊσάλ που δημοσιεύτηκε στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς στις 23 Ιανουαρίου. Δεν πρόκειται για ένα τυχαίο πρόσωπο. Διευθυντής κατά το παρελθόν των μυστικών υπηρεσιών της πατρίδας του, και πρεσβευτής στην Αγγλία και τις ΗΠΑ «εκφράζεται πάντα με προσοχή και συγκράτηση», επεσήμαινε τρεις μέρες αργότερα σε εντιτόριάλ της η βρετανική εφημερίδα και τόνιζε επίσης ότι «αυτός και ο αδερφός του υπουργός Εξωτερικών πρίγκιπας Σαούντ αλ Φαϊζάλ εκφράζουν την φιλοαμερικανική τάση του βασιλείου στον κόσμο για περισσότερες από τρεις δεκαετίες». Όλα αυτά επισημαίνονταν για να δοθεί η δέουσα προσοχή στο άρθρό του. Τι έλεγε; Πρώτον, οι Αμερικάνοι έχουν τεράστια ευθύνη! Δεύτερον, Αμερικάνοι και Ισραηλινοί να μην τους θεωρούν δεδομένους και τρίτον η πρότασή τους προς το Ισραήλ (επιστροφή στα εδάφη του ’67 έναντι αυτόματης αναγνώρισης τους από όλο τον αραβικό κόσμο) δεν θα είναι για πολύ καιρό ακόμη στο τραπέζι! Αξίζει να μεταφέρουμε ορισμένα αποσπάσματα. «Ο βασιλιάς Αμπντάλα μίλησε για ολόκληρο τον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο όταν είπε στην αραβική σύνοδο του Κουβέιτ πως αν και η αραβική πρόταση ειρήνης παραμένει στο τραπέζι δεν θα είναι εκεί για πολύ. Ο περισσότερος κόσμος μοιράζεται αυτά τα συναισθήματα και οποιαδήποτε αραβική κυβέρνηση διαπραγματευόταν με τους Ισραηλινούς σήμερα δικαίως θα καταδικαζόταν από τους πολίτες της. Δύο από τις τέσσερις αραβικές χώρες που έχουν επίσημες σχέσεις με το Ισραήλ – το Κατάρ και η Μαυριτανία – ανέστειλαν όλες τις σχέσεις και η Ιορδανία έχει ανακαλέσει τον πρεσβευτή της. Η Αμερική δεν είναι αθώα απέναντι σε αυτή τη συμφορά. Όχι μόνο η κυβέρνηση του Μπους έχει αφήσει μια νοσηρή κληρονομιά στην περιοχή – από το θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων Ιρακινών μέχρι την ταπείνωση και τα βασανιστήρια στο Αμπού Γκραΐμπ – αλλά έχει επίσης συμβάλλει με την υπεροπτική της στάση για το μακελειό στη Γάζα στη σφαγή των αθώων. Αν οι ΗΠΑ θέλουν να συνεχίσουν να διαδραματίζουν έναν ηγετικό ρόλο στη Μέση Ανατολή και να διατηρήσουν τις στρατηγικές τους συμμαχίες άθικτες – ειδικά την “ειδική τους σχέση” με τη Σαουδική Αραβία θα πρέπει να αναθεωρήσουν αποφασιστικά τις πολιτικές τους ως προς το Ισραήλ και την Παλαιστίνη»!!! Το παραπάνω απόσπασμα αποκαλύπτει ότι ο πόλεμος στη Γάζα σηματοδοτεί και μια αλλαγή στροφής των αραβικών καθεστώτων, υπό το βάρος φυσικά δύο εξελίξεων: Της πίεσης που δέχονται από το εσωτερικό τους και της συνειδητοποίησης ακόμη κι από τις ελίτ ότι η επιθετικότητα του Ισραήλ δεν γνωρίζει όρια, ούτε χαλιναγωγείται. Θα το πάρουν υπ’ όψη τους Αμερικάνοι και Ευρωπαίοι; Μέχρι στιγμής οι πρωτοβουλίες του Μπαράκ Ομπάμα να δώσει την πρώτη του συνέντευξη στο αραβικό δίκτυο Αλ Αραμπίγια, να είναι ο Μαχμούντ Αμπάς ο πρώτος ηγέτης με τον οποίο θα συνομιλήσει και να διορίσει ειδικό απεσταλμένο του στην Μέση Ανατολή τον Τζορτζ Μίτσελ (που κατά την Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν της 31ης Ιανουαρίου «ήταν ο πρώτος ξένος αξιωματούχος το 2000 που έθεσε σε εξίσωση την ισραηλινή ασφάλεια και την οικοδόμηση εποικισμών καλώντας το Ισραήλ να παγώσει την ανέγερση όλων των εποικισμών ως αντάλλαγμα στις παλαιστινιακές προσπάθειες τερματισμού της βίας») μπορεί να μην αντισταθμίζουν την σιωπή του κατά τις μέρες που βομβαρδιζόταν η Γάζα σηματοδοτούν ωστόσο μια στροφή ως προς την πολιτική του Μπους. Κατά πόσο αυτή η στροφή θα είναι η αναγκαία για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή, θα καταλήξει δηλαδή στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους, θα φανεί σύντομα. Σίγουρα πάντως θα εξαρτηθεί από δύο παράγοντες: Από το αν επιτέλους θα υπερβούν την αγκύλωση με τη Χαμάς και δεχτούν να συνομιλήσουν μαζί της, και επίσης από το κατά πόσο θα ασκήσουν μια πολιτική πυγμής απέναντι στο Ισραήλ επιβάλλοντάς του, ακόμη και με την απειλή κυρώσεων, να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο κι ορισμένες κρίσιμες αποφάσεις του ΟΗΕ όπως τις υπ. αρ. 242 και 338. Οι Ευρωπαίοι από την άλλη εμφανίζονται βασιλικότεροι του βασιλέως εξαντλώντας όλη την αυστηρότητά τους στην καταστροφή των τούνελ που συνδέουν τη Γάζα με την Αίγυπτο και στην τιμωρία της Χαμάς για τις ρουκέτες που εκτοξεύει. Σε ότι αφορά δε την άμεση αιτία για αυτά τα δύο γεγονότα, δηλαδή το εμπάργκο που ισοδυναμεί με συλλογική τιμωρία, ή την απώτερη αιτία που είναι η ισραηλινή κατοχή, τηρούν σιγή ιχθύος κινδυνεύοντας να πάθουν το εξής ανεπανάληπτο: σε μια απότομη στροφή της αμερικανικής πολιτικής να εμφανιστούν απέναντι στους Παλαιστίνιους πιο εχθρικοί ακόμη κι από τους Αμερικάνους…

Τρόμος και γενναιότητα στον Μπιντ Τζμπέιλ (περ. Επίκαιρα, 23-29 Οκτώβρη 2009)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΝΟΤΙΟ ΛΙΒΑΝΟ 

Ελάχιστα μέρη στον κόσμο έχουν γίνει μάρτυρες τόσων πολλών και αιματηρών μαχών τις τελευταίες δεκαετίες όπως το Μπιντ Τζμπέιλ. Στο μικρό αυτό χωριό του νότιου Λιβάνου που απέχει μόλις 3 χιλιόμετρα από τα σύνορα με το Ισραήλ, κατά τη διάρκεια του πολέμου των 33 ημερών το καλοκαίρι του 2006, διεξήχθησαν ορισμένες από τις πιο σκληρές μάχες μεταξύ των ισραηλινών εισβολέων και των δυνάμεων της λιβανέζικης αντίστασης.

Οι ομοιότητες του Μπιντ Τζμπέιλ με το μικρό γαλάτικο χωριό γίνονται ορατές από την πρώτη στιγμή όταν στην πρώτη πλατεία υποδέχεται τον επισκέπτη ένα δάσος από σημαίες της αντιστασιακής σιιτικής οργάνωσης Χεζμπολάχ και πορτρέτα του γενικού γραμματέα της, Σεΐχη Χασάν Νασράλα. Το ότι δεν είναι ένα οποιοδήποτε χωριό φαίνεται επίσης από τα δεκάδες ομοιώματα πυραύλων που αντικρίζει κανείς, με έκπληξη ομολογουμένως την πρώτη φορά, αποτελώντας ένα αλάνθαστο σημάδι γεωγραφικού προσανατολισμού, μιας και όλα δείχνουν προς το νότο… το Ισραήλ. Τους δρόμους του Μπιντ Τζμπέιλ κι όλου του νοτίου Λιβάνου διασχίζουν καθημερινά δεκάδες άρματα της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ, της Unifil, που εγκαταστάθηκαν μετά την εκεχειρία που επιβλήθηκε με το ψήφισμα 1701 (11/8/2006) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Στους δρόμους και τα πέριξ του ελάχιστοι εκπρόσωποι του Τύπου έχουν τη δυνατότητα να κυκλοφορήσουν και πολύ περισσότερο με φωτογραφική μηχανή, πολύ πιθανά λόγω των πικρών μαθημάτων που αποκόμισαν οι παλαιστινιακές οργανώσεις τη δεκαετία του ’70, όταν στα στρατόπεδά τους μπαινόβγαιναν καθημερινά όσοι δημοσιογράφοι ήθελαν με αποτέλεσμα τίποτε να μη μένει κρυφό…

«Το Μπιντ Τζμπέιλ δεν αποτέλεσε τυχαία θέατρο των πιο επίμονων μαχών κατά τη διάρκεια της εισβολής», μας λέει ο συνομιλητής μας που πήρε μέρος στις μάχες για την υπεράσπιση του το 2006. Το ραντεβού μας ήταν στο καφέ εστιατόριο Αλ Ταχρίρ (Απελευθέρωση) έξω από το χωριό, στο δρόμο για τα σύνορα με το Ισραήλ ή, ορθότερα, με τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη μια και τη λέξη Ισραήλ στο νότιο ειδικά Λίβανο την ακούς με την ίδια συχνότητα που ακούς στην Κυπριακή Δημοκρατία ή του αντιπάλους του Σχεδίου Ανάν τον όρο (sic) «Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου». «Οι Ισραηλινοί έθρεφαν μίσος για το Μπιντ Τζμπέιλ επειδή το 2000, αμέσως μετά την ταπεινωτική αποχώρηση τους από το νότιο Λίβανο, ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα έδωσε στο κέντρο του χωριού μια ιστορική ομιλία. Απ’ αυτή την ομιλία πέρασαν στην ιστορία δύο φράσεις. Η πρώτη ήταν πως το κράτος του Ισραήλ είναι πιο αδύναμο ακόμη κι από ιστό αράχνης. Βαθιά προσβολή όπως καταλαβαίνετε για ένα κράτος που μέχρι τότε καμάρωνε πως είχε συντρίψει όλους σχεδόν τους αραβικούς στρατούς. Το δεύτερο απόφθεγμα που πέρασε στην ιστορία (και σήμερα αποδεικνύεται προφητικό) ήταν ότι “πέρασε ανεπιστρεπτί η εποχή της ήττας και των υποχωρήσεων”. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν γιατί αποτελούσε υπόθεση τιμής για τον ισραηλινό στρατό να φθάσει στην καρδιά του χωριού και να καρφώσει την ισραηλινή σημαία στην κεντρική του πλατεία ή το πιο ψηλό κτίριο. Επί 33 ημέρες όσο δηλαδή διήρκεσε ο πόλεμος, διεξάγονταν αδυσώπητες μάχες σε κάθε γωνιά που μπορείτε να δείτε περιμετρικά του χωριού. Ούτε μια σπιθαμή δεν κατάφεραν να κρατήσουν για λίγη ώρα. Κι όποτε ηττούνταν κι αναγκάζονταν λόγω των πυκνών πυρών μας να υποχωρήσουν για να μην υποστούν μεγαλύτερες απώλειες στις μάχες σώμα με σώμα, έστελναν τα βομβαρδιστικά αεροπλάνα και σε λίγα λεπτά δεν έμενε πέτρα πάνω στην πέτρα! Έτσι χάσαμε τους περισσότερους μαχητές μας». Στις μάχες συμμετείχαν μόνο ένοπλοι της Χεζμπολάχ ή και άνθρωποι του χωριού, ρωτήσαμε τον συνομιλητή μας. «Ο διακαής πόθος των Ισραηλινών όταν σκότωναν κάποιον μαχητή μας ήταν να ανακαλύψουν κάποιο Σύρο ή Ιρανό. Ωστόσο, όλοι μα όλοι οι μάρτυρες κι οι μαχητές μας ήταν από τον Μπιντ Τζμπέιλ. Ούτε καν από τα διπλανά χωριά ή τη Βηρυτό», τόνισε ο συνομιλητής μας. «Τα μνημεία με τα πρόσωπα των μαρτύρων που συναντάτε δεν είναι τοποθετημένα σε τυχαία σημεία. Έχουν χτιστεί έξω από τα σπίτια τους για να δείχνουμε το χρέος που τους οφείλουμε και την τιμή που αξίζει στις οικογένειες αυτών των αγωνιστών». Πώς καταφέρατε και οδηγήσατε σε μια τόσο ταπεινωτική ήττα έναν από τους καλύτερα εξοπλισμένους στρατούς του κόσμου, ήταν η τελευταία ερώτηση που απευθύναμε στον συνομιλητή μας. «Το ηθικό των αγωνιστών μας ήταν ο σημαντικότερος παράγοντας. Οι Ισραηλινοί δεν πίστευαν σε τίποτε. Μαζεύτηκαν εδώ απ’ όλες τις γωνιές του κόσμου. Δεν μάχονταν για την πατρίδα τους».

«Κανείς δεν μπορεί να καταλάβει πού βρήκαμε το κουράγιο και διώξαμε τους Ισραηλινούς», παρεμβαίνει μια μεγάλη σε ηλικία γυναίκα στη συζήτησή μας, «επειδή κανείς δεν ξέρει τι βασανιστήρια και εξευτελισμούς υπομέναμε μόνοι μας εδώ από τους Ισραηλινούς μέχρι το 2000, χωρίς κανείς από τον υπόλοιπο κόσμο να ενδιαφέρεται. Δεχτήκαμε να θυσιαστούμε για 33 ημέρες για να μην ξαναπεράσουμε τα ίδια για 30 χρόνια ακόμη», ήταν τα λόγια της. Προς επίρρωση των όσων έλεγε, η βαριά σκιά των φυλακών Κιάμ που βρίσκονταν σε μια απόσταση λίγων χιλιομέτρων – κι ήταν πραγματικό κολαστήριο. Ο εβραϊκός στρατός δε τον Ιούλιο του 2006 φρόντισε να τις ανατινάξει για να σβήσουν τα ίχνη των εγκλημάτων του. «Και να ξέρετε πώς μέχρι τον Ιούλιο του 2006 τους φοβόμασταν τους Ισραηλινούς. Από τότε κανείς πια δεν τους φοβάται», είπε για να συνεχίσει το δρόμο της.

Η δήλωση της υπερήλικης είχε ξεχωριστή σημασία επειδή η απειλή που εκπροσωπεί το εβραϊκό κράτος στο νότιο Λίβανο είναι καθημερινή, δεν βρίσκεται στο χώρο των πιθανοτήτων. Παίρνει σάρκα και οστά με τις καθημερινές παραβιάσεις του εναέριου χώρου του Λιβάνου από ισραηλινά μαχητικά αεροπλάνα και τις εκφοβιστικές «βουτιές» τους. Επίσης με τις απαγωγές κτηνοτρόφων στους οποίους ασκούν ασφυκτικές πιέσεις κι απειλές για να γίνουν πράκτορες κι αν δε γίνουν να πλανάται η υποψία μήπως έγιναν! Κι έτσι ο ένας να κοιτάει τον άλλον καχύποπτα.

Ο επόμενος σταθμός μας ήταν το δημαρχείο του Μπιντ Τζμπέιλ, όπου σήμερα στεγάζει όλες σχεδόν τις δημόσιες υπηρεσίες της περιοχής, από το δικαστήριο μέχρι τις υπηρεσίες πρόνοιας, καθώς τα δικά τους κτήρια είναι ακόμη ερείπια. Στους εσωτερικούς τείχους του κτιρίου υπάρχουν πλάνα που δείχνουν βήμα – βήμα τη διαδικασία ανοικοδόμησης. «Από τα 800 σπίτια που καταστράφηκαν το 80% έχει ανοικοδομηθεί. Τα νέα σπίτια μάλιστα είναι καλύτερα από τα προηγούμενα», μας λέει ο δήμαρχος του Μπιντ Τζμπέιλ, Χατζ Αφίφ Μπατζί, υποστηρικτής της αντίστασης που μέχρι πρόσφατα σπούδαζε στον Καναδά. Οι περισσότεροι άλλωστε κάτοικοι του Μπιντ Τζμπέιλ έζησαν στο εξωτερικό τα χρόνια της κατοχής. «Το μεγαλύτερο πρόβλημά μας δεν είναι τα ερείπια που άφησαν πίσω τους οι εισβολείς, στους σωρούς των οποίων ψάχναμε επί δύο ολόκληρες εβδομάδες μετά το τέλος του πολέμου για να βρούμε αγνοούμενους. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι τα 4 εκατ. βόμβες διασποράς που έριξαν, ενώ μάλιστα είχε ψηφιστεί στο ΟΗΕ η ανακωχή, με αποτέλεσμα ακόμη και σήμερα πολλά χωράφια να μένουν ακαλλιέργητα κι ολόκληρες περιοχές απροσπέλαστες. Οι Ισραηλινοί αφού δεν κατάφεραν να καταλάβουν το Μπιντ Τζμπέιλ το ισοπέδωσαν για να μας αναγκάσουν να φύγουμε και να μην επιστρέψουμε ποτέ»!

Στόχος που έμεινε στα χαρτιά, όπως φαίνεται από τον οικοδομικό οργασμό που ακολούθησε. Τα κεφάλαια για την ανοικοδόμηση προήλθαν από την Χεζμπολάχ και από πολλά αραβικά κράτη. Σε έναν άτυπο καταμερισμό η Χεζμπολάχ αποζημίωσε όσους έχασαν τις κατοικίες τους ή ανέλαβε την κατασκευή τους. Το Κατάρ ανέλαβε την ανοικοδόμηση της αγοράς που έχει ιστορία 450 χρόνων μεριμνώντας να μη χαθεί η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική ταυτότητα των κτιρίων. Μάλιστα, μέχρι να κατασκευαστεί πλήρως και να μπορεί να λειτουργήσει έφτιαξε μια πρόχειρη αγορά προκάτ για να μπορεί να διεξάγεται το παζάρι αδιατάρακτα. Το Ιράν ανέλαβε την ανακατασκευή των υποδομών (δρόμοι και γέφυρες) κι επίσης ένα έργο που όταν ολοκληρωθεί θα αποτελεί για το Ισραήλ αιτία… νέου πολέμου. Συνεχίζοντας προς το νότο από το καφέ Η Απελευθέρωση, μετά από το κατεστραμμένο ισραηλινό τανκ Μερκάβα, που έχει τοποθετηθεί εν είδει τροπαίου με μια σημαία της Χεζμπολάχ καρφωμένη στον πυργίσκο του, μετά επίσης κι από το πανύψηλο άγαλμα μαχητή της Χεζμπολάχ που πατάει με το πόδι του ένα ισραηλινό κράνος, ο επισκέπτης φθάνει σε ένα υπερυψωμένο σημείο στα σύνορα του Λιβάνου, με εκπληκτική θέα πολλών δεκάδων χιλιόμετρων προς το Ισραήλ. Εκεί το Ιράν κατασκευάζει ένα πάρκο με κιόσκια, ψησταριές, παιδική χαρά και ισλαμικό τέμενος όπου θα μπορούν να συγκεντρώνονται οι οικογένειες κι οι παρέες για να τρώνε με θέα τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Το καφέ ήδη αποκαλείται Ιερουσαλήμ, ενώ στο υψηλότερο σημείο του θα κατασκευάσουν ένα τείχος 40 μέτρων ύψους, το οποίο θα φωτίζεται και θα είναι ορατό από πολλά χωριά και πόλεις του Ισραήλ. Επάνω του θα υπάρχει η επιγραφή «Η Ιερουσαλήμ είναι δική μας»!

«12 από τα 38 θύματα των βομβαρδισμών ήταν γυναίκες», μας λέει ο μουχτάρ του Μπιντ Τζμπέιλ (ανεπίσημο αξίωμα που συναντάται στον αραβικό κόσμο και αναφέρεται στον διαμεσολαβητή μεταξύ των αρχών και του λαού) τον οποίο συναντήσαμε στο δημαρχείο. Ο ίδιος φέρει βαριά τραύματα σε όλο του σχεδόν το σώμα, με αποτέλεσμα ακόμη να μπαινοβγαίνει στο νοσοκομείο. «Οι Ισραηλινοί κατέστρεψαν ολοσχερώς τρία τζαμιά, το μοναδικό νοσοκομείο που είχαμε και τρία σχολεία. Το ένα μάλιστα από αυτά ήξεραν ότι είχε μετατραπεί σε καταφύγιο. Το χειρότερο τότε ήταν πως δεν μπορούσαμε να προσφέρουμε στους τραυματισμένους ούτε καν τις πρώτες βοήθειες γιατί οι Ισραηλινοί χτυπούσαν ότι κινούταν. Επομένως κανένα αυτοκίνητο δεν μπορούσε να βγει από το χωριό και να μεταφέρει στην κοντινή Τύρο για παράδειγμα τους τραυματίες».

Ο φόβος του πολέμου δεν έχει δημιουργήσει νέο κύμα φυγής και μετανάστευσης, ρωτήσαμε τέλος τον δήμαρχο του Μπιντ Τζμπέιλ. «Όταν ο πόλεμος μας χτυπάει την πόρτα κάθε 4 με 5 χρόνια ξέρουμε ότι μπορεί να ξανασυμβεί οποτεδήποτε κι έτσι είμαστε όλοι προετοιμασμένοι να υπερασπίσουμε τα σπίτια και τη γη που αγαπάμε», ήταν τα λόγια του.