ΟΤΕ: Συρρίκνωση και αποεπένδυση έφερε η «καλή ιδιωτικοποίηση»

 ???????Η πώληση του ΟΤΕ στον γερμανικό κολοσσό της Ντόιτσε Τέλεκομ το 2008, μαζί με τη μοναδική στο είδος της πώληση μέσω μεσάζοντα, του Ανδρέα Βγενόπουλου, συνοδεύτηκε από μια σειρά υποσχέσεων για το μέλλον του οργανισμού, που ως σημείο αφετηρίας τους είχαν τις ελπίδες που δημιουργούσαν τα αδιαμφισβήτητα μεγέθη της Ντόιτσε Τέλεκομ. Έτσι οι υποσχέσεις για ισχυροποίηση, επέκταση και εκσυγχρονισμό του ΟΤΕ, μείωση των τιμολογίων και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας αντέκρουαν κάθε κριτική. Στο στρατόπεδο μάλιστα των διαφωνούντων δεν περιλαμβάνονταν μόνο οι συνήθεις ύποπτοι, αλλά κι η κυβερνητική παράταξη ΔΑΚΕ, ο τότε υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, Γ. Σουφλιάς, κ.α. Πέντε χρόνια μετά, είναι αρκετός χρόνος για να γίνει μια αποτίμηση των φιλοδοξιών που καλλιεργήθηκαν. Η αξιολόγηση επιβάλλεται για έναν επιπλέον λόγο: επειδή, η πώληση του ΟΤΕ όλο και συχνότερα εμφανίζεται ως παράδειγμα καλής ιδιωτικοποίησης.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Ωστόσο, στον αντίποδα των υπερφίαλων υποσχέσεων, μια σύντομη επισκόπηση στα έργα και τις ημέρες του γερμανικού ΟΤΕ επιβεβαιώνει ότι πέντε χρόνια μετά την ιδιωτικοποίηση του ο πάλαι ποτέ εθνικός τηλεπικοινωνιακός οργανισμός συρρικνώθηκε δραματικά σε βάρος της ποιότητας των τηλεπικοινωνιών, ενώ τα τιμολόγια δεν μειώθηκαν, αντίθετα με τις θέσεις εργασίας. Όσες δε απέμειναν, είναι κακοπληρωμένες και χαμηλής ειδίκευσης. Η “πετυχημένη ιδιωτικοποίηση” αποδείχθηκε εν ολίγοις μια καταστροφή…

Πούλα, πούλα…

Την απόσυρση των ελληνικών τραπεζών από τα Βαλκάνια και την Ανατολή Ευρώπη που δρομολογεί η Τρόικα, οδηγώντας σε μια βίαιη συρρίκνωση το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, η Ντόιτσε Τέλεκομ την πέτυχε με τον ΟΤΕ σεμνά και ταπεινά, χωρίς τυμπανοκρουσίες. Επί γερμανικής διοίκησης ο ΟΤΕ αποσύρθηκε από την ΠΓΔΜ εισπράττοντας 190 εκ. ευρώ, από την Σερβία (380 εκ.) και από την Βουλγαρία (717 εκ. ευρώ). Συρρίκνωση καταγράφεται και στα μερίδια των πωλήσεών του εντός της Ελλάδας, προς διάψευση όσων πίστευαν ότι καβάλα στο γερμανικό άτι ο ΟΤΕ θα σάρωνε τον ανταγωνισμό. Μουλάρι αποδείχθηκε ο Αστραχάν, με το μερίδιο αγοράς του στη σταθερή τηλεφωνία να έχει συρρικνωθεί στο 62% και τους λεγόμενους εναλλακτικούς πάροχους από το 2009 να έχουν διπλασιάσει το μερίδιό τους. Από την δίψα της διοίκησης του μεγαλύτερου τηλεπικοινωνιακού οργανισμού για ρευστό δεν γλίτωσε ούτε ο μοναδικός δορυφόρος Ελλάς Σατ, από την πώληση του οποίου αποκόμισε 208 εκ. ευρώ. Η πώληση του δορυφόρου είναι ένα από τα πολλά ολέθρια βήματα που έκανε οργανισμός στην κατεύθυνση της τεχνολογικής οπισθοδρόμησης, ακυρώνοντας το τεχνολογικό του πλεονέκτημα και ψαλιδίζοντας προηγούμενες φιλοδοξίες, όπως είχαν αποτυπωθεί στην Ψηφιακή Ατζέντα 2020, βάσει της οποίας προβλεπόταν πως μετά από 7 χρόνια το 50% των συνδέσεων στο διαδίκτυο θα έτρεχαν με ταχύτητα 50 Mbps και το υπόλοιπο 50% με 100 Mbps. Για να εκπληρωθεί όμως αυτός ο στόχος έπρεπε οι οπτικές ίνες να φτάσουν σε κάθε σπίτι. Να μην μείνουν στα ΚΑΦΑΟ, όπως τελικά θα γίνει από τη στιγμή που ο οργανισμός υπαναχώρησε από την υποχρέωση που είχε αναλάβει.

Οι οιωνοί όμως είναι άσχημοι όχι μόνο για τις υψηλές ταχύτητες του ίντερνετ (απαραίτητες όχι μόνο στους λάτρεις των παιχνίδια, αλλά και στην μεταφορά δεδομένων μεταξύ επαγγελματιών κι επιχειρήσεων) για τις οποίες θα χρειαστεί να περιμένουμε πολύ, αλλά και για το ίδιο το μέλλον της σταθερής τηλεφωνίας. «Μέχρι και πριν 5 χρόνια όταν βλέπαμε ένα φθαρμένο καλώδιο το αλλάζαμε αμέσως, ενώ κάθε χρόνο έβγαινε ένα κονδύλι που κατευθυνόταν στην αντικατάσταση απαρχαιωμένων καλωδίων. Έτσι επιλέγαμε κάθε χρόνο διαφορετικές περιοχές στις οποίες ανανεώναμε τα καλώδια. Με αυτόν τον τρόπο είχαμε πετύχει αυτή την υψηλή ποιότητα στις καθημερινές επικοινωνίες. Μετά την πώληση όμως του ΟΤΕ στους Γερμανούς η τακτική και για προληπτικούς λόγους αντικατάσταση και ανανέωση των καλωδίων έχει σταματήσει. Σε πολύ λίγα χρόνια τα καλώδια θα αρχίσουν να κόβονται. Ρεύμα περνάει από μέσα τους», τονίζει ο Γιώργος Στεφανής, αναπληρωτής γραμματέας της Πανελλήνιας Ένωσης Τεχνικών του ΟΤΕ (ΠΕΤ-ΟΤΕ). «Σε κίνδυνο είναι επιπλέον το δίκτυο και στην επαρχιακή Ελλάδα. Η υποχρέωση που ένιωθε ο ΟΤΕ να βάζει κολόνες και στο πιο απομακρυσμένο σημείο θεωρείται αναχρονισμός. Δεν γίνονται πλέον τέτοιες επενδύσεις, με αποτέλεσμα σε λίγα χρόνια να είναι πολύ αμφίβολο τι θα συμβεί όταν η σημερινή υποδομή, που δεν συντηρείται, θα αρχίσει να καταρρέει». Τότε, ενδεχομένως, οι Γερμανοί να αρχίσουν να ζητούν επιδοτήσεις από το κράτος, όπως συμβαίνει με τις άγονες γραμμές, με το πρόσχημα ότι επιτελούν κοινωνικό έργο. Το αποτέλεσμα θα είναι ο ιδιωτικοποιημένος ΟΤΕ να γίνει μια κρατικοδίαιτη επιχείρηση, επιβαρύνοντας τον προϋπολογισμό και τους φορολογούμενους.

Ακόμη και τα χαλκοκαλώδια πάνε στη Γερμανία!

Τούτων δοθέντων, προκαλεί τουλάχιστον γέλιο η πρόσφατη δήλωση του Α. Σαμαρά ότι «οι επενδύσεις που ο ΟΤΕ προγραμματίζει για τα επόμενα 4 χρόνια στην Ελλάδα αποτελούν ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία». Η βουλιμία των Γερμανών να λεηλατήσουν την περιουσία του ΟΤΕ είναι τέτοια που έχουν φτάσει ακόμη και να στέλνουν ακατέργαστα στην Γερμανία με φορτηγά και κοντέινερ τα χρησιμοποιημένα χάλκινα καλώδια που έχει στις αποθήκες του και στα φρεάτια ο Οργανισμός. Ούτε αυτά δεν αφήνουν στην Ελλάδα!

«Η υποβάθμιση του τηλεπικοινωνιακού έργου του ΟΤΕ», συνεχίζει ο Γιώργος Στεφανής, «είναι αποτέλεσμα της λεγόμενης πελατοκεντρικής λογικής που έχει επικρατήσει στον Οργανισμό. Βάσει αυτής, οι επενδύσεις κι η ανάπτυξη του οργανισμού στρέφονται εκεί που υπάρχει πελατεία κι όχι εκεί που υπάρχει ανάγκη, με βάση το κατ’ εξοχήν έργο που υποτίθεται ότι επιτελεί ο οργανισμός». Ως απόρροια αυτής της λογικής επιλέχθηκε πολύ πιθανά η είσοδος του οργανισμού στην τηλεοπτική αγορά μέσω του προγράμματος OTE-TV, που ως ισχυρό σημείο πώλησης του είχε τρία τσοντοκάναλα που μεταδίδουν πορνό 24 ώρες το 24ωρο: Sirina, Penthouse και Hustler TV. Εν ολίγοις, τσόντα εναντίον γρήγορου ίντερνετ και ποιοτικής σταθερής τηλεφωνίας σε όλη την Ελλάδα σημειώσατε …1. Σε αυτό το πλαίσιο οι επευφημίες για τα κέρδη του ΟΤΕ (253 εκ. ευρώ το τρίμηνο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου) συνιστούν καθαρή υποκρισία, έστω κι αν είναι η χαρά του μετόχου που διψάει για υπεραξίες και βραχυπρόθεσμα κέρδη. Γιατί, τα κέρδη συντελέστηκαν: Πρώτο, σε βάρος των επενδύσεων που μειώνονται σταθερά τα τελευταία χρόνια (από 300 εκ. ευρώ το 2008 σχεδόν στα μισά, 158 εκ. ευρώ το 2012). Δεύτερο, σε βάρος των δημοσίων εσόδων όπως δείχνει η σταθερή μείωση των φόρων που πληρώνει ο οργανισμός (από 83 εκ. ευρώ το 2008, μόλις 16 εκ. το 2012). Τρίτο, σε βάρος της τσέπης μας καθώς τα τιμολόγια παραμένουν στο ύψος τους. Εδώ φυσικά οφείλουμε να αναγνωρίσουμε την πολύτιμη βοήθεια της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) που απαγορεύει τις μειώσεις τιμολογίων για να μην βουλιάξουν από τον ανταγωνισμό οι μικροί πάροχοι. Πρόκειται όμως για καθεστώς που διευκολύνει τα μέγιστα και τον ΟΤΕ ο οποίος εμφανίζεται να θέλει μεν να σταματήσει να μας χαρατσώνει, αλλά να μην μπορεί για λόγους …ανωτέρας βίας. Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι πως τα κέρδη συντελέστηκαν σε βάρος της απασχόλησης. Οι θέσεις εργασίας μάλιστα θα μειωθούν σημαντικά με το νέο πρόγραμμα εθελούσιας συνταξιοδότησης που ήδη «τρέχει» στον οργανισμό, το οποίο αναμένεται να βγάλει εκτός ΟΤΕ γύρω στα 1.100 εργαζόμενους.

Μείωση θέσεων εργασίας

«Στο αποκορύφωμα της δραστηριότητάς του, το 2005, ο ΟΤΕ είχε φτάσει να απασχολεί γύρω στους 17.000 εργαζόμενους. Στη συνέχεια τέθηκαν ως απαράβατοι όροι για την ιδιωτικοποίησή του η μείωση του προσωπικού κατά 5.000 άτομα κι η άρση της μονιμότητας. Προϋποθέσεις τις οποίες με προθυμία υλοποίησαν οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, ανοίγοντας την κερκόπορτα που σύντομα θα οδηγήσει τον οργανισμό να απασχολεί περίπου 2.000 εργαζόμενους», τονίζει ο Θανάσης Φώλιας, μέλος του ΔΣ της Ομοσπονδίας Εργαζομένων του ΟΤΕ (ΟΜΕ-ΟΤΕ). Η αρνητική συμβολή του ΟΤΕ στην απασχόληση δεν σχετίζεται μόνο με την απότομη μείωση των θέσεων εργασίας, έστω κι αν αυτή υλοποιείται μέσω προγραμμάτων εθελούσιας συνταξιοδότησης. Ταυτόχρονα ο ΟΤΕ καλύπτει τα κενά, που μοιραία δημιουργούνται, μέσω προσλήψεων από δουλεμπορικές εταιρείες, όπως είναι η θυγατρικές του, E-Value και Oteplus, δίνοντας μισθούς 255 και 586 ευρώ αντίστοιχα. Έτσι καταργεί θέσεις παλιών εργαζομένων που μπορεί να στοίχιζαν στον οργανισμό ακόμη και 3.000 ευρώ, αντικαθιστώντας τις με θέσεις εξαθλίωσης. «Η συμπίεση του εργατικού κόστους πετυχαίνεται επίσης με συνεχείς παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας», συνεχίζει ο Θανάσης Φώλιας. «Οι τεχνικοί του ΟΤΕ ασφαλίζονται στο ΙΚΑ ως υπάλληλοι γραφείου, ενώ έχουμε συνεχείς μετακινήσεις εργαζομένων που συνιστούν βλαπτική μεταβολή της εργασιακής τους σχέσης. Η αυθαιρεσία της διοίκησης φτάνει σε τέτοιο σημείο ώστε δεν έχει μπει καν στον κόπο να απαντήσει στα αλλεπάλληλα εξώδικα των συναδέλφων». Η αρνητική συμβολή του ΟΤΕ στην απασχόληση φαίνεται όχι μόνο από την μείωση των θέσεων εργασίας και τη επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων. Τα τελευταία χρόνια, ταυτόχρονα, κι ως συνέπεια της εντατικοποίησης που έχουν προκαλέσει οι προαναφερθείσες αλλαγές έχουν αυξηθεί σημαντικά τα εργατικά ατυχήματα. Όπως αναφέρεται στο περιοδικό Οθόνη των Εργαζομένων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης του ΟΤΕ από 28 και 16 ατυχήματα που είχαν καταγραφεί το 2008 στον ΟΤΕ και την Κοσμοτέ, το 2012 έφθασαν τα 33 και 19 αντίστοιχα. Με το αίμα κακοπληρωμένων εργατών επομένως αυξάνονται τα κέρδη του ΟΤΕ.

Πληθωρισμός αργυρώνητων μανδαρίνων

Η άλλη όψη του νομίσματος των εργασιακού Νταχάου που έχει επιβάλλει η γερμανική διοίκηση στον ΟΤΕ, αντιγράφοντας τις καλύτερες παραδόσεις του Ράιχ, είναι το πάρτι εκατομμυρίων που γίνεται από τα στελέχη του ΟΤΕ. Ετήσιοι μισθοί για τους διευθυντές της τάξης των 250.000 ευρώ και προκλητικά προνόμια, που δεν έχουν θιγεί στο ελάχιστο κατά τη διάρκεια της πρόσφατης κρίσης, με αποκορύφωμα τον μισθό του προέδρου και διευθύνοντα συμβούλου Μιχ. Τσαμάζ που μαζί με τα μπόνους έφθασε τα 1.246.365 ευρώ (καλά διαβάσατε: 103.864 ευρώ τον μήνα!) συνθέτουν την εικόνα μιας κάστας αργυρώνητων μανδαρίνων που με την χλιδή τους προκαλούν το δημόσιο αίσθημα. Να αναφερθεί μάλιστα ότι, προς διάψευση των ανοησιών που επαναλαμβάνουν οι νεοφιλελεύθεροι για αποτελεσματικότερη και πιο ευέλικτη διοίκηση του ιδιωτικού τομέα σε αντίθεση με την γραφειοκρατική και πολυπρόσωπη και δαπανηρή ελέω εξυπηρετήσεων διοίκηση που χαρακτηρίζει τις επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα, ότι ο ΟΤΕ πριν την εκχώρησή του στους Γερμανούς είχε 4 γενικούς διευθυντές ενώ σήμερα έχει 17! Εν ολίγοις το παλιό οργανόγραμμα του εργατικού δυναμικού του ΟΤΕ αποδεικνύεται πολύ πιο δημοκρατικό από το σημερινό που χαρακτηρίζεται από ακραίες αντιθέσεις: φεουδαρχικά προνόμια για τα στελέχη, πείνα κι εργασιακή ανασφάλεια για το προσωπικό!

Όλα τα παραπάνω παρότι εμπλουτίζουν τα επιχειρήματα κατά της ιδιωτικοποίησης και υπέρ της ανάγκης επανακρατικοποίησης του ΟΤΕ σπάνια τίθενται στον δημόσιο διάλογο. Αλγεινή εντύπωση μάλιστα προκαλεί η ανοχή που απολαμβάνει ο γερμανικός ΟΤΕ ακόμη κι από τον ΣΥΡΙΖΑ, όπως έδειξε η συνάντηση στις 3 Οκτώβρη με την διοίκηση του ΟΤΕ του Γιώργου Σταθάκη, βουλευτή και υπεύθυνου τομέα Ανάπτυξης της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ… 

Ιδιωτικοποιήσεις (Πριν, 9/5/2008)

Αιχμή του δόρατος της επίθεσης του κεφαλαίου

Η πώληση του ΟΤΕ σημείο κορύφωσης και τομής της μακροχρόνιας και διεθνούς επιχείρησης ξεπουλήματος

Σημείο τομής στη μακροχρόνια διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων όχι μόνο από συμβολική αλλά και από ουσιαστική άποψη αποτελεί η πώληση του ΟΤΕ στον γερμανικό τηλεπικοινωνιακό κολοσσό, Ντόιτσε Τέλεκομ. Για συμβολικούς λόγους, στο βαθμό που το ξεπούλημα του ΟΤΕ αποτέλεσε το 1993 (όταν άνοιγε με τον πιο θεαματικό και βίαιο τρόπο η αυλαία των ιδιωτικοποιήσεων) την πιο μεγάλη πρόκληση της κυβέρνησης Μητσοτάκη προς τους εργαζόμενους και τα διαπλεκόμενα συμφέροντα, για να σημάνει τελικά και την πρόωρη πτώση της. Η επιτυχημένη τώρα πώληση του ΟΤΕ από την κυβέρνηση της ΝΔ με πολύ μικρότερες αντιδράσεις κλείνει έτσι έναν κύκλο στην επίθεση του κεφαλαίου που μπορεί να κράτησε πολύ περισσότερο χρόνο απ’ όσο αρχικά εκτιμούσε, δεν μπορεί ωστόσο παρά να αποτελεί για το ίδιο κορυφαία επιτυχία. Κι αυτό γιατί ο ΟΤΕ, κι εδώ είναι οι ουσιαστικοί λόγοι, δεν είναι μια τυχαία επιχείρηση. Επί πολλά χρόνια – πριν εισέλθουν στην αγορά οι ιδιώτες και αρχίσει ο ΟΤΕ από τα κέρδη του να χρηματοδοτεί τα πρώτα βήματα και την επέκτασή τους – βρισκόταν στην κορυφή των κερδοφόρων ελληνικών επιχειρήσεων, με χιλιάδες ακίνητα κι όλα …γωνία, δεκάδες χρυσοφόρες θυγατρικές και προνομιακή πρόσβαση σε πλήθος ξένων, βαλκανικών αγορών. Όλα αυτά τώρα τα παίρνουν προίκα οι Γερμανοί! Κλείνοντας αυτός ο κύκλος αξίζει να γίνει μια αποτίμηση των αποτελεσμάτων των ιδιωτικοποιήσεων. Με την πρώτη ματιά φαίνεται ότι οι μεγαλύτεροι χαμένοι ήταν οι καταναλωτές, δηλαδή οι εργαζόμενοι καταναλωτές μια και αυτοί υφίστανται τη μεγαλύτερη απώλεια εισοδήματος από τις ανατιμήσεις, στο όνομα των οποίων υποτίθεται ότι υλοποιήθηκαν οι ιδιωτικοποιήσεις. Το επιχείρημα (της ποσοτικής θεωρίας του ανταγωνισμού) σε απλά ελληνικά έλεγε ότι η απελευθέρωση των αγορών και η είσοδος των ιδιωτών θα αυξήσει τον ανταγωνισμό μεταξύ τους, καθώς ο ένας θα πουλάει πιο φθηνά από τον άλλον για να μη μας χάσει από πελάτες κι έτσι όλα θα είναι στα πόδια μας πάμφθηνα κι εν πλήρη αφθονία. Όλα αυτά τα χρόνια όμως που η αγορά «απελευθερώθηκε» από τα κρατικά μονοπώλια και τον κρατικό καθορισμό των τιμών τα εισιτήρια στα ακτοπλοϊκά πλοία εκσφενδονίστηκαν και για τους λογαριασμούς τηλεφωνίας και ηλεκτρικής ενέργειας δουλεύουμε πολλές περισσότερες ώρες ακόμη και μέρες. Μεγάλος χαμένος επίσης είναι οι εργαζόμενοι και το υψηλό επίπεδο των εργατικών κατακτήσεων, όπως η μονιμότητα και οι σχετικά καλές εργασιακές σχέσεις, που θυσιάστηκε στο βωμό της ιδιωτικοποίησης του ΟΤΕ. Υπήρξαν ωστόσο και κερδισμένοι. Στην Ελλάδα αυτός που ωφελήθηκε περισσότερο, από την εν εξελίξει διαδικασία ιδιωτικοποίησης καθαυτή, ήταν ο Βγενόπουλος της Μαρφίν, που από την διαμεσολάβηση (μαζεύοντας δηλαδή τις μετοχές του Οργανισμού από την ελληνική αγορά και πουλώντας τις στους Γερμανούς με καπέλο επειδή παίρνουν μαζί και το μάνατζμεντ) υπολογίζεται ότι θα κερδίσει 800 εκ. ευρώ! Παρόλα αυτά δεν πρόκειται για ελληνική ιδιαιτερότητα. Προκαλούν έκπληξη, απεναντίας, οι τρανταχτές ομοιότητες που παρουσιάζει η ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ με την αντίστοιχη βρετανική εμπειρία, σε ότι αφορά τα κέρδη που αποκόμισε το παρασιτικό χρηματιστικό κεφάλαιο! Τονίζει για του λόγου το αληθές ο βρετανός μαρξιστής Άντριου Γκλιν στο βιβλίο του Capitalism Unleashed (Oxford, 2006): «οι μεγάλοι κερδισμένοι από την ιδιωτικοποίηση ήταν αυτοί που κερδοσκόπησαν με τις μετοχές (πουλώντας τις με σκοπό το γρήγορο κέρδος), οι εταιρείες του Σίτι που κέρδισαν τεράστιες προμήθειες από τη διευθέτηση των ιδιωτικοποιήσεων και του μάνατζμεντ, η πληρωμή των οποίων παρέμεινε στα ύψη»! Οι ομοιότητες γίνονται ακόμη πιο εξόφθαλμες αν παραθέσουμε και την αμέσως επόμενη πρόταση όπου τονίζει πως «οι κύριοι χαμένοι ήταν εκείνοι οι εργάτες που έχασαν τις σχετικά καλοπληρωμένες συνδικαλισμένες θέσεις εργασίας»! Ότι ακριβώς συνέβη και στην Ελλάδα! Κατ’ εξοχήν κερδισμένος ωστόσο είναι το ιδιωτικό κεφάλαιο που ιδιοποιείται και εκμεταλλεύεται επενδύσεις μυθικής αξίας, οι οποίες ουδέποτε θα είχαν πραγματοποιηθεί αν δεν χρηματοδοτούνταν επί δεκαετίες από το υστέρημα μιας ολόκληρης κοινωνίας. Με αυτή την έννοια οι ιδιωτικοποιήσεις στρέφονται εναντίον του δημοσίου συμφέροντος στο βαθμό που συνιστούν καταλήστευση και οικειοποίηση από το κεφάλαιο κοινωνικών πόρων. Ο τρίτος στη σειρά που κερδίζει τα μέγιστα από τις ιδιωτικοποιήσεις είναι το κράτος που διευθύνει την επιτυχή υλοποίησή τους και εισπράττει το τίμημα, καταφέροντας με αυτό τον τρόπο να μειώσει το δημόσιο χρέος. Ενδεικτικά από τον Μάρτιο του 2004, που ανέλαβε η ΝΔ, μέχρι πρόσφατα και χωρίς να υπολογίζονται τα έσοδα από το ξεπούλημα του ΟΤΕ, είχαν εισρεύσει στα κρατικά ταμεία από ιδιωτικοποιήσεις 6,23 δισ.! Αναδεικνύεται ωστόσο με αυτό τον τρόπο, των ταμειακών ωφελειών, ότι οι ιδιωτικοποιήσεις δεν είναι απλά άρρηκτα συνυφασμένες με την πιο προωθημένη νεοφιλελεύθερη πολιτική, αλλά η αιχμή του δόρατός της! Διαφορετικά ειπωμένο, οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν την πιο εύκολη λύση για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών (υπό τον όρο βέβαια ότι οι δωρεές προς το κεφάλαιο δεν αυξάνονται ανεξέλεγκτα όπως συμβαίνει τώρα), τη μείωση του δημόσιου τομέα, την εισβολή των κανόνων της αγοράς σε κάθε τομέα κοινωνικής δραστηριότητας και τη μαζική καταστροφή ανεπαρκώς αξιοποιούμενου κεφαλαίου. Αυτή η πλευρά λύνει πιθανά και το ερώτημα που φυσιολογικά γεννιέται για την αδυναμία που έδειξε το εργατικό κίνημα τόσες δεκαετίες τώρα σε Ανατολή και Δύση να αποτρέψει τη λαίλαπα των ιδιωτικοποιήσεων. Η τεράστια σημασία που διαδραματίζουν για το κεφάλαιο οι ιδιωτικοποιήσεις φαίνεται και από τη συναίνεση που υπάρχει μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ. Προκαλεί για παράδειγμα γέλιο αλλά και οργή η απουσία πρωτοτυπίας από το νυν και τον πρώην υπουργό Οικονομίας όταν δείχνουν την επιμονή τους στο ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας. Αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γ. Αλογοσκούφης στην εισηγητική έκθεση του φετινού κρατικού προϋπολογισμού (σελ. 133): «Οι ιδιωτικοποιήσεις είναι κεντρικός άξονας της οικονομικής πολιτικής». Και ο προκάτοχός του, Ν. Χριστοδουλάκης, στο βιβλίο του Το νέο τοπίο της ανάπτυξης (Καστανιώτης, 1988), (σελ. 93): «Σήμερα οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν βασική συνιστώσα του προγράμματος διαρθρωτικών αλλαγών που εξήγγειλε η κυβέρνηση τον Μάρτιο του 1988». «Κεντρικός άξονας» για τη ΝΔ, λοιπόν, «βασική συνιστώσα» για το ΠΑΣΟΚ οι ιδιωτικοποιήσεις! Οι τραγικές για τους εργαζόμενους επιδόσεις του ΠΑΣΟΚ στις ιδιωτικοποιήσεις, που κάνουν να ηχούν αστείες οι σημερινές καταγγελίες του, φαίνονται καλύτερα στον επόμενο πίνακα, που προέρχεται από την τελευταία έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, με τίτλο Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση (σελ. 232) και δείχνει τις ιδιωτικοποιήσεις που έγιναν κάθε χρόνο: 1991: Τράπεζα Πειραιώς 1992: ΑΓΕΤ, Λεωφορεία Αθήνας, Ναυπηγεία Εκλευσίνας. 1993: Τράπεζα Αθηνών, Ελληνική Εταιρεία Ζάχαρης, άδειες κινητής τηλεφωνίας. 1994: Ναυπηγεία Νεωρίου Σύρου 1996: ΟΤΕ Ι 1997: ΟΤΕ ΙΙ 1998: Τράπεζα Μακεδονίας – Θράκης, Γενική Τράπεζα, Τράπεζα Κρήτης, Ελληνικά Πετρέλαια Ι, Τράπεζα Κεντρικής Ελλάδας, ΟΤΕ ΙΙΙ, ΧΑΑ Ι. 1999: Ιονική Τράπεζα, ΟΤΕ ΙV, ΔΕΠΑ, ΕΥΔΑΠ, Ολύμπικ Κέτερινγκ Ι, Ολύμπικ Κέτερινγκ ΙΙ, Ντιούτι Φρι, ΕΛΠΕ ΙΙ. 2000: ΕΤΒΑ Ι, ΕΛΠΕ ΙΙΙ, ΕΛΒΟ, ΧΑΑ ΙΙ, Κοσμοτέ, Εμπορική Τράπεζα, Αγροτική Τράπεζα. 2001: ΟΠΑΠ Ι, Διώρυγα Κορίνθου, ΟΛΘ, ΕΥΑΘ, Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, ΔΕΗ Ι, ΟΤΕ V. 2002: ΕΤΒΑ ΙΙ, ΟΠΑΠ ΙΙ, ΟΤΕ VI, Μαρίνες Αττικής, ΔΕΗ ΙΙ, Ολύμπικ Κέτεριγνκ ΙΙΙ. 2003: ΕΛΠΕ IV, Ντιούτι Φρι ΙΙ, Αγνό, Μον Παρνέ, ΟΠΑΠ ΙΙΙ, ΧΑΑ ΙΙΙ, ΟΛΠ, ΕΤΕ Ι, ΔΕΗ ΙΙΙ. 2004: Εθνική Τράπεζα, ΕΛΠΕ V. 2005: ΟΠΑΠ IV, OTE VIΙI. 2006: ATE, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, ΕΛΤΑ, Εμπορική Τράπεζα. 2007: ΟΤΕ ΙΧ, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο ΙΙ. Δεν είναι μετά υποκρισία να διαμαρτύρεται το ΠΑΣΟΚ για τις ιδιωτικοποιήσεις της επάρατου; Ή, να παρουσιάζει ως βάλσαμο τις μετοχοποιήσεις όταν γίνεται σήμερα φανερό πως αυτές άνοιξαν το δρόμο για το οριστικό και αμετάκλητο ξεπούλημα, χώρια φυσικά του γεγονότος ότι το τμηματικό ξεπούλημα αποτελούσε κίνηση ανάγκης για το κεφάλαιο, καθώς κανείς δεν είχε τη δυνατότητα να αγοράσει για παράδειγμα ολόκληρο τον ΟΤΕ; Ίδια φυσικά σπουδή στην υλοποίηση των ιδιωτικοποιήσεων επέδειξαν οι μεταλλαγμένοι σοσιαλιστές σε όλο τον κόσμο. Ακόμη και στη Γαλλία το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’90 η κυβέρνηση του Λαϊονέλ Ζοσπέν, της «πλουραλιστικής Αριστεράς» όπως παρουσιαζόταν, ιδιωτικοποίησε περισσότερες δημόσιες επιχειρήσεις απ’ όσες είχαν ιδιωτικοποιήσει οι έξι προηγούμενες κυβερνήσεις μαζί! Παρότι κανείς δεν αμφιβάλλει ότι οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν σανίδα σωτηρίας για το κεφάλαιο στο βαθμό που με την απόσυρση των κρατικών επιχειρήσεων ή το άνοιγμα των αγορών τού προσφέρονται νέοι παρθένοι σχετικά τομείς δραστηριοποίησης, παρόλα αυτά οι ιδιωτικοποιήσεις δεν επιλύουν αλλά, μακροπρόθεσμα, οξύνουν την κρίση. Μέχρι στιγμής οι κρατικές επιχειρήσεις ακόμη κι όταν χαράτσωναν τους εργαζόμενους με τα τιμολόγιά τους, απέναντι στο κεφάλαιο εξαντλούσαν όλη τους την εύνοια, προσφέροντάς του από φθηνές έως δωρεάν εισροές. Λειτουργούσαν έτσι ενίοτε και σαν ένας συγκαλυμμένος μηχανισμός αναδιανομής. Με αυτό τον τρόπο διευκόλυναν την αναπαραγωγή του κεφαλαίου κατά τη διάρκεια όλης της μεταπολεμικής περιόδου όταν ο κρατικός τομέας γνώρισε τη μεγαλύτερη ανάπτυξη από καταβολής καπιταλισμού. Το τσάμπα χρήμα που έδιναν στην Ελλάδα οι κρατικές τράπεζες (κοινώς θαλασσοδάνεια) επί δεκαετίες είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, άλλο παράδειγμα το φθηνό ρεύμα της ΔΕΗ στην Πεσινέ. Όταν όμως τη θέση της πάντα πρόθυμης να εξυπηρετήσει κρατικής υπηρεσίας πάρει το ίδιο το κεφάλαιο οι διευκολύνσεις κόβονται και ο ανταγωνισμός φτάνει μέχρι το τέρμα. Τότε επιχειρήσεις κλείνουν επειδή πνίγονται από τους τόκους και τους λογαριασμούς του ρεύματος και η κρίση του κεφαλαίου οξύνεται αφού πρώτα έχει ρίξει στη μάχη άλλη μια εφεδρεία. Οι αστρονομικοί λογαριασμοί ρεύματος που πλήρωναν οι επιχειρήσεις στην Καλιφόρνια το 2002 και τα εξωφρενικά τέλη διοδίων που είχαν επιβάλλει στους ιδιωτικούς αυτοκινητόδρομους της Αργεντινής οι διαχειριστές τους κατά το αποκορύφωμα της κρίσης είναι τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των καταστροφικών αποτελεσμάτων των ιδιωτικοποιήσεων!

Αρέσει σε %d bloggers: