Μετεκλογική καταιγίδα βάρβαρων μέτρων λιτότητας (Nexus, Μάιος 2012)

Οι προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης διαβάστηκαν πριν καν ορκιστεί ενώπιον του προέδρου της Δημοκρατίας ή δοθεί η εντολή σχηματισμού της, πριν καν μάλιστα ανοίξουν οι κάλπες των πιο δύσκολα προβλέψιμων εκλογών της μεταπολίτευσης. Περιελήφθησαν δε με κάθε λεπτομέρεια, με πίνακες, διαγράμματα και όλα τα σχετικά στην έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου του Μαρτίου.

Μια πρώτη ιδέα είχαμε πάρει από τα πιο αρμόδια χείλη, τον δοτό πρωθυπουργό Λουκά Παπαδήμο και τον υπουργό Οικονομικών του, Βαγγέλη Βενιζέλο, αμέσως μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος ανταλλαγής των ελληνικών ομολόγων (PSI) και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου. Ο Λουκάς Παπαδήμος συγκεκριμένα μιλώντας από το Βήμα της Βουλής στις 30 Μαρτίου είχε δηλώσει ότι «μέχρι το τέλος της θητείας της παρούσας κυβέρνησης θα είναι έτοιμες οι προτάσεις που αφορούν την περιστολή των δαπανών ύψους 12 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη διετία». Τις προτάσεις δεν τις μάθαμε, παρά την δουλειά που έγινε στο Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) το τελευταίο διάστημα, μάθαμε όμως τα χρήματα που τους …λείπουν. Διαφωτιστικός μες στην ασάφειά του ήταν και ο νέος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Βαγγέλης Βενιζέλος δηλώνοντας στις αρχές Απριλίου στο γερμανικό περιοδικό Der Spiegel πως «τον Ιούνιο θα πρέπει να αποφασίσουμε για το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό μας πρόγραμμα και δεν αποκλείω να υπάρξουν κι άλλες περικοπές, προκειμένου να εκπληρωθούν οι όροι του προγράμματος στήριξης». Λεπτομέρειες δεν δόθηκαν από τον νέο ηγέτη του ΠΑΣΟΚ μεσούσης της προεκλογικής περιόδου κι εντελώς δικαιολογημένα καθώς δεν ήθελε να ακολουθήσει τα χνάρια του ηγέτη της ΕΔΗΚ, Ιωάννη Ζίγδη…

Παρόλα αυτά η ατζέντα του νέου μεσοπρόθεσμου πλαισίου που θα ανακοινωθεί την επομένη των εκλογών, τεχνηέντως αποσύρθηκε από την προεκλογική συζήτηση. Και τα τρία κόμματα (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΛΑΟΣ) που την τελευταία διετία στοιχήθηκαν πίσω από τα αλλεπάλληλα Μνημόνια καταδικάζοντας τις υποτιθέμενες πολιτικές παροχών του παρελθόντος και την υποταγή του πολιτικού συστήματος στο πολιτικό κόστος, τώρα, σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να αποφύγουν το «μαύρισμα» κατέβηκαν στο προεκλογικό τερέν κρύβοντας το εκπληκτικής ομοιότητας πραγματικό τους πρόγραμμα που εκπονήθηκε από την Τρόικα και περιλαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα: Πρώτο, μείωση του δημόσιου τομέα με καταργήσεις υπηρεσιών, μειώσεις μισθών και απολύσεις υπαλλήλων, δεύτερο, καταιγισμός φοροεισπρακτικών μέτρων νέας και παλιάς κοπής και τρίτο νέες παρεμβάσεις στον ιδιωτικό τομέα με μέτρα μείωσης μισθών και ημερομισθίων.

Στόχος οι δημόσιες δαπάνες

Η ανάγκη σταθεροποίησης του δημόσιου χρέους και σταδιακής εξάλειψης του δημοσιονομικού ελλείμματος, ώστε να απομακρυνθεί η ανάγκη μιας νέας αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους ή ενός νέου «δανείου σωτηρίας» αναδεικνύει το στόχο μείωσης των δημοσίων δαπανών σε απόλυτη προτεραιότητα για τη νέα κυβέρνηση. Η σημασία των περικοπών υπογραμμίζεται από το γεγονός ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού για το 2011 παρέμεινε στο 9,6% παρά τις περικοπές που μεσολάβησαν. Αρωγός στη νέα προσπάθεια μείωσης των δαπανών κλήθηκε το ΚΕΠΕ – τραγική ειρωνεία αν σκεφτούμε ότι σκοπός της ίδρυσής του το 1959 από τον τότε πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή, κατόπιν εισήγησης του τότε προέδρου της Τράπεζας της Ελλάδας, Ξ. Ζολώτα, και με πρώτο πρόεδρο και επιστημονικό διευθυντή τον Αν. Παπανδρέου, που γι’ αυτό το λόγο κλήθηκε από τις ΗΠΑ, ήταν η μελέτη θεμάτων οικονομικής ανάπτυξης της Ελλάδας. Οι εποχές αλλάζουν και μαζί οι προτεραιότητες… Έτσι το ΚΕΠΕ τώρα ανέλαβε το δυσάρεστο έργο να παρουσιάσει μια ακτινογραφία των δημοσίων δαπανών. Να απαντήσει δηλαδή στο ερώτημα «που πάνε» οι δημόσιες δαπάνες, ένα έργο όχι και τόσο ευχάριστο γιατί το ζητούμενο δεν είναι απλώς και μόνον ο εξορθολογισμός τους, αλλά ο ακρωτηριασμός τους. Δεδομένου ότι επί διετίας οι περικοπές δημοσίων δαπανών έχουν «πιάσει κόκκαλο» είναι εμφανές ότι η νέα μετεκλογική ομοβροντία περικοπών θα φθάσει στον σκληρό πυρήνα του κρατικού μηχανισμού αλλάζοντας εκ βάθρων τον χαρακτήρα του κράτους και καταφέρνοντας ένα συντριπτικό πλήγμα στο υποτυπώδες ούτως ή άλλως ελληνικό κράτος πρόνοιας. Ο στόχος των άγριων περικοπών ποσοτικοποιείται στην έκθεση του ΔΝΤ κατά τον ακόλουθο τρόπο: Από 49,7% του ΑΕΠ που ανέρχονταν οι δημόσιες δαπάνες το 2011, να διαμορφωθούν κατά τα επόμενα τέσσερα χρόνια στα εξής επίπεδα: 2012: 48,9%, 2013: 46,3%, 2014: 43,7% και 2015: 41,2%. Λαμβάνοντας υπ’ όψη ότι ο μέσος όρος των δημοσίων δαπανών στις χώρες μέλη της ευρωζώνης ανέρχεται στο 47,4% γίνεται εμφανές ότι αν τυχόν και υλοποιηθούν αυτές οι παρεμβάσεις το πρότυπο δημοσίων δαπανών της Ελλάδας περισσότερο θα ομοιάζει με αυτό της Αφρικής παρά της ΕΕ στην οποία υποτίθεται ότι ανήκουμε…

Η μείωση των δημοσίων δαπανών θα επέλθει από μια σειρά μέτρων που θα έχουν δραματικό κοινωνικό αντίκτυπο, επιδεινώνοντας απότομα το βιοτικό επίπεδο εκατομμυρίων ανθρώπων και θέτοντας σε δοκιμασία τις υποδομές που ήδη τρεκλίζουν με πιο χαρακτηριστική περίπτωση το νεοσύστατο Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας που ήδη βουλιάζει στα χρέη τα οποία υπερβαίνουν τα 2 δις. ευρώ. Συγκεκριμένα οι μειώσεις θα επέλθουν από την απόλυση δημοσίων υπαλλήλων, την μείωση των μισθών όσων θα συνεχίσουν να εργάζονται στο δημόσιο, την δραματική περικοπή των κοινωνικών δαπανών, μέσω ενός νέου αντι-ασφαλιστικού νόμου και τέλος μέσω των μαζικών ιδιωτικοποιήσεων.

Οι πρώτοι που θα νιώσουν τον πέλεκυ των απολύσεων στον δημόσιο τομέα θα είναι οι 70.000 περίπου συμβασιούχοι και ελαστικά απασχολούμενοι, των οποίων τα συμβόλαια εργασίας δεν πρόκειται να ανανεωθούν. Δεν θα είναι όμως μόνο αυτοί, ούτε φυσικά όσοι αποχωρούν λόγω συνταξιοδότησης όπως διατείνεται ο αρμόδιος υπουργός για να διασκεδάσει τις αλγεινές εντυπώσεις, για τον προφανή λόγο ότι έτσι δεν πρόκειται να πιαστεί ο στόχος μείωσης των θέσεων εργασίας κατά 150.000 μέχρι το 2015, όπως έχει απαιτήσει η Τρόικα. Η αναμενόμενη μείωση δεν πρόκειται να «βάλει τάξη» στο δημόσιο όπως θα ήθελαν για παράδειγμα οι υστερικές κραυγές πρωτοκλασάτων υπουργών όπως του Ανδρέα Λοβέρδου, που μιλώντας στην επιτροπή Υγείας της Βουλής στις 7 Σεπτέμβρη 2011 έκανε λόγο για «ένα εκατομμύριο δημοσίους υπαλλήλους που ταλαιπωρούν τα υπόλοιπα δέκα», προσπαθώντας με αυτό τον τρόπο να βαθύνει τον διχασμό μεταξύ δημοσίων και ιδιωτικών υπαλλήλων, εμφανίζοντας τους πρώτους ως αιτία της κακοδαιμονίας, για να μείνει έτσι στο απυρόβλητο η πολιτική των περικοπών και της λιτότητας. Το ένα εκατομμύριο δημοσίων υπαλλήλων, σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης, αποδείχθηκαν 712.000, εκ των οποίων μόνιμοι είναι μόνο 636.000 στους οποίους συμπεριλαμβάνεται και μια ασυνήθιστα υψηλή αναλογία στρατιωτικών και αστυνομικών σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, για λόγους προφανείς. Αντιθέτως, η αναμενόμενη μείωση των δημοσίων υπαλλήλων θα προκαλέσει τεράστια λειτουργικά κενά στις δημόσιες υπηρεσίες που θα ισοδυναμούν με «απαγορευτικό» για τους εργαζόμενους.

Σημαντική μείωση των δημοσίων δαπανών αναμένεται να επέλθει και λόγω της κατάργησης των λεγόμενων «ειδικών μισθολογίων» με τα οποία αμείβονται γιατροί, δικαστικοί κ.α. Η μείωση μάλιστα αναμένεται να ξεπεράσει το 12%, που έχει ήδη ανακοινωθεί, φθάνοντας το 15% ακόμη και το 20% των μισθών τους.

Νέος γύρος περικοπών θα σημάνει και για τους συνταξιούχους που πολύ γρήγορα θα έρθουν αντιμέτωποι με ένα νέο αντιασφαλιστικό νόμο ως αποτέλεσμα της κάθετης μείωσης των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων εξ αιτίας του κουρέματος των ελληνικών ομολόγων στο πλαίσιο του προγράμματος ανταλλαγής (τουλάχιστον 11 δις. ευρώ), της δραματικής συρρίκνωσης των ασφαλιστικών πόρων λόγω αύξησης της ανεργίας και συρρίκνωσης των εσόδων των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα και τέλος της με κάθε τρόπο ιεράρχησης της ανάγκης μείωσης των δημοσίων δαπανών. Το ΔΝΤ μάλιστα εμφανίζει το νέο μαχαίρι στις συντάξεις ως θέμα …κοινωνικής δικαιοσύνης! «Επιπλέον, ορισμένες περαιτέρω πραγματικές μειώσεις είναι αναγκαίες, που ως στόχο θα έχουν τους συνταξιούχους με υψηλότερα εισοδήματα, αντανακλώντας την ανάγκη μιας ισότιμης κατανομής του βάρους της προσαρμογής στην Ελλάδα» αναφέρεται κατά λέξη στην παράγραφο υπ. αρ. 24., παραλείποντας φυσικά να αναφέρει ότι οι συνταξιούχοι οδηγούνται στην εξαθλίωση στερούμενοι αυθαιρέτως και παρανόμως πόρους που οι ίδιοι έχουν καταβάλει μέσω των εισφορών τους επί δεκαετίες.

Η θέση των ασθενέστερων θα επιδεινωθεί περαιτέρω μέσω της κατάργησης των κοινωνικών επιδομάτων που σήμερα απολαμβάνουν 240.000 δικαιούχοι και αφορούν επιδόματα αναπηρίας, πολύτεκνων, παραμεθορίου, τοκετού, ασθένειας, χρόνιων παθήσεων, κ.α. Το σχέδιο κυβέρνησης και Τρόικας (το οποίο σύμφωνα με δημοσιεύματα έχει ήδη συμφωνηθεί μεταξύ του αρμόδιου υπουργού Φίλιππου Σαχινίδη και των τεχνοκρατών του γερμανού γκαουλάιτερ, Χορστ Ράιχενμπαχ) είναι να καταργηθούν εξ ολοκλήρου όλα τα επιδόματα με μοναδική εξαίρεση αυτό της ανεργίας και να χορηγηθούν σε δεύτερο χρόνο σε συνάρτηση με εισοδηματικά κριτήρια. Όπως, κατ’ αναλογίαν συνέβη και με το επίδομα ανεργίας που αποφάσισε το υπουργείο Εργασίας να χορηγήσει στους ελεύθερους επαγγελματίες, βάσει της εισφοράς ανεργίας που πληρώνουν από την 1η Ιανουαρίου ύψους 10 ευρώ τον μήνα κι η οποία κατατίθεται στον Ειδικό Λογαριασμό Ανεργίας. Προϋπόθεση για να δοθούν τα 360 ευρώ τον μήνα είναι ο ασφαλισμένος την προηγούμενη τριετία να …πείναγε.

Τα μεγάλα έσοδα αναμένονται ωστόσο από τις ιδιωτικοποιήσεις. Στην έκθεση του ΔΝΤ ο αρχικός στόχος συγκέντρωσης 50 δισ. ευρώ από το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας παραμένει, μετατίθεται ωστόσο χρονικά για το 2022. Άμεσα ως το 2015 αναμένεται να συγκεντρωθούν 19 δισ. ευρώ. Η μερίδα του λέοντος (18,2 δις. ευρώ) εκτιμάται ότι θα επέλθει από την πώληση γης που θα περιλαμβάνει 70.000 περιπτώσεις! Η αμέσως επόμενη κατηγορία, από άποψη εσόδων, είναι τα στοιχεία ενεργητικού του χρηματοπιστωτικού τομέα απ’ όπου η κυβέρνηση και πιο συγκεκριμένα οι ξένοι πιστωτές (στους οποίους με νόμο κατευθύνονται τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις) περιμένουν να εισπράξουν 16 δις. ευρώ. Ακολουθούν οι υποδομές με 6,4 δις. κ.λπ. Στην έκθεση μάλιστα υπογραμμίζεται η σημασία να μείνει ανεπηρέαστη η διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων, όπως προωθείται μέσω του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας Δημοσίου που ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 2011, από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, εννοώντας ότι το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας δεν θα πρέπει να τεθεί στο τραπέζι του προεκλογικού διαλόγου και να αμφισβητηθεί αλλά να συνεχιστεί ανεπηρέαστο από τις πολιτικές μεταβολές. Το ερώτημα που γεννάται έτσι είναι τελικά τι μένει να συζητηθεί στις εκλογές και να αποτελέσει θέμα πολιτικής αντιπαράθεσης, αν οι ιδιωτικοποιήσεις που αλλάζουν ριζικά το χαρακτήρα του δημόσιου σε βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας και θα επηρεάσουν το βιοτικό επίπεδο των μελλοντικών γενιών, κρίνεται «απαγορευμένο θέμα» για το οποίο οι ιθαγενείς δεν δικαιούνται να έχουν άποψη…

Έφοδος στις τσέπες μας

Η δεύτερη κατηγορία μέτρων περιλαμβάνει μια λαίλαπα φοροεισπρακτικών νόμων που κυρίως θα επικεντρωθούν στην ακίνητη περιουσία, λόγω του ότι είναι όχι μόνο υψηλή σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη (με το επίπεδο ιδιοκατοίκησης για παράδειγμα να βρίσκεται στο 80%) αλλά επίσης παραμένει και σχετικά αμετάβλητη (συγκρίνοντάς την για παράδειγμα με τα εισοδήματα) παρά την επέκταση της κρίσης. Έτσι οι ιδιοκτήτες αναμένεται να επιβαρυνθούν με τουλάχιστον έξι φόρους (από ΕΤΑΚ μέχρι το Ειδικό Τέλος της ΔΕΗ), οι περισσότεροι εκ των οποίων θα είναι αναδρομικοί, ακόμη κι από το 2009. Στην πραγματικότητα θα είναι ληστρικοί κι εντελώς αδικαιολόγητοι επί της ουσίας καθώς θα έρθουν να κλείσουν τις τρύπες που δημιουργεί στα δημόσια έσοδα η κάθετη μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης και της συνακόλουθης φορολογητέας ύλης. Η νέα φορολογία που θα επιβληθεί ακόμη και στα αγροτεμάχια, πλήττοντας την μικρή ιδιοκτησία στην ύπαιθρο (και δημιουργώντας ένα πρωτοφανές κύμα συγκέντρωσης της γης σε λίγα χέρια για τις τελευταίες δεκαετίες) θα έρθει επίσης να καλύψει και το κενό που θα δημιουργήσει στα δημόσια ταμεία ο νέος, χαμηλότερος φορολογικός συντελεστής που θα επιβληθεί στις ανώνυμες εταιρείες ύψους 15% από 20% που είναι σήμερα. Πρόκειται για το ένα από τα δύο συμπεράσματα στα οποία κατέληξε ο διακομματικός διάλογος για το νέο φορολογικό νόμο, που πρόσφατα ολοκληρώθηκε, με μοναδικό σημείο διαφωνίας μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ αν αυτό πρέπει να γίνει άμεσα όπως προτείνει η ΝΔ, ή σταδιακά στο βάθος τριετίας όπως εισηγείται το ΠΑΣΟΚ. Το δεύτερο συμπέρασμα του διαλόγου ήταν η ανάγκη μείωσης του ανώτατου φορολογικού συντελεστή για τα εισοδήματα από το 45% που είναι σήμερα στο 40%. Μέτρο που ευνοεί με προκλητικό τρόπο τους έχοντες.

Πρόκειται για ένα σύνολο φορολογικών μέτρων (νέοι φόροι στην ακίνητη ιδιοκτησία που παραμένει κοινωνικοποιημένη σε συνδυασμό με μείωση των φόρων στα υψηλά εισοδήματα και τους εύπορους) που θα δώσει ακόμη πιο αντιλαϊκά χαρακτηριστικά στο βαθιά άδικο και μεροληπτικό ελληνικό φορολογικό σύστημα. Αν μάλιστα προστεθούν και αντικειμενικά κριτήρια στους ελεύθερους επαγγελματίες που εξ ορισμού επιβαρύνουν τους μικρομεσαίους και απαλλάσσουν τους μεγάλους, τότε, η θεσμοθετημένη φοροαποφυγή των υψηλών εισοδημάτων θα γνωρίσει νέες δόξες.

Σημαντική μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος θα προκαλέσει επίσης και η εξομοίωση από τον Οκτώβριο του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης. Το αποτέλεσμα θα είναι τα νοικοκυριά να πληρώνουν 40 λεπτά το λίτρο ακριβότερα το πετρέλαιο που θα φτάσει να πουλιέται μεταξύ 1,30 – 1,40 ευρώ το λίτρο μόνον και μόνον επειδή το κράτος αδυνατεί, στην πραγματικότητα αρνείται, να συλλάβει το λαθρεμπόριο καυσίμων.

Εργαζόμενοι φτωχοί

Στο στόχαστρο της νέας κυβέρνησης και της Τρόικας θα βρεθούν για μια ακόμη φορά οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα, που μετά το δεύτερο μνημόνιο είδαν τον κατώτατο μισθό να διαμορφώνεται στα 586 και 510,95 ευρώ για όσους είναι κάτω των 25 ετών. Στοιχεία μάλιστα του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας που αφορούν την περίοδο μετά την ψήφιση του δεύτερου μνημονίου βεβαιώνουν ότι τα ψηφισθέντα δεν έμειναν στα χαρτιά (όπως συνήθως υποστηρίζει η Τρόικα) αλλά ο ιδιωτικός τομέας αξιοποίησε στο έπακρο τη νέα νομοθεσία περικόπτοντας τους μισθούς από 18% έως και 35%! Η μείωση μάλιστα των μισθών επεκτάθηκε και σε επιχειρήσεις που δεν ήταν ζημιογόνες. Ακόμη κι αυτή όμως η μείωση δεν θεωρείται αρκετή για το ΔΝΤ και την ΕΕ που επιμένουν ότι το εργατικό κόστος στην Ελλάδα εξακολουθεί να παραμένει πάνω από το κόστος των ανταγωνιστών τους. Ποιούς εννοούν; Όχι τις δυτικο-ευρωπαϊκές χώρες τις οποίες εκ παραδόσεως υποδείκνυε ή έστω υπονοούσε η ελληνική πολιτική ελίτ όταν διακήρυττε «ανήκομεν εις την Δύσιν» κι έθετε ως στόχο την πραγματική σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με τις ευρωπαϊκές. Σε ειδικό πίνακα που συνοδεύει την έκθεση του ΔΝΤ σε επίπεδα υποδεέστερα του ελληνικού εργατικού κόστους εμφανίζονται οι εξής χώρες: Βουλγαρία, Ρουμανία, Λιθουανία, Εσθονία, Λετονία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Τσεχία, Πολωνία, Τουρκία, Κροατία, Πορτογαλία, Μάλτα, Σλοβενία και Ισπανία. Το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των κρατών που θεωρούνται ανταγωνιστές της Ελλάδας προέρχεται από την ανατολική Ευρώπη κι υπόλοιπες από τον ευρωπαϊκό Νότο δίνει μια άλλη διάσταση στην προ δεκαετίας σχεδόν απόφαση της ΕΕ να επεκταθεί στα ανατολικά: Για να δημιουργήσει μια «μικρή Κίνα» στον άμεσο περίγυρό της που θα πιέζει συνεχώς προς τα κάτω μισθούς και εργασιακές σχέσεις. Όπως συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα (και σύντομα παντού) δίνοντας έναν διαφορετικό γεωγραφικό και κοινωνικό προσανατολισμό στο στόχο της σύγκλισης…

Τα μέτρα που θεωρείται πολύ πιθανό να ανακοινωθούν περιλαμβάνουν κατάργηση του 13ου (δώρο Χριστουγέννων) ή ακόμη και του 14ου μισθού (επίδομα αδείας και δώρο Πάσχα), μείωση της προσαύξησης με την οποία αμείβεται η απασχόληση την Κυριακή και τις αργίες από 75% ακόμη και 25% κι άλλα μέτρα που στόχο θα έχουν την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων.

Αποτέλεσμα των παραπάνω μέτρων θα είναι μια νέα βύθιση της ελληνικής οικονομίας, με την συρρίκνωσή της πιθανότατα να ξεπερνά το 4,7% που προέβλεψε για φέτος το ΔΝΤ, μαζικά λουκέτα στις επιχειρήσεις που ήδη ξεπερνούν τα 300.000, εκτίναξη της ανεργίας που στην πραγματικότητα πλήττει περισσότερους από 1.300.000 εργαζόμενους κι ένα ακόμη πιο μαζικό κύμα μετανάστευσης από την Ελλάδα που θα υποθηκεύσει και το ίδιο το μέλλον της χώρας. Τα στοιχεία είναι ήδη απογοητευτικά. Το περιοδικό Der Spiegel στις 17 Απριλίου έκανε λόγο για 25.000 νέους Έλληνες με υψηλή ειδίκευση που αναζήτησαν επισήμως δουλειά το 2011 στο Τέταρτο Ράιχ, αριθμός διπλάσιος σε σχέση με το 2010 και στην πραγματικότητα πολλαπλάσιος όσων φθάνουν στην Γερμανία προς αναζήτηση ενός καλύτερου μέλλοντος, με την Γερμανία μάλιστα να επωφελείται πολλαπλώς από την οικονομική ερήμωση που προκαλεί στην Ελλάδα και τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας. Το ερώτημα κατ’ επέκταση τίθεται σε εμάς: Μέχρι πότε θα συνεχίσουμε να πιστεύουμε ότι έχουμε κοινά συμφέροντα;

Δίκαιο Αγγλίας για τους πιστωτές, μισθοί Αλβανίας για τους εργαζόμενους (Πριν, 12.2.2012)

Ψεκάστε την Παρασκευή, σκουπίστε το Σάββατο, τελειώσατε την Κυριακή! Αυτό είναι το σχέδιο της κυβέρνησης Παπαδήμου, της πιο πουλημένης και ξενόδουλης κυβέρνησης που έχει περάσει ποτέ από τον τόπο τις τελευταίες δεκαετίες. Μια ματιά να ρίξει κανείς στα νομοσχέδια που θα ψηφιστούν και τα οποία δόθηκαν στη δημοσιότητα τα χαράματα του Σαββάτου, πλημμυρίζει από οργή και μίσος. Ούτε η χούντα δεν επιχείρησε να περάσει τόσο βίαια, τόσο γρήγορα τέτοια αντιλαϊκά μέτρα που τσακίζουν μισθούς, μεροκάματα και συντάξεις, διαλύουν ακόμη κι αυτό το υποτυπώδες σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, προωθούν τις πιο βάρβαρες ιδιωτικοποιήσεις και στέλνουν στην ανεργία 150.000 δημοσίους υπάλληλους.

Τρία άρθρα σχεδιάζεται να περιλαμβάνει το πραξικόπημα Παπαδήμου, με βάση τις ανακοινώσεις που έγιναν στο υπουργικό συμβούλιο της Παρασκευής, χωρίς να αποκλείεται και να «συμπυκνωθεί» ο εκβιασμός σε ένα άρθρο. Τα «πακέτα» πάντως είναι τρία: Το πρώτο θα αφορά το πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων (PSI), το δεύτερο την αναπλήρωση κεφαλαίου των τραπεζών και το τρίτο την εν λευκώ εξουσιοδότηση του δοτού πρωθυπουργού Παπαδήμου και του υπουργού Οικονομικών να χειριστούν εν λευκώ όλες τις λεπτομέρειες του προγράμματος ανταλλαγής. Ούτε ψύλλος στον κόρφο μας!

Τι περιλαμβάνουν τα νομοσχέδια; Κρατηθείτε… «Η παρούσα σύμβαση και κάθε εξωσυμβατική αξίωση που γεννάται σε σχέση με αυτή θα διέπονται και θα ερμηνεύονται σύμφωνα με το αγγλικό δίκαιο. Τα μέρη υποχρεούνται να υπαγάγουν κάθε διαφορά που ενδέχεται να προκύψει σε σχέση με τη νομιμότητα, εγκυρότητα, ερμηνεία ή εκτέλεση της παρούσας σύμβασης στην αποκλειστική αρμοδιότητα των δικαστηρίων του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου»!!!

Το αγγλικό δίκαιο υποβαθμίζει τα διακρατικά επί της ουσίας δάνεια σε εμπορικά – ιδιωτικά, στερώντας το ελληνικό Δημόσιο από τα προνόμια που θα απολάμβανε. Έρχεται επίσης να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα ακόμη και στην περίπτωση που βγει από την ευρωζώνη (ενδεχόμενο που έρχεται πιο κοντά και δεν απομακρύνεται στην περίπτωση που θα ψηφισθεί αυτό το έκτρωμα και προχωρήσει η ανταλλαγή) θα συνεχίσει να αποπληρώνει τα ομόλογα σε ευρώ. Η δυνατότητα δηλαδή που διατηρεί κάθε κυρίαρχο κράτος να τροποποιεί τους όρους των δανειακών συμβάσεων, δημοσίου και ιδιωτικού τομέα κατά το δοκούν αμφισβητείται ευθέως.

Αν η νέα δανειακή σύμβαση προσφέρει το δίκαιο της Αγγλίας και του Λουξεμβούργου στους πιστωτές ως δώρο, για τους εργαζόμενους στην Ελλάδα επιφυλάσσει την αλβανοποίηση.

Μείωση μισθών που ορίζει η συλλογική σύμβαση κατά 22% και κατά 32% για νέους κάτω των 25 ετών

προβλέπει το νέο Μνημόνιο 

Συγκεκριμένα, για μισθούς και μεροκάματα το νέο Mνημόνιο προβλέπει τη μείωση του κόστους εργασίας κατά 15% την περίοδο 2012-2014. Επικαλείται μάλιστα την ενίσχυση της ανάπτυξης. Στην πραγματικότητα, τρόικα και κυβέρνηση αποκαλύπτεται ότι δουλεύουν για την εργοδοσία, ότι απώτερος στόχος των μέτρων που λαμβάνουν δεν είναι τίποτε περισσότερο από την αύξηση των κερδών του κεφαλαίου. Η μείωση αυτή θα επέλθει μέσω του κουρέματος των μισθών όπως προβλέπονται στη συλλογική σύμβαση εργασίας του 2012 (όπου ο ελάχιστος μικτός μισθός είναι 751,3 ευρώ) κατά 22% και σε ό,τι αφορά τους νέους, κατά 32%. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όσοι είναι κάτω των 25 ετών θα αμείβονται με 510,94 ευρώ μικτά ή 417,5 ευρώ καθαρά. Άγριο κούρεμα πέφτει και στις συντάξεις, επικουρικές και κύριες, με την ελπίδα να συγκεντρωθούν 300 εκ. ευρώ.

Στην καρμανιόλα της τρόικας εντάχθηκαν κι οι ωριμάνσεις, ενώ αλλάζει η νομοθεσία για τη διαιτησία καθώς πλέον θα απαιτείται η σύμφωνη γνώμη εργοδοτών και εργαζομένων. Με άλλα λόγια, προσφυγή στη διαιτησία θα γίνεται μόνο αν το επιλέγει η εργοδοσία, πρακτικά επομένως καταργείται ως θεσμός. Το νέο Mνημόνιο προβλέπει επίσης τη μείωση των θέσεων εργασίας στο Δημόσιο κατά 150.000. Στο Mνημόνιο επίσης προβλέπεται η κατάργηση των Οργανισμών Εργατικής Κατοικίας και Εστίας. Μέτρο που θα έχει αρνητικές συνέπειες στα πιο φτωχά στρώματα εργατών και υπαλλήλων που έκαναν τακτική χρηση των δανείων και των παροχών τους: Aπό εισιτήρια θεάτρου μέχρι επιδοτούμενες διακοπές.

Η απροκάλυπτη φιλοεργοδοτική κατεύθυνση των μέτρων της τρόικας φαίνεται επίσης από τον όρο μείωσης των εργοδοτικών εισφορών στο ΙΚΑ κατά 5%, από την απόφαση κατάργησης του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων κι επιπλέον την άρση της υποχρέωσης δημοσιεύσεων ισολογισμών στον Τύπο και άλλα πολλά.

Ταυτόχρονα, πλήθος μέτρων οδηγούν σε διάλυση το σύστημα υγείας, κάτι που γίνεται εμφανές από το στόχο συγκράτησης των δημοσίων δαπανών υγείας κάτω από 6% του ΑΕΠ και μείωσης της φαρμακευτικής δαπάνης κατά 1,076 δισ. ευρώ. Η μείωση αυτή θα επέλθει μέσα από την αύξηση της χρήσης γενοσήμων φαρμάκων. Ο στόχος που τίθεται είναι η χρήση τους να φτάσει το 35% του συνολικού όγκου φαρμάκων που πωλούνται στα φαρμακεία μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους και το 60% μέχρι το τέλος του 2013. Η αντικατάσταση των επωνύμων φαρμάκων που παρασκευάζουν οι πολυεθνικές του κλάδου με φθηνά γενόσημα θα λειτουργήσει σε βάρος της δημόσιας υγείας, καθώς η αποτελεσματικότητά τους είναι πολύ περιορισμένη σε ανθρώπινους οργανισμούς που υποβάλλονται συχνά σε φαρμακευτική αγωγή και σε περιβάλλοντα επιβαρυμένα και περίπλοκα, όπως των ανεπτυγμένων χωρών όπου τα μικρόβια επιδεικνύουν ασυνήθιστη αντοχή. Αδιαφορώντας γι’ αυτές τις τεκμηριωμένες ενστάσεις, τρόικα και κυβέρνηση απειλούν τους γιατρούς ακόμη και με πρόστιμα και κυρώσεις στην περίπτωση που παραβιάζουν τις οδηγίες του αρμόδιου υπουργείου και του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκου που αναλαμβάνει να θωρακίσει αυτή την επικίνδυνη και ανθυγιεινή πολιτική.

Το συνταγματικό πραξικόπημα της χούντας Παπαδήμου και της τρόικας προβλέπει επίσης επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων από τις οποίες αναμένει να εισπράξει 50 δισ. ευρώ. Μέχρι το τέλος του 2012, υπολογίζουν να εισπράξουν 4,5 δισ. ευρώ, μέχρι το τέλος του 2013 υπολογίζουν 7,5 δισ., 12,2 δισ. μέχρι το τέλος του 2014 και 15 δισ. το 2015.

Συνολικά πρόκειται για έναν οδοστρωτήρα που υπόσχεται να ισοπεδώσει εργατικές κατακτήσεις ενός αιώνα. Θα προκαλέσει εξαθλίωση στη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία και θα φέρει τη χρεοκοπία ακόμη πιο κοντά (παρά τους επιπλέον φόρους που προβλέπει το νέο φορολογικό, από τις νέες αντικειμενικές χαρακτηριστικά) αφού όμως πρώτα θα έχει καταφέρει να θωρακίσει τα συμφέροντα των πιστωτών εσαεί. Ο απαξιωτικός τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισαν οι ομόλογοί του την Πέμπτη στις Βρυξέλλες τον Βαγγέλη Βενιζέλο στέλνοντάς τον μετεξεταστέο λόγω του ότι είχε μείνει μια τρύπα 300 εκ. ευρώ, δείχνει ότι αυτή τη φορά δεν είναι διατεθειμένοι να ανεχθούν την παραμικρή απόκλιση. Αφού δηλαδή διασφάλισαν τα συμφέροντά τους με το αγγλικό δίκαιο, τώρα τους κάνουν …γυμνάσια δείχνοντας ότι το σημείο που αυτή η εύθραυστη ισορροπία θα τιναχθεί στον αέρα, είναι κοντά.

Ο ίδιος όμως ο «πολύς» υπουργός Οικονομικών, αφού άκουσε πειθήνια τα σχολιανά του σαν πολιτικό τεριέ, βγαίνοντας από την αίθουσα, μεταμορφώθηκε ξαφνικά σε πολιτικό μπουλντόγκ απέναντι στο λαό και τα ξημερώματα έθεσε το γνωστό ψεύτικο, πλην όμως τρομοκρατικό δίλημμα, «μέσα στην ΕΕ με δυστυχία ή έξω από την ΕΕ και καταστροφή»!

Αυτή την ώρα, το δίλημμα πρέπει να απαντηθεί με αυτοπεποίθηση από το λαό και την Αριστερά: Έξω από το ευρώ, ρήξη και έξοδος από την ΕΕ σημαίνει δυνατότητα να ζήσει καλύτερα ο λαός. Μόνο η άμεση παύση πληρωμών προς τους πιστωτές σημαίνει ότι δεν θα πληρώσουμε το 50%-60% του προϋπολογισμού σε αυτούς, ποσό που μπορεί να πάει στα ασφαλιστικά ταμεία, στην παιδεία και στην υγεία. Η απόρριψη του PSI σημαίνει ότι δεν καταρρέουν άμεσα τα ασφαλιστικά ταμεία από το καταστροφικό «κούρεμα». Η απόρριψη της δανειακής σύμβασης σημαίνει ότι δεν θα πληρώνουμε το χρέος τους, που ήδη έχουμε πληρώσει 2,5 φορές, για άλλα 20 με 30 χρόνια. Σημαίνει ότι δεν θα μειωθούν άμεσα οι μισθοί ακόμη 20%-30%. Φυσικά, μια τέτοια απόρριψη μπορεί να γίνει μόνο από ένα ισχυρό λαϊκό κίνημα με προοπτική την ανατροπή όλης αυτής της πολιτικής. Μόνο αυτό μπορεί να ανατρέψει το αστικό πολιτικό σύστημα που είναι εξαγορασμένο ως το μεδούλι. Και έτσι να διώξει τους δοσίλογους, τους δοτούς, τους «συνταγματάρχες με πολιτικά», τους τραπεζίτες – οικονομικούς δολοφόνους και να κλονίσει όλο το εγχώριο οικονομικό τραπεζικό – βιομηχανικό κατεστημένο.

Σήμερα περισσότερο από κάθε φορά απαιτείται μία «νέα πολιτική οικονομία» του μαζικού κινήματος, το οποίο πρέπει να θέσει μπροστά το κοινωνικό, ταξικό ζήτημα της εκμετάλλευσης και απ’ αυτό το πρίσμα να εντάξει όλη την πάλη κατά του χρέους στην αναγκαιότητα να μην κλαπούν κι άλλα ποσά εργασίας από τους ανταγωνιζόμενους, πλην όμως συνεταιρισμένους «πιστωτές» της εργασιακής δύναμης. Το ιστορικό αίτημα για τα τρία οκτάωρα, μετασχηματίζεται σήμερα στο νέο πιστωτικό αίτημα «τέσσερις ώρες δουλειά – τέσσερις ώρες συμμετοχή στα κοινά – οκτώ ώρες πολιτισμός – οκτώ ώρες ύπνο», με μισθούς και εισόδημα που θα ανταποκρίνονται στην κάλυψη των σύγχρονων αναγκών. Με αυτή την κατεύθυνση, το εργατικό και λαϊκό κίνημα μπορεί να επιβάλει άμεσα την επιστροφή των κλεμμένων από τα μνημόνια, 35 ώρες δουλειά για όλους, προοδευτικές αυξήσεις από τον κατώτατο μισθό προς τα πάνω, προστασία των ανέργων, φορολογική ελάφρυνση των εργαζομένων και του λαού και 40%-50% φορολόγηση του κεφαλαίου.

Δέκα χρόνια εκτός αγορών και τριάντα εντός φτώχειας η Ελλάδα (Επίκαιρα, 28 Ιούλη 2011)

Δύο συμπεράσματα κρατάμε από τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ευρωζώνης της 21ης Ιουλίου: Πρώτο, ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να σηκώσει τα χέρια ψηλά δηλώνοντας ότι αδυνατεί να εξυπηρετήσει τα χρέη της για την επόμενη δεκαετία, μέχρι το 2020. Κι αυτό ceteris paribus, μένοντας δηλαδή όλα τα υπόλοιπα σταθερά, αν δεν υπάρξει με άλλα λόγια κάποια σημαντική μεταβολή εντός ή εκτός Ελλάδας κι είναι κάτι για το οποίο κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος. Το δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι η Ελλάδα μετά την αξιολόγηση της Fitch αποτελεί κι επισήμως το πρώτο κράτος μέλος της ευρωζώνης που χρεοκοπεί.

Όλα τα υπόλοιπα περί «τεράστιου βήματος μπροστά» ήταν κυβερνητικές μεγαλοστομίες, φθηνές μάχες εντυπώσεων. Άλλωστε τα ίδια ακριβώς έλεγε ο πρωθυπουργός και πέρυσι τον Μάη όταν αποδεχόταν το πρώτο Μνημόνιο της ντροπής, τα ίδια έλεγε και την επομένη της ψήφισης του Μεσοπρόθεσμου. Κάθε τρεις και λίγο δηλαδή οι ίδιοι βερμπαλισμοί για να διαπιστώσουμε – ω του θαύματος! – ό,τι ο κίνδυνος της χρεοκοπίας είναι πάλι μπροστά μας.

Κι ενώ οι ανέξοδες υποσχέσεις περισσεύουν ούτε κουβέντα δεν ειπώθηκε από τον πρωθυπουργό και τον αρμόδιο υπουργό, Βαγγέλη Βενιζέλο, για τα εξής απλά ερωτήματα: πότε θα ξαναβγεί η Ελλάδα στις αγορές και επίσης ποιό θα είναι επακριβώς το ύψος του χρέους μετά κι απ’ αυτές τις «διευκολύνσεις»… Η απάντηση στο πρώτο ερώτημα απλώς συνάγεται: μετά από 10 χρόνια. Το αποτέλεσμα δηλαδή της «σωτηρίας» μας θα είναι να παραμείνει η Ελλάδα αποκλεισμένη από τις αγορές για μια δεκαετία, όταν το περυσινό Μνημόνιο, «σωτήριο» κι εκείνο, προέβλεπε ότι η Ελλάδα θα ξαναβγεί στις αγορές το 2012. Όσο για την απάντηση στο δεύτερο ερώτημα, ακόμη διερευνάται…

Η «λύση» που δόθηκε στη σύνοδο κορυφής της 21ης Ιουλίου, συνολικού ύψους 158 δισ. ευρώ (εκ των οποίων τα 109 δισ. περιλαμβάνονται στο νέο πακέτο) μπορεί άμεσα να απομακρύνει τον κίνδυνο χρεοκοπίας και να μειώνει κατά ένα μέρος το δημόσιο χρέος (λόγω της ανταλλαγής ομολόγων με μια έκπτωση της τάξης του 20%) επ’ ουδενί ωστόσο δεν καθιστά βιώσιμο, δηλαδή διαχειρίσιμο το ελληνικό δημόσιο χρέος. Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι η μείωση του χρέους αν ολοκληρωθεί με επιτυχία η ανταλλαγή των ομολόγων με νέα 30ετούς διάρκειας, θα είναι της τάξης του 24%, με βάση δηλώσεις του γάλου προέδρου Νικολά Σαρκοζύ που έγιναν το ίδιο το βράδυ της συνόδου. Από την μεριά της ελληνικής κυβέρνησης, ωστόσο, δεν ανακοινώθηκε κανένας τέτοιος υπολογισμός παρότι από το πρόγραμμα των άγριων περικοπών το μοναδικό που έχει εξαιρεθεί είναι οι… υπερφίαλες δηλώσεις. Ακόμη όμως κι αυτό το ποσοστό του 24% είναι σημαντικά μικρότερο της ανόδου που έχει καταγράψει το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ από τον Οκτώβρη του 2009 οπότε αποφασίστηκε η ένταξη της χώρας στον «μηχανισμό σωτηρίας», με βάση δηλώσεις του υφυπουργού Οικονομικών, Φίλιππου Σαχινίδη. Στο 115% του ΑΕΠ το παρέλαβε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ για να το φθάσει στο 165% με την αρωγή του ΔΝΤ και της ΕΕ, μέσα σχεδόν σε ενάμισι χρόνο, που διαρκεί η «σωτηρία» μας!

Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα αν αναλογιστούμε την περαιτέρω άνοδο που θα καταγράψει το δημόσιο χρέος λόγω της συρρίκνωσης του ΑΕΠ. Και επ’ αυτού το νέο «σχέδιο σωτηρίας» κάνει ό,τι μπορεί. Μάρτυρας το νέο Μνημόνιο που θα ψηφισθεί το φθινόπωρο κατ’ απαίτηση των ηγετών της ευρωζώνης, όρος που αποκρύφτηκε από την ελληνική κυβέρνηση για να μην δηλητηριαστεί ενδεχομένως το γιορτινό κλίμα με τέτοιες ασήμαντες λεπτομέρειες. Το νέο, τρίτο Μνημόνιο θα περιλαμβάνει καινούργια αιματηρά μέτρα λιτότητας που θα εφαρμοστούν όσο διαρκεί η αποπληρωμή των δανείων (μέχρι το 2050) θα συρρικνώσουν το λαϊκό εισόδημα και θα προκαλέσουν νέα ασφυξία στην αγορά, οδηγώντας στο κλείσιμο κι άλλων μικρομάγαζων και μεσαίων επιχειρήσεων, με δραματικές συνέπειες στο βιοτικό επίπεδο, την ανεργία και φυσικά τα δημόσια έσοδα. Ένας φαύλος κύκλος δηλαδή λιτότητας – φτώχειας – συρρίκνωσης δημοσίων εσόδων – πτώσης των ρυθμών μεγέθυνσης. Αυτό είναι το σχέδιο που εφαρμόζεται από την κυβέρνηση και το οποίο αποδεδειγμένα πλέον μπορούμε να πούμε ότι οξύνει και δεν επιλύει την κρίση.

Στο κοινό ανακοινωθέν της συνόδου ωστόσο η αιματηρή λιτότητα που εφαρμόζεται εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο δοξάζεται από το πρώτο του κιόλας άρθρο: «Επικροτούμε τα μέτρα που έλαβε η ελληνική κυβέρνηση με στόχο τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών και τη μεταρρύθμιση της οικονομίας, καθώς και τη νέα δέσμη μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικοποιήσεων, η οποία θεσπίσθηκε πρόσφατα από το ελληνικό κοινοβούλιο. Πρόκειται για πρωτοφανείς αλλά αναγκαίες προσπάθειες προκειμένου να επανέλθει η ελληνική οικονομία σε βιώσιμη πορεία οικονομικής ανάπτυξης», αναφέρεται στο ανακοινωθέν, χωρίς οι 17 ηγέτες της ευρωζώνης να νιώθουν την παραμικρή ανάγκη να απολογηθούν γιατί εφ’ όσον αυτά τα μέτρα ήταν τα αναγκαία φθάσαμε πάλι στο χείλος της χρεοκοπίας… Η κατάσταση δεν σώζεται ούτε από τα 15 δισ. που θα δοθούν στην Ελλάδα μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Οι Ευρωπαίοι μάλιστα για να ψαλιδίσουν τις προσδοκίες φρόντισαν από το τελικό ανακοινωθέν και έκοψαν τον όρο «σχέδιο Μάρσαλ» που υπήρχε στο προσχέδιο το οποίο κυκλοφόρησε πριν την έναρξη της κρίσιμης συνεδρίασης…

Αυτό ωστόσο που δεν είπε ούτε η ελληνική ούτε η ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία αναφέρθηκε σε ρεπορτάζ των New York Times το προηγούμενο Σαββατοκύριακο (23-24 Ιούλη): «Η Ελλάδα θεωρείται σχεδόν σίγουρο ότι θα χρειαστεί νέα αναδιάρθρωση χρέους». Τα βάσανα που γεννάει η εξυπηρέτηση αυτού του δημόσιου χρέους δεν τελείωσαν επομένως ούτε με την απόφαση της 21ης Ιουλίου. Κι ο λόγος είναι εμφανής: παρά το κούρεμα μέρους των ομολόγων κατά 20%, από το νέο πακέτο των 109 δισ. ευρώ, τα 60 δισ. ευρώ είναι επιπλέον δάνεια που προστίθενται στα 110 δισ. του περυσινού πρώτου δανείου της Τρόικας. Πρόκειται για δάνεια που στοχεύοντας να εξυπηρετήσουν την αποπληρωμή ομολόγων που λήγουν (κι όχι την πληρωμή των συντάξεων ή των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων) αυξάνουν τον όγκο του δημόσιου χρέους, δυσχεραίνοντας την αποπληρωμή του. Έστω στο μέλλον.

Σε αυτό το πλαίσιο δεν είναι καθόλου τυχαία η επιμονή των ευρωπαίων ηγετών να συμπεριληφθεί στο τελικό ανακοινωθέν συγκεκριμένη πρόβλεψη για εγγυήσεις. Αναφέρεται συγκεκριμένα στο άρθρο 9 πως «θα τεθεί σε εφαρμογή συμφωνία παροχής εγγυήσεων ώστε να καλύπτεται ο κίνδυνος που προκύπτει για τα κράτη μέλη της ευρωζώνης από τις εγγυήσεις τους προς το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας». Ο λόγος για τον οποίο επέβαλαν αυτό το άρθρο Ολλανδοί και Φιλανδοί, αφού πρώτα το ψήφισαν στα κοινοβούλια τους, είναι επειδή καταλαβαίνουν πως το πρόβλημα του ελληνικού δημοσίου χρέους δεν λύθηκε, απλώς δόθηκε μια πίστωση χρόνου που θα επιτρέψει στην Γερμανία να δώσει μια πιο σφαιρική και στρατηγική λύση όταν θα ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός της «συντεταγμένης χρεοκοπίας», τον Ιούλιο του 2013. Το ζητούμενο από τη μεριά της Γερμανίας ήταν να κρατηθεί η ελληνική οικονομία ζωντανή έστω «διασωληνωμένη» μέχρι τότε. Και τότε το Τέταρτο Ράιχ θα δώσει μια «καθαρή λύση», όπως εκ παραδόσεως γνωρίζει να κάνει…

Εβδομάδα των παθών με νέα αντιλαϊκά μέτρα ξεκινάει από αύριο (Πριν, 14/11/10)

Ως γλυκιά ανάμνηση θα θυμόμαστε από αύριο τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες που διήρκεσε η απαγόρευση ανακοίνωσης νέων αντιλαϊκών μέτρων από την κυβέρνηση. Από αύριο κιόλας τα δυσάρεστα για το ΠΑΣΟΚ εκλογικά αποτελέσματα θα περάσουν σε δεύτερο πλάνο, σχεδόν θα εξαφανιστούν από τα πρωτοσέλιδα, υπό το βάρος των νέων μέτρων που θα ανακοινώνονται με καταιγιστικούς ρυθμούς, όπως συνέβαινε μέχρι τον Σεπτέμβρη. Δεν μπορεί μάλιστα να μείνει ασχολίαστος ο χειρισμός που αποκαλύπτεται καθώς κυβέρνηση και τρόικα, αυτοί δηλαδή που στηλίτευαν τις προηγούμενες κυβερνήσεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ για την υπαγωγή των «αδήριτων» οικονομικών προτεραιοτήτων στον «τρισκατάρατο» πολιτικό κύκλο, υπέταξαν πλήρως τον προγραμματισμό τους στις εκλογικές προτεραιότητες της κυβέρνησης. Το συμπέρασμα είναι απλό: η χειραγώγηση των στατιστικών στοιχείων, των ημερομηνιών άφιξης της τρόικας και ανακοινώσεων της Γιούροστατ δεν είναι εν γένει κακή. Βλάπτει και στηλιτεύεται εάν χρησιμοποιείται για να απομακρυνθεί χρονικά η εφαρμογή αντιλαϊκών μέτρων. Αν αντιθέτως οι παραπάνω μέθοδοι χρησιμοποιούνται για να μπεί πιο βαθιά το μαχαίρι των περικοπών, τότε είναι θεμιτές και αναγκαίες.

Η εβδομάδα θα ξεκινήσει με τις ανακοινώσεις της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας, βάση των οποίων το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2009 θα αναθεωρηθεί προς τα πάνω από 13,8% σε 15,5% έως 16%. Ο λόγος δεν είναι άλλος από την δικαιολόγηση της εφαρμογής νέων αντιλαϊκών μέτρων, όλα τα υπόλοιπα που θα ακουσθούν ως ερμηνεία είναι καθρεφτάκια για τους ιθαγενείς. Στο βωμό της περικοπής δημόσιων δαπανών, που προβλέπει ακόμη και την απόλυση από τον δημόσιο τομέα 200.000 εργαζομένων με σχέση αορίστου χρόνου, η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία απεκδύεται της όποιας ανεξαρτησίας της και έρχεται να υπηρετήσει τους πιο επιθετικούς πολιτικούς στόχους.

Αύριο επίσης ξεκινάει τους ελέγχους της και η τρόικα, με ένα μήνα καθυστέρηση, βάση των οποίων θα αποφασίσει για την εκταμίευση της νέας, τρίτης δόσης του δανείου. Την Τρίτη και Τετάρτη συνεδριάζουν αντιστοίχως οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης (Γιουρογρκούπ) και της ΕΕ όπου θα διατυπώσουν με αυστηρό τρόπο συστάσεις στην Ελλάδα για την υιοθέτηση επιπλέον μέτρων περιστολής κρατικών δαπανών. Την επομένη, την Πέμπτη 18 Οκτώβρη, κι ενώ ακόμη θα ηχούν στα αυτιά μας οι αυστηρές συστάσεις και οι κινδυνολογίες, αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα το τελικό προσχέδιο του προϋπολογισμού που θα αποτελεί μνημείο ταξικής πολιτικής, μηχανισμό της πιο βάρβαρης αφαίμαξης των λαϊκών στρωμάτων.

Ο νέος προϋπολογισμός θα αποτελέσει το πρόπλασμα του δεύτερου μνημονίου ή καλύτερα του τρίτου (θεωρώντας ως δεύτερο το «επικαιροποιημένο» του Αυγούστου) με το οποίο θα ανοίξει ο δρόμος για την ένταξη της Ελλάδας στο θάλαμο της ελεγχόμενης χρεοκοπίας, που ετοιμάζει η Μέρκελ και αναμένεται να αποφασιστεί τον Δεκέμβρη, στη σύνοδο Κορυφής. Με βάση δηλώσεις του γερμανού υπουργού Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, στο γερμανικό περιοδικό Σπίγκελ, πέραν των αυστηρότατων προγραμμάτων λιτότητας, στα ομόλογα των χωρών που κρίνονται επίφοβες θα ενσωματώνεται μια ρήτρα συμμετοχής των αγοραστών τους στη ζημιά που θα προκύψει σε περίπτωση χρεοκοπίας του κράτους που τα εξέδωσε. Μέτρο που αυτόματα θα κατακερματίσει την αγορά ομολόγων και θα οδηγήσει τα επιτόκια με τα οποία δανείζονται οι αδύναμες χώρες σε πρωτοφανή ύψη, συγκρίσιμα με της περιόδου πριν την ένταξή τους. Μιλώντας δε για την Ελλάδα θα καταστήσει απαγορευτική την έξοδό της στις αγορές κεφαλαίου με βάση το χρονοδιάγραμμα του μνημονίου. Σε αυτό το πλαίσιο θα αποκτήσει άμεσο χαρακτήρα και ο στόχος εξόδου από την ευρωζώνη και την ΕΕ, καθώς θα εκλείψει και το τελευταίο θέλγητρο από τη συμμετοχή της Ελλάδας που ήταν τα χαμηλά επιτόκια δανεισμού. Ποιος ξεχνάει τον Κ. Σημίτη που το εμφάνιζε ως το σημαντικότερο πλεονέκτημα; Τώρα τι θα επιδεικνύουν; Το αστείο μάλιστα είναι πως – σε μια επίδειξη υποτέλειας και δουλικότητας – θα ψηφίσει και η ίδια η ελληνική κυβέρνηση την αντιδραστική αυτή μεταρρύθμιση που την πετάει στον Καιάδα, καθώς απαιτείται ομοφωνία για την υιοθέτησή της…

Όλα τα παραπάνω μέτρα (από τις κανιβαλικές περικοπές του προϋπολογισμού μέχρι οι νέες εντολές της Μέρκελ) θα εμφανιστούν ως αναγκαία έτσι ώστε να αποκλιμακωθούν τα επιτόκια δανεισμού του δημοσίου που έχουν πάρει ξανά την άγουσα και κινούνται στα επίπεδα του Μαΐου. Στο ίδιο σημείο όμως βρίσκεται και η κινδυνολογία τους, σαν να μην έχουν ήδη εφαρμόσει τα πιο βάρβαρα αντιλαϊκά μέτρα στις συμβάσεις, τους μισθούς, το ασφαλιστικό, τους έμμεσους φόρους. Το ίδιο μάλιστα συμβαίνει και στην Ιρλανδία. Τρία προγράμματα λιτότητας επέβαλε η κυβέρνηση και δεν δίστασε να οδηγήσει το έλλειμμα στο ζενίθ και τη χώρα στην χρεοκοπία για να σώσει μια τράπεζα. Κατά συνέπεια, ο Γολγοθάς τους δεν έχει τέλος! Όσο συνεχίζουν  να κυβερνούν, λιτότητα και χρεοκοπία είναι το μέλλον που μας επιφυλάσσουν.

Οδηγίες φωτιά άφησε πίσω της η τρόικα (Πριν, 8 Αυγούστου 2010)

  • Νέο μνημόνιο κι έκτακτα μέτρα περικοπών από φθινόπωρο 
  • Με το ένα τρίτο του ΑΕΠ, ισούνται τα 78 δισ. που έχουν πάρει μέχρι στιγμής οι τράπεζες από ΠΑΣΟΚ και ΝΔ

Ποτέ άλλοτε από ιδρύσεως του καπιταλισμού δεν έχει ηγηθεί της οικονομικής μεγέθυνσης κλάδος που να είναι τόσο βαθιά χρεοκοπημένος, τόσο ανήμπορος να πορευτεί από μόνος του χωρίς κρατικά δεκανίκια και τελικά τόσο παρασιτικός όσο οι τράπεζες! Μάρτυρας τα 25 δισ. που θα λάβουν από την κυβέρνηση μέσω τροπολογίας, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών, Γ. Παπακωνσταντίνου, την Πέμπτη. Αν δε σε αυτά τα χρήματα προσθέσουμε και τα άλλα δώρα που έχουν λάβει μέχρι στιγμής οι τράπεζες (από τη ΝΔ 28 δισ., κι από το ΠΑΣΟΚ 15 δισ. μέσω του μνημονίου κι άλλα 10 δισ. μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας) τότε το συνολικό ποσό που έχουν πάρει φτάνει τα 78 δισ., που ισοδυναμεί με το ένα τρίτο του ΑΕΠ, της αξίας δηλαδή των προϊόντων και υπηρεσιών που παράγει η χώρα σε μια χρονιά. Από μια άλλη σκοπιά το ποσό αυτό πλησιάζει τα χρήματα που θα δανειστεί το ελληνικό δημόσιο από τον μηχανισμό ΔΝΤ – ΕΕ. Καρατομούνται δηλαδή ένα – ένα τα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα εργαζομένων, νεολαίας και συνταξιούχων για να βρούν λεφτά οι τράπεζες να καλύψουν τις μαύρες τρύπες.

Για την κυβέρνηση η προκλητική αυτή ένεση προς τους χρεοκοπημένους τραπεζίτες (που με βάση τα αποτελέσματα των πρόσφατων στρες τεστ χαίρουν κατά τ’ άλλα… άκρας υγείας) «αποτελεί αναγκαία κίνηση για να μπορέσει να στηριχθεί και η πραγματική οικονομία». Έτσι αναφέρει η ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών. Μα τα ίδια έγραφαν και τις άλλες φορές που άνοιγαν τα ταμεία του δημοσίου για τους Σάιλοκ των τραπεζών. Και το αποτέλεσμα ήταν ο ρυθμός επέκτασης των δανείων να ακολουθεί βήματα χελώνας. Σιγά που θα αύξαναν τις δανειοδοτήσεις στα νοικοκυριά ή τις επιχειρήσεις οι τραπεζίτες! Αυτό που έκαναν ήταν να μπαλώσουν όπως – όπως τα ανοίγματά τους. Το ίδιο θα κάνουν και τώρα, το ίδιο θα κάνουν και την επόμενη φορά που η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ θα τους ανοίξει τα κρατικά ταμεία.

Αν κάτι αποδεικνύει όμως περίτρανα η κρατική απλοχεριά είναι ότι λεφτά υπάρχουν! Λεφτά μπορούν να βρεθούν! Όλα αυτά τα επιχειρήματα που ακούμε από τους κορυφαίους υπουργούς της κυβέρνησης και τον ίδιο τον πρωθυπουργό όταν κόβουν τις συντάξεις, μειώνουν τους μισθούς και αυξάνουν τους έμμεσους φόρους είναι φθηνές δικαιολογίες για να περάσει χωρίς κραδασμούς η πολιτική τους. Κι αυτή η πολιτική αποτελεί το αναγκαίο συμπλήρωμα των δανεικών κι αγύριστων που παίρνουν κάθε τρεις και λίγο οι τραπεζίτες. Η μείωση δηλαδή των συντάξεων και των μισθών κι η αύξηση του ΦΠΑ από το 19% στο 23% ήταν ο λογαριασμός που πλήρωσε η κοινωνία για να μπορεί ο κάθε Παπακωνσταντίνου και η Τρόικα να κόβουν λευκές επιταγές στους τραπεζίτες.

Πως μπορεί άλλωστε να παραβλέψει κανείς την χρονική σύμπτωση του ελέγχου της Τρόικας με την ανακοίνωση για τη στήριξη των τραπεζών – τυχαίο είναι; Φάνηκε δηλαδή ότι η Τρόικα την ίδια ώρα που έδινε τις οδηγίες – φωτιά για τους εργαζόμενους, από την άλλη υποδείκνυε στην κυβέρνηση να δώσει τα 25 δισ. στους τραπεζίτες, επιβεβαιώνοντας έτσι την αποστολή της και το βαθύτερο ζητούμενο της προσφυγής στον μηχανισμό εξόντωσης ΔΝΤ – ΕΕ: Η διάσωση με κάθε μέσο του χρεοκοπημένου χρηματοπιστωτικού συστήματος και η επιστροφή στον μεσαίωνα για όλους εμάς.

Η καυτή ατζέντα που άφησε πίσω της η Τρόικα περιλαμβάνει: την ιδιωτικοποίηση του ΟΣΕ και άλλων ζημιογόνων ΔΕΚΟ, ευρείες ιδιωτικοποιήσεις με απώτερο ζητούμενο την στήριξη κάθε αεριτζή – απατεώνα που θέλει να βγάλει λεφτά εκμεταλλευόμενος τη δημόσια περιουσία (κι εδώ είναι ενδεικτικά όσα προβλέπονται για τη ΔΕΗ και περιγράφονται επαρκώς στο άρθρο του Στέφανου Πράσσου στη σελίδα 17), το άνοιγμα των λεγόμενων κλειστών επαγγελμάτων, περικοπές στην υγεία, μείωση στις αποδοχές των δημοσίων μέσω του ενιαίου μισθολογίου κ.α.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι ακόμη και τα παραπάνω μέτρα δεν αρκούν για να καλυφθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί στο μνημόνιο οικονομικής κατοχής! Τα καθαρά έσοδα το πρώτο εξάμηνο του έτους αυξήθηκαν κατά 7,2% σε σχέση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2009, έναντι στόχου για αύξηση κατά 13,7%. Ο στόχος της συγκράτησης των δαπανών έχει υλοποιηθεί λόγω της άτυπης παύσης πληρωμών που έχει επιβάλει το δημόσιο στις δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (που εμφανίζονται μειωμένες κατά 2,5 δισ. περίπου ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2010 ή κατά 40% περίπου σε σχέση με πέρυσι όταν ο στόχος ήταν 4%) και στις καθυστερήσεις των επιστροφών φόρου προς τις επιχειρήσεις και τους ιδιώτες. Η αποτυχία δηλώνεται επίσης από την εκτίναξη του πληθωρισμού στο 5,5% τον Ιούλιο, που αποτελεί ρεκόρ  για τα τελευταία 13 έτη και την παραμονή των σπρεντ στα ύψη κι ειδικότερα στις 8 μονάδες! Από φθινόπωρο επίσης οι εισπρακτικοί μηχανισμοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με τις αλυσιδωτές επιπτώσεις της ύφεσης και της ανεργίας. Αυτοί οι παράγοντες θα καταστήσουν αναγκαία την αναθεώρηση του μνημονίου είτε άμεσα είτε έμμεσα (δια του προϋπολογισμού που θα το υπερκεράσει σε αυστηρότητα) και την επιβολή νέων εξοντωτικών μέτρων ως απαραίτητο όρο ώστε τον Δεκέμβρη να μπορέσει η κυβέρνηση να πάρει την επόμενη… δόση της. Η επίσκεψη επομένως της Τρόικας τον Οκτώβρη πρέπει να τύχει την δέουσας υποδοχής.

Σε αυτό το πλαίσιο που το ένα αντιλαϊκό μέτρο θα φέρνει το άλλο οι στόχοι ανατροπής του μνημονίου σε συγκερασμό με την κρατικοποίηση των τραπεζών που έχουν ούτως ή άλλως φαλιρίσει, την παύση πληρωμών του δημοσίου χρέους και την έξοδο από την ευρωζώνη αποτελούν κοινωνική αναγκαιότητα και όρο για την εφαρμογή μιας φιλολαϊκής πολιτικής με γενναίες και άμεσες αυξήσεις στους μισθούς, τις συντάξεις και τα επιδόματα ανεργίας. Αιτήματα που συνιστούν τους ακρογωνιαίους λίθους μια σύγχρονης αριστερής, εργατικής πολιτικής.