Θέμα χρόνου η συμφωνία της κυβέρνησης με τους πιστωτές (Πριν, 10 Μαΐου 2015)

tsipΘετικό θα είναι το μήνυμα που θα στείλει το συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στην αυριανή του συνεδρίαση για την υπό εξέλιξη, πέμπτη αξιολόγηση του προγράμματος. Χωρίς να υπάρχουν μεγαλόστομες δηλώσεις που θα κηρύσσουν το αίσιο τέλος των διαπραγματεύσεων, οι Ευρωπαίοι εμφανίζονται διατεθειμένοι να ανταμείψουν την ελληνική πλευρά για τις θεαματικές υποχωρήσεις της ανάβοντας, τουλάχιστον, το πράσινο φως στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για χαλάρωση των όρων χρηματοδότησης της οικονομίας, μέσω πχ της αύξησης του πλαφόν αγοράς εντόκων γραμματίων από τις τράπεζες, από τα 15 δισ. ευρώ που είναι σήμερα, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα έμμεσης χρηματοδότησης του ελληνικού δημοσίου. Κατά τ’ άλλα οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να συνεχιστούν, με τους δανειστές να πιέζουν διαρκώς την ελληνική πλευρά για περαιτέρω υποχωρήσεις.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Καθοριστικό ρόλο για να καμφθούν οι αντιδράσεις της ΕΕ διαδραμάτισαν οι αλλαγές στη σύνθεση της ελληνικής διαπραγματευτικής ομάδας, η προσωπική ανάμιξη του έλληνα πρωθυπουργού και του αντιπροέδρου της κυβέρνησης κι οι σαφείς υποχωρήσεις που έκαναν στην διαπραγματευτική τακτική∙ μια στροφή που αποτυπώθηκε και στα σημεία της επικείμενης συμφωνίας, όπως μέχρι τώρα έχουν διαμορφωθεί.

Το σημείο που ξεχωρίζει για την αντιδραστικότητά του, μεταξύ όσων συμφώνησε η ελληνική πλευρά με τους πιστωτές, αφορά την διαμόρφωση ενός ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ στο 16%, 17% ή 18%, που θα αντικαταστήσει τους δύο υπάρχοντες συντελεστές 13% και 23%, με τον χαμηλότερο συντελεστή του 6,5% να παραμένει και τον ακόμη χαμηλότερο των νησιών, όπου ίσχυαν οι τρεις κλίμακες με μια οριζόντια μείωση της τάξης του 30%, να καταργείται. Ο ενιαίος φορολογικός συντελεστής ανέκαθεν ήταν σήμα κατατεθέν των νεοφιλελεύθερων φορολογικών συστημάτων, ενώ αντίθετα η ύπαρξη πολλών συντελεστών ήταν γνώρισμα μιας προοδευτικής πολιτικής με επιμέρους και διακριτές στοχεύσεις, αναγνωρίζοντας την διαφορετική φοροδοτική ικανότητα εισοδηματικών στρωμάτων και τάξεων. Τώρα, η διαμόρφωση ενός ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ, που θα σημάνει την μετάταξη πολλών βασικών προϊόντων (όπως τρόφιμα, μη αλκοολούχα ποτά, ηλεκτρική ενέργεια, εισιτήρια μέσων μαζικής μεταφοράς, κινηματογράφου και συναυλιών, εστιατόρια – καφενεία, κ.α.) από την κλίμακα του 13% στην νέα, αυξημένη κλίμακα, θα επιβαρύνει δυσανάλογα τα λαϊκά νοικοκυριά, ο προϋπολογισμός των οποίων σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα απορροφάται από αυτά τα είδη. Τα επιπλέον έσοδα, ύψους 1 δισ. ευρώ που αναμένονται, θα προέλθουν επομένως από τις τσέπες των πιο φτωχών λαϊκών στρωμάτων. Από την άλλη, στην κατηγορία του 23% εντάσσονταν μέχρι στιγμής προϊόντα και υπηρεσίες που δεν ήταν πρώτης ανάγκης και τα οποία προτιμούνταν περισσότερο από μεσαία κι όχι λαϊκά ή εργατικά στρώματα. Πχ, έπιπλα, αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες, καύσιμα, αλκοολούχα ποτά, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, ένδυση – υπόδηση, κ.α. Η μείωση της έμμεσης φορολογικής επιβάρυνσης σε αυτά τα προϊόντα, αν δεν αφήσει τις τιμές πώλησης αμετακίνητες αυξάνοντας τα κέρδη εμπόρων και παραγωγών, το μόνο αποτέλεσμα που θα έχει θα είναι να αυξήσει την κατανάλωση των υψηλών ή σχετικά υψηλών εισοδημάτων. Ο «αναπτυξιακός» χαρακτήρας του μέτρου έγκειται επομένως στην υποκίνηση της κατανάλωσης. Στην άλλη όψη του, ωστόσο, έχει την μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των λαϊκών στρωμάτων που στο εξής, με τον ενιαίο, αυξημένο ΦΠΑ, για τα ίδια προϊόντα θα πρέπει να αφιερώνουν περισσότερους πόρους. Ο ενιαίος συντελεστής ΦΠΑ, που θα ισχύσει το δεύτερο εξάμηνο του 2015, θα συμπεριληφθεί στο υπό διαμόρφωση φορολογικό νομοσχέδιο μαζί με ό,τι άλλο ζητήσουν οι «θεσμοί».

Μαζί με τον ενιαίο συντελεστή ΦΠΑ η κυβέρνηση φέρεται να έχει συμφωνήσει σε αλλαγές στο συνταξιοδοτικό σύστημα με την κατάργηση (για αρχή) των πρόωρων συντάξεων, διατήρηση του ΕΝΦΙΑ, ιδιωτικοποιήσεις δημοσίων επιχειρήσεων και μέτρα απελευθέρωσης των αγορών με τα οποία συνεχίζει να αναπαράγει τις εμμονές των νεοφιλελεύθερων για τις κλειστές αγορές που αποτελούν, υποτίθεται, εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη.

Δημιουργώντας τους όρους για την ολοκλήρωση της τρέχουσας αξιολόγησης, προς όφελος των πιστωτών, ανοίγει αυτόματα η συζήτηση για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους, όπως περιγραφόταν στην απόφαση του συμβουλίου υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης του Νοεμβρίου του 2012 και πιο πρόσφατα τον Φεβρουάριο του 2015. Δεδομένης της απροθυμίας του ΔΝΤ να συνεχίσει να συμμετέχει στο ελληνικό πρόγραμμα (πόσεις παραβιάσεις του καταστατικού και των αρχών λειτουργίας του μπορεί να σηκώσει ένας διεθνής οργανισμός;) επί τάπητος έχει τεθεί το τελευταίο διάστημα η εξαγορά των 19 δισ. που οφείλει η Ελλάδα στον διεθνή οργανισμό όπως επίσης και των 27 δισ. που κατέχει η ΕΚΤ, υπό τη μορφή ομολόγων, μέσω ενός νέου δανείου. Μια τέτοια ρύθμιση μπορεί να απαντά στο αγωνιώδες ερώτημα για το που θα βρεθούν τα χρήματα να καλυφθούν οι δανειακές υποχρεώσεις του καλοκαιριού, δεν υπάρχει ωστόσο αμφιβολία πως το αποτέλεσμα θα είναι η αύξηση της υπερχρέωσης και της φτώχειας, καθώς το νέο δάνειο θα συνοδεύεται από μέτρα λιτότητας, όπως ακριβώς συνέβη το 2010 και το 2012.

Μέρα τριπλής αποκάλυψης η Πέμπτη 10 Ιουλίου (Πριν, 13 Ιουλίου 2014)

xardouvΤο ομόλογο με ρήτρα «φιάσκου» έδειξε πόσο ευάλωτη παραμένει η οικονομία

Θρύψαλα και συντρίμμια έγινε το όνειρο της κυβέρνησης να εμφανίσει την έξοδο στις αγορές της προηγούμενης Πέμπτης ως επιβράβευση της πολιτικής της. Το απροσδόκητο εμπόδιο που μετέτρεψε το όνειρο σε εφιάλτη, με αποτέλεσμα αντί για 3 δισ. ευρώ να συγκεντρώσει 1,5 δισ. κι αυτά μάλιστα με ασύμφορους όρους, δηλαδή επιτόκιο 3,5% (αντί για 3% που ανέμεναν) οδηγώντας τελικά την δεύτερη έξοδο στις αγορές σε παταγώδη αποτυχία, ήταν μια μίνι τραπεζική κρίση που ξέσπασε στην Πορτογαλία, την ίδια ακριβώς ημέρα. Ακαριαία οι τιμές των μετοχών κι οι γενικοί δείκτες στα χρηματιστήρια όλης της Ευρώπη έπεσαν και τα επιτόκια δανεισμού στα ομόλογα της ευρωπαϊκής περιφέρειας εκτοξεύθηκαν. Το σπρεντ (η διαφορά δηλαδή με το 5ετές γερμανικό) των πορτογαλικών ομολόγων κατέγραψε ρεκόρ 10ετίας.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η ερμηνεία της κυβέρνησης Σαμαρά ήταν πως συγκυριακοί λόγοι οδήγησαν σε ναυάγιο την δεύτερη, μετά τον Απρίλιο, έκδοση ομολόγων. Και πράγματι έχει δίκιο, υπό την έννοια πως αν η έκδοση είχε προγραμματιστεί μια μέρα νωρίτερα, θα είχε συνοδευτεί από μεγαλύτερη επιτυχία. Παραλείπει ωστόσο να πει πως η καλύτερη ανταπόκριση που θα έβρισκε η έκδοση αν δεν πραγματοποιούταν σε μια συγκυρία που επανήλθαν οι χειρότερες μνήμες του πρόσφατου παρελθόντος θα ήταν κι αυτή αποτέλεσμα συγκυρίας κι όχι της αλλαγής μακροχρόνιων παραγόντων. Συγκεκριμένα, της πρωτοφανούς ρευστότητας που απελευθέρωσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με το περίφημο «πακέτο Ντράγκι», το οποίο σύμφωνα με τις εξαγγελίες που συνόδευσαν την ανακοίνωσή του στις 5 Ιουνίου σχεδιάστηκε για να προσφέρει φθηνή χρηματοδότηση στις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Οι τράπεζες ωστόσο που το διαχειρίστηκαν είχαν άλλη γνώμη κι όλα φυσικά τα περιθώρια (λόγω ανύπαρκτης εποπτείας) ώστε η ρευστότητα της ΕΚΤ να γίνει τζόγος επί κρατικών ομολόγων. Αυτό το κλίμα επιχείρησε να εκμεταλλευτεί η κυβέρνηση προγραμματίζοντας την έκδοση ομολόγων. Δεδομένου όμως, κι αυτό είναι το σημαντικότερο, της άθλιας κατάστασης της ελληνικής οικονομίας οι όροι του δανεισμού αποδείχθηκαν καταστροφικοί, προς διάψευση του κλίματος ευφορίας που δημιουργεί η κυβέρνηση, ώστε να εμφανίσει ως αποτελεσματική την πολιτική της.

Η ολιγόωρη τραπεζική κρίση που ξέσπασε στην Πορτογαλία με επίκεντρο την τράπεζα BancoEspirituSanto (μια τράπεζα με πολύ βρόμικο παρελθόν καθώς στην Επανάσταση των Γαρυφάλλων το 1974 η ηγεσία της κλείστηκε στην φυλακή λόγω της συνεργασίας της με τον δικτάτορα Σαλαζάρ, ενώ η ίδια η τράπεζα εθνικοποιήθηκε) αποδείχθηκε εξαιρετικά χρήσιμη γιατί απέδειξε πόσο γυμνός εξακολουθεί να είναι ο …βασιλιάς. Όχι μόνο ο Έλληνας, πριν απ’ όλους ο Πορτογάλος. Η αποκάλυψη για την φούσκα επί της οποίας κάθεται ο συγκεκριμένος πολυσχιδής πορτογαλικός όμιλος (που δραστηριοποιείται επιπλέον σε υγεία, ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, κ.α.) υπογραμμίζει ότι: Πρώτο, οι τράπεζες της περιφέρειας εξακολουθούν να είναι μαύρες τρύπες. Παρά τις ενέσεις με τα δισ. που δέχτηκαν, παρά τα τεστ αντοχής και πολλά άλλα, εξακολουθούν να είναι χάρτινοι τίγρεις. Δεύτερο, η ίδια η πολυσυζητημένη ανάκαμψη είναι πολύ συζητήσιμο αν θα έρθει ποτέ. Ακόμη μάλιστα και με τους δικούς τους όρους, χωρίς δηλαδή επιστροφή του επιπέδου απασχόλησης ή των εισοδημάτων ακόμη και στα επίπεδα που ήταν πριν την κρίση. Ενδεικτικά, ακόμη κι ο δείκτης του πορτογαλικού χρηματιστηρίου τον τελευταίο μήνα έχει χάσει σχεδόν το 20% της αξίας του, πέφτοντας σταθερά κι αποδεικνύοντας έτσι πόσο ασταθές και σαθρό είναι το οικονομικό περιβάλλον που δημιουργήθηκε στο έδαφος της βίαιης καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης των τελευταίων ετών, με οδηγό τα Μνημόνια.

Μονόδρομος το νέο δάνειο μετά την αποτυχία της εξόδου στις αγορές

Ενώ λοιπόν οι φήμες οργίαζαν με επίκεντρο την Λισαβόνα αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και μιας νέας σαρωτικής τραπεζικής κρίσης κι η Αθήνα προσγειωνόταν απότομα στο έδαφος των χαμηλών προσδοκιών, την ίδια αυτή ώρα ο νέος διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γ. Στουρνάρας, στο πλαίσιο εισαγωγικής του ομιλίας πριν πάρει τον λόγο ο διευθύνων σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, Κλάους Ρέγκλινγκ, εξήρε τα μέτρα που εφαρμόστηκαν για την αντιμετώπιση της κρίσης, με τι επιχειρήματα λέτε; Πρώτο, την ενδυνάμωση του τραπεζικού τομέα και δεύτερο την πρόσβαση στις αγορές που απέκτησαν οι χτυπημένες από την κρίση χώρες! Η ομιλία του προφανώς είχε ετοιμαστεί πολλές ώρες πριν. Ακόμη κι έτσι όμως αποτελεί μνημείο πολιτικής απάτης μιας και συνέπεσε με την πλήρη διάψευση των παραδοχών τους!

Ακόμη όμως κι αυτή την απροσδόκητα αποτυχημένη ομολογιακή έκδοση οι εργαζόμενοι θα την πληρώσουν. Η κλειστή πόρτα που βρήκε η κυβέρνηση στις αγορές αποκλείει κάθε σκέψη για κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού του 2015 μέσω εκδόσεως νέων ομολόγων. Πλέον αποδεικνύεται παιχνίδι υψηλού ρίσκου, που δεν επιτρέπει μακροχρόνιο προγραμματισμό. Έτσι, το κλίμα αστάθειας στον χρηματοπιστωτικό τομέα ευνοεί εν τέλει τα γερμανικά σχέδια που συγκλίνουν σε ένα επιπλέον, τρίτο, δάνειο το οποίο θα αποκλείει οποιοδήποτε σχέδιο τήρησης ακόμη και αποστάσεων της Αθήνας από την γερμανική εποπτεία. Εν ολίγοις, ο κλοιός της Τρόικας επί της ουσίας θα σφίξει και χρονικά θα παραταθεί.

Η ενίσχυση της θέσης της Τρόικας φάνηκε στις διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν την Πέμπτη, με το ενδιαφέρον, μετά τον αποκλεισμό κάθε σεναρίου φοροελαφρύνσεων (τα οποία μάλιστα επανέλαβε για πολλοστή φορά ο ίδιος ο πρωθυπουργός την Πέμπτη από το βήμα του Economist), πλέον να συγκεντρώνεται στα εργασιακά και στο ασφαλιστικό. Το σχέδιο της κυβέρνησης, κατ’ απαίτηση της Τρόικας, για ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων δεν έρχεται να αντιμετωπίσει την γραφειοκρατία ή να διευκολύνει τους πολίτες. Όπως ακριβώς έχει συμβεί και με τα προηγούμενα κύματα ενοποιήσεων ταμείων κύριας ή επικουρικής ασφάλισης, κι η νέα ενοποίηση που έχει τοποθετηθεί για τον Σεπτέμβρη θα μειώσει τις παροχές προς τους ασφαλισμένους στο κατώτερο επίπεδο, κατ’ αντιστοιχία των άθλιων οικονομικών των ταμείων και προς μεγάλη ευχαρίστηση της κυβέρνησης που θα συρρικνώσει περαιτέρω τις επιχορηγήσεις.

Εν ολίγοις, είτε κερδίζουν είτε χάνουν ο λογαριασμός στέλνεται στους εργαζόμενους…

Νέα δάνεια, νέα μέτρα λιτότητας φέρνει ο Σαμαράς (Πριν, 20 Οκτωβρίου 2013)

stour asΣε δυσθεώρητα ύψη θα φτάσει το ελληνικό δημόσιο χρέος

Το ανέκδοτο με τον λαγό που καυχιόταν και διαλαλούσε στο δάσος τις …επιδόσεις του με την τίγρη μέχρι που η τελευταία τον πέτυχε στο δρόμο της για να της απολογηθεί με τη φράση “λέμε και καμιά βλακεία να περνάει η ώρα” θυμίζει η προσπάθεια της κυβέρνησης να πείσει την κοινωνία ότι δεν έρχονται νέα αντιλαϊκά μέτρα κι ότι κάπου εδώ τελειώνει η λιτότητα. Στην πιο πρόσφατη εκδοχή τους, οι επιδόσεις του ακατάβλητου εραστή λαγού περιγράφηκαν από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Σίμο Κεδίκογλου που απαντώντας στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, Αλ. Τσίπρα, με αφορμή την συνέντευξή του στο Σταρ, δήλωσε ότι “στις επόμενες εκλογές δεν θα υπάρχει Μνημόνιο, μιας και μέχρι τότε η κυβέρνησή μας θα έχει πετύχει την έξοδο της χώρας από αυτό”.

Η παραπάνω δήλωση συνιστούσε εξαπάτηση γιατί ακόμη κι η έξοδος από το Μνημόνιο θα είναι μια παντελώς αδιάφορη διαδικασία στον βαθμό που η λιτότητα θα συνεχίσει να υπάρχει και χωρίς αυτό. Ακόμη δηλαδή κι αν, ως δια μαγείας, τερματίζονταν τα Μνημόνια σε 1, 2 ή 6 μήνες και παράλληλα το δημόσιο χρέος έμπαινε σε μια τροχιά μείωσης ακόμη και σε επίπεδα κάτω του 100% του ΑΕΠ μια σειρά μηχανισμοί με σημαντικότερο αυτόν που δημιούργησε το Δημοσιονομικό Σύμφωνο θα επέβαλλαν μειώσεις δαπανών ακόμη και της τάξης των 20 δισ. ευρώ ετησίως! Στην περίπτωσή μας όμως τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα κι η εξαπάτηση της κυβέρνησης δεν εντοπίζεται μόνο στα υπονοούμενα της δήλωσης του Κεδίκογλου, αλλά ακόμη και στα λόγια του.

Διαψεύδεται η κυβέρνηση που υποσχόταν χαλάρωση της οικονομικής πολιτικής

Προς επίρρωση των ζοφερών προοπτικών που άμεσα διανοίγονται ήρθαν τα όσα διαμείφθηκαν στο συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης την Δευτέρα κι επισφραγίστηκαν την Τετάρτη με την επίσκεψη στην Αθήνα του προέδρου του EuroWorking Group Τόμας Βίζερ. Στην ατζέντα υπήρχαν πολλά θέματα: από τα προαπαιτούμενα για την δόση ύψους 1 δισ. ευρώ που σχετίζονται με την διάλυση της αμυντικής βιομηχανίας, μέχρι το νέο προϋπολογισμό και το μεσοπρόθεσμο. Πρόκειται για θέματα που θα συζητηθούν ενδελεχώς κατά την άφιξη της Τρόικας στην Αθήνα στα τέλη Οκτωβρίου, αρχές Νοέμβρη. Το σημαντικότερο ωστόσο ήταν άλλο θέμα κι αφορούσε την τύχη της ελληνικής οικονομίας από το 2014, δεδομένου του κενού που θα εμφανιστεί, το οποίο περιττό να πούμε πως συνιστά μεγαλειώδη αποτυχία της Τρόικας. Ο ίδιος ο Γκεργκ Άσμουσεν το προσδιόρισε στα 5-6 δισ. ευρώ, μόνο για το δεύτερο εξάμηνο του 2014. Η γραμμή της κυβέρνησης αρχικά ήταν πως δεν υφίσταται τέτοιο θέμα. Τροποποιήθηκε όμως την εβδομάδα που μας πέρασε αντιτείνοντας ότι το κενό (που δεν …υπήρχε μέχρι αρχές Οκτώβρη) θα καλυφθεί με μέτρα που ήδη έχουν αποφασισθεί και δεν χρειάζονται νέα.

Η αλήθεια ωστόσο είναι τελείως διαφορετική. Με τις συναντήσεις του Βίζερ στην Αθήνα συμφωνήθηκε, “κλείδωσε” μάλιστα έλεγαν πληροφορίες από την κυβέρνηση, ένα νέο, τρίτο στη σειρά δάνειο για την Ελλάδα που θα κυμαίνεται γύρω στα 10-11 δισ. ευρώ. Με αυτό το ποσό θα καλυφθούν επιπλέον χρηματοδοτικές ανάγκες ύψους 16-17 δισ. ευρώ, με την διαφορά (5-6 δισ.) να καλύπτεται μέσω της μετακύλισης των λήξεων ελληνικών ομολόγων που διατηρούν οι 17 κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης στα χαρτοφυλάκια τους. Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας η διελκυστίνδα μεταξύ ΔΝΤ (που ζητούσε νέο “κούρεμα” του ελληνικού δημόσιου χρέους για να φτάσει στα επίπεδα του 124% του ΑΕΠ το 2020 όπως ορίζει τη βιωσιμότητα) και Γερμανίας (που απέκλειε αυτή τη λύση γιατί θα σήμαινε απώλειες για τα κράτη-δανειστές της Ελλάδας) λήγει προς όφελος του Τέταρτου Ράιχ. Ως αποτέλεσμα, η δανειακή επιβάρυνση στους ώμους της ελληνικής οικονομίας θα αυξηθεί. Μπορεί οι λήξεις των ομολόγων και των δανείων να κατανέμονται πιο ορθολογικά κι οι πληρωμές να αναβάλλονται για το απώτερο μέλλον, το δημόσιο χρέος ωστόσο, ως όγκος, μεγαλώνει και, κατά τη γνώμη μας, οι αναγκαίες αποφάσεις για ένα γενναίο “κούρεμα” μετατίθενται για το απώτερο μέλλον. Εξ ίσου οδυνηρό είναι και το εναλλακτικό σχέδιο της Αθήνας που προβλέπει κάλυψη των κενών μέσω της εξόδου στις αγορές, λόγω του ότι ακόμη κι έτσι το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται. Η μόνη διαφορά είναι πως κατά το σχέδιο της Τρόικας, και δη της γερμανικής της φράξιας, το νέο χρέος θα είναι υπό μορφή δανειακών συμβάσεων, ενώ κατά το σχέδιο του Σαμαρά και των Αμερικάνων θα έχει ομολογιακή μορφή.

Ταυτόχρονα όμως με την βύθιση της ελληνικής οικονομίας ακόμη πιο βαθιά στην δίνη του δημόσιου χρέους, καταποντίζονται μαζί κοινωνικά δικαιώματα και κατακτήσεις. Μια πρόγευση έδωσε το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στήριξης της περιόδου 2014-2017. Με βάση τις προβλέψεις του, οι φόροι θα αυξηθούν κατά 2,6 δισ. ευρώ και θα προέλθουν κυρίως από την έμμεση φορολογία (καύσιμα, ποτά και ΦΠΑ) και τα ανταποδοτικά τέλη των δήμων που θα αναλάβουν ακόμη πιο ενεργό ρόλο στην επιχείρηση φτωχοποίησης των πολιτών. Στο Μεσοπρόθεσμο προβλέπονται επίσης περικοπές άνω του 1 δισ. ευρώ ανά έτος για υπουργεία, δήμους, ασφαλιστικά ταμεία και νοσοκομεία. Με αυτό τον τρόπο η κυβέρνηση που διαλαλεί δεξιά και …δεξιά ότι βγαίνουμε από το Μνημόνιο διασφαλίζει την διαιώνιση της λιτότητας, δεσμεύοντας και τις επόμενες κυβερνήσεις στην εφαρμογή μιας ακόμη πιο περιοριστικής και αντιλαϊκής πολιτικής απ’ αυτήν που επιβάλλεται σήμερα.

Οι συζητήσεις για την μορφή που θα λάβει η στήριξη της ελληνικής οικονομίας και τα νέα μέτρα που θα την συνοδεύουν θα ξεκινήσουν επίσημα με τον σχηματισμό της γερμανικής κυβέρνησης, τις επόμενες λίγες εβδομάδες δηλαδή, και θα κορυφωθούν την άνοιξη του 2014. Υπάρχει λοιπόν όλος ο απαραίτητος χρόνος ώστε να οργανωθούν οι κοινωνικές αντιστάσεις που θα ακυρώσουν το νέο γύρο επίθεσης του κεφαλαίου διεκδικώντας την διαγραφή του δημόσιου χρέους, αυξήσεις σε μισθούς, συντάξεις κι επιδόματα ανεργίας και επανασύσταση του καταρρέοντος κράτους πρόνοιας.

Τριάντα χρόνια πείνα και οικονομική κατοχή (Πριν, 24 Ιουλίου 2011)

Δεν αποφεύχθηκε τελικά η χρεοκοπία

Ενυπόθηκες εγγυήσεις προβλέπει το άρθρο 9 του τελικού ανακοινωθέντος

Μέχρι πρόσφατα είχαμε να λέμε για την ορχήστρα του Τιτανικού που ενώ το πλοίο βυθιζόταν αυτή συνέχιζε απερίσπαστη το… ρυθμό της. Στο εξής θα λέμε για την κυβέρνηση Παπανδρέου που ενώ η χώρα χρεοκοπούσε – και επισήμως! – τα μέλη της εν χορώ άνοιγαν σαμπάνιες και καμάρωναν δημοσίως για τον άθλο που πέτυχαν! Η συμφωνία των ηγετών της ευρωζώνης την προηγούμενη Πέμπτη ισοδυναμεί με οικονομική καταστροφή, με παράταση της οικονομικής κατοχής για 30 ολόκληρα χρόνια ακόμη και με νέα βάρη για του εργαζόμενους.

Η «σωτήρια» συμφωνία σε αδρές γραμμές περιλαμβάνει τα εξής: Νέα χρηματοδότηση ύψους 109 δισ. ευρώ με την εθελοντική συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα που θα λάβει την μορφή της ανταλλαγής ομολόγων που λήγουν το προσεχές διάστημα με νέα που θα έχουν χαμηλότερο επιτόκιο και μεγαλύτερες προθεσμίες λήξης και επίσης την επαναγορά ομολόγων με μια έκπτωση της τάξης του 20% περίπου επί της ονομαστικής τους τιμής. Ακόμη, γενναίες χρηματοδοτήσεις προς τις τράπεζες ώστε να μείνουν ανεπηρέαστες από πιθανές αναταράξεις και τέλος την μετατροπή του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο με δυνατότητα αγοράς ομολόγων από την δευτερογενή και χορήγησης δανείων σε κυβερνήσεις.

Η συμφωνία που επήλθε στις Βρυξέλλες, μετά από έντονο παρασκήνιο λόγω της αρχικής απροθυμίας της Γερμανίας, είναι καταδικασμένη να αποτύχει επειδή φτιάχτηκε με τα ίδια, αποτυχημένα και ραδιενεργά σε βαθμό θανατηφόρο υλικά του πρώτου Μνημονίου, του Μεσοπρόθεσμου και του Εφαρμοστικού, όλων αυτών δηλαδή των σχεδίων «σωτηρίας» της ελληνικής οικονομίας, που όχι απλά δεν απέτρεψαν την χρεοκοπία αλλά κάθε φορά την έφερναν και πιο κοντά. Ούτε επίτηδες να το έκαναν! Το ότι αποτελεί αδιάσπαστο μέρος τους φαίνεται πεντακάθαρα από την αρχή κιόλας του ανακοινωθέντος, όπου τονίζεται: «επικροτούμε τα μέτρα που έλαβε η ελληνική κυβέρνηση με στόχο τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών και τη μεταρρύθμιση της οικονομίας, καθώς και τη νέα δέσμη μέτρων συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικοποιήσεων». Θαυμάστε θράσος και κοροϊδία! Επικροτούν τα μέτρα σταθεροποίησης, αποφασίζοντας καινούργια για να αποτρέψουν την χρεοκοπία και το ναυάγιο που έφεραν τα προηγούμενα…

Οι Ευρωπαίοι έχουν κάθε λόγο να καμαρώνουν από τη στιγμή που το ανακοινωθέν θέτει και επίσημα ζήτημα ενυπόθηκων εγγυήσεων που θα σημάνουν το ξεπούλημα κάθε δημόσιας περιουσίας και φυσικού πλούτου. Αναφέρεται συγκεκριμένα στο εδάφιο 9 ότι «θα τεθούν συμφωνίες ενυπόθηκων εγγυήσεων ώστε να καλυφθεί ο κίνδυνος που δημιουργείται για κράτη μέλη της ευρωζώνης». Κι ας έσκιζε τα ιμάτιά του μόλις πριν δύο εβδομάδες ο πρωθυπουργός ότι δεν πρόκειται να δεχθεί να μπει ενέχυρο δημόσια περιουσία.

Χονδροειδές ψέμα είναι επίσης και η δήλωση του πρωθυπουργού και του υπουργού Οικονομικών ότι το δημόσιο χρέος έγινε με αυτό τον τρόπο βιώσιμο, δηλαδή διαχειρίσιμο. Ευσεβείς πόθοι… Οι ηγέτες της ευρωζώνης (ακόμη και ο ίδιος ο έλληνας πρωθυπουργός που δεν έχει κανέναν ηθικό ενδοιασμό να λέει την μια μπαρούφα την μια μέρα για να διαψευστεί την επομένη) απέφυγαν να προβούν σε μια σαφή πρόβλεψη για την μείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους, το οποίο παρεμπιπτόντως από 115% του ΑΕΠ τον Σεπτέμβρη του 2009 όλοι μαζί οι “σωτήρες” το έχουν ως προς το παρόν στείλει στο 160% του ΑΕΠ. Και πως άλλωστε είναι δυνατόν να μειωθεί όταν όχι μόνο αυξάνεται ο δανεισμός με επιπλέον 60 δισ. ευρώ (δεδομένου ότι τα υπόλοιπα δισ. επί της ουσίας προέρχονται από το περυσινό δάνειο των 110 δισ.) αλλά και μειώνεται το ΑΕΠ λόγω παρατεταμένης λιτότητας;

Κι αυτό ακριβώς, η παρατεταμένη λιτότητα, είναι που δεν ομολογήθηκε από καμιά πλευρά. Το γεγονός δηλαδή ότι η ενεργοποίηση του νέου δανείου έχει ως αυστηρή προϋπόθεση την ψήφιση ενός νέου Μνημονίου και νέων δρακόντειων μέτρων περικοπών κοινωνικών παροχών και λιτότητας που θα διαρκέσουν 30 χρόνια.

Η απόσταση που χωρίζει την πραγματικότητα της νέας συμφωνίας από τις κυβερνητικές, καθησυχαστικές δηλώσεις φάνηκε σε λιγότερο από 24 ώρες από τη στιγμή που έπεσαν οι τελικές υπογραφές, όταν ένας εκ των τριών οίκων αξιολόγησης έσπευσε να δηλώσει πως θα θέσει το μακροπρόθεσμο χρέος της Ελλάδας σε καθεστώς «περιορισμένης χρεοκοπίας». Το γεγονός ότι δεν τους βγαίνουν ούτε και αυτά τα νούμερα φάνηκε από την αδυναμία της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας και των αξιωματούχων της ΕΕ να απαντήσουν με ένα καθαρό τρόπο στο ερώτημα, πότε πρόκειται να βγει η Ελλάδα στις αγορές; Με το πρώτο Μνημόνιο (που επιβλήθηκε κάτω από το εκβιαστικό δίλημμα Μνημόνιο ή χρεοκοπία) υποτίθεται ότι θα επέστρεφε στις αγορές το 2012. Προχθές ο πρωθυπουργός, Άβερελ Τσολάκογλου, δήλωνε περιχαρής ότι η χρηματοδότηση της Ελλάδας είναι εξασφαλισμένη μέχρι το 2020! Επομένως τα επόμενα 9 χρόνια δεν υπάρχει καμία περίπτωση να μπορέσει η Ελλάδα να διακόψει την μηχανική υποστήριξη… Πως να μην τους χαρακτηρίζουν χρεοκοπημένους οι οίκοι αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας;

Ιδιαίτερη πολιτική σημασία έχει ότι η ΕΕ επίσημα κι εδώ και καιρό πλέον δεν αποτελεί μέρος της λύσης, όπως θέλει να πιστεύει η κοσμοπολίτικη Αριστερά των ευρωλιγούρηδων, αλλά μέρος του προβλήματος. Η επίσημη χρεοκοπία, το νέο Μνημόνιο διάρκειας 30 ετών και η αρπαγή της δημόσιας περιουσίας και του φυσικού πλούτου από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν προωθείται από κάποιες σκοτεινές κι άγνωστης ταυτότητας δυνάμεις αλλά ενορχηστρώνεται στο φως της ημέρας εντός των συνόδων κορυφής της ΕΕ και περιγράφεται με κάθε λεπτομέρεια στα τελικά ανακοινωθέντα της. Απέναντί μας επομένως δεν έχουμε μόνο την κυβέρνηση Παπανδρέου αλλά και μια ΕΕ που αναλαμβάνει την βρόμικη δουλειά να επιβάλλει τις πιο αντιλαϊκές πολιτικές. Πτώση λοιπόν της κυβέρνησης Παπανδρέου και έξοδος από την ΕΕ, είναι οι προϋποθέσεις για να δούμε άσπρη μέρα!

Νέος γύρος διεθνών επιθέσεων κατά της Ελλάδας (Επίκαιρα, 16.6.2011)

Την… τιμητική της είχε πάλι η Ελλάδα στα πρωτοσέλιδα του διεθνούς Τύπου τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Αφορμή στάθηκε η συζήτηση και οι επακόλουθες διχογνωμίες για το δεύτερο δάνειο της περιβόητης διάσωσης και τον τρόπο με τον οποίο θα γίνει η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Ζητούμενο της αντιπαράθεσης είναι τα μέσα με τα οποία θα αποπληρωθούν ελληνικά ομόλογα ύψους 30 δις. ευρώ που λήγουν τον επόμενο χρόνο. Αξίζει να υπογραμμίσουμε ότι καμιά πλευρά δεν συζητάει τον τρόπο με τον οποίο θα πληρωθούν οι συντάξεις και οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων στην Ελλάδα, όπως εμφανίζει τη συζήτηση στην Ελλάδα η κυβέρνηση αντιστρέφοντας την πραγματικότητα. Η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου επιχειρεί έτσι να τρομοκρατήσει την κοινωνία ώστε να δεχτεί με σκυμμένο το κεφάλι τις άγριες περικοπές και το πρωτοφανές ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας που περιέχεται στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο το οποίο αποτέλεσε την προϋπόθεση για να ξεκινήσει η συζήτηση για το νέο δάνειο και η ψήφιση επίσης την Παρασκευή 10 Ιούνη από την γερμανική Βουλή (Μπούντεσταγκ) της σχετικής πρότασης με τον αυστηρό όρο όμως της συμμετοχής και ιδιωτών. Είναι αναγκαίο επίσης να πούμε ότι το νέο δάνειο ύψους 60-90 δις. ευρώ ισοδυναμεί με πλήρη διάψευση των κυβερνητικών υποσχέσεων και εκβιασμών όπως διατυπώνονταν πέρυσι την Άνοιξη για να συναινέσει η ελληνική κοινωνία στη «χημειοθεραπεία» των περικοπών και είχαν συμπυκνωθεί στο δίλημμα «Μνημόνιο ή χρεοκοπία», για να ακολουθήσουν και τα δύο: και Μνημόνιο και χρεοκοπία…

Το εναρκτήριο λάκτισμα δόθηκε την Τρίτη 7 Ιουνίου με τη δημοσίευση της επιστολής του γερμανού υπουργού Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, προς τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Ζαν Κλοντ Τρισέ, το ΔΝΤ, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης. Απευθυνόμενος προς τους ομολόγους του ο Β. Σόιμπλε επανέλαβε τη θέση της Γερμανίας, την οποία υποστηρίζουν κι άλλες χώρες της Β. Ευρώπης που ανήκουν στον λεγόμενο σκληρό πυρήνα της ΕΕ, όπως η Φινλανδία και η Ολλανδία: να αναλάβουν και οι ιδιώτες επενδυτές μέρος του κόστους που θα επωμιστούν τα κράτη και οι ευρωπαίοι φορολογούμενοι για την δανειοδότηση της Ελλάδας. Σε αυτό το πλαίσιο πρότεινε συγκεκριμένα και εν όψει της σχετικής συζήτησης που θα γίνει στις 20 Ιούνη μια ανταλλαγή των ομολόγων που λήγουν με νέα, επταετούς διάρκειας, με τους ίδιους μάλιστα όρους. Ως κίνητρο για την ανταλλαγή προτάθηκε η ανακοίνωση από την ΕΚΤ πως θα δέχεται μόνο τα νέα ομόλογα ως ενέχυρο για τον δανεισμό των τραπεζών.

Απέναντι στο γερμανικό σχέδιο οι σημαντικότερες αντιδράσεις προέρχονται από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Στη βάση της επιχειρηματολογίας του βρίσκεται η έκθεση της ΕΚΤ στο ελληνικό χρέος όπως διαμορφώθηκε τον τελευταίο χρόνο εξ αιτίας της αγοράς ελληνικών ομολόγων και της αποδοχής τους ως ενέχυρων για τη χρηματοδότηση των (αποκλεισμένων από τις αγορές κεφαλαίου) ελληνικών τραπεζών με χαμηλότοκα δάνεια. Λεπτομέρειες για το ακριβές ποσό των τοξικών ομολόγων (από όλη την περιφέρεια της ευρωζώνης) που διατηρεί στο χαρτοφυλάκιο της η ΕΚΤ δεν είναι γνωστές, με βάση τελευταίες εκτιμήσεις ωστόσο υπολογίζεται ότι φθάνουν σε 444 δις. ευρώ, εκ των οποίων τα 190 δις. ευρώ είναι ελληνικά και τα υπόλοιπα από Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ισπανία και Ιταλία. Για να αποτρέψει την συμμετοχή των ιδιωτών, το γερμανικό σχέδιο δηλαδή, η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους θα οδηγήησει σε γενικευμένη τραπεζική κρίση καθώς οι τράπεζες δεν θα μπορούσαν πλέον να χρησιμοποιήσουν τα ομόλογα για να αποκτήσουν πρόσβαση στις πιστώσεις της ΕΚΤ. Κι αυτό επειδή μια πιθανή αναδιάρθρωση θα οδηγούσε στον χαρακτηρισμό της κίνησης ως χρεοκοπία ή «πιστωτικό γεγονός» από τους οίκους αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, με ολέθρια αποτελέσματα για τις «βαθμολογίες» που εκδίδουν.

Δεν είναι όμως και οι μοναδικές αντιδράσεις αυτές που προέρχονται από την ΕΚΤ. Την  αντίθεσή του εξέφρασε και ο εκπρόσωπος Τύπου της γαλλικής κυβέρνησης, δηλώνοντας ότι «η γαλλική θέση είναι πως είμαστε ενάντια σε μια αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, ανεξαρτήτως της μορφής που θα λάβει». Η γαλλική κυβέρνηση έχει αναλάβει ενεργό ρόλο στις υπό εξέλιξη συζητήσεις για την μορφή της αναδιάρθρωσης λόγω των υψηλών διακυβευμάτων για τις γαλλικές τράπεζες που θα υποστούν τις βαρύτερες απώλειες, σε σύγκριση με άλλες χώρες, από μια πιθανή κατάρρευση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Ενδεικτικά, τα ανοίγματά τους στο τέλος του προηγούμενου χρόνου, με βάση ανάλυση της International Herald Tribune την Πέμπτη 9 Ιούνη, ανέρχονταν σε 65 δις. δολ., σε σύγκριση με 39,9 δις. δολ. για τις γερμανικές τράπεζες και 41,5 δις. δολ. για τις αμερικανικές. Πολλά τα λεφτά για να μείνουν μόνες και αβοήθητες οι δυνάμεις της αγοράς χωρίς την αρωγή του κράτους, που ο ρόλος του στην τραπεζική προστασία-αντίθετα με την κοινωνική, εμφανίζεται ως αναγκαίος και αναντικατάστατος… Πολύ επιλεκτικά εφαρμόζεται λοιπόν η αρχή του λιγότερου κράτους…

Στη βάση της παραπάνω σφοδρότατης σύγκρουσης που εκτυλίσσεται πλέον δημόσια (στην οποία συμμετείχαν και οι ΗΠΑ μέσω του Μπαράκ Ομπάμα ο οποίος τάχθηκε με την πλευρά της ΕΚΤ και της Γαλλίας) προκαλεί αλγεινή εντύπωση η απόφαση της κυβέρνησης του Γ. Παπανδρέου να κρατάει στην άγνοια τον ελληνικό λαό, που θα κληθεί να καταβάλει και το κόστος της κάθε απόφασης. Πολύ περισσότερο όταν η κυβέρνηση συμμετέχει ενεργά στις μυστικές συνομιλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και πολλούς μήνες, στηρίζοντας ή δείχνοντας απλώς την ανοχή της για διάφορα σενάρια αναδιάρθρωσης. Προφανώς η λίστα των θεμάτων δημόσιας διαβούλευσης θα έχει γεμίσει με πολύ πιο σημαντικά ζητήματα από το ελληνικό δημόσιο χρέος… 

Ωστόσο, μέσα στο γενικό κλίμα απαξίωσης που συνοδεύει τις αναφορές για την Ελλάδα δεν λείπουν στον διεθνή Τύπο και δημοσιεύματα που είναι πολύ πιο ρεαλιστικά (σε σχέση για παράδειγμα με τον εφησυχασμό που δημιουργεί η κυβέρνηση) σε ό,τι αφορά την αποτύπωση των συνεπειών που θα έχει το νέο δάνειο στο ήδη υπέρογκο ελληνικό δημόσιο χρέος. Αναφέρεται για παράδειγμα στο τρέχον τεύχος του βρετανικού Economist, στις πρώτες του μάλιστα σελίδες: «Κάτω υπό οποιεσδήποτε ρεαλιστικές υποθέσεις για την μελλοντική μεγέθυνση και τα επιτόκια, το υπάρχον χρέος στο 150% του ΑΕΠ και όπως θα αυξάνεται, δεν είναι δυνατό να πληρωθεί». Το νέο δε δάνειο «δεν θα λύσει το πρόβλημα του χρέους. Όταν ολοκληρωθεί το νέο σχέδιο η Ελλάδα θα χρωστάει ακόμη περισσότερα απ’ αυτά που θα μπορεί να πληρώσει».

Ας κρατήσουμε αρχικά ότι κανείς στο εξωτερικό (με πιθανή εξαίρεση όσους έχουν άμεσο συμφέρον) δεν πείθεται ότι το πρόγραμμα γενικού ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας πρόκειται να μειώσει το δημόσιο χρέος κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες όπως υπόσχεται η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου, τα μέλη της οποίας θα είναι υπόλογα εφ’ όρου ζωής αν προχωρήσει αυτό το σκανδαλώδες σχέδιο. Το μεγάλο φαγοπότι στη δημόσια περιουσία, το οποίο υποτίθεται ότι θα αποφέρει 50 δις. ευρώ και στην πραγματικότητα πολύ λιγότερα, είναι το αντίτιμο που απαίτησε η ΕΕ για να εγκρίνει το νέο δάνειο, το οποίο γνωρίζει ότι δεν είναι δυνατό να αποπληρωθεί.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι στο τέλος αυτής της οδυνηρής διαδρομής κανιβαλικής λιτότητας από τη μια και νέων δανείων από την άλλη, ή της λύση του Άκερμαν, του επικεφαλής του γερμανικού τραπεζικού κολοσσού της Ντόιτσε Μπανκ, όπως χαρακτήριζε την πρόταση για την Ελλάδα η International Herald Tribune του Σαβατοκύριακου, βρίσκεται η χρεοκοπία. Βρίσκεται ένα νέο «δυστυχώς επτωχεύσαμεν» το οποίο ο Γ. Παπανδρέου εύχεται να ανακοινώσει ο επόμενος πρωθυπουργός. Σε αυτό το πλαίσιο η παύση πληρωμών στην προοπτική διαγραφής του μεγαλύτερου μέρους του δημόσιου χρέους, σε σύγκρουση και όχι σε συνεννόηση με τους δανειστές μας, αποτελεί μονόδρομο για να μην εξαθλιωθεί ο ελληνικός λαός να μην πλιατσικολογηθεί η δημόσια περιουσία και να μη επιστρέψουν τα πολιτικά δικαιώματα και οι κοινωνικές κατακτήσεις στον 19ο αιώνα… 

Τοποθετήσεις σε ελληνικά ομόλογα τραπεζών του εξωτερικού

(Ποσά σε δισ. δολάρια)

Γερμανία: 22,65

Γαλλία: 14,96

Αγγλία: 3,41

Ιταλία: 2,35

Βέλγιο: 1,77

ΗΠΑ: 1,51

Πηγή: Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών, 31 Δεκέμβρη 2010

Αρέσει σε %d bloggers: