Στο έλεος της αντι-πυραυλικής ασπίδας (Επίκαιρα, 25/2-3/3/2010)

Θα μπορούσε να εκληφθεί κι ως ανέκδοτο: Σε τι τελικά συνίσταται η πολυαναμενόμενη «αλλαγή» του Μπαράκ Ομπάμα ως προς την πολιτική που ακολουθούσε ο προκάτοχός του; Στην αντικατάσταση της Πολωνίας και της Τσεχίας, στο πλαίσιο του ίδιου – εμπρηστικού για την ειρήνη – σχεδίου για την δημιουργία αντιπυραυλικής ασπίδας, από την Ρουμανία και την Βουλγαρία…

Απογοήτευση και ανησυχία προκάλεσε η δημοσιοποίηση των αμερικανικών σχεδίων για αντιπυραυλική ασπίδα λίγους μόλις μήνες την επίσημη απόρριψη των σχεδίων της κυβέρνησης Μπους από τη νέα κυβέρνηση του Ομπάμα. Ο λόγος είναι ότι αν τελικά ευοδωθεί το σχέδιο θα οδηγήσει σε μία εκ βάθρων ανατροπή της στρατηγικής ισορροπίας στην περιοχή των Βαλκανίων και ευρύτερα στην ευρωπαϊκή ήπειρο, εις βάρος της σταθερότητας.

Η πρώτη επίσημη παραδοχή του σχεδίου ήρθε στις αρχές Φεβρουαρίου από το Βουκουρέστι δια στόματος του προέδρου Τραϊάν Μπασέσκου, ο οποίος δήλωσε ότι το συμβούλιο εθνικής άμυνας της Ρουμανίας ενέκρινε κι επισήμως την εγκατάσταση στην Μαύρη Θάλασσα εκτοξευτήρων πυραύλων που θα αποτελέσουν μέρος της αντιπυραυλικής ασπίδας. Με βάση δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου η πρόταση είχε υποβληθεί με κάθε επισημότητα κατά την επίσκεψη του αμερικανού αντιπροέδρου, Τζο Μπάιντεν, στην Ρουμανία τον Οκτώβρη – οπότε λύθηκε κι η απορία για τα στραβά μάτια της «διεθνούς κοινότητας» στην εμφανή καλπονοθεία του Μπασέσκου στις προεδρικές εκλογές του Δεκεμβρίου, όταν ο σοσιαλδημοκράτης υποψήφιος έχασε τη νίκη μέσα από τα χέρια του, προς διάψευση όλων των έξιτ πολς και των προβλέψεων. Από τη Σόφια η σχετική ανακοίνωση έγινε πιο καθυστερημένα, με τον βούλγαρο πρωθυπουργό να καλύπτεται πίσω από τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα του μέσω της συμμετοχής της στο Βορειοατλαντικό Σύμφωνο και την ΕΕ. «Αν είσαι μέλος του ΝΑΤΟ πρέπει να εργάζεσαι για τη συλλογική ασφάλεια», ήταν οι δηλώσεις του Μπόικο Μπορίσοβ, την Παρασκευή 12 Φεβρουαρίου. Η φιλοξενία στοιχείων της αντιπυραυλικής ασπίδας από την Βουλγαρία επιβεβαιώνει την ευρύτερη φιλοαμερικανική στροφή της Σόφιας, μετά τις εκλογές του περασμένου Ιουλίου. Κορυφαία πράξη αυτής της στροφής αποτελούν οι αποστάσεις που κρατά η Σόφια το τελευταίο διάστημα από το ρωσικό σχέδιο κατασκευής των αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου και πετρελαίου Σάουθ Στριμ και Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη.

Παρότι τόσο οι δύο χώρες που θα φιλοξενήσουν την αμερικανική αντιπυραυλική ασπίδα, όσο κι οι ίδιες οι ΗΠΑ επιχείρησαν να υποβαθμίσουν την απειλή που γεννάται για την Ρωσία, η αντίδραση της Μόσχας ήταν ακαριαία και σκληρή. Ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, από την πρωτεύουσα της Νικαράγουα όπου βρισκόταν, ζήτησε αμέσως εξηγήσεις από την Σόφια, εκφράζοντας έτσι την δυσφορία της ρωσικής διπλωματίας, που δεν πείσθηκε καθόλου από τις δικαιολογίες της Ουάσιγκτον πως η αντιπυραυλική ασπίδα στρέφεται κατά του Ιράν. Η Μόσχα αντίθετα θεώρησε πως η επαναφορά του σχεδίου του Μπους, που αντί για εγκατάσταση συστοιχίας εκτοξευτήρων στην Πολωνία και ραντάρ στην Τσεχία τώρα προβλέπει την εγκατάσταση εκτοξευτήρων στην Πολωνία και την Βουλγαρία, απειλεί την αποτελεσματικότητα του πυρηνικού της οπλοστασίου και σηματοδοτεί την επιθετική διείσδυση της Ουάσιγκτον στην παραδοσιακή σφαίρα επιρροής της Ρωσίας.

Κατά συνέπεια, ανεξαρτήτως των καθησυχαστικών δηλώσεων αμερικανικών παραγόντων όπως του πρέσβη των ΗΠΑ στη Σόφια που υπενθύμισε τη δήλωση του Ομπάμα πως οι ΗΠΑ θέλουν «μια ισχυρή, ειρηνική και ευημερούσα Ρωσία», οι συνέπειες από την αμερικανική πρωτοβουλία αναμένεται να είναι πολύ σοβαρές. Θα γίνουν δε εμφανείς σε τρία επίπεδα. Αρχικά, παύουν να θεωρούνται σίγουρα τα αποτελέσματα των αμερικανο-ρωσικών διαπραγματεύσεων σχετικά με την ανανέωση της συμφωνίας για την μείωση των πυρηνικών που έληξε τον Δεκέμβριο του 2009. Μια διαδικασία δηλαδή που αποτέλεσε την κορωνίδα της διαδικασίας «επανεκκίνησης» των ρωσο-αμερικανικών σχέσεων την οποία εγκαινίασε ο Ομπάμα με την επίσκεψή του στην Μόσχα βρίσκεται στο εξής σε «κατάσταση αναμονής» ή «απενεργοποίησης». Κατά δεύτερο οι ΗΠΑ δεν αποκλείεται να εισπράξουν το αντίτιμο της πολιτικής τους εκεί που πονούν περισσότερο, στο Αφγανιστάν, καθώς η ομαλή τροφοδοσία των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων κατοχής εδώ κι ένα χρόνο εξαρτάται εν πολλοίς από την δυνατότητα χρησιμοποίησης των ρωσικών αεροδρομίων. Πλέον, γιατί να συνεχίσει να στηρίζει τους Αμερικάνους στο Αφγανιστάν η Ρωσία; Επίσης, γιατί να συνεχίσει να στηρίζει την αμερικανική πολιτική οικονομικού στραγγαλισμού του καθεστώτος του Αχμαντινετζάντ και να μην προβάλλει βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπως πιθανά θα πράξει και το Πεκίνο, στο νέο πακέτο κυρώσεων που θα προτείνει η Ουάσιγκτον εναντίον του Ιράν;

Ευρύτερα, η πρωτοβουλία του Μπαράκ Ομπάμα για την αντιπυραυλική ασπίδα, που θα χρηματοδοτηθεί με 8,4 δισ. δολ. από τον αμερικανικό κρατικό προϋπολογισμό για το επόμενο οικονομικό έτος, κλιμακώνει την αντιπαράθεση με τη Ρωσία κι αυξάνει την αστάθεια σε όλη την περιοχή κι όχι μόνο τα Βαλκάνια, περιλαμβανομένης της Μέσης Ανατολής. Είναι χαρακτηριστικό πως ακριβώς με την ίδια δικαιολογία, την ιρανική απειλή – όταν η μοναδική επίσημη απειλή στην περιοχή προέρχεται από το Ισραήλ και στρέφεται κατά του Ιράν, η Ουάσιγκτον επέβαλε την αναβάθμιση των πυραύλων Πάτριοτ στο Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εξασφαλίζοντας νέες δουλειές στο στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα. Ο εκσυγχρονισμός των Πάτριοτ επίσης διευκολύνει τα τυχοδιωκτικά σχέδια του Ισραήλ, για επίτευξη ενός προληπτικού πλήγματος στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, όταν ξέρει πως η θωράκισή του αυτόματα καθίσταται πιο αποτελεσματική, με έξοδα μάλιστα που θα καταβάλλουν οι πετρομοναρχίες του Κόλπου!

Σε διαμετρικά αντίθετη κατεύθυνση από τα παραπάνω (διακατεχόμενα από παθολογική υποτέλεια απέναντι στις ΗΠΑ) καθεστώτα κινήθηκε η Άγκυρα που αρνήθηκε να διευκολύνει τους Αμερικανούς, δηλώνοντας την απροθυμία της να φιλοξενήσει τα ραντάρ της αντιπυραυλικής ασπίδας! Η άρνησή της έρχεται ως φυσικό επακόλουθο των αυτοτελών διπλωματικών της πρωτοβουλιών και βλέψεων στην περιοχή, εξέχουσα θέση στις οποίες καταλαμβάνουν οι αναβαθμισμένες διμερείς διπλωματικές σχέσεις με το Ιράν. Σε αυτό το πλαίσιο επισκέφθηκε την Τεχεράνη πριν δύο εβδομάδες ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου, ενώ ο εκπρόσωπος της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη απείχε κατά τη διάρκεια κρίσιμων ψηφοφοριών που αφορούσαν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Δεν προχωρούν επομένως ανεμπόδιστα τα αμερικανικά σχέδια κι ούτε όλα τα καθεστώτα της περιοχής στοιχίζονται πίσω από την Ουάσιγκτον.

Η υγεία στους ιδιώτες, οι Βούλγαροι στον Καιάδα (Επίκαιρα, 11-17/2/2010)

Η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο. Όποιος αμφιβάλει δεν έχει παρά να ρωτήσει τον βούλγαρο πρωθυπουργό που πριν ένα μήνα είχε το θράσος να περάσει τα σύνορα για να μιλήσει στους έλληνες αγρότες και να καταδικάσει τα μπλόκα, εγκαλώντας μάλιστα την ελληνική κυβέρνηση. Τώρα όμως, που τερματίζονται τα μπλόκα των αγροτών στους ελληνικούς δρόμους, τα μπλόκα μεταφέρονται στην ίδια την Βουλγαρία! Αιτία αποτέλεσε η προσπάθεια της δεξιάς κυβέρνησης του Μπόικο Μπορίσοβ, που εκλέχτηκε τον περασμένο Ιούλη, να επιβάλλει το κλείσιμο 150 νοσοκομείων σε όλη την χώρα! Ειδικότερα το σχέδιο της κυβέρνησης προβλέπει το οριστικό λουκέτο σε 21 μεγάλα νοσοκομεία της χώρας και την αλλαγή του χαρακτήρα σε άλλα 130 που από νοσοκομεία θα μετατραπούν σε μικρές μονάδες παροχής πρωτοβάθμιας περίθαλψης, κάτι σαν κέντρα υγείας. Ζητούμενο της δεξιάς κυβέρνησης στη Βουλγαρία είναι η μείωση των δημοσίων δαπανών. Σ’ αυτή την κατεύθυνση έχει ήδη μειώσει τις δαπάνες για υγεία κατά 500 εκ. λεβ, στα 2,6 δισ. λέβ που αντιστοιχούν στο 4,2% του ΑΕΠ και είναι το μισό απ’ όσα κατά μέσο όρο δίνουν οι δυτικοευρωπαϊκές χώρες για υγεία. Στην ίδια κατεύθυνση, της μείωσης των δημοσίων δαπανών, ψηφίσθηκε πρόσφατα κι ένα νέο αντι-ασφαλιστικό νομοσχέδιο που ως βασικό χαρακτηριστικό έχει ότι καθιστά πιο αυστηρές, σχεδόν απαγορευτικές για όσους δεν έχουν μόνιμη δουλειά, τις προϋποθέσεις για υγειονομική κάλυψη. Αμέσως έτσι έχασαν το δικαίωμα πρόσβασης στη δημόσια, δωρεάν υγεία 380.000 άνθρωποι.

Από την μεριά του ο δεξιός πρωθυπουργός επικαλείται την διαφθορά και τα σκάνδαλα που αποκαλύπτονται στα δημόσια νοσοκομεία για να δικαιολογήσει το κλείσιμό τους: «Κάθε μέρα ο υπουργός Υγείας ανακαλύπτει νέα σκάνδαλα στα κρατικά νοσοκομεία – ανύπαρκτοι γιατροί, ασθενείς, κ.λπ. Η μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας πρέπει να πραγματοποιηθεί. Είναι μονόδρομος» ήταν τα λόγια του. Η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική. Καθώς, διαφθορά υφίσταται μεν αλλά ως έδρα της έχει την κυβέρνηση του ίδιου του δεξιού πρωθυπουργού, που πριν διαπρέψει στην πολιτική ήταν… μπράβος σε μαγαζιά. Μάρτυρας η δημόσια διαπόμπευση της υποψήφιας Επιτρόπου της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία πριν υποδειχθεί για τις Βρυξέλλες ήταν υπουργός Εξωτερικών της Βουλγαρίας, Ρουμιάνα Γιέλεβα. Η υπουργός μέχρι πριν λίγες εβδομάδες του Μπορίσοβ διώχθηκε κακήν κακώς από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όταν κατά την ακρόασή της από τους ευρωβουλευτές, πριν αναλάβει τα καθήκοντα της επιτρόπου αρμόδιας για θέματα διεθνούς βοήθειας, αποδείχθηκε απλώς άσχετη με το αντικείμενο, ενώ δεν κατάφερε να πείσει τους ευρωβουλευτές πως ο σύζυγός της δεν έχει σχέσεις με τη βουλγαρική μαφία! Η απόρριψη της πρότασης υποψήφιου επιτρόπου είναι κάτι πολύ σπάνιο. Ανάλογο περιστατικό είχε να συμβεί από το 2004 όταν τότε απορρίφθηκε η πρόταση ιταλού επιτρόπου. «Ο σύζυγός της, Κρασιμίρ Γιέλεβ, εργαζόταν για μία τράπεζα την οποία ορισμένα μέλη του ευρωκοινοβουλίου λένε πως υποψιάζονται για δεσμούς με το οργανωμένο έγκλημα», ανέφερε ο ανταποκριτής της Wall Street Journal από τις Βρυξέλλες στις 20 Ιανουαρίου. Η ίδια δε «πριν εισέλθει στην πολιτική διηύθυνε την Global consulting μια εταιρεία που βοηθάει την κυβέρνηση να ιδιωτικοποιήσει δημόσιες επιχειρήσεις», συμπλήρωνε το ρεπορτάζ…

Οι σχέσεις στοργής της κυβέρνησης του Μπορίσοβ, όπως και της προηγούμενης σοσιαλδημοκρατικής, με το οργανωμένο έγκλημα αποδεικνύονται επίσης κι από την στάση πληρωμών που κήρυξε η ΕΕ όταν αντιλήφθηκε πως όλες οι χρηματοδοτήσεις – είτε είχαν ως φυσικούς αποδέκτες τους γεωργούς, είτε τεχνικές εταιρείες για να κατασκευάσουν οδικούς άξονες – κατέληγαν στη μαφία! Ως αποτέλεσμα 13 δισ. ευρώ που προορίζονταν για τη Βουλγαρία από κάθε λογής κοινοτικά ταμεία έχουν μπλοκαριστεί μέχρι η Σόφια να αποδείξει ότι θα τα διαχειριστεί διαφανώς και αξιοκρατικά. Στην ΕΕ μάλιστα εξετάζονται το τελευταίο διάστημα ύποπτες ανταλλαγές γαιών του βουλγαρικού δημοσίου με ιδιώτες (Βατοπαίδι αλα βουλγαρικά) από τις οποίες το κράτος ζημιώθηκε εκατοντάδες εκατομμύρια!

Κατά συνέπεια η διαφθορά στην Βουλγαρία είναι ενδημικό φαινόμενο και για την εδραίωσή της οι ευθύνες είναι πολιτικές. Οι αιτιάσεις επομένως του Μπορίσοβ, ότι κλείνει τα νοσοκομεία επειδή υπάρχει διαφθορά, μόνο ως φθηνή δικαιολογία μπορούν να χαρακτηριστούν για να καλυφθεί μια πολιτική απόφαση που μπροστά στην ανάγκη μείωσης των κρατικών δαπανών αφήνει χωρίς υγειονομική κάλυψη εκατομμύρια Βούλγαρους, όπως ακριβώς συνέβαινε στις αγροτικές κοινωνίες των αρχών του αιώνα, όταν οι γιατροί και τα νοσοκομεία ήταν προνόμιο μιας ευάριθμης ελίτ. Αυτό είναι το σχέδιο της κυβέρνησης Μπορίσοφ, που την ίδια ώρα βέβαια δεν φείδεται εξόδων για να στείλει κι άλλους στρατιώτες στο Αφγανιστάν.

Άλλωστε οι πραγματικές προθέσεις της δεξιάς κυβέρνησης φάνηκαν από μια συνέντευξη που έδωσε ο υπουργός Υγείας του Μπορίσοβ, Μποσιντάρ Νάνεβ, στο πρακτορείο Ρόιτερ’ς, η οποία μεταφέρθηκε στην αγγλόφωνη έκδοση της Καθημερινής την προηγούμενη Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου. Εκεί ο υπουργός Υγείας της Βουλγαρίας αναφέρει ρητά, χωρίς να καταφεύγει σε αστείες δικαιολογίες, ότι «η ιδιωτικοποίηση είναι ο δρόμος που πρέπει να βαδίσουμε. Πρέπει να ιδιωτικοποιηθούν και τα νοσοκομεία και οι υπηρεσίες που παρέχονται από τα νοσοκομεία», τόνισε.

Αν υλοποιηθούν τα σχέδια του Μπορίσοβ για την υγεία, με τα οποία η σοσιαλδημοκρατική αντιπολίτευση του Σεγκέι Στανίσεφ διαφωνεί, θα επέλθει μια δραματική επιδείνωση των όρων ζωής και υγείας της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας στη Βουλγαρία καθώς ελάχιστοι άνθρωποι θα έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης στις εμπορευματοποιημένες και πανάκριβες ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας. Αν πάρουμε μάλιστα υπ’ όψη μας ότι ήδη η Βουλγαρία βρίσκεται στην τελευταία θέση των περισσότερων σχεδόν κοινωνικών στατιστικών της Ευρώπης – που αφορούν φτώχεια, ανισότητες, εισόδημα, κ.λπ. – τότε εύκολα καταλαβαίνουμε πως η σχεδιαζόμενη αντι-μεταρρύθμιση θα ρίξει στον κοινωνικό Καιάδα την μεγάλη πλειοψηφία της βουλγάρικης κοινωνίας.

Αρέσει σε %d bloggers: