Αταίριαστη η φιλολαϊκή πολιτική και το μνημόνιο (Unfollow, Σεπτέμβριος 2015)

tsip«Τι κι αν υπογράψαμε το τρίτο μνημόνιο; Τι κι αν αναλάβαμε δεσμεύσεις που είναι ακόμη χειρότερες κι απ’ όσες περιέχονταν στο πρώτο και δεύτερο Μνημόνιο…» είναι η απάντηση που δίνει όλο και συχνότερα η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ στην καταιγιστική κριτική που δέχεται για προδοσία των προεκλογικών της εξαγγελιών και πλήρη ένταξη στο φιλομνημονιακό στρατόπεδο, μαζί με ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και Ποτάμι. «Ψηφίστε μας για να υλοποιήσουμε ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα παρεμβάσεων στην οικονομία, κατ’ εφαρμογή, μερική έστω, του προγράμματος και των προεκλογικών εξαγγελιών του ΣΥΡΙΖΑ» συμπληρώνει η ηγεσία του κόμματος, διεκδικώντας την ψήφο των αριστερών στις εκλογές της 20ης Σεπτεμβρίου.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Κάτι τέτοιο άλλωστε υπαινίχθηκε κι ο ίδιος ο Αλέξης …Τζίφρας μιλώντας στη συνδιάσκεψη του κόμματος το Σάββατο 29 Αυγούστου, όταν υποσχέθηκε «να βάλουμε μπροστά την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας με πρωτοβουλίες και παρεμβάσεις που θα στηρίζουν τον κόσμο της εργασίας, τους ανθρώπους του μόχθου… να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας σταθερές και ασφαλείς… να χρησιμοποιήσουμε το σύνολο των διαθέσιμων πόρων από ευρωπαϊκά προγράμματα αλλά και από την ευρωπαϊκή αναπτυξιακή τράπεζα για να ολοκληρώσουμε μεγάλα έργα υποδομής και να εκκινήσουμε μια μεγάλη προσπάθεια αναπροσανατολισμού της εγχώριας παραγωγής σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας… να προωθήσουμε μορφές κοινωνικής και συνεργατικής οικονομίας και να αρχίσουμε να οικοδομούμε ένα παραγωγικό μοντέλο ανταγωνιστικό προς το κυρίαρχο», κ.λπ., κ.λπ.

Πόσο εφικτή όμως είναι η εφαρμογή μαζί με το Μνημόνιο κι ενός αριστερού, μεταρρυθμιστικού, προγράμματος που θα ανακουφίζει τα λαϊκά στρώματα και θα σέβεται το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ, όπως ψηφίστηκε στο συνέδριο του κόμματος τον Ιούλιο του 2013, κατά πως υπόσχονται πολλά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ; Αντίθετα προφανώς με τον Αλ. Τσίπρα, που είναι πολύ πιο φειδωλός στις υποσχέσεις του, αλλά εξακολουθεί να ζητάει την ψήφο των αριστερών προβάλλοντας ως ισχυρό σημείο πώλησης στην προεκλογική αγορά τις μνήμες ριζοσπαστισμού του κόμματος του…

Στον αντίποδα των προσδοκιών που δημιουργεί η Κουμουνδούρου, οι υποσχέσεις για την εφαρμογή «κάποιων» φιλολαϊκών μέτρων είναι το προπέτασμα καπνού για να συγκαλυφθούν οι βαριές δεσμεύσεις του τρίτου Μνημονίου, είναι το τυράκι για να ξαναπιαστούν οι αριστεροί στην εκλογική φάκα του ΣΥΡΙΖΑ και να ψηφίσουν ένα κόμμα που ντρόπιασε την Αριστερά και καθήλωσε το κίνημα. Εν ολίγοις, το Μνημόνιο δεν αφήνει κανένα, μα κανένα περιθώριο εφαρμογής αριστερής πολιτικής! Το μνημόνιο είναι η ταφόπλακα κάθε ελπίδας άσκησης φιλολαϊκής πολιτικής, όπως το εντελώς ανεπαρκές πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης ή ορισμένα μέτρα που έλαβε το προηγούμενο εξάμηνο η κυβέρνηση και τώρα τα ανακαλεί, ως «μονομερείς πράξεις». Κι ο ΣΥΡΙΖΑ που υπόσχεται το αντίθετο κάνει απλώς μια ακόμη επίδειξη πολιτικής απάτης, γιατί ξέρει από πρώτο χέρι τα ασφυκτικά περιθώρια! Κοινώς κοροϊδεύουν τον κόσμο για να εξασφαλίσουν την εκλογική νίκη…

Οι υποσχέσεις για υλοποίηση φιλολαϊκών μέτρων, που μοιράζονται τώρα αφειδώς,  σε λίγες μόλις εβδομάδες από τώρα θα μοιάζουν μακρινή ανάμνηση. Από το τέλος Σεπτεμβρίου για την ακρίβεια όταν θα αρχίσουν να έρχονται οι ειδοποιήσεις της εφορίας κι οι φορολογούμενοι θα βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη, όπως ακριβώς έκαναν όλα τα προηγούμενα χρόνια. Να θυμίσουμε τις υποχρεώσεις: Φόρος εισοδήματος που η πρώτη από τις τρεις δόσεις ξεκίνησε να καταβάλλεται στα τέλη Αυγούστου, ΕΝΦΙΑ σε 5 δόσεις αρχής γενομένης από τον Οκτώβρη, τέλη κυκλοφορίας που θα πρέπει να καταβληθούν μέχρι τέλος το έτους και μαζί με αυτά ειδική εισφορά αλληλεγγύης, τέλος επιτηδεύματος, φόρος πολυτελούς διαβίωσης, κλπ, κλπ. Τα πλήγματα θα είναι αλλεπάλληλα και συντριπτικά καθώς θα θίξουν όλη την κοινωνία (όπως θα συμβεί με την αύξηση του ΦΠΑ στο 23% και την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών στα νησιά) και περισσότερο εκείνα τα τμήματα που τα προηγούμενα χρόνια έγιναν σάκος του μποξ στο μνημονιακό ριγκ, όπως οι συνταξιούχοι (με τις περικοπές λόγω αυξημένης εισφοράς για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, τη σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ, τη μείωση της βασικής σύνταξης, κ.α.) κι οι αγρότες (με τον διπλασιασμό του φόρου εισοδήματος από το 13% στο 20% το 2016 και το 26% το 2017 και της προκαταβολής φόρου από 27,5% στο 55%, τον τριπλασιασμό των ασφαλιστικών εισφορών στον ΟΓΑ από 64 σε 180 ευρώ μηνιαίως κι επίσης τον τριπλασιασμό του ειδικού φόρου κατανάλωσης την 1η Οκτωβρίου, από 66 ευρώ σε 200 και τον πενταπλασιασμό του από 1 Οκτωβρίου 2016, καθώς θα φτάσει τα 330 ευρώ).

Σε αυτό λοιπόν το περιβάλλον φορολογικής καταιγίδας και ανηλεών περικοπών (από το οποίο δεν γλίτωσαν ούτε οι βασικές συντάξεις που κόπηκαν παραμονή 15αύγουστου), όπως συγκεφαλαιώνεται στο στόχο δημοσιονομικής προσαρμογής ύψους 7 δις. ευρώ μέχρι το τέλος του 2016 σε λιγότερο από ενάμισι χρόνο δηλαδή, που να βρεθούν πόροι για να ασκηθεί φιλολαϊκή πολιτική;

Το χειρότερο όμως είναι ότι από τον Οκτώβρη κιόλας μπαίνουμε ξανά σε μια διαδικασία τρίμηνων αυστηρότατων και εξονυχιστικών ελέγχων από την Τρόικα, που είναι απόλυτα βέβαιο πως στο τέλος θα καταλήγουν σε ένα πολυνομοσχέδιο νέων μέτρων λιτότητας. Η ψήφιση κάθε τέτοιου νομοσχεδίου θα είναι όρος απαράβατος για να καταβληθεί η δόση του νέου δανείου ύψους 86 δις. ευρώ. Επομένως τα εκβιαστικά διλλήματα θα γνωρίσουν νέες δόξες. Η κυβέρνηση για να μην καταβάλλει το πολιτικό κόστος της επιλογής της να αναλάβει τέτοιου τύπου εξευτελιστικές δεσμεύσεις αποκρύβει αυτή την πραγματικότητα. Άλλες φορές επιχειρεί να την εξωραΐσει, όπως έκανε πχ ο Αλέξης Τζίφρας μιλώντας στη συνδιάσκεψη του εναπομείναντος κόμματος του στις 29 Αυγούστου όταν υποσχέθηκε «ήπια επιτροπεία» ή «εποπτεία με ανθρώπινο πρόσωπο» ενημερώνοντας ότι στο εξής η Τρόικα θα συνοδεύεται κι από εκπρόσωπο του ευρωκοινοβουλίου… Ακόμη όμως και να ήταν το Ευρωκοινοβούλιο ένα δημοκρατικό αντίβαρο στην αυταρχική Κομισιόν, όπως θέλει η αφήγηση των ευρωλάγνων (παραβλέποντας έτσι την ψήφιση ακόμη κι από το Ευρωκοινοβούλιο αυταρχικών πακέτων μέτρων λιτότητας όπως to «2 pack» και το «6 pack»), όταν η κυβέρνηση μαζί με την μνημονιακή αντιπολίτευση υπέγραψαν το Μνημόνιο, συμφωνώντας με την μείωση συντάξεων και την επιβολή νέων φόρων, τι λογής σωσίβιο σωτηρίας μπορεί να ρίξει το Ευρωκοινοβούλιο; Χώρια που πρώτη δύναμη εξακολουθεί να είναι το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα με 217 έδρες, σε ένα σύνολο 750 και δεύτερη δύναμη οι σοσιαλδημοκράτες με 190 έδρες. Από πού κι ως πού επομένως ο ΣΥΡΙΖΑ εμφανίζει ως φυσικό σύμμαχο του ελληνικού λαού το θεσμικά διακοσμητικό και πολιτικά συντηρητικό ευρωκοινοβούλιο;

Οι υπηρεσίες που προσφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ στον ελληνικό λαό ακόμη κι έτσι είναι οι χειρότερες γιατί αναπαράγει τις αυταπάτες για τη δυνατότητα άσκησης φιλολαϊκών πολιτικών, εντός του ευρώ και χωρίς ρήξη με την ΕΕ. Κι αυτό το κάνει όταν το βασικότερο ιδεολόγημα που κατέρρευσε με την υπογραφή του επαχθέστατου τρίτου μνημονίου σχετίζεται με τη δυνατότητα ανατροπής της λιτότητας και των μνημονίων εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου. Ακόμη και μέχρι το δημοψήφισμα η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ αποκλείοντας εξ ίσου τη ρήξη και την υποταγή εμφάνιζε εφικτή την αλλαγή πολιτικής εντός του ευρώ. Κι έρχεται τη στιγμή που καταρρέει με πάταγο αυτή η γραμμή, οδηγώντας στην πιο ταπεινωτική συνθηκολόγηση με τους πιστωτές, υπόσχεται για πολλοστή φορά την αξιοποίηση των περιθωρίων άσκησης φιλολαϊκής πολιτικής… Αυτών που …δεν υπάρχουν!

ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ  στο χορό  των πιστωτών (Πριν, 27 Σεπτέμβρη 2015)

 

sel 5 kentroΚάπου εδώ, την τελευταία εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, τελειώνει και το διάλειμμα. Οκτώ μήνες ήταν υπεραρκετοί για να δειχθεί πως ο μονόδρομος των μνημονίων δεν αφορά αποκλειστικά και μόνο το ΠΑΣΟΚ, τη ΝΔ και τις παραφυάδες τους κι επίσης για να ενσωματωθεί πλήρως στον μνημονιακό ολετήρα μια νέα φουρνιά πολιτικών, του ΣΥΡΙΖΑ, μέχρι κι αυτοί σε λίγους μήνες να φοβούνται να κυκλοφορήσουν στο δρόμο για να μη φάνε ξύλο.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Κι οι αφορμές που Τσακαλώτος, Σταθάκης, Καμμένος, Παππάς και πολλοί άλλοι θα έχουν την τύχη του Κ. Χατζιδάκη στην Πανεπιστημίου εκείνο τον Δεκέμβρη του 2010 είναι πολλές. Αρκεί μια ματιά στην βαρύτατη οικονομική ατζέντα των επόμενων εβδομάδων:

Μείωση συντάξεων: Η δικαιολογία για τις οριζόντιες περικοπές των συντάξεων που ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ είναι πως έτσι θα αποτραπεί η κατάργηση του ΕΚΑΣ, η μείωση των συντάξεων του ΟΓΑ κι η επαναφορά της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος, την οποία συμφώνησαν ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ με το 3ο Μνημόνιο Τσίπρα – Καμμένου. Εύκολα ωστόσο μπορούμε να προβλέψουμε τη συνέχεια: και οι συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ θα κοπούν πολύ πάνω μάλιστα από ένα μεσοσταθμικό επίπεδο της τάξης του 11% και οι μνημονιακές δεσμεύσεις θα υλοποιηθούν. Πώς αλλιώς θα καλυφθεί η υστέρηση εσόδων σε σχέση με τις προβλέψεις ύψους 4,15 δισ. ευρώ για το τρέχον έτος, όπως ανακοινώθηκε από το υπουργείο; Η αύξηση των ληξιπρόθεσμων χρεών προς το δημόσιο, που τον Αύγουστο του 2015 έφτασαν τα 72,2 δισ. ευρώ, αποτελούν την κορυφή του παγόβουνου της ασφυξίας που κυριαρχεί στην αγορά…

Κατάργηση ΦΠΑ σε νησιά. Δεδομένης της μνημονιακής δέσμευσης το πρώτο από τα τρία κύματα καταργήσεων της έκπτωσης, ύψους 30%, να ανακοινωθεί την 1η Οκτωβρίου, όταν ακόμη η Βουλή θα είναι κλειστή, η κυβέρνηση φέρεται έτοιμη να επιβάλει το μέτρο με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, χωρίς δηλαδή να ψηφιστεί από τη Βουλή. «Εδώ παρουσιάζεται ανησυχητική ομοιότητα με όσα συνέβαιναν το 1930-32 στη Γερμανία, όταν παρόμοιας λογικής υφεσιακά μέτρα επιβάλλονταν με προεδρικά διατάγματα έκτακτης ανάγκης, κατά κατάχρηση του άρθρου 48 του Συντάγματος της Βαϊμάρης, πράγμα που αποτέλεσε τον προθάλαμο της κατάλυσης του Συντάγματος εκείνου», έγραφε για την κατάχρηση της έκδοσης ΠΝΠ ο Κώστας Χρυσόγονος (Η καταστρατήγηση του συντάγματος στην εποχή των μνημονίων, εκδ. Λιβάνη, 2013), πριν ο ίδιος εξελιχθεί σε μνημονιακό φερέφωνο.

Είσπραξη ΕΝΦΙΑ, ηλεκτρονικές κατασχέσεις, νέο ποινολόγιο εφορίας, κατάργηση επιστροφής Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό ντίζελ (που θα το φτάσει στα 200 ευρώ ανά χιλιόλιτρο πριν πάει στα 330 τον Οκτώβριο του 2016), κ.α. Όλα αυτά περιλαμβάνονται στα προαπαιτούμενα που θα πρέπει να ψηφιστούν Οκτώβρη και Νοέμβριο έτσι ώστε να απελευθερωθούν οι δύο δόσεις ύψους 2 και 1 δισ. ευρώ από τους πιστωτές στο γνωστό περιβάλλον «υψηλών συγκινήσεων» με ρεπορτάζ για αγώνα δρόμου, κ.α.

Απελευθέρωση «κλειστών» επαγγελμάτων. Μνημονιακή υποχρέωση κι αυτή, όπως έλεγαν το 2010 οι ΠΑΣΟΚοι, κι επαναλαμβάνουν το 2015 από τα έδρανα και τις υπουργικές καρέκλες του ΣΥΡΙΖΑ. Επί της ουσίας από την άδεια πώλησης των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων στα σούπερ μάρκετ (με τζίρο ύψους 350 εκ. ευρώ) και την απελευθέρωση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των φαρμακείων, μέχρι τη διευκόλυνση των εισαγωγών γάλακτος μέσω του καθορισμού από τις ίδιες τις γαλακτοβιομηχανίες της διάρκειας ζωής του φρέσκου γάλακτος που σήμερα είναι 7 μέρες, και την εξομοίωση των αρτοποιείων με τους φούρνους, τεράστιοι τζίροι τους οποίους εκμεταλλευόταν η εγχώρια και κυρίως μικρομεσαία αγορά δίνονται βορά στο μεγάλο (πχ. σούπερ μάρκετ) και πολυεθνικό κεφάλαιο (γαλακτοβιομηχανία Γερμανίας και Ολλανδίας).

ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έτσι χωρίς δικαιολογίες και καθυστερήσεις αναλαμβάνουν πρωταγωνιστικό πλέον ρόλο στην επιβολή της λιτότητας και την αύξηση της φτώχειας.

Έξοδος από το ευρώ και τη λιτότητα (Πριν, 26/7/2015)

ν1Δυσφήμιση της ρήξης με τους δανειστές

ΡΕΛΑΝΣ ΑΛ. ΤΣΙΠΡΑ

Στην αντεπίθεση πέρασε η κυβέρνηση προσπαθώντας να νομιμοποιήσει την υποταγή της στις πιέσεις των πιστωτών, εμφανίζοντας την συμφωνία που υπέγραψε στις 13 Ιουλίου ως την μοναδική συμφέρουσα επιλογή για τα λαϊκά συμφέροντα.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Σε αυτή την κατεύθυνση ο ίδιος ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας επιχείρησε να δυσφημίσει και να συκοφαντήσει την υπαρκτή δυνατότητα της ρήξης ταυτίζοντάς την με το σχέδιο του γερμανού υπουργού Οικονομικών Β. Σόιμπλε, όπως είχε κατατεθεί στις 10 Ιουλίου 2015. Την Τρίτη συγκεκριμένα, επιτέθηκε στον Π. Λαφαζάνη και τον Γ. Βαρουφάκη κατηγορώντάς τους ότι αναζήτησαν ένα αριστερό σχέδιο στο σχέδιο Σόιμπλε, για πρόθεση αρπαγής του νομισματικού αποθέματος από την Τράπεζα της Ελλάδας και για σχέδιο απόδοσης μέρους της σύνταξης σε υποσχετικές (IOU).

Το φάντασμα των υποσχετικών δε ήταν παρά το προπέτασμα καπνού για να κρύψει ο Αλ. Τσίπρας την μείωση που θα δουν στις συντάξεις τους 2,6 εκ. συνταξιούχοι λόγω της αύξησης της ονομαστικής εισφοράς ασθένειας στο 6% από 4% στις κύριες και από 0% στις επικουρικές συντάξεις, ενώ η πραγματική μείωση θα είναι πολύ μεγαλύτερη. Η μείωση αν και θα επιβληθεί αναδρομικά, θα φανεί στις συντάξεις τον Σεπτέμβριο, οπότε και θα έχει οριστικοποιηθεί το νέο ασφαλιστικό, που θα ανακοινωθεί είτε αρχές Αυγούστου πριν δηλαδή τη νέα συμφωνία και στο πλαίσιο των προκαταρκτικών δράσεων όπως ορίζει με σαφήνεια η συμφωνία της 12ης Ιουλίου, ή μετά την υπογραφή της στο πλαίσιο του νέου μνημονίου που θα συνοδεύσει τη νέα δανειακή συμφωνία ύψους 82-86 δισ. ευρώ. Για τους συνταξιούχους επομένως, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ο Αλ. Τσίπρας που πήρε επάξια τη σκυτάλη από τους προκατόχους του επιβάλλοντας μια νέα μείωση στις συντάξεις, η οποία μάλιστα πλήττει και τους χαμηλοσυνταξιούχους. Όχι οι υποσχετικές.

Σε ό,τι αφορά τα νομισματικά αποθέματα ύψους 22 δισ. ευρώ που αποκάλυψε ο Π. Λαφαζάνης ότι διαθέτει η Τράπεζα της Ελλάδας για περίπτωση έκτακτης ανάγκης, δεν υπήρξε καμία διάψευση εκ μέρους της κεντρικής τράπεζας. Επομένως αυτό το απόθεμα υφίσταται και κάλλιστα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καλύψει τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες νομισματικής κυκλοφορίας σε περίπτωση εξόδου από το ευρώ. Άμεσα, το ερώτημα που γεννιέται είναι γιατί αυτό το απόθεμα δεν αξιοποιήθηκε, δηλαδή δε ρίχτηκε στην αγορά έτσι ώστε να αποτραπούν τα όρια στις τραπεζικές αναλήψεις κι η κυβέρνηση να ξεφύγει από τον θανάσιμο εναγκαλισμό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που αρνιόταν πεισματικά να απελευθερώσει ρευστότητα μέσω του έκτακτου μηχανισμού (ELA), κρατώντας τον σε πολύ πιο χαμηλά επίπεδα από το 2012, όπως φαίνεται στο διάγραμμα που παραθέτουμε κι έτσι πίεζε την κυβέρνηση να υποκύψει στα τελεσίγραφα… Επομένως οι κατηγορίες περί ριφιφί στην κεντρική τράπεζα προς την Αριστερή Πλατφόρμα επιχείρησαν να καλύψουν την απροθυμία της κυβέρνησης να αξιοποιήσει υπαρκτές δυνατότητες ακύρωσης των εκβιασμών των πιστωτών.

Η έξοδος από το ευρώ όπως την προτείνει ο Σόιμπλε πιο πολλά κοινά στοιχεία έχει με την γραμμή Μέρκελ και Τσίπρα που καταλήγουν «πάση θυσία στο ευρώ», παρά με τη ριζοσπαστική γραμμή εξόδου από το ευρώ, που αντιμετωπίζει τη νομισματική ανεξαρτησία ως αναγκαίο μέσο για την ανατροπή της πολιτικής της λιτότητας και τον τερματισμό των νεοαποικιακών πολιτικών.

Η έκδοση υποσχετικών που προτείνει ο Σόιμπλε άρρηκτα συνδεδεμένη με την αποπληρωμή του χρέους

Προς άγρα εντυπώσεων και μόνο ήταν, επίσης, η προσπάθεια του Αλ. Τσίπρα να ταυτίσει τον Π. Λαφαζάνη και μέσω αυτού κάθε εναλλακτικής αριστερής ρήξης απέναντι στους πιστωτές, με τον Γ. Βαρουφάκη, καθώς ο πρώην υπουργός Οικονομικών μπορεί να μην υπέγραψε την εξευτελιστική συμφωνία της 13ης Ιουλίου (που φέρει ημερομηνία 12 Ιουλίου), αναλαμβάνει ωστόσο ακέραια την ευθύνη για σειρά ενεργειών που οδήγησαν στην τελική υποταγή στους πιστωτές: Από τη συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου στο πλαίσιο της Ευρωομάδας όπου υπήρχε η σαφής δέσμευση για αποπληρωμή «πλήρως και εγκαίρως» όλων των χρηματοοικονομικών υποχρεώσεων της Ελλάδας – δήλωση που ισοδυναμεί με αναγνώριση του χρέους, μέχρι την πληρωμή όλων των υποχρεώσεων προς τους δανειστές το τελευταίο πεντάμηνο που οδήγησε ακόμη και στην Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου με την οποία επιχειρήθηκε να δεσμευθούν τα ρευστά διαθέσιμα εκατοντάδων οργανισμών του δημοσίου, για να πληρωθεί το ΔΝΤ.

Το πλέον αναληθές και προβοκατόρικο ωστόσο επιχείρημα αφορά την ταύτιση του σχεδίου του Σόιμπλε για έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, με τη ριζοσπαστική πρόταση ρήξης που περιλαμβάνει την έξοδο από το ευρώ, ως μέσο προφανώς για την ανατροπή της λιτότητας κι όχι ως αυτοσκοπό.

Το σχέδιο του Σόιμπλε δεν αποτελεί αυτή τη στιγμή την κυρίαρχη γραμμή του γερμανικού ιμπεριαλισμού που εκπροσωπείται από την πιο (επιφανειακά) συναινετική και μετριοπαθή γραμμή της Μέρκελ. Εκφράζει ωστόσο μια πιο επιθετική γραμμή διαχείρισης της κρίσης που προκρίνει τη φυγή προς τα εμπρός με την δημιουργία γύρω από τη Γερμανία μιας πειθαρχημένης ομοσπονδίας του ευρώ. Είναι ένα σχέδιο που εκ των πραγμάτων κατακερματίζει την ΕΕ και τη ευρωζώνη που ξέρουμε κι έχει περιέλθει σε γνώση της κυβέρνησης μέσω των συνομιλητών του γερμανού υπουργού Οικονομικών. Ο ίδιος μάλιστα στις συζητήσεις του δεν έχει διστάσει να κατηγορήσει την Μέρκελ για έλλειψη οράματος, χαρακτηρίζοντάς την απαξιωτικά γραμματέα νεολαίας επαρχιακής οργάνωσης του κομμουνιστικού κόμματος της Ανατολικής Γερμανίας…

Το σημαντικότερο ωστόσο, για να κατανοήσουμε τα σχέδια που καταστρώνονται, είναι ότι όλα τα προηγούμενα χρόνια το ευρωπαϊκό κεφάλαιο κι ειδικότερα το ιδιωτικό χρηματοπιστωτικό, προετοιμάστηκε ώστε μια πιθανή έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ να μην έχει σοβαρές συνέπειες για τον ευρωπαϊκό καπιταλισμό, όπως θα είχε αν συνέβαινε το 2009. Φαίνεται χαρακτηριστικά στο διάγραμμα που παραθέτουμε απ’ όπου φαίνεται ότι η έκθεση των γερμανικών, γαλλικών, ιταλικών, ισπανικών και ολλανδικών τραπεζών στην Ελλάδα από 144,1 δισ. δολ. το 2009 έχει μειωθεί κατά 87,5%(!) σε 17,99 δισ. δολ. Ουσιαστικά έχουν αποκόψει την Ελλάδα από τις ενοποιημένες αγορές κεφαλαίου, προκρίνοντας προφανώς άλλες μορφές ενσωμάτωσης της στον καπιταλισμό, μικρότερου κινδύνου.

ν2Η πρόταση του Σόιμπλε όπως κατατέθηκε γραπτά κι όπως έχει διατυπωθεί πιο αναλυτικά δημόσια από ακραίους νεοφιλελεύθερους Γερμανούς (όπως ο Χανς Βέρνερ Ζιν επικεφαλής του γερμανικού οικονομικού Ινστιτούτου Ifo) στην πλήρη της ανάπτυξη περιλαμβάνει τα εξής: Πρώτο, προσωρινή έξοδο από την ευρωζώνη κι όχι μόνιμη αποβολή, δεύτερο παραμονή στην ΕΕ, τρίτο αποπληρωμή του χρέους και τέταρτο έκδοση υποσχετικών για εσωτερικές πληρωμές. Είναι ένα σύνολο προτάσεων που παρά την φαινομενική τους ομοιότητα με τη ριζοσπαστική πρόταση εξόδου από το ευρώ, βαθαίνουν και διαιωνίζουν και δεν ακυρώνουν τις συνέπειες από την παραμονή στη ευρωζώνη.

Συγκεκριμένα, η κατά Σόιμπλε έξοδος από την ευρωζώνη δεν ισοδυναμεί με πλήρη ανάκτηση της νομισματικής κυριαρχίας, δηλαδή με την ελευθερία της Ελλάδας να επιβάλλει όποια συναλλαγματική ισοτιμία επιθυμεί στο νέο της νόμισμα (διατηρώντας ακόμη και το δικαίωμα των ανταγωνιστικών υποτιμήσεων) και να καθορίζει ελεύθερα την ποσότητα χρήματος που θα κυκλοφορεί και τα βασικά επιτόκια. Για να αποφευχθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο, που θα αμφισβητούσε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Γερμανίας στο πλαίσιο του ανταγωνισμού της με άλλα κεφάλαια, έχει προταθεί η επαναφορά του Μηχανισμού Συναλλαγματικών Ισοτιμιών που προετοίμασε την εισαγωγή του ευρώ. Πρόκειται για έναν περιθώριο διακυμάνσεων, ενδεικτικού εύρους ±2,5%, που έχει επιτυχημένα χαρακτηριστεί «φίδι μέσα στο τούνελ». Η πειθάρχηση της νομισματικής πολιτικής θα επιτυγχάνεται μέσα από την προσδοκία της επιστροφής στο ευρώ, καθώς κάθε προσπάθεια υποτίμησης άνω του επιτρεπτού ορίου θα σημαίνει την ακύρωση του σχεδίου επανένταξης.

Ο σημαντικότερος ωστόσο μηχανισμός πειθάρχησης θα είναι ο δημοσιονομικός και θα υλοποιείται μέσω της παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όρος που αναφέρεται ρητά στις προτάσεις του Σόιμπλε. Σε αυτό το πλαίσιο η λιτότητα θα είναι δεδομένη και θα υλοποιείται μέσω των προβλέψεων του Δημοσιονομικού Συμφώνου: Εαρινό εξάμηνο, ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί και πολλά ακόμη μέτρα θα αποδειχθούν πολύ σύντομα εξ ίσου αποτελεσματικά στον αποκλεισμό κάθε ίχνους αναδιανεμητικής πολιτικής για τις 9 χώρες της ΕΕ που δεν ανήκουν στην ευρωζώνη, με τους εκβιασμούς της ΕΚΤ.

Το βασικότερο μέλημα ωστόσο της σκληρής γερμανικής γραμμής αφορά την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους κι αυτό το στόχο έρχεται να εξυπηρετήσει η πρόταση έκδοσης υποσχετικών. Τα υποκατάστατα χρήματος εμφανίζονται ως μονόδρομος λόγω μιας διπλής πίεσης: της προτεραιότητας που έχει η εξυπηρέτηση των δανειακών αναγκών από την μια, με αποτέλεσμα τα ευρώ να πηγαίνουν πρώτα και κύρια στο ΔΝΤ, την ΕΚΤ και για πληρωμή των τόκων, και από την άλλη, της ασφυκτικά περιορισμένης νομισματικής βάσης, με αποτέλεσμα να μην αρκεί για την κάλυψη των εσωτερικών αναγκών στις καθημερινές συναλλαγές. Επομένως, οι υποσχετικές του Σόιμπλε συνδέονται άρρηκτα με την αποπληρωμή του χρέους και τη διευκολύνουν. Ακόμη κι όταν επικαλούνται μια αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους που και πάλι δεν θα περιλαμβάνει μονομερείς ενέργειες, αλλά όπως έγινε το 2012 κι αυτή η αναδιάρθρωση του χρέους θα σχεδιαστεί και θα υλοποιηθεί από τους πιστωτές.

Από την άλλη, σχέδια έκδοσης υποσχετικών που κατατέθηκαν ως λύση ανάγκης για να διευκολυνθούν οι συναλλαγές μέχρι να εκδοθεί το καινούργιο νόμισμα δεν μπορούν να ταυτίζονται με την πρόταση Σόιμπλε, τζογάροντας στη φαινομενική τους ομοιότητα, γιατί εξυπηρετούν ένα σχέδιο ρήξης, κι όχι διασφάλισης της σημερινής καταστρεπτικής πολιτικής. Διατρέχοντας εξ αρχής αυτά τα σχέδια τον κίνδυνο διασυρμού τους, λόγω της ομοιότητάς τους με ομόηχες προτάσεις που κατατέθηκαν όχι μόνο από το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών αλλά και από τις Βρυξέλλες, δεν μπορούν να διασφαλίσουν ότι η βραχυπρόθεσμη περίοδος της κυκλοφορίας τους δεν θα εξελιχθεί σε χάος, δημιουργώντας ένα νομισματικό απαρτχάιντ, μικρής έστω διάρκειας, μεταξύ όσων θα έχουν ευρώ και θα συνεχίσουν να πραγματοποιούν συναλλαγές με αυτά από την μια κι όσων θα περιμένουν τα μαγικά χαρτάκια του μισθού ή της σύνταξής τους, επιχειρώντας στη συνέχεια να ικανοποιήσουν με τη βοήθειά τους τις καταναλωτικές ανάγκες τους.

Μια ρεαλιστική λύση για να ξεπεραστεί το πρόβλημα των μέσων συναλλαγής μέχρι να εκδοθεί το νέο νόμισμα θα ήταν η έκδοση καρτών για όλους τους πολίτες από το υπουργείο Οικονομικών, στη βάση του ΑΦΜ, που θα ακολουθούταν από μια φαστ τρακ διαδικασία υποκατάστασης των συναλλαγών με ρευστό σε συναλλαγές με την βοήθεια ηλεκτρονικού χρήματος.

Η έξοδος επομένως από το ευρώ όπως την υπερασπίζεται ο Σόιμπλε κι άλλα τμήματα του ευρωπαϊκού κεφαλαίου που προκρίνουν την επιτάχυνση των διαδικασιών αναμόρφωσης της ευρωζώνης στη βάση των νέων δεδομένων  που δημιούργησε η κρίση χρέους, κόβοντας και πετώντας με λίγα λόγια τα ξερά κλαδιά, πιο πολλά κοινά στοιχεία έχει με την γραμμή Μέρκελ και Τσίπρα που καταλήγουν «πάση θυσία στο ευρώ», παρά με τη ριζοσπαστική γραμμή εξόδου από το ευρώ, που αντιμετωπίζει τη νομισματική ανεξαρτησία ως αναγκαίο μέσο για την ανατροπή της πολιτικής της λιτότητας και τον τερματισμό των νεοαποικιακών πολιτικών.

Όρκοι πίστης στο ευρώ από ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ

ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΝΟΜΙΣΜΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Η επικράτηση της «ήπιας» γραμμής της Μέρκελ, σε ό,τι αφορά την θέση της Ελλάδας στο ευρώ, δεν σημαίνει ότι η απειλή αποσύρεται από το τραπέζι. Ήδη, από την Παρασκευή αυξάνονται οι πιέσεις για ένα νέο τρίτο, πακέτο μέτρων που θα ψηφισθεί τις επόμενες μέρες ώστε να δοθεί το νέο δάνειο – γέφυρα για να καλυφθούν οι χρηματοδοτικές ανάγκες του επόμενου διαστήματος, υπό την ίδια γνωστή απειλή. Το δεύτερο δάνειο – γέφυρα θα χρειαστεί σε εκείνη την περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις δεν πρόκειται να ολοκληρωθούν εντός του Αυγούστου, οπότε δε θα έχει εκταμιευθεί το δάνειο,  και θα πρέπει «πλήρως και εγκαίρως» να πληρωθούν τα χρέη. Οι δανειακές υποχρεώσεις που πρέπει να πληρωθούν τον Αύγουστο αφορούν 188 εκ. ευρώ στο ΔΝΤ 3,4 δισ. και στην ΕΚΤ, ενώ τον Σεπτέμβρη πρέπει να πληρωθούν 1,56 δισ. ευρώ στο ΔΝΤ.

Η έξοδος από το ευρώ θα επανέρχεται ξανά και ξανά ως απειλή, νομιμοποιώντας τους χειρότερους εκβιασμούς κι εξασφαλίζοντας τις πιο εξευτελιστικές υποχωρήσεις από τη μεριά της κυβέρνησης (όπως για παράδειγμα την πρόσκληση στο ΔΝΤ να συμμετέχει στο νέο δάνειο ή την επάνοδο της τρόικας στην Αθήνα, σε επαυξημένη έκδοση, υπό τη μορφή κουαρτέτου), όσο στο πλαίσιο της Αριστεράς θα συνεχίσει να είναι μια απαγορευμένη συζήτηση, που νομιμοποιεί τις αστικές θέσεις των ηγεσιών. Κι εδώ οι ευθύνες του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ είναι τεράστιες και ιστορικές. Εκκινώντας από διαφορετικές αφετηρίες το κάθε κόμμα (την δογματική και ανιστόρητη ευρωλαγνεία ο ΣΥΡΙΖΑ και την μετάθεση στο απώτερο μέλλον κάθε άμεσου αιτήματος που μπορεί να βελτιώσει την θέση των εργαζομένων και να προκαλέσει ρήξεις στην αστική κυριαρχία σήμερα το ΚΚΕ) και τα δύο κόμματα της παραδοσιακής Αριστεράς δίνουν όρκο πίστης στο ευρώ και καταγγέλλουν τη δραχμή επιδιώκοντας συμμαχίες με τα πιο συντηρητικά και κυρίως μικροαστικά τμήματα της κοινωνίας, που συνεχίζουν να θεωρούν το ενιαίο νόμισμα ως όχημα κοινωνικής ανόδου. Κυρίως όμως ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ δίνοντας όρκους αιώνιας πίστη στο ευρώ, κλείνουν το μάτι στην αστική τάξη που όχι απλά τάσσεται με το κοινό νόμισμα, αλλά έχει αναγορεύσει την υπεράσπισή του σε κόκκινη γραμμή που χωρίζει εχθρούς και φίλους…

ΠΡΩΤΟ ΔΑΝΕΙΟ ΓΕΦΥΡΑ: Όπως ήρθαν τα 7,16 δισ. ευρώ, έτσι έφυγαν

ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ!

Τη Δευτέρα 20 Ιουλίου απελευθερώθηκε το πρώτο δάνειο – γέφυρα προς την Ελλάδα, ύψους 7,16 δισ. ευρώ, από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθεροποίησης (EFSM). Όλο όμως σχεδόν το ποσό επιστράφηκε στους πιστωτές! Ειδικότερα, 3,5 δισ. ευρώ δόθηκαν στην ΕΚΤ για την αποπληρωμή ομολόγων, 2 δισ. για την εξόφληση δόσεων προς το ΔΝΤ που εκκρεμούσαν από τον Ιούνιο και 900 εκ. ευρώ για τόκους του μηνός Ιουλίου. Στην Ελλάδα αν κάτι έμεινε το πρώτο πακέτο αντιλαϊκών μέτρων που ψηφίστηκε στις 15 και 22 Ιουλίου! Με άλλα λόγια, για να μας βοηθήσουν να πληρώσουμε τους πιστωτές δεχθήκαμε: να ακριβύνουν χιλιάδες προϊόντα που πλέον θα επιβαρύνονται με ΦΠΑ 23%, να τους χαρίσουμε τη στατιστική υπηρεσία που θα γεμίσει με …Γεωργίου, να υιοθετήσουμε έναν κώδικα πολιτικής δικονομίας που μόλις τον Δεκέμβρη του 2014 είχαν απορρίψει όλοι οι δικηγόροι της Ελλάδας και να ενσωματώσουμε την οδηγία «για την εξυγίανση», υποτίθεται, των τραπεζών που επί της ουσίας ακυρώνει τη δυνατότητα του δημοσίου να ασκήσει τα πλειοψηφικά του δικαιώματα στις συστημικές τράπεζες. Κι ο νόμος μάλιστα ψηφίσθηκε ενώ πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι οι συστημικές τράπεζες δεν πρόκειται να σωθούν ούτε με τα 25 δις. που θα λάβουν  για ανακεφαλαιοποίηση συν τα 7,7 δισ. για «μαξιλάρι ρευστού» από το νέο δάνειο. Τροχιοδεικτικές βολές ενδέχεται να αποδειχθούν τόσο η άρον – άρον πώληση τραπεζικών θυγατρικών στο εξωτερικό, όπως έκανε η Άλφαμπανκ με τα υποκαταστήματά της στη Βουλγαρία τα οποία πούλησε στην Γιούρομπανκ έναντι 1 ευρώ, όπως κι η φημολογούμενη πώληση των καταστημάτων στην Κύπρο, όσο και δηλώσεις γερμανών αξιωματούχων, όπως του εκπροσώπου της Γερμανίας στην Τραπεζική Εποπτεία της ΕΚΤ, που σε συνέντευξή του έθεσε το ερώτημα «κατά πόσο οι τέσσερις μεγάλες ελληνικές τράπεζες είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμες». Η απάντηση κατά το πιθανότερο σενάριο θα δοθεί το φθινόπωρο, όταν θα δημοσιευθούν τα αποτελέσματα των τεστ αντοχής που σύντομα θα ξεκινήσει η ΕΚΤ.

Πολύ πιο σύντομα ωστόσο θα δοθεί και στη δημοσιότητα το νέο Μνημόνιο, που θα συνοδεύσει την δανειακή. Παραμένοντας ακόμη ανοιχτό κατά πόσο τα επώδυνα μέτρα για την κατάργηση των πρόωρων συντάξεων και την υπερφορολόγηση των αγροτών (τα οποία με βάση το κείμενο της 12ης Ιουλίου έπρεπε ήδη να είχαν ψηφιστεί) θα ψηφισθούν τελικά αρχές Αυγούστου, πριν δηλαδή τη νέα συμφωνία ή αν θα συμπεριλαμβάνονται σε αυτήν, το σίγουρο είναι πως το νέο Μνημόνιο θα περιλαμβάνει νέα αντιλαϊκά μέτρα. Θα είναι μια επώδυνη συμφωνία που θα τσακίσει για μια ακόμη φορά το λαϊκό εισόδημα, σε όφελος του κεφαλαίου.

Οι πιστωτές κρατώντας στα χέρια τους την δέσμευση του Τσίπρα ό,τι θα συμφωνήσει να υπογράψουν ό,τι κι αν του δώσουν διαμορφώνουν καθημερινά ένα κλίμα αισιοδοξίας, προσπαθώντας να πείσουν την κοινωνία πως τα δύσκολα είναι πίσω μας, στην «εποχή των αμφιβολιών». Εκεί αποσκοπούν οι (αδιανόητοι πριν λίγο καιρό) διθύραμβοι στο πρόσωπο του Τσίπρα από τις σημαντικότερες γερμανικές, αμερικανικές κι ελληνικές εφημερίδες μέχρι και την Αυριανή. Κι ο εκλογικός σχεδιασμός της κυβέρνησης τους πιστωτές εξυπηρετεί πριν απ’ όλα, μια και ο χρόνος που προκρίνεται θα είναι μετά την υπογραφή της νέας συμφωνίας και πριν αρχίσουν τα νέα αντιλαϊκά μέτρα να έχουν επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Ας μην ξεχνάει όμως το Μαξίμου πως αντίστοιχα βαθυστόχαστα σενάρια έκανε και το ΠΑΣΟΚ κι η ΝΔ, μέχρι που τα σάρωσε η λαϊκή αγανάκτηση…

Εξ ίσου απαράδεκτες με των δανειστών οι προτάσεις της κυβέρνησης (Πριν, 7/6/2015)

 

TABLEΤο πρώτο σοκ της προηγούμενης εβδομάδας προήλθε από τους δανειστές. Οι προτάσεις που περιλαμβάνονταν στο πεντασέλιδο κείμενό τους (εδώ μπορείτε να τις διαβάσετε) δικαίως έκαναν ακόμη και τους υπουργούς του ΣΥΡΙΖΑ να φρίξουν, καθώς ανέτρεπαν κάθε κεκτημένο των διαπραγματεύσεων: από την υποβολή συμπληρωματικού προϋπολογισμού που θα περιλαμβάνει στόχο πρωτογενούς πλεονάσματος 1, 2, 3 και 3,5% του ΑΕΠ για τα έτη 2015, 2016, 2017 και 2018, μέχρι τον ΦΠΑ του 23%, όπου θα ενταχθούν όλα σχεδόν τα είδη πλην τροφίμων, φαρμάκων και ξενοδοχείων που θα φορολογούνται με 11% και την επαναφορά των δύο εργαλειοθηκών του ΟΟΣΑ, όλες οι προτάσεις τους πρόδιδαν διάθεση ρεβανσισμού και παντελούς αδιαφορίας για το εκλογικό αποτέλεσμα της 25ης Ιανουαρίου. Νέα πολιτικά ήθη επίσης εγκαινίασε κι η παντελώς εξωθεσμική 5μερής που συνεδρίασε στο Βερολίνο, παρουσία Μέρκελ, Ολάντ, Λαγκάρντ, Ντράγκι και Γιουνκέρ, παραπέμποντας στο πάλαι ποτέ διευθυντήριο.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Αν όμως δεν έκαναν τις απανωτές εκπλήξεις οι δανειστές τότε σίγουρα το σοκ της εβδομάδας θα είχε προέλθει από την ελληνική κυβέρνηση και τις προτάσεις που κατέθεσε στους δανειστές, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων. Πρόκειται για ένα νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα, που θα μπορούσαν κάλλιστα να είχαν προτείνει κι όλες οι προηγούμενες Μνημονιακές κυβερνήσεις! (Εδώ μπορείτε να το διαβάσετε)

Στο πρόγραμμα των 47 σελίδων που περιέχει μέτρα προς εφαρμογή από τον Ιούλιο του 2015 μέχρι τον Μάρτιο του 2016, μεταξύ άλλων θετικών όπως φόρος πολυτελείας ή έσοδα από τηλεοπτικές άδειες, περιλαμβάνονται: Πρώτο, πρωτογενή πλεονάσματα, που απέχουν ελάχιστα από τις προτάσεις των δανειστών: 0,6% για το 2015, 1,5% για το 2016, 2,5% για το 2017, και 3,5% για κάθε χρόνο μέχρι το 2022 αρχής γενομένης από το 2018. Δεύτερο, μονιμοποίηση της εισφοράς αλληλεγγύης. Τρίτο, μαζικό ξεπούλημα δημόσιας περιουσίας απ’ το οποίο αναμένεται να εισπραχθούν το τρέχον και το επόμενο έτος 3,18 δισ. ευρώ. Τέταρτο, «ανεξαρτητοποίηση» της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων, κατ’ εντολή των πιστωτών ώστε να υπάγεται κατ’ ευθείαν στους «θεσμούς». Πέμπτο, περαιτέρω συγχώνευση των ασφαλιστικών ταμείων σε τρία. Εξέλιξη που προοιωνίζεται περικοπές παροχών. Έκτο, την επαναφορά της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος από το 2017 «και σε κάθε περίπτωση μέχρι να εγκαθιδρυθεί το νέο συνταξιοδοτικό σύστημα στη χώρα» (σελ. 13). Επομένως μόνο για δύο χρόνια, το 2015 και το 2016 προτίθεται η κυβέρνηση να μην εφαρμόσει την ρήτρα μηδενικού ελλείμματος. Έβδομο, σταδιακή ακύρωση των ευνοϊκών διατάξεων για πρόωρη συνταξιοδότηση, μέσω της προσθήκης ενός εξαμήνου το χρόνο στις σχετικές προβλέψεις. Όγδοο, απελευθέρωση επαγγελμάτων στην βάση των οδηγιών που περιλαμβάνονται στις δύο εργαλειοθήκες του ΟΟΣΑ. Ένατο, αξιολόγηση του προσωπικού στο δημόσιο. Δέκατο, απελευθέρωση, δηλαδή ιδιωτικοποίηση της αγοράς φυσικού αερίου και επίσης επανεξέταση κι επανασχεδιασμό της υφιστάμενης αγοράς παροχής ηλεκτρισμού. Ενδέκατο, προσωρινή (κι όχι μόνιμη) αναστολή των πλειστηριασμών κατοικιών εάν η αξία της δεν υπερβαίνει τα 200.000 ευρώ, κ.α.

Ευφάνταστα σενάρια για μείωση του χρέους στο 93% του ΑΕΠ το 2020 χωρίς διαγραφή…

Πρόκειται για μέτρα που μονιμοποιούν τις αντιδραστικές αλλαγές της προηγούμενης πενταετίας και σε ορισμένα θέματα πχ ασφαλιστικό τις βαθαίνουν και γι’ αυτό φυσικά η κυβέρνηση προσπάθησε να μείνουν ασχολίαστα στο εσωτερικό και ούτε καν τα μετάφρασε…

Υπάρχουν ωστόσο και χειρότερα, όπως οι προτάσεις για το δημόσιο χρέος. Το κείμενο εργασίας που εξέδωσε η κυβέρνηση (εδώ μπορείτε να το διαβάσετε), με την μορφή άτυπης ενημέρωσης (νον πέιπερ) και υπό τον τίτλο «Τελειώνοντας την ελληνική κρίση – διαχείριση του χρέους και μεγέθυνση μέσω επενδύσεων», σηματοδοτεί την οριστική ακύρωση κάθε προοπτικής διαγραφής του δημόσιου χρέους, ακόμη και του 5% που έλεγε ο Γ. Σταθάκης.

Πρόκειται για ένα ευφάνταστο σενάριο που ξεχειλίζει από ευσεβείς πόθους, συγκρινόμενο στους αυθαίρετους ισχυρισμούς που περιλαμβάνει με την μελέτη βιωσιμότητας του χρέους που περιείχε η έκθεση του ΔΝΤ του Μαΐου του 2014 κι η οποία κατέληγε ότι το 2022 το δημόσιο χρέος μπορεί να έχει μειωθεί στο 117,2%. Η τωρινή ανάλυση βιωσιμότητας είναι ακόμη πιο φιλόδοξη: καταλήγει ότι το δημόσιο χρέος μπορεί να μειωθεί στο 93% του ΑΕΠ το 2020 και στο 60% μέχρι το 2030, χωρίς μάλιστα να έχει διαγραφεί ούτε 1 ευρώ δημόσιου χρέους!

Οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες το χρέος μπορεί να μειωθεί τόσο γρήγορα περιλαμβάνουν 3 πολιτικές. Με βάση την πρώτη η Ελλάδα παίρνει ένα νέο δάνειο από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM), χωρίς να συνοδεύεται από όρους, με το οποίο αγοράζει τα ομόλογα αξίας 27 δισ. ευρώ που διατηρεί στο χαρτοφυλάκιό της η ΕΚΤ. Το όφελος απ’ αυτή την μεταβίβαση είναι πως μεταθέτει στο μακρινό μέλλον την αποπληρωμή του νέου δανείου, μετατρέπει δηλαδή ένα βραχυχρόνιο δανεισμό σε μακροχρόνιο κι επίσης πληρούνται πλέον οι όροι για να ενταχθεί η Ελλάδα στο Πρόγραμμα Νομισματικής Χαλάρωσης του Ντράγκι, καθώς τα ελληνικά ομόλογα που θα διατηρεί στο χαρτοφυλάκιό της η ΕΚΤ θα είναι κάτω του ορίου του 1/3 όσων κυκλοφορούν. Η δεύτερη πολιτική περιλαμβάνει την αξιοποίηση των κερδών της ΕΚΤ, γύρω στα 9 δισ. ευρώ, λόγω της αγοράς των ομολόγων σε τιμές πολύ χαμηλότερης από την ονομαστική τους, για να ξεχρεωθεί μέρος των οφειλόμενων στο ΔΝΤ, που ανέρχονται στα 19,96 δισ. ευρώ. Το υπόλοιπο χρέος στο ΔΝΤ (γύρω στα 11 δισ. ευρώ) αποπληρώνεται μέσω της επιστροφής στις αγορές και με τις δόσεις του ΔΝΤ. Η τρίτη πολιτική περιλαμβάνει την επιμήκυνση και την αναδιάρθρωση των χρεών στους ευρωπαίους της πρώτης (διμερή δάνεια) και δεύτερης (ΕΤΧΣ) δανειακής σύμβασης, μέσω της έκδοσης διηνεκών ομολόγων (με επιτόκιο 2%-2,5%) και άλλων ομολόγων με ρήτρα ανάπτυξης. Να σημειωθεί πως και το 2012 στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους με το PSI εκδόθηκαν ομόλογα με ρήτρα ανάπτυξης. Δεν αποτελεί επομένως κάποια ριζοσπαστική πρόταση. Υποστηρικτικά στις παραπάνω προτάσεις προτείνεται να λειτουργήσουν δύο ακόμη, που περιλαμβάνουν κατ’ αρχήν ένα ειδικό επενδυτικό πρόγραμμα για την Ελλάδα από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κι επίσης ένα «όχημα» αποτελεσματικής διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων, που παραπέμπει σε «κακή τράπεζα», χωρίς όμως να περιγράφεται έτσι. Κοινό χαρακτηριστικό όλων των παραπάνω προτάσεων είναι πως «δεν προκαλούν κόστος στους πιστωτές της Ελλάδας», όπως αναφέρεται στο τέλος κάθε πρότασης. Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας δηλαδή αναγνωρίζεται κι η κυβέρνηση το αποπληρώνει «πλήρως κι εγκαίρως». Ενώ, για μια ακόμη φορά η αντιμετώπιση της δημοσιονομικής κρίσης επαφίεται στους δανειστές, στους οποίους μάλιστα τώρα προτείνονται μερικοί «έξυπνοι» τρόποι διαχείρισης του χρέους, τους οποίους ενδεχομένως να μην είχαν σκεφτεί… Δεν υπάρχει αμφιβολία πώς ακόμη κι αν κάποια απ’ αυτά τα μέτρα γίνουν δεκτά και υλοποιηθούν στην συζητούμενη αναδιάρθρωση, ως σύνολο θα απορριφθούν γιατί στόχος των δανειστών δεν είναι η επίλυση της δημοσιονομικής κρίσης, αλλά η διαιώνισή της, έτσι ώστε να υπάρχουν πάντα εκείνες οι αφορμές που θα επιτρέπουν τις πολιτικές παρεμβάσεις για να υποδεικνύουν την δέουσα οικονομική πολιτική: από ιδιωτικοποιήσεις μέχρι μειώσεις μισθών. Μάρτυρας το επίτευγμά τους να αυξήσουν το δημόσιο χρέος όσο διαρκεί η «διάσωση» κατά 20 δισ. ευρώ και πάνω από 50 ποσοστιαίες μονάδες. Δεν τους έλειπαν επομένως οι «έξυπνοι τρόποι» για να μειωθεί το χρέος.

Το γεγονός, από την άλλη, πως για μια ακόμη φορά η περίφημη «χρηματοοικονομική μηχανική» καταλήγει να κρεμόμαστε από τους δανειστές για να δοθεί μία κάποια λύση επαναφέρει την ανάγκη των μονομερών ενεργειών, της αναγγελίας παύσης πληρωμών του δημοσίου χρέους και την διαγραφή του δηλαδή, και όχι απλώς την μετάθεση των πληρωμών για λίγες εβδομάδες αργότερα…

Νέο δάνειο και μνημόνιο ή Ιρλανδία! Ας διαλέξουν… (Unfollow, Απρίλιος 2015)

euro-notes-375x280Πιο απλά δεν γινόταν να ειπωθεί: «Το νέο πακέτο θα μπορούσε να φτάσει τα 10 έως 20 δις., σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Οικονομικών του Βερολίνου. Αλλά η γερμανική κυβέρνηση δεν επιθυμεί να περιορίσει τη βοήθειά της μόνο σε χρήματα. Σχεδιάζει ένα νέο πρόγραμμα για να φέρει την ελληνική κυβέρνηση και τον μηχανισμό της δημόσιας διοίκησης στις απαιτήσεις του 21ου αιώνα. Όλα τα υπουργεία πρόκειται να εμπλακούν». Τα παραπάνω γράφτηκαν στο γερμανικό περιοδικό Σπίγκελ στις 2 Απριλίου 2014, ακριβώς έναν χρόνο πριν. Ανάλογα δε άρθρα, που προοικονομούσαν νέο, τρίτο δάνειο «διάσωσης» είχαν γραφτεί και παλιότερα.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Σε καμία όμως άλλη συγκυρία, εκτός της σημερινής, δεν φαινόταν τόσο έντονη η ανάγκη για ένα νέο δάνειο. Με άλλα λόγια ποτέ άλλοτε δεν είχαν διαμορφωθεί οι συνθήκες ώστε ένα τρίτο δάνειο να φαίνεται σανίδα σωτηρίας για την ελληνική οικονομία.

Οι συνθήκες ωρίμασαν απότομα, για να περιμένουμε σαν μάννα εξ ουρανού το τρίτο δάνειο, με ευθύνη της ελληνικής οικονομικής ελίτ και των επιτελείων της ΕΚΤ. Από κοινού κι εκ του μηδενός έστησαν δύο Συμπληγάδες πέτρες για έναν και μοναδικό σκοπό: να συνθλίψουν οποιαδήποτε ελπίδα ριζοσπαστικής πολιτικής περιείχε ο σχηματισμός της νέας ελληνικής κυβέρνησης και να επιβάλουν την διαιώνιση της πολιτικής της ακραίας λιτότητας. Έτσι, από την μια πλευρά, ήταν οι έλληνες επιχειρηματίες που πρωτοστάτησαν στις μαζικές αναλήψεις με τους τραπεζίτες να είναι αυτοί που τις περισσότερες φορές σήκωναν το τηλέφωνο, σχημάτιζαν πρώτοι τον αριθμό κι έδιναν το σήμα της τραπεζικής ανάληψης. Με τον καιρό ο μακρινός (για τον Δεκέμβριο του 2014) κίνδυνος της φυγής των κεφαλαίων, που θα οδηγήσει αρχικά στην επιβολή πλαφόν στις αναλήψεις και τις μεταφορές κεφαλαίων από τις τράπεζες (όπως απείλησε μέσα Μαρτίου ο Γ. Ντέιζελμπλουμ) και στη συνέχεια σε bail in, δηλαδή διάσωση των τραπεζών μέσω της κατάσχεσης μέρους των καταθέσεων όπως έγινε στην Κύπρο, κι έπειτα σε graccident κι ενδεχομένως σε grexit άρχισε να εμφανίζεται σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία, παραμένοντας πάντα μια απειλή που πουλάει. Αυτό ωστόσο που δεν λέγεται είναι πως χωρίς την άνωθεν υπόδειξη ποτέ δεν θα είχαν εξανεμιστεί από τις τράπεζες 24 δισ. ευρώ, όπως συνέβη μεταξύ Νοεμβρίου 2014 και Φεβρουαρίου 2015, με τον Δεκέμβρη να κλείνει μετρώντας απώλειες 4 δισ., τον Ιανουάριο 12 δισ. και τον Φεβρουάριο 8 σχεδόν δισ. ευρώ…

Ακόμη κι έτσι για να ολοκληρωθεί ο εκβιασμός απαιτούταν η βοήθεια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία με ακρίβεια εκτελεστή μεθοδεύει τον στραγγαλισμό της ελληνικής οικονομίας επιχειρώντας με αυτό τον τρόπο – επιτυχημένα ως τώρα – να χειραγωγήσει την κυβέρνηση. Αρχές Φεβρουαρίου ανακοίνωσε πως παύει να δέχεται τα ελληνικά ομόλογα από τις τράπεζες ως εγγύηση για να τους χορηγεί ρευστότητα. Εδώ που τα λέμε δεν ήταν κι ότι πιο πολύτιμο διέθετε στα ολοκαίνουργια χαρτοφυλάκια της η ΕΚΤ, αλλά το λούστρο τους δε έσβησε από τα λαχούρια του Βαρουφάκη. Και με τις σινιέ γραβάτες του Χαρδούβελη και του Στουρνάρα παλιόχαρτα ήταν, αλλά τα δέχονταν αδιαμαρτύρητα. Έκτοτε αρχίζει το μαρτύριο της σταγόνας με τον πανάκριβο μηχανισμό παροχής έκτακτης ρευστότητας (ELA), που καθίσταται πλέον μονόδρομος για τις τράπεζες, να ανοίγει τόσο όσο απαιτείται για να συνεχίζεται η φυγή καταθέσεων από τις τράπεζες χωρίς να δημιουργούνται και συνθήκες πανικού ενώ, παράλληλα, να αυξάνεται η πίεση στην κυβέρνηση να ενταχθεί οργανικά στον αστερισμό της λιτότητας. 5 δις. στις 12 Φεβρουαρίου, 3,5 δις. στις 19 Φεβρουαρίου, 400 εκ. στις 18 Μαρτίου, 1,3 δις. στις 25 Μαρτίου, κ.λπ., κ.λπ. Η πίεση που ασκείται στην κυβέρνηση Τσίπρα δεν είναι έμμεση, ούτε κινείται απλώς στο επίπεδο των εντυπώσεων που δημιουργούν τα δελτία των 8. Είναι άμεση καθώς η πιστωτική ασφυξία στις τράπεζες «καίει» ένα χαρτί που η ίδια η κυβέρνηση είχε δηλώσει προεκλογικά ότι θα έπαιζε για να προσπεράσει τους συνήθεις εκβιασμούς των πιστωτών με την καθυστέρηση καταβολής των δόσεων: την δυνατότητα να απορροφήσουν οι τράπεζες επιπλέον εκδόσεις εντόκων γραμματίων που θα μπορούσαν να προσφέρουν την ποθούμενη ρευστότητα στο δημόσιο όχι μόνο για να πληρώσει δικές της υποχρεώσεις (μισθοί, συντάξεις, προμηθευτές, κ.α.) αλλά ακόμη και τις δόσεις στο ΔΝΤ. Η δυνατότητα αυτή καταργείται από τη στιγμή που οι δανειστές δηλώνουν καθαρά ότι το όριο των 15 δις. στην αξία των εντόκων γραμματίων σε κυκλοφορία δεν αυξάνεται, οπότε το μόνο που έχει να κάνει η κυβέρνηση είναι να τα ανακυκλώνει στις λήξεις τους κι έτσι μένει στο έλεος των άδειων δημόσιων ταμείων, ενώ οι διοικήσεις των τραπεζών, τυφλά όργανα της ΕΚΤ, έχουν σαφή εντολή να μην χρηματοδοτούν το ελληνικό δημόσιο. Παράλληλα η Ελλάδα έχει αποκλειστεί από την αγορά στο πλαίσιο της πλημμυρίδας ρευστού ύψους 60 δις. ευρώ που απελευθερώνει κάθε μήνα η ΕΚΤ, με τα μέτρα ποσοτικής χαλάρωσης. Το τέλειο έγκλημα…

Με αυτές τις κυκλωτικές κινήσεις δεν μεθοδεύεται μόνο η ολοκληρωτική παράδοση της κυβέρνησης στους πιστωτές. Επιχειρείται να φανεί ως φιλί ζωής στην ελληνική οικονομία το δάνειο που λυσσάει η Γερμανία να πάρουμε (και το οποίο πριν τρεις μήνες φάνταζε περιττό) για να είναι σίγουρη πως θα καταβληθούν «πλήρως και εγκαίρως», όπως αναφέρεται στη συμφωνία του Γιούρογκρουπ της 20ης Φεβρουαρίου, οι υποχρεώσεις στους δανειστές. Δεδομένου ότι η προφανής λύση (δηλαδή η απελευθέρωση αφειδώλευτης ρευστότητας στην Ελλάδα από την ΕΚΤ που θα ακύρωνε μονομιάς τη βάση κάθε φόβου για επανάληψη κυπριακών σεναρίων, επαναφέροντας την ομαλότητα στην αγορά – χωρίς δηλαδή καν να χρησιμοποιηθεί!) δεν συζητιέται, το ερώτημα που τίθεται αφορά την εναλλακτική για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ. Μια εναλλακτική που να λαβαίνει μάλιστα υπ’ όψη της την αγκύλωση των δύο κομμάτων να παραμείνουν σε ευρώ και ΕΕ και να μην διαγράψουν το χρέος, παρά την πανηγυρική ήττα που δέχθηκε η γραμμή διαπραγμάτευσης «ανατρέπουμε την λιτότητα εντός ευρώ και ΕΕ».

Αν λοιπόν η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει ένα νέο δάνειο που θα συνοδεύεται από μνημόνιο, ως συνήθως, και το οποίο θα σημάνει το πρόωρο τέλος της, τότε δεν έχει παρά να επαναλάβει ότι έκανε κι η Ιρλανδία τον Δεκέμβριο του 2010, όταν «τύπωσε» 51 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο ενός προγράμματος παροχής έκτακτης ρευστότητας. Όπως δηλαδή το περιέγραψε, σε αδρές γραμμές, κι η Ραχήλ Μακρή την προεκλογική περίοδο στο πλαίσιο τηλεοπτικής της συνέντευξης. Το μόνο που απαιτείται είναι να ενημερωθεί η ΕΚΤ. Όχι να ερωτηθεί! Ούτε καν διαβούλευση δεν προηγήθηκε από την μεριά της Ιρλανδίας τον Δεκέμβριο του 2010, παρότι μάλιστα τύπωσε 51 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 30% του ΑΕΠ της. Κι η είδηση μάλιστα έγινε γνωστή λίγες εβδομάδες αργότερα μέσω του ιρλανδικού Independent (εδώ το σχετικό δημοσίευμα) και των Financial Times (κι εδώ).

Η βρετανική εφημερίδα μάλιστα, απαλλαγμένη από κάθε υποχρέωση να ακολουθήσει τον Τύπο της ευρωζώνης φυλάσσοντας σαν κόρη οφθαλμού το επτασφράγιστο μυστικό, αποκάλυψε από πού αντλεί νομιμοποίηση μια τέτοια κίνηση, ομολογουμένως πρωτοφανής: Από το άρθρο 123 της Συνθήκης της Λισσαβόνας, ακριβώς αυτό το άρθρο που ευρωλιγούρηδες δημοσιογράφοι, σταθεροί υμνητές της Τρόικας με όποιο όνομα κι αν κυκλοφορεί, δεν κουράζονται να προσκυνούν, όπως έκανε για παράδειγμα ο Μπάμπης Παπαδημητρίου της Καθημερινής στις 12 Μαρτίου (εδώ το άρθρο) γράφοντας ότι αποτελεί «στόχο των απανταχού αριστερών και εθνικιστών. Των κρατιστών και λαϊκιστών κάθε ιδεολογικής αποχρώσεως». Κι όμως αυτό το άρθρο, που στην πρώτη του παράγραφο σωστά γράφει ο, πάντα καλά ενημερωμένος για τα τραπεζικά θέματα, Μπάμπης πως τονίζει ότι ο Ντράγκι δεν μπορεί να δανείσει τον Βαρουφάκη καθώς απαγορεύει κάθε είδους πιστωτική διευκόλυνση από την ΕΚΤ ή την κεντρική τράπεζα προς την κυβέρνηση, στην δεύτερη παράγραφο δίνει την λύση για να κοπεί ο γόρδιος δεσμός της τρέχουσας πιστωτικής ασφυξίας. «Η παράγραφος 1 δεν θα ισχύει για δημόσια πιστωτικά ιδρύματα στα οποία, στο πλαίσιο της προσφοράς αποθεματικών από τις κεντρικές τράπεζες, θα παρέχεται η ίδια μεταχείριση από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σαν να είναι ιδιωτικά πιστωτικά ιδρύματα». Είναι πασιφανές ότι οι αρχιτέκτονες της ΕΕ έδιναν από τότε το πράσινο φως για την διάσωση τραπεζών. Εξ ίσου πασιφανές είναι ότι κι η Ιρλανδία αξιοποίησε το παραθυράκι του άρθρου 123 για να διαχειριστεί το πρόβλημα ρευστότητας που της προκάλεσε η εθνικοποίηση των χρεοκοπημένων ιδιωτικών τραπεζών.

Γιατί όμως κι η Ελλάδα σήμερα να μην αξιοποιήσει την παράγραφο 2 του άρθρου 123 για να χρηματοδοτήσει τις 3 από τις 4 συστημικές τράπεζες, στις οποίες το ΤΧΣ συνεχίζει να διατηρεί την απόλυτη πλειοψηφία του μετοχικού τους κεφαλαίου, δηλαδή είναι κρατικές και στον Τύπο και στην ουσία; Και να ακολουθήσει μάλιστα τον τύπο, ενημερώνοντας την ΕΚΤ… Κι αν Πειραιώς και Άλφα Μπανκ δεν είναι διατεθειμένες να δεχθούν τα ευρώ του Χολαργού ας το πράξει η νέα πρόεδρος της Εθνικής, Λούκα Κατσέλη, αποκηρύσσοντας εμπράκτως με αυτό τον τρόπο το παρελθόν της ως μνημονιακή υπουργός Οικονομίας και Εργασίας…

Έτσι, Α. Τσίπρας και Π. Καμμένος θα αποφύγουν τον απόλυτο διασυρμό που θα υποστούν αν υπογράψουν νέο μνημόνιο και δικαιώσουν τη λαϊκή ρήση «όλοι ίδιοι είναι». Το δίλημμα επομένως που αντιμετωπίζει η νέα κυβέρνηση είναι Μνημόνιο ή Ιρλανδία… Ας διαλέξει!