Το ιρλανδικό μοντέλο και η Ελλάδα

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Την πρώτη φορά που η Ιρλανδία αποτέλεσε μέτρο σύγκρισης για την Ελλάδα ήταν την δεκαετία του ’90, επί Κ. Σημίτη όταν οι εγχώριοι, υψηλοί ρυθμοί μεγέθυνσης συγκρίνονταν με αυτούς του «κέλτικου τίγρη». Την δεύτερη φορά που η τύχη των δύο χωρών συμβάδισε διέψευσε τις υψιπετείς προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί για μια αέναη και κυρίως δίκαιη μεγέθυνση με κοινωνικό μέρισμα. Ήταν στο αποκορύφωμα της οικονομικής κρίσης του 2008, όταν η περιφέρεια της ευρωζώνης αποδείχτηκε το μαλακό υπογάστριο του κοινού νομίσματος. Έκτοτε, η πορεία τους συναντήθηκε ξανά, πριν την έλευση μάλιστα του κορονοϊού και της συνακόλουθης κρίσης. Σημείο συνάντησης είναι τα ανεξόφλητα στεγαστικά δάνεια, που εξελίσσονται σε ιδανική παγίδα για χιλιάδες δανειολήπτες. 

Στην Ελλάδα, το σχέδιο Ηρακλής (4649/2019) υπόσχεται να μειώσει περαιτέρω τα κόκκινα δάνεια των τραπεζών. Και θα το κάνει! Η κρατική εγγύηση ύψους 12 δισ. ευρώ είναι σίγουρο ότι θα διευκολύνει τις τιτλοποιήσεις δανείων και την μεταπώλησή τους. Πολλώ δε μάλλον όταν σε αυτούς τους τίτλους θα συμπεριληφθούν κι εξυπηρετούμενα δάνεια έτσι ώστε να αξιολογηθούν ως «ομολογίες υψηλής προεξοφλητικής προτεραιότητας», από τον Εξωτερικό Οργανισμό Πιστοληπτικής Αξιολόγησης και να ωφεληθούν της κρατικής εγγύησης, που μάλιστα «δύναται να αυξάνεται». Το άρθρο 2 του νόμου δεν αφήνει κανένα ερωτηματικό: «Ως τιτλοποίηση απαιτήσεων νοείται η μεταβίβαση απαιτήσεων, συμπεριλαμβανομένων απαιτήσεων σε προσωρινή ή οριστική καθυστέρηση ή ρύθμιση, από δάνεια ή πιστώσεις που έχουν χορηγηθεί από πιστωτικά ιδρύματα». Στο συγκεκριμένο χωρίο ο τονισμός πέφτει στη λέξη «συμπεριλαμβανομένων»…

Μακροπρόθεσμο ζητούμενο των τραπεζών είναι να δοθεί μια περαιτέρω ώθηση στην αγορά ακινήτων, να πάψει να είναι μια επί της ουσίας «ακίνητη αγορά». Αντίθετα με ό,τι συμβαίνει για παράδειγμα στις ΗΠΑ, που τα νοικοκυριά αλλάζουν συχνότερα σπίτι σε συνάρτηση με τις μεταβαλλόμενες ανάγκες ή την οικονομική τους κατάσταση. Όπως ακριβώς από την μια γενιά στην άλλη έπαψε να είναι δεδομένο ότι o εργάσιμος βίος ξεκινάει και τελειώνει σε 2 το πολύ 3 δουλειές, έτσι και το σπίτι ακολουθεί τη δουλειά ή το αυτοκίνητο και παύει να ταυτίζεται με κάθε οικογένεια. Το σχέδιο Ηρακλής θα λειτουργήσει καταλυτικά σε αυτή την κατεύθυνση, επιταχύνοντας την εμπορευματοποίηση της στέγης, μέσω της δημιουργίας μιας δευτερογενούς αγοράς κατοικίας. Κι όπως συμβαίνει παντού μάλιστα, ο νεοφιλελευθερισμός οφείλει τα πάντα στο κράτος: Η δευτερογενής αγορά στέγης κατά κοινή ομολογία δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί αν το «επάρατο» κατά τ’ άλλα κράτος δεν προσέφερε αφειδώλευτα εγγυήσεις.

Το «πράσινο φως» στις τράπεζες  να περάσουν στους λεγόμενους εξυπηρετητές, που είναι συχνά θυγατρικές τους, πράσινα και κόκκινα δάνεια, σε συνδυασμό με τον τερματισμό του καθεστώτος προστασίας της πρώτης κατοικίας από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς στα τέλη Ιουλίου του 2020 κανείς δεν αμφιβάλλει ότι θα έχει δύο δραματικές επιπτώσεις: Σταδιακή μείωση της ιδιοκατοίκησης και αύξηση των αστέγων. Κι αν αυτή η πρόβλεψη φαίνεται υπερβολική αρκεί μια ματιά στην …Ιρλανδία, που διέρχεται μια άνευ προηγουμένου στεγαστική κρίση – κι εδώ βρίσκεται το τρίτο στη σειρά σημείο συνάντησής μας με την πατρίδα του Τζέιμς Τζόις.

Η οικονομική κρίση στην Ιρλανδία τελείωσε πολλά χρόνια πριν τελειώσει η ελληνική. Το 2013 κιόλας οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ ξεκίνησαν να αυξάνονται και συνέχισαν μέχρι και το 2019, αν και με μικρότερο ρυθμό. Το βιοτικό επίπεδο όμως των Ιρλανδών βρισκόταν σε ελεύθερη πτώση, πολύ πριν έρθει το lockdown. Η επιδείνωση των όρων ζωής κι εργασίας ήταν τόσο ραγδαία ώστε η εκλογική επιτυχία του Σιν Φέιν τον Φεβρουάριο του 2020 χαρακτηρίστηκε ως η αντίδραση των Ιρλανδών απέναντι στις αντι-ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις και την στεγαστική κρίση. Οι δικοί τους «μνημονιακοί» νόμοι και πολύ εντονότερα οι όροι διάσωσης των δικών τους χρεοκοπημένων τραπεζών εξασφάλισαν ότι οι Ιρλανδοί την μεταμνημονιακή εποχή, κι ενώ το ΑΕΠ αυξανόταν αδιαλείπτως, έχασαν ό,τι κατάφεραν να διαφυλάξουν ακόμη και την εποχή των Μνημονίων, που όπως και στην Ελλάδα αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του άγραφου κοινωνικού συμβολαίου τους: τα σπίτια τους! Οι αριθμοί βοούν: Τετραπλασιασμός των αστέγων από την μια και μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης από την άλλη, όταν ακόμη και στο αποκορύφωμα της κρίσης δεν παρατηρήθηκαν τέτοιες μεταβολές. Τότε, η ελλιπής σε σχέση με σήμερα, εμπορευματοποίηση της κατοικίας κι ένα πιο προστατευτικό καθεστώς, που ακυρώθηκε από τις μετέπειτα κυβερνήσεις, διασφάλιζε τα υψηλά ποσοστά ιδιοκατοίκησης κι απέτρεπε τις εξώσεις, που ήρθαν σαν φυσικό επακόλουθο.

Ό,τι θα γίνει και στην Ελλάδα σε λιγότερο από τρεις μήνες…

Εφημερίδα Τα Νέα, 12 Ιουνίου 2020

ΔΝΤ: όχι λάθος, προμελετημένο έγκλημα!

Πιο απερίφραστα δεν μπορούσε να περιγραφεί το οικονομικό έγκλημα που διαπράχθηκε στην Ελλάδα με αφορμή την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους το 2012 από τον τρόπο που το διατύπωσε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η Ελλάδα καταστράφηκε για να σωθεί η ευρωζώνη!

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η νέα μεταμέλεια των οικονομικών δολοφόνων του ΔΝΤ περιλαμβάνεται σε κείμενο πολιτικής που κυκλοφόρησε εντός του Μαΐου του 2019, με θέμα την επισκόπηση των «προγραμμάτων διάσωσης» που εφαρμόστηκαν ανά τον κόσμο και των όρων (αιρεσιμοτήτων) που περιλάμβαναν ως αυστηρή προϋπόθεση για τη χορήγηση των χρηματοδοτήσεων. Η συγκεκριμένη επισκόπηση (εδώ το σχετικό έγγραφο) εκτείνεται από το Σεπτέμβριο του 2011 ως το τέλος το 2017 κι αφορά δεκάδες χώρες του πλανήτη.

Οι διαπιστώσεις ωστόσο που περιλαμβάνει για την Ελλάδα θα έπρεπε να προκαλέσουν πολιτικό σεισμό επειδή από τις πιο επίσημες πηγές γράφεται ό,τι φώναζε όλος ο κόσμος το 2010, 2011 και 2012: Πώς τα δάνεια του ΔΝΤ δεν έρχονται να σώσουν την Ελλάδα, αλλά τις τράπεζες! Α ς δούμε κατά λέξη τι αναφέρει το ΔΝΤ, που κάλλιστα μπορεί να χαρακτηριστεί σαν το «πιστόλι των τραπεζιτών»: «Η απροθυμία αναδιάρθρωσης του χρέους μπορεί να έχει καθοδηγηθεί από ανησυχίες για τις οικονομικές, χρηματοπιστωτικές και πολιτικές επιπτώσεις, όπως και τις συνέπειες διάχυσης στην περιοχή. Αυτό είναι πιο έντονο όταν η οικονομία του χρεώστη συνδέεται στενά με άλλες οικονομίες, όπως στην περίπτωση της Ελλάδας». (παρ. 27, σελ. 29).

Η καθυστερημένη αναδιάρθρωση της Ελλάδας, που επιλέχθηκε με κριτήριο να μην υπάρξουν επιπτώσεις στις τράπεζες της ευρωζώνης συνοδεύτηκε ωστόσο από μεγάλο οικονομικό κόστος. Θαυμάστε πόσες ομολογίες υπάρχουν στην ακόλουθη παράγραφο από την έκθεση του ΔΝΤ, που αναγνωρίζει μεταξύ άλλων ότι δανειοδότησε την Ελλάδα παραβιάζοντας το καταστατικό του: «Εμφανώς, με τη συμφωνία του 2010 το προσωπικό αξιολόγησε πώς το χρέος ήταν βιώσιμο, αλλά όχι με μεγάλη πιθανότητα. Παρόλα αυτά το Ταμείο αποδέχτηκε τη συμφωνία, επειδή το Εκτελεστικό Συμβούλιο  τροποποίησε το δεύτερο κριτήριο για να επιτρέψει στο Ταμείο να δανείσει. Η μετάδοση ήταν η μεγαλύτερη ανησυχία για τα μέλη της ευρωζώνης, δεδομένης της τραπεζικής έκθεσης στις χώρες της ευρωζώνης που επλήγησαν από την κρίση και της απουσίας τείχους προστασίας. Η απόφαση να μη γίνει αναδιάρθρωση του χρέους με το ξέσπασμα της κρίσης επέτρεψε να αποπληρωθούν πλήρως τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του προγράμματος γύρω στα 40 δισ. ευρώ (20% του ΑΕΠ του 2011). Η αναδιάρθρωση ανακοινώθηκε τον Ιούλιο του 2011, αλλά οι διαπραγματεύσεις σήμαιναν ότι επιπλέον 10 δισ. ευρώ (περίπου 5% ΑΕΠ του 2012) συνέχιζαν να αποπληρώνονται στο ακέραιο μέχρι την ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης του 2012» (παρ. 26, σελ. 28).  

Μεθερμηνευόμενα τα παραπάνω σημαίνουν αρχικά ότι η Ελλάδα αφέθηκε να βυθίζεται στην κρίση χρέους επί δύο χρόνια, με αποτέλεσμα προϊόντος του χρόνου κάθε λύση να αποδεικνύεται ατελέσφορη, για να μην πληγούν τα κράτη μέλη της ευρωζώνης και οι ευρωπαϊκές τράπεζες. Επίσης, ότι αυτή η καθυστέρηση μας στοίχισε και 50 δισ. ευρώ! Κι αυτά συνέβησαν εις γνώση των πολιτικών (κυρίως του ΠΑΣΟΚ) που απειλούσαν από τηλεοράσεως κάθε φορά ότι αν δε δεχτούμε τα αντιλαϊκά μέτρα και δεν πάρουμε τη δόση του δανείου θα χρεοκοπήσουμε. Πρόκειται για αλήθειες που αποδεικνύουν πόσο κενά περιεχομένου είναι όσα λέγονται περί ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Αποδεικνύουν επίσης πώς το δημόσιο χρέος χρησιμοποιήθηκε ως μηχανισμός αναδιανομής ακόμη και στο «και πέντε» της κρίσης υπέρ των τραπεζών. Και γι’ αυτό το λόγο ακόμη και τώρα το δημόσιο χρέος δεν πρέπει να πληρωθεί…

Πηγή: Εφημερίδα Kontranews

Λεωνίδας Βατικιώτης: «Τα μνημόνια ήταν επιλογή του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα»

Οι συζητήσεις όπως αυτή που κάναμε με τον οικονομολόγο και αρθρογράφο Λεωνίδα Βατικιώτη είναι από εκείνες τις συζητήσεις, το τέλος των οποίων σε βρίσκει «περικυκλωμένο» από σκέψεις και στοιχεία που αναντίρρητα- παρά τις όποιες πολιτικές ενστάσεις που μπορεί να έχεις- σε βοηθούν να ενώσεις τα κομμάτια του σύγχρονου πολιτικού και κοινωνικού πάζλ.

Συνέντευξη του ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ στον ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΟΥΛΑΛΗ

Συνέντευξη του ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ στον ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΟΥΛΑΛΗ

Οι συζητήσεις όπως αυτή που κάναμε με τον οικονομολόγο και αρθρογράφο Λεωνίδα Βατικιώτη είναι από εκείνες τις συζητήσεις, το τέλος των οποίων σε βρίσκει «περικυκλωμένο» από σκέψεις και στοιχεία που αναντίρρητα- παρά τις όποιες πολιτικές ενστάσεις που μπορεί να έχεις- σε βοηθούν να ενώσεις τα κομμάτια του σύγχρονου πολιτικού και κοινωνικού πάζλ.

Πώς οι Έλληνες φορτώθηκαν τα βάρη της διάσωσης γαλλογερμανικών τραπεζών; Πότε άλλαξε καπετάνιο το οικονομικό πηδάλιο της Ελλάδας; Η «κοινωνική Ευρώπη» που πνίγηκε στα κανάλια του Μάαστριχτ, τα «Κίτρινα Γιλέκα», η άνοδος της άκρας Δεξιάς, η ρήξη «από τα κάτω» και το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης πολεμικής σύρραξης είναι μερικά μόνο απ’ όσα λέχθηκαν στην κουβέντα που έγινε μ’ αφορμή το βιβλίο «Έξοδος- Αδιέξοδος», το οποίο επιμελήθηκε ο ίδιος.

Πηγή: Νόστιμον ήμαρ

Ξεκινώντας, ας δώσουμε περιληπτικά το περιεχόμενο του βιβλίου «Έξοδος- Αδιέξοδος», το οποίο επιμεληθήκατε.

Το βιβλίο Έξοδος – Αδιέξοδος ξεκίνησε να σχεδιάζεται και να γράφεται το 2017, πριν καν την απόφαση του Γιούρογκρουπ τον Ιούνιο εκείνης της χρονιάς. Έκτοτε μεσολάβησε επίσης κι η απόφαση του Γιούρογκρουπ του Ιουνίου του 2018, που καθόρισε εξ ίσου ασφυκτικά το σχήμα και τη μορφή της επόμενης μέρας των Μνημονίων. Παρόλα αυτά τόσο οι προθέσεις όσο και οι αποφάσεις των πιστωτών ήταν σαφείς: να επιβάλλουν ένα πάγιο, ανελαστικό κι αναπόδραστο καθεστώς παρατεταμένης λιτότητας, πολύ πιο επώδυνο μάλιστα σε σχέση με άλλες χώρες στις οποίες επιβλήθηκαν μνημόνια (Ιρλανδία, Πορτογαλία, Κύπρος). Το περιεχόμενο του βιβλίου εξετάζει στις ποικίλες του διαστάσεις (πολιτικές, οικονομικές, πολιτιστικές, κ.α.) αυτό το καθεστώς, που έχει σχεδιαστεί για να διαρκέσει πολλές δεκαετίες. Σε ό,τι αφορά τα δημοσιονομικά πλεονάσματα λόγου χάρη μέχρι το 2060.

Στόχος μας ήταν να διαρρήξουμε το πέπλο σιωπής με το οποίο πολλοί περιέβαλαν αυτό το καθεστώς: Η κυβέρνηση για να μπορεί να εμφανίζεται ως νικητής και να μιλά για έξοδο από τα Μνημόνια χωρίς να καταβάλλει το πολιτικό κόστος που της αναλογεί. Οι πιστωτές και δη η ΕΕ για να μπορεί να επαίρεται για την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη συσκοτίζοντας έτσι τις κτηνώδεις πολιτικές που επέβαλε, ζηλεύοντας δόξα τοκογλύφου για να σώσει τις γερμανο-γαλλικές τράπεζες από τη χρεοκοπία, κοκ. 

Τον περασμένο Αύγουστο, η Ελλάδα εξήλθε τυπικά από το τρίτο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής . Από την πλευρά της, η κυβέρνηση έκανε λόγο για «οριστική έξοδο από τα μνημόνια». Στον αντίποδα, εσείς προβλέπετε ακόμη πιο «ζοφερές προοπτικές» για τη χώρα με την οικονομία της «επιρρεπή σε εκτροχιασμούς». Ποια εκείνα τα οικονομικά (κι όχι μόνο) στοιχεία που σας οδηγούν σ’ αυτό το συμπέρασμα;

Η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι φτερό στον άνεμο της οικονομικής συγκυρίας γιατί εφαρμόζοντας ένα ακραίο νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα στερήθηκε δια παντός εργαλείων και πολιτικών που θα επέτρεπαν όχι μόνο αναδιανομή προς όφελος των λαϊκών στρωμάτων αλλά ακόμη και τη δυνατότητα να χαράσσει μια ας πούμε βιομηχανική πολιτική. Οι συζητήσεις για την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση και την εφαρμογή/διάδοση της τεχνητής νοημοσύνης περιλαμβάνουν ως στοιχείο εκ των ων ουκ  άνευ την κρατική παρέμβαση, δοθείσης της εγγενούς αδυναμίας του ιδιωτικού τομέα να δράσει με μακροχρόνια στρατηγική.

Δείτε για παράδειγμα όσα προβλέπει ο κρατικός προϋπολογισμός για το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων το 2019: μόλις 6,75 δισ. όταν το 2009 ήταν 9,6 δισ. ευρώ κι αυτά μάλιστα εντός ενός πλαισίου, με όρους δηλαδή που υπόσχονται ελάχιστα ουσιαστικά αποτελέσματα. Δείτε επίσης τα «επιτεύγματα» της κυβέρνησης στο μέτωπο των ιδιωτικοποιήσεων: έσοδα 4,32 δις. από το 2015 ως το 2018, όταν την προηγούμενη 4ετία (2011-2014) οι πιο αντιλαϊκές μνημονιακές κυβερνήσεις κατάφεραν να συγκεντρώσουν μόνο τα μισά σχεδόν έσοδα: 2,63 δις. ευρώ. Για να μην αναφερθούμε σε συγκεκριμένα παραδείγματα, όπως το ξεπούλημα των 14 περιφερειακών αεροδρομίων στη Φράπορτ, που συντελέστηκε με  νεοαποικιακούς όρους και, σε τελική ανάλυση, την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. Αγγίζει τα όρια του γελοίου: Οι πολύφερνοι γερμανοί επενδυτές έβαλαν μπροστά το χρεοκοπημένο ελληνικό κράτος για να τους εγγυηθεί τα ούτως ή άλλως εγγυημένα έσοδα, καθώς από τα 39 περίπου περιφερειακά αεροδρόμια της Ελλάδας οι Γερμανοί «ψώνισαν» μόνο τα 14 κερδοφόρα.

Αρκετοί ισχυρίζονται ότι τα δανειακά προγράμματα αποτελέσαν τον εκτελεστικό- πολιτικό βραχίονα της εγχώριας οικονομικής εξουσίας για την παγίωση συγκεκριμένων οικονομικών μέτρων. Έχει βάση μια τέτοια άποψη; Δικαιούμαστε δηλαδή, να πούμε πως τα μνημόνια ήταν το καταληκτικό στάδιο μιας προϋπάρχουσας πορείας; Αν ναι, ποιος ο ρόλος διεθνών οργανισμών όπως το ΔΝΤ και η ΕΚΤ στην κυρίαρχη εν Ελλάδι οικονομική πολιτική;

Δε συμφωνώ με την άποψη που διατυπώσατε αρχικά. Προφανώς η εγχώρια οικονομική ελίτ ωφελήθηκε πολλαπλά από τα μνημόνια. Η κατάργηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, η μείωση των μισθών κι άλλα μέτρα λειτούργησαν σαν βατήρας για το νέο κύκλο ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού που ξεκίνησε το 2015. Ταυτόχρονα, η ελληνική αστική τάξη επλήγη από το καθεστώς χρεοκρατίας. Έχασε τις τράπεζες κι επενδύσεις στα Βαλκάνια. Η θέση της στη διεθνή κατάταξη υποβαθμίστηκε ραγδαία, κινδύνεψε ακόμη κι η παραμονή της στο ευρώ. Δεν μπορούμε συνεπώς να υποβαθμίζουμε τις αντιθέσεις μεταξύ ελληνικής αστικής τάξης και ευρωπαϊκής, προάγοντας μια απλοϊκή ανάλυση «τάξης ενάντια σε τάξη». Μια τέτοια ανάλυση θα έχανε από την οπτική τα αντικρουόμενα συμφέροντα και τις ενδοκαπιταλιστικές αντιθέσεις που γύρω στο 2011 οδηγήθηκαν σε παροξυσμό.

Τα μνημόνια δεν ήταν η νέμεση των ελλειμμάτων της διακυβέρνησης Καραμανλή, ούτε η μοναδική διέξοδος της κυκλικής κρίσης που ξέσπασε το 2008. Ήταν επιλογή κυρίως του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα που το 2010 διέκρινε τον κίνδυνο να εγγράψει ζημιές. Αυτή την επιλογή σε δεύτερο χρόνο κι ενίοτε εξ ανάγκης ακολούθησαν και υπηρέτησαν πιστά τα αστικά πολιτικά κόμματα της Ελλάδας.

Οι διεθνείς οργανισμοί που αναφέρετε, ΔΝΤ και ΕΚΤ, πήραν το πηδάλιο από τα χέρια της ελληνικής αστικής τάξης κυρίως το 2010-2011, κι άσκησαν άμεσα κι αδιαμεσολάβητα πολιτική με τα ανδρείκελα της κυβέρνησης Παπαδήμου, προκειμένου να εφαρμοστεί για παράδειγμα η ανταλλαγή των ομολόγων με το PSI τον «βαρύ» χειμώνα του 2012. Όχι ότι και τότε δεν έκαναν τραγικά λάθη, ας μην αντιμετωπίζουμε με δέος τις ικανότητές τους. Παρόλα αυτά έφεραν σε πέρας μια σύνθετη και δύσκολη αποστολή.

Στο βιβλίο μιλάτε για «χρησιμοποίηση της Ελλάδας ως πειραματόζωο». Δώστε μας παρακαλώ, τα δεδομένα εκείνα που νομιμοποιούν αυτόν τον ισχυρισμό.

Η διαχείριση της ελληνικής κρίσης, εκ μέρους του κεφαλαίου, είχε να ξεπεράσει πολλές δυσκολίες. Απαριθμώ: Να σώσει την Ντόιτσε Μπανκ και τη Σοσιετέ Ζενεράλ ρίχνοντας την ευθύνη στον ελληνικό λαό, να εντάξει το ΔΝΤ στη «διάσωση» ξεπερνώντας το πρόβλημα που δημιουργούσε η μικρή συμμετοχή της Ελλάδας στο κεφάλαιό του, να πετύχει την προσαρμογή χωρίς την εύκολη λύση της υποτίμησης της διεθνούς ισοτιμίας του νομίσματος, να κουρέψει οριζόντια τα ομόλογα χωρίς όμως να θίξει όσα διακρατούσε η ΕΚΤ, και πολλά άλλα. Ξεπερνώντας αυτά τα προβλήματα κυνικά και αδίστακτα άνοιξαν νέα κεφάλαια στη διαχείριση των κρίσεων επί ευρωπαϊκού εδάφους. Για παράδειγμα οι στρατηγικές εσωτερικής υποτίμησης όπως αποκαλέστηκαν τα μέτρα μείωσης της αξίας της εργατικής δύναμης κι ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων ή το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο που θα αποτελέσει το διάδοχο σχήμα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας. Πρόκειται για νέες ποιότητες.

Το σημαντικότερο ωστόσο είναι ότι όλα τα προηγούμενα χρόνια η Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε στην Ευρώπη κι αλλού ως παράδειγμα προς αποφυγή με στερεότυπα και κοινοτοπίες που επαναλάμβαναν ότι οι αθρώες παροχές οδηγούν σε χρεοκοπία. Έτσι, στο απόγειο της ελληνικής κρίσης η Γερμανία επέβαλλε ριζικές μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία της ΕΕ, που συμπυκνώνονται στο περίφημο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, κι από κοινού παγιοποιούν τη λιτότητα και τις περικοπές επί ευρωπαϊκού εδάφους.

Πριν δύο χρόνια, το πρώην μέλος του γνωμοδοτικού συμβουλίου του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών Γιοργκ Ρόχολ, δήλωσε ότι «τα ελλείμματα της Ελλάδας ήταν τα πλεονάσματα της Γερμανίας». Πώς μεταφράζεται αυτή η κυνική δήλωση σε οικονομικά- πραγματικά στοιχεία;

Το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα αποτέλεσε ιστορικής σημασίας επίτευγμα για το γερμανικό ιμπεριαλισμό επειδή κατάφερε να μετατρέψει όλη την ευρωζώνη σε μια ενιαία εσωτερική αγορά. Να εξάγει επομένως αυτοκίνητα και ηλεκτρικές συσκευές στην Ανδαλουσία, την Εμίλια Ρομάνα και τις Κυκλάδες με το ίδιο συναλλακτικό κόστος και κίνδυνο, δηλαδή ίσο με μηδέν, που εξάγει στην Έσση. Αυτή η επέκταση και οι συνακόλουθες οικονομίες κλίμακας προκάλεσαν πλήθος αλυσιδωτών αντιδράσεων. Ξεχωρίζουμε την συντριβή των κλάδων των διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων που ανταγωνίζονταν τα γερμανικά οδηγώντας σε πολλαπλά ελλείμματα: παραγωγικά, εμπορικά, δημοσιονομικά, κ.λπ. Ωστόσο έχουμε να κάνουμε με τάση, που προκαλεί κι αντίρροπες δυνάμεις. Μεσούσης πχ της ελληνικής κρίσης οι μόνιμες ανισορροπίες στο ελληνικό εμπορικό ισοζύγιο διορθώθηκαν, επειδή κατέρρευσε η εγχώρια ζήτηση. Με τους ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς τα δημοσιονομικά ελλείμματα τείνουν προς εξαφάνιση με τις κοινωνικές δαπάνες να μετατρέπονται σε μηχανισμό απορρόφησης των κραδασμών που προκαλούν οι ερπύστριες της γερμανικής επέκτασης, κοκ. Από δω ας κρατήσουμε ότι όπως τα ελλείμματα, έτσι κι η λιτότητα θα εκτείνεται στο διηνεκές διαρκώς διογκούμενη θυμίζοντας φτωχό τοξικοεξαρτημένο που αναζητά διαρκώς μεγαλύτερη δόση… Επιπλέον ότι χάριν αυτών των μηχανισμών τα ελλείμματα μπορεί να μη κάνουν τόσο εμφανή την παρουσία τους όπως παλιά, αλλά θα εκδηλώνονται υπό την μορφή μιας συνεχούς φτωχοποίησης όλης της κοινωνίας.

Από την άλλη μεριά, το πλεόνασμα της Γερμανίας θα στέκει στο ύψος του αγέρωχο, είτε το δημοσιονομικό (1,75% επί του ΑΕΠ το 2018 από 1,1% το 2017), είτε το εμπορικό (301 δισ. ευρώ το 2017).

Στο σημείωμα σας στο βιβλίο, αναφέρεστε στον Κανονισμό 472/13 της ΕΕ, ο οποίος προβλέπει τη διατήρηση ενός κράτους- μέλους της ΕΕ σε κατάσταση εποπτείας μέχρι την εξόφληση τουλάχιστον του 75% της χρηματοδότησης που έχει λάβει. Ως εκ τούτου, θεωρείτε ότι μπορεί  να υπάρξει διέξοδος για τον τόπο εντός του ευρωενωσιακού πλαισίου ή θα πρέπει να αναζητηθεί σ’ άλλες πολιτικές κατευθύνσεις;

Η αυξημένη εποπτεία για την Ελλάδα, με βάση όσα προβλέπει ο κανονισμός που αναφέρετε, θα φτάσει μέχρι το 2050. Σε αυτό το πλαίσιο η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει εργαλεία παρέμβασης κι εκβιασμού όπως για παράδειγμα τη δυνατότητα να μην εγκρίνει τις δόσεις της επιστροφής των κερδών από τα ομόλογα που διατηρούν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες του ευρωσυστήματος και η ΕΚΤ. Η αυξημένη εποπτεία επομένως είναι κάτι παραπάνω από μια συζυγική κρεβατομουρμούρα σε διακρατικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο, συνιστά κακοποίηση, κατ’ εξακολούθηση μάλιστα που δικαιολογεί το διαζύγιο.

Αυτή η ρήξη ωστόσο πρέπει να συντελεστεί από τα αριστερά και με όρους κινήματος, τουλάχιστον με την ύπαρξη ενός τμήματος της κοινωνίας στους δρόμους που θα διεκδικεί συγκροτώντας ένα αντίπαλο δέος. Σε διαφορετική περίπτωση, αν δηλαδή η σύγκρουση με την ΕΕ συντελεστεί από τα δεξιά είναι ορατός ο κίνδυνος να έχουμε επιτάχυνση της στροφής προς τα δεξιά. Τα παραδείγματα της Ιταλίας και της Ουγγαρίας είναι πολύ χαρακτηριστικά με τον Σαλβίνι και τον Όρμπαν να επιτίθενται στην ΕΕ κατηγορώντάς την ότι τα τείχη του φρουρίου Ευρώπη που έχει οικονομήσει δεν είναι αρκούντως υψηλά.

Όσο δεδομένη κι αναντίρρητη κι αν είναι ωστόσο η βλαπτική σχέση με την ΕΕ δεν μπορούμε να προσπεράσουμε τις δυσκολίες που συναντά η κριτική κι η δημιουργία ενός κινήματος εναντίον της. Πέραν των αντικειμενικών αιτιών (πχ ΕΣΠοποίηση ακόμη και της κοινωνικής πολιτικής) αυτό σημαίνει ότι τα αιτήματα της ρήξης και ο στόχος της εξόδου δεν μπορούν να λειτουργούν διχαστικά στο κίνημα. Πρέπει να ενώνουν κι όχι να διασπούν.

Ο έγκριτος κοινωνιολόγος- οικονομολόγος Βόλφγκανγκ Στρεκ όταν τον ρώτησα πριν λίγο καιρό για το ενδεχόμενο μιας νέας, μεγαλύτερης οικονομικής κρίσης  είχε απαντήσει καταφατικά. Την ίδια άποψη συμμερίζονται και οι πάλαι ποτέ κραταιοί εκπρόσωποι του κεφαλαιοκρατικού συστήματος, Άλαν Γκρίνσπαν και  Λάρι Σάμερς. Συμφωνείτε μ’ αυτή την εκτίμηση; Πώς μπορεί να αποκρυσταλλωθεί αυτή η «πρόβλεψη» στις (ευρω)κάλπες του ερχόμενου Μαΐου;

Πράγματι εδώ και 2-3 χρόνια συνωστίζονται οι θρυαλλίδες που θα οδηγήσουν στη νέα κρίση: Από το δημόσιο χρέος της Κίνας και τα φοιτητικά δάνεια στις ΗΠΑ, μέχρι τις τιμές των μετοχών που είναι στη στρατόσφαιρα. Η προσπάθεια των ΗΠΑ είναι να μεταφέρει τις πιέσεις της κρίσης εκτός των συνόρων της, στους ανταγωνιστές της στους οποίους συμπεριλαμβάνονται κι οι Ευρωπαίοι. Οι αλλαγές που έχουν ήδη δρομολογηθεί στην ΕΕ κι όσες θα ανακοινωθούν μετά τις ευρωεκλογές (δημιουργία ΕΕ πολλών ταχυτήτων) αποτελούν την καθυστερημένη απάντηση του ευρωπαϊκού κατεστημένου. Οι ευρωεκλογές του Ιουνίου ρητά ή άρρητα θα επηρεασθούν από αυτή την πολιτική ατζέντα και θα την διαμορφώσουν στη συνέχεια.

Τα πράγματα δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο δεδομένης της απροθυμίας της κυρίαρχης Αριστεράς να αποκαλύψει το ρόλο της ΕΕ και να θέσει καθαρά το θέμα της ρήξης και της εξόδου, έστω ως μακροπρόθεσμη αναγκαιότητα κι όχι ως άμεσο στόχο πάλης. Σε αυτό το πλαίσιο αναπολεί μια κοινωνική Ευρώπη που πνίγηκε στα κανάλια του Μάαστριχτ προ 30ετίας σχεδόν, περιορίζοντας ασφυκτικά τους στόχους πάλης πολύ κάτω του αναγκαίου για να πεισθεί ο σημερινός εργαζόμενος, πολύ εντός του εφικτού ωστόσο – αλλά ποιος νοιάζεται; Η αποχή των ευρωπαίων πολιτών που θα καταγράψει νέο ρεκόρ φέρνει στην επιφάνεια όχι μόνο τη βεβαιότητα των Ευρωπαίων πώς δεν μπορούν να αλλάξουν τη ροή των πραγμάτων στην ΕΕ, αλλά και τα αδιέξοδα μιας γραμμής στην Αριστερά που πίσω από τη «φιλοευρωπαϊκή» ταμπέλα έκρυψε την υποταγή της στην ΕΕ.

Έχουμε τρία, κομβικά για την πορεία της Ευρώπης ζητήματα αυτή τη στιγμή: Την πορεία της Μ. Βρετανίας προς το ΒREXIT, τη συνέχιση των κινητοποιήσεων των «Κίτρινων Γιλέκων» στη Γαλλία και τη δυναμική επανεμφάνιση της άκρας Δεξιάς στο πολιτικό προσκήνιο. Θα ήθελα το σχόλιό σας πάνω σ’ αυτά.

Τα κίτρινα γιλέκα είναι ένα γνήσιο λαϊκό κίνημα κι έχουν προκαλέσει μια αμηχανία στην Αριστερά για πολλούς λόγους. Επειδή πρωταγωνιστούν κοινωνικά στρώματα που είναι σε απόσταση από την παραδοσιακή κοινωνική, ηλικιακή και ιδεολογική της βάση. Επειδή δεν αναπτύχθηκαν κατ’ εντολή της κι αυτό πάντα προκαλεί μια καχυποψία και τέλος, επειδή αρνούνται να ενταχθούν στον συνήθη κύκλο των κινητοποιήσεων με την κορύφωση, τις διαπραγματεύσεις, τις ψευτο-παροχές και την υποχώρηση, που επιτρέπουν και την πολιτική τους ενσωμάτωση, κοκ. Δεν εξιδανικεύω ούτε και σνομπάρω. Είναι ένα πραγματικό κίνημα καταπιεσμένων και απελπισμένων ανθρώπων που χρειάζεται κατεπειγόντως την ανυστερόβουλη κι αμέριστη αλληλεγγύη μας. Αργότερα θα κάνουμε και τις αναλύσεις μας. Ας θυμηθούμε την ώθηση που μας έδιναν επί ελληνικών πλατειών τα μηνύματα αλληλεγγύης από τον άλλο κόσμο.

Η άνοδος της άκρας Δεξιάς είναι η απάντηση του κεφαλαίου στην οικονομική κρίση και την πρωτοφανή ανυποληψία στην οποία έχουν περιπέσει τα αστικά κόμματα, συμπεριλαμβανομένων και των αριστερών. Δεν πρόκειται για γραφικούς νοσταλγούς. Για παράδειγμα, η Εναλλακτική για την Γερμανία απαιτεί αλλαγές στην ΕΕ, αλλιώς θα θέσει θέμα εξόδου της Γερμανίας. Κι οι αλλαγές που ζητά είναι ό,τι διεκδικούσε ο Σόιμπλε κι οι άλλοι το 2015 κι είχαν απορριφθεί ως ακραία. 

Σε ό,τι αφορά το Brexit ας διδαχθεί η Αριστερά από την αδιαλλαξία των Τόρηδων που δεν κάνουν βήμα πίσω από το δημοψήφισμα του 2016, ζητώντας σκληρό Brexit και τίποτε λιγότερο, μη διστάζοντας ακόμη και να ταπεινώνουν τη δική τους πρωθυπουργό…

Ο πόλεμος στη Συρία φαίνεται να τελειώνει. Παρόλα αυτά, όλες οι πλευρές βρίσκονται με το χέρι στη σκανδάλη. Ακόμη, οι πολεμικές δαπάνες αυξήθηκαν από το 2002 κατά 44%, ενώ οι ανταγωνισμοί μεταξύ των ισχυρών γεωοικονομικά παικτών οξύνονται συνεχώς. Βρισκόμαστε πιστεύετε μπροστά στο ενδεχόμενο μιας γενικευμένης σύρραξης; Ποιος ο ρόλος της χώρας μας μέσα σε αυτή την διελκυστίνδα;

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ (κι ΑΝΕΛ ως πρόσφατα) έχουν επιλέξει τον αυτόματο πιλότο της συμπόρευσης με τον ιμπεριαλισμό, ακολουθώντας απαρέγκλιτα τα χνάρια όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων μετά το 2009, καλλιεργώντας την αυταπάτη ότι έτσι θα αποφύγουν διλήμματα και συγκρούσεις. Δε διδάχθηκαν τίποτε από την κρίση της Ουκρανίας όταν οι ΗΠΑ ώθησαν τα δικά τους υπάκουα και πιστά παιδιά στον εμφύλιο, κι όχι ένα εχθρικό καθεστώς, προκειμένου να πλήξουν τη Ρωσία. Κι ο Άσαντ επίσης φιλικό καθεστώς ήταν για τις ΗΠΑ. Μετά την 11η Σεπτέμβρη παρέδωσε πολλούς ύποπτους στις ΗΠΑ. Παρόλα αυτά δεν απέτρεψε το σχέδιο να γίνει η Συρία με σπουδαία και λαμπρή ιστορία μια «έρημη χώρα», έστω κι αν χάρη στη Ρωσία οι ΗΠΑ υπέστησαν στα συριακά εδάφη την πρώτη τους στρατιωτική ήττα. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ επομένως είναι μέρος του προβλήματος και με τις πράξεις της, είτε το συνειδητοποιεί είτε όχι, αποτελεί απειλή για την ειρήνη και τη σταθερότητα. Ας κρατήσουμε ότι για πρώτη φορά μετά από πολλές δεκαετίες επί ΣΥΡΙΖΑ οι ΗΠΑ απέκτησαν στην Ελλάδα τρεις νέες στρατιωτικές βάσεις: σε Αλεξανδρούπολη, Λάρισα και Κάρπαθο!

Η υποχώρηση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή τις οδηγεί ακόμη πιο πιεστικά σε μια κατεύθυνση συνολικής αναμέτρησης με τους ανταγωνιστές τους. Επομένως, το ενδεχόμενο ενός γενικευμένου πολέμου είναι πιο κοντά από ποτέ τα τελευταία πενήντα χρόνια, θέτοντας σε όλους εμάς το καθήκον να προασπίσουμε την ειρήνη.

Απόφαση Eurogroup, 22 Ιουνίου: Λιτότητα για 42 χρόνια ακόμη, μη βιώσιμο το χρέος!

Ισοδύναμοι μια μακροχρόνιας σκληρής λιτότητας, και πολύ κατώτεροι ακόμη και σε σχέση με όσα είχαν οι ίδιοι οι πιστωτές υποσχεθεί, είναι οι όροι που περιλαμβάνει η απόφαση του Συμβουλίου των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης της 22ας Ιουνίου (εδώ το πλήρες κείμενο), με την οποία λήγει τυπικά η μνημονιακή περίοδος.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Στην πραγματικότητα όμως η φτώχεια των Μνημονίων δεν τερματίζεται, ούτε καν χαλαρώνει. Θωρακίζεται, σκληραίνει και διαιωνίζεται, για τουλάχιστον 42 χρόνια ακόμη, όπως με ακρίβεια προβλέπει το κείμενο των συμπερασμάτων που υπέγραψε η κυβέρνηση Τσίπρα συναινώντας στην περαιτέρω φτωχοποίηση του ελληνικού λαού.

Ας δούμε όμως όσα επακριβώς υπέγραψε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, όσα δηλαδή περιλαμβάνει η απόφαση του Eurogorup, που πράγματι είναι ιστορική όπως υποστήριξε ο Αλ. Τσίπρας επειδή αλυσοδένει τον ελληνικό λαό στα δεσμά ενός βάρβαρου νεοφιλελεύθερου προγράμματος. Σε ό,τι αφορά την οικονομική πολιτική που θα πρέπει να εφαρμοσθεί προβλέπονται:

Πρώτο, δημοσιονομικά πλεονάσματα, ύψους 3,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2022 και 2,2% από το 2023 ως το 2060. Είναι μια απόφαση που ανατρέπει επί τα χείρω την απόφαση του Eurogroup της 15ης Ιουνίου 2017 (εδώ το πλήρες κείμενο) η οποία ανέφερε ότι για την περίοδο 2023-2060 το πλεόνασμα θα είναι «κοντά στο 2%» του ΑΕΠ». Προς διάψευση των θριαμβολογιών της κυβέρνησης, που αν κάτι ζητούσε ήταν να χρυσώσει το χάπι της υποταγής στους δανειστές, η απόφαση των δανειστών κάνει την πιο αντιλαϊκή και τιμωρητική ερμηνεία των όρων προηγούμενων αποφάσεων!

Δεύτερο, αθώωση των στελεχών του ΤΑΙΠΕΔ που κατηγορούνται για διαφθορά και του πρώην προέδρου της Στατιστικής Υπηρεσίας Ανδρέα Γεωργίου, που ήδη έχει καταδικαστεί από την ελληνική δικαιοσύνη αλλεπάλληλες φορές και μόλις πρόσφατα καταδικάστηκε αμετάκλητα για παράβαση καθήκοντος. Η λυσσώδης επιμονή των πιστωτών να παρεμβαίνουν στο έργο της ελληνικής δικαιοσύνης αποτελεί την πιο αδιάψευστη απόδειξη ενοχής του πρώην ισχυρού άνδρα του ΔΝΤ που δε δίστασε, πέρα από την πλαστογράφηση των στατιστικών στοιχείων, ακόμη και να διατηρεί τη θέση του στο ΔΝΤ όσο ήταν πρόεδρος της ΕΛΣΤΑΤ (εδώ κι εδώ για τα «κατορθώματα» του Α. Γεωργίου).

Τρίτο, η απόφαση του Eurogroup επιβάλλει ένα μπαράζ ιδιωτικοποιήσεων που ξεκινάει από την ήδη δρομολογημένη πώληση των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ, που θα πρέπει να ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2018, και καταλήγει στην πώληση των ΔΕΣΦΑ, ΔΕΠΑ, ΕΛΠΕ, Μαρίνας Αλίμου (δες εδώ), Εγνατίας (εδώ), ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ και των λιμανιών Καβάλας και Αλεξανδρούπολης. Είναι ιδιωτικοποιήσεις που αν και είχαν προβλεφθεί στα προηγούμενα μνημόνια δεν ολοκληρώθηκαν, είτε επειδή οι ΣΥΡΙΖΑίοι ήθελαν να αποφύγουν το πολιτικό κόστος είτε επειδή δεν πρόλαβαν λόγω γραφειοκρατικών εμποδίων.

Τέταρτο, σε ό,τι αφορά την δημόσια διοίκηση, η απόφαση του Eurogroup προβλέπει την ολοκλήρωση της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων και την δρομολόγηση του τρίτου κύκλου κινητικότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Επίσης, στο όνομα της «αποπολιτικοποίησης» της δημόσιας διοίκησης προβλέπει ο διορισμός γενικών γραμματέων να πάψει να είναι στη ευχέρεια της πολιτικής ηγεσίας. Είναι ένα μέτρο που περιορίζει παραπέρα το πεδίο δράσης της εκλεγμένης πολιτικής ηγεσίας, εκχωρώντας νέες εξουσίες στην κρατική γραφειοκρατία.

Πέμπτο, σε ό,τι αφορά το χρηματοπιστωτικό σύστημα ψηφίσθηκε η περαιτέρω ενίσχυση του νομοθετικού πλαισίου που θα διευκολύνει την ανάκτηση της υγείας των τραπεζών. Μεθερμηνευόμενο το τελευταίο, οι ΣΥΡΙΖΑίοι ψήφισαν όχι απλώς την συνέχιση των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, αλλά και την αυστηρότερη αναθεώρηση των όρων και προϋποθέσεων ώστε περισσότερες λαϊκές κατοικίες να βγουν στο σφυρί. Επιπλέον, προβλέπεται μέχρι το τέλος του 2018 η έξοδος του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας από το κεφάλαιο των συστημικών τραπεζών, ακυρώνοντας έτσι κάθε δυνατότητα κρατικοποίησής τους.

 

Υπό αυστηρές προϋποθέσεις τα μέτρα για το χρέος

Το χειρότερο για την κυβέρνηση είναι ότι τα παραπάνω αντιλαϊκά μέτρα (κι άλλα πιθανά που δεν αναφέρονται ρητά, αλλά υπονοούνται) ψηφίσθηκαν έναντι διευκολύνσεων για το δημόσιο χρέος, που δεν αποτελούν καν ελάφρυνση! Επιπλέον, τα μέτρα που προβλέπονται (επιστροφή των κερδών από τα κέρδη των ομολόγων που διακρατούν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες και 10ετή επιμήκυνση των αποπληρωμών του δεύτερου δανείου) θα ενεργοποιηθούν κάτω από προϋποθέσεις! Δεν θα εφαρμοστούν, έστω σε μια περίοδο 5 ή 10 ετών, κατά αυτόματο τρόπο. Θα εφαρμοστούν υπό τον όρο της συμμόρφωσης με τους όρους που περιγράψαμε. Δηλαδή, αν πουληθούν τα ΕΛΠΕ και η Μαρίνα Αλίμου μία δόση που πρέπει να πληρωθεί το 2020 θα μεταφερθεί στο 2030! Αν η ελληνική δικαιοσύνη πάει να μαζέψει χόρτα αντί για να δικάσει τον Γεωργίου, ο οποίος σοφά ποιών κι ακολουθώντας τα χνάρια του Ν. Μαστοράκη έχει εγκατασταθεί μόνιμα στις ΗΠΑ, τότε κι άλλα 1-2 δισ. ευρώ που ήταν να πληρωθούν το 2021 ή 2022 θα πληρωθούν το 2031 ή 2032. Τέτοιος θρίαμβος!!!

Μάλιστα, για την διεξαγωγή των τριμηνιαίων ελέγχων, μετά τον Αύγουστο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δημιουργήσει και θα ενεργοποιήσει μια νέα διαδικασία ελέγχων, παρεμβάσεων και υποδείξεων «Αυξημένης Εποπτείας», που «θα επιτρέπει στενότερη επιτήρηση της οικονομικής, δημοσιονομικής και χρηματοοικονομικής κατάστασης και των πολιτικών δεσμεύσεων στην εποχή μετά το πρόγραμμα». Κατά συνέπεια, οι εξαγγελίες των κυβερνητικών ακόμη και δύο μέρες πριν την συνεδρίαση του Eurogroup, στις 20 Ιουνίου, ότι ο μηχανισμός παρακολούθησης δεν θα συνοδευτεί με νέα μέτρα διαψεύστηκε!

Στα μέτρα που συμφωνήθηκαν  για το χρέος δεν περιλαμβανόταν ούτε καν το λεγόμενο γαλλικό κλειδί: ένας μηχανισμός μετάθεσης αποπληρωμών για το μέλλον σε περίπτωση που η ανάπτυξη της οικονομίας ήταν υποδεέστερη της αναμενόμενης. Δεν επρόκειτο για κάτι καινούργιο, πολύ περισσότερο δεν επρόκειτο για κάτι ριζοσπαστικό. Παραλλαγή αυτού του εργαλείου είχε ενσωματωθεί στα ομόλογα που εκδόθηκαν το 2012, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης. Ούτε αυτή όμως τη δικλείδα ασφαλείας ήθελαν οι Γερμανοί, επικαλούμενοι τις αντιδράσεις από τη γερμανική Δεξιά.

Τα μέτρα για το χρέος υπολείπονταν ακόμη κι όσων ζητούσε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο που ως απαράβατο όρο για τη συμμετοχή του και τον χαρακτηρισμό του χρέους ως βιώσιμου έθετε την επιμήκυνση των αποπληρωμών τουλάχιστον στα 15 χρόνια κι όχι στα 10. Τούτου δοθέντος, η μη ενεργοποίηση της συμμετοχής του ΔΝΤ (το οποίο όμως θα συμμετέχει στην επιτήρηση της ελληνικής οικονομίας) όπως καθαρά περιγράφεται στην τελευταία παράγραφο της απόφασης του Eurogroup ισοδυναμεί με το χαρακτηρισμό του χρέους ως μη βιώσιμου. Ας θυμηθούμε πώς όλη την τελευταία τριετία το ΔΝΤ εξαρτούσε τη συμμετοχή του από την εφαρμογή δραστικών μέτρων για την μείωση του δημοσίου χρέους, απαιτώντας από τους Ευρωπαίους να αναλάβουν μέρος του κόστους! Κατά συνέπεια, τόσο ο Τσακαλώτος κατά την έξοδό του από τη συνεδρίαση του Eurogroup, όσο και Τσίπρας στο πλαίσιο της συνάντησής του με τον Πρ. Παυλόπουλο ψεύδονταν ασύστολα και ξεδιάντροπα όταν περιέγραφαν το χρέος ως βιώσιμο, ενώ κινείται στο επίπεδο του 183%, με βάση όσα γράφει το μεσοπρόθεσμο (από 178,6% το 2017). Για να χαρακτηριστεί βιώσιμο απαιτούνται μελέτες ανάλυσης βιωσιμότητας, με την πιο πρόσφατη (του ΔΝΤ) να το έχει χαρακτηρίσει ως εξαιρετικά μη βιώσιμο, όπως ο καθείς μπορούσε να προβλέψει κι ας μην έχει στη διάθεση του τα μοντέλα του οργανισμού!

Η απίστευτη υποκρισία της κυβέρνησης που ήθελε με κάθε τρόπο να εμφανίσει νίκη για να δικαιώσει τις επιλογές της, διαστρέφοντας την πραγματικότητα, αποκαλύπτεται κι από ένα ακόμη στοιχείο: Αν το χρέος είναι βιώσιμο κατά Τσακαλώτο και Τσίπρα, τότε γιατί συμφώνησαν στη χορήγηση δόσης ύψους 15 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 5,5 δισ. θα χρησιμοποιηθούν για αποπληρωμή λήξεων, όπως ήταν προγραμματισμένο, και τα υπόλοιπα 9,5 δισ. ευρώ  θα προστεθούν στο μαξιλαράκι ρευστού που έτσι φτάνει τα 24,1 δισ. με απώτερο στόχο να είναι καλυμμένες οι ανάγκες αποπληρωμής χρέους για τους επόμενους 22 μήνες; Δημιούργησαν αυτό το αποθεματικό, που ισοδυναμεί με άτυπη πιστοληπτική γραμμή, μόνο και μόνο γιατί δεν είναι σίγουροι ότι η ελληνική οικονομία θα μπορεί να δανείζεται από τις αγορές!

Η επική αποτυχία  της κυβέρνησης να εξασφαλίσει μια αξιοπρεπή συμφωνία, ακόμη και εντός των ορίων που θέτουν οι δανειστές επιβεβαιώνεται από την απροθυμία του Eurogroup να χρησιμοποιήσει τα εναπομείναντα 24 δισ. ευρώ της δανειακής σύμβασης του 2015 για την εξαγορά των πανάκριβων δανείων του ΔΝΤ! Κι αυτό ήταν ένα μέτρο που συζητούταν όλη την προηγούμενη περίοδο. Αρνήθηκαν ωστόσο να το εφαρμόσουν ώστε η Ελλάδα να συνεχίσει να είναι χρέους υποτελής στους Ευρωπαίους, στο διηνεκές. Αποδεικνύεται έτσι, ότι η υποταγή και παράδοση του ΣΥΡΙΖΑ δεν εξασφάλισε ούτε καν τον οίκτο και τη συμπάθεια των πιστωτών απέναντι σε Τσίπρα και Τσακαλώτο. Το μόνο που εξασφάλισε ήταν διαιώνιση της χρεοκρατίας και της φτώχειας…

Πηγή: Kommon

Πολυνομοσχέδιο διαιώνισης της μνημονιακής φτώχειας και υποτέλειας

Το πολυνομοσχέδιο που δόθηκε στη δημοσιότητα και κατατέθηκε στη Βουλή την Παρασκευή 8 Ιουνίου είναι για την Αυγή «το τελευταίο πολυνομοσχέδιο πριν από την έξοδο από τα Μνημόνια», όπως γράφει σε ένα αδιάφορο «χτύπημα» της 1ης σελίδας. Συνεπώς, μικρό το κακό κι απομεινάρι ενός παρελθόντος που περνάει στην ιστορία οριστικά κι αμετάκλητα…

Tου Λεωνίδα Βατικιώτη

Ισχύει όμως το ακριβώς αντίθετο. Το πολυνομοσχέδιο με το οποίο θα κλείσει η τέταρτη αξιολόγηση που αποτελεί προϋπόθεση για την έγκριση της εκταμίευσης της δόσης στο Eurogroup της 21ης Ιουνίου, είναι το τελευταίο και πιο φαρμακερό καρφί στο φέρετρο της ελληνικής χρεοκρατίας, όχι λόγω των πολλών και σοβαρών αντιλαϊκών μέτρων που περιλαμβάνει, όπως άλλωστε περιελάμβανε κάθε άλλο πολυνομοσχέδιο που απαιτούσαν οι δανειστές από το πρώτο του 2010, μέχρι σήμερα. Το πολυνομοσχέδιο που θα ψηφισθεί την Πέμπτη 14 Ιουνίου στη Βουλή ισοδυναμεί με όλεθρο στο διηνεκές επειδή μέσα σε λίγα μόλις άρθρα ολοκληρώνεται ένα οικονομικό έγκλημα που ξεκίνησε να σχεδιάζεται και να υλοποιείται τον Αύγουστο του 2015, όταν ΣΥΡΙΖΑ κι ΑΝΕΛ παραδόθηκαν ολοσχερώς στους πιστωτές: την υποθήκευση της δημόσιας περιουσίας, που μετατρέπεται σε εγγύηση για την αποπληρωμή των δανείων.

Στους δανειστές η δημόσια περιουσία

Η πρώτη πράξη ήταν η δημιουργία του υπερταμείου (Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας, ΕΕΣΥΠ) με το νόμο 4389/2016, στο πλαίσιο της πρώτης αξιολόγησης  όπου πέρασε όλη η δημόσια περιουσία. Τα επιχειρήματα που επικαλούνταν τότε οι ΣΥΡΙΖΑίοι ξεκίναγαν και τελείωναν με την ανάγκη καλύτερης διαχείρισης, αξιοποιώντας τα τρωτά της δημόσιας διοίκησης. Αποδεικνύεται πώς Τσακαλώτος, Χουλιαράκης και οι συν αυτώ συνειδητά εξαπατούσαν κι έριχναν στάχτη στα μάτια της ελληνικής κοινωνίας, γιατί αποκλείεται να μην είχαν ακούσει το  αίτημα των πιστωτών, που όλη η κοινωνία διαισθανόταν και φοβόταν από το 2010! Οι επόμενες δύο πράξεις που επιχειρούν να ναρκοθετήσουν κάθε μελλοντική πιθανότητα μονομερούς διαγραφής του δημόσιου χρέους με πράξεις κυρίαρχου κράτους (όπως περιγράφονταν στο πόρισμα της Επιτροπής αλήθειας του δημόσιου χρέους  το 2015, ή ακόμη και αδυναμίας αποπληρωμής) ορίζονται στο υπό ψήφιση πολυνομοσχέδιο.

Στο Γ’ Κεφάλαιο, άρθρο 109, προβλέπεται η τροποποίηση της δανειακής σύμβασης, όπως (σοφά και καθόλου τυχαία) είχε προβλεφθεί από τον Αύγουστο του 2015 «προκειμένου να ληφθεί υπόψη η οντότητα που περιγράφεται στη Δήλωση της Συνόδου Κορυφής της Ευρωζώνης ως το ανεξάρτητο ταμείο που θα δημιουργηθεί από τοπ δικαιούχο κράτος μέλος για να διαχειρίζεται αξιόλογα περιουσιακά στοιχεία και να τα αξιοποιεί με ιδιωτικοποιήσεις και άλλα μέσα». Έκτοτε, «το Φεβρουάριο του 2017 συγκροτήθηκε σε σώμα το πρώτο διοικητικό συμβούλιο της. Τον Ιανουάριο του 2018, οι συμμετοχές του δικαιούχου κράτους μέλους σε διάφορες εταιρείες μεταφέρθηκαν στην ΕΕΣΥΠ», όπως με σαφήνεια γράφεται στο προοίμιο.

Και περνάμε έτσι στο επίμαχα άρθρα, που μετατρέπουν την Ελλάδα κανονικά και με τον υπό ψήφιση σε αποικία χρέους:

14.2A Η ΕΕΣΥΠ αμετάκλητα και άνευ όρων:

14.2Α.1 εγγυάται στον ΕΜΣ την έγκαιρη εκπλήρωση από το δικαιούχο κράτος μέλος των υποχρεώσεων του δικαιούχου κράτους μέλους βάσει της σύμβασης.

14.2Α.2 υπόσχεται στον  ΕΜΣ ότι κάθε φορά που το δικαιούχο κράτος μέλος δεν καταβάλλει ποσό οφειλόμενο βάσει ή σε σχέση με τη Σύμβαση, η ΕΕΣΥΠ μετά από αίτημα θα φέρει την ευθύνη καταβολής αυτού του ποσού σαν να ήταν ο κύριος οφειλέτης, εφόσον τα συνολικά καταβλητέα ποσά βάσει αυτής της εγγύησης δεν θα υπερβαίνουν συνολικά τα 25.000.000.000 ευρώ.

Δεν είναι όμως μόνο αυτό: ότι κάθε φορά που δεν καταβάλλεται κάποια δόση οι πιστωτές στην πράξη θα κατάσχουν τμήματα της δημόσιας περιουσίας. Είναι επίσης και το γεγονός ότι το υπερταμείο του ΣΥΡΙΖΑ μετατρέπεται σε ένα ακόμη ανεξέλεγκτο κέντρο, που θα λειτουργεί σαν τοποτηρητής των συμφερόντων των πιστωτών. Αρκεί μια ματιά στις υποχρεώσεις και αρμοδιότητές του, όπως περιγράφονται στο πολυνομοσχέδιο – έκτρωμα:

Η ΕΕΣΥΠ αναλαμβάνει την υποχρέωση να:

(i) παρέχει στον ΕΜΣ τις οικονομικές καταστάσεις του εξαμήνου (μη ελεγμένες) και ετήσιες (ελεγμένες σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης, όπως ισχύουν κάθε φορά), μόλις αυτές είναι διαθέσιμες και εν πάση περιπτώσει εντός της σχετικής περιόδου που καθορίζεται στον Εσωτερικό κανονισμό της ·

(ii) παρέχει στον ΕΜΣ οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με οποιοδήποτε γεγονός το οποίο εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται να προκαλέσει την εμφάνιση ενός Γεγονότος Αθέτησης, εγκαίρως αφού λάβει γνώση (και τα τυχόν μέτρα που λήφθηκαν, εάν συντρέχει τέτοια περίπτωση, για την αποκατάστασή του) και

(iii) κοινοποιεί στον ΕΜΣ οποιαδήποτε πρόταση του διοικητικού συμβουλίου της ΕΕΣΥΠ στη γενική συνέλευση της ΕΕΣΥΠ σε σχέση με τη δήλωση ή διανομή μερίσματος από την ΕΕΣΥΠ και των λεπτομερειών αυτής της πρότασης, με την υποβολή της σχετικής πρότασης στη γενική συνέλευση της ΕΕΣΥΠ και των λεπτομερειών οποιασδήποτε έγκρισης από τη γενική συνέλευση της ΕΕΣΥΠ για τη διανομή μερίσματος.

Με βάση αυτές τις προβλέψεις οι δανειστές θα έχουν συνεχή και πεντακάθαρη εικόνα για την αξία των «ασημικών». Με αυτό τον τρόπο θα μπορούν να επισπεύδουν σχέδια ιδιωτικοποιήσεων στο βαθμό που εξυπηρετούν συγκεκριμένες εταιρείες τους. Έτσι, οι οικονομικές καταστάσεις του υπερ-ταμείου θα μοιάζουν θα μοιάζουν με ένα διαρκώς ενημερωμένο κατάλογο προϊόντων, που θα κυκλοφορεί από μέιλ σε μέιλ κι από χέρι σε χέρι, κάνοντας την κρίση της Ελλάδας ευκαιρία εύκολου πλουτισμού κάθε απατεώνα που θα εμφανίζεται ως φιλόδοξος επενδυτής…

Εν κατακλείδι, το συγκεκριμένο Γ’ Κεφάλαιο του πολυνομοσχεδίου αποδεικνύει ότι η έξοδος από τα Μνημόνια δεν συμπίπτει με μια περίοδο αυξημένων δυνατοτήτων άσκησης ανεξάρτητης οικονομικής πολιτικής, όπως διατείνονται οι ΣΥΡΙΖΑίοι, προς άγραν αφελών. Το υπερ-ταμείο εγγυάται ότι η δημόσια περιουσία (από ακίνητα υπουργείων και μετοχές, μέχρι πάλαι ποτέ ΔΕΚΟ) θα είναι αλυσοδεμένη στους όρους των πιστωτών επί πολλές δεκαετίες ακόμη.

Νέα αντιλαϊκά μέτρα

Δεν είναι ωστόσο μόνο η υπαγωγή της δημόσιας περιουσίας στη διάθεση των πιστωτών• πράξη που ισοδυναμεί με εσχάτη προδοσία καθώς βουλευτές που εξελέγησαν στο όνομα του ελληνικού λαού χαρίζουν δημόσια περιουσία στους δανειστές. Ποιόν ρώτησαν; Από πού νομιμοποιούνται να ψηφίζουν ό,τι ζητάει ο κάθε Γιουνκέρ;

Το πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμη πλήθος αντιλαϊκών μέτρων, που θα φτωχύνουν τον λαό. Οι συνέπειές τους δε, εκτείνονται πολύ πέραν της 20ης Αυγούστου 2018, όταν η κυβέρνηση θα γιορτάζει το «τέλος των μνημονίων», κερνώντας σανό ψηφοφόρους της και μη. Ορισμένα από τα αντιλαϊκά μέτρα που περιλαμβάνει το πολυνομοσχέδιο είναι τα εξής:

  1. Διευκόλυνση της ιδιωτικοποίησης του Ελληνικού, για χάρη του ομίλου Λάτση. Συγκεκριμένα, σύσταση φορέα διαχείρισης της ομαλής λειτουργίας της επένδυσης, με ευθύνη την καθαριότητα, τη συγκέντρωση των απορριμμάτων, τον ηλεκτροφωτισμό, τη συντήρηση των υποδομών κ.α. που προφανώς θα είναι δημόσια έτσι ώστε τα κέρδη να είναι ιδιωτικά (Τμήμα Α, πολυνομοσχεδίου).
  2. Επιτάχυνση ιδιωτικοποίησης ηλεκτρικής ενέργειας. Το πολυνομοσχέδιο προσαρμόζει στα νέα δεδομένα το σχέδιο ξεπουλήματος της ΔΕΗ και εισόδου των ιδιωτών. Συγκεκριμένα, καθώς είναι θέμα χρόνου η ιδιωτικοποίηση των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ «μειώνονται κατά 50% οι προς δημοπράτηση ποσότητες», καθώς κανένας ιδιώτης δεν θα επιτρέψει τη λεηλασία που γινόταν επισήμως στην παραγωγή της ΔΕΗ μέσω των δημοπρασιών, στο όνομα του ανοίγματος της αγοράς. (Άρθρο 42)
  3. Αυστηροποίηση του νόμου Κατσέλη για τους δανειολήπτες. Με βάση όσα προβλέπει το πολυνομοσχέδιο, παύει να ισχύει για τους δανειολήπτες που αιτούνται την υπαγωγή τους στο νόμο το τραπεζικό απόρρητο σε βάθος πενταετίας, ενώ σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής τουλάχιστον τριών μηνιαίων δόσεων, παύει να ισχύει η αναστολή των καταδιωκτικών μέτρων. (Κεφάλαιο Β’)
  4. Συγκέντρωση των αποθεματικών του δημοσίου σε έναν ενιαίο λογαριασμό. Στόχος είναι να τεθούν υπό τον έλεγχο του κράτους ποσά ύψους γύρω στα 6 δισ. που είναι σε λογαριασμούς εμπορικών τραπεζών, ώστε το δημόσιο να χτίσει το περίφημο «μαξιλαράκι ασφαλείας» που θα διευκολύνει την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους μετά τον Αύγουστο. Η ρευστότητα του δημοσίου ή οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων, με άλλα λόγια, θα εγγυηθούν την ομαλή αναχρηματοδότηση του δημόσιου χρέους. (Τμήμα Ι’).

Ωστόσο, η εμβάθυνση και επέκταση της λιτότητας πολύ πέραν της 20ης Αυγούστου πετυχαίνεται με το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Δράσης, που αποτελεί και το τελευταίο μέρος του πολυνομοσχεδίου. Συνολικά, είναι ένα ασφυκτικό πλαίσιο που προσδιορίζει από τώρα τη φορολογική και δημοσιονομική πολιτική της επόμενης 5ετίας, διευκολύνοντας μια κυβέρνηση της ΝΔ να μην ψηφίσει κανένα νέο αντιλαϊκό μέτρο! Θα είναι περιττό και αχρείαστο…

Νέα …μεσοπρόθεσμη λιτότητα

Εν συντομία, το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο που δεν αναιρεί, ούτε καν χαλαρώνει αλλά κάνει ακόμη πιο επιθετική την ισχύουσα μνημονιακή πολιτική προβλέπει, μεταξύ άλλων τα εξής:

  • Μείωση των συντάξεων μέσω αναπροσαρμογής στις κύριες συντάξεις, περικοπή της προσωπικής διαφοράς στις επικουρικές συντάξεις έως και 18% του ύψους της καταβαλλόμενης σύνταξης, κ.α. Ως αποτέλεσμα θα επιφέρουν στο κράτος εξοικονομήσεις ύψους 12,5 δισ. ευρώ από το 2019 ως το 2022. Αφού δηλαδή θα έχουμε βγει από τα μνημόνια…
  • Αύξηση φόρων μέσω κυρίως της μείωσης του αφορολόγητου που ως αποτέλεσμα θα έχουν αυξημένα έσοδα για το κράτος και απώλειες για τους πιο φτωχούς μισθωτούς και συνταξιούχους 6,04 δισ. ευρώ όπως φαίνεται και στον πίνακα. Κι αυτές οι μειώσεις θα εφαρμοστούν μετά την έξοδο από τα μνημόνια…
  • Διαιώνιση της υπερχρέωσης. Το 2022 το δημόσιο χρέος θα ανέρχεται στα 318,7 δισ. ευρώ (από 315 δισ. ευρώ το 2016), ενώ το ύψος των ποσών που θα καταβάλλει ετησίως σε ρευστό για τόκους το ελληνικό δημόσιο θα φτάνει τα 6,9 δισ. ευρώ, από 5,6 δις. ευρώ που πληρώναμε το 2016.
  • Νέες ιδιωτικοποιήσεις που θα σημάνουν ακριβότερα τιμολόγια για τους πολίτες και κέρδη για τους ιδιώτες οι οποίο θα πάρουν στα χέρια τους σε εξευτελιστικές τιμές περιουσιακά στοιχεία μεγάλης αξίας. Το σύνολο των εσόδων μεταξύ 2018 και 2022 εκτιμάται σε 3,95 δις. ευρώ.

 

 

 

Πηγή: Kommon