Διάσπαση στα 3 για το μονοπώλιο του Facebook

Νέα ώθηση στη συζήτηση για το μέλλον του ίντερνετ έδωσε το μακροσκελές άρθρο του Κρις Χιούτζες, ενός εκ των ιδρυτών του Facebook στους New York Times, που ζητούσε να επιβληθεί στον δημοφιλέστερο τόπο κοινωνικής δικτύωσης η αυστηρότερη των αντιμονοπωλιακών ποινών, που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία: τη διάσπαση της εταιρείας. Εδώ το πλήρες άρθρο.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Ο δημόσιος διάλογος για τους μεγάλους του διαδικτύου έχει φουντώσει τα τελευταία λίγα χρόνια με πολλές και διάφορες αφορμές: από την απροθυμία τους να πληρώσουν φόρους και την επινοητικότητα που επιδεικνύουν στη φοροαποφυγή, θέμα που πρέπει να ομολογήσουμε απασχολεί όλο και λιγότερο τους πολιτικούς, (διάβασε εδώ) μέχρι τον έλεγχο που ασκούν στην ενημέρωση και την επικοινωνία που καταλήγει στην πολιτική χειραγώγηση των ψηφοφόρων (βλέπε σκάνδαλο Cambridge Analytica) ή τον εξοστρακισμό των εναλλακτικών απόψεων, μέχρι την μονοπωλιακή κυριαρχία τους στην αγορά σε σημείο να έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον ασφυκτικού ελέγχου. Παρότι μάλιστα η συζήτηση αφορά συνήθως τους τέσσερις του διαδικτύου (Facebook, Amazon, Google, Apple), όλο και περισσότερο εστιάζεται στο Facebook για τους προφανείς λόγους: επειδή η δύναμη του ξεπερνάει ακόμη και τη δύναμη πολλών κυβερνήσεων… Η κριτική μάλιστα δεν καταλάγιασε ούτε μετά την απόφαση της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου (FTC) για επιβολή προστίμου ύψους 5 δισ. δολ., που αναμένεται να ανακοινωθεί σύντομα κι επίσημα.

Το άρθρο του συνιδρυτή του Facebook (6.000 λέξεων!) που αποχώρησε από την εταιρεία πριν δέκα χρόνια άνοιξε τον ασκό του Αιόλου καθώς η κριτική του εδράζεται στις αξίες της ελεύθερης αγοράς που, υποτίθεται, ότι παραβιάζονται από την κυριαρχία του Facebook. «Ο Άνταμ Σμιθ είχε δίκιο: Ο ανταγωνισμός υποκινεί τη μεγέθυνση και την καινοτομία», τονίζει στην παρέμβασή του που δημοσιεύθηκε στις 9 Μαΐου, ενώ σε άλλο σημείο φτάνει να «στολίζει» τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ με την μεγαλύτερη ύβρη: «Η επιρροή του Μαρκ είναι άνευ προηγουμένου και μη-Αμερικανική»!

Το σκεπτικό του Χιούτζες είναι συνεκτικό και πειστικό. Ξεκινάει περιγράφοντας τη δύναμη που έχει συγκεντρώσει o Μακ Ζούκερμπεργκ, ειδικά μετά την εξαγορά του Instagram το 2012 και του WhatsApp το 2014 εξασφαλίζοντας έτσι στον όμιλο πρόσβαση στα πιο διαφορετικά κοινά: «Η επιρροή του Μαρκ είναι ιλιγγιώδης, πολύ πέραν οποιουδήποτε άλλου στον ιδιωτικό τομέα ή την κυβέρνηση. Ο Μαρκ ελέγχει περίπου το 60% των ψήφων. Ο Μαρκ μπορεί να αποφασίσει μόνος του πώς να διαμορφώσει τους αλγόριθμους του Facebook για να προσδιοριστεί τι βλέπουν οι άνθρωποι στα News Feeds, ποιες ρυθμίσεις απορρήτου μπορούν να χρησιμοποιήσουν κι ακόμη ποια μηνύματα μπορούν να παραλάβουν… Ο Μαρκ είναι ένα καλό, ευγενικό πρόσωπο» συνεχίζει πριν εξαπολύσει το ένα από τα δύο πιο ιοβόλα βέλη του που παραμένει ωστόσο σε ένα επίπεδο προσωπικό. «Αλλά είμαι θυμωμένος μαζί του επειδή η εστίασή του στην μεγέθυνση τον οδήγησε να θυσιάσει την ασφάλεια και την ευγένεια για τα κλικ»!

Η αλήθεια είναι πώς η αναζήτηση των κλικ στο ίντερνετ δεν αντιπροσωπεύει κάποια ιδιαιτερότητα του Μαρκ. Είναι ο ακρογωνιαίος λίθος ενός επιχειρηματικού μοντέλου που στηρίχθηκε ευθύς εξ αρχής στην αναζήτηση διαφημιστικών εσόδων, μέσω των κλικ. Ο Μαρκ επομένως πολύ φοβόμαστε ότι δεν κάνει κάτι διαφορετικό απ’ ότι κάνουν όλοι οι υπόλοιποι. Απλώς το κάνει καλύτερα…

Μάρτυρας είναι οι επιδόσεις της αυτοκρατορίας του Μαρκ, με το Facebook να έχει 2,38 δισ. άτομα ενεργούς χρήστες, το WhatsApp 1,68, ο Messenger 1,38 και το Instagram 1,08. Οι ανταγωνιστικές πλατφόρμες απέχουν σημαντικά: Το Youtube έχει 1,98 δισ. μηνιαίους χρήστες, το WeChat 1,1 δισ., το TikTok 500 εκ., το Reddit 330 εκ., το Twitter επίσης 330 εκ. το LinkedIn 303 εκ. και το Snapchat 287 εκ. μηνιαίους χρήστες. Αυτή ακριβώς η μονοπωλιακή δύναμη του είναι που προκάλεσε άνοδο της τιμής της μετοχής του κατά 7%, προσθέτοντας επιπλέον 30 δισ. δολ. στην αξία του, ακόμη και μετά το πρόστιμο που του επιβλήθηκε. Σαν οι μέτοχοι να επιβράβευσαν το μονοπώλιο του διαδικτύου με ένα μπόνους εξαπλάσιο του προστίμου, παρακινώντας το να συνεχίσει να παραβιάζει νόμους και οδηγίες!

Πριν ο Χιούτζες καταθέσει την πρώτη του πρόταση για διάσπαση του Facebook ερμηνεύει τη διστακτικότητα των αρχών να πράξουν ό,τι έπραξαν με την Standard Oil και την AT&T με μια εμβριθή και συμπυκνωμένη ανάλυση του ιδεολογικού κλίματος των τελευταίων δεκαετιών, που δεν έχουμε συνηθίσει να διαβάζουμε σε γραπτά ανθρώπων της αγοράς∙ κι αυτό είναι το δεύτερο ιοβόλο βέλος του: «Από τις αρχές της δεκαετίας του ’70, μια μικρή αλλά αφοσιωμένη ομάδα οικονομολόγων, νομικών και διαμορφωτών πολιτικής έσπειραν τους σπόρους αυτού του κυνισμού. Τα επόμενα 40 χρόνια χρηματοδότησαν ένα δίκτυο δεξαμενών σκέψης, δημοσιογράφων, κοινωνικών λεσχών, ακαδημαϊκών κέντρων και Μέσων Ενημέρωσης να διδάξουν μια ανερχόμενη γενιά ότι τα ιδιωτικά συμφέροντα προηγούνται των δημοσίων. Το “ευαγγέλιό” τους ήταν απλό: Οι “ελεύθερες αγορές” είναι δυναμικές και παραγωγικές ενώ οι κυβερνήσεις είναι γραφειοκρατικές και αναποτελεσματικές. Αυτή η στροφή, συνδυασμένη με μια φορολογία και ρυθμιστική πολιτική φιλική προς τις επιχειρήσεις εγκαινίασε μια περίοδο εξαγορών και συγχωνεύσεων που δημιούργησε τις μεγα-εταιρείες»!

Παρότι η εμπειρική διαπίστωση του συνιδρυτή του Facebook εξηγεί πλήρως την ασυνήθιστη ανοχή που απολαμβάνει το μονοπώλιο του Ζούκερμπεργκ κι αποκλείει την εφαρμογή ριζικών μέτρων εναντίον του, ο Χιούτζες προτείνει την αναίρεση της συγχώνευσης με το Instagram και το WhatsApp, έστω κι εκ των υστέρων, ώστε να δημιουργηθούν 3 ξεχωριστές εταιρείες, και τη δημιουργία μιας νέας ρυθμιστικής αρχής που θα επιβλέπει τις εταιρείες του ίντερνετ. Είναι προτάσεις που έχουν διατυπωθεί κατ’ επανάληψη δημόσια και όσο κι αν φαίνονται αναγκαίες για δισεκατομμύρια ανθρώπους στη γη, θωρούνται ύβρη για μια κυβέρνηση που εξακολουθεί να ομνύει στις μεγα-εταιρείες και τα μονοπώλια!

Πηγή: Νέα Σελίδα

Facebook: Πρόωρη γήρανση στα γενέθλια των 15 χρόνων του

Tα οικονομικά στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το Facebook για το τέταρτο τρίμηνο του 2018 δίνουν την εντύπωση ότι η κρίση που προκάλεσε στον μεγαλύτερο τόπο κοινωνικής δικτύωσης η αποκάλυψη του σκανδάλου της Cambridge Analytica, όχι απλώς δεν έπληξαν, αλλά μόνο καλό έκαναν στην εταιρεία που ίδρυσε ακριβώς πριν 15 χρόνια ο 19χρονος τότε φοιτητής του Χάρβαρντ Μαρκ Ζούγκεμπεργκ

Tα οικονομικά στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το Facebook για το τέταρτο τρίμηνο του 2018 δίνουν την εντύπωση ότι η κρίση που προκάλεσε στον μεγαλύτερο τόπο κοινωνικής δικτύωσης η αποκάλυψη του σκανδάλου της Cambridge Analytica, όχι απλώς δεν έπληξαν, αλλά μόνο καλό έκαναν στην εταιρεία που ίδρυσε ακριβώς πριν 15 χρόνια ο 19χρονος τότε φοιτητής του Χάρβαρντ Μαρκ Ζούγκεμπεργκ

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣleonidasvatikiotis@gmail.com

Τα μεγέθη του προκαλούν ζάλη: Τα έσοδα του, σε σχέση με ένα χρόνο πριν, αυξήθηκαν κατά 30% φτάνοντας τα 16,9 δισ. δολ., ενώ τα κέρδη αυξήθηκαν κατά 61% φθάνοντας τα 6,9 δισ. δολ. Οι διαφημιζόμενοι, ανεξαρτήτως κλίμακας, έφτασαν τα 7 εκ., ενώ περισσότεροι από 2 εκ. χρήστες αγοράζουν διαφημίσεις στο Facebook Stories, που είναι το νεότερο προϊόν. Επιπλέον, οι καθημερινοί χρήστες του αυξήθηκαν κατά 9% αγγίζοντας τα 1,52 δισ. χρήστες, ενώ 2,7 δισ. λογαριασμοί παγκοσμίως το μετατρέπουν σε ένα μοναδικό φαινόμενο για την ιστορία της ανθρώπινης επικοινωνίας.

Διαβάζοντας τις οικονομικές καταστάσεις του Facebook (δες εδώ) δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη η σκανδαλώδης φορολογική ασυλία που απολαμβάνει. Ο πραγματικός φορολογικός συντελεστής με τον οποίο επιβαρύνθηκε για το τέταρτο τρίμηνο του 2018 ανέρχεται σε 14% (1,1 δισ. δολ.) – ποσοστό πολύ χαμηλότερο σε σχέση με τη φορολογία που πληρώνουν ακόμη κι άλλες μικρές και μεσαίες τεχνολογικές εταιρείες των ΗΠΑ, που είναι ακόμη χαμηλότερο από το φορολογικό συντελεστή προηγούμενων τρίμηνων, όπως για παράδειγμα το τέταρτο τρίμηνο του 2016 και του 2017 όταν πλήρωσε αντίστοιχα 21% και 43% (965 εκ. και 3,2 δισ.)! Η προκλητική φοροαποφυγή του facebook, αποτέλεσμα όχι μόνο της μείωσης των συντελεστών από τον Τραμπ αλλά, περισσότερο, τεχνασμάτων δημιουργικής φοροαποφυγής, δικαιολογεί πέρα για πέρα το αίτημα της επιπλέον φορολόγησής του Facebook κι άλλων τεχνολογικών γιγάντων στην Ευρώπη.

Για πολλούς ωστόσο αναλυτές οι αξιοθαύμαστες οικονομικές αποδόσεις του Facebook χαρακτηρίζονται «μη επαναλαμβανόμενες». Θεωρείται δηλαδή δεδομένο ότι το Facebook άγγιξε την οροφή των αποδόσεων που μπορεί να αποφέρει το επιχειρηματικό μοντέλο που έκανε το ντεμπούτο του το 2007, με την προσθήκη των σελίδων και των διαφημίσεων. Ήταν η εποχή που ο Ζούκερμπεργκ δήλωνε περιχαρής ότι πλέον «η αγορά παίρνει μέρος στη συζήτηση». Κι όπως σχολίαζε το πάντα εύστοχο και αναπόσπαστο μέρος του ιδιωτικοποιημένου περιβάλλοντος του ίντερνετ, περιοδικό Wired «αντί να προσφέρει στους διαφημιστές ένα γενικό ακροατήριο με τον τρόπο που ανέκαθεν το έκαναν η τηλεόραση και οι έντυπες διαφημίσεις, το Facebook τους έδινε τον τρόπο να βρουν ακριβώς τον κόσμο που ήθελαν να φτάσουν, χρησιμοποιώντας όλα τα στοιχεία που το Facebook είχε συγκεντρώσει διαχρονικά από του χρήστες του».

Πλέον όμως το ισχυρότερο χαρτί του Facebook, που είναι οι χρήστες, το κοιτούν με καχυποψία οι διαφημιστές. Κι αναφερόμαστε στους χρήστες που έχουν απομείνει, γιατί με βάση έρευνα του ίδιου Μέσου, του Wired, με τον αρκετά δηλωτικό τίτλο «Οι έφηβοι δε χρησιμοποιούν το Facebook αλλά ούτε μπορούν και να το αποφύγουν» μόνο το 51% των εφήβων στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν το Facebook, όταν το 2012 το ποσοστό αυτό ανερχόταν στο 94%!

Και οι υπαρκτοί λογαριασμοί ωστόσο, ανεξαρτήτως του πόσο τακτικά χρησιμοποιούνται, εξετάζονται με καχυποψία. Στο επίκεντρο της προσοχής διαφημιστών, αναλυτών αλλά και μετόχων βρίσκονται οι ψεύτικοι λογαριασμοί. Οι εν πολλοίς δε αλλοπρόσαλλες ανακοινώσεις του ίδιου του Facebook επιτείνουν την εικόνα σύγχυσης που επικρατεί γύρω από την έκταση του φαινομένου. Η αλήθεια είναι πώς ακόμη και ο ορισμός είναι υπερβολικά ρευστός, καθώς συνεχώς προτίθενται ολοένα και περισσότερες κατηγορίες πέραν των δύο που είναι προφανείς: των λογαριασμών που δημιουργούνται για να παραβιάζονται κανόνες λειτουργίας (πχ σπαμ), κι εκείνων που είναι αποτέλεσμα λανθασμένων επιλογών όπως το άνοιγμα προφίλ, αντί για σελίδας, από κάποιον που ενδιαφέρεται να προβάλλει την επιχείρησή του. Ως αποτέλεσμα, με βάση στοιχεία από τα τριμηνιαία ριπόρτ του Facebook ο αριθμός των πλαστών λογαριασμών από 23 εκ. το τέταρτο τρίμηνο του 2012 αυξήθηκε σε 40 εκ. ένα χρόνο μετά, μειώθηκε σε 24 εκ., 32 εκ.  και 18,5 εκ. τα έτη 2014, 2015, 2016, για να εκτοξευθεί στα 85 εκ. το τελευταίο τρίμηνο του 2017 και στα 116 εκ. το 2018! Στη διάρκεια αυτής της περιόδου αν κάτι άλλαξε δεν είναι η συνήθεια των χρηστών να ανοίγουν πλαστού λογαριασμούς, αλλά οι επικρίσεις προς το Facebook που το ωθούσαν κάθε φορά να υιοθετεί πιο αυστηρούς κανόνες και να διαγράφει λογαριασμούς μειώνοντας έτσι το πελατολόγιο που πούλαγε σε διαφημιζόμενους  και διαφημιστές. Για να υπογραμμίσει μάλιστα τη σημασία που αποδίδει σε αυτή την κατεύθυνση ο ιδρυτής του ανακοίνωσε πρόσφατα ότι τα μπόνους στο προσωπικό της εταιρείας για το 2019 δεν θα δοθούν με κριτήριο την αύξηση των χρηστών και των εσόδων, όπως ανέκαθεν συνέβαινε, αλλά στο εξής με κριτήριο την ανταπόκριση σε κοινωνικά ζητήματα όπως η αντιμετώπιση των πλαστών ειδήσεων και της παραπληροφόρησης κι επίσης η διαφύλαξη και η ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων.

Καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι με βάση την ίδια εταιρεία, που το 2018 αύξησε το προσωπικό της κατά 42% σε 35.000 εργαζόμενους αναπτύσσοντας κατά κύριο λόγο τους τομείς αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης, τα περιθώρια κέρδους από φέτος θα αρχίσουν να μειώνονται, ενώ προσοχή δίνεται σε νέα κανάλια δημιουργίας εισοδήματος όπως το ηλεκτρονικό εμπόριο και τα συστήματα πληρωμών. Κορεσμός πριν καν έρθει η ενηλικίωση…

Πηγή: Νέα Σελίδα