Μονόλογος σε επανάληψη η συνέντευξη του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ

Σε αποτυχία εξελίχθηκε η συνέντευξη Τύπου του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην 85η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η συνέντευξη ισοδυναμούσε με φιάσκο όχι μόνο λόγω των απαντήσεων που έδωσε στις ερωτήσεις, οι οποίες στη συντριπτική τους πλειοψηφία ήταν από αναμενόμενες έως ευνοϊκές, βοηθούσαν δηλαδή τον πρωθυπουργό να προβάλει το κυβερνητικό έργο. Ο πρωθυπουργός παρόλα αυτά έχασε την ευκαιρία που του προσφέρθηκε επειδή δεν μπορούσε να κρύψει την αμηχανία που του προκαλούσε το τετράπτυχο πυρκαγιές – ανασχηματισμός – ελάχιστη βάση εισαγωγής στα ΑΕΙ – ανατιμήσεις. Οι απαντήσεις που έδωσε, παρότι μάλιστα το Σάββατο επανέλαβε τη συγγνώμη για την ανικανότητα αντιμετώπισης της φωτιάς στην Εύβοια, δεν ήταν καθόλου πειστικές, μιας και επανέλαβε χιλιοειπωμένες κοινοτοπίες, διανθισμένες με μεγαλοστομίες όπως για παράδειγμα η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, σε μια προσπάθεια να παρουσιάσει ένα θετικό, ελκτικό όραμα για τη νεολαία.

Αναμφισβήτητα, η στιγμή που ξεχώρισε ήταν η απαράδεκτη απάντηση ότι δεν είναι υποχρεωμένος να μοιράζεται δημόσια τα κριτήρια με τα οποία κάνει τις επιλογές του, όταν ρωτήθηκε για τον πρόσφατο ανασχηματισμό. Η απάντηση επίσης ότι δεν έχει καμία πρόθεση να απαντήσει για το ίδιο θέμα όταν ρωτήθηκε ξανά… Ομολογουμένως, υπήρχαν καλύτεροι τρόποι να περιγράψει το φιάσκο του ανασχηματισμού και την πολιτική ζημιά που υπέστη η κυβέρνηση από μια πρωτοβουλία που εκ παραδόσεως αξιοποιείται για να κερδίσει πόντους η κυβέρνηση στην πολιτική σκακιέρα.

Επί της ουσίας, η προσπάθεια του πρωθυπουργού επικεντρώθηκε στη δημιουργία οικονομικών προσδοκιών με αφορμή την αύξηση του ΑΕΠ, όπως καταγράφηκε το δεύτερο τρίμηνο του έτους. Η φράση «πλουσιότερη Ελλάδα πλουσιότεροι Έλληνες» με την οποία έκλεισε την συνέντευξη συμπυκνώνει το «καρότο» με το οποίο επιχειρεί να χτίσει τη νέα συναίνεση γύρω από την κυβέρνησή του. Μόνο που τα στοιχεία δεν είναι προς όφελός του: Μια ανεργία που καταδικάζει 700.000 πολίτες στο οικονομικό περιθώριο (με τις όποιες μειώσεις της ανεργίας να είναι αποτέλεσμα κυρίως της εξόδου από την αγορά εργασίας των μακροχρόνια ανέργων ή της αύξησης της μερικής απασχόλησης), μια έκρηξη των τιμών που κατατρώει το εισόδημα μισθωτών και συνταξιούχων, μηδενικές αυξήσεις στο βασικό μισθό για το τρέχον έτος και μια αύξηση των εισοδηματικών και κοινωνικών αντιθέσεων όπως επισήμως μετριούνται από την Στατιστική Υπηρεσία και την Eurostat αποδεικνύουν ότι πλουσιότερη Ελλάδα δεν σημαίνει αυτόματα και πλουσιότεροι Έλληνες.

Η πρωθυπουργική συνέντευξη περιελάμβανε κυρίως ουκ ολίγες ανακρίβειες που διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα. Για παράδειγμα:

·         Παρουσίασε ξανά το ιδιωτικό επικουρικό ταμείο ως κουμπαρά, αποκλείοντας οποιαδήποτε συσχέτιση με τζόγο, με το επιχείρημα της εγγυημένης από το κράτος σύνταξης. Μόνο που το ένα (τζόγος στα χρηματιστήρια με τις εισφορές των ασφαλισμένων) δεν αποκλείει το άλλο (τις εγγυημένες συντάξεις από το κράτος), τουλάχιστον ως προς το παρόν. Οι διοικήσεις του ΤΕΚΑ κάλλιστα θα μπορούν να παίζουν τις εισφορές σε παράγωγα και άλλα προϊόντα υψηλού ρίσκου ξέροντας ότι ακόμη και στο χειρότερο ενδεχόμενο θα κληθεί να καλύψει τις ζημιές το κράτος, δηλαδή οι φορολογούμενοι. Οι τράπεζες πώς επιζούν τόσα χρόνια;

·         Για τον αποκλεισμό 40.000 μαθητών από την  τριτοβάθμια εκπαίδευση έριξε την ευθύνη στα πανεπιστήμια που όρισαν πολύ υψηλά τη βάση εισαγωγής. Μόνο που αυτή η ευθύνη παραχωρήθηκε στις σχολές κι έπαψε να λειτουργεί το προηγούμενο σύστημα αυτόματης διαμόρφωσης με το νόμο της Ν. Κεραμέως.

·         Δικαιολόγησε την πώληση της Εγνατίας Οδού στην ΤΕΡΝΑ με το εξευτελιστικό τίμημα των 2,3 δισ. ευρώ (ενώ κόστισε 7 δισ. ευρώ και τα αναμενόμενα έσοδα ανέρχονται σε 11,35 δισ.) με το επιχείρημα «να γίνει σύγχρονος αυτοκινητόδρομος με πολλά χρόνια ζωής ακόμη». Μόνο που είναι αδύνατο να γίνει πιο σύγχρονος απ’ όσο είναι, ενώ στη σύμβαση με την ΤΕΡΝΑ δεν προβλέπεται η επέκταση της διάρκειας ζωής του έργου.

·         Εμφάνισε την ανεργία ως αποτέλεσμα της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων και αναγκών της αγοράς εργασίας για σύγχρονες ειδικότητες, όταν κυρίως η ανεργία είναι αποτέλεσμα της έλλειψης επενδύσεων, που θα επανεκκινήσουν την οικονομία.

·         Ωραιοποίησε την κατάσταση με το πάγωμα της πανεπιστημιακής αστυνομίας αποδίδοντας την ακύρωση της εισόδου της ΕΛΑΣ στις σχολές στην ανάγκη εκπαίδευσης των αστυνομικών. Στην πραγματικότητα ωστόσο πρόκειται για υποχώρηση της κυβέρνησης εξ αιτίας των αντιδράσεων που προκλήθηκαν ακόμη και από συντηρητικούς πανεπιστημιακούς και πολιτικούς.

·         Επικαλούμενος κριτήρια αποτελεσματικότητας στο έργο των υπουργών και λέγοντας ότι δε χρησιμοποιεί «δεξιόμετρα» έκρυψε την ακροδεξιά στροφή που προκαλεί (έστω ανεξαρτήτως προθέσεων) η υπουργοποίηση των καλύτερων μαθητών του Γ. Καρατζαφέρη: Άδ. Γεωργιάδη, Μ. Βορίδη και Θ. Πλεύρη. Μια στιγμή μάλιστα που η σύγκρουσή του με τους αντι-εμβολιαστές με βεβαιότητα θα κόψει ακροδεξιές ψήφους στις επόμενες εκλογές.

·         Τέλος, η εκβιαστική έως απειλητική δήλωσή του «αυτοδυναμία ή επαναληπτικές εκλογές» τίναξε στον αέρα τους όρκους πίστης που έδωσε στη συναίνεση και τις διαβεβαιώσεις ότι θα εξαντλήσει την τετραετία. Δύο χρόνια πριν τις εκλογές δεν κάνουν τέτοιες δηλώσεις…

Επιστροφή στη λιτότητα ζητάει το ΔΝΤ

Με κάλεσμα στα όπλα της λιτότητας και των ισοσκελισμένων ή και πλεονασματικών προϋπολογισμών, μετά τις έκτακτες δαπάνες που απαίτησε η αντιμετώπιση της πανδημίας του Covid-19, ισοδυναμεί το άρθρο που έγραψε ο αναπληρωτής διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Τζέφρεϋ Οκαμότο, στο blog του διεθνούς οργανισμού.

Λεωνίδας Βατικιώτης

Ο αμερικανός οικονομολόγος, που ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Μάρτιο του 2020 προερχόμενος από το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, περιγράφει αρχικά την έκταση των κρατικών παρεμβάσεων που πραγματοποιήθηκαν μεσούσης της πανδημίας, έτσι ώστε να αποσείσει από πάνω του την κατηγορία του …δογματικού: Από τον Μάρτιο του 2020 οι κυβερνήσεις παρείχαν δημοσιονομική υποστήριξη ύψους 16 τρισ. δολ. ενώ οι κεντρικές τράπεζες φούσκωσαν τους ισολογισμούς τους με 7,5 τρισ. δολ. επιπλέον. Για τους λάτρεις της στατιστικής να αναφέρουμε ότι το 2019 το παγκόσμιο ΑΕΠ ανήλθε σε 87,34 τρισ. δολ. Με άλλα λόγια οι κυβερνήσεις διοχέτευσαν στην οικονομία το 18% του παγκόσμιου πλούτου που παρήχθηκε το 2019!

Το καθεστώς έκτακτης οικονομικής ανάγκης που επέβαλε η πανδημία υπογραμμίζεται επίσης από την εκτίναξη των δημοσιονομικών ελλειμμάτων σε πρωτοφανή επίπεδα για ολόκληρη την μεταπολεμική περίοδο. Κυρίως όμως από την απώλεια 15 τρισ. δολ. σε όλο τον κόσμο. Αναγκαίο να ειπωθεί ότι αυτές οι απώλειες δεν κατανεμήθηκαν ισόποσα και συμμετρικά σε κάθε περιοχή του πλανήτη. Οι ΗΠΑ πχ εξήλθαν με θετικό πρόσημο, ενώ πρωταθλητές στην οικονομική …κατάδυση αναδείχθηκαν οι αναδυόμενες χώρες της Ασίας (εξαιρουμένης της Κίνας), η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική, η υποσαχάρια Αφρική, η Μέση Ανατολή και Κεντρική Ασία, κ.λπ. Οι διεθνείς αντιθέσεις δεν είναι ωστόσο οι μοναδικές που όξυνε η πανδημία.

Σε αυτό το περιβάλλον «ξέρουμε ότι ορισμένες μεταρρυθμίσεις φιλικές προς την μεγέθυνση αναβλήθηκαν, αν δεν αντιστράφηκαν», σημειώνει το στέλεχος του ΔΝΤ, για να υποδείξει χωρίς περιστροφές τις ακόλουθες τρεις «αναγκαίες» κατά τον πρώτο αναπληρωτή διευθυντή του ΔΝΤ, μεταρρυθμίσεις:

Πρώτο, επιτάχυνση της εκκαθάρισης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (καλά διαβάσατε…). Πρόσφατη έρευνα του ΔΝΤ έδειξε ότι η πανδημία αναμένεται να επισπεύσει τον ρυθμό χρεοκοπίας των ΜμΕ το 2021 από 10% ως 16% στις 20 πιο προηγμένες χώρες της  Ευρώπης και της περιοχής Ασίας και Ειρηνικού. Τα λουκέτα στις ΜμΕ αναμένεται να οδηγήσουν στην απώλεια 20 εκ. θέσεων εργασίας, που ισοδυναμεί με το 10% των εργαζομένων στις ΜμΕ. Η άνοδος στις χρεοκοπίες μπορεί να συγκριθεί με την αύξηση που παρατηρήθηκε μετά την παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση του 2008. Έχει ωστόσο μια διαφορά: Αν εκείνο το κύμα χρεοκοπιών υλοποιήθηκε σε μια 5εταία, το τρέχον κύμα θα υλοποιηθεί πολύ πιο σύντομα. Προσεχώς λοιπόν ο «ξαφνικός θάνατος του εμποράκου»…

Προφανώς για τους σχεδιαστές των νεοφιλελεύθερων πολιτικών η κρίση αναδεικνύεται σε ευκαιρία ώστε να μειωθεί ο ανταγωνισμός και η πίτα της αγοράς να μοιραστεί μεταξύ όλο και λιγότερων παικτών. Τούτου δοθέντος μόνο ανεξήγητη δεν είναι η απροθυμία της ελληνικής κυβέρνησης να παραγράψει μέρος των υποχρεώσεων που δημιούργησε σε εκατοντάδες χιλιάδες μικρομεσαίους η επιστρεπτέα προκαταβολή. Η απαίτησή της να επιστραφούν τα χρήματα, έστω σε 72 δόσεις, ισοδυναμεί με υλοποίηση των οδηγιών του ΔΝΤ για επίσπευση της χρεοκοπίας των ΜμΕ…

Δεύτερο, ισχυρότερες ενεργητικές πολιτικές στις αγορές εργασίας. Ζητούμενο για το ΔΝΤ είναι η ενθάρρυνση της κινητικότητας στην αγορά εργασίας, την οποία θεωρεί ως φάρμακο απέναντι στην ανεργία και τις διαταραχές που δημιούργησε η πανδημία. Εν συντομία, ελλιπή ζήτηση εργασίας σε εστίαση, φιλοξενία και εμπόριο και υπερβάλλουσα ζήτηση σε διανομές, κλάδο πληροφορικής και χονδρικό εμπόριο. Παραβλέπει ωστόσο κάτι πολύ απλό: κάθε σερβιτόρος δεν μπορεί να γίνει διαχειριστής βάσεων δεδομένων, όπως και κάθε ρεσεψιονίστ δεν μπορεί να γίνει διανομέας. Η ανεργία είναι αποτέλεσμα ελλιπούς ζήτησης θέσεων εργασίας κι όχι αναντιστοιχίας ειδικοτήτων στην προσφορά και ζήτησης εργασίας. Μια τέτοια αντιμετώπιση της ανεργίας αθωώνει τις πολιτικές που τη γεννούν και την αναπαράγουν κι επιχειρεί να ρίξει την ευθύνη στους ίδιους τους εργαζόμενους που δεν έχουν υποτίθεται τις ειδικότητες τις οποίες ζητάει η αγορά.

Τρίτο, βελτίωση του ανταγωνισμού. «Μείωση στα εμπόδια εισόδου σε σκληρωτικούς κλάδους θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρχουν τάφροι γύρω από τις εταιρείες». Πρόκειται για την τόσο γνωστή μας όσο και αποτυχημένη πολιτική της φιλελευθεροποίησης των αγορών που υποτίθεται ότι θα επιταχύνει την οικονομική ανάπτυξη, θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, κοκ. Είναι η Βίβλος της Τρόικας και όχι μόνο. Αρκεί να θυμηθούμε ότι και το ΙΟΒΕ προέβλεπε επίσης απογείωση της ελληνικής οικονομίας αν καταργούταν πλήθος κανονιστικών διατάξεων (από τις αμοιβές των μηχανικών μέχρι τα ωράρια των οδηγών φορτηγών) για να χάσει τελικά η Ελλάδα το ένα τέταρτο του ΑΕΠ της… Στην πραγματικότητα φυσικά τα μονοπώλια ζουν και βασιλεύουν, υπό την ανοχή όχι μόνο των κυβερνήσεων αλλά και των διεθνών οργανισμών. Αρκεί μια ματιά στο καρτέλ των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας, στα πετρέλαια, στον έλεγχο του πρακτορείου Τύπου από τον εκδότη Β. Μαρινάκη, κοκ.

Στην πιο σύγχρονη εκδοχή τους οι νεοφιλελεύθερες υποσχέσεις για την υλοποίηση των παραπάνω μεταρρυθμίσεων περιλαμβάνουν αποπληρωμή του χρέους, πόρους για επενδύσεις ακόμη και μείωση των φόρων, σύμφωνα με το άρθρο του αναπληρωτή γενικού διευθυντή του ΔΝΤ. Πρόκειται για υποσχέσεις που ποτέ δεν έχουν υλοποιηθεί, αντίθετα με την λιτότητα η οποία κάθε φορά που εφαρμόζεται επιτείνει τη φτώχεια και τις ανισότητες σε βάρος των πιο αδύνατων.

Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Διευκολυντικών …Σεναρίων

Λεωνίδας Βατικιώτης για το NewsCenter

Γεμάτο ευχολόγια και αισιόδοξα σενάρια ευκολίας είναι το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2022-2025 που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Οικονομικών. Διαβάζοντας το Πλαίσιο ξεχνούμε ότι ζούμε στη χώρα που έχει, και δυστυχώς θα συνεχίσει να διατηρεί  για πολύ καιρό ακόμη, δύο από τα πιο θλιβερά ρεκόρ σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση: το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος και την υψηλότερη ανεργία! Προφανώς, τα συγκεκριμένα μεγέθη αποτελούν αδιάφορες λεπτομέρειες για τους σχεδιαστές της οικονομικής πολιτικής…

Βάσει των προβλέψεων του νέου Μεσοπρόθεσμου, οι οικονομικές απώλειες που προκάλεσε η πανδημία αναμένεται να καλυφθούν το 2022. Προβλέπονται ειδικότερα από το 2022 ως το 2025 οι ακόλουθοι ρυθμοί μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας: 6,2%, 4,1%, 4,4% και 3,3%. Η σημαντικότερη ώθηση αναμένεται να προέλθει από τις χρηματοδοτήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αναμένονται 30,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 17,8 δις. ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις και 12,7 δισ. δάνεια. Το σύνολο δε των πόρων που θα κινητοποιηθούν, προσθέτοντας δηλαδή στο παραπάνω ποσό τραπεζικές χρηματοδοτήσεις και ίδιους πόρους, αναμένεται πώς θα είναι διπλάσιο, αγγίζοντας τα 60 δισ. ευρώ! 

Λόγω αυτών των ροών αναμένεται η αύξηση των επενδύσεων με τη συμμετοχή τους από 11,1% του ΑΕΠ το 2020 να φτάνει το 2025 στο 16,7% του ΑΕΠ. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι παρά την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδυτικών πόρων που θα προκαλέσουν οι χρηματοδοτήσεις του Ταμείου, το επενδυτικό κενό μεταξύ Ελλάδας και ευρωζώνης που δημιουργήθηκε το 2010, όπως φαίνεται στο συνημμένο διάγραμμα, θα συνεχίσει να υπάρχει και το 2025. Μικρότερο μεν σε σχέση με την περίοδο 2013-2021, αλλά θα συνεχίσει να υπάρχει, υπογραμμίζοντας την δημιουργία ενός χάσματος το 2010 με το ξέσπασμα της κρίσης που ακόμη και 15 χρόνια μετά δεν λέει να γεφυρωθεί… 

Επενδύσεις στην Ελλάδα και την Ευρωζώνη και ελληνικό επενδυτικό κενό

(% ονομαστικού ΑΕΠ )

Πηγή: Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής, Υπουργείο Οικονομικών

Στο Μεσοπρόθεσμο ομολογείται πάντως ότι η πανδημία θα οξύνει τις αντιθέσεις μεταξύ των κρατών – μελών της ΕΕ: «Εντούτοις, η ανάκαμψη προβλέπεται ασύγχρονη στην ευρωζώνη, αντανακλώντας διαφοροποιήσεις μεταξύ χωρών ως προς τη σοβαρότητα της πανδημίας, την αυστηρότητα και τη διάρκεια των μέτρων ανάσχεσης, την έκθεση στον τουρισμό και τις δραστηριότητες αναψυχής και την έκταση και την έγκαιρη εφαρμογή των αποκρίσεων πολιτικής». Η συγκεκριμένη παραδοχή μπορεί να εκληφθεί κι ως ομολογία σχετικής αποτυχίας του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας να κλείσει τις πληγές της πανδημίας. Η αποτελεσματικότητα του, τουλάχιστον σε επίπεδο ποσοτικό (αφήνοντας ασχολίαστους δηλαδή τους όρους), θα ήταν πολύ μεγαλύτερη αν δεν είχε μεσολαβήσει η απόφαση της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ του Ιουλίου του 2020. Τότε με πρόταση των πλούσιων, βόρειων χωρών τροποποιήθηκαν τα κριτήρια των χρηματοδοτήσεων με αποτέλεσμα οι νότιες χώρες που επλήγησαν περισσότερο από την πανδημία να λάβουν τελικά μικρότερο μέρος από το συνολικό πακέτο. 

Αν οι χρηματοδοτήσεις από το Ταμείο ήταν μεγαλύτερες θα υπήρχαν  βάσιμες ελπίδες να μειωθεί η ανεργία τα επόμενα χρόνια. Έτσι, ώστε να πάψει η Ελλάδα να διατηρεί το αρνητικό ευρωπαϊκό ρεκόρ της υψηλότερης ανεργίας, που το 2020 έφτασε το 16,3% του εργατικού δυναμικού. Μάλιστα, δεδομένου του μικρότερου σε σχέση με το 2019 θετικού ισοζυγίου ροών μισθωτής απασχόλησης όπως καταγράφεται στο σύστημα Εργάνη (κατά 34.641 θέσεις) και της μείωσης των μέσων ωρών εργασίας ανά εργαζόμενο ανά εβδομάδα, ακόμη κι αυτή η μείωση στην ανεργία κατά 1% που καταγράφτηκε από το 2019 στο 2020, στερείται πραγματικού αντικρίσματος.

Το υπουργείο Οικονομικών κατ’ επανάληψη επιδεικνύει ως τρόπαιο επιτυχίας της εφαρμοζόμενης οικονομικής πολιτικής τους όρους δανεισμού… Ωστόσο, τόσο οι επιτυχημένες εκδόσεις ομολόγων κατά τη διάρκεια της κρίσης πανδημίας όσο και τα επιτόκια όσων ελληνικών ομολόγων αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στην δευτερογενή αγορά και κυμαίνονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα δεν θα κατέγραφαν τέτοιες επιδόσεις χωρίς το πρόγραμμα αγοράς τίτλων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Pandemic Emergency Purchase Programme. Οι πακτωλοί ρευστότητας που διοχετεύθηκαν στην πιστωτική οικονομία επέτρεψαν την πτώση των επιτοκίων για όλα τα ομόλογα. Μαζί με αυτά ακόμη και της Ελλάδας, που συνεχίζει να καταγράφει θλιβερές επιδόσεις σε όλα τα θεμελιώδη μεγέθη, όπως το έλλειμμα και το δημόσιο χρέος… 

Το πρωτογενές έλλειμμα για το τρέχον έτος αναμένεται να φτάσει το 7,1% του ΑΕΠ, στο πλαίσιο των αποφάσεων για παράταση της ισχύος της γενικής ρήτρας διαφυγής από το δρακόντειο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης ακόμη και για το 2022 οπότε το έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί στο 0,5% του ΑΕΠ. 

Ελάχιστη θα είναι η μείωση του ονομαστικού ύψους του δημόσιου χρέους κατά την περίοδο αναφοράς του Μεσοπρόθεσμου. Από 350 δισ. ευρώ το 2022 αναμένεται να μειωθεί το 2025 στα 340,4 δισ. ευρώ. Η μείωσή του ωστόσο ως ποσοστό του ΑΕΠ θα είναι μεγαλύτερη λόγω των υπερφίαλων στόχων αύξησης του ΑΕΠ που συμπεριλαμβάνονται στο Μεσοπρόθεσμο. Έτσι, από 189,5% του ΑΕΠ το 2022 εκτιμάται ότι θα φτάσει το 156,9% το 2025. Στόχος ανέφικτος, αλλά ως γνωστό ανέκαθεν αυτοί οι στόχοι απέκλιναν από την πραγματικότητα…

Η πανδημία του κορονοϊού ενισχύει, δεν αποδυναμώνει το μικρόβιο του νεοφιλελευθερισμού

Τα ύστερα του κόσμου! Η Γερμανία, αρχιτέκτονας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μεγάλος ωφελημένος της ευρωζώνης, που δεν δίστασε να κλείσει τα σύνορα της στις εξαγωγές φαρμακευτικού υλικού, απαιτεί από την Ιταλία να υπογράψει μνημόνιο αν θέλει να πάρει έκτακτο δάνειο από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας! Η είδηση που αποδίδεται σε γερμανούς αξιωματούχους μεταφέρθηκε από το Bloomberg και προδιαγράφει με ισχυρή βεβαιότητα το κλίμα που θα επικρατήσει στο Eurogroup, το οποίο συνέρχεται το απόγευμα της Τρίτης 24ης Μαρτίου, μέσω τηλεδιάσκεψης. Οι όροι που θα τεθούν στην Ιταλία θα είναι οι ελάχιστοι  όπως μεταφέρει το διεθνές πρακτορείο, δεν παύουν να είναι όμως όροι!

Το επιχείρημα της γερμανικής πλευράς είναι ότι η Ιταλία (με 63.927 κρούσματα και 6.077 νεκρούς μέχρι στιγμής, κατά το Johns Hopkins) «έπασχε» πολύ καιρό πριν ξεσπάσει η πανδημία του κορονοϊού και «εκδήλωνε αλλεργίες» στις απαραίτητες, κατά τους νεοφιλελεύθερους, μεταρρυθμίσεις. Μάρτυρας, το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος της ύψους 132,2%, βάσει της Eurostat.

Μια κόμη επίδειξη κυνισμού έκανε ο γερμανός υπουργός Οικονομικών Πίτερ Αλτμάιερ κόβοντας κάθε συζήτηση για την έκδοση ευρωομολόγων ή κορονο-ομολόγων, χαρακτηρίζοντας τη συζήτηση ως «διαμάχη φάντασμα». Στην πράξη τόνισε ότι η συζήτηση για την ευρωπαϊκή εγγύηση σε εθνικές εκδόσεις χρέους που θα στηρίξουν τους κρατικούς προϋπολογισμούς έχει κλείσει από το 2012, όταν πρώτος ο τότε πρόεδρος της Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, έθεσε την πρόταση… Στη συνέχεια την πρόταση του Γιουνκέρ επανέλαβαν κι άλλοι πολιτικοί, όπως ο Γ. Βαρουφάκης, εμφανίζοντάς την μάλιστα ως ριζοσπαστικό μέτρο…

Η άτεγκτη στάση της Γερμανίας που συνεπικουρείται από την Ολλανδία εναντίον της Ιταλίας που έχει στο πλάι της την Ισπανία και τη Γαλλία, μας υπενθυμίσει ότι ποτέ δεν έκλεισε το χάσμα μεταξύ κέντρου κα περιφέρειας στην ευρωζώνη. Κυρίως όμως μας υπενθυμίζει πόσο ανθεκτικό είναι το μικρόβιο του νεοφιλελευθερισμού, που αποδεικνύεται πολύ πιο επικίνδυνο ακόμη και από τον ιό του κορονοϊού.

Τα έκτακτα δε μέτρα παροχής ρευστότητας, που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής σε ΗΠΑ και Ευρώπη, δεν αναιρούν την πολιτική των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών και των αιματηρών περικοπών! Παρότι εκλήφθηκαν και χαιρετίστηκαν κυρίως στον Τύπο ως ακύρωση της παγιωμένης πολιτικής λιτότητας ειδικά στην Ευρώπη ελήφθησαν στο πλαίσιο κι όχι σε αντιπαράθεση με το Σύμφωνο Σταθερότητας! Συγκεκριμένα, με βάση την απόφαση των υπουργών ενεργοποιήθηκε η Ρήτρα Γενικής Απόδρασης (General Escape Clause), που επέτρεψε ακόμη και την δημιουργία δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Στην ίδια απόφαση αναφέρεται ρητώς ότι «Οι υπουργοί παραμένουν πλήρως δεσμευμένοι στο σεβασμό του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης». Το «διάλλειμα» επομένως που εξασφάλισαν οι υπουργοί της ΕΕ μπορεί να φέρνει στην επιφάνεια τον καταστροφικό χαρακτήρα του Συμφώνου, ωστόσο δεν τον ακυρώνει. Ίσα – ίσα εξασφαλίζει την συνέχιση της λειτουργίας του όταν, με το καλό, τερματιστούν οι σημερινές συνθήκες έκτακτης ανάγκης…

Ας μην ξεχνούμε άλλωστε ότι στο σημερινό χρηματοοικονομικό περιβάλλον όπου οι δανειακές ανάγκες κάθε κράτους επαφίενται στη διάθεση των αγορών, που θα δανειοδοτήσουν τα ελλείμματα, δεν αρκεί η θέληση για την δημοσιονομική επέκταση και την δημιουργία ελλειμμάτων. Όπως ακριβώς ένα σχέδιο κατά της λιτότητας έπρεπε να συνοδεύεται από την έξοδο από το ευρώ επί Μνημονίων, έτσι και τώρα ένα σχέδιο γενναίας δημοσιονομικής επέκτασης οφείλει να συνοδεύεται από διάθεση σύγκρουσης με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και εξόδου από το Σύμφωνο Σταθερότητας σε σημείου έκδοσης εθνικού νομίσματος…

Και τα ίδια ωστόσο τα μέτρα που ανακοινώθηκαν είναι αμφίβολης αποτελεσματικότητας, παρότι συνοδεύονται από πακτωλούς δισεκατομμυρίων που μες στην ανομοιομορφία τους αντιστοιχούν σε αδρές γραμμές στο 10 ως 20% του κάθε εθνικού ΑΕΠ (Ιταλία, 25 δισ. ευρώ, Γαλλία 345 δισ., Ισπανία 200 δισ., Πορτογαλία 9,2 δισ., Ελλάδα 10 δισ. Αγγλία 330 δισ. λίρες, κοκ.)! Η κρίση του 2008 ωστόσο μας έχει διδάξει μετά από κάθε ανακοίνωση για «πόσα» χρήματα εκταμιεύονται να ρωτάμε και «που» θα πάνε. Κι η απάντηση είναι η συνήθης: στις τράπεζες! Το μεγαλύτερο μέρος των χρηματοδοτήσεων που εξήγγειλε κάθε κυβέρνηση κι όλο σχεδόν το πακέτο του Pandemic Emergency Purchase Programme που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, συνολικού ύψους 750 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους (επιπλέον των αγορών αξίας 120 δισ. ευρώ που αποφασίστηκε στις 12 Μαρτίου) θα καταλήξει στις τράπεζες και τις αγορές. Έστω μέσω εγγυήσεων! Δεν προβλέπονται άμεσες ενισχύσεις, ούτε δημοσιονομική επέκταση, πέραν των αναγκαίων για να αντιμετωπιστεί η τρέχουσα ύφεση, που πιθανότατα θα ξεπεράσει σε βάθος ακόμη κι εκείνη την 2008, όπως ανακοίνωσε η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κ. Γκεοργκίεβα. Οι δε άμεσες ενισχύσεις στους εργαζόμενους που θα χάσουν τη δουλειά τους (πχ τα 800 ευρώ στην Ελλάδα) δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα προσωρινό δίχτυ ασφαλείας, με ημερομηνία λήξης.

Από την άλλη, το άνοιγμα των σούπερ μάρκετ τις Κυριακές και η επαναφορά του χουντικού νόμου της πολιτικής επιστράτευσης των απεργών θα παραμείνουν, μαζί με την ανεργία που θα επιστρέψει στα επίπεδα της κυβέρνησης Σαμαρά, στο 27%. Αρκεί να αναλογιστούμε τον αριθμό των εργαζομένων που απασχολούνται στους κλάδους οι οποίοι θα υποστούν συντριπτικό πλήγμα ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο που η πανδημία του κορονοϊού τελειώσει σύντομα. Με βάση την ΕΛΣΤΑΤ και μιλώντας για το 2018, 266.227 εργαζόμενοι στις δραστηριότητες υπηρεσιών εστίασης, 95.500 στα καταλύματα, 32.175 στις πλωτές μεταφορές, 14.136 δραστηριότητες ταξιδιωτικών πρακτορείων, οργανωμένων ταξιδιών, κ.α. Σύνολο: Περισσότεροι από 400.000 εργαζόμενοι! Στην ίδια δραματική θέση με τους περισσότερους από αυτούς τους εργαζόμενους που θα χάσουν τη δουλειά τους θα βρεθούν επίσης δεκάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες που αποτελούν σε σταθερή βάση το αμορτισέρ μεταξύ της εργασίας και των μεσαίων στρωμάτων. Για όλους αυτούς ο «συμπονετικός καπιταλισμός» των δωρεών δεν θα έχει τίποτε να προσφέρει…

Μέχρι στιγμής οι αντιδράσεις των λαών απέναντι στην πρωτοφανή απειλή που δέχονται για την ίδια τη ζωή τους λόγω των πολιτικών λιτότητας, είναι αναντίστοιχη της πραγματικότητας. Η ανοχή που απολαμβάνουν οι ευρωπαϊκές ηγεσίες που ευθύνονται για την μόνιμη υποχρηματοδότηση και την ιδιωτικοποίηση του συστήματος υγείας δεν θα διαρκέσει για πολύ. Ερμηνεύεται ωστόσο στη βάση του μουδιάσματος που προκάλεσε η πανδημία σαν μια νέα «θεραπεία σοκ» και της επίδειξης ευαισθησίας των ευρωπαίων ηγετών. Όσο ωστόσο θα ξεπερνιέται το σοκ της κρίσης και θα επιστρέφουμε στην «κανονικότητα» του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, δηλαδή των ελλείψεων στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και των ΣΔΙΤ στην υγεία θα απαιτηθούν εξηγήσεις για τους χιλιάδες νεκρούς σε αυτό το μαζικό εκ προμελέτης έγκλημα. Ας ελπίσουμε η αφύπνιση των λαών μετά από αυτές τις εκατόμβες να ακυρώσει την επιστροφή στην …κανονικότητα της φτωχοποίησης κα της λιτότητας…

Προϋπολογισμός συνέχισης της λιτότητας

Προϋπολογισμός παράτασης των πολιτικών περικοπών και φτωχοποίησης της κοινωνίας είναι αυτός που δόθηκε στη δημοσιότητα υπό την μορφή προσχεδίου τη Δευτέρα 7  Οκτωβρίου, παίρνοντας το δρόμο για να κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η κρίσιμη ημερομηνία για την έγκρισή του είναι η 20η Νοεμβρίου οπότε οπότε οι Βρυξέλλες θα δώσουν στη δημοσιότητα το δικό της πόρισμα που θα εξεταστεί στο Eurogroup της 4ης Δεκεμβρίου.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η κυβέρνηση το Κυριάκου Μητσοτάκη επιχείρησε να διασκεδάσει τις αρνητικές εντυπώσεις που προκαλεί η νεοφιλελεύθερη πολιτική της προβάλλοντας την μείωση των φόρων, που πράγματι περιλαμβάνει το νομοσχέδιο. Από την άλλη όμως οι φόροι που στις εξαγγελίες μειώνονται, στον προϋπολογισμό αυξάνονται. Με βάση όσα προβλέπει το σενάριο βάσης του προϋπολογισμού από 51.023 εκ. ευρώ που εκτιμάται ότι θα συγκεντρωθούν το 2019 (και 51.296 το 2018) από κάθε μορφή φορολογίας, το 2020 αναμένεται να συγκεντρωθούν 51.625 εκ. ευρώ. Δηλαδή τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται κατά 622 εκ. ευρώ. Δεν το λες και μείωση…

Η κυβέρνηση σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις υπερηφανεύεται για την  μείωση του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων από το 28% στο 24% και της φορολογίας διανεμόμενων κερδών από το 10% στο 5%. Η μείωση της φορολογίας στα διανεμόμενα κέρδη ξεκίνησε από τον ΣΥΡΙΖΑ όταν τον Ιούνιο μείωσε τη φορολογία από το 15% στο 10%. Ήταν μάλιστα τέτοια η σπουδή της προηγούμενης κυβέρνησης να αυξήσει τα κέρδη της ολιγαρχίας που είχε προβλεφθεί ότι σε περίπτωση που μέχρι την ψήφιση του σχετικού νόμου (4603/2019) είχε παρακρατηθεί φόρος με συντελεστή 15%, αντί του 10%, ο επιπλέον φόρος 5% θα επιστρεφόταν ως αχρεωστήτως καταβληθείς. Επί της ουσίας πρόκειται για δωράκι στην οικονομική ελίτ, μιας και πρόκειται για ένα εκείνο το μερίδιο των κερδών που δεν γίνεται επενδύσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και να επιφέρουν μεγέθυνση της οικονομίας. Είναι εκείνο το μερίδιο των κερδών που τροφοδοτεί την προσωπική κατανάλωση των μετόχων. Μένοντας στο επίπεδο των επιχειρήσεων, η κυβέρνηση αν ήθελε πράγματι να μειώσει τα φορολογικά βάρη θα έπρεπε να ξεκινήσει την ελάφρυνση από δύο μορφές φορολογίας που ισοδυναμούν με κεφαλικό φόρο κι είναι η επιτομή της άδικης φορολογίας καθώς δεν έχουν καμία αναλογικότητα, επιβάλλεται δηλαδή ανεξαρτήτως ύψος εσόδων με αποτέλεσμα να επιβαρύνει υπέρμετρα τις χαμηλότερες κλίμακες εσόδων: είναι ο φόρος επιτηδεύματος και η εισφορά αλληλεγγύης. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη όμως, όπως κι όλες οι προηγούμενες, θεωρούν τους εκατοντάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους και τις μικρές επιχειρήσεις ως πηγή της φοροδιαφυγής και συνεχίζουν να επιβάλουν αυτή την φορολογία ως μια μορφή περιορισμού της φοροδιαφυγής τους. Κουβέντα φυσικά δεν έγινε και για την  μείωση της προκαταβολής φόρου που η κυβέρνηση είχε υποσχεθεί να μειώσει από το 100% στο 50%.

Σε ό,τι αφορά τα φυσικά πρόσωπα η κυβέρνηση εισάγει ένα νέο φορολογικό συντελεστή στο ύψος του 9% για εισοδήματα μέχρι 10.000 ευρώ (από 22% που ήταν μέχρι σήμερα για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ) κι αυξάνει το αφορολόγητο για κάθε παιδί. Επίσης, από 1η Ιανουαρίου 2020 κάθε οικογένεια θα λαβαίνει επίδομα ύψους 2.000 ευρώ για κάθε νεογέννητο παιδί, ενώ στα είδη βρεφικής ηλικίας και στα κράνη ασφαλείας των μοτοσικλετιστών ο ΦΠΑ μειώνεται στο  13%. Το κόστος των παραπάνω μέτρων (κι άλλων μαζί όπως η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές για 3 έτη) ανέρχεται σε 1,2 δισ. ευρώ.

Από την άλλη τα μέτρα ενίσχυσης των εσόδων υπερβαίνουν κατά πολύ τις μειώσεις και ανέρχονται στα 1,9 δισ. ευρώ.

Πηγή : Επίκαιρα