Νόμος και τάξη …αλά καρτ

Πολύ πριν κερδίσει τις εκλογές η Νέα Δημοκρατία κατέστησε σαφές ότι θα κυβερνήσει με το «δόγμα του νόμου και της τάξης». Οι σπονδές στο φιλελευθερισμό και τα ατομικά (έστω) δικαιώματα εξ αρχής δηλώθηκε ότι μπορούν να περιμένουν μπροστά στη προτεραιότητα που έχει το κλείσιμο του ματιού στα πιο συντηρητικά αντανακλαστικά της κοινωνίας. Τον ίδιο δρόμο επέλεξε κι ο Τραμπ και πολύ πριν αυτόν ο Νικολά Σαρκοζύ στη Γαλλία κι ο Ρούντολφ Τζουλιάνι στη Νέα Υόρκη. Σε όλες τις περιπτώσεις μπορεί το έγκλημα, που από την εποχή των Αθλίων αποτέλεσμα της φτώχειας ήταν κι όχι της έλλειψης  αστυνόμευσης, να μην καταπολεμήθηκε το κράτος εν τούτοις έδειξε ποιος είναι ο εσωτερικός εχθρός κι η απειλή.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Αποκορύφωμα, μέχρι τώρα, της αστυνομικής – κατασταλτικής λογικής  που διέπει την άποψη της νέας κυβέρνησης του Κ. Μητσοτάκη είναι η μεταβίβαση στο υπουργείο που κατ’ ευφημισμό αποκαλείται Προστασίας του Πολίτη της Μεταναστευτικής Πολιτικής και του σωφρονισμού. Πρόκειται για πισωγύρισμα, καθώς η λογική που διαπερνά αυτές τις επιλογές είναι ότι η μεν μεταναστευτική πολιτική δεν είναι θέμα ενσωμάτωσης, ένταξης και δικαιωμάτων αλλά θέμα καταστολής. Η δε σωφρονιστική πολιτική είναι θέμα καταστολής και τιμωρίας, επίδειξης κι εφαρμογής βίας απέναντι στους κρατούμενους κι ας φωνάζουν οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι για ελλείψεις προσωπικού και υποδομών.

Η παλαιοδεξιάς κοπής λογική της Νέας Δημοκρατίας ωστόσο αποδεικνύεται εξαιρετικά επιλεκτική, μιας και η ρομφαία του νόμου και της τάξης δεν σείεται εξ ίσου εναντίον δικαίων και αδίκων. Προς επίρρωση οι υποσχέσεις της κυβέρνησης προς τον όμιλο Λάτση και τους χρυσοθήρες της Χαλκιδικής. Αν η κυβέρνηση του Κυρ. Μητσοτάκη ήταν τόσο προσκολλημένη στο νόμο όσο δηλώνει όταν εξαγγέλλει ότι θα καταργήσει το «άβατο των Εξαρχείων», ή ότι θα αλλάξει το νόμο για το άσυλο παραβλέποντας ότι με βάση τον τελευταίο νόμο του ΣΥΡΙΖΑ επιτρέπεται αυτεπαγγέλτως η επέμβαση δημόσιας δύναμης σε χώρους των ΑΕΙ, τότε θα έπρεπε να δείξει την ίδια πυγμή και απέναντι στους περίφημους επενδυτές αναγκάζοντάς τους να σεβαστούν και να υπακούσουν στο νόμο που προστατεύει την αρχαιολογική κληρονομιά και το περιβάλλον. Κατόπιν και της έκδοσης της Κοινής Υπουργικής Απόφασης που ακολούθησε τη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου αυτό που θα περιμέναμε θα ήταν η νέα κυβέρνηση να απαιτήσει από της Lamda Development να συμμορφωθεί με το νόμο. Αυτό που είδαμε, αντίθετα, ήταν την κυβέρνηση να υπόσχεται στην κατασκευαστική εταιρεία του ομίλου Λάτση, που φήμες τη φέρουν να μην έχει τα απαραίτητα κεφάλαια για να ξεκινήσει την επένδυση – εξ ου και η καθυστέρηση παρά τη στροφή 180 μοιρών που έκανε η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα, ότι θα αλλάξει το νόμο! Στην πράξη θα κόψει και θα ράψει τη νομοθεσία στα μέτρα των επενδυτών, με αποτέλεσμα τα αρχαία μνημεία κατά πάσα πιθανότητα να μπαζωθούν.

Μόνο που αυτή η αντίληψη και η πρακτική, «νόμος είναι η ασυδοσία των επενδυτών» δεν κομίζει τίποτε καινούργιο. Αντιγράφει τη δουλικότητα με την οποία αντιμετωπίζουν τους επενδυτές κάτι τριτοκοσμικές μπανανίες, που με την ενδοτικότητά τους στο τέλος αν κάτι καταφέρνουν να αναπαράγουν είναι τη θλιβερή τους θέση στην παγκόσμια κατάταξη των επενδύσεων.

Πηγή : KontraNews

Καν’ το όπως ο …Λάτσης (Unfollow, Δεκέμβριος 2014)

LatsisΤα Ελληνικά Πετρέλαια, η Εθνική Τράπεζα, το Mall και το πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού εκ πρώτης όψης δεν έχουν τίποτε κοινό. Ξύνοντας λίγο κάτω απ’ την επιφάνεια εύκολα ξεχωρίζει η άλλοτε διακριτική (λιγότερο στην Εθνική Τράπεζα και περισσότερο στα ΕΛΠΕ) κι άλλοτε σαρωτική (Mall, Ελληνικό) παρουσία του ομίλου Λάτση. Εκείνο όμως που διαπερνάει ως κόκκινη κλωστή και τις τέσσερις περιπτώσεις είναι οι σχεδόν πανομοιότυπες μεθοδεύσεις που επιστράτευσε ο θηριώδης, πολυεθνικός όμιλος για να ολοκληρώσει τις συγκεκριμένες επιχειρηματικές συμφωνίες. Στη συμφωνία δε εξαγοράς του Ελληνικού από το ΤΑΙΠΕΔ αξιοποιήθηκε όλη η τεχνογνωσία που είχε συγκεντρώσει ο όμιλος από την στενή διαπλοκή του με το ελληνικό δημόσιο την τελευταία δεκαετία. Οι πρακτικές του ομίλου Λάτση, που ευνοήθηκε όσο κανένας άλλος από το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων δημόσιας περιουσίας όπως ξεκίνησε από την εποχή της «ισχυρής Ελλάδας» του Κ. Σημίτη και κορυφώθηκε τα πέτρινα μνημονιακά χρόνια, θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν και σε ένα εγχειρίδιο με οδηγίες προς υποψήφιους επιχειρηματίες και τίτλο «Κάν’ το όπως ο Λάτσης». Ας δούμε λοιπόν κεφάλαιο – κεφάλαιο κατ’ αντιστοιχία ισάριθμων κανόνων πώς θριαμβεύει η ιδιωτική πρωτοβουλία, γράφοντας νέες και λαμπρές σελίδες στη τέχνη του επιχειρείν, οικειοποιούμενη όμως την δημόσια περιουσία…

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Κεφάλαιο Πρώτο: Φτιάξε τον διαγωνισμό στα μέτρα σου. Οι όροι υπό τους οποίους δραστηριοποιήθηκε στο Mall και φιλοδοξεί να λειτουργήσει στο Ελληνικό ο Λάτσης διαφέρουν ουσιωδώς από τους όρους του διαγωνισμού υπό τους οποίους οι υπόλοιποι συμμετέχοντες κατέθεσαν την προσφορά τους. Περιττό να ειπωθεί ότι η αλλαγή ήταν προς όφελος του Λάτση. Να θυμίσουμε τα γεγονότα: Πριν στεγνώσει το μελάνι με το οποίο η Lamda Development ανακηρύχθηκε σε νικητή του διαγωνισμού του Δήμου Αμαρουσίου (ένα μόλις μήνα μετά την προκήρυξή του, το Φεβρουάριο του 2002) προσφέροντας 129 εκ. ευρώ, σε νομοσχέδιο που αφορούσε τα …υδατορέματα η Βάσω Παπανδρέου παραχώνει τροπολογία που αλλάζει τον συντελεστή δόμησης από το 1 στο 2 για τα 43 στρέμματα του εμπορικού κέντρου. Με επιπλέον μεθοδεύσεις η οικοδομήσιμη έκταση από 23.000 τ.μ. ανέρχεται στα 85.000 τ.μ.! Εξανέστη μέχρι κι ο Κ. Μητσοτάκης στη Βουλή με όσα παρασκηνιακά διαδραματίζονταν δηλώνοντας: «Όλα γίνονται εκ του πονηρού και καλύπτουν σκανδαλώδη συμφέροντα». Υπ’ αυτούς τους (νέους) όρους η επιλογή της Lamda να προτείνει τέτοιο ποσό φαίνεται απόλυτα δικαιολογημένη. Όσο για την ολλανδική εταιρεία, φαβορί μέχρι πρότινος, που έμεινε εκτός παιχνιδιού προφανώς αν ήξερε ότι θα άλλαζε ο συντελεστής δόμησης θα κατέθετε πολύ υψηλότερη προσφορά, στα επίπεδα της Lamda. Που να ‘ξερε όμως…

Το ίδιο έργο επαναλήφθηκε και στο Ελληνικό με τις αλλαγές στους όρους να αφορούν τις πωλούμενες μετοχές, τα κέρδη του δημοσίου επί των μελλοντικών αποδόσεων, την συμπερίληψη άδειας καζίνου και την άρση του όρου ότι αποκλειστικός χρηματοδότης της επένδυσης είναι η Lamda. Η απόφαση του Ζ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι αποκαλυπτική. Παραβλέποντας τα επουσιώδη: «Κατά παράβαση των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και του ανταγωνισμού οι όροι της πρόσκλησης υποβολής εκδήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στον διαγωνισμό τροποποιήθηκαν στην δεύτερη φάση του διαγωνισμού. Οι επίμαχες τροποποιήσεις μετέβαλαν ουσιωδώς εκ των υστέρων και σε στάδιο της ελεγχόμενης διαδικασίας κατά το οποίο δεν ήταν δυνατή η υποβολή νέων προσφορών από μη προεπιλεγέντες ενδιαφερόμενους επενδυτές».

Η συνταγή της επιτυχίας λοιπόν έχει ως βασικό συστατικό δυσχερείς αρχικά όρους που αποθαρρύνουν αν δεν απομακρύνουν τους ανταγωνιστές. Κι όταν έχουν φύγει οι θλιμμένοι απ’ τη γιορτή μας, τότε ξεκινάει το πάρτι με την κατάλληλη μουσική…

Κεφάλαιο Δεύτερο: Ποιος νοιάζεται για τις αποφάσεις; Τόσο στο Ελληνικό όσο και στο Mall αποφάσεις Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν μπήκαν εμπόδιο στον Λάτση, που απερίσπαστος εφάρμοζε το αρχικό του σχέδιο. Μεταξύ πολλών άλλων παραδειγμάτων: η ανέγερση του μεγαλύτερου αυθαίρετου των Βαλκανίων διακόπηκε προσωρινά με απόφαση (υπ. αρ. 1528/2003) του Συμβουλίου της Επικρατείας που ανέφερε ότι παραβιάζεται το άρθρο 24 του Συντάγματος κι επιβαρύνεται ανεπανόρθωτα το περιβάλλον. …Ωσάν να μην υπήρξε! Την ίδια αυθαιρεσία διαπιστώσαμε και στο Ελληνικό με το ΤΑΙΠΕΔ να γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του το Ελεγκτικό Συνέδριο καθώς υπέγραψε με την Lamda σχέδιο σύμβασης πριν καν κατατεθεί κι εκδικαστεί η προσφυγή της Περιφέρειας Αττικής στην ολομέλεια του Ελεγκτικού κι επίσης πριν καν δοθεί στη δημοσιότητα το σκεπτικό του Στ’ Τμήματος που ανακάλεσε την απόφαση του Ζ’ Κλιμακίου με την οποία πάγωνε το έργο.

Κεφάλαιο Τρίτο: Όλα με το νόμο για να χουμε το κεφάλι μας ήσυχο. Η απόφαση του ΣτΕ για το Μαρούσι δεν στάθηκε εμπόδιο στον Βαγγέλη Βενιζέλο, καθώς δικής του έμπνευσης ήταν ο νόμος 3207/2003 περί ολυμπιακής προετοιμασίας που νομιμοποίησε το έκτρωμα του Λάτση, μειώνοντας τον συντελεστή δόμησης από το 2 στο 1,9%, αυξάνοντας ωστόσο την οικοδομήσιμη επιφάνεια στα 121.000 τ.μ. Το μεγαλύτερο επίτευγμά του όμως ήταν ότι η οικοδομική άδεια πήρε τη μορφή νόμου καθιστώντας αχρείαστες τις υπουργικές αποφάσεις και, το σημαντικότερο, αποτρέποντας την δυνατότητα προσφυγών των πολιτών. Το ίδιο θα γίνει και στο Ελληνικό, με το νόμο να θωρακίζει την επαίσχυντη κι αποικιοκρατική συμφωνία, δυσκολεύοντας σε βαθμό απαγόρευσης κάθε σκέψη και διαδικασία νομικής προσβολής και αμφισβήτησης.

Κεφάλαιο Τέταρτο: Άσε το κράτος να βγάλει το φίδι απ’ την τρύπα. Ως γνωστό το κράτος, που πρωτοεμφανίζεται επί Σοβιετικής Ένωσης είναι διαπρύσιος εχθρός της επιχειρηματικότητας και φανατικός πολέμιος του κέρδους. Αυτός ο γενικός κανόνας έχει μερικές …μικρές εξαιρέσεις. Για παράδειγμα, το Mall χτίστηκε σε 43 στρέμματα που είχε απαλλοτριώσει ο Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας για να κατασκευάσει εργατικές κατοικίες. Στο ενδιάμεσο η έκταση παραχωρήθηκε στο Δήμο Αμαρουσίου κι αυτός, επί δημαρχίας Π. Τζανίκου σε ένα κρεσέντο γενναιοδωρίας την παραχώρησε στην Lamda. Ο ΟΕΚ εν τω μεταξύ έμεινε με τα πλάνα ανέγερσης εργατικών κατοικιών …στο χέρι. Πάλι καλά μπορεί να πει κανείς γιατί το ελληνικό δημόσιο πολύ πιθανά θα μείνει με μερικές δεκάδες εκατομμύρια στο χέρι ως χρέος από την εκχώρηση του Ελληνικού στον Λάτση, καθώς έχει αναλάβει το κόστος των συμπληρωματικών έργων υποδομής και των έργων μεταφοράς υπαρχόντων εγκαταστάσεων, που η συνολική τους αξία ενδέχεται να ξεπεράσει ακόμη και τα 915 εκ. που θα εισπράξει το Δημόσιο την επόμενη δεκαετία.

Κεφάλαιο Πέμπτο: Αγάπα την Παρασκευή. Η τελευταία εργάσιμη μέρα της εβδομάδας επιλέγηκε τόσο για την ανακοίνωση της συγχώνευσης της Πετρόλα με τα Ελληνικά Πετρέλαια (30 Μαΐου 2003) από τους υπουργούς Ν. Χριστοδουλάκη και Ά. Τσοχατζόπουλο, όσο κι από το ΤΑΙΠΕΔ στις 14 Νοεμβρίου 2014 για την υπογραφή της σύμβασης με την Lamda Development για την εκχώρηση του Ελληνικού. Το ότι δεν είχε περάσει ακόμη καν το 15νθήμερο που δίνει ο νόμος για ενστάσεις στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου και πολύ περισσότερο ο χρόνος που απαιτείται ώστε αυτές να εξεταστούν και να τελεσιδικήσουν κρίθηκε ήσσονος σημασίας. Πάντα προέχει η ανάγκη δημιουργίας τετελεσμένων στην κοινωνία και τα Μέσα Ενημέρωσης, δεδομένης της αντικειμενικής δυσκολίας που έχουν να αντιδράσουν, ακόμη κι εκείνα που το επιθυμούν.

Κεφάλαιο Έκτο: Βάλε τους ανθρώπους σου στις κατάλληλες θέσεις. Η έκβαση του «διαγωνισμού» για το Ελληνικό θα ήταν άγνωστη αν το ΤΑΙΠΕΔ δεν είχε έγκαιρα, από την ίδρυσή του δηλαδή τον Ιούνιο του 2011, στελεχωθεί με στελέχη της Eurobank, της τράπεζας του Λάτση. Η περίπτωση του Κ. Μητρόπουλου, προέδρου του ΤΑΙΠΕΔ κι εκτελεστικού προέδρου της Eurobank είναι η πιο χαρακτηριστική όχι όμως κι η μοναδική περίπτωση. Εξ ίσου καθοριστική είναι κι η επιλογή των προσώπων που βρίσκονται στην διοίκηση των ΕΛΠΕ που όλως τυχαία στην μια θητεία τους εκπροσωπούν τα συμφέροντα του ομίλου Λάτση και στην άλλη τα συμφέροντα του δημοσίου. Εξέχουσα θέση στη μακρά κι απαστράπτουσα χορεία των «ανθρώπων του Λάτση» έχει κι ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν, Μανουέλ Μπαρόζο, που είχε προ δεκαετίας παραθερίσει στην πολυτελή θαλαμηγό του.

Κεφάλαιο Έβδομο: Άλλαξε πλοίο την στιγμή που πρέπει. Η Petrola διετέλεσε επί δεκαετίες αν όχι ναυαρχίδα του ομίλου Λάτση τουλάχιστον μια από τις σημαντικές οικονομικά κι εμβληματικές συμβολικά επενδύσεις του. Η δε Eurobank λειτουργώντας ως συνδετικός κρίκος μεταξύ των τραπεζικών δραστηριοτήτων του ομίλου στην Ευρώπη και των επενδύσεων του στην Ελλάδα συνέβαλε καταλυτικά στην ανάπτυξη του ομίλου. Όπως συμβαίνει όμως και στις ανθρώπινες σχέσεις, έτσι και στις επενδύσεις το κρίσιμο είναι να επιλέγεις έγκαιρα το πότε θα φύγεις. Πριν οι ειδυλλιακές στιγμές μετατραπούν σε χρόνιο ζόφο. Η στιγμή αυτή για την Petrola σήμανε όταν οι εγκαταστάσεις της αποδεικνύονταν εμφανώς πεπαλαιωμένες απαιτώντας πακτωλούς ρευστού για να ανταγωνιστούν τα δημόσια ΕΛΠΕ και την Motor Oil του Βαρδινογιάννη. Για την Eurobank όταν άρχιζε ο βασιλιάς να φαίνεται γυμνός κι ο συνδετικός κρίκος να γίνεται βαρίδι, απειλώντας με ναυάγια. Και στις δύο περιπτώσεις, κατ’ εφαρμογή της εξαίρεσης που προαναφέραμε στον τέταρτο κανόνα – κεφάλαιο του μικρού μας εγχειριδίου, την παρτίδα έσωσε το δημόσιο, με την ευρεία του έννοια, καθώς μια ανταλλαγή μετοχών με τα ΕΛΠΕ και την Εθνική αντίστοιχα, υπό σκανδαλωδώς ευνοϊκούς όρους, έφερε τον Λάτση να ελέγχει επί της ουσίας τα ΕΛΠΕ και να είναι μέτοχος στην Εθνική.

«Καν’ το όπως ο Λάτσης» λοιπόν. Για όποιον φυσικά μπορεί. Οι υπόλοιποι πληρώνουν για τον Λάτση…

Με 70% έκπτωση χαρίστηκε το Ελληνικό στον Λάτση (Επίκαιρα 6-12/11/2014)

ellinikoΌχι 915 εκ. ευρώ, όπως συμφώνησε να πουλήσει την έκταση του Ελληνικού στον Λάτση το ΤΑΙΠΕΔ, αλλά σε 3 δισ. ευρώ υπολογίζει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας την αξία του «καλύτερου οικοπέδου της Ευρώπης», όπως επανειλημμένως έχει χαρακτηριστεί η προς πώληση έκταση! Μείωση 70%, ούτε να έκλεινε το ελληνικό δημόσιο δεν θα έδινε τέτοια έκπτωση! Η οικονομικοτεχνική μελέτη του ΤΕΕ, που παρουσιάστηκε σε δημόσια εκδήλωση την Πέμπτη 31 Οκτωβρίου, αποτέλεσε μια νέα δικαίωση των κατοίκων των νοτίων προαστίων και όλων όσων αγωνίζονται ενάντια στο ξεπούλημα του Ελληνικού και τη δημόσιας περιουσίας.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Η προηγούμενη δικαίωση είχε έρθει από το Ζ’ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που αποφάσισε (με ημερομηνία 10 Σεπτεμβρίου 2014) ότι η σύμβαση παραχώρησης για 99 χρόνια παραβιάζει βασικές αρχές διαφάνειας, ίσης μεταχείρισης και υγιούς ανταγωνισμού. Η συγκεκριμένη απόφαση βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με το περί δικαίου αίσθημα της ελληνικής κοινωνίας, καθώς εξ αρχής η συμφωνία με την Lamda Development του ομίλου Λάτση είχε χαρακτηριστεί σκανδαλώδης. Να αναφερθεί μόνο πως στους όρους της προβλέπεται ότι από τα 915 εκ. ευρώ, μόνο τα 300 θα καταβληθούν την ημερομηνία μεταβίβασης μετοχών. Για τα υπόλοιπα προβλέπεται: τα 45 εκ. θα καταβληθούν την τρίτη επέτειο της μεταβίβασης των μετοχών, τα 45 εκ. την τέταρτη, τα 45 εκ. την πέμπτη, τα 40 εκ. την έκτη, τα 220 εκ. την έβδομη και τα 220 εκ. την δέκατη επέτειο. Ζήσε Μάη μου… Να τονιστούν επίσης ορισμένα ακόμη από τα πολλά παράδοξα που συνοδεύουν την συμφωνία του ΤΑΙΠΕΔ με τον όμιλο Λάτση: Πρώτο, η συμφωνία πώλησης των 6.204 στρεμμάτων και της παράλιας ζώνης μήκους 3,5 χλμ., παραμένει μυστική. Ούτε οι βουλευτές δεν την έχουν δει, που σημαίνει ότι την εποχή των Μνημονίων ακόμη κι ο τελευταίος λιμοκοντόρος λογιστάκος με ύφος εκατό καρδιναλίων που στελεχώνει το ΤΑΙΠΕΔ έχει περισσότερες εξουσίες από τους εκλεγμένους βουλευτές! Μα τα στελέχη του ΤΑΙΠΕΔ ακόμη και την περιουσία που τους κληροδότησαν οι γονείς τους να έβγαζαν στο σφυρί με περισσότερη διαφάνεια θα λειτουργούσαν! Όλο και κάτι θα έκαναν για να δείξουν ότι ακολουθούν το νόμο. Στην περίπτωση του ΤΑΙΠΕΔ αρνούνται ακόμη και να προσποιηθούν ότι είναι σύννομοι, ούτε καν μπαίνουν στον κόπο να δείξουν ότι διαχειρίζονται την δημόσια περιουσία σύμφωνα με το νόμο και τους κανόνες του ανταγωνισμού. Ωστόσο, επιδεικνύοντας τέτοια απροθυμία να δημοσιοποιήσουν την συμφωνία με τον Λάτση εύκολα συνάγεται πως ακόμη κι ο όρος ξεπούλημα που χρησιμοποιείται για να περιγραφεί η «αξιοποίηση» του Ελληνικού θα φάνταζε επιεικής, αν μαθαίναμε ό,τι ακριβώς προβλέπει. Το δεύτερο παράδοξο είναι πως οι όροι της συμφωνίας άλλαξαν στη δεύτερη φάση του διαγωνισμού, με αποτέλεσμα η τροποποίηση των όρων πρόσκλησης υποβολής ενδιαφέροντος να είχε ως αποτέλεσμα να μην μπορέσουν να υποβάλουν νέες προσφορές όσοι είχαν αποκλειστεί. Έτσι φτάσαμε (σε μια κατάσταση όχι τόσο ανοίκεια για το ΤΑΙΠΕΔ) όπου ο Λάτσης διαγωνίστηκε με τον εαυτό του και …κάνοντας την έκπληξη, κέρδισε!

Κακής ποιότητας δημοπρατήριο το ΤΑΙΠΕΔ

Στη βάση των παραπάνω, που προφανώς είναι απειροελάχιστα απ’ όσα θα έβρισκε η δικαιοσύνη αν ποτέ περνούσε τις πόρτες του ΤΑΙΠΕΔ, πήρε την σκυτάλη το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας. Μιλώντας ο πρόεδρος του, Χρήστος Σπίρτζης, αποδοκίμασε τις πρακτικές του ΤΑΙΠΕΔ χαρακτηρίζοντάς το «ένα κακής ποιότητας δημοπρατήριο χωρίς τιμή εκκίνησης και με μία προσφορά». Στην εισήγησή του υπενθύμισε επίσης ότι «ο νόμος 4062/2012, περί “Αξιοποίησης του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού – και του Προγράμματος Ήλιος” που καθορίζει τις χωροταξικές και πολεοδομικές κατευθύνσεις ψηφίστηκε το πρώτο 15νθήμερο του Μαρτίου 2012 και δημοσιεύτηκε στις 30 Μαρτίου 2012, ενώ οι προσφορές για την εκδήλωση ενδιαφέροντος του διαγωνισμού κατατέθηκαν στις 30 Μαρτίου. Κατά τη συζήτηση του νόμου, στους διαδρόμους της Βουλής και στις συζητήσεις των Επιτροπής ακουγόταν ότι οι αναμενόμενες προσφορές θα έφταναν τα 5 δις. ευρώ. Ο νόμος προέβλεπε ότι το ελληνικό δημόσιο θα κρατήσει το 30% των μετοχών της Ελληνικό ΑΕ, ώστε να κερδίσει από τις υπεραξίες που θα αποκτούσε η Ελληνικό ΑΕ από την αξιοποίησή του. Σήμερα μεταβιβάζεται το 100% των μετοχών. Επίσης, υποβλήθηκαν 9 εκδηλώσεις ενδιαφέροντος και ο διαγωνισμός κατέληξε με μια προσφορά, όπως συνηθίζει το ΤΑΙΠΕΔ. Στο ενδιάμεσο υπήρξε μνημείο πράξεων αδιαφάνειας, με αποφάσεις για δυνατότητες τροποποίησης των όρων, του χρονοδιαγράμματος της πρόσκλησης και της διαγωνιστικής διαδικασίας. Αποκορύφωμα το δικαίωμα της λειτουργίας καζίνο, μετά την επιλογή του επενδυτή με μια προσφορά, που φαντάζομαι δεν περιλαμβάνεται στην εκτίμηση ως αξία άδειας πολύ κλειστών δραστηριοτήτων».

Μιλώντας ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Χρίστος Σπίρτζης, στα Επίκαιρα προανήγγειλε πως «θα ακολουθήσουν κι άλλες πρωτοβουλίες του Επιμελητηρίου ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας και συγκεκριμένα ενάντια στο ξεπούλημα των δικτύων της ΔΕΗ. Επίσης, τα περιφερειακά τμήματα του ΤΕΕ καταγράφουν την δημόσια περιουσία που ξεπουλιέται (σε Ρόδο, Κέρκυρα για παράδειγμα) ώστε να οργανωθεί καλύτερα η αντίδρασή μας. Ως προς το παρόν αναμένουμε την επίσημη αντίδραση του υπουργείου Οικονομικών και του ΤΑΙΠΕΔ στην μελέτη μας για το Ελληνικό…»

Να ακυρωθεί η ιδιωτικοποίηση

Η έκθεση του ΤΕΕ, η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου και, πάνω απ’ όλα, η ομόθυμη άρνηση της ελληνικής κοινωνίας να εγκρίνει το ξεπούλημα του τελευταίου πνεύμονα πράσινου που διαθέτει το λεκανοπέδιο της Αθήνας, επιβάλλει να επιστραφούν το ταχύτερο δυνατό οι μετοχές της Ελληνικό ΑΕ στο δημόσιο και να ακυρωθεί κάθε σχέδιο εκποίησης. Όπως συνέβη με τις εταιρείες ύδρευσης, ΕΥΑΘ και ΕΥΔΑΠ. Από κει και πέρα έχουν κατατεθεί σοβαρές και ολοκληρωμένες προτάσεις αμελητέου μάλιστα κόστους για την αξιοποίηση της έκτασης με σεβασμό στο περιβάλλον και προς όφελος των δημοτών, που μπορούν τάχιστα να υλοποιηθούν…

Πολεοδομικό τερατούργημα με οσμή σκανδάλου

Πάνος Τότσικας*

Εδώ και δυο δεκαετίες περίπου, το τι θα γίνει στον χώρο του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος  κυβερνήσεων, κρατικών υπηρεσιών, δημοτικών αρχών,  επιχειρηματιών, πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, φορέων επιστημόνων αλλά και κινήσεων πολιτών οι οποίοι καταθέτουν απόψεις και προτάσεις περισσότερο ή λιγότερο ολοκληρωμένες.

Κοινή συνισταμένη όλων των προτάσεων  είναι η «αξιοποίηση» του χώρου. Το ζήτημα ωστόσο που τίθεται είναι: αξιοποίηση, για ποιόν; Για την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος, των πραγματικών κοινωνικών αναγκών ή για την εξυπηρέτηση κάποιων  «επενδυτών» και των  κερδοσκοπικών τους συμφερόντων; Έτσι, το ζήτημα των προβλεπόμενων  χρήσεων στον χώρο του πρώην αεροδρομίου και της άμεσα συνδεδεμένης με αυτό παραλίας του Αγίου Κοσμά,  έχει καίρια σημασία.

Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο 4062/2012, στο Ελληνικό επιτρέπεται να χτιστούν σχεδόν τα πάντα: πολυόροφα ξενοδοχεία, πολυτελείς κατοικίες, εμπορικά κέντρα, σκυλάδικα, ακόμη και καζίνο. Η προβλεπόμενη δόμηση υπολογίζεται σε εκατομμύρια  τετραγωνικά  μέτρα.

Το ΤΑΙΠΕΔ, έχει αναλάβει να προωθήσει την ιδιωτικοποίηση του Ελληνικού, προς όφελος, υποτίθεται, του δημοσίου συμφέροντος. Έτσι, κατέληξε  ύστερα από έναν ανεκδιήγητο «διαγωνισμό» και αναρίθμητες λαθροχειρίες και παρανομίες, στην παραχώρηση για  99 χρόνια των 6.204 στρεμμάτων του Ελληνικού και της παραλιακής ζώνης  του Αγ. Κοσμά  μήκους 3,5 χιλιομέτρων, στην Lamda Development   του Ομίλου Λάτση, έναντι πινακίου φακής.

Και ενώ η προς υπογραφή Σύμβαση μεταξύ ΤΑΙΠΕΔ και Ομίλου Λάτση παραμένει επτασφράγιστο μυστικό, το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπιστώνει πλείστες όσες παράνομες ενέργειες στην μέχρι σήμερα διαδικασία και μπλοκάρει την υπογραφή αυτής της Σύμβασης. Η πρόσφατη παρέμβαση της Περιφέρειας Αττικής και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, αναδεικνύουν και άλλες σημαντικές πλευρές του ζητήματος.

Το τελικό συμπέρασμα που προκύπτει, είναι ότι η ιδιωτικοποίηση και η άγρια εκμετάλλευση του Ελληνικού και της παραλίας του Αγίου Κοσμά, οδηγεί σε ένα πολεοδομικό τερατούργημα και σε ένα περιβαλλοντικό έγκλημα, με οσμή μείζονος οικονομικού και νομικού σκανδάλου.

Η διακοπή της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης αυτού του πολύτιμου για όλους μας χώρου, αποτελεί  νόμιμη και ηθικά δίκαιη πράξη, η οποία ταυτίζεται με το δημόσιο συμφέρον.

   *Μέλος της «Επιτροπής Αγώνα για το Μητροπολιτικό Πάρκο στο Ελληνικό»

Δευτέρα 3 Νοεμβρίου

 

Εθνική Τράπεζα, λίκνο της διεθνούς κερδοσκοπίας (Unfollow, Ιούνιος 2014)

NBGΤα όσα συνέβησαν στο ελληνικό χρηματιστήριο στα μέσα Μαΐου με επίκεντρο την μετοχή της Εθνικής Τράπεζας, χωρίς να ιδρώσει το αφτί κανενός εισαγγελέα, θα αποτελούσαν απλώς ένα ακραίο παιχνίδι κερδοσκοπίας. Δυστυχώς αποτελούν την επίσημη πρώτη στα όσα πρόκειται να ακολουθήσουν όχι μόνο στις τράπεζες αλλά στο σύνολο σχεδόν της ελληνικής οικονομίας, τουλάχιστον στις σημαντικότερες επιχειρήσεις της, από τη στιγμή που τον τόνο στην ελληνική αγορά κεφαλαίων ανέλαβε να δώσει η άγρια κερδοσκοπία αξιοποιώντας τα εκατομμύρια που επένδυσε σε ελληνικές μετοχές και τις τράπεζες.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Για την κυβέρνηση Σαμαρά και την διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας η συμμετοχή ακραίων κερδοσκοπικών κεφαλαίων στην πρόσφατη ανακεφαλαιοποίηση της ήταν μια ακόμη ένδειξη της αναβάθμισης της οικονομίας και της εξόδου από την κρίση, του περίφημου successstory. Στην πραγματικότητα οι όροι της ανακεφαλαιοποίησης ήταν τέτοιοι που η Εθνική χαρίστηκε στους κερδοσκόπους, σε βάρος όχι μόνο των ελλήνων φορολογουμένων, αλλά επιπλέον των εργαζομένων της και της ίδιας της οικονομίας. Αρκεί μια ματιά στο who is whoτων νέων μετοχών, για να εξακριβωθεί η «τραγική ποιότητα» των επενδυτών μας, για να χρησιμοποιήσουμε την ορολογία του Ν. Δένδια: Σόρος, το κράτος του Αμπού Ντάμπι, J.P. Morgan, Pimco, Fidelity και, μεταξύ άλλων, η Blackrock. Εκ των έσω οι Σπ. Λάτσης, Β. Μαρινάκης, Ν. Πατέρας κ.α.

Στους μετόχους εξωτερικού δεν ξεχωρίζει μόνο η συμμετοχή επαγγελματιών κερδοσκόπων που επισήμως λειτουργούν στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής της Ουάσινγκτον, σαν το μακρύ της χέρι δηλαδή. Ξεχωρίζει επίσης η παρουσία επενδυτικών κεφαλαίων-πλυντηρίων και άλλων που η συμμετοχή τους συνιστά κορυφαία σύγκρουση συμφέροντος, όπως πχ της Blackrock που για τις ελληνικές τράπεζες, μετά τους ελέγχους που διενήργησε κατ’ εντολή του ΔΝΤ, ξέρει περισσότερα κι απ’ τους μετόχους της. Γνωρίζει επομένως όχι μόνο την ακριβή χρηματοοικονομική της κατάσταση αλλά και πότε είναι η ώρα να …«βγει».

Από τους μετόχους «εσωτερικού» πρόκληση αποτελεί η παρουσία του Λάτση, που δεν αφήνει ούτε ένα ξεπούλημα δημόσια περιουσίας που να μην …τρουπώσει. Πλέον συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων που έχει, μέσω των warrants, η συμμετοχή του στο μετοχικό κεφάλαιο μπορεί να φτάσει το 6,25% του συνόλου.

Πούλαγαν αέρα οι επενδυτές!

Οι όροι της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου της Εθνικής αποτελούν ξεπούλημα, κι ουδέποτε θα είχε προχωρήσει αν τα μέλη του ΤΧΣ δεν είχαν εξασφαλίσει με νόμο το ακαταδίωκτό τους, πρώτα και κύρια λόγω της τιμής που επελέγη: 2,2 ευρώ η μετοχή όταν η τιμή κλεισίματος στο χρηματιστήριο της πιο κοντινής ημερομηνίας (8 Μαΐου 2014) ήταν 2,58 ευρώ, ενώ η τιμή με την οποία έγινε η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου το 2013 ήταν 4,29 ευρώ. Η έκπτωση που προκύπτει σε σχέση με πέρυσι φτάνει το 48%! Κατά συνέπεια δημιουργήθηκε ζημιά για όσους ήταν ήδη «μέσα», με πρώτο και κύριο το ΤΧΣ που μετά κι απ’ αυτή την αύξηση συνεχίζει να διατηρεί το 57% των μετοχών, από 84% που διατηρούσε πριν την πρόσφατη αύξηση. Στη συνέχεια, λόγω των επιλογών της Εθνικής, του ΤΧΣ και του επιτελείου του Στουρνάρα, ζημιά προκλήθηκε στα ασφαλιστικά ταμεία που διατηρούν τοποθετήσεις, όπως και στους μικρομέτοχους στους οποίους δεν επιτράπηκε καν να συμμετάσχουν στην αύξηση, όπως δεν επιτράπηκε σε κανέναν επενδυτή από την Ελλάδα. Το φιλέτο ήταν «μόνο για ξένους», σε μια κορυφαία περίπτωση διακριτικής μεταχείρισης μετόχων, και το σημαντικότερο μόνο για τους μεγάλους καρχαρίες κι όχι για την μαρίδα…

Το χειρότερο όμως ήταν πως ήδη είχαν διαμορφωθεί οι προϋποθέσεις για κερδοσκοπικά παιχνίδια: η τιμή που επελέγη, το κερδοσκοπικό προφίλ των νέων επενδυτών σε συνδυασμό με το περιθώριο τριών ημερών που δίνει το χρηματιστήριο για την τακτοποίηση των συναλλαγών επέτρεψαν ένα άγριο σορτάρισμα στην μετοχή της Εθνικής, που ξεπέρασε τα επιτρεπτά όρια φτάνοντας στο σημείο των «γυμνών πωλήσεων», δηλαδή χωρίς αντίκρισμα, 5,7 εκ. μετοχών μιας και το αντίκρισμα θα ήταν οι νέες μετοχές. Πρωταγωνιστές ήταν οι επενδυτές που είχαν ήδη εξασφαλίσει την αγορά των νέων μετοχών και  ξεκίνησαν να τις πουλούν πριν καν τις πάρουν στα χέρια τους, με αποτέλεσμα όταν έφτασε το πλήρωμα του χρόνου και έπρεπε να καλύψουν τις θέσεις τους να αποδειχθεί η γύμνια τους. Κι όταν αποκαλύφθηκε η αρπαχτή και για λίγες ώρες είχαν πάρει φωτιά τα τηλέφωνα αναγκάστηκαν να αγοράσουν μετοχές σε υψηλότερες τιμές, με προφανή και μεγάλη χασούρα, για να μπορούν να τις εμφανίσουν και να κλείσει όπως-όπως το θέμα που δημιουργήθηκε.

Η έρευνα που ξεκίνησε από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ακόμη κι αν καταλήξει στην επιβολή προστίμου, δεν πρόκειται να ξαναβάλει το τζίνι στο μπουκάλι. Το συγκεκριμένο περιστατικό, όσο ακραίο κι αν είναι, στο εξής θα συμβαίνει όλο και συχνότερα, λόγω του ότι τα (κερδοσκοπικά) κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου (hedgefunds) που έχουν μαζευτεί στην Ελλάδα από το καλοκαίρι του 2013, με πρόσκληση του ίδιου του Σαμαρά κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ, λειτουργούν σε αυτήν ακριβώς την – βραχυπρόθεσμη – βάση. Δεν πρόκειται για κάποια ηθική κατηγορία ή κριτική. Εκ του καταστατικού τους τα συγκεκριμένα επενδυτικά κεφάλαια ενδιαφέρονται για αποδόσεις στη βάση το πολύ ενός εξάμηνου, αναλαμβάνοντας υψηλότερους κινδύνους. Το αποτέλεσμα όμως είναι να αυξάνονται οι κλυδωνισμοί στην οικονομία, ακόμη και στο χρηματιστήριο. Η πτώση που κατέγραψε το ΧΑΑ από τις 18 Μαρτίου μέχρι τις 22 Μαΐου (από 1.370 μονάδες στις 1.151, δηλαδή 16%) με βασικό υπεύθυνο τις τραπεζικές μετοχές δεν δικαιολογούταν από πουθενά αλλού πέρα από τις βραχυπρόθεσμες μεταβολές στις θέσεις των συγκεκριμένων κεφαλαίων αντιστάθμισης κινδύνων. Η ορμητική τους είσοδος επομένως στην Ελλάδα μόνο την σταθερότητα, που υπόσχεται ο Σαμαράς, δεν δημιουργεί.

Κατ’ όνομα κρατικές οι τράπεζες

Οι κίνδυνοι μάλιστα αυξάνονται εκθετικά λόγω της επιλογής τους να τοποθετηθούν στις τράπεζες που το στίγμα τους στον επιχειρηματικό χάρτη θα γίνει πολύ πιο έντονο το επόμενο χρονικό διάστημα, όσο θα ξαναχαράσσεται ο επιχειρηματικός χάρτης, στα μέτρα των τραπεζών. Κατ’ αρχάς ακόμη κι η δική τους «ιδιωτικοποίηση» που είναι ο απώτερος στόχος αργεί. Μέχρι στιγμής παρότι οι τέσσερις μεγαλύτερες συστημικές τράπεζες έχουν αντλήσει μόνο σε δύο μήνες 8 δισ. ευρώ από το χρηματιστήριο με αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, και τον τελευταίο χρόνο 37 δισ. από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, κατά πλειοψηφία ανήκουν στο ΤΧΣ, είναι δηλαδή κατ’ όνομα κρατικές. Χαρακτηρισμός που απέχει σημαντικά από την πραγματικότητα λόγω του ότι τις αποφάσεις συνεχίζουν να τις λαμβάνουν οι ίδιες αποτυχημένες ιδιωτικές διοικήσεις, αξιοποιώντας την απόφαση Τρόικας και κυβέρνησης να διατηρήσουν τα προνόμια τους από τη στιγμή που κατέβαλαν με ιδιωτική συμμετοχή το 10% στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. Φυσικά, γιατί το όριο τέθηκε στο 10% κι όχι στο 30%, 40% ή 50%+1 ουδέποτε αιτιολογήθηκε, αφήνοντας ανοιχτή την μία και μοναδική ερμηνεία: τόσα μπορούσαν, τόσα έβαλαν και τα υπόλοιπα τα άφησαν για μας, που μέχρι στιγμής έχουμε επιβαρυνθεί με 211,5 δις. ευρώ για την διάσωσή τους.

Ως αποτέλεσμα μετά από δύο επιτυχείς, για τραπεζίτες και κυβέρνηση, γύρους αυξήσεων κεφαλαίου η συμμετοχή του ΤΧΣ στις τράπεζες ανέρχεται στα εξής ποσοστά: Γιούρομπανκ 35,4%, Εθνική 57,2%, Πειραιώς 67,3% και Άλφα Μπανκ 69,9%! Με άλλα λόγια, ακόμη και σήμερα, παρά μάλιστα τους σκανδαλώδεις όρους πώλησης που επέβαλλαν, η απόλυτη πλειοψηφία των μετοχών (για τις τρεις τουλάχιστον) ανήκει στο δημόσιο με την ευρεία έννοια. Δηλαδή, παραμένει στο τραπέζι η δυνατότητα πλήρους κρατικοποίησής τους, χωρίς φυσικά καμιά αποζημίωση στις διοικήσεις τους που θα πρέπει να απολογηθούν στην δικαιοσύνη για την ζημιά που έχει υποστεί το δημόσιο συμφέρον από τις πράξεις και τις παραλείψεις τους. Όπως έγινε ακόμη και στην Ιρλανδία, όπου δεν υιοθετήθηκε καν το ισλανδικό ριζοσπαστικό μοντέλο του λουκέτου, ωστόσο στελέχη της Anglo-IrishBankοδηγήθηκαν στη φυλακή αφού κρίθηκαν ένοχοι για παράνομες δανειοδοτήσεις. Στην Ελλάδα ούτε καν αυτό δεν έγινε κι οι υπαίτιοι της χρεοκοπίας τους συνεχίζουν να διοικούν τις τράπεζες, στέλνοντας τον λογαριασμό στους φορολογούμενους.

Κόκκινα δάνεια και μαύρη εργασία

Για το μέλλον μάλιστα αυτός ο λογαριασμός προβλέπεται, για πολλούς λόγους, αρκετά αυξημένος. Είναι πριν απ’ όλα το κόστος που θα απαιτηθεί για την πλήρη «ιδιωτικοποίησή» τους που θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί τα επόμενα 3,5 χρόνια. Επίσης είναι το κόστος των μη εξυπηρετούμενων δανείων, που υπερβαίνουν το 30%, αγγίζοντας σύμφωνα με έγκυρες εκτιμήσεις ακόμη και τα 70 δισ. ευρώ. Η αποτίμηση και η διαχείρισή τους, ωστόσο, είναι εξόχως προβληματική λειτουργώντας σαν γάγγραινα για την κεφαλαιακή βάση των τραπεζών για τρεις λόγους.

Πρώτο, γιατί ακόμη κι οι αναχρηματοδοτήσεις που έχουν συμφωνηθεί (πολλές εκ των οποίων έγιναν άρον-άρον) δεν εξυπηρετούνται με αποτέλεσμα η κατηγορία των «κόκκινων» δανείων να αυξάνεται συνεχώς. Δεύτερο, γιατί οι εξασφαλίσεις που τα συνοδεύουν, συνήθως ακίνητα, είναι υπερτιμημένες, με αποτέλεσμα οι ζημιές που προκύπτουν μετά την αφαίρεση των προσημειώσεων να πρέπει να αυξηθούν. Τέλος, επειδή η προτεραιότητα που διατηρεί το δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία σε περίπτωση κατάσχεσης εξανεμίζει ακόμη κι αυτά τα θεωρητικά οφέλη των τραπεζών.

Κοινή συνισταμένη των παραπάνω είναι ότι τα κεφάλαια που θα απαιτηθούν για να περάσουν οριστικά την διαχωριστική γραμμή ζωής και θανάτου θα αυξάνεται. Θα ξεπεράσει ακόμη και τις προβλέψεις των stresstestsπου παρήγγειλε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κι αναμένεται να δημοσιοποιηθούν τον Οκτώβριο, κι εκτιμώνται, το ανώτερο, σε 5 δις. ευρώ. Καθόλου τυχαία δεν είναι η απόφαση του ΤΧΣ να διατηρήσει τα 11,5 δις. ευρώ που περίσσεψαν μέχρι στιγμής από τα 50 δις. της ανακεφαλαιοποίησης. Στο κόστος της ιδιωτικοποίησης και των κόκκινων δανείων προστίθεται η υποχρέωση αποπληρωμής ως τις 28 Φεβρουαρίου 2015 στην ΕΚΤ 40 δις. ευρώ τα οποία είχαν δανειστεί οι ελληνικές τράπεζες τα τελευταία χρόνια κι επίσης το μέρισμα στους κερδοσκόπους.

Η υπόσχεση που έδωσε η διοίκηση της Εθνικής στις 20 Μαΐου για διανομή μερίσματος δεν στρεφόταν στους μικρομετόχους που έχουν καταστραφεί από την αγορά της μετοχής της Εθνικής – αρκεί να σκεφτούμε ότι πριν την κρίση η τιμή της ξεπερνούσε τα 150 ευρώ! Η διοίκηση της Εθνικής στους κερδοσκόπους απευθυνόταν που αγόρασαν Εθνική προσβλέποντας στο μέρισμα! Από την μια λοιπόν αυξημένες απαιτήσεις από την άλλη η απαίτηση για κέρδη. Σε αυτό το βωμό θα θυσιαστούν χιλιάδες ποιοτικές θέσεις εργασίας που θα καταργηθούν στο όνομα των συνεργιών (ενδεικτικό γεγονός είναι η αναγγελθείσα πρόσληψη χαμηλόμισθων υπαλλήλων στην Εθνική μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος εθελούσιας συνταξιοδότησης), θα μειωθούν μισθοί και θα κλείσουν χιλιάδες υπερχρεωμένες επιχειρήσεις προκειμένου να ρευστοποιηθούν τα περιουσιακά τους στοιχεία για να ταϊστεί ο μινώταυρος της κερδοσκοπίας.

Το μέλλον επομένως που μας επιφυλάσσουν οι τράπεζες απορροφώντας πόρους που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για δημόσιες επενδύσεις και την δημιουργία θέσεων εργασίας, είναι πιο ζοφερό από το παρελθόν, όσο παραμένουν ιδιωτικές και δεν εθνικοποιούνται, ακόμη και τώρα.

Η απέραντη δυσοσμία των ιδιωτικών Ελληνικών Πετρελαίων (Unfollow, Φεβρουάριος 2013)

elpΠερίοπτη είναι η θέση που κατέχουν τα Ελληνικά Πετρέλαια στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων με την πώλησή τους να τοποθετείται χρονικά στο δεύτερο τρίμηνο του 2013, τόσο από το Τρίτο Μνημόνιο που ψηφίσθηκε το Νοέμβριο του 2012, όσο και από την έκθεση του ΔΝΤ για την Ελλάδα που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 18 Ιανουαρίου. (Είναι η έκθεση που απειλούσε την ηγεσία του ταμείου ξεπουλήματος δημόσιας περιουσίας, το ΤΑΙΠΕΔ, πως αν δεν επιταχύνει τους ρυθμούς των ιδιωτικοποιήσεων τότε θα τους απολύσει και στη θέση τους θα διορίσει τεχνοκράτες από το εξωτερικό. Δικούς τους ανθρώπους δηλαδή, για σίγουρες δουλειές… ) Η ολοσχερής πώληση των ΕΛΠΕ στον ιδιωτικό τομέα, θα αποτελέσει από πολλές πλευρές σοβαρό πλήγμα στο δημόσιο συμφέρον. Ενώ, από την μέχρι σήμερα λειτουργία τους έχει αποδειχθεί περίτρανα ότι η μετοχοποίησή τους και η συμμετοχή ιδιώτη κι εν προκειμένω του ομίλου Λάτση στο μετοχικό τους κεφάλαιο κανένα όφελος δεν προκάλεσε ούτε στα ΕΛΠΕ ούτε στο δημόσιο συμφέρον εν γένει.

Ο λόγος που προκρίνεται η ιδιωτικοποίηση των ΕΛΠΕ φαίνεται αν ρίξουμε μια ματιά στη λίστα με τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις της Ελλάδας, όπου στην πρώτη γραμμή για το 2010 φιγουράρουν τα ΕΛΠΕ. (Η σοβαρότητα του νεοφιλελεύθερου επιχειρήματος για την «αποτυχία του κράτους να ασκήσει τα καθήκοντα επιχειρηματία» φαίνεται επίσης αν δούμε ότι όχι μόνο την πρώτη αλλά και την δεύτερη και την τρίτη θέση στη σειρά κατάταξης τις κατέχουν δημόσιες κι όχι ιδιωτικές επιχειρήσεις και συγκεκριμένα η ΔΕΗ κι ο ΟΠΑΠ…). Τα ΕΛΠΕ κατέχουν μια αξιοζήλευτη θέση στο πρόγραμμα ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας εξ αιτίας των κερδών τους που ανήλθαν σε 248 εκ. ευρώ το 2010, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 13% σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο, ενώ το 2011 όταν ο κύκλος εργασιών ακολούθησε ελεύθερη πτώση λόγω της ύφεσης, μειώθηκαν σε 157 εκ. ευρώ. Παρότι οι πωλήσεις του πετρελαίου αναμένεται να μειωθούν κι άλλο – και κατ’ επέκταση τα κέρδη της εταιρείας – το ασυνήθιστα υψηλό με βάση διεθνείς συγκρίσεις μερίδιο που κατέχει το αργό πετρέλαιο στην τελική κατανάλωση αγοράς ενέργειας στην Ελλάδα (67% το 2007 με τον ηλεκτρισμό να ακολουθεί με 22%, τις ανανεώσιμες πηγές με 6% και στη συνέχεια φυσικό αέριο και στερεά καύσιμα με 3% και 2% αντίστοιχα) εγγυάται πως τα ΕΛΠΕ αποτελούν μια πολύ κερδοφόρα επενδυτική επιλογή.

Η έκτακτη γενική συνέλευση που είχε οριστεί για τις 29 Ιανουαρίου, με βασικό θέμα την τροποποίηση του καταστατικού της εταιρείας κι ειδικότερα την κατάργηση της υποχρέωσης για ελάχιστη συμμετοχή του δημοσίου, ανοίγει το δρόμο για την πώληση του 35,48% των μετοχών που κατέχει το δημόσιο στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας (κι οι οποίες έχουν περάσει στο ΤΑΙΠΕΔ μαζί με τις μετοχές των περισσότερων πάλαι ποτέ δημόσιων εταιρειών, κατ’ απαίτηση της Τρόικας, ώστε να διευκολυνθεί η ιδιωτικοποίησή τους). Το μεγαλύτερο μερίδιο, της τάξης του 42%, ανήκει στην Πανγιουροπίαν του ομίλου Λάτση και το υπόλοιπο 23% ανήκει σε θεσμικούς και μικρομετόχους.

Το πολυσυζητημένο δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Στερν με τίτλο «Την Ελλάδα την διοικεί ένα μονοπώλιο εκατομμυριούχων» το οποίο μπορεί να έβγαζε πολλά άπλυτα στη φόρα της ελληνικής οικονομικής ελίτ πάνω απ’ όλα όμως εξυπηρετούσε την επιχείρηση διασυρμού και υποτίμησης της Ελλάδας, αφιέρωνε αρκετή έκταση στον Λάτση, τον οποίο τον παρουσίαζε κι ως τον βασικότερο διεκδικητή των ΕΛΠΕ. Κάτι που φυσικά μένει να αποδειχθεί. Το ίδιο δημοσίευμα ανέφερε ότι το ΤΑΙΠΕΔ, έχει στελεχωθεί με τόσο αξιοκρατικό τρόπο ώστε τα περισσότερα από τα στελέχη του προέρχονται από την τράπεζα Γιούρομπανκ που ανήκε στον όμιλο Λάτση και είναι σε διαδικασία συγχώνευσης με την Εθνική Τράπεζα. Με μια σχέση ανταλλαγής μάλιστα που δεν κρίθηκε και τόσο επωφελής για την Εθνική Τράπεζα. Σε αυτό το πλαίσιο, το ΤΑΙΠΕΔ έχει από τώρα ασυνήθιστα πολλά κοινά χαρακτηριστικά με την γερμανική Τρόιχαντ που ανέλαβε την ιδιωτικοποίηση των ανατολικογερμανικών επιχειρήσεων για να μείνει στην ιστορία ως σύμβολο διαφθοράς…

Ο όμιλος Λάτση πανταχού παρών

Για όσους ξέρουν πρόσωπα και πράγματα από το εσωτερικό των ΕΛΠΕ, ο όμιλος Λάτση ήταν το μεγάλο αφεντικό της εταιρείας τουλάχιστον από το 2003. Κι αυτό κατά παράβαση προφανώς των όσων έπρεπε να ισχύουν με βάση το καταστατικό της εταιρείας. Για παράδειγμα μέχρι πρόσφατα από τα 13 μέλη του ΔΣ, το ελληνικό δημόσιο που έχει και το μάνατζμεντ όριζε τα 7, κι από 2 όριζαν ο όμιλος Λάτση, οι μικρομέτοχοι και το συμβούλιο εργαζομένων. Παρότι όμως αυτός ο όρος τηρούταν με σχολαστικότητα τα πρόσωπα που ορίζονταν κάθε φορά από το ελληνικό δημόσιο τύχαινε να μην είναι …πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης από το ελληνικό δημόσιο. Έτσι για παράδειγμα διορισμένος από το ελληνικό δημόσιο πρόεδρος της εταιρείας στη συνέχεια απασχολήθηκε ως διοικητής της Γιούρομπανκ, ενώ συνέβη το ίδιο πρόσωπο την μια φορά να διορίζεται στο ΔΣ εκ μέρους του ελληνικού δημοσίου και την άλλη ως εκπρόσωπος του ομίλου Λάτση. Η τακτική αυτή μάλιστα υιοθετήθηκε με θρησκευτική ευλάβεια τόσο από την κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου όσο κι απ’ αυτή του Κ. Καραμανλή.

Ωστόσο αμφιλεγόμενες επιχειρηματικές συνεργασίες με τον όμιλο Λάτση ξεκίνησαν επί κυβέρνησης Κ. Σημίτη και με αρμόδιους υπουργούς τον Ά. Τσοχατζόπουλο στο Βιομηχανίας και Ενέργειας και τον Ν. Χριστοδουλάκη στο Οικονομίας, όταν την τελευταία μέρα του Μαΐου του 2003, ημέρα Παρασκευή μάλιστα, ανακοίνωσαν σε κοινή συνέντευξή Τύπου οι δύο υπουργοί μια συμφωνία επιχειρηματικής συνεργασίας μεταξύ των δύο ομίλων που χαρακτηρίστηκε πως ήταν προς όφελος του Λάτση. Με βάση τους όρους πώλησης ο όμιλος Λάτση που παραχωρούσε την Πετρόλα στη νέα, υπό ίδρυση εταιρεία Ελληνικά Πετρέλαια Όμιλος Εταιρειών θα αποκτούσε το 16,5% των μετοχών στην τιμή των 7,5 ευρώ ανά μετοχή, καταβάλλοντας 326 εκ. ευρώ. Ο όμιλος Λάτση επίσης αποκτούσε το δικαίωμα να πάρει υπό τον έλεγχό του ένα ακόμη ποσοστό της τάξης του 8,75%, φθάνοντας το 25,35%.

Η συγκεκριμένη συμφωνία επανήλθε πρόσφατα, τον Οκτώβριο του 2012, στην δημοσιότητα με αφορμή την αποκάλυψη ιδιόχειρου σημειώματος του Άκη Τσοχατζόπουλου, βάσει του οποίου ο Ευάγγελος Χρόνης, γενικός διευθυντής του Ομίλου Λάτση, φερόταν να έχει δώσει στον Γιάννη Σμπώκο συνεργάτη του Άκη Τσοχατζόπουλου τον Φεβρουάριο του 2003 το ποσό των 10 εκ. ευρώ.

Η λειτουργία των ΕΛΠΕ όλα αυτά τα χρόνια με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια οδήγησε σε μια σειρά αποφάσεων που κρίθηκαν επιβλαβείς για την επιχείρηση, όπως για παράδειγμα η εξαγορά των πρατηρίων της ΒΡ έναντι 500 εκ. ευρώ. Στον αντίποδα αυτής της επιχειρηματικής απόφασης γνώστες της αγοράς υποδεικνύουν την εξαγορά από την Μότορ – Όιλ των πρατηρίων της Σελ που έγινε υπό πολύ πιο συμφέροντες όρους, ενισχύοντας και την θέση της στην αγορά και την οικονομική της ευρωστία.

Επανακρατικοποίηση του τομέα ενέργειας

Για τους εργαζόμενους στα ΕΛΠΕ η περαιτέρω, πλήρης ιδιωτικοποίηση πρέπει να αποτραπεί πάση θυσία. «Κρατήστε πως τα ΕΛΠΕ είναι αν όχι η μοναδική μια από τις ελάχιστες εταιρείες που στο μέσο της χειρότερης κρίσης που έχει αντιμετωπίσει η ελληνική οικονομία κάνει επενδύσεις και προσλήψεις», μας δήλωσε ο Παναγιώτης Οφθαλμίδης πρόεδρος στο Πανελλήνιο Σωματείο Εργαζομένων στα Ελληνικά Πετρέλαια, ο οποίος υπογραμμίζει το τεράστιο κόστος που καταβάλουν οι εργαζόμενοι στα ΕΛΠΕ λόγω των συνθηκών και του επιβαρυμένου περιβάλλοντος εργασίας. Κάτι που γίνεται εύκολα αντιληπτό ακόμη κι απ’ όποιον περνάει έξω από τις εγκαταστάσεις τους στον Ασπρόπυργο. Διασχίζοντας όμως την πύλη του διυλιστηρίου δεν χρειάζονται παρά λίγα λεπτά για να μετατραπεί η ενόχληση σε πονοκέφαλο… «Επτά χρόνια είναι το προσδόκιμο ζωής για τους εργαζόμενους στα ΕΛΠΕ μετά την συνταξιοδότηση όταν για την υπόλοιπη εργατική τάξη είναι περίπου διπλάσιο. Καρκίνοι στον πνεύμονα και το κεφάλι, καρδιές και εγκεφαλικά θερίζουν», είναι τα λόγια του που εστιάζουν σε μια πλευρά με την οποία σχεδόν ποτέ τα Μέσα Ενημέρωσης δεν καταδέχονται να ασχοληθούν…

Ούτε φυσικά και με την άλλη δυσοσμία, που εκπέμπουν τα ΕΛΠΕ καταδέχονται να ασχοληθούν: Αυτή που προέρχεται από την δεκαετή πλέον επίσημη ώσμωση τους με τον ιδιωτικό τομέα, η οποία κατήργησε σύμφωνα με ανθρώπους της αγοράς ένα πλεονέκτημα που υπήρχε ως τότε λειτουργώντας προς όφελος των καταναλωτών: τον ανταγωνισμό μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Έκτοτε το πέρασμα των ΕΛΠΕ στον ιδιωτικό τομέα, έστω με συγκαλυμμένη μορφή, δημιούργησε συνθήκες ενός ιδιόμορφου, ιδιωτικού μονοπωλίου, που μετέτρεπε το δημόσιο σε παθητικό δέκτη ή υπηρέτη του ιδιωτικού τομέα. Το ολοσχερές πέρασμα των ΕΛΠΕ στον ιδιωτικό τομέα, θα επιτείνει αυτές τις μονοπωλιακές συνθήκες, στερώντας από το δημόσιο την δυνατότητα παρέμβασης σε ένα τομέα που δεν είναι μόνο στρατηγικής σημασίας αλλά επηρεάζει σημαντικά και το καθημερινό εισόδημα εκατομμυρίων πολιτών, μέσω της διαμόρφωσης των τιμών.

Για την ανάγκη αποτροπής της ιδιωτικοποίησης συμφωνεί και ο Νίκος Ορφανός, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στα Πετρελαιοειδή Διυλιστήρια και Χημική Βιομηχανία. «Σήμερα το κράτος εξακολουθεί να ελέγχει το 35% των ΕΛΠΕ, το 51% της ΔΕΗ και το 100% τη ΔΕΠΑ. Το δημόσιο ακόμη και τώρα μπορεί ακολουθώντας μια ριζικά διαφορετική πολιτική να ακυρώσει κάθε σχέδιο ιδιωτικοποίησης και να προχωρήσει σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου με στόχο να επανακτήσει τον έλεγχο αυτών των επιχειρήσεων». Για το Νίκο Ορφανό το διακύβευμα είναι η εξυπηρέτηση των λαϊκών συμφερόντων. «Το μεγάλο ζητούμενο είναι η παροχή φθηνής ενέργειας. Ιδιωτικοοικονομική λειτουργία και φθηνή ενέργεια δεν συμβαδίζουν. Θυμηθείτε ότι μέχρι να ξεκινήσουν οι εξαγορές κι οι μετοχοποιήσεις τα πρατήρια της ΕΚΟ ήταν τα πιο φθηνά στην αγορά. Σήμερα είναι από τα ακριβότερα, σε βάρος του καταναλωτή. Πόσο ωφελήθηκε λοιπόν ο εργαζόμενος από την ιδιωτικοποίηση; Συμπεράσματα επίσης για την ιδιωτικοποίηση πρέπει να βγουν κι από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το χάος που έχει δημιουργηθεί στην αγορά οφείλεται στο γεγονός ότι αποκλείστηκε εξ αρχής η ΔΕΗ που θα μπορούσε με κεντρικό τρόπο να επιβάλει μια ορθολογική λειτουργία. Ως αποτέλεσμα, στη συμφωνία του πρώην υπουργού Οικονομικών, Γιώργου Παπακωνσταντίνου με τους Γερμανούς δεν είχε εξασφαλιστεί καν πως τα φωτοβολταϊκά πάνελ θα είναι τελευταίας γενιάς κι έχει πήξει η Ελλάδα σε απαρχαιωμένα πάνελ, πρώτης γενιάς, τα οποία ξεφορτώθηκαν στην χώρα μας οι εταιρείες παραγωγής που δεν είχαν αλλού να τα διαθέσουν».

Αποθέματα στον …πάτο, ενεργειακή ασφάλεια στο μηδέν

Η λειτουργία των πετρελαϊκών εταιρειών με βάση ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια (κι όχι με κριτήριο την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών) οδήγησε στη συστηματική παραβίαση των όσων προβλέπει ο νόμος για τα αποθέματα ασφαλείας. Συγκεκριμένα με βάση το άρθρο 12 του νόμου 3054/2002 που ίσχυε μέχρι πρόσφατα επιβαλλόταν σε οποιαδήποτε εταιρεία εισάγει αργό και καύσιμα – κι όχι μόνο τα ΕΛΠΕ που διατηρούν τρία διυλιστήρια (στον Ασπρόπυργο, την Ελευσίνα και τα Διαβατά) και την Μότορ Όιλ που διαθέτει ένα στους Άγιους Θεοδώρους – να διατηρεί ένα λόγο 90/365 επί των συνολικών εισαγωγών του προηγούμενου έτους. Ο κανόνας αυτός ποτέ δεν ίσχυσε σε βάρος τόσο της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας όσο και της τσέπης των καταναλωτών, καθώς στην τελική τιμή των καυσίμων περιλαμβανόταν κι ένα μέρος για το κόστος συντήρησης των αποθεμάτων. Οι καταναλωτές πλήρωναν αλλά οι εταιρείες ουδέποτε έπραξαν το καθήκον τους.

Ορισμένες πρόσφατες εξελίξεις ωστόσο (και με ευθύνη της Τρόικας μάλιστα) έχουν οξύνει το πρόβλημα της ενεργειακής ασφάλειας που αντιμετώπιζε η Ελλάδα λόγω της μη τήρησης αποθεμάτων. Κατ’ αρχάς στην γνωστή έκθεση του ΔΝΤ για την αγορά καυσίμων στην Ελλάδα που κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβρη κι επιχειρούσε να «κοντύνει» ΕΛΠΕ και Μότορ Όιλ γινόταν κατ’ εντελώς ανεξήγητο τρόπο λόγος για υποχρέωση τήρησης αποθεμάτων 60 κι όχι 90 ημερών, όπως έγραφε ο νόμος. Το δημοσίευμα του Στερν επίσης για τους εκατομμυριούχους της Ελλάδας – η οποία ως γνωστό είναι η μόνη χώρα στην υφήλιο που δεν έχει περάσει ακόμη υπό τον έλεγχο των επαναστατικών δυνάμεων συγκεντρώνοντας δικαιολογημένα την μήνιν των γερμανών συντρόφων δημοσιογράφων – ανέφερε ως μια από τις αιτίες για την αποχώρηση της Σελ από την ελληνική αγορά, την υποχρέωση να τηρεί εθνικά αποθέματα ασφαλείας. Τόσος ωμός κρατικός παρεμβατισμός…  Στο ενδιάμεσο όμως κάτι άλλαξε: Με την επίκληση της εναρμόνισης με την κοινοτική οδηγία 2009/119/ΕΚ η νομοθεσία για την τήρηση αποθεμάτων ασφαλείας καυσίμων έγινε πιο ελαστική, δίνοντας στους υπόχρεους την δυνατότητα να τηρούν αποθέματα ασφαλείας κι εκτός Ελλάδας!!!

Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς ότι πρόκειται περί γελοιότητας που ευνοεί ευθέως τους ανταγωνιστές των τεσσάρων ελληνικών διυλιστηρίων που θα μπορούν να δηλώνουν ότι διατηρούν όχι 60 ή 90 αλλά εκατοντάδων ημερών αποθέματα στην …Αλάσκα και την …Κασπία. Τι νόημα όμως έχει η τήρηση αποθεμάτων εκτός Ελλάδας από τη στιγμή που σε περίπτωση ανάγκης (από φυσική καταστροφή μέχρι περίπτωση πολεμικού επεισοδίου ή σύγκρουσης με άλλα κράτη για οικονομικούς λόγους) δεν θα είναι δυνατό να τα χρησιμοποιήσει έγκαιρα ή η χρήση τους θα επαφίεται στην καλή θέληση άλλων κρατών… Η συγκεκριμένη παρέμβαση της ΕΕ επομένως αυξάνει την ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας, ευνοεί αεριτζήδες εισαγωγείς και είναι σε βάρος των συμφερόντων της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας.