Κλιματική αλλαγή: αποτυχία ανάσχεσής της – θρίαμβος εκμετάλλευσης της!

Παρότι αναμενόμενα τα νέα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα τη Δευτέρα 9 Μαΐου το Διακυβερνητικό Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), προκαλούν δέος. Από τον καταιγισμό στοιχείων ας κρατήσουμε την διαπίστωση ότι την τελευταία δεκαετία η θερμοκρασία έφτασε τα υψηλότερα επίπεδα των πρόσφατων 125.000 ετών. Τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα είναι ανώτερα των τελευταίων τουλάχιστον 2 εκ. χρόνων, ενώ οι παγετώνες λιώνουν με ρυθμούς που δεν έχουν ποτέ ξανά παρατηρηθεί τα τελευταία 2.000 χρόνια.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η κλιματική αλλαγή επομένως είναι εδώ, ως αποτέλεσμα μιας καταστροφικής για τη φύση και τον άνθρωπο παραγωγικής δραστηριότητας που έθεσε σε κίνηση ο καπιταλισμός με την εμφάνισή του, και επιταχύνεται.

Όσο σαφή είναι τα σήματα κινδύνου που εκπέμπει η έκθεση της επιτροπής ειδικών του ΟΗΕ (η οποία εγκρίθηκε από 195 κυβερνήσεις και στηρίζεται σε 14.000 μελέτες) άλλο τόσο σαφές είναι μέσα από τις σελίδες της κι ένα άλλο συμπέρασμα το οποίο δεν ομολογείται ωστόσο ανοιχτά: ότι οι μέχρι τώρα απόπειρες να διατηρηθεί η αύξηση της θερμοκρασίας στους 1,5 βαθμούς σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή αποτυγχάνουν! Η θερμοκρασία έχει ήδη αυξηθεί κατά 1,1 βαθμούς, ενώ ακόμη κι αν σήμερα ξεκινούσαν όλα τα κράτη του κόσμου να μειώνουν ριζικά τις εκπομπές επικίνδυνων αερίων η θερμοκρασία στις επόμενες δύο δεκαετίες θα αυξανόταν κατά 1,5 βαθμούς, σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Συμπερασματικά, πρώτο, ο στόχος για τους 1,5 βαθμούς δεν πρόκειται να υλοποιηθεί και δεύτερο, το μέλλον μας θα είναι χειρότερο (δηλαδή η θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά 2 ή κα περισσότερους βαθμούς) και οι συνέπειες από την κλιματική αλλαγή πιο δραματικές· περισσότερες πλημμύρες, πυρκαγιές, ξηρασίες, μεταναστεύσεις πληθυσμών, εξαφανίσεις σπάνιων ειδών, κ.α.

Τους λόγους για τους οποίους αποτυγχάνουν οι μέχρι σήμερα προσπάθειες τιθάσευσης της ανόδου της θερμοκρασίας δεν είναι δύσκολο να τους εντοπίσουμε. Μένοντας στην Ελλάδα, ας αναλογιστούμε πόσο εύκολο θα ήταν να διατηρηθεί η θερμοκρασία στα φυσιολογικά επίπεδα, αν… Για παράδειγμα, αν επιδοτούνταν τα δημόσια μέσα μεταφοράς, δηλαδή λεωφορεία, τραμ, τρόλεϊ και τρένα, αντί των ΙΧ επιβατικών και των αεροπλάνων που επιδοτούνται στην πράξη απλόχερα (βλέπε τα 120 εκ. ευρώ που έλαβε η Aegean). Αν προωθούταν η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και της σπατάλης φυσικών πόρων. Πόσες κιλοβατώρες άραγε καταναλώνουν κάθε χρόνο οι οικιακές πισίνες που κάθε δήμος θεωρεί υποχρέωση του να τις τροφοδοτεί με νερό ακόμη και σε νησιά που το νερό δεν πίνεται κι όλοι, επισκέπτες και ντόπιοι, αγοράζουν εμφιαλωμένο; Αν υιοθετούνταν ένα μαζικό πρόγραμμα αναδασώσεων θα συνέβαλε όχι μόνο στην απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα, αλλά θα βελτίωνε και την ποιότητα ζωής όλων των ανθρώπων.

Η κυβέρνηση της ΝΔ, όπως και όλες σχεδόν οι κυβερνήσεις του κόσμου, απρόθυμη να λάβει τα προφανή μέτρα που θα αντιμετώπιζαν τη κλιματική αλλαγή και θα επανάφεραν την περιβαλλοντική ισορροπία, επέλεξε να αντικαταστήσει τον λιγνίτη της ΔΕΗ με το φυσικό αέριο του Μυτιλιναίου!

Κι έρχεται τώρα η έκθεση του ΟΗΕ και υποδεικνύει τους κινδύνους που κρύβει το μεθάνιο για την αύξηση της θερμοκρασίας, μιας και συγκαταλέγεται στα αέρια που συμβάλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Κι αυτό ήταν γνωστό… Η έκθεση για την κλιματική αλλαγή επομένως αποτελεί χαστούκι για την κυβέρνηση γιατί αποδεικνύει αυτό που ομολογούταν από πλήθος πηγών εντός κι εκτός της Ελλάδας: Ότι η απολιγνιτοποίηση δεν προωθείται προς όφελος έστω των βιομηχανικών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Ισοδυναμεί με «φυσικοαεριοποίηση» της ελληνικής οικονομίας και αργά ή γρήγορα θα κληθούμε να ξεφορτωθούμε το αέριο ως πηγή επικίνδυνων αερίων θερμοκηπίου!

Την ίδια ώρα βέβαια η κυβέρνηση εμφανίζεται ως ο πιο πιστός κι ακάματος …μαχητής της κλιματικής αλλαγής. Μια ματιά στον Τύπο της Κυριακής αρκεί για να φανεί το …ανιδιοτελές ενδιαφέρον. Το Βήμα, στο σημείωμα της διεύθυνσης στην δεύτερη σελίδα, την Κυριακή 8 Αυγούστου έγραφε: «Δεν χωρεί πλέον αμφιβολία ότι το κλίμα, αν δεν έχει ήδη αλλάξει, κατά πάσα βεβαιότητα βρίσκεται σε τροχιά ριζική μεταβολής, με ολοφάνερες πια καταστροφικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον και στη ζωή των ανθρώπων». Την ίδια μέρα στην Καθημερινή εμφανίστηκε ο Κ. Συνολάκης (που θα εκκένωνε το Μάτι το 2018 σε …57 λεπτά), γράφοντας «η κλιματική αλλαγή ήδη μας επηρεάζει και πολύ χειρότερα απ’ ότι περιμέναμε και μερικά χρόνια πριν». Η δε δημοσιοποίηση της έκθεσης του ΟΗΕ, πυροδότησε ένα νέο κύμα «κλιματολογίας» στις συντηρητικές ιστοσελίδες, που είχε έναν και μοναδικό σκοπό: Μέσα στις γενικές περιγραφές, να αποκρύψει τις συγκεκριμένες ευθύνες που φέρει η κυβέρνηση για τη διάλυση της δασοφυλακής και την έλλειψη πυροσβεστικών μέσων (ελικοπτέρων και αεροπλάνων) και πυροσβεστών. Έτσι, η αδιαμφισβήτητη κλιματική αλλαγή αντί να είναι αιτία αύξησης των επενδύσεων στις υποδομές (από εκχιονιστικά μέχρι πυροσβεστικά ελικόπτερα) και πρόσληψης επιπλέον πυροσβεστών, αντί αστυνομικών, χρησιμοποιείται ως άλλοθι από την κυβέρνηση, όπως είχε κάνει και ο ΣΥΡΙΖΑ το 2018, για να συγκαλύψει τις τεράστιες ευθύνες της. Η κλιματική αλλαγή ακόμη κι αν δεν υπήρχε θα την εφηύρε η κυβέρνηση για να κρυφτεί από πίσω της.

Στην πραγματικότητα, η ευθύνη των ελλείψεων στην πυροσβεστική είναι αποτέλεσμα της λιτότητας και των περικοπών των δημοσίων δαπανών. Αν η κυβέρνηση της ΝΔ ακόμη και τον Μάρτιο του 2021 αποφάσιζε αντί να «προικίσει» την τράπεζα Πειραιώς με 2,5 δισ. ευρώ να δώσει αυτά τα ποσά για την υποστήριξη της Πυροσβεστικής θα είχε σωθεί και η Βαρυμπόμπη και η Εύβοια και η Αρχαία Ολυμπία και το Γύθειο…

Μια Πράσινη αγοραία Συμφωνία

Με μια πρώτη ματιά, η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις πιο πρόσφατες εξελίξεις γύρω από το κλίμα έδειχνε σωστά αντανακλαστικά και ικανότητα διαχείρισης κρίσιμων καταστάσεων, όπως η τρέχουσα.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Τη συζήτηση για την κλιματική αλλαγή στα τέλη του 2019 συμπυκνώνει ο όρος «κρίση», που έχει υιοθετηθεί ακόμη κι από θεσμούς όπως το Ευρωκοινοβούλιο. Δεν πρόκειται για υπερβολή, μιας και συνάδει πλήρως με την παραδοχή της παντελούς αποτυχίας των στόχων μετριασμού της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας που έχουν τεθεί εδώ και δεκαετίες. Για παράδειγμα, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τη Σύνοδο για τη Γη του Ρίο ντε Τζανέιρο το 1992 μέχρι σήμερα όχι απλώς δεν μειώθηκαν αλλά έχουν αυξηθεί κατά 60%! Η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα μέχρι και τη βιομηχανική επανάσταση παρέμενε σχετικά σταθερή στην ατμόσφαιρα για χιλιάδες χρόνια από 260 ως 280 ppm. Τον Μάιο του 1960 η συγκέντρωση έφτασε τα 320 ppm, τον Μάιο του 2013 ξεπέρασε το όριο των 400 για πρώτη φορά και το 2019 έφτασε τα 415,7 ppm. Ως αποτέλεσμα, η κλιματική αλλαγή έχει επιταχυνθεί. Από τα 20 πιο ζεστά έτη που έχουν καταγραφεί στην ιστορία, αφότου ξεκίνησαν οι μετρήσεις, τα 19 παρατηρήθηκαν μετά το 2000 και τα 5 πιο ζεστά καταγράφηκαν την τελευταία 5ετία! Τον Οκτώβριο του 2019 το επίπεδο των παγκόσμιων θαλασσών βρισκόταν στο υψηλότερο επίπεδο από το 1993 όταν ξεκίνησαν οι δορυφορικές μετρήσεις, μαζί και η θερμοκρασία τους.

Στη Συμφωνία του Παρισιού το 2015 συμφωνήθηκε να τεθεί ο στόχος συγκράτησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας ως το 2100 σε μια άνοδο 2 βαθμών Κελσίου ή ακόμη και 1,5 βαθμών, σε σχέση με τα επίπεδα πριν την βιομηχανική επανάσταση. Η αύξηση ωστόσο που έχει ήδη καταγραφεί ανέρχεται σε 1,1 βαθμούς.  Υλοποίηση του στόχου αύξησης σε 1,5 βαθμούς απαιτεί οι ρύποι διοξειδίου του άνθρακα να μειωθούν μέχρι το 2030 στο μισό, δηλαδή στα επίπεδα του 1979. Για τον πιο ρεαλιστικό στόχο της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας στους 2 βαθμούς απαιτείται μείωση ως το 2030 των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά ένα τέταρτο…

Η αβυσσαλέα απόσταση των στόχων από την πραγματικότητα αποτυπώθηκε ανάγλυφα σε έκθεση του ΟΗΕ που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 26 Νοεμβρίου. Με βάση τις εκτιμήσεις των επιστημόνων του ΟΗΕ, ακόμη κι αν όλες οι χώρες του κόσμου υλοποιούσαν τους στόχους που έθεσαν για το κλίμα, η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας μέχρι το 2100 θα ανερχόταν στους 3 βαθμούς! Σε αυτή την περίπτωση το Μαϊάμι και η Σανγκάη θα γίνουν ακατοίκητες πόλεις. Για να επιτευχθεί ο στόχος αύξησης σε 1,5 βαθμό μέχρι το 2030 θα πρέπει να εκπέμπονται 32 δισ. τόνοι διοξειδίου του άνθρακα λιγότεροι. Για να αυξηθεί κατά 2 βαθμούς πρέπει να μειωθούν οι εκπομπές κατά 15 δισ. τόνους, κοκ. Στην έκθεση των Ηνωμένων Εθνών αναδεικνύεται κι επικρίνεται η απόσταση λόγων και έργων μεταξύ ακόμη κι όσων πρωτοστατούν στις παγκόσμιες πρωτοβουλίες όπως η ΕΕ.

Η ΕΕ ωστόσο επιχείρησε να κάνει τη διαφορά. Με την «Πράσινη Συμφωνία» που έδωσε στη δημοσιότητα την Τετάρτη 11 Δεκεμβρίου θέτει μια σειρά από πολύ φιλόδοξους στόχους για την μείωση των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο θερμοκηπίου. Απώτερος στόχος είναι η μετατροπή της ΕΕ μέχρι το 2030 σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία  ή ισοσκελισμένου ισοζυγίου εκπομπών και απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα. Τα μέτρα που λαμβάνονται θα διαπεράσουν όλη την έκταση της ευρωπαϊκής οικονομίας και των δομών της. Επιχειρείται ένα μεγαλόπνοο σχέδιο ξαναστησίματος της ευρωπαϊκής οικονομίας σε νέες βάσεις που δεν θα αφήσει άθικτη καμιά διαδικασία∙ οικονομική, πολιτική, ερευνητική, εκπαιδευτική, κοκ.! Σε αυτό το πλαίσιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει τον προσεχή Μάρτιο τον πρώτο «νόμο για το κλίμα».

Κάπου εδώ σταματούν τα καλά νέα. Γιατί, όσο σαρωτικό κι αν είναι το σχέδιο που περιγράφεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής τόσο εμμονικά προσηλωμένο αποδεικνύεται στην οικοδόμηση του με άξονα την αγορά. Κι ας είναι αυτή η λογική που απέτυχε από το 1992 μέχρι σήμερα, με αποτέλεσμα τα επιτεύγματα να υπολείπονται σημαντικά των στόχων… 

Για παράδειγμα, προβλέπεται η επέκταση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων σε δραστηριότητες που μέχρι σήμερα δεν συμπεριλαμβάνονταν, όπως οι εκπομπές από τα κτίρια που ευθύνονται για το 40% της ενέργειας που καταναλώνεται. Αυτό όμως πιθανότατα να σημάνει νέοι φόρους που μάλιστα θα επιβληθούν στους πιο φτωχούς που κατοικούν σε απαρχαιωμένα σπίτια, χωρίς μόνωση. Η επέκτασή του επίσης στις θαλάσσιες και ναυτικές μετακινήσεις και μεταφορές θα σημάνουν πιθανότατα αυξήσεις στα ναύλα και τα εισιτήρια. Την ίδια ώρα δεν ανακοινώνονται δημόσιες επενδύσεις σε μέσα μαζικής μεταφοράς ή στα τρένα. Καμία επίσης πρωτοβουλία δεν διαβάσαμε για την μείωση του στόλου των ΙΧ αυτοκινήτων, δεδομένου ότι οι πόλεις δε χρειάζονται καθαρότερα αυτοκίνητα αλλά λιγότερα. Μάρτυρας η αύξησή τους στην ΕΕ από 285 εκ. το 2014 σε πάνω από 308 εκ. το 2018. Αντίθετα, η Πράσινη Συμφωνία ξεχειλίζει νέων πρωτοβουλιών που εμπλέκουν ενεργά τον χρηματοπιστωτικό τομέα όπως η ανάπτυξη αγοράς «πράσινων ομολόγων» κι αναφορών στην ανάγκη διαφύλαξης των περιοχών Natura κι ας έχουν αποδειχθεί οι ΑΠΕ η μεγαλύτερη απειλή για την ύπαρξή τους…

Πηγή : Νέα Σελίδα

Στα ύψη η παγκόσμια θερμοκρασία και η …κερδοσκοπία

Παραπάνω από ανησυχητικές είναι μια σειρά από πρόσφατες εξελίξεις που επιβεβαιώνουν όχι απλώς ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή επιταχύνεται, αλλά επιπλέον κι ότι τα περισσότερα μέτρα που λαμβάνονται αποδεικνύονται εξαιρετικά ανεπαρκή αν όχι αδιάφορα.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Ας ξεχωρίσουμε, μεταξύ πολλών άλλων πρόσφατων, τον καύσωνα 30 βαθμών Κελσίου που έπληξε μέχρι και τα το πιο βόρεια άκρα της Αρκτικής καταφέρνοντας να λιώσουν 40 δισ. τόνοι πάγου από την Γροιλανδία. Οι συνέπειες θα είναι αλυσιδωτές μιας και ξεκινούν από την άμεση άνοδο της θερμοκρασίας (ελλείψει του …φυσικού καταψύκτη) και φτάνουν στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας και την απελευθέρωση μεθανίου στην ατμόσφαιρα που αυξάνει κι αυτό σημαντικά την θερμοκρασία του πλανήτη. Μια σειρά από τέτοια φαινόμενα οδήγησαν τους επιστήμονες της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική αλλαγή (IPCC) το 2018 να κάνουν γνωστό ότι ο στόχος για συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη στους 1,5 βαθμούς πρέπει να θεωρείται πλέον ανέφικτος. Πιθανότερο είναι η θερμοκρασία να αυξηθεί κατά 3 βαθμούς! Είμαστε μάρτυρες επομένως μιας παταγώδους αποτυχίας!

Μπροστά σε αυτό το ενδεχόμενο αξίζει να επανεξετάσουμε τα μέτρα που έχουν ήδη εφαρμοστεί, και τα οποία όταν εξαγγέλλονταν παρουσιάζονταν ως σωτηρία. Σημαντικότερο εξ αυτών είναι το χρηματιστήριο ρύπων, βάσει του οποίου το δικαίωμα εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα τελεί υπό χρηματιστηριακή διαπραγμάτευση, βαρύνοντας με την τιμή του τους ρυπαντές, όπως χαρακτηριστικά είναι οι εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιούν λιγνίτη, άνθρακα ή μαζούτ. Τα αποτελέσματα της εμπορευματοποίησης των ρύπων (που εισήγαγε την πιο καθαρή μορφή χρηματιστικοποίησης ακόμη και στους ρύπους) ήταν η κερδοσκοπία γύρω από το διοξείδιο του άνθρακα να καταρρίπτει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο και να αυξάνεται μαζί με την θερμοκρασία του πλανήτη.

Το πιο πρόσφατο κρούσμα καταγράφτηκε στην άλλη μεριά του Ατλαντικού. Στις πολιτείες του Όρεγκον και της Καλιφόρνιας που αντέγραψαν το ευρωπαϊκό παράδειγμα κι έστησαν κι αυτές τα δικά τους χρηματιστήρια εκπομπών ρύπων. Την περίοδο λοιπόν που ο πλανήτης στο βόρειο και το νότιο ημισφαίριο κατέγραφε θερμοκρασίες ρεκόρ, ανάλογα ρεκόρ κατέγραφαν κι οι τιμές των ρύπων στο πλαίσιο του συστήματος LCFS (Low Carbon Fuel Standard). Συγκεκριμένα, στην Καλιφόρνια οι τιμές τον Σεπτέμβριο και Οκτώβριο διπλασιάστηκαν σε σχέση με τα επίπεδα προ διετίας, ενώ στο γειτονικό Όρεγκον οι τιμές τετραπλασιάστηκαν σε σχέση με τα προ διετίας επίπεδα! Η άνοδος των τιμών αποδίδεται στην αυστηροποίηση των κανόνων με την συμπερίληψη στους ρυπαντές κι άλλων βιομηχανιών που είναι υποχρεωμένες πλέον να αγοράζουν δικαιώματα για να συνεχίσουν να  εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα κι άλλα αέρια που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ενδεικτική περίπτωση είναι οι αεροπορικές εταιρείες που ευθύνονται για το 2% των παγκόσμιων ρύπων. Αν στην πλευρά των ωφελημένων είναι οι εταιρείες που προμηθεύουν εναλλακτικές μορφές ενέργειας, στην πλευρά των χαμένων είναι οι καταναλωτές που καλούνται να πληρώσουν όχι μόνο το κόστος της μετάβασης στο νέο ενεργειακό τοπίο αλλά επιπλέον και τα κέρδη μιας παρασιτικής βιομηχανίας που θησαυρίζει ακόμη κι από την επιδείνωση των συνθηκών της ζωής μας.

Εξ ίσου ατελέσφορες αποδεικνύονται οι προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής ακόμη και στην Ευρώπη, που επαίρεται για τις προσπάθειες που καταβάλλει, οι οποίες όμως παραμένουν εγκλωβισμένες στην εμπορευματοποίηση και την κερδοσκοπία. Οι τιμές του διοξειδίου του άνθρακα και στη γηραιά ήπειρο παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα, όπως φαίνεται στο διάγραμμα που παραθέτουμε, με όλες τις προβλέψεις να συντείνουν ότι ποτέ ξανά δεν πρόκειται να δούμε τις τιμές σε επίπεδο υποδεέστερα των 10 ευρώ ο τόνος όπως ήταν μεταξύ 2012 και 2018. Υψηλότερες τιμές στο χρηματιστήριο του διοξειδίου του άνθρακα σημαίνει όμως και υψηλότερες τιμές καταναλωτή για τους πάροχους ενέργειας από στερεά καύσιμα που έχουν ενεργοποιήσει σχετική ρήτρα στους λογαριασμούς της τελικής κατανάλωσης. Το χειρότερο ωστόσο είναι πώς ακόμη κι αυτή η αύξηση της τιμής δεν συνοδεύτηκε από μείωση των βλαβερών εκπομπών. Με βάση μελέτη του ICIS με τίτλο “Το αποτέλεσμα των αυξημένων τιμών του άνθρακα στους παραγωγούς ηλεκτρικού και τις βιομηχανίες” που εκδόθηκε στις 9 Μαΐου 2019, “η σημαντική αύξηση είχε πολύ μικρή επίδραση στα επίπεδα εκπομπών της Ευρώπης του 2018”. Μηδενικό ήταν επομένως το πολυαναμενόμενο αποτέλεσμα στις εκπομπές, την ίδια στιγμή που χιλιάδες νοικοκυριά στην Ευρώπη ξεπάγιαζαν αδυνατώντας να πληρώσουν τους υπέρογκους λογαριασμούς.

Από την άλλη, υπέρογκο αποδεικνύεται και το κόστος που συνοδεύει την εγκατάσταση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σε χώρες όπως η Γερμανία. Σύμφωνα με τους Financial Times, το κόστος που μετακυλίστηκε στους φορολογούμενους και καταναλωτές ενέργειας μόνο τα προηγούμενα οκτώ χρόνια ανήλθε σε 165 δισ. ευρώ. Γι’ αυτό το λόγο η Γερμανία δεν συμφώνησε στα συμπεράσματα του συνεδρίου για την κλιματική αλλαγή που διεξήχθη το 2018 στη Βόννη, βάσει των οποίων 25 χώρες συμφώνησαν να διακόψουν την παραγωγή ενέργειας από άνθρακα μέχρι το 2030. Ο στόχος της Γερμανίας μέχρι εκείνο το έτος είναι να καλύπτει από ΑΠΕ το 65% των ενεργειακών της αναγκών. Ένα μήνα μάλιστα μετά το συνέδριο ο κυβερνητικός συνασπισμός της Γερμανίας μείωσε δραματικά του στόχους μείωσης των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο θερμοκηπίου, ενώ ο ενεργειακός κολοσσός RWE θα κρατήσει μέχρι και το 2040 ενεργό προς εκμετάλλευση το ορυχείο άνθρακα του Χάμπαχ, παρά τις αντιδράσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων…

Πηγή : Νέα Σελίδα

Τα κέρδη αυξάνουν την παγκόσμια θερμοκρασία

Η απροθυμία των μεγάλων τραπεζών να υπογράψουν το κείμενο αρχών για μια υπεύθυνη τραπεζική που συνέταξε ο ΟΗΕ ήταν η κορυφή του παγόβουνου των συμφερόντων που κρύβονται πίσω από την αλλαγή του κλίματος. Το γεγονός ότι μόνο τρεις μεγάλες τράπεζες (Citigroup, Mitsubishi και Commercial Bank of China) δέχτηκαν να δεσμευτούν ότι οι επενδύσεις που θα χρηματοδοτούν στο εξής θα λαβαίνουν υπ’ όψη τους τους στόχους του ΟΗΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής κι άλλα μείζονος σημασίας ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος έφερε στην επιφάνεια τα τεράστια συμφέροντα που οδηγούν τον πλανήτη σε υπερθέρμανση. Και στην πράξη, υπονομεύουν κάθε δραστικό μέτρο για την μείωση των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Γιατί, η υπογραφή του πρωτοκόλλου των Ηνωμένων Εθνών σημαίνει αποχή από επενδυτικά σχέδια που, μεταξύ πολλών άλλων, περιλαμβάνουν εξορύξεις ορυκτών καυσίμων…

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Οι μεγάλες τράπεζες υπεραμύνθηκαν της στάσης τους δηλώνοντας, όπως έκανε για παράδειγμα η Goldman Sachs, ότι ακολουθούν και δεσμεύονται από τους δικούς τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης. Όλοι δε, μπορούμε να φανταστούμε ότι η αρμόδια διεύθυνση για την παρακολούθησή τους θα είναι το τμήμα δημόσιων σχέσεων και επικοινωνίας…

Στη σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα, που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 23 Σεπτεμβρίου 2019, απογοητευτική κι αναντίστοιχη των περιστάσεων ήταν πρώτα απ’ όλα η στάση των μεγάλων κρατών που φέρουν την σοβαρότερη ευθύνη για τη ρύπανση του πλανήτη: Ηνωμένες Πολιτείες, Κίνα και Ινδία. Η συμβολή τους στις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου ήταν για το 2017, 15%, 28% και 6%, από κοινού εκπέμπουν το 49% όλων των επικίνδυνων ρύπων! Η άρνησή τους να δεσμευτούν για αποτελεσματικά μέτρα στο πλαίσιο όσων έχει ήδη αποφασίσει το Διακυβερνητικό Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) για τον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας κατά 2 βαθμούς ή ιδανικά κατά 1,5 βαθμό Κελσίου, όπως και η Συμφωνία του Παρισιού το 2015, καθιστούν αδύνατη την υλοποίηση του παραπάνω στόχου, που έχει χαρακτηριστεί ως ελάχιστος απαραίτητος για να μη βρεθούμε μπροστά σε μη αντιστρεπτές καταστάσεις. Πρόκειται για σενάρια που δεν αφορούν το μακρινό μέλλον. Έρευνα για τους ωκεανούς που δόθηκε στη δημοσιότητα την Τετάρτη 25 Σεπτεμβρίου, μόλις δηλαδή δύο μέρες μετά τη σύνοδο του ΟΗΕ, υπογραμμίζει τους κινδύνους που γεννιούνται για εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν στα παράλια λόγω της τήξης των πάγων και της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.

Το κενό που αφήνουν πίσω τους οι μεγάλοι ρυπαντές επιχειρούν να καλύψουν τα υπόλοιπα κράτη, που έχουν κληθεί μέχρι το 2020 να καταθέσουν πιο επιθετικά σχέδια μείωσης των εκπομπών. Ήδη 70 κράτη (από 23 που είχαν συμφωνήσει πριν την πρόσφατη σύνοδο του ΟΗΕ) έχουν δηλώσει το ενδιαφέρον τους να συμμετέχουν σε αυτή την υπερ-προσπάθεια, που ωστόσο είναι καταδικασμένη να αποτύχει για δύο λόγους.

Ο πρώτος είναι ότι η συμβολή και των 70 αυτών κρατών στα επικίνδυνα αέρια ανέρχεται μόλις στο 6,8% των παγκόσμιων εκπομπών. Η συμμετοχή στην σχετική λίστα κατά βάση ανεπτυγμένων καπιταλιστικών κρατών που το μεγαλύτερο μέρος του ΑΕΠ τους προέρχεται από τις υπηρεσίες κι όχι την μεταποίηση σημαίνει πώς τα περιθώρια μείωσης είναι μικρά, πέραν του ότι είναι οικονομικά ανώδυνα. Κυρίως όμως είναι αδύνατο να καλύψουν το κενό που προκαλεί η απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού, χαρακτηριστικά.

Η δέσμευση πολλών κρατών για επιθετικότερους στόχους μείωσης των εκπομπών αερίων, που θα επισημοποιηθούν στη σχετική σύνοδο που θα διεξαχθεί τον Δεκέμβριο στη Χιλή, αν δεν είναι υποκριτική, είναι με βεβαιότητα αντιφατική. Κορυφαίο παράδειγμα είναι η Γερμανία. Η Άνγκελα Μέρκελ τράβηξε για μια ακόμη φορά πάνω της τα φώτα της δημοσιότητας ανακοινώνοντας, μαζί με το νοτιοκορεάτη πρόεδρο Μουν Τζάε-ιν και τον βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον, τον διπλασιασμό των χρηματοδοτήσεων προς το Πράσινο Ταμείο για το Κλίμα που βοηθάει τις αναπτυσσόμενες χώρες να μειώσουν τις εκπομπές, να προσαρμοστούν στις επιπτώσεις της αύξησης της θερμοκρασίας, κ.α. Η Γερμανία όμως είναι υπόλογη για το σκάνδαλο απόκρυψης των εκπομπών των αυτοκινήτων Volkswagen. Αν δε υπήρχε ο εμπορικό ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Γερμανίας ποτέ δεν θα μαθαίναμε για το λογισμικό που ήταν φορτωμένα τα αυτοκίνητα της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας με στόχο να ξεγελούν τα μηχανήματα μέτρησης των αερίων και να ρυπαίνουν  την ατμόσφαιρα ενώ υπόσχονταν στους καταναλωτές χαμηλούς ρύπους!

Ενδεικτικό παράδειγμα επίσης είναι κι η Ελλάδα. Ο έλληνας πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης κατέθεσε το ενδιαφέρον της Ελλάδας να πρωταγωνιστήσει στην κούρσα μείωσης των εκπομπών αερίων, ανακοινώνοντας την κατάργηση της λιγνιτικής παραγωγής μέχρι το 2028. Ταυτόχρονα όμως με την ολοκλήρωση των διαδικασιών παραχώρησης των οικοπέδων, όπως επισημοποιήθηκε με την κατάθεση στη Βουλή των σχετικών συμβάσεων από το υπουργείο Ενέργειας, η δυτική Ελλάδα, από την Κέρκυρα και την Ήπειρο μέχρι νοτιοδυτικά της Κρήτης θα γεμίσει γεωτρύπανα. Αν όλα πάνε κατ’ ευχήν για την κυβέρνηση και τις πετρελαϊκές εταιρείες (ExxonMobil, Total, Repsol, Energean, Ελληνικά Πετρέλαια, κ.α.) χιλιάδες βαρέλια πετρελαίου θα εξορύσσονται καθημερινά για τα επόμενα τουλάχιστον 30 χρόνια. Ακόμη κι αν συμφωνεί κάποιος με την ανάγκη των εξορύξεων ο ένας (πέρα για πέρα αμφιλεγόμενος) στόχος του περάσματος στην μετα-λιγνιτική εποχή δεν αντιβαίνει με τα σχέδια μετατροπής της Ελλάδας σε πετρελαιοπαραγωγική χώρα;

Πηγή: Νέα Σελίδα

Ο τυφώνας Χάρβεϊ παρασέρνει τον Τραμπ

450.000 αναζήτησαν βοήθεια

300.000 έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα

30.000 τοποθετήθηκαν σε προσωρινά καταφύγια

3.500 διασώθηκαν

30 νεκροί εξ αιτίας της καταιγίδας

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Όλα ήταν άρτια σκηνοθετημένα: Ανήμερα του  Δεκαπενταύγουστου ο Ντόναλντ Τραμπ έχοντας εκ δεξιών του τον υπουργό Οικονομικών κι εξ ευωνύμων την υπουργό Μεταφορών ξεκίνησε τη συνέντευξη Τύπου ξεδιπλώνοντας μια εκτύπωση ίση με το ύψος του που ήταν γεμάτη πράσινα, μπλε, κόκκινα, κίτρινα και διάφανα τετράγωνα, ρόμβους και κύκλους κάθε μεγέθους. Έτσι ήθελε να δείξει το δαιδαλώδες, γραφειοκρατικό καθεστώς που επιβλήθηκε επί προεδρίας Ομπάμα για την κατασκευή των δημόσιων υποδομών. Η πρώτη εντύπωση ήταν καταιγιστική: Τι φταίει για την απαρχαίωση του υποδειγματικού κάποτε οδικού δικτύου; Μα, οι υπερβολικές ρυθμίσεις! (Κι όχι φυσικά οι περικοπές των σχετικών δαπανών που κατευθύνθηκαν στη χρηματοδότηση των πολέμων στο Αφγανιστάν και το Ιράκ). Στο στόχαστρο του αμερικανού προέδρου ειδικότερα βρέθηκαν περιορισμοί που λάβαιναν υπ’ όψη τους την κλιματική αλλαγή. Ακόμη πιο συγκεκριμένα, επέβαλλαν να υπολογίζεται η άνοδος της στάθμης της θάλασσας για να μην εξαφανίζονται οι δρόμοι και οι γέφυρες μετά από μια πλημμύρα.

Η πολιτική αδιαφορίας του Τραμπ απέναντι στους κινδύνους της υπερθέρμανσης ήταν από τότε εγκληματική, ακόμη δηλαδή κι αν υποθέσουμε ότι δεν γνώριζε τίποτε για τον τυφώνα Χάρβεϊ, που έπληξε το Χιούστον και το νοτιοανατολικό Τέξας, καθώς υπήρχε πληθώρα στοιχείων που έδειχνε ότι η κλιματική αλλαγή είναι παρούσα κι όχι ένα υποθετικό, καταστροφολογικό σενάριο για το απώτερο μέλλον. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια όλου του 2017, για πρώτη φορά στην ιστορία η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας του Κόλπου του Μεξικού δεν έπεσε ούτε μια μέρα κάτω από 23 βαθμούς Κελσίου, διαμορφώνοντας έτσι ιδανικές συνθήκες για την αύξηση της υγρασίας που αυξάνει περαιτέρω την ατμοσφαιρική θερμοκρασία ευνοώντας τη δημιουργία τυφώνων. Κι αν όλα αυτά είναι περίπλοκα για το μυαλό του Τραμπ υπάρχουν πρόσφατα στοιχεία που βεβαιώνουν ότι έχουμε εισέλθει σε μια περίοδο κατά την οποία τα ακραία καιρικά φαινόμενα αποτελούν τη νέα μας κανονικότητα: Από το 2010 έχουν καταγραφεί στις ΗΠΑ 20 τυφώνες, εκ των οποίων οι 7 από το 2016, μέσα δηλαδή στον ενάμιση τελευταίο χρόνο! Οι λιγότερο σοβαρές πλημμύρες στις παραλιακές πόλεις των ΗΠΑ τα τελευταία 20 χρόνια έχουν αυξηθεί κατά 150% και τα τελευταία 5 χρόνια κατά 30%!

Είμαστε μάρτυρες επομένως μιας ιστορικής βαρύτητας αλλαγής των κλιματολογικών συνθηκών με δραματικές επιπτώσεις στην οικονομική ζωή που πλήττει όλη την κοινωνική κλίμακα αν και με διαφορετικό τρόπο. Οι ζημιές που προκλήθηκαν στο Χιούστον, που είναι ένα από τα σημαντικότερα αμερικανικά λιμάνια και η τέταρτη μεγαλύτερη πόλη των ΗΠΑ με πληθυσμό στη μητροπολιτική πόλη 6,9 εκ. άτομα ξεπέρασαν σύμφωνα με προκαταρκτική εκτίμηση της Moody’s τα 75 δισ. ευρώ. Εξ αυτών τα 25 δισ. αφορούν επιχειρήσεις και χαμένη οικονομική δυναμικότητα. Πετρελαϊκοί κολοσσοί, για παράδειγμα, όπως η Exxon Mobil και η Royal Dutch Shell αναγκάστηκαν να διακόψουν τη δραστηριότητά τους, ακυρώνοντας την εξόρυξη του 24% της παραγωγής του Κόλπου, για να μη βρεθούν προ δυσάρεστων απροόπτων όπως έγινε το 2005 με τον τυφώνα Κατρίνα (που εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται ως η σημαντικότερη οικονομική καταστροφή, καθώς το κόστος της ξεπέρασε τα 160 δισ. δολ.). Ο τυφώνας Χάρβεϊ που θεωρείται ο χειρότερος των τελευταίων 50 ετών έπληξε πάνω από το 20% της παραγωγικής δυναμικότητας των  αμερικανικών διυλιστηρίων που ισοδυναμεί με 4 εκ. βαρέλια ημερησίως. Το κύμα ανόδου στις τιμές καταναλωτή, ακόμη και κατά 20% με αποτέλεσμα να φτάσουν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο ετών, ανακόπηκε με έναν καταιγισμό συμφωνιών μεταφοράς πετρελαίου στη λονδρέζικη ναυλαγορά που αφορούσε ευρωπαϊκά δεξαμενόπλοια . «Ευρωπαϊκός στολίσκος από δεξαμενόπλοια ετοιμάζεται να καταπλεύσει προς τις ΗΠΑ στον απόηχο της τροπικής καταιγίδας Χάρβεϊ», έγραφαν οι Financial Times στις 30 Αυγούστου. Άμεσο αποτέλεσμα ήταν να οδηγηθούν στα ουράνια τα ναύλα που από 3.500 δολ. την ημέρα σε μια εβδομάδα εξαπλασιάστηκαν φτάνοντας τα 20.000! Μάννα εξ ουρανού επομένως για ορισμένους οι φυσικές καταστροφές…

Η βάση της οικονομικής πυραμίδας ωστόσο, δηλαδή τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα, μετρούν μόνο ζημιές από τον τυφώνα Χάρβεϊ. Η ασύμμετρη υποβάθμιση στην κοινωνική θέση των πιο φτωχών νοικοκυριών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων που προκαλεί κάθε φυσική καταστροφή ήρθε στην επιφάνεια πρόσφατα από έρευνα του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνιας και της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης. Στο επίκεντρό της ήταν οι αποζημιώσεις μετά την καταιγίδα Σάντυ του 2012, που προκάλεσε ζημιές ύψους 70 δισ. δολ. Βάσει ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε στις 29 Αυγούστου στην εφημερίδα Wall Street Journal, που μένει εχθρική απέναντι στην αγορά δεν μπορεί να χαρακτηριστεί, το 50% όσων είχαν κάλυψη σε ιδιωτικές ασφαλιστικές και υπέστησαν ζημιές δεν πήρε ούτε ένα δολάριο για αποζημίωση, ενώ με βάση την ίδια έρευνα το 31% αποζημιώθηκε για ένα μόνο μέρος των ζημιών που υπέστη. Επομένως οι 8 στους 10, εξ όσων μπορούσαν και πλήρωναν, εξήλθαν φτωχότεροι. Κι υπάρχουν φυσικά κοινωνικές κατηγορίες που στερούνταν ακόμη κι αυτής της δυνατότητας…

Η οφειλόμενη στον άνθρωπο κλιματική αλλαγή των τελευταίων χρόνων, που προεξοφλεί νέους Κατρίνα, Σάντυ και Χάρβεϊ επιβάλλει μια ριζική αλλαγή προσανατολισμού στην οικονομική πολιτική σε δύο κατευθύνσεις. Αρχικά, στην επίταση των προσπαθειών για ανάσχεση της ανόδου της θερμοκρασίας του πλανήτη. Πιο άμεσα, για γενναίες κρατικές δαπάνες αγοράς υλικών ή παροχής υπηρεσιών που ως στόχο θα έχουν οι φτωχοί να μη γίνονται φτωχότεροι μετά από κάθε καταιγίδα. Στόχοι που είναι φυσικά ασύμβατοι με την πολιτική λιτότητας και περικοπών.

Πηγή: Εφημερίδα Νέα Σελίδα