Πολλαπλά μηνύματα των Ιρανών στις κάλπες

Σοβαρότατο πλήγμα για το καθεστώς του Ιράν αποτέλεσαν οι πρόσφατες κάλπες για την εκλογή νέας Βουλής. Το μήνυμα των Ιρανών ψηφοφόρων δεν προήλθε από κει που συνήθως αναμένεται (την υπερψήφιση διαφωνούντων), αλλά από την συμμετοχή, που κυμάνθηκε σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ, μόλις 43%, όταν ακόμη και στις ευρωεκλογές που είναι ομολογουμένως οι πιο αδιάφορες και πολιτικά ασήμαντες εκλογές σε ολόκληρο τον πλανήτη το 2019 ψήφισε το 51% των ευρωπαίων ψηφοφόρων. Στις δε ΗΠΑ που κι εκεί η πολιτική αδιαφορία μπορεί να συγκριθεί μόνο με την αλαζονεία της υπερδύναμης, στις τελευταίες εκλογές η συμμετοχή έφτασε το 56%. Στο ίδιο το Ιράν, η συμμετοχή στις εκλογές του 2016 ανήλθε στο 62% και στην προηγούμενη αναμέτρηση του 2012 το 66%. Η συμμετοχή στις εκλογές της 21ης Φεβρουαρίου στα αστικά κέντρα ήταν ακόμη χαμηλότερη. Στην Τεχεράνη για παράδειγμα έφτασε το απογοητευτικό 25%.

Η αιτία της αποχής των Ιρανών μπορεί να αποδοθεί σε έναν συνδυασμό αιτιών, εσωτερικών κι εξωτερικών, ενώ δεν προσπερνάται εύκολα η επίδραση του κορονοϊού. Το Ιράν, μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, είναι η χώρα που έχει πληγεί σοβαρότερα μετά την Κίνα από την εξάπλωση του επικίνδυνου ιού, μετρώντας 8 νεκρούς, που είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος αριθμός, μετά τους 2.400 της Κίνας. Στην Ισλαμική Δημοκρατία τουλάχιστον 14 περιφέρειες έχουν κλείσει σχολεία, πανεπιστήμια και πολιτιστικά κέντρα, ενώ το Ιράκ, το Πακιστάν και η Τουρκία έκλεισαν τα σύνορά τους με το Ιράν. Το δε Αφγανιστάν απαγόρευσε κάθε αεροπορικό και οδικό ταξίδι από και προς το Ιράν. Σε αυτό το κλίμα, μόνο ανοιχτός κι ανέφελος δεν ήταν ο δρόμος προς τις κάλπες. Δεν μπορεί ωστόσο ο κορονοϊός να δικαιολογήσει μια τόσο μεγάλη αποχή!

Το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την αδιαφορία που επέδειξαν οι Ιρανοί φέρει το αμερικανικό εμπάργκο. Ο στόχος των Αμερικανών, που ήταν να στραφούν οι Ιρανοί εναντίον του καθεστώτος για τα δεινά που υπομένουν εδώ και δύο χρόνια που είναι εμφανή τα αποτελέσματα του εμπάργκο, σε ένα βαθμό πέτυχε.

Αρκεί μια ματιά στις επιπτώσεις του στην πραγματική οικονομία που έχει καταρρεύσει. Ενώ το 2016 και το 2017, όταν η ιρανική οικονομία εισέπραττε τα οφέλη από την επιστροφή της στην «κανονικότητα» λόγω της συμφωνίας που υπογράφτηκε επί Ομπάμα, αναπτύχθηκε κατά 12,3% και 3,7% αντίστοιχα, το 2018 και 2019 συρρικνώθηκε με πρωτοφανείς ρυθμούς. Το ΑΕΠ αυτά τα δύο χρόνια μειώθηκε κατά 4,8% και 9,5%. Η ανεργία την ίδια διετία αυξήθηκε στο 14,5% και 16,8%. Σημαντικά έχει αυξηθεί και ο πληθωρισμός που από 9% το 2017 έφτασε το 30,5% το 2018 και το 35,7% το 2019. Η άνοδος των τιμών μάλιστα στα είδη διατροφής περιγράφεται από ανταποκριτές και γνώστες των εσωτερικών του Ιράν ως πολλαπλάσιος. Η αύξηση της τιμής του κρέατος για παράδειγμα τον τελευταίο χρόνο ανέρχεται σε 116%! Φαίνεται έτσι ότι οι πιο φτωχοί πλήττονται περισσότερο από το εμπάργκο, που αποδεδειγμένα πλέον ισοδυναμεί με τις χιτλερικές μεθόδους συλλογικής τιμωρίας που εφαρμόζονταν σε βάρος λαών και αμάχων. Τα ίδια κάνουν και σήμερα οι ΗΠΑ παραβιάζοντας τη διεθνή νομιμότητα και τις πιο βασικές αρχές του ανθρωπισμού.

Και το ίδιο το καθεστώς ωστόσο έκανε ό,τι περνάει από το χέρι του για να αποξενώσει την ιρανική κοινωνία τα δύο τελευταία χρόνια. Το καθεστώς έκοψε από τις λίστες των υποψηφίων εκατοντάδες μεταρρυθμιστές, μεταξύ των οποίων και 81 βουλευτές. Το κάλεσμά τους για αποχή των ψηφοφόρων από τις κάλπες ήταν όχι απλώς αναμενόμενο αλλά υπερίσχυσε της πρόσκλησης του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη Αγιατολάχ Χαμενεΐ που χαρακτήρισε την προσέλευση στις κάλπες ως θρησκευτικό καθήκον όλων των πολιτών. Ως αποτέλεσμα, η αναμέτρηση διεξήχθη μεταξύ συντηρητικών και …υπερσυντηρητικών. Οι σχέσεις του καθεστώτος με την κοινωνία δοκιμάστηκαν επίσης με αφορμή την βία που επέδειξε πέρυσι όταν χιλιάδες Ιρανοί κατέκλυσαν τους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για την καταπίεση, ζητώντας περισσότερες ελευθερίες και κοινωνικά αιτήματα. Το καθεστώς αντί να εισακούσει τα αιτήματά τους και να χαλαρώσει το καθεστώς ελέγχου στο εσωτερικό έδειξε περισσότερη αδιαλλαξία. Η πρόσφατη μάλιστα δολοφονία του λαοπρόβλητου στρατηγού Σουλεϊμανί από τους Αμερικανούς στο Ιράκ ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την σκληροπυρηνική πτέρυγα του καθεστώτος, απομακρύνοντας κάθε ενδεχόμενο εκδημοκρατισμού.

Σε αυτό το πλαίσιο ο πρόεδρος Χασάν Ρουχανί που ήταν περισσότερο ανοιχτός στις μεταρρυθμίσεις και η θητεία του λήγει το 2021, θα απομονωθεί πολιτικά, από μια Βουλή που θα μπορεί να αποφασίζει ό,τι μα ό.τι θέλει χωρίς όμως να διαθέτει λαϊκή νομιμοποίηση και ερείσματα. Μια Βουλή μάλιστα που ποτέ δε διέθετε σημαντικές αρμοδιότητες. Μόνο πολιτικοί αυτόχειρες μπορούν να νιώθουν ασφαλείς με ένα τέτοιο εκλογικό αποτέλεσμα, όταν μάλιστα όλοι ξέρουν πώς τα δύσκολα για το Ιράν είναι μπροστά του…

Πρόωρη Άνοιξη στο Ιράκ

Τα αντίθετα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα είχε το ποτάμι αίματος που προκάλεσε η κυβέρνηση του Ιράκ και οι φιλικές προς το Ιράν ομάδες ενόπλων στις αρχές Οκτωβρίου προκειμένου να ανακόψουν τις ογκώδεις λαϊκές διαδηλώσεις. Πριν αλέκτωρ φωνήσαι… οι διαδηλωτές επανήλθαν και μάλιστα δριμύτεροι!

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Το νέο κύμα διαδηλώσεων ξεκίνησε την Παρασκευή 25 Οκτωβρίου, οδηγώντας για μια ακόμη φορά το κράτος να κάνει επίδειξη βίας. Στην ιερή πόλη των Σιιτών Καρμπάλα οι νεκροί από την κρατική τρομοκρατία έφτασαν τους 14, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των νεκρών (μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές) στους 230. Μάλιστα, από έρευνα που διεξήχθη για το πρώτο κύμα των διαδηλώσεων και κρατικής βίας αποκαλύφθηκε ότι το 70% των νεκρών προκλήθηκε από πυροβολισμούς στο κεφάλι ή το στήθος. Με άλλα λόγια προσχεδιασμένες εκτελέσεις, που εκθέτουν ανεπανόρθωτα την κυβέρνηση του Ιράκ όχι μόνο για τα έργα και τις ημέρες των δικών της δυνάμεων ασφαλείας, αλλά και για το ελεύθερο που έχει δώσει σε ομάδες ενόπλων, που ζήλωσαν δόξα ταγμάτων θανάτου, να εκτελούν ανεμπόδιστα!

Πρωταγωνιστές των διαμαρτυριών, που αψήφησαν ακόμη και την απαγόρευση κυκλοφορίας που ανακοινώθηκε από τις 12 το βράδυ μέχρι τις 6 το πρωί για να αποτραπεί το ενδεχόμενο των ολονύχτιων διαδηλώσεων, είναι κυρίως νέοι, φοιτητές και δημόσιοι υπάλληλοι, ενώ νέα ώθηση στις διαδηλώσεις αναμένεται να δώσει η απόφαση μεγάλων συνδικάτων να απεργήσουν, που θα ακολουθήσουν το παράδειγμα των δασκάλων και των δικηγόρων. Η μαζικότητα και η μαχητικότητα των διαμαρτυριών, αναμφισβήτητα φέρνουν και στο Ιράκ την δική του Άνοιξη, που αντιμετωπίζει τον μεγαλύτερο κλονισμό που έχει υποστεί τα τελευταία 16 χρόνια, μετά την στρατιωτική εισβολή των Αμερικανών τον Μάρτιο του 2003.

Το αίτημα των διαδηλωτών είναι να παραιτηθεί η κυβέρνηση. Μάλιστα, διορθωτικά μέτρα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός της χώρας προκειμένου να εκτονώσει την ένταση, όπως κατάργηση των επαρχιακών συμβουλίων που έχουν μετατραπεί σε κέντρα διαφθοράς, ακύρωση σειράς προνομίων κρατικών αξιωματούχων, ακόμη και μείωση μισθών βουλευτών και άλλων πολιτικών στελεχών, αποδείχθηκαν μια …τρύπα στο νερό. Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν κι οι συγκεντρωμένοι μάλιστα επιχείρησαν να εισβάλουν στην πράσινη ζώνη, όπου έχουν την έδρα τους η κυβέρνηση, ξένες πρεσβείες και η αμερικανική διοίκηση (δεδομένου ότι 5.000 Αμερικάνοι στρατιώτες παραμένουν μόνιμα ακόμη στο Ιράκ), για να δεχτούν τα πυκνά πυρά της αστυνομίας.

Λάδι στη φωτιά των διαδηλώσεων έριξε ο Σιιίτης κληρικός ηγέτης Μοκτάντα Αλ Σαντρ, που συμφωνώντας με τους διαδηλωτές ζήτησε όχι μόνο την παραίτηση της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού Αντέλ Αμπντούλ Μαχντί, αλλά επιπλέον την διεξαγωγή εκλογών υπό την εποπτεία του ΟΗΕ, χωρίς μάλιστα τη συμμετοχή των σημερινών κομμάτων που έχουν απαξιωθεί στη συνείδηση των Ιρακινών. Να σημειωθεί ότι ο Αλ Σαντρ ηγείται του κόμματος με την μεγαλύτερη εκλογική επιρροή στη Βουλή του Ιράκ, με βάση τα αποτελέσματα του 2018, κυριαρχώντας όλων των άλλων Σιιίτικων ομάδων που ελέγχονται από την Τεχεράνη. Ο σχηματισμός δε κυβέρνησης δεν είχε αποδειχθεί καθόλου εύκολη υπόθεση. Ο πρωθυπουργός, που μετράει μέρες, ορίστηκε πριν ένα χρόνο, έπειτα από πολλές εβδομάδες διαπραγματεύσεων. Ο διορισμός δε του Μαχντί ήταν αποτέλεσμα συμφωνίας μεταξύ του κόμματος του Αλ Σαντρ και του κόμματος του Χαντ αλ Αμίρι, ο οποίος ηγείται μιας συμμαχίας σιίτικων μικρών κομμάτων. Το πολιτικό του τέλος, τώρα, διαφάνηκε από τη δήλωση του Αλ Σαντρ ο οποίος απείλησε τον πρωθυπουργό ότι αν δεν παραιτηθεί από μόνος του, για να ανοίξει το δρόμο για πρόωρες εκλογές, θα συνεργαστεί με τον αλ Αμίρι για να τον διώξουν από κοινού. Φαίνεται επομένως ότι αποφάσισαν να θυσιάσουν τον πολιτικό τους εκπρόσωπο, για να σταματήσει η αμφισβήτηση του πολιτικού συστήματος.

Η οργή των Ιρακινών προέρχεται από τη δεινή οικονομική τους θέση. Η άθλια κατάσταση των υποδομών, με συνεχείς ελλείψεις νερού και ηλεκτρικού ρεύματος και τους τομείς παιδείας και υγείας να αδυνατούν να προσφέρουν τα στοιχειώδη, δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να δικαιολογηθεί, δύο χρόνια μετά τον τερματισμό και του πολέμου με το Ισλαμικό Κράτος, που χαρακτηρίζονται ως χρόνια σταθερότητας. Η κατάσταση ωστόσο των Ιρακινών μόνο επιδεινώνεται. Με βάση την Παγκόσμια Τράπεζα τα τρία πέμπτα των 40 εκ. πολιτών ζουν με λιγότερα από 6 δολάρια την ημέρα. Η μείωση δε του ΑΕΠ κατά 1,7% το 2017 και η περυσινή στασιμότητα (0,6% αύξηση) επιδείνωσαν τη θέση των πιο φτωχών, που δεν μπορούν ούτε να δουλέψουν, ούτε να σπουδάσουν…

Οι Ιρακινοί μέμφονται το πολιτικό σύστημα που αναλώνεται σε μια μάχη επικράτησης μεταξύ των κομμάτων που ελέγχονται από το Ιράν κι εκείνων που ελέγχονται από τους Αμερικανούς – έμμεσα ή άμεσα. Κι ενώ φροντίζουν για τα δικά τους οικονομικά και κοινωνικά προνόμια, την ίδια ώρα η θέση των περισσότερων Ιρακινών χειροτερεύει!

Πηγή : Νέα Σελίδα

Το Ιράκ μαλακό υπογάστριο του Ιράν

Το ερώτημα είναι …γιατί τώρα; Ποιος είναι ο λόγος που οι διαδηλώσεις οι οποίες ξέσπασαν στο Ιράκ από τις αρχές Οκτωβρίου αντιμετωπίστηκαν με τόση βία;

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Κι άλλες φορές στο παρελθόν μετά την ήττα και την εκδίωξη του Ισλαμικού Κράτους από το Ιράκ σημειώθηκαν μαζικές, αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Οι διαμαρτυρίες στη Βασόρα το 2018 θύμιζαν γενική εξέγερση, ενώ το 2016 οι διαδηλωτές μπήκαν στην πράσινη ζώνη της Βαγδάτης εισβάλοντας στη Βουλή, ακόμη και στο γραφείο του πρωθυπουργού. Σε καμία περίπτωση όμως δεν ακολούθησε το ποτάμι αίματος που συνόδευσε τις πρόσφατες διαμαρτυρίες, με τους νεκρούς να έχουν φτάσει τους 107, οι τραυματίες τους 6.000 και πολλά ρεπορτάζ δυτικών ανταποκριτών στο Ιράκ να περιγράφουν εισβολές αγνώστων, με καλυμμένα πρόσωπα  σε τηλεοπτικούς σταθμούς οι οποίοι κράτησαν φιλική στάση απέναντι στις διαμαρτυρίες, σπάζοντας και καταστρέφοντας αδιάκριτα. Και ο τρόπος που έχασαν τη ζωή τους οι περισσότεροι διαδηλωτές, με ευθείες βολές στο κεφάλι ή την καρδιά από ελεύθερους σκοπευτές που φέρονται να ανήκουν σε ομάδες ενόπλων οι οποίες διάκεινται φιλικά απέναντι στο Ιράν, δείχνει ότι τα διακυβεύματα ξεπερνούν κατά πολύ τα κοινωνικά αιτήματα των διαμαρτυριών.

Με βάση τα συνθήματα των διαδηλωτών αιτία της αναταραχής είναι το κοινωνικό ζήτημα, που έρχεται ξανά στο προσκήνιο δύο χρόνια μετά την ήττα του Ισλαμικού Κράτους στη Μοσούλη. Άνω του 60% από τα 38 εκ. του πληθυσμού του Ιράκ (που σε μια δεκαετία αναμένεται να φτάσουν τα 50 εκ.) είναι νέοι κάτω των 24 ετών. Κάθε χρόνο προστίθενται στην αγορά εργασίας περισσότεροι από 700.000 εργαζόμενοι αδυνατώντας φυσικά οι περισσότεροι να βρουν μια αξιοπρεπή εργασία. Οι υποδομές του Ιράκ ποτέ δεν ανέκαμψαν από τις καταστροφές που προκάλεσε η αμερικανική επέμβαση το 2003. Ποτέ δεν επέστρεψαν στο επίπεδο που ήταν επί Σαντάμ Χουσεΐν. Η παροχή νερού και ηλεκτρικού δεν είναι ούτε συνεχής ούτε δεδομένη, ενδεχομένως και η πλειοψηφία των παιδιών δεν πάει σχολείο – όταν το Ιράκ διέθετε ένα από τα αρτιότερα εκπαιδευτικά συστήματα της Μέσης Ανατολής, παρότι κάθε μήνα εισρέουν στα κρατικά ταμεία τουλάχιστον 6 δισ. δολ. από πωλήσεις πετρελαίου. Σε αυτό το πλαίσιο οι διαδηλωτές στράφηκαν συλλήβδην εναντίον της κυβέρνησης και του ιρακινού πολιτικού συστήματος, ενώ οι δεσμεύσεις που ανέλαβε ο πρωθυπουργός Αντέλ Αμπντούλ Μαχντί για χορήγηση επιδομάτων ανεργίας, προγράμματα κοινωνικής κατοικίας, κ.α. έπεσαν στο κενό χωρίς να ικανοποιούν τους διαδηλωτές. Ακόμη κι οι παραπάνω ωστόσο σοβαρότατες αιτίες δε φαίνονται αρκετές για να ερμηνεύσουν τις μαζικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν λίγες εβδομάδες μετά τον βομβαρδισμό από το Ισραήλ θέσεων ενόπλων φιλο-ιρανικών οργανώσεων στο Ιράκ και λίγες εβδομάδες πριν αρχίσουν να συγκεντρώνονται στο Ιράκ χιλιάδες Σιίτες από το Ιράν για να προσευχηθούν με αφορμή μια καθιερωμένη, ετήσια γιορτή.  

Κατά την Τεχεράνη, αν κάπου αποσκοπούσαν οι διαδηλώσεις ήταν στη διάρρηξη των δεσμών μεταξύ των δύο λαών, που από το ένα άκρο του ιρακινο-ιρανικού πολέμου της περιόδου 1980-1988, έχουν φτάσει στο άλλο άκρο του πλήρους συγχρωτισμού. Ρόλο καταλύτη σε αυτή την εξέλιξη διαδραμάτισε η ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν από τους Αμερικάνους, καθώς μαζί του τερματίστηκε και η εξουσία της μειοψηφίας των Σουνιτών επί των πλειοψηφίας των Σιιτών. Έκτοτε στο Ιράκ μπορεί να έχει επιλεγεί ένα σύστημα αντιπροσώπευσης για τις ανώτερες πολιτειακές θέσεις που παραπέμπει στο αντίστοιχο σύστημα του Λιβάνου, με τον πρόεδρο να προέρχεται από τους Κούρδους, τον πρωθυπουργό από τους Σιίτες και τον πρόεδρο της Βουλής από τους Σουνίτες, η πραγματική εξουσία ωστόσο ανήκει στους Σιίτες. Τα πολιτικά οφέλη που δρέπει το Ιράν από την εγκαθίδρυση στο Ιράκ ενός καθεστώτος δομικά φίλα προσκείμενου προς το ίδιο είναι τεράστια γιατί η επιρροή του εισέρχεται πλέον και στον αραβικό κόσμο. Αποτυπώνεται δε και στο οικονομικό επίπεδο με το Ιράκ να εξαρτάται πλήρως από τις εισαγωγές ιρανικού φυσικού αερίου κι άλλων προϊόντων, ενώ το διακρατικού  εμπορίου ανέρχεται σε 12 δισ. δολ. Οι αμερικανικές εξαγωγές στο Ιράκ αντίθετα ανέρχονται σε 1,3 δισ. δολ. Τα σπουδαιότερα οφέλη που δρέπει ωστόσο το Ιράν είναι πολιτικά καθώς η Σαουδική Αραβία δεν μπορεί να ενδύει τα επεκτατικά της σχέδια με τον σουνίτικο μανδύα διεκδικώντας μάλιστα την πλήρη και αποκλειστική αντιπροσώπευση του αραβικού κόσμου.

Τούτων δοθέντων μόνο έκπληξη δεν προκαλεί όταν ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ποστάρει στο twitter αναρτήσεις που αναφέρονται στο Ιράκ, όπως έκανε πρόσφατα, γράφοντας: «Το Ιράν και το Ιράκ είναι δύο κράτη που οι καρδιές και οι ψυχές τους είναι δεμένες μαζί… Οι εχθροί επιδιώκουν να σπείρουν διχόνοια αλλά έχουν αποτύχει και η συνομωσία τους δε θα αποδειχθεί αποτελεσματική». Το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων (IRNA) απέδωσε την ευθύνη της αναταραχής στο Ιράκ σε ΗΠΑ, Σαουδική Αραβία και Ισραήλ οι οποίοι προσπαθούν να καταστρέψουν του δεσμούς των δύο λαών. Ενώ, για την ανάγκη διαφύλαξης των σχέσεων μεταξύ Ιράν και Ιράκ μίλησε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος του Ιράν, τοποθετούμενος για την Ιρακινή κρίση.

Φαίνεται επομένως ότι το Ιράκ έχει μετατραπεί σε μαλακό υπογάστριο του Ιράν ενώ στους διαδηλωτές, ανεξαρτήτως των επιδιώξεών τους, επιφυλάχθηκε η τύχη που αναλογούσε ανέκαθεν στην Πέμπτη Φάλαγγα. Γι’ αυτό κι έγινε επίδειξη δύναμης και αδιαλλαξίας…

Πηγή: Νέα Σελίδα

Στην αντεπίθεση το Ιράν

Όχι πάντα, αλλά συχνά η αποκλιμάκωση μιας έντασης μπορεί κάλλιστα να επιτευχθεί μέσα από τη διαδοχική αναίρεση όλων των τελευταίων κινήσεων που οδήγησαν στην κρίση. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι η κρίση στο Ιράν.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Το τελευταίο επεισόδιο με την κατάληψη του βρετανικού δεξαμενόπλοιου Stena Impero, στα Στενά του Χορμούζ,  δεν ήταν παρά τίποτε άλλο παρά η απάντηση της Τεχεράνης στην κατάληψη ιρανικού δεξαμενόπλοιου από το βρετανικό βασιλικό ναυτικό στο Γιβραλτάρ στις 4 Ιουλίου (δες εδώ), που προκάλεσε μάλιστα την αντίδραση της Μαδρίτης η οποία αμφισβητεί τη βρετανική κατοχή στο νοτιότερο άκρο της, όπου σύμφωνα με την αρχαία μυθολογία βρίσκονταν οι Ηράκλειες Στήλες. Ακόμη κι αν οι ομοιότητες μεταξύ των δύο στρατιωτικών επιχειρήσεων, με τους άνδρες των βρετανικών αρχικά και ιρανικών στη συνέχεια ειδικών δυνάμεων να κατεβαίνουν με σκοινιά από ελικόπτερο στα δεξαμενόπλοια, δεν πείθουν ότι το Ιράν πλήρωσε την Αγγλία με το ίδιο νόμισμα, ήταν η ομιλία του προέδρου της ιρανικής Βουλής, Αλί Λαριγιάνι, που τόνισε ενώπιον των βουλευτών ότι «η Επαναστατική Φρουρά απάντησε στη βρετανική πειρατεία επί του ιρανικού δεξαμενόπλοιου». Επίσημα το Ιράν για να δικαιολογήσει την κατάληψη του βρετανικού δεξαμενόπλοιου, που πλέον όπως έδειξε το Reuters βρίσκεται αγκυροβολημένο σε ιρανικό λιμάνι με ιρανική σημαία, επικαλέστηκε την παραβίαση των κανόνων ασφαλείας τα Στενά του Χορμούζ.

https://www.reuters.com/video/2019/07/20/footage-shows-seized-british-stena-imper?videoId=576938956

Το στενότερο σημείο στα Στενά του Χορμούζ, που βρίσκονται μεταξύ Ιράν και Ομάν, φτάνει τα 21 μίλια (33 χιλιόμετρα). Από εκεί περνά κάθε χρόνο το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Το 2018 χαρακτηριστικά περνούσαν 21 εκ. βαρέλια ημερησίως ή το 21% της παγκόσμιας παραγωγής. Από τα ίδια Στενά επίσης το Κατάρ εξάγει σχεδόν ολόκληρη την παραγωγή υγροποιημένου αερίου. Ο έλεγχος που ασκεί το Ιράν στο στρατηγικό αυτό σημείο έχει οδηγήσει πολλές χώρες της περιοχής που διατηρούν ανταγωνιστικές σχέσεις με την Τεχεράνη, όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να αναζητήσουν εναλλακτικές οδούς διέλευσης, όπως για παράδειγμα η κατασκευή αγωγών. Η Σαουδική Αραβία επίσης είχε ζητήσει στο παρελθόν την επιτήρηση των Στενών από μια πολυεθνική ναυτική δύναμη. Ήταν αίτημα που η Τεχεράνη απέρριπτε κατηγορηματικά δεδομένου ότι τόσο τα Στενά όσο και μια ακτογραμμή 1.500 μιλίων στον Περσικό εμπίπτουν στη δική της κυριαρχία.

Δεδομένου λοιπόν ότι το αίτημα της πολυεθνικής συνοριοφυλακής είχε τεθεί κι άλλη φορά στο τραπέζι κι απορρίφθηκε επειδή ρίχνει λάδι στη φωτιά, προκαλεί τουλάχιστον ανησυχία η επαναφορά του εκ μέρους του Λονδίνου, ως απάντηση στην κατάληψη του βρετανικού δεξαμενόπλοιου, όταν μάλιστα η Αγγλία ήταν η πρώτη που ξεκίνησε αυτή την πρακτική… Κι όταν μάλιστα το ίδιο σε αδρές γραμμές αίτημα είχε απευθύνει κι ο Τραμπ, πριν λίγες μέρες, θυμίζοντας τη συμμαχία των προθύμων εισβολέων στο Ιράκ του Τζορτζ Μπους. Η πρόταση της Αγγλίας αφορούσε τη συγκρότηση μιας ευρωπαϊκής ναυτικής δύναμης που θα εγγυάται την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Χορμούζ. Μέχρι την ώρα που γράφονται τούτες οι γραμμές θετικά στη βρετανική πρόταση έχουν ανταποκριθεί η Γαλλία, η Ολλανδία, η Δανία και η Ιταλία.

Η συγκρότηση αυτής της ναυτικής δύναμης δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα του Ιράν, σφίγγει τον κλοιό γύρω του και φέρνει το ενδεχόμενο του πολέμου που επιδιώκουν οι ΗΠΑ και περισσότερο ο Σύμβουλος Ασφαλείας του Τραμπ, Τζον Μπόλτον, ακόμη πιο κοντά. Στην ίδια κατεύθυνση θα λειτουργήσει κι η οδηγία που δόθηκε σε όλους τους πλοιάρχους να ενημερώνουν έγκαιρα το βασιλικό ναυτικό σε περίπτωση που σκοπεύουν να διέλθουν από τα Στενά του Χορμούζ. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πληροφορία θα περνάει κατ’ ευθείαν στο αμερικανικό ναυτικό που θα λειτουργεί σαν αυτόκλητος σωτήρας κάθε εμπορικού πλοίου. Το χειρότερο όμως είναι ότι όσο πιο κοντά φέρνει τον κίνδυνο του πολέμου η βρετανική απάντηση, τόσο περισσότερο μας απομακρύνει από την εναλλακτική της ειρήνης. Κι η μόνη λύση που έχει κατά τα τελευταία χρόνια αποδώσει εξασφαλίζοντας μια τριετή έστω περίοδο σχετικής ηρεμίας ήταν η «Συμφωνία των 5» με το Ιράν που υπογράφτηκε επί Μπάρακ Ομπάμα τον Δεκέμβριο του 2015. Η συμφωνία αυτή τινάχθηκε στον αέρα τον Μάιο του 2018 από τον Τραμπ, που υποστήριζε ότι το Ιράν δεν τηρούσε τις δεσμεύσεις του. Οι διεθνείς παρατηρητές που είχαν ωστόσο επιφορτιστεί με το καθήκον των επιτόπιων ελέγχων και της συγγραφής τακτικών εκθέσεων για τη συμμόρφωση του Ιράν, επιβεβαίωναν την προσήλωσή του στους όρους της συμφωνίας των 5, διαψεύδοντας έτσι τον Τραμπ.

Επομένως, αν για την αποκλιμάκωση της έντασης το πρώτο βήμα πρέπει να το κάνει το Λονδίνο επιτρέποντας στο δεξαμενόπλοιο Grace 1 που μετέφερε ιρανικό πετρέλαιο στη Συρία να συνεχίσει το ταξίδι του, έτσι ώστε στη συνέχεια και το Ιράν να πράξει το ίδιο με το βρετανικής σημαίας πλοίο Stena Impero, το τελευταίο βήμα περιλαμβάνει την αναζωογόνηση της «Συμφωνίας των 5». Η αλήθεια είναι ότι η εκλογή του Μπόρις Τζόνσον στην ηγεσία των Τόρηδων και τη Ντάουνιγκ Στριτ δυσχεραίνει αυτό το σενάριο. Πολύ περισσότερο όταν η Ευρώπη εμφανίζεται για πολλοστή φορά αναποφάσιστη απορρίπτοντας από την μια την επιλογή του Τραμπ κι αποτυγχάνοντας από την άλλη να ενεργοποιήσει ένα σχήμα διάσωσης της συμφωνίας, που θα αποτρέπει παράλληλα και τον οικονομικό στραγγαλισμό του Ιράν…

Πηγή: Νέα Σελίδα

Σφίγγει τον κλοιό γύρω από το Ιράν ο Τραμπ

Στα χνάρια του Τζορτζ Μπους που έστησε τη Συμμαχία των Προθύμων γύρω από τις ΗΠΑ, έτσι ώστε να συγκαλύψει τα αμερικανικά συμφέροντα που πρωταγωνίστησαν κι επέβαλαν την εισβολή στο Ιράκ 16 χρόνια πριν, κινείται πλέον ο αμερικανός πρόεδρος σφίγγοντας τον κλοιό γύρω από το Ιράν. Επισήμως, στόχος του άξονα που δημιουργεί το αμερικανικό Πεντάγωνο είναι «να εξασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα στενά του Χορμούζ και το Μπαντ αλ-Μαντέμπ», με βάση δηλώσεις αμερικανού αξιωματούχου που υπέδειξε τις θαλάσσιες πύλες οι οποίες ενώνουν τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Ερυθρά Θάλασσα με τη Θάλασσα του Άντεν, αντίστοιχα. Στην πράξη ο Λευκός Οίκος εγκαταλείπει τη γραμμή των αυτοσχεδιασμών και για πρώτη φορά μετά την έξοδο των ΗΠΑ από τη Συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν φαίνεται να καταστρώνεται ένα σχέδιο επίθεσης στο Ιράν.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Πριν τις ανακοινώσεις για τη Συμμαχία των Προθύμων Νο2 οι αυτοσχεδιασμοί του Τραμπ εναντίον του Ιράν έφτασαν σε άνευ προηγουμένου επίπεδα με τον αμερικανικό πρόεδρο να εξαγγέλλει επίθεση κατά του Ιράν και σε 10 λεπτά να την ακυρώνει. Η τακτική του Τραμπ, όπως συμπυκνώνεται στη φράση «μέγιστη πίεση» προκάλεσε θυμηδία ακόμη κι εντός των ΗΠΑ. Σε συνέντευξή του στο γερμανικό περιοδικό Σπίγκελ ο Λέον Πανέτα, υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ μεταξύ 2011 και 2013 και επικεφαλής της CIA όταν εκτελέστηκε ο Μπιν Λάντεν ανέφερε: «Έχω προβληματισμούς για τις τακτικές μέγιστης πίεσης του προέδρου σε μια σειρά από μέτωπα. Έχει χρησιμοποιήσει την μέγιστη πίεση στη Βόρεια Κορέα κι ακόμη δεν έχουμε ένα σχέδιο για την αποπυρηνικοποίηση. Έχει χρησιμοποιήσει την μέγιστη πίεση στο εμπόριο με αυτούς τους δασμούς κι ακόμη δεν έχουμε επιλύσει εκείνα τα εμπορικά θέματα. Έχει χρησιμοποιήσει την μέγιστη πίεση στο Ιράν, αλλά δεν ξέρω αν έχει ακόμη προσδιορίσει ποια θα είναι η μακροχρόνια στρατηγική σε σχέση με αυτά τα θέματα τακτικής. Μπορείς να χρησιμοποιείς μέγιστη πίεση, μπορείς να δημιουργείς χάος, αλλά θα ήταν πάρα πολύ καλύτερα αν είχες ένα σχέδιο επίλυσης του προβλήματος. Και δε νομίζω ότι το σκέφτεται πάρα πολύ»…

Στην αντεπίθεση ωστόσο περνάει και η ίδια η πολιτική ηγεσία του Ιράν που πληρώνει τεράστιο οικονομικό κόστος από τις κυρώσεις των ΗΠΑ. Ήδη, εδώ κι ένα χρόνο βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση καθώς από την μια δέχεται τις κυρώσεις των ΗΠΑ όπως ακολούθησαν μετά την αποχώρησή τους από τη συμφωνία που υπογράφτηκε επί Ομπάμα τον Δεκέμβριο 2015. Αποτέλεσμα αυτών των κυρώσεων είναι οι εξαγωγές πετρελαίου να έχουν βυθιστεί: από 2,5 εκ. βαρέλια την ημέρα όσο διαρκούσε η συμφωνία, τον Ιούνιο του 2019 έφτασαν τα 300.000 βαρέλια! Η οικονομική ασφυξία στο Ιράν επιβάλλεται ακόμη και με κατασχέσεις πλοίων που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο όπως συνέβη στο Γιβραλτάρ στις 4 Ιουλίου με το πλοίο Grace 1 που όδευε σε διυλιστήριο της Συρίας και λόγω τονάζ δεν μπορούσε να περάσει το Σουέζ. Η κατάληψη του δεξαμενόπλοιου με τακτικές που θα ζήλευαν κι οι Σομαλοί πειρατές υλοποιήθηκε από τις βρετανικές ειδικές δυνάμεις προκαλώντας την οργή του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών που κατηγόρησε τους Βρετανούς και Ισπανούς για πειρατεία! Επρόκειτο δε για κίνηση εκφοβισμού καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις στερούνται διεθνούς νομιμοποίησης. Δεν έχουν επιβληθεί πχ από τον ΟΗΕ ώστε η εφαρμογή τους να ήταν επιβεβλημένη στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Η συμμόρφωση των εφοπλιστικών εταιρειών με το αμερικανικό εμπάργκο εξασφαλίζεται λόγω των επιπτώσεων που καραδοκούν στη αντίθετη περίπτωση. Η δε Ισπανία, που δεν αναγνωρίζει τη βρετανική κυριαρχία στο Γιβραλτάρ όπως καθιερώθηκε με μια συμφωνία του 1773, δικαιολόγησε την κατάληψη του πλοίου στη βάση των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Συρίας…

Οι Ευρωπαίοι όσο δραστήριοι αποδεικνύονται στην εφαρμογή του αμερικανικού οικονομικού αποκλεισμού κατά του Ιράν τόσο διστακτικοί κι αναποφάσιστοι αποδεικνύονται στην υλοποίηση όσων ο ίδιοι έχουν υποσχεθεί, με το βλέμμα στην διατήρηση εν ζωής της συμφωνίας. Συγκεκριμένα, αυτό που είχαν συμφωνήσει με την Τεχεράνη ήταν η δημιουργία ενός χρηματοδοτικού οχήματος (Instex) που θα επέτρεπε στο Ιράν να συνεχίσει μεν να εξάγει πετρέλαιο αλλά τα έσοδα από τις πωλήσεις να συμψηφίζονται με αγορές και να μην καταλήγουν υπό τη μορφή συναλλάγματος στη Τεχεράνη. Μόνο που αυτός ο πολύπλοκος μηχανισμός εκκαθαρίσεων δεν δημιουργήθηκε ποτέ.

Τούτων δοθέντων το Ιράν ανακοίνωσε ότι ξεκινάει εκ νέου τις δραστηριότητες εμπλουτισμού ουρανίου, πιθανότατα ως μέσο πίεσης προς τους Ευρωπαίους για να τηρήσουν τα συμφωνηθέντα. Από την μεριά τους, Γαλλία, Γερμανία και Αγγλία εξέδωσαν ανακοίνωση με την οποία «εκφράζουν τη βαθιά τους ανησυχία για δραστηριότητες του Ιράν  που είναι ασύμβατες με τις δεσμεύσεις του». Κι έτσι ωστόσο να μην είναι, δηλαδή το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν να μην ξεκινάει ως μοχλός πίεσης, γιατί το Ιράν να συνεχίσει να δεσμεύεται από μια συμφωνία όταν τα άλλα μέρη είτε ηχηρώς και δημοσίως (ΗΠΑ), είτε σιωπηρώς και ιδιωτικώς (Ευρωπαίοι) έχουν πάψει να την υπηρετούν; Η Τεχεράνη μάλιστα έχει ανακοινώσει πώς θα επιταχύνει το πυρηνικό της πρόγραμμα από τον προσεχή Σεπτέμβριο καθιστώντας σίγουρη την κλιμάκωση της έντασης…

 Πηγή: Νέα Σελίδα