Η τιμή του ρεύματος εκτός ελέγχου κι η κυβέρνηση δίνει μάχη εντυπώσεων

Πηγή: NewsCenter

Σβήνουν και γράφουν στο Μαξίμου προσπαθώντας να συγκεκριμενοποιήσουν τις ελαφρύνσεις που θα εξαγγείλει ο Κ. Μητσοτάκης από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Κορυφαία, μεταξύ άλλων, θα είναι μια μείωση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, με την οποία θα επιχειρήσουν να διασκεδάσουν τις εντυπώσεις της κατακόρυφης αύξησης της τιμής του κατά τους τελευταίους μήνες.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Οι ελαφρύνσεις ωστόσο πιθανότατα θα αφορούν κυρίως τα ευάλωτα νοικοκυριά που είναι ενταγμένα στο Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο. Οι εκατομμύρια υπόλοιποι καταναλωτές θα αφεθούν στο έλεος της ανατιμητικής κερδοσκοπίας, γιατί, αντίθετα με τις διαβεβαιώσεις πολλών κυβερνητικών, το κύμα των αυξήσεων δεν τροφοδοτείται μόνο από το εξωτερικό. Επιλογές και παραλείψεις της ίδιας της κυβέρνησης οδήγησαν άμεσα ή έμμεσα να περιμένουμε τα τιμολόγια του ηλεκτρικού να αυξηθούν ακόμη και 50%! Ξεχωρίζουμε ορισμένες από αυτές τις αιτίες:

Θα συμφωνήσουμε αρχικά ότι οι αυξήσεις ωθούνται σε σημαντικό βαθμό από τη ραγδαία άνοδο των τιμών στο χρηματιστήριο των ρύπων, με τον τόνο του διοξειδίου του άνθρακα να διαπραγματεύεται στα 62 ευρώ όταν την 1η Ιανουαρίου η τιμή του κυμαινόταν σχεδόν στα μισά επίπεδα: στα 34 ευρώ, όπως φαίνεται στο σχετικό διάγραμμα.

Πηγή: Ember

Ωστόσο, η λιγνιτική παραγωγή δεν επισείει αυτόματα και το σχετικό κόστος στο χρηματιστήριο ρύπων. Το επισείει αποκλειστικά και μόνον στον βαθμό που οι λιγνιτικές μονάδες συνεχίζουν να λειτουργούν χωρίς τις επενδύσεις εκείνες σε φίλτρα που θα επέτρεπαν την κάθετη μείωση των επικίνδυνων ρύπων. Το πόσο εφικτή είναι σήμερα μια τέτοια φιλοπεριβαλλοντική επιλογή που θα επέτρεπε την παράταση της ζωής σε πολλές μονάδες λιγνιτικές μονάδες της Ελλάδας αποδεικνύεται από την ίδια τη Γερμανία που δεν έδειξε τη βιασύνη της Ελλάδας να ξεφορτωθεί τις μονάδες που καίνε άνθρακα, ενώ μόλις πρόσφατα εγκαινίασε μονάδα στο Ντάτλεμ που θα εκπέμπει ακόμη και 85% λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα, λόγω των προηγμένων βιολογικών φίλτρων που χρησιμοποιεί.

Κατά συνέπεια, οι επιβαρύνσεις από το χρηματιστήριο των ρύπων είναι κι αυτές αποτέλεσμα της επενδυτικής αδράνειας της ΔΕΗ, που άνοιξε ωστόσο το δρόμο για το φυσικό αέριο των ιδιωτών. 

Η κυβέρνηση επίσης επικαλείται την άνοδο της τιμής του φυσικού αερίου, η οποία πράγματι όπως φαίνεται στο συνημμένο διάγραμμα από την 1η Ιανουαρίου 2021 έχει διπλασιαστεί, ενώ από την 1η Μαρτίου του 2020 έχει υπερτριπλασιαστεί.

Πηγή: Financial Times

Ωστόσο, όπως και πάλι φαίνεται από διάγραμμα, δεν είναι η πρώτη φορά την τελευταία δεκαετία που η τιμή του αερίου έφτασε σε τέτοια ύψη: το 2018, όπως επίσης το 2013 και το 2014 η τιμή του ξεπερνούσε τα σημερινά επίπεδα. Παρόλα αυτά οι καταναλωτές δεν είδαν μείωση τιμών, ούτε καν με χρονική καθυστέρηση που θα ενσωματώνει τις τιμές από τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης.

Η αύξηση επίσης της συμμετοχής του φυσικού αερίου στο μίγμα καυσίμων ήταν κι αυτό μια πολιτική απόφαση της κυβέρνησης της ΝΔ, δηλαδή μια επιλογή μεταξύ πολλών άλλων. Η επιλογή στήριξης στο φυσικό αέριο ήταν εξ αρχής μια λανθασμένη επιλογή κι αποδεικνύεται καθημερινά για πολλούς λόγους: Πρώτο, επειδή το μεθάνιο που εκλύεται από το φυσικό αέριο συμβάλει στην κλιματική αλλαγή, αν και λιγότερο απ’ ότι το διοξείδιο του άνθρακα. Κι επειδή δεν εντάσσεται στις ΑΠΕ η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει πάψει να χρηματοδοτεί σχετικές επενδύσεις. Δεύτερο, η μετάβαση σε ένα αμιγώς πράσινο ενεργειακό μίγμα αργά ή γρήγορα θα απαιτήσει ένα κόστος «αποφυσικοαεριοποίησης» ανάλογο του κόστους που πληρώνουμε σήμερα για την απολιγνιτοποίηση. Τρίτο, επειδή το φυσικό αέριο είναι εισαγόμενο, ενώ αντίθετα ο λιγνίτης υπάρχει στο ελληνικό υπέδαφος, όπως υπάρχουν και οι σχετικές μονάδες που θα μπορούσαν για χρόνια ακόμη να λειτουργούν αντί να οδηγηθούν σε σκραπ και να αντικατασταθούν από μονάδες φυσικού αερίου.

Την τελευταία διετία ωστόσο αυξήθηκαν σημαντικά και τα κόστη λειτουργίας της ΔΕΗ εξ αιτίας δύο παραγόντων: Πρώτο, της εξωφρενικής αύξησης των αποδοχών της νέας διοίκησης, που φτάνει τις 300.000 ευρώ ετησίως χωρίς τα μπόνους, μετά την κατάργηση του μνημονιακού νόμου που έθετε οροφή στις αποδοχές της κρατικής γραφειοκρατίας και ήταν πιθανά ο μοναδικός μνημονιακός νόμος που άξιζε να παραμείνει. Επίσης, λόγω της απότομης αύξησης του αριθμού των διευθυντών της ΔΕΗ έτσι ώστε να ικανοποιηθεί η κομματική επετηρίδα. Ως αποτέλεσμα το κόστος διοίκησης έχει πολλαπλασιαστεί σε σχέση με το 2018.

Τέλος, οι αυξήσεις στα τιμολόγια μας δε θα  κινδύνευαν ποτέ να φτάσουν το 50% αν με κυβερνητική ανοχή αν όχι ενθάρρυνση η ΡΑΕ δεν επέτρεπε την αύξηση των μη ανταγωνιστικών χρεώσεων, αν η ΔΕΗ δεν καταργούσε τη σταθερή τιμή στην κιλοβατώρα ενσωματώνοντας ρήτρα προσαρμογής κι αν δεν είχε εν τω μεταξύ δημιουργηθεί ένας μηχανισμός που ωθεί τις τιμές σταθερά προς τα πάνω: το χρηματιστήριο ενέργειας που υποτίθεται θα επέφερε την πτώση των τιμών μέσω του ανταγωνισμού μεταξύ των παρόχων…

Κατά συνέπεια, η αύξηση των τιμών στο ηλεκτρικό ρεύμα δεν είναι ένα παροδικό φαινόμενο ούτε περισσότερο οφείλεται σε μια ατέλεια της αγοράς που θα ξεπερασθεί με την ρύθμιση ή την επαναρύθμισή της. Οφείλεται στις δυνάμεις της αγοράς και τις πολιτικές εκείνες που τις άφησαν να δρουν αχαλίνωτες και γι’ αυτό το λόγο είμαστε μάρτυρες ενός φαινομένου που θα διαρκέσει. Οριακές δε μειώσεις στην τιμή της κιλοβατώρας για ορισμένες κοινωνικές ομάδες δεν είναι παρά μια προσπάθεια δημιουργίας εντυπώσεων…

Εθνική προδοσία και οικονομική εκτέλεση η πώληση του ηλεκτρικού δικτύου (Επίκαιρα, 2-27/11/2013)

dehΜέχρι τώρα μόνο οι εργαζόμενοι της ΔΕΗ ήξεραν, κι αυτοί από τις αφηγήσεις των παλιότερων, γιατί ο Άγιος Νικόλαος αποτελεί τον άγιο – προστάτη της ΔΕΗ. Ο λόγος είναι ότι αν δεν ηρεμούσε η θάλασσα, έτσι ώστε να μπορέσουν οι μαούνες να πιάσουν λιμάνι και να παραδώσουν το κάρβουνο για να δουλέψουν οι μηχανές ...ρεύμα δεν υπήρχε! Η δύναμη της συνήθειας άφησε τον άγιο προστάτη των θαλασσινών να φυλάει την ΔΕΗ ακόμη και τις τελευταίες δεκαετίες που η ολοκλήρωση του εξηλεκτρισμού της χώρας, ένα έργο τιτάνιο στο μέγεθός του και αξιοθαύμαστο στην τεχνική του πληρότητα, μετέτρεψε την εξάρτηση από τις μαούνες σε αναχρονισμό και θέμα συζήτησης μόνο στις παρέες των συνταξιούχων. Στο εξής όμως, ελέω Μνημονίων και Τρόικας, μάλλον θα πρέπει να ξαναθυμηθούμε τον Άγιο Νικόλα καθώς η προωθούμενη ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ θα μας κάνει πάλι να κοιτάμε τον καιρό ή τα εικονοστάσια για να ξέρουμε αν θα έχουμε ρεύμα...  
ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ
Σημείο τομής στην διαδικασία ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ και διάλυσης επί της ουσίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας αποτέλεσε πράξη του υπουργικού συμβουλίου (ούτε καν νόμος ή υπουργική απόφαση!) τον Ιούλιο του 2013, που μετέτρεψε σε νόμο μια πρόβλεψη που υπήρχε στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα του Μνημονίου, από τον Αύγουστο του 2010. Με βάση την συγκεκριμένη απόφαση της κυβέρνησης προωθείται τάχιστα η πώληση τουλάχιστον του 30% της ΔΕΗ και του 66% του δικτύου μεταφοράς (ΑΔΜΗΕ ΑΕ). Λέγοντας δίκτυο μεταφοράς αναφερόμαστε στο δίκτυο υψηλής και υπερυψηλής τάσης, τους πυλώνες (που μπορεί να συγκριθεί με τις εθνικές οδούς), ενώ το δίκτυο διανομής αναφέρεται στην χαμηλή και μέση τάση, τις τσιμεντένιες και ξύλινες κολώνες που διανέμουν την ηλεκτρική ενέργεια στην οικιακή κατανάλωση (και μπορεί να συγκριθεί με το μικρότερης σημασίας οδικό δίκτυο). Αν η προωθούμενη ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ θα σημάνει εκτίναξη των οικιακών τιμολογίων και ενεργειακή πενία, η ιδιωτικοποίηση του δικτύου μεταφοράς, που υπηρετεί προνομιακά την παραγωγή και τις μεγάλες επιχειρηματικές μονάδες, θα έχει ακόμη πιο σοβαρές συνέπειες καθώς ισοδυναμεί με ναρκοθέτηση της βιομηχανικής υποδομής της Ελλάδας και την ακύρωση οποιουδήποτε μελλοντικού σχεδίου παραγωγικής αναβάθμισης. Υπό μια έννοια η προωθούμενη αποδιοργάνωση του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας καθιστά μη αντιστρεπτή (ή έστω πάρα πολύ δύσκολα αντιστρεπτή και με ασύλληπτο κόστος) την συρρίκνωση της βιομηχανικής δραστηριότητας. Παγιώνει με άλλα λόγια την υποβάθμιση της ελληνικής οικονομίας σε μια οικονομία υπηρεσιών, χωρίς παραγωγική βάση, ούτε καν αυτή που διέθετε την δεκαετία του '90 και το 2000, που ήταν φυσικά πολύ πιο ασθενής από την παραγωγική βάση του '70 και του '80! 

Εκχωρούμε τα πιο νευραλγικά κέντρα 

Ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ ΑΕ), που σήμερα ελέγχεται 100% από την ΔΕΗ και πρέπει να έχει ιδιωτικοποιηθεί μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2014, κατέχει 11.000 χιλιόμετρα εναερίων γραμμών υψηλής τάσης και υπόγειων και υποβρύχιων καλωδίων υψηλής τάσης που διασυνδέουν την ηπειρωτική Ελλάδα από την Θράκη μέχρι την Πελοπόννησο καθώς επίσης και την Ελλάδα με τις γειτονικές χώρες. Στην “προίκα” του επίσης συμπεριλαμβάνονται 221 υποσταθμοί και κέντρα υψηλής τάσης με εγκατεστημένο υψηλής τεχνολογίας εξοπλισμό ισχύος και συστήματα προστασίας, ελέγχου, τηλε-εποπτείας και τηλεμετάδοσης καθώς και 3 εθνικά κέντρα ελέγχου ενέργειας. Ένα στον Άγιο Στέφανο Αττικής, ένα στη Θεσσαλονίκη κι ένα ακόμη στην Πτολεμαΐδα που λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο. Για να γίνει κατανοητή η τεράστια σημασία αυτών των κέντρων που ως έργο τους έχουν να εξισορροπούν ανά πάσα στιγμή την προσφερόμενη παραγωγή με την ζητούμενη κατανάλωση (μη ξεχνάμε ότι η ενέργεια δεν αποθηκεύεται, αντίθετα πχ με το νερό κι απαιτεί απόλυτη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης), αρκεί να αναφερθεί ότι αυτές ακριβώς τις εγκαταστάσεις βομβάρδισε το ΝΑΤΟ στην Γιουγκοσλαβία το 1999, όταν ήθελε να διαλύσει την χώρα. “Η χούντα των συνταγματαρχών το 1967 πρώτα κατέλαβε το κέντρο ελέγχου ενέργειας και μετά την Βουλή” τονίζει η Φλώρα Παπαδέδε, αναπληρωτής γραμματέας του συλλόγου επιστημονικού προσωπικού της ΔΕΗ και μέλος της συντονιστικής επιτροπής του ΑΔΜΗΕ. Και συνεχίζει: “Η κυβέρνηση τώρα ετοιμάζεται να εκχωρήσει αυτά τα νευραλγικά κέντρα στους ιδιώτες! Με απλά λόγια μπορούμε να πούμε ότι ο ΑΔΜΗΕ είναι η ραχοκοκκαλιά της ΔΕΗ και του ηλεκτρικού συστήματος της Ελλάδας, αποτελώντας μια στρατηγική εθνική υποδομή και θεμέλιο τόσο για την εθνική άμυνα και την ασφάλεια της πατρίδας μας όσο και για την οικονομική και παραγωγική της ανάπτυξη καθώς εξασφαλίζει τον απρόσκοπτο εφοδιασμό κάθε μεσαίας και μεγάλης μονάδας με ηλεκτρικό ρεύμα”.  Ξεχωριστή ωστόσο σημασία έχει πως η ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ είναι αδικαιολόγητη ακόμη και με οικονομικά κριτήρια. Ακόμη δηλαδή κι αν υιοθετήσουμε την άποψη της Τρόικας και της κυβέρνησης ότι θέματα όπως η ασφάλεια της Ελλάδας είναι λυμένα ή ανύπαρκτα αν όχι ...παρωχημένα, ακόμη και τότε η ιδιωτικοποίηση δεν μπορεί να δικαιολογηθεί, καθώς ο ΑΔΜΗΕ είναι μια πλήρως ανεξάρτητη και αυτοχρηματοδοτούμενη εταιρεία, η λειτουργία του οποίου δεν επιδοτείται ούτε από την ΔΕΗ ούτε από το δημόσιο. Η δραστηριότητά του επομένως δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό. Παρόλα αυτά κι έχοντας ετήσιο κύκλο εργασιών (για το 2012) 1,94 δισ. ευρώ, καθαρά κέρδη 25 εκ. ευρώ και πάγια αξίας 8 δισ. ευρώ, αναμένεται να πουληθεί έναντι 300-400 εκ. ευρώ. Αυτή είναι η αξία του με βάση εκτίμηση που έδωσε στη δημοσιότητα τον Οκτώβριο η γνωστή και μη εξαιρετέα Goldman Sachs. “Πρόκειται για τίμημα που ισοδυναμεί με σκάνδαλο αν λάβουμε υπ' όψη μας σταθερά έσοδα ύψους 260-300 εκ. ευρώ που θα έχει ο μελλοντικός ιδιοκτήτης από την διαχείριση του δικτύου και ετήσια κέρδη 116 εκ. ευρώ, όπως αναφέρεται στον προϋπολογισμό του ΑΔΜΗΕ για το 2013”, αναφέρει η Φλώρα Παπαδέδε. “Δεν είναι όμως μόνο αυτό”, σύμφωνα με τα δικά της λόγια. “Τα έσοδα του ΑΔΜΗΕ ως ιδιοκτήτη και λειτουργού του συστήματος μεταφοράς προέρχονται από τους πελάτες, στους οποίους το κόστος επιμερίζεται κατά 100%. Άρα οι δαπάνες του καταβάλλονται από τους καταναλωτές χωρίς την ελάχιστη έστω συμμετοχή του δημοσίου. Το δε έλλειμμα που έχει προκύψει και συζητιέται έντονα το τελευταίο διάστημα προέρχεται από την σκανδαλώδη επιδότηση των ιδιωτών παραγωγών από την μια και από την άλλη λόγω της αδυναμίας των φτωχότερων στρωμάτων να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους, εξ αιτίας της αυξανόμενης ανεργίας και της επεκτεινόμενης φτώχειας. Σε 500.000 υπολογίζονται τα νοικοκυριά χωρίς ρεύμα και στα 1,3 δισ. ευρώ οι απλήρωτοι λογαριασμοί. Επομένως, η πώληση του ΑΔΜΗΕ δεν θα ελαφρύνει τον προϋπολογισμό από κάποιο κόστος, ενώ θα καταστήσει τους καταναλωτές, την βιομηχανία κι ολόκληρη τη χώρα ομήρους των ιδιωτών”. 

Αυξήσεις στα τιμολόγια 

Η ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ ωστόσο, πέρα από τις αρνητικές συνέπειες που θα έχει για τους 1.400 εργαζομένους του που ήδη έχουν δεχτεί μειώσεις στους μισθούς τους κατά 40%, θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε αυξήσεις των τιμολογίων. Μέχρι τώρα η χρέωση χρήσης του συστήματος η οποία περιγράφεται αναλυτικά σε κάθε λογαριασμό που πληρώνουμε ως καταναλωτές περιλαμβάνει, πέρα από το κόστος λειτουργίας, συντήρησης και ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς, κι ένα επιτόκιο απόδοσης των απασχολούμενων κεφαλαίων του ΑΔΜΗΕ. Πρόκειται για το νόμιμο κέρδος του ΑΔΜΗΕ, που αυτή τη στιγμή έχει οριστεί από την Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας στο 8%. Η ίδια η ΡΑΕ ωστόσο έχει προτείνει την αύξησή του στο 11%, ενώ κανείς δεν γνωρίζει πόσο παραπάνω μπορεί να αυξηθεί στο μέλλον από τους ιδιώτες. Το αποτέλεσμα θα φανεί στους λογαριασμούς που πληρώνουμε ως καταναλωτές. Χώρια που οποιαδήποτε αύξηση μπορεί να δικαιολογηθεί με το επιχείρημα ότι στην Ελλάδα πληρώνουμε ένα από τα χαμηλότερα κόστη στην Ευρώπη, όπως γίνεται εμφανές και στον πίνακα που παραθέτουμε. Εκεί φαίνεται πεντακάθαρα ότι μέχρι σήμερα, κι αυτό χάρη στη ΔΕΗ, στην Ελλάδα πληρώνουμε το φθηνότερο ρεύμα στην Ευρώπη, μετά την Βουλγαρία, την Εσθονία και την Λιθουανία ή ότι τα ελληνικά τιμολόγια είναι στα δύο τρίτα των μέσων ευρωπαϊκών. Μια πραγματικότητα που με βάση την πικρή εμπειρία μας ξέρουμε ότι μπορεί να δώσει “ακράδαντα” επιχειρήματα για να δικαιολογηθούν περαιτέρω αυξήσεις στην τιμή του ρεύματος. Ο προφανής δε αντίλογος που θα αντιπαραβάλει τους μισθούς μας (που είναι πολύ χαμηλότεροι από τα δύο τρίτα των μέσων ευρωπαϊκών) με τα τιμολόγια του ρεύματος, αποδεικνύοντας ότι και πάλι ακριβά πληρώνουμε το ρεύμα, θα χαρακτηριστεί λαϊκισμός... Η τάση αύξησης των τιμολογίων του ρεύματος στην Ελλάδα, στο άμεσο μέλλον θα ωθείται από την προσπάθεια διαμόρφωσης ενός ενιαίου τρόπου λειτουργίας των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στις χώρες μέλη της ΕΕ, το οποίο περιγράφεται ως Ενιαίο Μοντέλο Ευρωπαϊκής Αγοράς Ηλεκτρισμού (Target Model & European Price Coupling – EPC). Θα αρχίσει δε να λειτουργεί την 1η Ιανουαρίου 2015, ενώ είναι περιττό να πούμε πώς αν στο πλαίσιο της προωθούμενης σύγκλιση για την Ελλάδα έρχονται αυξήσεις τιμών, για άλλες χώρες, όπως η Γερμανία πχ, έρχονται μειώσεις!  

Τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, 2011 

ΕΕ – 27            0,184 
Ευρωζώνη – 16 0,193 
Βέλγιο              0,212 
Βουλγαρία         0,087 
Τσεχία              0,147 
Δανία               0,298 
Γερμανία           0,253 
Εσθονία            0,104 
Ιρλανδία           0,209 
Ελλάδα            0,124 
Ισπανία             0,209 
Γαλλία              0,142 
Ιταλία               0,207 
Κύπρος              0,241 
Λετονία             0,134 
Λιθουανία          0,122 
Λουξεμβούργο    0,166 
Ουγγαρία           0,155 
Μάλτα               0,170 
Ολλανδία            0,184 
Αυστρία              0,197 
Πολωνία             0,135 
Πορτογαλία         0,188 
Ρουμανία            0,109 
Σλοβενία             0,149                 
Σλοβακία             0,171 
Φινλανδία            0,137 
Σουηδία              0,204 
Αγγλία                0,158 
Πηγή: Eurostat 

Η ιδιωτικοποίηση της αγοράς ενέργειας και ειδικότερα του δικτύου μεταφοράς, παρότι προωθείται και διευκολύνεται από οδηγίες που έχει εκδώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, από το 2009 ακόμη στο πλαίσιο του λεγόμενου τρίτου ενεργειακού πακέτου, έχει ξεχωριστή σημασία πως δεν επιβάλλεται. Η κυβέρνηση επομένως δεν είναι υποχρεωμένη να ακολουθήσει κάποια σχετική οδηγία. Έτσι, για παράδειγμα, εξηγείται το γεγονός ότι αντίστοιχος με τον ελληνικό ζήλο για να πουληθεί το δίκτυο μεταφοράς παρατηρείται μόνο σε χώρες που τελούν υπό το καθεστώς έκτακτης ανάγκης που επέβαλε η δημοσιονομική κρίση, όπως στην Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ιταλία, ενώ ακόμη και στην Ιρλανδία (που θεωρήθηκε υποδειγματικός μαθητής της Τρόικας) η κυβέρνηση ακύρωσε την πώλησή του τελευταία στιγμή, παρότι περιλαμβανόταν στις μνημονιακές της υποχρεώσεις. Στις σκανδιναβικές χώρες αντίθετα τα δίκτυα ανήκουν σε ανεξάρτητες αλλά 100% κρατικές επιχειρήσεις, στη Γερμανία και την Γαλλία ανήκουν σε επιχειρήσεις που τελούν υπό άμεσο κρατικό έλεγχο, ενώ κρατικά είναι τα δίκτυα και στις περισσότερες ανατολικοευρωπαϊκές χώρες (Πολωνία, Τσεχία, Σλοβακία, Ουγγαρία). Υπάρχουν επομένως παραδείγματα που θα μπορούσε να επικαλεστεί η κυβέρνηση για να αποφύγει την απορρύθμιση της αγοράς ενέργειας. Κάτι αντίστοιχο άλλωστε έκαναν μέχρι σήμερα κι όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις, αναγνωρίζοντας την σημασία που διαδραματίζουν τα δίκτυα μεταφοράς στην εθνική συνοχή, την άμυνα, τον στρατηγικό σχεδιασμό, κ.α. Η ιδιωτικοποίηση του δικτύου μεταφοράς θα εκτινάξει, πολύ πιθανά, το κόστος και τα τιμολόγια που πληρώνουμε ως καταναλωτές και για έναν ακόμη λόγο. Μέχρι τώρα η κάλυψη της ζήτησης πραγματοποιείται μέσω της επιλογής από μια λίστα μονάδων παραγωγής που ιεραρχούνται βάσει του κόστους παραγωγής τους. Προτεραιότητα σε αυτή τη διάταξη έχουν οι φθηνότερες μονάδες. Πρώτα μπαίνουν αυτές στο σύστημα και κατόπιν οι ακριβότερες. Αν και με σκανδαλώδη για τα συμφέροντα του καταναλωτή τρόπο, δίνεται προτεραιότητα στις (ακριβές) μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατόπιν κυβερνητικής απόφασης, είναι ένα σύστημα που εν γένει κρατάει χαμηλά το κόστος. Ποιός μπορεί να εγγυηθεί αν μπει ιδιώτης στα κέντρα ελέγχου ενέργειας ότι δεν θα δίνει προτεραιότητα σε ιδιωτικές μονάδες παραγωγής με τις οποίες συνδέεται ιδιοκτησιακά; Εδώ φυσικά μπορεί να αντιπαρατεθεί το επιχείρημα ότι έχει διαχωρισθεί η ιδιοκτησία της παραγωγής από την διανομή. Μιλώντας ωστόσο με πραγματικούς όρους και στο πλαίσιο των σύγχρονων πολυσχιδών χρηματοπιστωτικών ομίλων πως μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο εταιρείες συμμετοχής για παράδειγμα που θα συμμετέχουν στην εταιρεία που θα αγοράσει τον ΑΔΜΗΕ στη συνέχεια να συμμετάσχουν και σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, δίνοντας τους το πρόκριμα στην κάλυψη των καθημερινών αναγκών για ρεύμα κι επομένως αυξημένα κέρδη; Ούτως ή άλλως είναι τόσο σύνθετες διαδικασίες που καμιά ρυθμιστική αρχή δεν μπορεί να εγγυηθεί το αδιάβλητο των κριτηρίων επιλογής. Εδώ φάνηκαν ανεπαρκείς να αντιμετωπίσουν το κραυγαλέο σκάνδαλο με τους ιδιώτες πάροχους Hellas Power και Energa, αποφασίζοντας να παρέμβουν μόνο κατόπιν εορτής, θα ξέρουν τι γίνεται κάθε λεπτό στα κέντρα ελέγχου; 

Χρηματιστηριακό εμπόρευμα το ρεύμα 

Βαθιά χαραγμένο το αποτύπωμα της ΕΕ είναι στις ανατροπές που επιβλήθηκαν στην περιφερειακή οργάνωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που είχε ντε φάκτο επιβληθεί μέχρι το 2000. Έως τότε η Ελλάδα συνεργαζόταν με χώρες, όπως η Βουλγαρία για παράδειγμα, τροφοδοτώντας η μια την άλλη με ηλεκτρικό και καλύπτοντας με συμψηφισμούς τις ώρες ή τις περιόδους αιχμής. Όταν χρειαζόταν για παράδειγμα η Ελλάδα επιπλέον ενέργεια τα Χριστούγεννα την προμηθευόταν από την Βουλγαρία και την ανταπέδιδε κάποια άλλη περίοδο που η γειτονική χώρα είχε μεγαλύτερη ανάγκη κι η Ελλάδα χαμηλότερη ζήτηση. Ήταν ένας πρακτικός τρόπος που καθιστούσε περιττές τις επιπλέον επενδύσεις, πετυχαίνοντας την υψηλότερη δυνατή αξιοποίηση της υπάρχουσας παραγωγικής δυναμικότητας. Με απόφαση της ΕΕ ωστόσο το 2000 κάθε τέτοια ανταλλαγή απαγορεύτηκε, καθώς τέθηκε ως όρος η καταβολή χρηματικού τιμήματος, που διευκολύνει την μετατροπή της ενέργειας σε χρηματιστηριακό εμπόρευμα, όπως είναι ο δηλωμένος στόχος της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτού του μοντέλου αγοράς που προωθείται οι συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας απομακρύνονται από το εθνικό έδαφος και θα γίνονται από ένα ευρωπαϊκό χρηματιστήριο ενέργειας, με έδρα το Λουξεμβούργο. Έτσι, δια της αναγκαστικής αγοραπωλησίας, η Ελλάδα αποκόπηκε από τις περιφερειακές γειτονικές της χώρες, καθώς υποχρεώθηκε να πληρώνει για μια ανταλλαγή που λειτουργούσε άριστα επί πολλά χρόνια, μέσω των συμψηφισμών, μειώνοντας σημαντικά τα κόστη.  Ο σημαντικότερος ωστόσο λόγος για τον οποίο πρέπει η ηλεκτρική ενέργεια να είναι 100% δημόσια, καθετοποιημένη με άξονα μια δημόσια ΔΕΗ (ακυρώνοντας μάλιστα σταδιακά όσα βήματα έχουν ήδη γίνει στην κατεύθυνση ιδιωτικοποίησής της) σχετίζεται με τις ανάγκες που αναδύονται για όποιον τουλάχιστον ενδιαφέρεται να επουλωθούν οι πληγές που άφησε στην ελληνική οικονομία η 6ετής ύφεση, η οποία μείωσε το ΑΕΠ κατά 21,5%. Η ορμητική οικονομική ανάπτυξη της μεταπολεμικής περιόδου ουδέποτε θα είχε συμβεί αν δεν υπήρχε η ΔΕΗ. Η δημιουργία της δεν έβαλε τέρμα μόνο στο καθεστώς κερδοσκοπίας που είχαν επιβάλει οι ιδιώτες. Το σημαντικότερο είναι ότι ενοποίησε οικονομικά την Ελλάδα, αφήνοντας στο παρελθόν τον κατακερματισμό που επέβαλλαν στην οικονομική γεωγραφία οι ασύνδετες μεταξύ τους αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό το επίτευγμα κινδυνεύει να τιναχτεί στον αέρα αν ιδιωτικοποιηθεί το δίκτυο μεταφοράς, υποβαθμίζοντας ντε φάκτο την ελληνική οικονομία σε μια τριτοκοσμική χώρα και καθιστώντας την ενεργειακή φτώχεια κανόνα δίπλα στην άλλη φτώχεια, με την οποία ζουν καθημερινά εκατομμύρια άνθρωποι.  

Σημαντικές επενδύσεις 

“Εδώ μάλιστα ας μην κάνουμε το λάθος να θεωρούμε δεδομένα για πάντα τα σημερινά επιτεύγματα, πολύ περισσότερο αν λάβουμε υπ' όψη μας τις μοναδικές γεωγραφικές ιδιομορφίες της Ελλάδας”, συνεχίζει η Φλώρα Παπαδέδε, απαντώντας στην προσπάθεια δυσφήμισης της ΔΕΗ και υποβάθμισης των όσων έχει πετύχει. “Αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στην Τουρκία όπου δεν υφίσταται καν δίκτυο μεταφοράς, ενώ τεχνικά προβλήματα που έχει δεν επιτρέπουν την διασύνδεσή του με το ευρωπαϊκό για να μην μεταφέρει στα υπόλοιπα δίκτυα τα προβλήματα του. Το ελληνικό δίκτυο αντίθετα είναι το δεύτερο σε αξιοπιστία σε όλη την Ευρώπη με τους πιο κρίσιμους δείκτες (πιθανότητα βλαβών, ενέργεια που χάνεται, κ.α.) να είναι στα καλύτερα επίπεδα. Επιπλέον η ΔΕΗ πρωταγωνίστησε ακόμη κι αυτά τα χρόνια της βαθιάς κρίσης σε επενδύσεις. Από το 2010 ως το 2012 επένδυσε 2,95 δισ. ευρώ κι ο ΑΔΜΗΕ 253 εκ. ευρώ, στηρίζοντας χιλιάδες εργαζόμενους. Αν είχε πουληθεί σε ιδιώτη θα είχαν πραγματοποιηθεί αυτές οι επενδύσεις;”  Τέλος, αξίζει να δούμε ότι χώρες (όπως η Βολιβία για παράδειγμα) που πρόσφατα εθνικοποίησαν το δίκτυο μεταφοράς και διανομής δεν το έκαναν από ιδεολογική επιλογή αλλά λόγω ανάγκης. Επειδή οι ιδιώτες άφησαν το δίκτυο να καταρρεύσει λόγω ελλιπών επενδύσεων. Γιατί πρέπει κι εμείς να φτάσουμε σε αυτό το σημείο για να τρέχουμε μετά από 10 ή 20 χρόνια να μαζέψουμε, με τεράστιο τότε κόστος, τις ζημιές των ιδιωτών;  Υστερόγραφο: Για τις ανάγκες του συγκεκριμένου ρεπορτάζ μιλήσαμε με πολλούς εργαζομένους και στελέχη στη ΔΕΗ που όμως θέλησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους για να μην ...απολυθούν! Διαφορετικά ειπωμένο, σήμερα, το κόστος που επωμίζεται πλήθος ευσυνείδητων δημοσίων λειτουργών, οι οποίοι κρούουν απεγνωσμένα τον συναγερμό για τις δραματικές συνέπειες που έχει το πρόγραμμα ιδιωτικοποίησης, είναι ανεργία, πείνα και εξαθλίωση. Σε αυτό το ανήκουστο σημείο μας έχει οδηγήσει το καθεστώς άτυπης οικονομικής κατοχής και εργασιακού Μεσαίωνα που έχει επιβάλλει η Τρόικα με την βοήθεια των ελληνικών κυβερνήσεων...

Οι Γερμανοί κρατικοποιούν και πάλι την ενέργεια, αλλά θέλουν να ιδιωτικοποιήσουμε τη δική μας (Επίκαιρα 14-21.8.2013)

Berlin_Energy2Όταν οι άλλοι έρχονταν, αναζητώντας τρόπο να ξεφορτωθούν τους ιδιώτες από την διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας, εμείς πηγαίναμε, θεωρώντας ως την τελευταία λέξη του οικονομικού εκσυγχρονισμού την ιδιωτικοποίηση της παραγωγής ρεύματος και του δικτύου μεταφοράς του. Και ποιοι είναι οι άλλοι; Οι Γερμανοί πολίτες! Που δέκα χρόνια αφότου ξεκίνησε η επιχείρηση ιδιωτικοποίησης του πολυτιμότερου αγαθού μετά το νερό, έχουν έρθει αντιμέτωποι με τις δραματικές της επιπτώσεις και πιέζουν με κάθε τρόπο για να διώξουν τις ιδιωτικές εταιρείες. Το μέσο δε που ενεργοποίησαν είναι το δημοψήφισμα, αξιοποιώντας μια μακρά παράδοση που υπάρχει στη Γερμανία.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Συγκεκριμένα, τόσο στο Βερολίνο όσο και στο Αμβούργο μια πολλά υποσχόμενη πολιτική συνάντηση οικολόγων, αριστερών κομμάτων και συνδικαλιστικών στελεχών ξεκίνησε μια εκστρατεία συγκέντρωσης υπογραφών με αίτημα να διεξαχθεί δημοψήφισμα κι έτσι οι πολίτες των δύο κρατιδίων να πουν την δική τους γνώμη για το κατά πόσο θέλουν τα δίκτυα διανομής της ενέργειας να συνεχίσουν ανήκουν στους ιδιώτες. Στην γερμανική πρωτεύουσα όπου το μέτωπο που συγκροτήθηκε φέρει τον τίτλο Berliner Energietisch (Πίνακας ενέργειας του Βερολίνου) διευρύνθηκε στη συνέχεια με την συμμετοχή ενώσεων ενοικιαστών, εκκλησιαστικών οργανώσεων, ακόμη και με την παρουσία μιας από τις μεγαλύτερες κρατικές όπερες (Staatskapelle). Έτσι στις 11 Ιουνίου ανακοίνωσε δημόσια την τεράστια επιτυχία του καθώς συγκέντρωσε 265.000 υπογραφές εκλογέων, ξεπερνώντας κατά πολύ το όριο των 173.000 υπογραφών (που αντιστοιχεί στο 7% των 2,4 εκ. ψηφοφόρων) το οποίο υποχρεώνει την κυβέρνηση του κρατιδίου να διενεργήσει το δημοψήφισμα. Η θετική ανταπόκριση των Βερολινέζων στο κάλεσμα συγκέντρωσης υπογραφών μπορεί να εξηγηθεί εύκολα, παρότι η πρωτεύουσα της Γερμανίας ουδέποτε έζησε τα ακραία εκφυλιστικά φαινόμενα που έφερε η ιδιωτικοποίηση της ενέργειας για παράδειγμα στις ΗΠΑ με τα μπλακ άουτ της Καλιφόρνιας. Μόνο 10,7 λεπτά της ώρας ανέφερε χαρακτηριστικά σε πρόσφατο άρθρο του το περιοδικό Σπίγκελ έμειναν ολόκληρο το 2011 χωρίς ρεύμα οι Βερολινέζοι, όταν στο Λονδίνο ο αντίστοιχος χρόνος ήταν τριπλάσιος.

Αυξήσεις στα τιμολόγια του ρεύματος

Τα δεινά που έφερε η ιδιωτικοποίηση της ενέργειας στην Γερμανία ήταν άλλα. Πριν απ’ όλα η αύξηση της τιμής του ρεύματος κατά 21% μέσα σε δύο μόλις χρόνια που προκάλεσε τεράστιο πρόβλημα στα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα. Η οργή των Βερολινέζων κατά της ιδιωτικοποίησης σχετίζεται επίσης με τις αντεργατικές τακτικές της σουηδικής εταιρείας Vattenfall που απέκτησε τον έλεγχο της BEWAG, έχοντας έτσι ένα ιδιωτικό μονοπώλιο να παίρνει την θέση του δημοτικού – κρατικού μονοπωλίου και την προπαγάνδα περί απελευθέρωσης της αγοράς ώστε να δημιουργηθεί περιβάλλον ανταγωνισμού με την συμμετοχή πολλών εταιρειών να καταρρέει σαν χάρτινος πύργος. Η σουηδική εταιρεία μόλις τον Μάρτιο του 2013 απέλυσε 300 εργαζόμενους, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει προχωρήσει στην κατάργηση 1.500 θέσεων εργασίας. Ως αποτέλεσμα την άνοιξη έγιναν πολλές εργατικές συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας ενάντια στην σουηδική εταιρεία. Ο τρίτος και καθόλου αμελητέος λόγος, δεδομένων των ευαισθησιών των Γερμανών, σχετίζονται με την προκλητική επιμονή της Vattenfall να χρησιμοποιεί λιγνίτη για την παραγωγή ρεύματος, αντλώντας μόνο το 1,4% της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Η εμμονή της με τις πιο παρωχημένες, επικίνδυνες και βρόμικες πηγές ενέργειας έκανε την υπομονή των Γερμανών να ξεχειλίσει όταν η Vattenfall κατέθεσε μήνυση εναντίον της ομοσπονδιακής κυβέρνησης με αφορμή την απόφαση της καγκελαρίου Μέρκελ να διακόψει την λειτουργία των πυρηνικών εργοστασίων της χώρας, αμέσως μετά το ατύχημα στην Φουκουσίμα της Ιαπωνίας, τον Μάρτιο του 2011. Η απάντηση των Σουηδών ήταν να απαιτήσουν ως αποζημίωση 1 εκ. ευρώ για κάθε μέρα από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση την οποία μάλιστα έσυραν στο Διεθνές Κέντρο Διευθέτησης Επενδυτικών Διαφορών της Παγκόσμιας Τράπεζας. Το συγκεκριμένο περιστατικό δείχνει με πολύ καθαρό τρόπο την αδιαφορία που επιδεικνύουν οι διεθνείς επενδυτές απέναντι σε εθνικές προτεραιότητες, όπως είναι για παράδειγμα η προσήλωση σε διαδικασίες παραγωγής φιλικές προς το περιβάλλον. Κι αν φτάνουν να οδηγούν την Μέρκελ στα δικαστήρια μπορούμε να φανταστούμε τι επιθετικότητα μπορούν να επιδείξουν οι διεθνείς επενδυτές απέναντι σε πιο αδύναμες κυβερνήσεις, εκ παραδόσεως επιρρεπείς στην υποτέλεια και την ξενοδουλεία, που δίνουν γη και ύδωρ στους διεθνείς επενδυτές αντιμετωπίζοντας τα κεφάλαιά τους ως μάννα εξ ουρανού ή ως επιβράβευση της πολιτικής που ακολουθούν. Σημείο των καιρών, θα μπορούσε κάποιος να πει: Όταν από τους ψηφοφόρους δεν αναμένεται καμιά επιβράβευση κι αντιμετωπίζονται ως «εχθρός λαός», τότε αυτή επιζητείται απ’ έξω κι από κείνους μάλιστα που αντιμετωπίζουν την χώρα ως πεδίο κερδοσκοπίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως έχουν και τα αιτήματα της Βερολινέζικης πρωτοβουλίας που διεκδίκησε την διεξαγωγή δημοψηφίσματος και πέτυχε να συγκεντρώσει τον απαιτούμενο αριθμό υπογραφών. Το πρώτο και προφανές αίτημα σχετίζεται με την εξαγορά της εταιρείας από τις κρατιδιακές αρχές. Ακόμη κι αυτό το αίτημα όμως συμπληρώνεται από άλλα αιτήματα που εγγυώνται την – όσο το δυνατόν – πιο δημοκρατική λειτουργία της εταιρείας. Ειδικότερα ζητούν στη νέα 15μελή διοίκηση να συμμετέχουν 7 αντιπρόσωποι από την δημοτική εταιρεία, 6 αντιπρόσωποι από τον κόσμο κι οι άλλες δύο θέσεις να καλύπτονται από τον υπουργό Περιβάλλοντος και τον υπουργό Οικονομικών του κρατιδίου. Με αυτό τον τρόπο η απόρριψη της ιδιωτικοποίησης δεν σημαίνει κατά κανέναν τρόπο παράδοση της εταιρείας στους κρατικούς μανδαρίνους και σε μια ανεξέλεγκτη γραφειοκρατία που θα λειτουργεί προς όφελος των ιδιωτών. Ξεχωριστής σημασίας αίτημα που εξηγεί και την θέρμη με την οποία αγκάλιασαν οι Βερολινέζοι την εκστρατεία συγκέντρωσης υπογραφών, πέρα από την απαγόρευση επενδύσεων σε πυρηνικά εργοστάσια και λιγνιτικές μονάδες και την υποχρέωση επενδύσεων σε προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, ήταν και η απαγόρευση καθ’ οποιονδήποτε τρόπο των διακοπών στην παροχή ρεύματος. Με αυτό τον τρόπο διασφαλίζεται ο δημοκρατικός, κοινωφελής χαρακτήρας της διαδικασίας ηλεκτροδότησης, καθώς ακόμη και οικογένειες που δεν έχουν χρήματα να πληρώσουν τους λογαριασμούς δεν θα μένουν στο σκοτάδι, όπως ολοένα και συχνότερα συνέβαινε στο Βερολίνο, απ’ τη στιγμή που πρυτάνευαν τα κερδοσκοπικά κριτήρια.

Δημόσιο χρέος κατά δημοσίου συμφέροντος

Εξ ίσου επιτυχημένη ήταν και η διαδικασία συγκέντρωσης υπογραφών στο Αμβούργο όπου συγκεντρώθηκαν από την Πρωτοβουλία Unser Hamburg, Unsewr Netz (Το Αμβούργο μας, το Δίκτυο μας) 115.000 υπογραφές, όταν το όριο για να γίνει δεκτό το αίτημα είναι 60.000 υπογραφές ή το 5% του εκλογικού σώματος των 1,2 εκ. ψηφοφόρων. Στο Αμβούργο μάλιστα η επιτυχία μπορεί να χαρακτηριστεί μεγαλύτερη αν λάβουμε υπ’ όψη μας την σθεναρή αντίδραση του χριστιανοδημοκρατικού κυβερνώντος κόμματος που προσέφυγε μέχρι και στο ανώτατο συνταγματικό δικαστήριο για να μπλοκάρει την πρωτοβουλία. Τόσο όμως η απόφαση του τον Μάρτιο του 2013, όσο κι οι εκατοντάδες χιλιάδες υπογραφές που συγκεντρώθηκαν δεν εγγυώνται ότι οι κάτοικοι της γερμανικής πρωτεύουσας και του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας θα εκφράσουν έστω την άποψή τους για ένα θέμα που αφορά τόσο έντονα την καθημερινότητά τους. Κι αυτό γιατί παρότι οι εθνικές εκλογές στις 22 Σεπτεμβρίου αποτελούν ιδανική ευκαιρία για να στηθούν ταυτόχρονα και κάλπες στο κάθε κρατίδιο για να διεξαχθεί το δημοψήφισμα, οι κρατιδιακές κυβερνήσεις ξέροντας ότι το 60% των ψηφοφόρων θα πει όχι στην ιδιωτικοποίηση ήδη αναζητούν τρόπους για να το ματαιώσουν. Στο Βερολίνο για παράδειγμα εμφανίζεται ως εμπόδιο το υψηλό δημόσιο χρέος που φθάνει τα 60 δισ. ευρώ ώστε να απαγορευθεί οποιαδήποτε συζήτηση εξαγοράς του δικτύου.

Φαίνεται έτσι πώς όχι μόνο στον ευρωπαϊκό νότο αλλά και στον βορρά αξιοποιείται το δημόσιο χρέος έτσι ώστε να προωθηθούν οι ιδιωτικοποιήσεις σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος, της κοινωνικής ευημερίας, της ασφάλειας και της περιβαλλοντικής ισορροπίας. Φαίνονται επίσης και τα όρια που έχουν ανάλογες δημοκρατικές πρωτοβουλίες σε μια εποχή που το κράτος δεν διστάζει να καταστρατηγεί συντάγματα και νόμους.

Ξεχωριστή σημασία για την Ελλάδα όμως έχει το γεγονός ότι στην Γερμανία (κι όχι σε κάποια χώρα του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου με αδύναμο ρυθμιστικό πλαίσιο) το πείραμα υλοποιήθηκε και απέτυχε. Σημασία έχει επίσης το γεγονός ότι οι ίδιοι οι πολίτες δεν επιθυμούν τους ιδιώτες στην ενέργεια, κατά συνέπεια οι ιδιωτικοποιήσεις στερούνται λαϊκής νομιμοποίησης. Δεν ξέρουμε ποιά ήταν η γνώμη των ψηφοφόρων του Βερολίνου και του Αμβούργου πριν δοθούν τα δίκτυα στους ιδιώτες. Τώρα όμως τοποθετούνται μετά λόγου γνώσεως, ζητώντας να φύγουν οι ιδιώτες! Ποιος τους ακούει;

«Κονταίνουν» τη ΔΕΗ

Τα παραπάνω συμπεράσματα αποκτούν μεγάλη σημασία για την Ελλάδα από τη στιγμή που η κυβέρνηση Σαμαρά αποφάσισε να «σπάσει» στα τρία την ΔΕΗ για να μπορέσει να την ξεπουλήσει, εφαρμόζοντας τις προβλέψεις του Μνημονίου. Το κυβερνητικό σχέδιο τριχοτόμησης της ΔΕΗ, που θα ολοκληρωθεί το 2016,  είναι εμφανές ότι ως ζητούμενο δεν είχε την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας (την απρόσκοπτη δηλαδή παροχή ρεύματος για το μέλλον που κάθε άλλο παρά δεδομένη πρέπει να θεωρείται με βάση την γεωγραφία της Ελλάδας), το συμφέρον των καταναλωτών (πχ φθηνά τιμολόγια), κοινωνικά – δημοκρατικά κριτήρια (να σταματήσει με έναν κοινωνικά αποδεκτό τρόπο για παράδειγμα το αίσχος των διακοπών παροχής σε 1.000 νοικοκυριά την ημέρα) ή φιλοπεριβαλλοντικές ευαισθησίες (μείωση κατανάλωσης, χρήση ΑΠΕ, κλπ.). Κριτήριο της κυβέρνησης ήταν το «κόντεμα» της ΔΕΗ ώστε να βρεθούν πιθανοί αγοραστές, οι δυνατότητες των οποίων να είναι συμβατές με τα μεγέθη της προς πώληση εταιρείας. Οι κίνδυνοι ωστόσο που ελλοχεύουν όχι μόνο για τους 20.000 εργαζόμενους της εταιρείας αλλά και για τα 6,5 εκ. πελατών της και το ευρύτερο δημόσιο συμφέρον είναι οφθαλμοφανείς. Κατ’ αρχήν ένα άνευ προηγουμένου πλιάτσικο σε μια επιχείρηση που το 2012 εμφάνισε θετικό αποτέλεσμα κατά 30 εκ. ευρώ και υπ’ αυτή την έννοια η πώλησή της δεν δικαιολογείται στην βάση του περιορισμού του δημοσιονομικού ελλείμματος. Η ΔΕΗ είναι ήδη κερδοφόρα. Αν δε, έπαυε να επιδοτεί τους ιδιώτες παραγωγούς όπως κάνει σήμερα κατά σκανδαλώδη τρόπο θα μπορούσε κάλλιστα να μειώσει τα οικιακά τιμολόγια ή να επιδοτήσει την κατανάλωση ρεύματος στις οικογένειες των 1,3 εκ. ανέργων. Η κυβέρνηση επίσης χαμηλώνοντας τόσο πολύ τον πήχη στην πραγματικότητα δίνει μια δεύτερη ευκαιρία για εύκολα και γρήγορα κέρδη στους ευρωπαϊκούς ενεργειακούς κολοσσούς (την γερμανική RWE, την γαλλική EDF, την ιταλική ENEL, κ.α. που περιμένουν να μπουν στην ελληνική αγορά) τώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη αποκαλύπτεται ο καταστρεπτικός τους ρόλος στην διαχείριση ενός κοινωνικού αγαθού, όπως η ενέργεια. Η Ελλάδα δηλαδή θα αποδειχθεί Γη της Επαγγελίας για αχαλίνωτη κερδοσκοπία δεδομένης της απροθυμίας των κυβερνήσεων να επιβάλουν ακόμη κι αυτά τα ισχυρά ρυθμιστικά πλαίσια που ισχύουν στην Ευρώπη (και τα οποία αποδείχθηκαν πλήρως αναποτελεσματικά όπως διδάσκει η γερμανική εμπειρία). Για όλους αυτούς τους λόγους πρέπει από τώρα να αποτραπεί η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ. Αύριο θα είναι αργά…