Ιδιωτικοποιήσεις: Χορός δισεκατομμυρίων με θύμα τους εργαζόμενους (Πριν, 6.1.2013)

deh-660-logotypo-fougaroΗ συγκεκριμένη ερώτηση θα μπορούσε να αποτελέσει μνημείο χειραγώγησης της κοινής γνώμης και βίαιης απόσπασης συναίνεσης από τους συμμετέχοντες σε έρευνα στη βάση μιας διατύπωσης που προδιαθέτει θετικά τον συμμετέχοντα, χώρια του ότι αποκρύπτει ουσιώδεις πληροφορίες: «Είστε υπέρ ή κατά των αποκρατικοποιήσεων και γενικότερα της αξιοποίησης της περιουσίας του Δημοσίου ως μέσου αντιμετώπισης της κρίσης;». Η απάντηση που δόθηκε στο συγκεκριμένο ερώτημα της δημοσκόπησης της Κάπα Research όπως δημοσιεύθηκε στο Βήμα την Κυριακή 30 Δεκεμβρίου ήταν η αναμενόμενη: 62,5% υπέρ και μόνο ένα ποσοστό 30,3% κατά. Ποιος θα έλεγε όχι; Η συγκεκριμένη ερώτηση δεν ήταν η μοναδική που δημοσιεύεται το τελευταίο χρονικό διάστημα κι η οποία επιχειρεί να εμφανίσει την κοινή γνώμη να συμφωνεί με το πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων. Το καταφέρνει δε, παραπληροφορώντας! Για παράδειγμα, η λέξη «αξιοποίηση» μόνο κατ’ ευφημισμό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ένα πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που αποδεδειγμένα θα αποφέρει ελάχιστα στα δημόσια ταμεία, θα πλήξει το άμεσο και μακροπρόθεσμο δημόσιο συμφέρον, ενώ θα δημιουργήσει τεράστιες πηγές κέρδους για τον ιδιωτικό τομέα.

Ας φανταστούμε από την άλλη πόσο διαφορετικές θα ήταν οι απαντήσεις στην δημοσκόπηση της Κάπα Research αν η ερώτηση είχε διατυπωθεί ως εξής: «Είστε υπέρ ή κατά της εκχώρησης σε ιδιώτες της δημόσιας περιουσίας;», ή «θέλετε να επαναληφθεί και σε άλλους τομείς δημοσίου συμφέροντος ό,τι συνέβη με τους ιδιώτες της Energa και της Hellas Power που εισέπραξαν τα τιμολόγια, κατέθεσαν τα χρήματα σε προσωπικούς τους λογαριασμούς στην Ελβετία κι έφυγαν;» ή «συμφωνείτε με την πώληση των δημοσίων επιχειρήσεων που θα σημάνει αύξηση στα τιμολόγια, χειρότερες υπηρεσίες και απολύσεις;» ή ακόμη κι υπό την ακόλουθη απλή (και διόλου φορτισμένη) μορφή: «είστε υπέρ ή κατά των ιδιωτικοποιήσεων όπως επιβάλλονται από τα Μνημόνια και την Τρόικα;». Προφανώς καμιά απ’ αυτές τις ερωτήσεις δεν θα εξασφάλιζε την συναίνεση που ζητά η κυβέρνηση.

Η «επιχείρηση γοητείας» για τις ιδιωτικοποιήσεις που ασκείται από τα Μέσα ενημέρωσης και την τρικομματική κυβέρνηση Σαμαρά (αφήνοντας κατά μέρους προς το παρόν τα ιδιοτελή συμφέροντα εκδοτών και πολιτικών που κρύβονται πίσω από κάθε ιδιωτικοποίηση) συνδέεται ευθέως με την επιτάχυνση του ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας που σχεδιάζεται για τους επόμενους μήνες. Με βάση δημοσιεύματα που συγκεκριμενοποιούν ό,τι περιλαμβάνεται στον κρατικό προϋπολογισμό και το Τρίτο Μνημόνιο, η κυβέρνηση αναμένει να εισπράξει φέτος 5 δισ. ευρώ και μέχρι το 2016 συνολικά 15 δισ. ευρώ, ενώ με βάση τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις υπολογίζεται ότι από το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας θα εισρεύσουν συνολικά 25 δισ. ευρώ.

Η διαπίστωση πως η ίδια η διαδικασία αποκρατικοποιήσεων είναι εγγενώς ταυτισμένη με την διαφθορά επιβεβαιώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα όταν έγινε γνωστό πως η Ελένη Παπακωνσταντίνου ξαδέρφη του πρώην υπουργού Οικονομικών (ευρωβουλευτή κι εκπροσώπου Τύπου επίσης του ΠΑΣΟΚ) Γιώργου Παπακωνσταντίνου, το όνομά της οποίας υπήρχε στη λίστα Λαγκάρντ, συμμετείχε στο Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων του ΤΑΙΠΕΔ, του ταμείου ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας. Για να αποτραπούν ταυτίσεις και συνειρμοί, η ίδια έσπευσε να ανακοινώσει την παραίτησή της από το ΤΑΙΠΕΔ, αλλά τα συμπεράσματα δεν επιδέχονται καμία αμφισβήτηση για την σύνθεση και την λειτουργία της σύγχρονης Μέκκας  των νεοφιλελεύθερων Ταλιμπάν, του ΤΑΙΠΕΔ, που υπόσχεται να μειώσει το μέγεθος του κράτους και να εξαλείψει φαινόμενα αναξιοκρατίας τα οποία υποτίθεται συνοδεύουν αποκλειστικά και μόνο την παρουσία του δημοσίου τομέα στην οικονομική ζωή: σκανδαλώδης ευνοιοκρατία και νεποτισμός με τον ξάδελφο υπουργό να διορίζει την ξαδέλφη και κόρη πρώην υπουργού η οποία έχει βγάλει εκτός Ελλάδας ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσό που μένει να δούμε πώς θα αποδείξει την προέλευσή του και το όνομα της οποίας βγήκε εκτός λίστας, κατά ποινικά διώξιμο τρόπο…

Η συμμετοχή της Παπακωνσταντίνου στο ΤΑΙΠΕΔ δεν ήταν κι η μοναδική περίπτωση που το ταμείο ξεπουλήματος κατηγορήθηκε για αδιαφάνεια και διαφθορά. Ήταν η πιο πρόσφατη. Η αμέσως προηγούμενη περίπτωση που ξεχώρισε αφορούσε τις κατηγορίες που διατυπώθηκαν στο αφιέρωμα του περιοδικού Στερν για τους έλληνες ολιγάρχες, το οποίο μπορεί να επεδίωκε να εκθέσει συνολικά την ελληνική αστική τάξη για να διευκολυνθεί η οικονομική κατοχή της χώρας από την Γερμανία, από την άλλη όμως τα περισσότερα στοιχεία που ανέφερε
(κι όχι φυσικά όλα) ήταν αδιαμφισβήτητα. Όπως για παράδειγμα η στελέχωση του ΤΑΙΠΕΔ με μάνατζερ που προέρχονται από την αυτοκρατορία του Λάτση και κυρίως από την τράπεζα Γιούρομπανκ. Το δημοσίευμα δεν άφηνε ασχολίαστη για παράδειγμα την εκχώρηση του εμπορικού κέντρου του Αμαρουσίου στον όμιλο Λάτση, που αποφασίστηκε τον Οκτώβριο του 2012 και χαιρετήθηκε από την ελληνική πολιτική ελίτ, έναντι του αστρονομικού ποσού του μισού ευρώ (50 λεπτών!) ανά τετραγωνικό μέτρο! Χαρακτηριστικό παράδειγμα «αξιοποίησης» της δημόσιας περιουσίας, το οποίο φυσικά «θάφτηκε» από την ειδησεογραφία. Γιατί δημοσκόποι και ΜΜΕ δεν συμπεριέλαβαν αντίστοιχη ερώτηση σε έρευνες να μάθουν τι λέει η κοινή γνώμη; Πχ. Συμφωνείτε με την εκχώρηση του Μολ στον όμιλο Λάτση έναντι 50 λεπτών του ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο; Στον όμιλο Λάτση (που ήδη ελέγχει το 42%) αναμένεται επίσης να περάσουν τα Ελληνικά Πετρέλαια και, μεταξύ πολλών άλλων, το Ελληνικό, το καλύτερο προς πώληση οικόπεδο αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη. Η ανακοίνωση του διαγωνισμού κατά τις επόμενες μέρες δεν αποκλείεται να συνοδευτεί με την αναθεώρηση των όρων εκχώρησης προς όφελος των ιδιωτών. Ο όμιλος Λάτση δέχθηκε σημαντικές επικρίσεις για την απόφασή του να εκχωρήσει το 50% του κεφαλαίου από την Μαρίνα Φλοίσβου στον τούρκικο όμιλο Ντογκούς, δημιουργώντας ανησυχίες για την πρόσβαση που μπορεί να αποκτήσει η Τουρκία σε νευραλγικές πληροφορίες που σχετίζονται με την ασφάλεια της Ελλάδας.

Το μερίδιο στην Μαρίνα Φλοίσβου δεν είναι και η μοναδική περίπτωση οικονομικής επέλασης των τουρκικών συμφερόντων στην Ελλάδα χρησιμοποιώντας τις ιδιωτικοποιήσεις ως δούρειο ίππο. Τουρκικά κεφάλαια έχουν αποκτήσει μέχρι στιγμής πρόσβαση στην καπνοβιομηχανία ΣΕΚΑΠ που εδρεύει στην Ξάνθη κι επίσης στην μαρίνα και τον λιμένα της Μυτιλήνης, όπου ο πανίσχυρος όμιλος Κοτς προχώρησε συνεργασία με τον όμιλο Φολί Φολί του Δ. Κουτσολιούτσου αναλαμβάνοντας από κοινού την εκμετάλλευση τους για 40 ολόκληρα χρόνια. Ειρήσθω εν παρόδω, δεν περνάει απαρατήρητη η επιλογή των Τούρκων να επενδύσουν σε οικονομικές δραστηριότητες και περιοχές της Ελλάδας που άπτονται των χρόνιων διεκδικήσεων τους…

Ευρύτερης σημασίας αλλαγές θα σημάνει κι η ιδιωτικοποίηση του ΟΠΑΠ, δεδομένων των προτάσεων που έχουν μέχρι στιγμής υποβληθεί και του γεγονότος ότι η συγκεκριμένη επιχείρηση αποτελεί ανεξάντλητη μηχανή «κοπής» ρευστού. Μόνο το 2011 ο ΟΠΑΠ προσέφερε στο ελληνικό δημόσιο, και μέσω αυτού στους πιστωτές μας, 935 εκ. ευρώ, για να ανταμειφθεί από το ελληνικό δημόσιο με την παραχώρηση του μονοπωλίου για το διαδικτυακό στοίχημα μέχρι το 2020, αποδεικνύοντας έτσι πως οι ιδιωτικοποιήσεις οδηγούν στην μονοπώληση της αγοράς κι όχι στην είσοδο νέων ανταγωνιστών και την δημιουργία συνθηκών ελεύθερης αγοράς, όπως διατείνονται οι νεοφιλελεύθεροι. Στις επτά επιχειρήσεις που έχουν εκδηλώσει επίσημα την πρόθεσή τους μέχρι στιγμής (κι ενδέχεται στην πορεία να δώσουν την θέση τους σε λιγότερα σχήματα που θα δημιουργηθούν από μεταξύ τους συμμαχίες) συμπεριλαμβάνονται τρεις ξεχωριστού ενδιαφέροντος: Πρώτη, η  Ιντραλότ, συμφερόντων Κόκκαλη, που αν κερδίσει και τον ΟΠΑΠ θα εδραιώσει την θέση της Ελλάδα στον τομέα τυχερών παιχνιδιών. Δεύτερη είναι η Έμα – Δέλτα στην οποία συμμετέχει με ποσοστό 33,3% ο Γιώργος Μελισσανίδης που μέχρι τώρα δραστηριοποιούταν στο εμπόριο καυσίμων διαθέτοντας τεράστια πλεονεκτήματα στον ανταγωνισμό κι έχοντας επίσης αναλάβει τον εφοδιασμό του 6ου αμερικάνικου στόλου. Τυχόν είσοδός του στα τυχερά παιχνίδια θα σημάνει την σημαντική άνοδο του ειδικού βάρους που έχουν στο ελληνικό κεφάλαιο και τον εγχώριο ανταγωνισμό όσοι καπιταλιστές εξασφάλισαν την «πρωταρχική συσσώρευση» στον εφοπλισμό και τις παρεμφερείς δραστηριότητες, όπως καύσιμα, κ.α.  (Αλαφούζος, Μαρινάκης, Ρέστης, κ.α.). Η τρίτη, ιδιαίτερου ενδιαφέροντος πρόταση, προέρχεται από την Third Point. Μια εταιρεία άγνωστη στην Ελλάδα, μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου, όταν με αφορμή την επιχείρηση επαναγοράς ομολόγων του ελληνικού δημοσίου αποδείχτηκε ο μεγάλος κερδισμένος από την απόφαση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης της 27ης Νοεμβρίου. Ειδικότερα, η Third Point (που δραστηριοποιείται στην αγορά των κεφαλαίων αντιστάθμισης κινδύνου – hedge funds – αξίας 2 τρισ. δολ. σήμερα) κατάφερε να εξασφαλίσει κέρδη 100%, αγοράζοντας ελληνικά ομόλογα όταν πουλιούνταν στο 17% της ονομαστικής τους τιμής και πουλώντας τα στο 35% της ονομαστικής, αρχικής τους τιμής, στο πλαίσιο της πρόσφατης «μίνι αναδιάρθρωσης» του ελληνικού δημόσιου χρέους. Το πρωτοσέλιδο των Financial Times που ανέδειξε το θέμα στις 19 Δεκεμβρίου 2012 είχε τίτλο «Κορυφαίο κεφάλαιο αντιστάθμισης κινδύνου κερδίζει 500 εκ. δολ. πάνω στο ελληνικό στοίχημα». Και υπότιτλο: «Το Third Point βοήθησε την Αθήνα να παραμείνει στο ευρώ». Το ελληνικό στοίχημα ωστόσο – βοηθούσης της παραμονής της Ελλάδας στο ευρώ που πράγματι απομάκρυνε σημαντικούς κινδύνους για το κεφάλαιο – αποδείχθηκε έργο με πολλές πράξεις και νικητές πάντα τους ίδιους κερδοσκόπους.

Η συγκεκριμένη περίπτωση ωστόσο αναδεικνύει κι άλλη μια διάσταση των ιδιωτικοποιήσεων: ότι αντί για την δημιουργία συνθηκών ανάπτυξης με την συνακόλουθη δημιουργία θέσεων εργασίας, όπως υπόσχεται η κυβέρνηση προκειμένου να εξασφαλίσει από την κοινωνία συναίνεση και νομιμοποίηση για την ταξική πολιτική της, το μόνο που καταφέρνουν είναι να εντάσσουν την οικονομία στους «υψηλούς ορόφους» της διεθνούς κερδοσκοπίας αυξάνοντας έτσι την αστάθεια. Η κυβέρνηση δεν αποκλείεται σε λίγο καιρό να ζητωκραυγάζει καμαρώνοντας ότι «διεθνούς φήμης επενδυτές επέλεξαν την Ελλάδα δίνοντας έτσι ψήφο εμπιστοσύνης στην πολιτική της» κι άλλες τέτοιες ανοησίες. Θα κρύβει όμως ότι πρόκειται για αρπακτικά που προσελκύονται αποκλειστικά και μόνο από υψηλά και γρήγορα κέρδη, αποφεύγοντας μακροχρόνιες τοποθετήσεις, ακόμη κι εξασφαλισμένου αλλά χαμηλού, δηλαδή λογικού κέρδους. Η Ελλάδα έτσι την ίδια ώρα που οδηγεί στη χρεοκοπία ασφαλιστικά ταμεία, νοσοκομεία και δήμους, κλείνει πανεπιστήμια κι αφήνει σχολεία χωρίς πετρέλαιο γίνεται πόλος έλξης των πιο άγριων κι αμείλικτων κερδοσκόπων.

Δεν πρόκειται για προβλέψεις. Οι ιδιωτικοποιήσεις δείχνουν ήδη το επιθετικό και μη φιλικό προς τον εργαζόμενο και πολίτη πρόσωπο τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ηπειρωτική γαλακτοβιομηχανία Δωδώνη που ιδιωτικοποιήθηκε πρόσφατα και υπό το νέο της καθεστώς για πρώτη φορά από το 1964 δεν ανακοίνωσε τιμές, δεν έδωσε πριμ ως εκκαθάριση, ούτε τις προκαταβολές που έπαιρναν οι παραγωγοί. Το πλήγμα για την ντόπια οικονομία θα είναι συντριπτικό να λάβουμε υπ’ όψη μας ότι ήδη η Ήπειρος βρίσκεται στα τελευταία σκαλοπάτια της κοινωνικής ανάπτυξης κι επίσης το μέλλον άδηλο. Αρκεί μια ματιά στην βορειοελλαδίτικη ΑΓΝΟ, που πριν τις γιορτές υπέβαλε αίτηση υπαγωγής στο πτωχευτικό άρθρο 99, προκαλώντας απόγνωση στις οικογένειες των 330 εργαζομένων της που παραμένουν απλήρωτοι επί τρεις μήνες. Η ΑΓΝΟ ωστόσο μέχρι το 2003, οπότε και ιδιωτικοποιήθηκε, είχε σχεδόν μηδενικά χρέη.

Το ισοζύγιο είναι εμφανές: Η ιδιωτικοποίηση έκανε τους αγοραστές της πλούσιους ενώ οδήγησε τους εργαζόμενους στην ανεργία και την τοπική οικονομία στον μαρασμό. Αυτό θα συμβεί σε μεγαλύτερη κλίμακα στην Ελλάδα αν υλοποιηθεί το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που προωθεί η κυβέρνηση και για φέτος (με βάση το τρίτο μνημόνιο) προβλέπει το ξεπούλημα των ακόλουθων επιχειρήσεων: ΟΠΑΠ (2-35.000 παιγνιομηχανήματα), κρατικά λαχεία, IBC (δεύτερη δόση), ΔΕΠΑ, ΔΕΣΦΑ, Κασσιώπη, ΟΠΑΠ (πώληση 33%), πώληση επαναμίσθωση 28 κτηρίων, ΕΛΠΕ, Αστέρας Βουλιαγμένης, ΛΑΡΚΟ, Αφάντου, περιφερειακά αεροδρόμια, Ελληνικά ταχυδρομεία, και αποθηκευτικός χώρος Νότια Καβάλα. Τίποτε φυσικά δεν αποκλείει το πρόγραμμα αυτό να ανατραπεί. Η γραμμή στο ΤΑΙΠΕΔ είναι πουλήστε όσο – όσο, άρον – άρον! (Ή, όσο προλαβαίνετε μέχρι να αρχίσουν τα ειδικά δικαστήρια!)

Η ΕΕ μοχλός επιτάχυνσης των ιδιωτικοποιήσεων

Η λίστα των μεγαλύτερων ελληνικών επιχειρήσεων με τις 3 πρώτες να είναι πλέον ημι-δημόσιες και πρώην κρατικές (Ελληνικά Πετρέλαια, ΔΕΗ, ΟΠΑΠ) αποτελεί την πιο τρανταχτή απόδειξη για την αποτυχία των ιδιωτών να εξασφαλίσουν υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης του προϊόντος και νέες θέσεις εργασίας. Κι αυτό λόγω του ότι αποφεύγουν να αναλάβουν κινδύνους. Μέχρι στιγμής άλλωστε οι δημόσιες, ή ημι-δημόσιες επιχειρήσεις κρατούν στην Ελλάδα τα σκήπτρα στις επενδύσεις. Ενδεικτικά μόνο οι επενδύσεις της ΔΕΗ και των ΕΛΠΕ τα 3 και 5 τελευταία χρόνια αντίστοιχα ανήλθαν σε 3 δισ. ευρώ για κάθε μία από τις δύο αυτές επιχειρήσεις! Καθόλου τυχαία δεν είναι η προτεραιότητα που έχουν στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων οι ενεργειακές εταιρείες, όπως η ΔΕΠΑ (με καθαρά κέρδη το 2011 ύψους 190 εκ. ευρώ, υπερδιπλάσια σε σχέση με το 2010) και η ΔΕΣΦΑ.

Επιτάχυνση στην ιδιωτικοποίηση των λιμένων αναμένεται να σηματοδοτήσει η δημιουργία τεσσάρων εταιρειών στις οποίες εντάχθηκαν τα μεγαλύτερα λιμάνια της χώρας: Στην πρώτη ομάδα συμπεριλαμβάνονται τα λιμάνια της Αττικής, Ελευσίνα, Ραφήνα και Λαύριο, που τίθενται υπό την ομπρέλα του ΟΛΠ. Κάτω από την ομπρέλα του ΟΛΘ μπαίνουν τα λιμάνια της Καβάλας, της Αλεξανδρούπολης και του Βόλου, στον Οργανισμό Λιμένα Πατρών εντάσσονται τα λιμάνια της δυτικής Ελλάδας, Ηγουμενίτσας και Κέρκυρας, ενώ αυτόνομος θα παραμείνει ο Οργανισμός Λιμένα Ηρακλείου. Κίνητρο για την προώθηση της ιδιωτικοποίησης τους παραμένουν τα υψηλά κέρδη που παρουσιάζουν. Ο ΟΛΠ, για παράδειγμα, μόνο κατά το πρώτο εννιάμηνο του 2012 παρουσίασε αύξηση του μικτού κέρδους κατά 50% και των καθαρών κερδών μετά από φόρους κατά 22%. Για την ίδια χρονική περίοδο ο ΟΛΘ παρουσίασε αύξηση του κύκλου εργασιών κατά 8% και αύξηση κερδοφορίας κατά 76%. Τα σημαντικά κέρδη λοιπόν που εξακολουθούν να συγκεντρώνουν οι πρώην δημόσιες επιχειρήσεις αποτελούν το κίνητρο για το ξεπούλημά τους.

Ενίοτε ωστόσο κίνητρο αποτελούν όχι τα πραγματικά κέρδη αλλά τα δυνητικά. Όπως συμβαίνει για παράδειγμα στην ΕΥΔΑΠ όπου τα χρήματα τα οποία οφείλουν στην υπηρεσία οι δήμοι και το δημόσιο αγγίζουν τα 522 εκ. ευρώ. Μάλιστα αν συνυπολογιστούν και οι προσαυξήσεις, τότε η ΕΥΔΑΠ έχει να λαβαίνει περίπου 850 εκ. ευρώ. Το ποσό αυτό ισοδυναμεί με μάννα εξ ουρανού για τους υποψήφιους αγοραστές γιατί υπερβαίνει σημαντικά το ποσό που απαιτείται για την εξαγορά της και ανέρχεται σε 300 εκ. ευρώ – μόλις! Γίνεται έτσι εύκολα αντιληπτό ότι ο ιδιώτης που θα αγοράσει την ΕΥΔΑΠ μπορεί νε μία νυκτί να εξασφαλίσει μισό δισ. ευρώ πιέζοντας το δημόσιο και τους δήμους να του αποδώσουν όσα οφείλουν. Επιβάλλοντας ταυτόχρονα και τριπλασιασμό του κόστους στα νοικοκυριά όπως γράφεται και λέγεται επίμονα θα θησαυρίσει χωρίς να κάνει την παραμικρή επένδυση.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τα ΕΛΠΕ στα οποία το ελληνικό δημόσιο οφείλει περίπου 500 εκ. ευρώ, εκ των οποίων τα 350 εκ. προέρχονται από τον στρατό (ειδικά αεροπορία και ναυτικό) και τα 150 εκ. από την θέρμανση των δημοσίων κτιρίων.

Τα πραγματικά, πρακτικά προβλήματα που υφίστανται για την καταβολή αυτών των χρεών ανέλαβε να τα απομακρύνει η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, προς όφελος φυσικά των ιδιωτών. Με την οδηγία 2011/7/ΕΕ του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου και του συμβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 2011 και με τίτλο «για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές» η οποία αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή στις 16 Μαρτίου 2013 προβλέπεται η αυστηροποίηση των κυρώσεων κι ειδικότερα η καταβολή τόκων υπερημερίας. Κάτι που για πολλές πρώην ΔΕΚΟ θα ισχύει για πρώτη φορά. Αναφέρεται χαρακτηριστικά στο άρθρο 4: «Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, κατά τις εμπορικές συναλλαγές, στις οποίες ο οφειλέτης είναι δημόσια αρχή, ο πιστωτής δικαιούται κατά την εκπνοή της προθεσμίας… νόμιμο τόκο υπερημερίας χωρίς να απαιτείται όχληση»… Το αποτέλεσμα θα είναι πώς το δημόσιο και οι δήμοι θα βρεθούν σε δεινή θέση καθώς αν δεν πληρώνουν άμεσα τις υποχρεώσεις τους αυτές θα αυξάνονται κάθε μήνα, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι οι υποχρεώσεις αυτές μπορεί να αφορούν κάλυψη της θέρμανσης σε σχολεία ή την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών πτήσεων της πολεμικής αεροπορίας.

Εν κατακλείδι η ΕΕ έρχεται να διασφαλίσει την επιχειρηματική, πλήρως ανταποδοτική λειτουργία του δημόσιου τομέα παύοντας την διάκριση που υπήρχε ως τώρα και στην βάση της είχε τον κοινωφελή χαρακτήρα των υπηρεσιών που παρείχε το κράτος, στη βάση του γενικού συμφέροντος, και του επέτρεπε να καθυστερεί πληρωμές ή ακόμη και να μην πληρώνει, σε ορισμένες περιπτώσεις. Οι Βρυξέλλες εξυπηρετώντας τα συμφέροντα των ιδιωτών φροντίζει ώστε ακόμη μεγαλύτερο μέρος των φορολογικών και δημοσίων εσόδων να καταλήγει στην τσέπη τους με κάθε δυνατό τρόπο.

Εντύπωση ωστόσο προκαλεί η ύπαρξη δύο μέτρων και δύο σταθμών σε ό,τι αφορά την λειτουργία του δημοσίου. Γιατί ενώ από την μια του επιβάλλεται να πληρώνει μέχρι τελευταίου ευρώ τους ιδιώτες προμηθευτές, στο όνομα της εξυγίανσης της αγοράς, από την άλλη επιβάλλει στις δημόσιες επιχειρήσεις να χρυσοπληρώνουν τους ιδιώτες, κατά παράβαση των κανόνων της αγοράς! Χαρακτηριστική περίπτωση είναι το άρθρο 197 του νόμου 4001/2011, σύμφωνα με το οποίο ο όμιλος Μυτιληναίου επωφελείται από 50 έως 150 εκ. ευρώ ετησίως σε βάρος της ΔΕΗ, του ΛΑΓΗΕ (Λειτουργού Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) και φυσικά των καταναλωτών. Με βάση αυτή την ρύθμιση που προωθήθηκε από τον τότε υπουργό Γ. Παπακωνσταντίνου ολόκληρη η παραγωγή των 340 MW εκλαμβάνεται ως ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, με αποτέλεσμα η ΔΕΗ να επιδοτεί τον ανταγωνιστή της, ο οποίος μάλιστα της χρωστάει γύρω στα 150 εκ. ευρώ και – το άκρον άωτο του θράσους – τώρα ετοιμάζεται να διεκδικήσει την ΔΕΠΑ μαζί με τον Γ. Βαρδινογιάννη!

Ιδιωτική τορπίλη της ΕΥΔΑΠ στη νησιώτικη Ελλάδα (Nexus, Δεκέμβριος 2012)

eydapΑπόβαση, με στρατιές τεχνοκρατών, φιλόδοξα σχέδια και μύριες απατηλές υποσχέσεις πραγματοποιεί εδώ και ένα τουλάχιστον χρόνο η ΕΥΔΑΠ στα ελληνικά νησιά, ζητώντας …γη και ύδωρ, αλλά κυρίως ύδωρ! Ευτυχώς όμως, για την τσέπη των νησιωτών και το δημόσιο συμφέρον, μέχρι σήμερα οι προτάσεις έχουν πέσει στο κενό και καμία σύμβαση δεν έχει υπογραφτεί, παρά τις άοκνες προσπάθειες των τεχνοκρατών της και του Τύπου να εμφανίσουν την επέκταση της ΕΥΔΑΠ ως θεόσταλτο δώρο κι επίσης να στιγματίσουν όσους διαφωνούν ως αναχρονιστές…

Οι βάσεις για την επέκταση της ΕΥΔΑΠ στα νησιά τέθηκαν τον Ιούλιο του 2011 με την ίδρυση της 100% θυγατρικής της, της ΕΥΔΑΠ Νήσων. Σκοπός της, όπως αναφέρεται στο δελτίο Τύπου που συνόδευσε την ίδρυσή της, είναι η παροχή υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και συλλογής ομβίων υδάτων και διαχείρισης αποβλήτων στη νησιώτικη Ελλάδα. Μέχρι εδώ προφανώς δεν υφίσταται καμιά αντίρρηση. Πολύ περισσότερο αν λάβουμε υπ’ όψη μας μια κακή κατάσταση που επικρατεί τόσο στο Αιγαίο όσο και στο Ιόνιο με τη διαχείριση των υδάτων. Αυτή η κατάσταση προσδιορίζεται από τρεις κυρίως παράγοντες: Έλλειψη ή κακή ποιότητα νερού (συχνά και τα δύο), κακοδιαχείριση με παράνομες συνδέσεις κι, επίσης, υψηλό κόστος μεταφοράς νερού με υδροφόρες. Γνωρίζοντας αυτή την κατάσταση η ΕΥΔΑΠ Νερού απευθύνθηκε σε πολλούς νησιώτικους δήμους (Λευκάδα, Ύδρα, Σίκινος, Φολέγανδρος, Κίμωλος, Αγκίστρι, Ελαφόνησος, Νάξος, Χάλκη, Μήλος, Αγαθονήσι, Αμοργός, Οινούσες, Ψαρρά κ.α.) ζητώντας να αναλάβει η ίδια την διαχείριση των υδάτινων πόρων και την εξαφάλιση πόσιμου νερού στους κατοίκους τους.

Ιδιωτικοποίηση εξ αντανακλάσεως

Το σχέδιο της ΕΥΔΑΠ όμως δεν είναι ούτε τόσο απλό, ούτε τόσο αθώο όσο φαίνεται από πρώτη ματιά. Κατ’ αρχάς υπογράφοντας μιας τέτοια σύμβαση ένα νησί, στην πράξη ιδιωτικοποιεί την διαχείριση των υδάτινων πόρων του, κάνοντας ταυτόχρονα την ΕΥΔΑΠ πιο ελκυστική στους πιθανούς αγοραστές της. Μέχρι σήμερα, και για να είμαστε ακριβείς όσο γράφονται αυτές οι γραμμές, η ΕΥΔΑΠ συνεχίζει να είναι δημόσια καθώς το κράτος εξακολουθεί να ελέγχει το 61,33% των μετοχών της. Διακηρυγμένη πρόθεση ωστόσο της κυβέρνησης Α. Σαμαρά είναι να ιδιωτικοποιηθεί εξ ολοκλήρου. Με το νόμο δε που ψηφίσθηκε πρόσφατα, βάσει του οποίου το δημόσιο δεν είναι πλέον υποχρεωμένο να κρατάει την πλειοψηφία των μετοχών των ΔΕΚΟ, το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ είναι θέμα χρόνου. Τότε ο νέος αγοραστής δεν θα βρεθεί μόνο (κι έναντι πινακίου φακής, όπως εξηγεί στη συνέχεια της έρευνάς μας ο πρόεδρος της ομοσπονδίας εργαζομένων Β. Δημούδης) να κατέχει την ΕΥΔΑΠ στα σημερινά της γεωγραφικά όρια που κατά βάση περιλαμβάνουν το λεκανοπέδιο της Αττικής. Αυτόματα θα βρεθεί να ελέγχει και τα νερά της νησιώτικης Ελλάδας, αν τυχόν και το πρόγραμμα υπογραφής των σχετικών συμβάσεων προχωρήσει ικανοποιητικά και ξεπεράσει το σημερινό βάλτωμα. Οπότε, δια της παλγίας οδού, εξ αντανακλάσεως, ο ιδιώτης θα βρεθεί με περισσότερα περιουσιακά στοιχεία και δυνητικές πηγές κέρδους στη διάθεσή του. Την εκτίμηση πως το συγκεκριμένο πρότζεκτ είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την επερχόμενη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ μας την επιβεβαίωσαν και στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης που ήταν παρόντες στις παρουσιάσεις. Κι όταν ρώτησαν κατά πόσο θα μπορούν να διακόψουν το συμβόλαιο σε περίπτωση αλλαγής ιδιοκτησιακού καθεστώτος της ΕΥΔΑΠ, η απάντηση που εισέπραξαν ήταν αρνητική.

Κρατική η ΕΥΔΑΠ …όπου την συμφέρει

Θα μπορούσε ωστόσο κάποιος να αντιτείνει ότι ακόμη και στην περίπτωση που γίνει ιδιωτική η ΕΥΔΑΠ αν ο νέος επενδυτής αναλάβει να κάνει τις απαραίτητες επενδύσεις στα νησιά, που είναι το πρόβλημα; Εδώ πραγματικά αξίζουν θαυμασμού οι κουτοπονηριές που μηχανεύεται το ελληνικό δημόσιο ώστε να εκμεταλλεύεται τις δυνατότητες του δημοσίου για να χαρίζει εκατομμύρια ευρώ στους ιδιώτες. Αναφέρει κατά λέξη η σύμβαση στο άρθρο 4.1: «Οι συμβαλλόμενοι φορείς για την εκτέλεση της προγραμματικής σύμβασης και των προσαρτημάτων της μπορεί να χρηματοδοτούνται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων μέσω προγραμμάτων συγχρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται αμιγώς από εθνικούς πόρους, τον τακτικό προϋπολογισμό ή άλλα εθνικά ή περιφερειακά προγράμματα, καθώς και από τους προϋπολογισμούς και τα κεφάλαια των συμβαλλόμενων φορέων. Είναι δυνατή η χρηματοδότηση των συμβαλλόμενων και από φορείς του δημόσιου τομέα που δεν μετέχουν στην προγραμματική σύμβαση». Στο επόμενο άρθρο το 4.2, το υπονοούμενο γίνεται πιο …σαφές: «Το ελληνικό δημόσιο θα μεριμνήσει για την δέσμευση σχετικών δαπανών από αναπτυξιακά προγράμματα βάσει των προβλέψεων των επιχειρησιακών σχεδιασμών και των σχετικών πράξεων κάθε έργου». Με απλά λόγια, ο ιδιώτης θα κερδίζει από επενδύσεις που θα χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ ή το ΠΔΕ, με τσάμπα δημόσιο χρήμα δηλαδή, το οποίο θα δίνεται στην ιδιωτική ΕΥΔΑΠ με την επίκληση του κοινωφελούς της έργου.

Αν ήταν όμως έτσι, αν δηλαδή προέχει το κοινωφελές έργο, θα έπρεπε αυτή η πολιτική να αντανακλάται και στα τιμολόγια. Οι καταναλωτές δηλαδή να μην χρεώνονται για τις υπηρεσίες της ΕΥΔΑΠ με ανταποδοτικό τρόπο. Αυτή η δέσμευση όμως δεν δόθηκε στους δημάρχους, όπως μας τόνισε ο δήμαρχος των Λειψών Μπενέτος Σπύρου στη συζήτηση που είχαμε στο πλαίσιο της έρευνάς μας. Η σύμβαση αντίθετα δεν επιτρέπει στα δημοτικά συμβούλια να συνδιαμορφώνουν τις τιμές και να μπορούν έτσι να βάζουν τουλάχιστον ένα φρένο σε περιπτώσεις άγριας κερδοσκοπίας. Αναφέρει χαρακτηριστικά στο άρθρο 4.5: «Ο κάθε συμβαλλόμενος ΟΤΑ θα εκχωρήσει προς την ΕΥΔΑΠ Νήσων ΑΕ τα προσδιοριζόμενα ως κατωτέρω πάσης φύσεως τέλη σχετικά με την ύδρευση και αποχέτευση». Πρόβλεψη που, πέραν των καταστροφικών οικονομικών συνεπειών, αποδυναμώνει και την τοπική αυτοδιοίκηση όπως εύστοχα παρατηρεί στη συνέχεια η Μαρία Κανελλοπούλου εκ μέρους της Πρωτοβουλίας Save Greek Water στο πλαίσιο της έρευνάς μας. Συνεχίζει η σύμβαση της ΕΥΔΑΠ σχετικά με την τιμολόγηση, στο επόμενο άρθρο 4.6: «Ειδικότερα οι συμβαλλόμενοι ΟΤΑ συναινούν στην από δω και δια της υπογραφής της ειδικής προγραμματικής σύμβασης εφαρμογής υποκατάστασή τους από την ΕΥΔΑΠ Νήσων στην είσπραξη των επιβαλλόμενων τελών και αξίας καταναλισκόμενου ύδατος, απ’ ευθείας από τους δημότες εκάστου συμβαλλόμενου ΟΤΑ. Το ύψος των εκάστοτε τελών προσδιορίζεται διά του επιχειρηματικού σχεδιασμού και των προβλέψεων κόστους – οφέλους και υπόκειται στον ετήσιο έλεγχο του δημοτικού συμβουλίου». Έναν έλεγχο δηλαδή θα κάνουν και τίποτε περισσότερο. Καμιά δυνατότητα παρέμβασης ώστε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες ή οικονομικές δραστηριότητες που χρήζουν στήριξης να πληρώνουν χαμηλότερα τιμολόγια! Μετά την απομάκρυνση από το ταμείο κανένα λάθος δεν αναγνωρίζεται σα να λέει η ΕΥΔΑΠ στους δημοτικούς αξιωματούχους που θα χάσουν από τα χέρια τους κλασσικά μέσα άσκησης κοινωνικής και αναπτυξιακής πολιτικής. Ευτυχώς όμως τους πήραν χαμπάρι νωρίς…

Νεοαποικιακή και λεόντειος συμφωνία

Ο λεόντειος, ετεροβαρής υπέρ της ΕΥΔΑΠ και σε βάρος των νησιωτών χαρακτήρας της σύμβασης αποκαλύπτεται κι από άλλα άρθρα της. Για παράδειγμα η σύμβαση καρμπόν που διακινείται από τις Οινούσες μέχρι την Λευκάδα προβλέπει 20ετή διάρκεια. Περίοδος πολύ μεγάλη, που προκάλεσε την αντίδραση δημάρχων και δημοτικών συμβούλων.

Η εμπορευματοποίηση του νερού που αντιμετωπίζεται σαν ένα οποιοδήποτε προϊόν ή πρώτη ύλη για πλουτισμό του ιδιωτικού τομέα, μέσα από τα σχέδια της ΕΥΔΑΠ Νήσων, προκάλεσε πολλές κοινωνικές διαμαρτυρίες. Η πιο σημαντική ήταν στην Λευκάδα το 2011, όταν εμπορικοί σύλλογοι και χιλιάδες κάτοικοι ξεσηκώθηκαν ενάντια στην απόφαση του δήμου να υπογράψει την αποικιοκρατική αυτή σύμβαση, που παραπέμπει σε ό,τι έκαναν οι εταιρείες ύδρευσης στην Λατινική Αμερική τη δεκαετία του ’80. Ευτυχώς όμως για τους Λευκαδίτες  ο γενικός γραμματέας της αποκεντρωμένης διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας, Ιονίου με απόφασή του στις 11 Οκτωβρίου 2011 ακύρωσε την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου του Δήμου Λευκάδας επειδή είναι «ελλιπής και αόριστη»! Ευτυχώς…

Μ. Κανελλοπούλου (Save Greek Water):

Κοινωνική και όχι ιδιωτική διαχείριση του συλλογικού αγαθού, νερό

Για το θέμα απευθυνθήκαμε και στην Μαρία Κανελλοπούλου, που δραστηριοποιείται ενεργά στην πρωτοβουλία Save Greek Water η οποία προσπαθεί να αποτρέψει το ξεπούλημα του υδάτινου πλούτου στους ιδιώτες:

«Ακόμη και να ήταν μια κρατική ΕΥΔΑΠ που θα αναλάμβανε την διαχείριση του νερού και της αποχέτευσης στα νησιά, με τις πρακτικές που έχει σήμερα η εταιρία, ύστερα από τη εισαγωγή της στο χρηματιστήριο επί Σημίτη που λίγο πολύ λειτουργεί ήδη με λογικές ελεύθερης αγοράς, (κερδοφορία, απομείωση της κοινωνικής πολιτικής), αυτή η εξέλιξη θα αποδομούσε τον ίδιο τον θεσμό της τοπικής αυτο-διοίκησης, και θα απομάκρυνε την όποια προσπάθεια για κοινωνική διαχείριση του συλλογικού φυσικού αγαθού που λέγεται νερό και μάλιστα στις προβληματικότατες περιπτώσεις των νησιών όπου ο πόρος αυτός είναι πολυτιμότερος απ’ οτιδήποτε άλλο και αποτελεί πόρο στρατηγικής σημασίας.

Πόσο μάλλον τώρα που οι κάτοικοι έχουν καταλάβει πολύ καλά ότι η ΕΥΔΑΠ Νήσων τους «προτείνει» συμβάσεις εν όψει της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΔΑΠ. Προς το παρόν η ΕΥΔΑΠ δεσμεύεται με ενιαία τιμολόγηση με υπουργική απόφαση. Ποιος εξασφαλίζει στους κατοίκους  των νησιών ότι λόγω των έργων υποδομής, αναγκαίων ή μη (το δεύτερο είναι μια συχνή περίπτωση και πραγματικά δεν μπορεί κανείς ρυθμιστικός φορέας ακόμη και καλής πρόθεσης να το ελέγξει) και κοστολογημένων κατά το δοκούν, που θα προκύψουν ο ιδιώτης δεν θα μετακυλήσει το κόστος αυτό στις δικές τους τσέπες.

Η γενικότερη τάση των πολυεθνικών του νερού είναι αντί για έργα διαχείρισης και προστασίας των υδατικών πόρων να προχωράνε σε μεγάλα κοστοβόρα έργα αφαλατώσεων. Αν η ΕΥΔΑΠ Νήσων βάλει χέρι στα νησιά δεν θα αργήσουμε να δούμε μετά την ιδιωτικοποίηση της εταιρίας, την υλοποίηση αυτής της πρακτικής για την οποία όσοι είμαστε ευαίσθητοι σε θέματα δημοκρατίας και περιβάλλοντος έχουμε πάρα πολλές ενστάσεις και ανησυχίες.

Μπενέτος Σπύρου (Δήμαρχος Λειψών):

Εκτόξευση τιμολογίων, άσκοπες επενδύσεις

Ένας από τους δήμαρχους που απέρριψε την πρόταση της ΕΥΔΑΠ ήταν και ο δήμαρχος Λειψών, Μπενέτος Σπύρου. Η άποψή του έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί στον οικονομολόγο Μπενέτο Σπύρου οφείλεται κατά μεγάλο μέρος ένα μικρό «θαύμα» που έχει συντελεστεί στο μικρό αυτό νησί των Δωδεκανήσων που έχει καταφέρει να αποκαταστήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό συνθήκες βιώσιμης ανάπτυξης. Αποτέλεσμα είναι μέσα σε μια δεκαετία να διπλασιάσει τον πληθυσμό του που φτάνει πλέον τους 750 κατοίκους, εκ των οποίων τα 140 είναι παιδιά που φοιτούν σε 3 δημοτικά σχολεία! Γι’ αυτόν τον λόγο πιθανά ο Σπύρος Μπενέτος (που έχει θητεύσει σε πολλές και διαφορετικές θέσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης) εκλέγεται δήμαρχος επί επτά ολόκληρες τετραετίες, από το 1987! Να αναφερθεί ότι το παράδειγμα των Λειψών έγινε πρόσφατα θέμα και εξώφυλλο από το ιταλικό περιοδικό Geo που είχε τίτλο «Μαθήματα οικονομίας από ένα μικρό νησί στην καρδιά του Αιγαίου»! Ας παρακολουθήσουμε λοιπόν την διδακτική ώρα με θέμα «ιδιωτικοποίηση των υδάτινων πόρων»…

«Πριν απ’ οτιδήποτε άλλο θα πρέπει να τονίσουμε ότι σε μια χώρα στην οποία αμφισβητούνται κυριαρχικά δικαιώματα, υπάρχουν ζητήματα με την υφαλοκρηπίδα και ανακαλύπτονται συνεχώς γκρίζες ζώνες δεν θα έπρεπε καν να τίθενται σε συζήτηση θέματα όπως η ιδιωτικοποίηση των υδάτινων πόρων.

Για τους Λειψούς, το ζητούμενο ήταν και παραμένει μια ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Εμείς αντιδράσαμε στην πρόταση της ΕΥΔΑΠ για τον απλό λόγο ότι έχουμε τέτοιο σχέδιο, σε μια προσπάθεια να μην πηγαίνει χαμένη ούτε μια σταγόνα νερού, ανεξάρτητα από το αν προέρχεται από βροχή, λύματα ή ο,τιδήποτε άλλο. Από το 1991 έχει εκπονηθεί τέτοιο σχέδιο στη βάση μιας πλήρους υδρογεωλογικής μελέτης που έγινε από το ΙΓΜΕ. Ξέρουμε πολύ καλά τι νερό υπάρχει και τι δεν υπάρχει. Σε αυτό το πλαίσιο οι Λειψοί δεν έχουν επιτρέψει να γίνει ούτε μια αυθαίρετη γεώτρηση, αντίθετα φυσικά με άλλα νησιά που έχουν μετατραπεί σε …σφουγγάρια. Να υπογραμμίσω μάλιστα ότι σε αυτή την προσπάθεια ποτέ δεν είχαμε το κράτος αρωγό. Ανέκαθεν ήταν εμπόδιο. Θέλετε λόγω ξεροκεφαλιάς, θέλετε λόγω της προτίμησης που έδειχναν στους ιδιώτες, το αποτέλεσμα ήταν ποτέ η κυβέρνηση να μην στηρίξει τέτοιες πρωτοβουλίες.

Προσωπικά έθεσα μερικά πολύ συγκεκριμένα ερωτήματα στον τότε διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΥΔΑΠ Νίκο Μπάρδη και στα στελέχη της επιχείρησης που παρουσίασαν το σχέδιο, τα οποία ούτε καν απαντήθηκαν, με αποτέλεσμα πολύ σύντομα να μας πετάξουν έξω από τις συζητήσεις. Το μυαλό τους ήταν σε ένα και μοναδικό στόχο: Να υπογράψουμε τις συμβάσεις. Τα ερωτήματα που έθετα ήταν: Ποιος θα διαχειρίζεται τα δίκτυα και τα ρολόγια; Σε περίπτωση βλάβης τι θα γίνεται; Θα πρέπει να περιμένουμε την άδεια από την Αθήνα για να γίνουν οι απαραίτητες εργασίες επιδιόρθωσης; Επίσης, οι αναγκαίες, κι αν όχι τώρα αλλά στο μέλλον, επεκτάσεις και διορθώσεις θα γίνουν με ανταποδοτικό τρόπο; Σε μια τέτοια περίπτωση, μην κοροϊδευόμαστε, το νερό θα φτάσει για τους συμπατριώτες μας 10-15 ευρώ το κυβικό μέτρο. Θα δουλεύουν για να πληρώνουν τον λογαριασμό της ΕΥΔΑΠ. Το σημαντικότερο είναι πως η ΕΥΔΑΠ δεν είχε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αντιμετώπισης του προβλήματος, αλλά επεδίωκε να αντιμετωπίσει τις ανάγκες με νέες επενδύσεις, στην αφαλάτωση για παράδειγμα, υποτιμώντας την σημασία που έχει σήμερα να κάνουμε τα νησιά μας βιώσιμα 365 μέρες τον χρόνο κι όχι μόνο για την τουριστική περίοδο, οπότε οι ανάγκες για νερό αυξάνονται δύο ακόμη και τρεις φορές. Εμείς, με αυτή την παραδοχή εντάξαμε στον σχεδιασμό όχι μόνο λιμνοδεξαμενές, πηγάδια και υδρομαστευτικές τομές, αλλά επίσης χαρακτηρίσαμε υποχρεωτικό για κάθε νέο σπίτι που κατασκευάζεται να έχει δεξαμενή νερού. Επίσης δώσαμε σημασία στην συμβολή των αναβαθμίδων, καθώς η συνεισφορά τους δεν έγκειται μόνο στο να κρατούν την γη, αποτρέποντας το χώμα να καταλήξει στην θάλασσα, αλλά και το νερό που με αυτό τον τρόπο συγκρατείται. Αφού λοιπόν γίνουν όλα αυτά, μετά θα πεις ότι χρειάζομαι τόσα επιπλέον κυβικά μέτρα νερού. Στο μυαλό των στελεχών της ΕΥΔΑΠ όμως ήταν να υπογράψουμε την σύμβαση και τίποτε παραπάνω.

Τέλος, αξίζει να τονίσουμε ότι για την σημερινή προβληματική κατάσταση που επικρατεί στην διαχείριση των υδάτων της νησιώτικης Ελλάδας, επάνω στην οποία πατάει η ΕΥΔΑΠ για να εμφανιστεί ως σωτήρας, έχει σημαντική ευθύνη και η Τοπική Αυτοδιοίκηση, που όλα τα προηγούμενα χρόνια όταν μπορούσαν αν βρεθούν πόροι δεν έκανε το παραμικρό».

Βαγγέλης Δημούδης (πρόεδρος ομοσπονδίας εργαζομένων ΕΥΔΑΠ):

Η ΕΥΔΑΠ να μείνει στο δημόσιο, να διδαχτούμε από το εξωτερικό!

Για το θέμα μιλήσαμε με τον Βαγγέλη Δημούδη, πρόεδρο της ομοσπονδίας εργαζομένων στην ΕΥΔΑΠ, διοικητικό υπάλληλο της εταιρείας στην οποία εργάζεται από το 1995. «Γενικά μιλώντας, η επέκταση της ΕΥΔΑΠ εκτός του λεκανοπεδίου και η συνακόλουθη μεταφορά τεχνογνωσίας για την παροχή φθηνού και ποιοτικού νερού δεν μας βρίσκει αντίθετους. Συμφωνούμε, υπό έναν πολύ αυστηρό όρο όμως: η ΕΥΔΑΠ να παραμείνει υπό δημόσιο έλεγχο γιατί μόνο τότε μπορεί να υπάρχει εγγύηση ότι οι καταναλωτές θα έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες που προσφέρει μέχρι σήμερα η υπηρεσία: χαμηλά τιμολόγια, άριστη ποιότητα νερού κι επίσης καθαριότητα και δημόσια υγεινή που παρέχεται στους πολίτες μέσω ενός δικτύου και ενός βιολογικού καθαρισμού που έχει αποδειχθεί από τους καθαρότερους σε όλη την Ευρώπη. Σε περίπτωση που προχωρήσει η ιδιωτικοποίηση όλα αυτά τα πλεονεκτήματα θα χαθούν. Αρκεί μια ματιά στο τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη. Στο Λονδίνο για παράδειγμα η ιδιωτικοποίηση της εταιρείας ύδρευσης συνοδεύτηκε με αύξηση των τιμολογίων κατά 260% ενώ στο Παρίσι με ετήσιες αυξήσεις κατά 14%, μέχρι που στις αρχές του 2009 με τέλη του 2010, η υπηρεσία επανήλθε στον δήμο. Υπάρχει επίσης κι ένα οικονομικό σκάνδαλο», συνεχίζει ο πρόεδρος των εργαζομένων, Βαγγέλης Δημούδης. «Αν πωληθεί η εταιρεία με την υπάρχουσα χρηματιστηριακή αξία το τίμημα θα φτάσει τα 250 εκ. ευρώ. Στην καλύτερη περίπτωση 400 εκ. αν μπουν στην συμφωνία και όπσιονς. Ξέρουμε όμως, με βάση εκτιμήσεις του 2010, ότι η καταγεγραμμένη αξία των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας είναι 2 – 2,5 δισ. ευρώ. Αν δε ξεκινούσε κάποιος σήμερα να φτιάξει από την αρχή το δίκτυο θα έπρεπε να πληρώσει τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ. Υπάρχει και κάτι ακόμη: Το δημόσιο και η τοπική αυρτοδιοίκηση οφείλουν στην ΕΥΔΑΠ 750-800 εκ. ευρώ. Εύκολα μπρούμε να υποθέσουμε ότι αν ιδιωτικοποιηθεί η εταιρεία ο αγοραστής θα ξεκινήσει απαιτώντας την άμεση καταβολή των συγκεκριμένων οφειλών, οπότε μονομιάς θα βρεθεί να κάθεται σε ένα βουνό ρευστού τουλάχιστον διπλάσιας αξίας από τα χρήματα που κατέβαλε για να αγοράσει την εταιρεία»!

«Οι σημαντικότερες όμως επιπτώσεις θα αφορούν τους πολίτες που θα πουν το νερό …νεράκι μιας και θα βρεθούν αντιμέτωποι με εξωφρενικές αυξήσεις. Κάντε μόνο την εξής σύγκριση: Το μπουκαλάκι του νερού του μισού λίτρου που πωλείται στο εμπόριο στοιχίζει μισό ευρώ, όσο ακριβώς πουλάει σήμερα η ΕΥΔΑΠ το ένα κυβικό μέτρο νερού, δηλαδή τα χίλια λίτρα. Όσο για την ποιότητα δείτε σε πόσες ευρωπαϊκές το νερό της βρύσης χρησιμοποιείτε αποκλειστικά και μόνο για την υγιεινή, ενώ για πόσιμο αγοράζουν από το εμπόριο. Τέλος, υπάρχει και η διάσταση της απασχόλησης. Στην ΕΥΔΑΠ κάποτε εργάζονταν 5.000 εργαζόμενοι. Σήμερα οι μισοί, 2.500. Και σίγουρα όταν έρθουν οι ιδιώτες θα προχωρήσουν σε περαιτέρω απολύσεις μιας κι η μείωση του προσωπικού και του εργατικού κόστους είναι ο πιο εύκολος δρόμος για εύκολα κέρδη».

Το μεγάλο στοίχημα των ιδιωτικοποιήσεων (Πριν, 27 Οκτωβρίου 2012)

Τα έσοδα 6,9 δισ. ευρώ, όχι 50, ούτε καν 11,1 δισ.

ΞΕΠΟΥΛΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

Σημείο τομής για το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας θα αποδειχθεί το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών το οποίο ξεκίνησε να συζητιέται στην Βουλή την εβδομάδα που μας πέρασε κι ως θέμα έχει την κύρωση πράξεων νομοθετικού περιεχομένου που μεταξύ άλλων καταργούν το ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής του ελληνικού δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο δημοσίων επιχειρήσεων. Συνολικά πρόκειται για ένα νόμο τερατούργημα καθώς καταφέρνει ένα συντριπτικό πλήγμα σε κάθε έννοια δημοσίου συμφέροντος, κυριολεκτικά το εξαφανίζει, χαρίζοντας τα πάντα στους ιδιώτες.

Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο αποτελεί προοίμιο του τρίτου μνημονίου που αναμένεται να ψηφιστεί μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου, όπου θα περιέχονται και τα αντιλαϊκά μέτρα ύψους  13,5 δισ. ευρώ, καθώς η επιτυχία του στηρίζεται εν πολλοίς στα έσοδα των ιδιωτικοποιήσεων, τα οποία αναμένεται να καλύψουν τις μαύρες τρύπες που θα δημιουργηθούν. Να θυμίσουμε πως στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής που είχε ψηφιστεί το 2011 τα έσοδα που αναμένονταν από τις ιδιωτικοποιήσεις υπολογίζονταν στα 50 δισ. ευρώ. Στο νέο σχέδιο Μνημονίου οι προσδοκίες έχουν μετριασθεί σημαντικά. Τα έσοδα που αναμένονται για το 2012 είναι 1,7 δισ. ευρώ, 5 δισ. ευρώ μέχρι το 2013, 7,3 δισ. μέχρι το τέλος του 2014, 8,5 μέχρι το τέλος του 2015 και 11,1 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος του 2016. Ακόμη όμως κι αυτά τα ποσά απέχουν σημαντικά από την πραγματικότητα, όπως αποτυπώθηκε σε μελέτη του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας Ελληνικού Δημοσίου που κοινοποιήθηκε προς την Τρόικα κι η οποία αποκαλύφθηκε στις 15 Ιουλίου από την εφημερίδα Έθνος. Με βάση λοιπόν τις δικές τους εκτιμήσεις κι οι οποίες στηρίζονταν στις χρηματιστηριακές τιμές των εισηγμένων και τις προσφορές που είχαν ήδη υποβληθεί από ενδιαφερόμενους, τα αναμενόμενα έσοδα του δημοσίου από την πώληση των περιουσιακών του στοιχείων δεν πρόκειται να ξεπεράσουν τα 6,9 δισ. ευρώ! Ούτε 14% των αρχικών προβλέψεων! Ενδεικτικά, από την πώληση της ΕΥΔΑΠ το ελληνικό δημόσιο θα λάβει 200 εκ. ευρώ, από την ΕΥΑΘ 80 εκ., από το Ελληνικό στην καλύτερη περίπτωση 700 εκ., από την Εγνατία 250 εκ. ευρώ, από τα περιφερειακά αεροδρόμια 400 εκ., από την πώληση των λιμανιών Πειραιά Θεσσαλονίκης κ.α. 420 εκ., από την ΔΕΗ 350 εκ., κοκ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αρχιτέκτονας του σαρωτικού προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, αρνήθηκε να δώσει κι επίσημα στην δημοσιότητα τα παραπάνω στοιχεία. Τον Σεπτέμβριο συγκεκριμένα ο επίτροπος Όλι Ρεν επικαλούμενος λόγους απορρήτου αρνήθηκε να γνωστοποιήσει την παραπάνω λίστα, επιβεβαιώνοντας την άβυσσο που χωρίζει τις προβλέψεις από την πραγματικότητα. Η ελληνική περιουσία επομένως θα πουληθεί στους ιδιώτες με όρους σκανδαλώδεις για το δημόσιο συμφέρον ακόμη κι απαγορευτικούς αν στη θέση της κυβέρνησης Σαμαρά ήταν για παράδειγμα ένας ιδιώτης που επιζητούσε την μεγιστοποίηση του οφέλους του!

Η επιτυχής υλοποίηση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων θα κρίνει την πορεία του τρίτου μνημονίου που είναι ακόμη σε στάδιο επεξεργασίας. Το νομοσχέδιο που είναι υπό συζήτηση στη βουλή δεν θα σημάνει μόνο το ξεπούλημα κερδοφόρων ΔΕΚΟ αλλά και την ραγδαία περιβαλλοντική υποβάθμιση της γης που θα δοθεί σε ιδιώτες.

Στρατηγικός ο ρόλος της ΕΕ στην προώθηση του ξεπουλήματος των ΔΕΚΟ

Με το πρώτο άρθρο επιχειρείται να νομιμοποιηθεί εκ των υστέρων η πρόσφατη αλλαγή διοίκησης στο ΤΑΙΠΕΔ, που έφερε στην ηγεσία του τον Τάκη Αθανασόπουλο, πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιά την δεκαετία του ’90, πρόεδρο της Τογιότα Ευρώπης και πιο πρόσφατα επικεφαλής της ΔΕΗ. Λέγεται δε πως οι συνεργασίες που εξασφάλισε με τον γερμανικό ενεργειακό κολοσσό RWE κατά την παραμονή του στην ΔΕΗ, είναι αυτές που του εξασφάλισαν την θέση του προέδρου στο ταμείο ξεπουλήματος μετά την παραίτηση του Ι. Κουκιάδη τον Ιούνιο του 2012. Το δεύτερο άρθρο έχει την μεγαλύτερη σημασία καθώς με αυτό κυρώνεται πράξη νομοθετικού περιεχομένου με την οποία καταργείται το ελάχιστο ποσοστό που διέθετε το ελληνικό δημόσιο σε ΕΛΠΕ, ΔΕΗ, ΟΠΑΠ, ΟΔΙΕ, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, ΕΛΤΑ και στους οργανισμούς Λιμένος Πειραιά, Θεσσαλονίκης, Αλεξανδρούπολης, Βόλου, Ελευσίνας, Ηγουμενίτσας, Ηρακλείου, Καβάλας, Κέρκυρας, Λαυρίου, Πατρών και Ραφήνας. Παύοντας το δημόσιο να διαθέτει την πλειοψηφία των μετοχών μπορούν πλέον οι ΔΕΚΟ να πουληθούν σε ιδιώτες, ενώ τα λιμάνια να εκχωρηθούν προς μίσθωση σε ιδιώτες για 99 έτη.

Στο τρίτο άρθρο εισάγεται κι η έννοια του «παραθεριστικού – τουριστικού χωριού» και του «επιχειρηματικού πάρκου» με ένα καταστροφικό για το περιβάλλον μέσο συντελεστή δόμησης 0,4 που φτάνει και το 0,6, ενώ προβλέπεται κι η δυνατότητα παραχώρησης του αιγιαλού μέχρι και 99 χρόνια σε ιδιώτες, οι οποίοι μπορούν να τον μεγεθύνουν με προσχώσεις. Αναγνωρίζεται επίσης η δυνατότητα στους ιδιώτες επενδυτές η δυνατότητα να προχωρήσουν σε απαλλοτριώσεις ζωνών ιδιωτικής έκτασης που υπερβαίνουν τη ζώνη της επένδυσης. Προς διευκόλυνση επίσης των επενδυτών εισάγεται ένα σκανδαλωδώς ελαστικό καθεστώς ιδιωτικής χωροταξίας και ευνοϊκής φορολογίας καθώς ο επενδυτής ναι μεν θα μπορεί να επεκτείνει το «δικαίωμα επιφάνειας» που αποκτά από τα 50 στα 99 χρόνια με δικαίωμα κυριότητας, αλλά θα φορολογείται με καθεστώς επικαρπίας. Η σημασία που έχουν στο πλαίσιο του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων οι καταστρατηγήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, …«χάριν της ανάπτυξης» διακρίνονται καλύτερα αν λάβουμε υπ’ όψη μας το ξεπούλημα που σχεδιάζεται στη δημόσια γη, απ’ όπου υπολογίζεται να προέλθουν ότι κενά διαπιστώνονται από τις προβλέψεις. Μέχρι σήμερα το ΤΑΙΠΕΔ εκτιμά ότι εμπορικό ενδιαφέρον εμφανίζουν 3.150 ακίνητα, τα οποία σταδιακά θα εκχωρούνται στο ταμείο ξεπουλήματος για να δοθούν σε ιδιώτες.

Στο τρίτο άρθρο περιλαμβάνεται κι η πρόβλεψη να περάσει στο ΤΑΙΠΕΔ όλη η ακίνητη περιουσία οργανισμών και επιχειρήσεων του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ΟΤΑ, νοσοκομείων, πανεπιστημίων, ΔΕΚΟ, ασφαλιστικών ταμείων, κ.α.) προφανώς για να ιδιωτικοποιηθεί. Η συγκεκριμένη διάταξη προκάλεσε σάλο μόλις έγινε γνωστή με τους πρυτάνεις να δηλώνουν την κάθετη διαφωνία τους και να καταγγέλλουν την δήμευση της περιουσίας τους, καθώς μετά το υποχρεωτικό «κούρεμα» των τοποθετήσεών τους στην Τράπεζα της Ελλάδας (που είχε ως αποτέλεσμα απώλειες ακόμη και της τάξης του 90%) η εκχώρηση στο ΤΑΙΠΕΔ της ακίνητης περιουσίας τους θα άνοιγε τον δρόμο για την ιδιωτικοποίησή τους. Γιατί τότε, αν έπρεπε να πληρώνουν ενοίκιο για την χρήση των κτιριακών υποδομών στο ΤΑΙΠΕΔ ή σε όποιον αγοράσει τις εγκαταστάσεις τους θα ήταν μονόδρομος η επιβολή διδάκτρων στους φοιτητές και η διακοπή της διανομής δωρεάν συγγραμμάτων. Οι οξύτατες αντιδράσεις οδήγησαν την κυβέρνηση, δια στόματος του υπουργού Παιδείας Κ. Αρβανιτόπουλου, να διαψεύσει τις σχετικές ανησυχίες λέγοντας πως το ζητούμενο ήταν να δημιουργηθεί ένα περιουσιολόγιο και ένα μητρώο και τίποτε παραπάνω, ενώ χαρακτήρισε την επίμαχη διάταξη ως «κακοδιατυπωμένη». Δήλωσε επίσης ότι η περιουσία των σχολών ακόμη «και αν περάσει στο ΤΑΙΠΕΔ θα πρέπει να υπάρξουν διυπουργική απόφαση και η σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου υπουργού» για να ξεπουληθούν. Το ερώτημα όμως είναι γιατί να περάσουν στο ΤΑΙΠΕΔ αν δεν πρόκειται να ξεπουληθούν. Το ΤΑΙΠΕΔ δεν αναλαμβάνει την συντήρηση ή τον καλλωπισμό των κτιρίων, αλλά την εκχώρησή τους σε ιδιώτες… Σε κάθε περίπτωση, ακόμη κι αυτή η μισή κυβερνητική υπαναχώρηση συνιστά μικρή νίκη του κινήματος ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις.

Τις προηγούμενες μέρες ωστόσο η κυβέρνηση επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, διαψεύδοντας σχετικά δημοσιεύματα και σε ένα επιπλέον θέμα: την ιδιωτικοποίηση των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διέψευσε τις φήμες επικαλούμενος τις διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού στο πλαίσιο των προγραμματικών δηλώσεων ότι τα δίκτυα θα παραμείνουν υπό δημόσιο έλεγχο. Κι εδώ όμως δημιουργήθηκε το ίδιο ερώτημα: Αν δεν υπάρχει σχέδιο ιδιωτικοποίησης προς τι η μεταβίβαση των δικτύων στο ΤΑΙΠΕΔ, που ως έργο δεν έχει την …συντήρηση τους, αλλά την ιδιωτικοποίησή τους κι επίσης τι άλλο μπορεί να εξυπηρετεί ο ιδιοκτησιακός διαχωρισμός των δικτύων από την ΔΕΗ; Το σχέδιο πώλησης του δικτύου επιβεβαιώνεται επίσης κι από δημοσίευμα της εφημερίδας Καθημερινή που εμφανίζει κινέζικη πολυεθνική που εξειδικεύεται στην διαχείριση δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (SGCC) να έχει εκδηλώσει επίσημα το ενδιαφέρον της για την εξαγορά του δικτύου και να βρίσκεται ήδη σε επαφή με την κυβέρνηση εν όψει της ιδιωτικοποίησης. Η δυνατότητα πώλησης του δικτύου μεταφοράς ουδέποτε θα είχε δημιουργηθεί αν η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, πολύ πριν την έλευση της Τρόικας, δεν επέβαλλε τον διαχωρισμό της παραγωγής από την μεταφορά, έτσι ώστε το δίκτυο που συνοδεύεται από σχετικά χαμηλό κόστος συντήρησης και δεν έχει ανάγκη σημαντικών επενδύσεων (όπως η παραγωγή ενέργειας) να μπορεί να πουληθεί.

Τα ίχνη των Βρυξελλών υπάρχουν έντονα και στην ιδιωτικοποίηση των εταιρειών ύδρευσης, ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, που θα πουληθούν σύντομα μετά την ψήφιση του νόμου που καταργεί την υποχρέωση του δημοσίου να συμμετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο των εταιρειών με 51%. Ρόλο επιταχυντή στην πορεία ιδιωτικοποίησης της ΕΥΔΑΠ αναμένεται να διαδραματίσει ο προερχόμενος από το κόμμα του Στέφανου Μάνου ΔΡΑΣΗ, Στέλιος Σταυρίδης, που στη συνέχεια μετακόμισε στη ΝΔ και την Τετάρτη 24 Οκτώβρη διορίστηκε στη θέση του πρόεδρου και διευθύνοντα συμβούλου της εταιρείας από το υπουργείο Οικονομικών, ως επιβράβευση πιθανά των χυδαιοτήτων που εκστόμισε εναντίον του υποψήφιου (τότε) βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Πέτρου Τατσόπουλου, σε προεκλογική τηλεοπτική συζήτηση. Κάλλιστα εδώ βέβαια μπορούμε να θαυμάσουμε πόσο υποκριτές και τυχοδιώκτες είναι οι «αντι-κρατιστές» νεοφιλελεύθεροι που από την μια καταγγέλλουν το δημόσιο και τις μεγάλες κυβερνήσεις κι από την άλλη αποδέχονται σαν ξελιγωμένοι κι ορμούν σαν κοράκια στις καλοπληρωμένες δημόσιες θέσεις. Προφανώς οι καταγγελίες τους για ευνοιοκρατία στο δημόσιο μέσω του διορισμού ημετέρων ισχύει για χαμηλόμισθους, ενώ οι μάνατζερ διατηρούν το δικαίωμα να διορίζονται χάρη γνωριμιών… Ή πιθανά λόγω προϋπηρεσίας, μιας κι ο νέος επικεφαλής της ΕΥΔΑΠ έχει δική του εταιρεία που κατασκευάζει πισίνες. Τόσο σχετικός με το αντικείμενο είναι…

Το ξεπούλημα όμως των εταιρειών ύδρευσης γίνεται με την ανοιχτή υποκίνηση της ΕΕ, που συνεχίζει επί ευρωπαϊκού εδάφους το έργο του ΔΝΤ, το οποίο σε κάθε χώρα που «διασώζει» επιβάλλει στη συνέχεια και την ιδιωτικοποίηση των νερών, λειτουργώντας προφανώς ως ατζέντης των ιδιωτικών εταιρειών ύδρευσης. Ο σκανδαλώδης ρόλος των Βρυξελλών αποκαλύφθηκε σε μια επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με ημερομηνία 26 Σεπτεμβρίου και παραλήπτη κοινωνικές οργανώσεις, που ως αφετηρία των προβληματισμών τους είχαν τις ευθύνες της Τρόικας και κατ’ επέκταση της ΕΕ στην ιδιωτικοποίηση των εταιρειών ύδρευσης στην Ελλάδα, την Πορτογαλία και άλλες χώρες που χρηματοδοτούνται από τους Μηχανισμούς Στήριξης. Στην επιστολή τους ζητούσαν να σταματήσει η Επιτροπή κάθε περαιτέρω πίεση για την ιδιωτικοποίηση, ενώ επικαλούνταν πρόσφατα παραδείγματα από την Ευρώπη που επιβεβαιώνουν την αποτυχία των ιδιωτικοποιήσεων. Μεταξύ άλλων το Παρίσι όπου η υπηρεσία ύδρευσης πέρασε στον δήμο, την απόφαση της ολλανδικής κυβέρνησης που απαγορεύει την ιδιωτικοποίηση στον συγκεκριμένο τομέα, άλλη απόφαση του ιταλικού συνταγματικού δικαστηρίου βάσει του οποίου κάθε μελλοντική απόπειρα ιδιωτικοποίησης στα νερά κρίνεται εκ προοιμίου αντισυνταγματική, κ.α. Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν αποστομωτική και πέρα για πέρα ενδεικτική της αβυσσαλέας απόστασης που χωρίζει το λεγόμενο «ευρωπαϊκό οικοδόμημα» από τις διαθέσεις της κοινωνίας: «Η ιδιωτικοποίηση δημοσίων υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων και των εταιρειών ύδρευσης, μπορεί να αποφέρει οφέλη στην κοινωνία, να γίνει με προσοχή»! Αυτή ήταν η απάντηση του Όλι Ρεν που αποκάλυψε ότι η εκχώρηση των υδάτινων πόρων στην ευρωπαϊκή ήπειρο (στις γαλλικές εταιρείες Veolia και Suez κατά πάσα πιθανότητα) γίνεται στο πλαίσιο ενός μελετημένου σχεδίου, όπου καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι Βρυξέλλες.

Ο ελεύθερος ανταγωνισμός ως πρόσχημα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΜΟΝΟΠΩΛΙΩΝ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΩΝ

Ο αναντικατάστατος ρόλος του κράτους στις υπό εξέλιξη διεργασίες που ως απώτερο στόχο έχουν την βίαιη και ταχεία απομάκρυνσή του από την παροχή κοινωφελών υπηρεσιών (και την επικέντρωσή του σε δραστηριότητες μεγαλύτερης “κοινωνικής χρησιμότητας” όπως η καταστολή και τα βασανιστήρια στη ΓΑΔΑ) φαίνεται ανάγλυφα και στην περίπτωση της Ολυμπιακής Εταιρείας. Μετά από περιπέτειες ετών, ο πάλαι ποτέ “εθνικός μας αερομεταφορέας“ κινδυνεύει να εξαγορασθεί από την Ετζίαν. Με βάση την συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των κύριων μετόχων, η Ολυμπιακή, που το 2009 είχε εξαγορασθεί από τον όμιλο MIG, θα πουληθεί στην Ετζίαν έναντι 72 εκ. ευρώ.

Οφείλουμε κατ’ αρχήν να αναγνωρίσουμε στον ιδρυτή του ομίλου MIG, τον Ανδρέα Βγενόπουλο, ότι είναι μεγάλος …πασαδόρος. Μια αντίστοιχη με την σημερινή πάσα είχε κάνει πάλι επί κυβέρνησης Καραμανλή, όταν βρέθηκε με τις μετοχές του ΟΤΕ στα χέρια του και στη συνέχεια, προς όφελος της …εθνικής οικονομίας πάντα, οι μετοχές του βρέθηκαν στα χέρια της Ντόιτσε Τέλεκομ κι ο ΟΤΕ δια της τεθλασμένης στα χέρια των Γερμανών. Η υπηρεσία που είχε προσφέρει ήταν ανεκτίμητη, μιας και η απ’ ευθείας πώληση του ΟΤΕ στην γερμανική πολυεθνική θα προκαλούσε κύματα αντιδράσεων…

Ανεκτίμητη χαρακτηρίζεται κι η υπηρεσία που προσφέρει τώρα. Αν η Ολυμπιακή αγοραζόταν απ’ ευθείας από την Ετζίαν, θα κατέρρεε σαν χάρτινος πύργος όλο το οικοδόμημα που δικαιολογούσε το “κόντυμα” της Ολυμπιακής. Θυμίζουμε: ως μονοπώλιο στρεβλώνει την αγορά η οποία για να λειτουργήσει χρειάζεται δύο ή και περισσότερους ανταγωνιστές. Είναι όπως το τάνγκο ή το καλαματιανό. Έτσι οδηγηθήκαμε στη  συνύπαρξη των δύο εταιρειών, που στην πραγματικότητα ήταν μία γιατί είχε επέλθει οργανική συγχώνευση με την μία εταιρεία να μην πετάει εκεί που πέταγε η άλλη, την οποία φυσικά διαπίστωναν δια γυμνού οφθαλμού άπαντες, με μοναδική εξαίρεση αυτούς που έχουν ως έργο την διαφύλαξη των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού, δηλαδή την σχετική επιτροπή και την ΕΕ. Στη περίοδο αυτής της “μεσοβασιλείας”, ο Ανδρέας Βγενόπουλος συρρίκνωσε το πτητικό της έργο μετατρέποντας την Ολυμπιακή σε τοπικό ανταποκριτή. Ανεκτίμητα μέρη δε της περιουσίας της όπως κερδοφόρες γραμμές σε μεγάλα αεροδρόμια σε προνομιούχες ώρες που διέθετε λόγω παλαιότητας, πουλήθηκαν.

Το ότι ο ελεύθερος ανταγωνισμός χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο όταν πρόκειται να πληγούν τα κρατικά μονοπώλια φάνηκε περίτρανα και στην περίπτωση της Αγροτικής Τράπεζας που πουλήθηκε στην Πειραιώς. Όπως αναφέρει προσφυγή που κατατέθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας από εργαζόμενους, μετόχους και συνταξιούχους της Αγροτικής, η μεταβίβαση συνιστά σκάνδαλο γιατί πραγματοποιήθηκε χωρίς να έχει προηγηθεί δημόσια προκήρυξη και με διαδικασίες που δεν εξασφάλιζαν τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού. Σε άλλο σημείο των προσφυγών τονίζεται ότι ή κλήση μόνο μιας τράπεζας προς υποβολή προσφορών δεν συνάδει με τις αρχές της διαφάνειας, της χρηστής διοίκησης και της εξυπηρέτησης του δημοσίου συμφέροντος, αφού οι ως άνω αρχές επιβάλουν την κλήση του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού υποψηφίων αγοραστών”.

Τα δύο συγκεκριμένα παραδείγματα της Ολυμπιακής και της Αγροτικής βεβαιώνουν ότι οι ύμνοι των νεοφιλελεύθερων στον ελεύθερο ανταγωνισμό είναι προπαγανδιστικοί και το μόνο που εξυπηρετούν είναι να συγκαλύψουν την συγκέντρωση πλούτου που επιτυγχάνεται μέσω των ιδιωτικοποιήσεων.

ΠΛΗΓΜΑ ΣΕ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Μέσο υπέρβασης της χρόνιας κρίσης

ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΟΦΕΛΗ

Οι ιδιωτικοποιήσεις, όπως ακριβώς συνέβη και σε άλλες χώρες από την Ρωσία και την Αγγλία μέχρι την Λατινική Αμερική, αν ολοκληρωθούν φυσικά, θα αποτελέσουν τον ιδανικό μοχλό για  μια πρωτοφανή αντιδραστικοποίηση του κράτους. Ας δούμε την πραγματικότητα χωρίς τους παραμορφωτικούς φακούς που επινοούν Τρόικα, ΕΕ και η ελληνική αστική τάξη για να συγκαλύψουν το πλιάτσικο που επιχειρούν. Οι ιδιωτικοποιήσεις δεν φέρνουν δημόσια έσοδα, αφού για μια σειρά από λόγους (πτώση χρηματιστηριακών τιμών, συρρίκνωση εγχώριας αγοράς, αβεβαιότητα για παραμονή της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ, κ.α.) οι τιμές των ΔΕΚΟ και του φυσικού πλούτου βρίσκονται σε ελεύθερη πτώση. Ακόμη όμως και να “έπιαναν τιμή” τα χρήματα αυτά θα πήγαιναν στους πιστωτές καθώς με νόμο τα χρήματα από τις ιδιωτικοποιήσεις κατευθύνονται μέχρι τελευταίου ευρώ στην εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους και πουθενά αλλού. Οι ιδιωτικοποιήσεις επίσης δεν ”ανοίγουν” αλλά κλείνουν την αγορά. Οι εξελίξεις στις τράπεζες είναι πολύ χαρακτηριστικές, καθώς η τάση είναι να δημιουργηθούν 2,5 τράπεζες και την 1 απ’ αυτές την Εθνική τράπεζα που είναι η μεγαλύτερη μάλιστα να την έχουν οι Γερμανοί, μέσω της Ντόιτσε Μπανκ. Η Γερμανία θα αποδειχτεί ο μεγαλύτερος κερδισμένος του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, μιας και από τώρα έχει δημιουργήσει θέσεις για να εξαγοράσει ό,τι κινείται: από λιμάνια και αεροδρόμια μέχρι την παραγωγή ενέργειας.

Μια εξ ίσου σημαντική συνέπεια από την προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων, πέρα από την δημιουργία μονοπωλίων και το πρόκριμα που θα αποκτήσει η Γερμανία μετατρέποντας την Ελλάδα σε προτεκτοράτο, σχετίζεται με την ραγδαία επιδείνωση των εργασιακών σχέσεων. Με βάση δημοσιεύματα, το νέο Μνημόνιο προβλέπει πως οι δημόσιες επιχειρήσεις θα υιοθετήσουν καθεστώς λειτουργίας εφάμιλλο του ιδιωτικού τομέα “συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων για τις εργασιακές σχέσεις”. Οι συνέπειες από την κατάργηση του ευνοϊκού εργασιακού καθεστώτος στις ΔΕΚΟ αφορούν όλη την εργατική τάξη, καθώς η αμφισβήτηση δεν περιορίζεται μόνο στα πιο προνομιούχα στρώματα, αλλά μεταφέρεται σε όλη την έκταση της εργατικής τάξης. Συντριπτικό επίσης είναι ήδη το πλήγμα στο επίπεδο της απασχόλησης. Η μείωση του προσωπικού της ΕΥΔΑΠ στο μισό μέσα σε λίγα μόνο χρόνια (από 5.200 εργαζομένους σε 2.600), μαζί με το γεγονός ότι οι εναπομείνασες θέσεις εργασίας είναι πολύ πιο φτηνές και πολύ πιο ευέλικτες, αντανακλά μια ευρύτερη τάση που ως συνέπεια έχει την σταθεροποίηση της ανεργίας σε εφιαλτικά ποσοστά.

Αυτό που εν τέλει επιχειρείται είναι μια ανάσα ζωής στο λιμνάζον ιδιωτικό κεφάλαιο που έναντι πινακίου φακής θα οικειοποιηθεί αξίες δισεκατομμυρίων ευρώ. Το ζητούμενο δηλαδή είναι να βοηθηθεί ο ιδιωτικός τομέας για να ξεπεράσει την συστημική, ιστορικών διαστάσεων κρίση που αντιμετωπίζει και να μπορέσει με την ώθηση της ιδιοποιημένης δημόσιας περιουσίας να ξεκινήσει έναν νέο κύκλο διευρυμένης αναπαραγωγής και συσσώρευσης. Σε αυτό το βωμό θυσιάζονται εργατικά δικαιώματα, δημόσια έσοδα και το ίδιο το κράτος πρόνοιας που υπήρχε, ως αποκρυστάλλωση ταξικών συσχετισμών άλλων εποχών, και λειτουργούσε χάρη σε αυτές ακριβώς τις υποδομές. Ενδεικτικό της υποβάθμισης που θα επέλθει στον έμμεσο μισθό της εργατικής τάξης, μέσω των ιδιωτικοποιήσεων, είναι το πλιάτσικο στην περιουσία του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας που μεταξύ πολλών άλλων περιλαμβάνει οικόπεδα πέντε εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων, πολυιατρεία, πολιτιστικούς συλλόγους, παιδικούς σταθμούς, κ.α.

Γι’ αυτούς ακριβώς τους λόγους οι ιδιωτικοποιήσεις αποδεικνύονται σήμερα μεγάλο στοίχημα τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για το κεφάλαιο!

Στον ιστό του νέου μνημονίου (Πριν, 29 Μαΐου 2011)

Όργιο ωμών εκβιασμών από ΠΑΣΟΚ, ΕΕ, ΔΝΤ

ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ Η ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ

Ποτέ άλλοτε τόσοι κυνικοί εκβιασμοί δεν είχαν διατυπωθεί από τόσα διαφορετικά κέντρα σε πλήρη συντονισμό. Την αρχή έκανε ο ίδιος ο πρωθυπουργός – εντολοδόχος βιομηχάνων, ΕΕ και ΔΝΤ, με το υπονοούμενο που άφησε κατά τη διάρκεια του υπουργικού συμβουλίου την Δευτέρα όπου συζητήθηκε και εγκρίθηκε το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο – ένα εφιαλτικό πακέτο μέτρων λεηλασίας και ξεπουλήματος, για την διενέργεια δημοψηφίσματος. Το μήνυμά του ήταν, ή το δέχεστε ή στήνω κάλπες.

Την επομένη την σκυτάλη πήραν οι βιομήχανοι, δια στόματος του προέδρου τους Δ. Δασκαλόπουλου, στην ετήσια γενική συνέλευση του συνδέσμου τους, ο οποίος ζήτησε δημοψήφισμα με το αίτημα αν η Ελλάδα θα πορευτεί μόνη της «χωρίς τα δισεκατομμύρια των εταίρων μας». Δηλαδή ή σκάτε και τα αποδέχεστε ή επιστρέφουμε στην δραχμή! Ας δούμε αρχικά ποιός μιλάει. Ένας άεργος γόνος της αστικής τάξης, που ηγείται του ΣΕΒ «κληρονομικώ δικαίω» από τη στιγμή ξεπούλησε στον όμιλο Βγενόπουλου την οικογενειακή επιχείρηση, την βιομηχανία τροφίμων Δέλτα.

Τρίτη στο χορό η θλιβερή επίτροπος Αλιείας Μαρία Δαμανάκη – φερέφωνο πλέον αεριτζήδων και λαμογιών ή οποία απειλεί ότι αν δεν δεχτούμε να κάνουμε θυσίες θα γυρίσουμε στη δραχμή – ποινή που για όλη αυτή την συμμορία αργυρώνητων απατεώνων και ευρωλιγούρηδων που μας έχει κατσικωθεί στο σβέρκο ισοδυναμεί με την εσχάτη των ποινών.

Στη χορεία προστέθηκε και ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος κατά παρέκκλιση των αρμοδιοτήτων του κάλεσε στο προεδρικό τους πολιτικούς αρχηγούς. Στόχος της συνάντησης δεν ήταν τίποτε άλλο παρά να αποσπαστεί η συναίνεση του προέδρου της ΝΔ, Αντώνη Σαμαρά, στο Μνημόνιο, καθότι η συμφωνία του στην ανάγκη λιτότητας, ιδιωτικοποιήσεων και περαπέρα μείωσης των φόρων για το κεφάλαιο δεν αρκεί. Το ζητούμενο είναι να προσυπογράψει πλήρως το νέο πακέτο μέτρων, ανακαλώντας τις προτάσεις του για επαναδιαπραγμάτευση του Μνημονίου.

Τέλος, την Πέμπτη ήρθαν και οι οικονομικοί δολοφόνοι του ΔΝΤ, που μας έκαναν γνωστό ότι είναι αβέβαιη η χορήγηση της δικής τους συνεισφοράς στην πέμπτη δόση του δανείου της τρόικας, που ανέρχεται σε 3,3 από τα 12 δισ. και τα οποία πρέπει να δοθούν εντός του Ιουνίου, τροφοδοτώντας έτσι μπαράζ εκφοβιστικών δημοσιευμάτων για «θρίλερ με την πέμπτη δόση».

Ως συμπέρασμα ας κρατήσουμε πως μια πολιτική τόσο βρόμικη και εχθρική απέναντι στην κοινωνία, που δεν χαίρει της παραμικρής νομιμοποίησης παρεκτός στους κόλπους των διψασμένων για εξουσία (και κανένα ψίχουλο από το μεγάλο φαγοπότι) ασπόνδυλων και αδίστακτων ΠΑΣΟΚων δεν μπορούσε παρά να επιβληθεί με αντίστοιχα μέσα: ωμούς εκβιασμούς που διατυπώνονται με το πιστόλι στον κρόταφο. Ας κρατήσουμε όμως και τον πανικό που τους προκαλεί η απροθυμία της κοινωνίας να συναινέσει στη βάρβαρη και εγκληματική πολιτική τους. Στην κάμψη αυτών των αντιστάσεων στοχεύουν οι εκβιασμοί και οι απειλές!

  •  Άγριο και σκανδαλώδες πλιάτσικο σε βάρος της δημόσιας περιουσίας προβλέπει το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο που ψήφισε ομόφωνα το υπουργικό συμβούλιο την πρ9οηγούμενη Δευτέρα κατ’ εντολή του ΣΕΒ, της ΕΕ και του ΔΝΤ που περιμένουν σαν όρνια να κατασπαράξουν την δημόσια περιουσία. Στημένο το θρίλερ για την πέμπτη δόση προκειμένουν να εκβιάσουν τη συναίνεση στο ξεπούλημα.
  •  Η κατρακύλα του χρηματιστηρίου θα επιτρέψουν να αγορασθούν οι δημόσιες επιχειρήσεις για ένα κομμάτι ψωμί!

Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν την Δευτέρα κάτω από τον τίτλο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο αποτελούν μια βάρβαρη επιχείρηση αφαίμαξης των εργατικών εισοδημάτων και ένα άνευ προηγουμένου πλιάτσικο στην δημόσια περιουσία, ένα σκάνδαλο πολύ μεγαλύτερο της ληστείας του Κοσκωτά. Τα μέτρα αυτά είναι καταδικασμένα να αποτύχουν στους ονομαστικούς στόχους τους, που είναι η μείωση του δημοσίου χρέους και η επιστροφή της Ελλάδας στο αγορές μέσω της ανάκτησης της χαμένης της αξιοπιστίας, όπως απέτυχαν και τα μέτρα που εφαρμόστηκαν πέρυσι τέτοια εποχή με το Μνημόνιο, ανοίγοντας τον δρόμο για το λεγόμενο δημοσιονομικό πλαίσιο. Ποιός ασχολιέται όμως με τη μείωση του χρέους που από 127% του ΑΕΠ το 2009 έχει φτάσει στο 164% φέτος και θα συνεχίζει να ανεβαίνει ή ποιός ασχολιέται με την ξέφρενη πορεία των επιτοκίων δανεισμού που σε ότι αφορά τα 10ετή ομόλογα έχουν αγγίξει το 17%, κινούνται δηλαδή σε επίπεδα διπλάσια από πέρυσι, όταν η άνοδός τους προβαλλόταν ως αιτία για την προσφυγή στον μηχανισμό ΔΝΤ – ΕΕ; Στόχος της πολιτικής τους δεν είναι η αντιμετώπιση του δημοσιονομικού προβλήματος! Στόχος είναι η επιστροφή στον 19ο αιώνα, η αναίρεση όλων των κοινωνικών κατακτήσεων. Υπό αυτό το πρίσμα πρόκειται για ένα σύνολο πέρα για πέρα εύστοχων μέτρων που αποκαλύπτουν μια πολιτική που θα ζήλευε ο Πινοτσέτ ακόμη και ο Φρίντμαν.

Σε τρεις κατευθύνσεις, με την μια να συναγωνίζεται σε αντιλαϊκότητα και ταξικότητα την άλλη, στοχεύουν τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο δημοσιονομικό πλαίσιο: Ιδιωτικοποιήσεις, φορολογική λεηλασία και, τέλος,  μείωση μισθών, ημερομισθίων και συντάξεων.

Το πλιάτσικο που γίνεται στην δημόσια περιουσία είναι άνευ όρων και ορίων και ξεκινά από το ξεπούλημα όλων των δημόσιων επιχειρήσεων. Το δημόσιο δε αναμένεται να εισπράξει και τα τρία αυτά χρόνια από 12 έως 17 δισ. ευρώ. Εντός του 2011 αναμένεται να πουληθούν: ΟΤΕ (έως 16%), Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο (έως 34%) που για όποιον έχει δυνατή μνήμη θα δημιουργούσε μαζί με την Αγροτική και το Ταμείο Παρακαταθηκών (με βάση το προεκλογικό πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ) τον ισχυρό δημόσιο πυλώνα στο τραπεζικό σύστημα, Οργανισμοί Λιμένα Θεσσαλονίκης και Πειραιά (έως 75%), ΕΥΑΘ (έως 40%), Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Ελ. Βενιζέλος, ΟΠΑΠ, ΕΑΣ, Κρατικά Λαχεία, ΔΕΠΑ, ΤΡΙΝΟΣΕ, ΛΑΡΚΟ, ΟΔΙΕ, Καζίνο Πάρνηθας, άδειες κινητής τηλεφωνίας, πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού και ακίνητη περιουσία. Τον επόμενο χρόνο, το 2012, προγραμματίζεται να βγουν στο σφυρί οι ακόλουθες επιχειρήσεις (όσες δε, επαναλαμβάνονται στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων του τρέχοντος έτους, η εκ νέου συμπερίληψή τους δεν είναι προϊόν λάθους αλλά αφορά άλλες μορφές ξεπουλήματος): ΔΑΑ Ελ. Βενιζέλος, Εγνατία, ΕΛΤΑ, ΟΠΑΠ, Λιμένες, ΕΥΔΑΠ, ΕΛΒΟ, Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, ΔΕΗ, Ελληνικοί Αυτοκινητόδρομοι, περιφερειακά αεροδρόμια, Ελληνικό, ακίνητη περιουσία και ψηφιακό φάσμα. Τέλος για το 2013 (λέμε τώρα…) αναμένεται να ξεπουληθεί ότι θα έχει απομείνει: Άλλες τραπεζικές μετοχές, Αγροτική Τράπεζα, περιφερειακά αεροδρόμια, λιμένες, ακίνητη περιουσία, ψηφιακό μέρισμα και ελληνικοί αυτοκινητόδρομοι.

Το μεγάλο φαγοπότι που θα στηθεί με επίκεντρο την δημόσια περιουσία λέγεται ότι θα βοηθήσει στην μείωση του δημόσιου χρέους. Ανέφερε για παράδειγμα ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ, Γ. Στουρνάρας, στη Βουλή ότι με αυτά τα έσοδα θα μπορεί να επαναγορασθούν ομόλογα που λήγουν ή κυκλοφορούν στην δευτερογενή αγορά με σημαντική έκπτωση και κατ’ αυτόν τον τρόπο θα μειωθεί το χρέος. Πρόκειται για ψέμα.

Η ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας δεν θα μειώσει χρέη και ελλείμματα αλλά θα τα αυξήσει και θα οδηγήσει το δημοσιονομικό πρόβλημα σε παροξυσμό, όπως άλλωστε έχει συμβεί μέχρι τώρα. Ας μας εξηγήσουν οι διάφοροι νταλαβεριτζήδες που έφαγαν το καταπέτασμα από κάθε ιδιωτικοποίηση και συνεχίζουν να εμφανίζουν τις ιδιωτικοποιήσεις σαν βάλσαμο για τα δημόσια οικονομικά με ποιόν τρόπο μέχρι σήμερα οι ιδιωτικοποιήσεις μείωσαν το δημοσιονομικό έλλειμμα και περιόρισαν το χρέος; Η αλήθεια είναι πως το ελληνικό δημόσιο βγάζει στο σφυρί τα «διαμάντια του στέμματος», τις πιο κερδοφόρες δηλαδή επιχειρήσεις ή τμήματα δημοσίων επιχειρήσεων που είναι ή μπορούν να γίνουν κερδοφόρα αφήνοντας στο δημόσιο, δηλαδή στους φορολογούμενους τις ζημιογόνες δραστηριότητες, όπως συνέβη για παράδειγμα με την ΕΥΔΑΠ που πριν την είσοδό της στο χρηματιστήριο διασπάστηκε με τη δημιουργία της ΕΥΔΑΠ Παγίων που αποτελεί ΝΠΔΔ έχοντας την κυριότητα των ταμιευτήρων. Ένα άλλο παράδειγμα είναι επίσης χαρακτηριστικό για τον τρόπο που οι ιδιωτικοποιήσεις διευκολύνον το ιδιωτικό κεφάλαιο που ήδη δρα στον κλάδο και όχι τα δημόσια έσοδα: Τα έσοδα που θα εισπράξει το δημόσιο από την πώληση του πακέτου μετοχών που ελέγχει στο ΤΤ για παράδειγμα υπολογίζονται σε 310 εκ. ευρώ (στην καλύτερη περίπτωση) και αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό. Αντίθετα η «προίκα» του ΤΤ, δηλαδή καταθέσεις ύψους 12 δισ. ευρώ και δάνεια ύψους 8 δισ. ευρώ αποτελούν μάννα εξ ουρανού για τις ναυαρχίδες του κλάδου όπως η Εθνική Τράπεζα ή η Γιούρομπανκ που στο παρελθόν επανειλημμένες φορές είχαν εκφράσει το ενδιαφέρον τους. Τώρα ας μην εκπλαγούμε αν δούμε τις ελληνικές τράπεζες να μένουν έξω από το φαγοπότι για χάρη των γερμανικών ή γαλλικών…

Και μιλάμε για φαγοπότι ιστορικών διαστάσεων! Αρκεί να δει κανείς την πολύ χαμηλή χρηματιστηριακή αποτίμηση των εισηγμένων εταιρειών (λόγω της κατακρήμνισης των τιμών σε χαμηλά επίπεδα 14ετίας) στις οποίες το δημόσιο εξακολουθεί να διατηρεί συμετοχές. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα εξής, και μιλάμε για το σύνολο της χρηματιστηριακής τους αξίας: ΕΤΕ: 4,3 δισ. ευρώ, ΟΠΑΠ: 4 δισ. ευρώ, ΟΤΕ: 3,2 δισ., ΕΥΔΑΠ: 550 εκ. ευρώ, Αγροτική Τράπεζα: 430 εκ. ΟΛΠ: 370 εκ., ΕΥΑΘ: 170 εκ., ΟΛΘ: 130 εκ. Φαίνεται λοιπόν γιατί ασκείται τόσο μεγάλη πίεση τόσο από το εξωτερικό όσο και από το εσωτερικό της Ελλάδας να περάσει άρον – άρον το πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων και να αρθούν οι όποιες αντιδράσεις προβάλλονται. Αεριτζήδες βιομήχανοι, εκπρόσωποι διεθνών χαρτοφυλακίων και τρωκτικά της πολιτικής που περιμένουν την μίζα τους για να συνεχίσουν να κάνουν μια ζωή που ούτε βιομήχανοι δεν θα έκαναν πριν δέκα χρόνια περιμένουν σαν ξελιγωμένοι την εκποίηση της κρατικής περιουσίας, καταγγέλλοντας την ίδια ώρα το “σπάταλο κράτος” και υμνώντας την ιδιωτική πρωτοβουλία ξέροντας ότι πρόκειται για την αρπαχτή ενός ολόκληρου αιώνα. Σκάνδαλο ολκής με πρωταγωνιστή σύσσωμο το ΠΑΣΟΚ, το ΔΝΤ, την ΕΕ και ολόκληρο το πολιτικό σύστημα!

Για να γίνει μάλιστα τέλειο το έγκλημα οι ίδιοι αυτοί οικονομικοί αξιωματούχοι και πολιτικοί παράγοντες δημιούργησαν κι ένα νομοθετικό πλέγμα που θα επιταχύνει τις διαδικασίες: από το νομοθετικό πλαίσιο του φαστ τρακ (παρ’ τα λεφτά και τρέχα σε απλά ελληνικά) μέχρι τον θεσμό της “επιφάνειας” και το τελευταίο φρούτο του Ταμείου Δημόσιας Περιουσίας δημιουργούν ένα εφιαλτικό τοπίο μπροστά στο οποίο το ξεπούλημα της κρατικής περιουσίας της ΕΣΣΔ από τον Μπορίς Γέλτσιν θα μοιάζει ως άσκηση διαφάνειας και αξιοκρατίας. Κάτι ήξερε λοιπόν ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης που μίλησε για απο-σοβιετοποίηση του ελληνικού κράτους… 

Εξ ίσου καταστρεπτικές θα είναι οι συνέπειες στις υπό ιδιωτικοποίηση εταιρείες για τις εργασιακές σχέσεις και το επίπεδο αμοιβών του προσωπικού και επίσης στα τιμολόγια τους, που θα αυξηθούν, όπως ακριβώς αυξήθηκαν σε όλους τους κλάδους που επήλθε η λεγόμενη απελευθέρωση: από τις ακτοπλοϊκές υπηρεσίες μέχρι την ηλεκτρική ενέργεια. Όσο μάλιστα το ξεπούλημα φθάνει σε υπηρεσίες ταυτισμένες με το δημόσιο συμφέρον όπως της παροχής ύδρευσης, δηλαδή νερού, τόσο θα είναι υπό συζήτηση και καθόλου δεδομένη η ποιότητα και η ασφάλεια των παρεχόμενων υπηρεσιών όπως και η πρόσβαση των πιο φτωχών στρωμάτων σε αυτό το απαραίτητο αγαθό. Αρκεί να αναλογιστούμε την δυσκολία που θα έχουν οι υπάλληλοι μιας πλήρως ιδιωτικοποιημένη ΕΥΔΑΠ ή ΕΥΑΘ να πετάνε στον… κουβά υπηρεσιακές διαταγές διακοπής της υδροδότησης νοικοκυριών που δεν έχουν πληρώσει τον λογαριασμό τους, όπως κατ’ επανάληψη συμβαίνει σήμερα, όταν οι ίδιοι αυτοί υπάλληλοι θα ξέρουν πως σε περίπτωση άρνησης εκτέλεσης ακόμη και τέτοιων εντολών κινδυνεύουν να απολυθούν. Η Ελλάδα τότε θα μετατραπεί μονομιάς σε Τρίτο Κόσμο, γιατί ιδιωτικοποίηση του νερού, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, είχαμε μόνο στην Λατινική Αμερική την δεκαετία του ’80 και του ’90, όταν σάρωνε ο πιο άγριος και κανιβαλικός νεοφιλελευθερισμός και επίσης στην Αφρική: Γκάνα, Ν. Αφρική, Γουινέα και Τανζανία.

  • Άγρια φορολογική επιδρομή 
  • ΑΝΑΤΙΜΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΙΔΗ ΚΑΤΑΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΜΜΕΣΗ ΜΕΙΩΣΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜA

Το δεύτερο πακέτο μέτρων που επιβάλει το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο σχετίζεται με τη επιβολή ακόμη πιο άγριας φορολογίας, μέσω της οποίας αναμένεται να εισπραχθούν 2,2 δισ. ευρώ. Ειδικότερα προβλέπεται να ενταχθούν στον αυξημένο συντελεστή ΦΠΑ του 23% τα εξής προϊόντα και υπηρεσίες που μέχρι στιγμής υπάγονταν στον συντελεστή του 13%: τρόφιμα (γάλα, τυρί, κρέας, αβγά, ψωμί, ψάρια, φρούτα, λαχανικά, ζυμαρικά, κονσέρβες, κ.α.), έτοιμο φαγητό σε εστιατόρια, σερβιριζόμενα είδη σε καφέ και ζαχαροπλαστεία, κόμιστρα ταξί, εισιτήρια μεταφορικών μέσων όπως λεωφορεία, τρένα, πλοία και αεροπλάνα, ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και ύδρευση, εισιτήρια για κινηματογράφους, συναυλίες, αθλητικές εκδηλώσεις, εκθέσεις, κ.α. Στην ίδια κατηγορία της φορολογικής λεηλασίας εντάσσεται η κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ που ισχύουν στα νησιά του Αιγαίου, η αύξηση των τελών κυκλοφορίας για τα ΙΧ, των τελών που επιβαρύνουν την κινητή τηλεφωνία, περικοπές στις εκπτώσεις των δαπανών για ενοίκια, δίδακτρα, νοσήλεια και τόκους στεγαστικών δανείων και επίσης η μείωση του αφορολόγητου ορίου για το εισόδημα φυσικών προσώπων από τα 12.000 ευρώ στα 8.000, ακόμη και στα 6.000 ευρώ. Οι λεπτομέρειες των φορολογικών ανατροπών, όπως και του ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας θα ανακοινωθούν τις επόμενες δυο εβδομάδες, κατ’ εντολή προφανώς της τρόικας.

Τα φορολογικά μέτρα θα έχουν δραματικές επιπτώσεις στο βιοτικό επίπεδο της πλειοψηφίας καθώς με τη μία θα προκαλέσουν μια απότομη αύξηση στο επίπεδο τιμών κατά 9% τυπικά και στην πράξη πολύ μεγαλύτερη, αν σκεφτούμε πόσες ανατιμήσεις έχουν χωνευτεί μέχρι στιγμής από την αγορά, για να μην επηρεαστούν οι πωλήσεις. Η μείωση του αφορολόγητου θα αυξήσει την συμμετοχή των μισθωτών στα φορολογικά βάρη, έτσι ώστε οι εταιρείες να συνεχίσουν να απολαμβάνουν συντελεστές επιπέδου φορολογικού παραδείσου, ενώ η κατάργηση του ευνοϊκού καθεστώτος για τις παραμεθόριες περιοχές πέρα από τη μείωση του εισοδήματος των κατοίκων τους θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για την παραμονή των κατοίκων σε αυτά τα νησιά και χωριά. Σε ό,τι αφορά τέλος τα δημόσια έσοδα, τα αποτελέσματα θα είναι πολύ χαμηλότερα των αναμενόμενων. Με μοναδική εξαίρεση τα εισοδήματα των μισθωτών που θα πληρώσουν στο ακέραιο τις νέες άμεσες φορολογικές επιβαρύνσεις, τα υπόλοιπα μέτρα δεν θα αποδώσουν καθώς θα δημιουργήσουν επιπλέον κίνητρα για φοροδιαφυγή. Επιτηδευματίες αλλά και πελάτες πλέον, στον τομέα παροχής υπηρεσιών, όλο και συχνότερα θα συμφωνούν σε μια μειωμένη τιμή με τον όρο να μην κοπεί απόδειξη…

Αυτή άλλωστε (η φοροδιαφυγή μαζί με τις ανεδαφικές προβλέψεις) είναι κι η αιτία για τις αποκλίσεις που παρατηρούνται κατά το πρώτο τετράμηνο του έτους στα δημόσια οικονομικά. Ειδικότερα, η υστέρηση των δημοσίων εσόδων κατά 2,81 δισ. ευρώ και η υπέρβαση των πρωτογενών δαπανών κατά 449 εκ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα, και παρά την στάση πληρωμών που έχει κηρύξει το δημόσιο στους πιστωτές του ενεργοποιώντας μια βόμβα στα δημόσια οικονομικά με την μετάθεση για το μέλλον ανελαστικών υποχρεώσεων, το έλλειμμα αποκλίνει κατά 1,1 δισ. ευρώ.

 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΑΔΙΕΞΟΔΑ

Μείωση μισθών και συντάξεων

Η ΧΑΡΑ ΤΟΥ ΤΟΚΟΓΛΥΦΟΥ

Η τρίτη κατηγορία μέτρων που περιλαμβάνονται στο δημοσιονομικό πλαίσιο αφορά την άμεση μείωση μισθών, συντάξεων και κοινωνικών παροχών όπως για παράδειγμα το επίδομα ανεργίας που θα δίνεται αφού εξετασθούν πρώτα κοινωνικά κριτήρια.

Ήδη οι μειώσεις που έχουν γίνει μέχρι στιγμής είναι αιματηρές και επιδείχθηκαν εν είδει τροπαίου στις διαφάνειες που παρουσίασε ο υπουργός Οικονομικών, Γ. Παπακωνσταντίνου στο υπουργικό συμβούλιο της Δευτέρας, όπου ομόφωνα εγκρίθηκαν οι περικοπές – κανένας ΠΑΣΟΚος δηλαδή πλέον δεν είναι αθώος του αίματος που θα τρέξει: «Μείωση δημοσίων συμβάσεων ορισμένου χρόνου: κατά 38% ή 29.500 συμβασιούχοι το 2010. Περικοπές σε  ονομαστικούς μισθούς του δημοσίου έως και 15% και έως και 30% στις ΔΕΚΟ με πλαφόν στους μισθούς. Περικοπές σε ονομαστικές συντάξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα κατά 10%. Σημαντική συρρίκνωση του Δημοσίου: καθαρή μείωση 82.400 υπαλλήλων το 2010 ή 10% επί του συνόλου». Να γιατί επαίρεται το ΠΑΣΟΚ στους άεργους βιομήχανους και τους οικονομικούς εγκληματίες του ΔΝΤ και της ΕΕ και να γιατί φοβούνται να πιουν καφέ στις πλατείες βουλευτές και στελέχη του ΠΑΣΟΚ.

Πέραν της μείωσης μέσου ύψους 35% επί των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων που θα επέλθει το αμέσως επόμενο διάστημα με το ενιαίο μισθολόγιο μέσω της κατάργησης των 99 από τα 102 επιδόματα που δίνονταν μέχρι σήμερα, προβλέπονται οι εξής αλλαγές: Αύξηση εισφοράς υπέρ των ανέργων για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, κατάργηση της ωρίμανσης στους μισθούς του δημόσιου τομέα και αυξημένη παρακράτηση στις συντάξεις μέσω ΛΑΦΚΑ (Λογαριασμός Αλληλεγγύης Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης) από 3% για συντάξεις από 1.401 ευρώ μέχρι και 10%, περικοπές στο εφ’ άπαξ και πολλά άλλα.

Παρά την φτώχεια και την οπισθοδρόμηση που θα ακολουθήσει αν εφαρμοστούν τα εφιαλτικά μέτρα του δημοσιονομικού πλαισίου, τα αδιέξοδα που σχετίζονται με την διαχείριση των δημόσιων οικονομικών θα κορυφωθούν. Την εβδομάδα που μας πέρασε έγινε γνωστό ότι μέχρι τον Μάρτιο του 2012, μέσα στον επόμενο χρόνο δηλαδή, λήγουν ομόλογα και έντοκα γραμμάτια ύψους 41,8 δισ. ενώ την επόμενη εξαετία λήγουν ομόλογα συνολικής ονομαστικής αξίας ύψους 199,3 δισ. ευρώ. Παραφράζοντας τη ρήση του Λαζόπουλου μπορούμε κι εμείς να πούμε ότι “δεν μπορεί θα προσπάθησαν για να κάνουν τα πράγματα τόσο άσχημα”! Μέσα δηλαδή σε έξι χρόνια να πρέπει να αποπληρωθεί το 56% του συνόλου του ελληνικού δημόσιου χρέους, με αποτέλεσμα η αποπληρωμή του να αφήνει ανοιχτό το πεδίο για την άσκηση κάθε είδους εκβιασμών, όπως συμβαίνει με τις ιδιωτικοποιήσεις, και όχι μόνο. Ακόμη χειρότερο είναι το αίτημα που διατύπωσε ο ολλανδός πρωθυπουργός, ο οποίος ζήτησε υποθήκες για να εγκρίνει νέα δανειοδότηση. Απαίτησε δηλαδή “να βάλει χέρι” σε “αερογραμμές, αεροδρόμια, σιδηροδρόμους, ακόμη και εργοστάσια τσιμέντου. Θέλουμε εμπράγματες εξασφαλίσεις” ήταν οι τελευταίες λέξεις στο μήνυμα που έστειλε μέσω του Twitter, φέρνοντας στην επιφάνεα την αδημονία των εκπροσώπων του ευρωπαϊκού κεφαλαίου να βάλουν χέρι στην ελληνική δημόσια περιουσία.

Απέναντι σε αυτό τον εφιάλτη χωρίς τέλος η μοναδική απάντηση είναι η ανατροπή του Μνημονίου, της πολιτικής λιτότητας και της επίθεσης του κεφαλαίου και η παύση πληρωμών του δημόσιου χρέους στην προοπτική της διαγραφής του. Στόχος που υπηρετείται και διευκολύνεται με τον λογιστικό έλεγχό του από τη μεριά της κοινωνίας. Πρόκειται για ένα χρέος που έχει πληρωθεί δύο σχεδόν φορές την τελευταία 20ετία, ενώ το διεθνές δίκαιο παρέχει όλα τα απαραίτητα μέσα σε ένα κυρίαρχο κράτος για την παύση πληρωμών αν θέλει να βάλει τα συμφέροντα της κοινωνίας πάνω από τα συμφέροντα των τραπεζιτών.

Ιδιωτικοποιήσεις (Πριν, 9/5/2008)

Αιχμή του δόρατος της επίθεσης του κεφαλαίου

Η πώληση του ΟΤΕ σημείο κορύφωσης και τομής της μακροχρόνιας και διεθνούς επιχείρησης ξεπουλήματος

Σημείο τομής στη μακροχρόνια διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων όχι μόνο από συμβολική αλλά και από ουσιαστική άποψη αποτελεί η πώληση του ΟΤΕ στον γερμανικό τηλεπικοινωνιακό κολοσσό, Ντόιτσε Τέλεκομ. Για συμβολικούς λόγους, στο βαθμό που το ξεπούλημα του ΟΤΕ αποτέλεσε το 1993 (όταν άνοιγε με τον πιο θεαματικό και βίαιο τρόπο η αυλαία των ιδιωτικοποιήσεων) την πιο μεγάλη πρόκληση της κυβέρνησης Μητσοτάκη προς τους εργαζόμενους και τα διαπλεκόμενα συμφέροντα, για να σημάνει τελικά και την πρόωρη πτώση της. Η επιτυχημένη τώρα πώληση του ΟΤΕ από την κυβέρνηση της ΝΔ με πολύ μικρότερες αντιδράσεις κλείνει έτσι έναν κύκλο στην επίθεση του κεφαλαίου που μπορεί να κράτησε πολύ περισσότερο χρόνο απ’ όσο αρχικά εκτιμούσε, δεν μπορεί ωστόσο παρά να αποτελεί για το ίδιο κορυφαία επιτυχία. Κι αυτό γιατί ο ΟΤΕ, κι εδώ είναι οι ουσιαστικοί λόγοι, δεν είναι μια τυχαία επιχείρηση. Επί πολλά χρόνια – πριν εισέλθουν στην αγορά οι ιδιώτες και αρχίσει ο ΟΤΕ από τα κέρδη του να χρηματοδοτεί τα πρώτα βήματα και την επέκτασή τους – βρισκόταν στην κορυφή των κερδοφόρων ελληνικών επιχειρήσεων, με χιλιάδες ακίνητα κι όλα …γωνία, δεκάδες χρυσοφόρες θυγατρικές και προνομιακή πρόσβαση σε πλήθος ξένων, βαλκανικών αγορών. Όλα αυτά τώρα τα παίρνουν προίκα οι Γερμανοί! Κλείνοντας αυτός ο κύκλος αξίζει να γίνει μια αποτίμηση των αποτελεσμάτων των ιδιωτικοποιήσεων. Με την πρώτη ματιά φαίνεται ότι οι μεγαλύτεροι χαμένοι ήταν οι καταναλωτές, δηλαδή οι εργαζόμενοι καταναλωτές μια και αυτοί υφίστανται τη μεγαλύτερη απώλεια εισοδήματος από τις ανατιμήσεις, στο όνομα των οποίων υποτίθεται ότι υλοποιήθηκαν οι ιδιωτικοποιήσεις. Το επιχείρημα (της ποσοτικής θεωρίας του ανταγωνισμού) σε απλά ελληνικά έλεγε ότι η απελευθέρωση των αγορών και η είσοδος των ιδιωτών θα αυξήσει τον ανταγωνισμό μεταξύ τους, καθώς ο ένας θα πουλάει πιο φθηνά από τον άλλον για να μη μας χάσει από πελάτες κι έτσι όλα θα είναι στα πόδια μας πάμφθηνα κι εν πλήρη αφθονία. Όλα αυτά τα χρόνια όμως που η αγορά «απελευθερώθηκε» από τα κρατικά μονοπώλια και τον κρατικό καθορισμό των τιμών τα εισιτήρια στα ακτοπλοϊκά πλοία εκσφενδονίστηκαν και για τους λογαριασμούς τηλεφωνίας και ηλεκτρικής ενέργειας δουλεύουμε πολλές περισσότερες ώρες ακόμη και μέρες. Μεγάλος χαμένος επίσης είναι οι εργαζόμενοι και το υψηλό επίπεδο των εργατικών κατακτήσεων, όπως η μονιμότητα και οι σχετικά καλές εργασιακές σχέσεις, που θυσιάστηκε στο βωμό της ιδιωτικοποίησης του ΟΤΕ. Υπήρξαν ωστόσο και κερδισμένοι. Στην Ελλάδα αυτός που ωφελήθηκε περισσότερο, από την εν εξελίξει διαδικασία ιδιωτικοποίησης καθαυτή, ήταν ο Βγενόπουλος της Μαρφίν, που από την διαμεσολάβηση (μαζεύοντας δηλαδή τις μετοχές του Οργανισμού από την ελληνική αγορά και πουλώντας τις στους Γερμανούς με καπέλο επειδή παίρνουν μαζί και το μάνατζμεντ) υπολογίζεται ότι θα κερδίσει 800 εκ. ευρώ! Παρόλα αυτά δεν πρόκειται για ελληνική ιδιαιτερότητα. Προκαλούν έκπληξη, απεναντίας, οι τρανταχτές ομοιότητες που παρουσιάζει η ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ με την αντίστοιχη βρετανική εμπειρία, σε ότι αφορά τα κέρδη που αποκόμισε το παρασιτικό χρηματιστικό κεφάλαιο! Τονίζει για του λόγου το αληθές ο βρετανός μαρξιστής Άντριου Γκλιν στο βιβλίο του Capitalism Unleashed (Oxford, 2006): «οι μεγάλοι κερδισμένοι από την ιδιωτικοποίηση ήταν αυτοί που κερδοσκόπησαν με τις μετοχές (πουλώντας τις με σκοπό το γρήγορο κέρδος), οι εταιρείες του Σίτι που κέρδισαν τεράστιες προμήθειες από τη διευθέτηση των ιδιωτικοποιήσεων και του μάνατζμεντ, η πληρωμή των οποίων παρέμεινε στα ύψη»! Οι ομοιότητες γίνονται ακόμη πιο εξόφθαλμες αν παραθέσουμε και την αμέσως επόμενη πρόταση όπου τονίζει πως «οι κύριοι χαμένοι ήταν εκείνοι οι εργάτες που έχασαν τις σχετικά καλοπληρωμένες συνδικαλισμένες θέσεις εργασίας»! Ότι ακριβώς συνέβη και στην Ελλάδα! Κατ’ εξοχήν κερδισμένος ωστόσο είναι το ιδιωτικό κεφάλαιο που ιδιοποιείται και εκμεταλλεύεται επενδύσεις μυθικής αξίας, οι οποίες ουδέποτε θα είχαν πραγματοποιηθεί αν δεν χρηματοδοτούνταν επί δεκαετίες από το υστέρημα μιας ολόκληρης κοινωνίας. Με αυτή την έννοια οι ιδιωτικοποιήσεις στρέφονται εναντίον του δημοσίου συμφέροντος στο βαθμό που συνιστούν καταλήστευση και οικειοποίηση από το κεφάλαιο κοινωνικών πόρων. Ο τρίτος στη σειρά που κερδίζει τα μέγιστα από τις ιδιωτικοποιήσεις είναι το κράτος που διευθύνει την επιτυχή υλοποίησή τους και εισπράττει το τίμημα, καταφέροντας με αυτό τον τρόπο να μειώσει το δημόσιο χρέος. Ενδεικτικά από τον Μάρτιο του 2004, που ανέλαβε η ΝΔ, μέχρι πρόσφατα και χωρίς να υπολογίζονται τα έσοδα από το ξεπούλημα του ΟΤΕ, είχαν εισρεύσει στα κρατικά ταμεία από ιδιωτικοποιήσεις 6,23 δισ.! Αναδεικνύεται ωστόσο με αυτό τον τρόπο, των ταμειακών ωφελειών, ότι οι ιδιωτικοποιήσεις δεν είναι απλά άρρηκτα συνυφασμένες με την πιο προωθημένη νεοφιλελεύθερη πολιτική, αλλά η αιχμή του δόρατός της! Διαφορετικά ειπωμένο, οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν την πιο εύκολη λύση για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών (υπό τον όρο βέβαια ότι οι δωρεές προς το κεφάλαιο δεν αυξάνονται ανεξέλεγκτα όπως συμβαίνει τώρα), τη μείωση του δημόσιου τομέα, την εισβολή των κανόνων της αγοράς σε κάθε τομέα κοινωνικής δραστηριότητας και τη μαζική καταστροφή ανεπαρκώς αξιοποιούμενου κεφαλαίου. Αυτή η πλευρά λύνει πιθανά και το ερώτημα που φυσιολογικά γεννιέται για την αδυναμία που έδειξε το εργατικό κίνημα τόσες δεκαετίες τώρα σε Ανατολή και Δύση να αποτρέψει τη λαίλαπα των ιδιωτικοποιήσεων. Η τεράστια σημασία που διαδραματίζουν για το κεφάλαιο οι ιδιωτικοποιήσεις φαίνεται και από τη συναίνεση που υπάρχει μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ. Προκαλεί για παράδειγμα γέλιο αλλά και οργή η απουσία πρωτοτυπίας από το νυν και τον πρώην υπουργό Οικονομίας όταν δείχνουν την επιμονή τους στο ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας. Αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γ. Αλογοσκούφης στην εισηγητική έκθεση του φετινού κρατικού προϋπολογισμού (σελ. 133): «Οι ιδιωτικοποιήσεις είναι κεντρικός άξονας της οικονομικής πολιτικής». Και ο προκάτοχός του, Ν. Χριστοδουλάκης, στο βιβλίο του Το νέο τοπίο της ανάπτυξης (Καστανιώτης, 1988), (σελ. 93): «Σήμερα οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν βασική συνιστώσα του προγράμματος διαρθρωτικών αλλαγών που εξήγγειλε η κυβέρνηση τον Μάρτιο του 1988». «Κεντρικός άξονας» για τη ΝΔ, λοιπόν, «βασική συνιστώσα» για το ΠΑΣΟΚ οι ιδιωτικοποιήσεις! Οι τραγικές για τους εργαζόμενους επιδόσεις του ΠΑΣΟΚ στις ιδιωτικοποιήσεις, που κάνουν να ηχούν αστείες οι σημερινές καταγγελίες του, φαίνονται καλύτερα στον επόμενο πίνακα, που προέρχεται από την τελευταία έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, με τίτλο Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση (σελ. 232) και δείχνει τις ιδιωτικοποιήσεις που έγιναν κάθε χρόνο: 1991: Τράπεζα Πειραιώς 1992: ΑΓΕΤ, Λεωφορεία Αθήνας, Ναυπηγεία Εκλευσίνας. 1993: Τράπεζα Αθηνών, Ελληνική Εταιρεία Ζάχαρης, άδειες κινητής τηλεφωνίας. 1994: Ναυπηγεία Νεωρίου Σύρου 1996: ΟΤΕ Ι 1997: ΟΤΕ ΙΙ 1998: Τράπεζα Μακεδονίας – Θράκης, Γενική Τράπεζα, Τράπεζα Κρήτης, Ελληνικά Πετρέλαια Ι, Τράπεζα Κεντρικής Ελλάδας, ΟΤΕ ΙΙΙ, ΧΑΑ Ι. 1999: Ιονική Τράπεζα, ΟΤΕ ΙV, ΔΕΠΑ, ΕΥΔΑΠ, Ολύμπικ Κέτερινγκ Ι, Ολύμπικ Κέτερινγκ ΙΙ, Ντιούτι Φρι, ΕΛΠΕ ΙΙ. 2000: ΕΤΒΑ Ι, ΕΛΠΕ ΙΙΙ, ΕΛΒΟ, ΧΑΑ ΙΙ, Κοσμοτέ, Εμπορική Τράπεζα, Αγροτική Τράπεζα. 2001: ΟΠΑΠ Ι, Διώρυγα Κορίνθου, ΟΛΘ, ΕΥΑΘ, Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, ΔΕΗ Ι, ΟΤΕ V. 2002: ΕΤΒΑ ΙΙ, ΟΠΑΠ ΙΙ, ΟΤΕ VI, Μαρίνες Αττικής, ΔΕΗ ΙΙ, Ολύμπικ Κέτεριγνκ ΙΙΙ. 2003: ΕΛΠΕ IV, Ντιούτι Φρι ΙΙ, Αγνό, Μον Παρνέ, ΟΠΑΠ ΙΙΙ, ΧΑΑ ΙΙΙ, ΟΛΠ, ΕΤΕ Ι, ΔΕΗ ΙΙΙ. 2004: Εθνική Τράπεζα, ΕΛΠΕ V. 2005: ΟΠΑΠ IV, OTE VIΙI. 2006: ATE, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, ΕΛΤΑ, Εμπορική Τράπεζα. 2007: ΟΤΕ ΙΧ, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο ΙΙ. Δεν είναι μετά υποκρισία να διαμαρτύρεται το ΠΑΣΟΚ για τις ιδιωτικοποιήσεις της επάρατου; Ή, να παρουσιάζει ως βάλσαμο τις μετοχοποιήσεις όταν γίνεται σήμερα φανερό πως αυτές άνοιξαν το δρόμο για το οριστικό και αμετάκλητο ξεπούλημα, χώρια φυσικά του γεγονότος ότι το τμηματικό ξεπούλημα αποτελούσε κίνηση ανάγκης για το κεφάλαιο, καθώς κανείς δεν είχε τη δυνατότητα να αγοράσει για παράδειγμα ολόκληρο τον ΟΤΕ; Ίδια φυσικά σπουδή στην υλοποίηση των ιδιωτικοποιήσεων επέδειξαν οι μεταλλαγμένοι σοσιαλιστές σε όλο τον κόσμο. Ακόμη και στη Γαλλία το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’90 η κυβέρνηση του Λαϊονέλ Ζοσπέν, της «πλουραλιστικής Αριστεράς» όπως παρουσιαζόταν, ιδιωτικοποίησε περισσότερες δημόσιες επιχειρήσεις απ’ όσες είχαν ιδιωτικοποιήσει οι έξι προηγούμενες κυβερνήσεις μαζί! Παρότι κανείς δεν αμφιβάλλει ότι οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν σανίδα σωτηρίας για το κεφάλαιο στο βαθμό που με την απόσυρση των κρατικών επιχειρήσεων ή το άνοιγμα των αγορών τού προσφέρονται νέοι παρθένοι σχετικά τομείς δραστηριοποίησης, παρόλα αυτά οι ιδιωτικοποιήσεις δεν επιλύουν αλλά, μακροπρόθεσμα, οξύνουν την κρίση. Μέχρι στιγμής οι κρατικές επιχειρήσεις ακόμη κι όταν χαράτσωναν τους εργαζόμενους με τα τιμολόγιά τους, απέναντι στο κεφάλαιο εξαντλούσαν όλη τους την εύνοια, προσφέροντάς του από φθηνές έως δωρεάν εισροές. Λειτουργούσαν έτσι ενίοτε και σαν ένας συγκαλυμμένος μηχανισμός αναδιανομής. Με αυτό τον τρόπο διευκόλυναν την αναπαραγωγή του κεφαλαίου κατά τη διάρκεια όλης της μεταπολεμικής περιόδου όταν ο κρατικός τομέας γνώρισε τη μεγαλύτερη ανάπτυξη από καταβολής καπιταλισμού. Το τσάμπα χρήμα που έδιναν στην Ελλάδα οι κρατικές τράπεζες (κοινώς θαλασσοδάνεια) επί δεκαετίες είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, άλλο παράδειγμα το φθηνό ρεύμα της ΔΕΗ στην Πεσινέ. Όταν όμως τη θέση της πάντα πρόθυμης να εξυπηρετήσει κρατικής υπηρεσίας πάρει το ίδιο το κεφάλαιο οι διευκολύνσεις κόβονται και ο ανταγωνισμός φτάνει μέχρι το τέρμα. Τότε επιχειρήσεις κλείνουν επειδή πνίγονται από τους τόκους και τους λογαριασμούς του ρεύματος και η κρίση του κεφαλαίου οξύνεται αφού πρώτα έχει ρίξει στη μάχη άλλη μια εφεδρεία. Οι αστρονομικοί λογαριασμοί ρεύματος που πλήρωναν οι επιχειρήσεις στην Καλιφόρνια το 2002 και τα εξωφρενικά τέλη διοδίων που είχαν επιβάλλει στους ιδιωτικούς αυτοκινητόδρομους της Αργεντινής οι διαχειριστές τους κατά το αποκορύφωμα της κρίσης είναι τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των καταστροφικών αποτελεσμάτων των ιδιωτικοποιήσεων!

Αρέσει σε %d bloggers: