ΔΕΗ και ΔΕΔΔΗΕ στο έλεος της διεθνούς κερδοσκοπίας

Η Macquarie πρότυπο αφαίμαξης και υπερχρέωσης μονοπωλιακών επιχειρήσεων ανά τον κόσμο

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Τόσο η πώληση του 49% του ΔΕΔΔΗΕ όσο και η απώλεια του ελέγχου του δημοσίου στη ΔΕΗ μέσω Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου ισοδυναμούν με πολλά περισσότερα πράγματα από μια απλή ιδιωτικοποίηση. Και οι δύο εξελίξεις από κοινού εισάγουν τον κλάδο της ελληνικής ενέργειας στην πρώτη θέση της διεθνούς άγριας κερδοσκοπίας, παραδίδοντας εκατομμύρια καταναλωτές αλλά και το οικονομικό μέλλον της χώρας στο έλεος κεφαλαίων που δρουν για έναν και μόνο σκοπό: το μεγάλο κέρδος! Η άλλη όψη της πώλησης ΔΕΗ και ΔΕΔΔΗΕ είναι τιμολόγια στα ύψη και επενδύσεις στα Τάρταρα.

Η απόφαση Αύξησης του Μετοχικού Κεφαλαίου (ΑΜΚ) της ΔΕΗ κατά 750 εκ. ευρώ που θα πραγματοποιηθεί με ιδιωτική τοποθέτηση εκτός Ελλάδας και αποκλεισμό του δικαιώματος προτίμησης για τους σημερινούς μετόχους, ισοδυναμώντας έτσι με ιδιωτικοποίηση (η πρώτη μάλιστα ιδιωτικοποίηση που δεν θα φέρει ούτε 1 ευρώ στα κρατικά ταμεία!), δικαιολογήθηκε στο όνομα της υλοποίησης του επενδυτικού της προγράμματος.

Την τελευταία διετία οι συνθήκες δανεισμού στην αγορά, λόγω των αρνητικών επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, είναι τόσο ευνοϊκές που τέτοια πλημμυρίδα ρευστού, υπό την μορφή πιστωτικού χρήματος, δεν πρόκειται να υπάρξει ποτέ άλλοτε. Επιπλέον, επενδυτικά σχέδια σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας χρηματοδοτούνται αδρά από πλήθος πηγών, που ξεκινούν από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και φτάνουν μέχρι τα πράσινα ομόλογα που εκδίδονται μαζικά στην αγορά, σε βαθμό να έχει δημιουργηθεί φούσκα. Γιατί άραγε η ΔΕΗ δεν προσέφυγε σε αυτές τις πηγές που θα αξιοποιούσε κι οποιαδήποτε ιδιωτική εταιρεία του κλάδου για εύρεση κεφαλαίων;

Επιτόκια ευρώ

Γιατί επίσης δεν αξιοποιεί τα κέρδη της; Το πρώτο εξάμηνο του 2021 τα καθαρά κέρδη έφτασαν τα 27 εκ. ευρώ και τα προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων κέρδη (EBITDA) έφτασαν τα 434 εκ. Κερδοφόρα επίσης ήταν και η χρήση του 2020, με τα καθαρά να φτάνουν τα 35 εκ. ευρώ και τα EBITDA τα 820 εκ.

Η ιδιωτικοποίηση δικαιολογήθηκε επίσης, στο όνομα της «επέκτασής της ΔΕΗ σε γειτονικές αγορές στη Νοτιοανατολική Ευρώπη προκειμένου να επωφεληθεί από ευκαιρίες ανάπτυξης στην περιοχή». Η πώλησή της ΔΕΗ σε διεθνή κερδοσκοπικά ταμεία με στόχο τη διείσδυση της στις αγορές ενέργειας της Αλβανίας ή της Βόρειας Μακεδονίας μετατρέπει όλον τον κόσμο και την περιοχή μας σε καζίνο. Αν ήθελε η ΔΕΗ να μεταφέρει την τεχνογνωσία της στην ενεργειακή εταιρεία μιας γειτονικής χώρας για να αυξήσει την παραγωγή της ή να μειώσει τα κόστη της θα ήταν μια κίνηση αμοιβαία επωφελής. Το να πουλάει μετοχές της η ΔΕΗ σε ένα κεφάλαιο του Λουξεμβούργου για να αποκτήσει μετοχές σε μια εταιρεία της Β. Μακεδονίας αν κάπου παραπέμπει είναι σε αρπαχτές και γενικευμένη χρηματιστικοποίηση ενός κοινωνικού αγαθού όπως είναι η ενέργεια. Όσο για το δέλεαρ της ανόδου της τιμής της μετοχής της ΔΕΗ μέσω τέτοιων αγοραπωλησιών αφορά αποκλειστικά και μόνο τους αλογομούρηδες του χρηματιστηρίου, που κι αυτοί μάλιστα βγήκαν χαμένοι από τα παιχνίδια που έστησε η διοίκηση της ΔΕΗ με τους κυβερνητικούς γύρω από την ΔΕΗ.

Αρκεί μια ματιά στην τιμή της μετοχής που σε μία εβδομάδα μειώθηκε κατά 20%, από 10 ευρώ σε 8! Αποτέλεσμα της κατρακύλας της χρηματιστηριακής τιμής της ΔΕΗ ήταν και μια ανάλογη συρρίκνωση της κεφαλαιοποίησής της, κατά 20%!

Τιμή μετοχής ΔΕΗ

Αν η αντίδραση της αγοράς, την οποία εξυμνεί η κυβέρνηση, αποτελούσε κριτήριο για τις αποφάσεις της τότε έπρεπε να συμπεράνει ότι η αγορά απορρίπτει την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ. Ακόμη κι αν απαλείψουμε από την πορεία της μετοχής την επίδραση που προκάλεσε η εσωτερική πληροφόρηση, πιθανά αυτό το συμπέρασμα να μην απέχει από την πραγματικότητα. Περνώντας η ΔΕΗ σε διεθνείς κολοσσούς όλο και συχνότερα θα γίνεται όργανο στα δικά τους χρηματιστηριακά παιχνίδια, στερώντας την εγχώρια μαφία του «έξυπνου χρήματος» από μια ασφαλή πηγή κερδών.

Σε ό,τι αφορά καθησυχαστικές δηλώσεις ότι «το ελληνικό δημόσιο θα παραμείνει βασικός ρυθμιστής στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας – τη λεγόμενη ‘χρυσή μετοχή’» στερούνται ουσίας. Ο ρόλος του δημοσίου θα είχε περιεχόμενο αν το κράτος μέσω της ΔΕΗ μπορούσε να επιβάλει δράσεις προς όφελος των καταναλωτών. Μέχρι στιγμής όμως κάνει ακριβώς το αντίθετο. Η ενσωμάτωση, για παράδειγμα, στις 5 Αυγούστου και από την ΔΕΗ της ρήτρας χονδρεμπορικής τιμής που συνδέει την τιμή της κιλοβατώρας με την προημερήσια αγορά του χρηματιστηρίου ενέργειας κι αποχαιρετά την σταθερή τιμή της κιλοβατώρας ήταν μια απόφαση προς όφελος των ιδιωτών παρόχων. Μέχρι τις 4 Αυγούστου υπήρχε ένας πολύ σοβαρός λόγος για να απορρίψει ο κάθε καταναλωτής τις προσφορές των ιδιωτών: η εκ των προτέρων γνωστή τιμή της κιλοβατώρας. Η συμπόρευση της ΔΕΗ με τις επιλογές των ιδιωτών δείχνει ότι το δημόσιο ακόμη κι εκεί που μπορεί δεν παρεμβαίνει ώστε να ρυθμίσει την αγορά προς όφελος των καταναλωτών, αλλά αναπαράγει τις πρακτικές τους εξαλείφοντας δυνατότητες που δημιουργούσε ο ανταγωνισμός. Κατά συνέπεια, ακόμη κι αυτά τα δικαιώματα που παρέχει η καταστατική μειοψηφία δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν προς όφελος του καταναλωτή, γιατί αν κάτι ενδιαφέρει την κυβέρνηση δεν είναι η εξασφάλιση φθηνής ενέργειας για τον λαό, αλλά υψηλών αποδόσεων κεφαλαίων για τους διεθνείς επενδυτές…

Ωστόσο, η ΔΕΗ πράγματι τον τελευταίο χρόνο έχει επιστρατεύσει ένα μωσαϊκό παρεμβάσεων ώστε από τις συνεχείς ανατιμήσεις μόνο ένα μέρος τους να φτάσει στα τιμολόγια. Αν η πλειοψηφία των μετόχων είναι ιδιώτες, πώς θα ψηφίζονται μέτρα τα οποία θα περιορίζουν την κερδοφορία της εταιρείας και θα μειώνουν την απόδοση των κεφαλαίων που αποτελεί το κριτήριο με το οποίο λαμβάνεται κάθε απόφαση…

Η σημασία που έχει ακόμη και σήμερα η κερδοφορία υπό οποιοδήποτε κόστος φάνηκε πεντακάθαρα στην πώληση από την ΔΕΗ του 49% του ΔΕΔΔΗΕ. Καμιά από τις τέσσερις δεσμευτικές προσφορές που κατατέθηκαν (KKR με έδρα τις ΗΠΑ, CVC Capital Partners με έδρα το Λουξεμβούργο, First Sentier ιαπωνικής ιδιοκτησίας και ο όμιλος Macquarie από την Αυστραλία που τελικά αναδείχτηκε σε πλειοδότη) δεν προερχόταν από ενεργειακή εταιρεία που ειδικεύεται στα δίκτυα. Άσχετο, αλλά ο ΔΕΔΔΗΕ, ως Διαχειριστής του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας, έχει υπό την κατοχή του καλώδια μήκους 240.000 χιλιομέτρων και σχεδόν 8 εκατομμύρια πελάτες. Οι πελάτες του δε έχουν ένα χαρακτηριστικό που θα το ζήλευαν χιλιάδες εταιρείες οι οποίες θέλοντας και (κυρίως) μη λειτουργούν σε καθεστώς ανταγωνισμού: δεν διαθέτουν καμία άλλη επιλογή καθώς το δίκτυο ηλεκτρισμού είναι φυσικό μονοπώλιο. Έτσι, ο κάθε πολίτης ή επιχείρηση της χώρας υποχρεούται να είναι πελάτης του ΔΕΔΔΗΕ.

Η κυβέρνηση θεώρησε μεγάλη επιτυχία την πώληση του ΔΕΔΔΗΕ στο αυστραλιανό κεφάλαιο Macquarie. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια απόφαση που στρέφεται ενάντια όχι μόνο στην ευημερία της κοινωνίας, αλλά ακόμη και στην ποιότητα των υποδομών πάνω στις οποίες στηρίζεται η αναπαραγωγή του ελληνικού καπιταλισμού. Η ιδιωτικοποίηση θα αποδειχθεί καταστροφική όχι απλώς και μόνον επειδή τον έλεγχο του ΔΕΔΔΗΕ μετά τις 19 Οκτωβρίου θα έχει πλέον ένας ιδιώτης, αλλά επειδή θα τον αποκτήσει η Macquarie, μέσω της πρωτοεμφανιζόμενης θυγατρικής της, Spear WTE Investments  Sarl, που ανήκει στον όμιλο MIRA (Macquarie Infrastructure and Real Assets Group)! Ο συγκεκριμένος πολυεθνικός όμιλος που ιδρύθηκε το 1969 στην Αυστραλία και πήρε την πρώτη του άδεια άσκησης τραπεζικών εργασιών το 1985 δεν είναι ένας ακόμη διαχειριστής κεφαλαίων από τους άπειρους που θησαυρίζουν ασκώντας την εκμετάλλευση μονοπωλιακών κρατικών υποδομών σε βάρος των πολιτών. Έχει οδηγήσει την χρηματοοικονομική μηχανική σε τόσο υψηλά επίπεδα ώστε το «μοντέλο Macquarie» θεωρείται παγκόσμια πρωτοτυπία και καινοτομία με τη χειρότερη προφανώς έννοια του όρου: αυτήν που αποκαλύφθηκε για παράδειγμα το 2008 όταν στις ΗΠΑ κατέρρευσε η αγορά δομημένων ομολόγων.

Η πρώτη ερώτηση που θέτει κάθε σχετικός γνώστης της αγοράς είναι αν ο συγκεκριμένος διαχειριστής κεφαλαίων φημίζεται για μακροχρόνιες επενδύσεις ή απλώς αυξάνει την τιμή του αποκτήματός του και την μεταπουλάει προκειμένου να εισπράξει κέρδη. Εδώ η απάντηση ξαφνιάζει γιατί η Macquarie, όχι, δεν φημίζεται για τις βραχυχρόνιες τοποθετήσεις της. Το μυστικό της βρίσκεται στον δαιδαλώδη όμιλο που έχει δημιουργήσει εντός του οποίου πραγματοποιούνται εξαιρετικά σύνθετες αγοραπωλησίες, οι οποίες λόγω της πολυπλοκότητάς τους περνούν κάτω από το ραντάρ ακόμη και του πιο έμπειρου ελεγκτή, απλώς και μόνον επειδή χρησιμοποιεί προηγμένα εργαλεία και μια ατελείωτη σειρά θυγατρικών είτε παλιών και εξειδικευμένων, είτε νέων που δημιουργεί για να διεκπεραιώσει μια αγοραπωλησία ή συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Ας δούμε τι έχει γραφτεί για τον ελέφαντα της Macquarie που στρογγυλοκάθισε στο δωμάτιο με το σπουδαιότερο ίσως περιουσιακό στοιχείο που διαθέτει η Ελλάδα.

«Το μοντέλο της  Macquarie περιλαμβάνει την αγορά μιας εταιρείας ή υποδομής χρησιμοποιώντας δικά τους χρήματα. Μετά την αναδιάρθρωση, το περιουσιακό στοιχείο πουλιόταν σε ένα συνδεδεμένο κεφάλαιο, το οποίο διοικείται από τη τράπεζα. Τα κεφάλαια, εισηγμένα στο χρηματιστήριο ή όχι, χρησιμοποιούσαν ένα συνδυασμό  μετοχών που έχουν συγκεντρωθεί από μεμονωμένους και θεσμικούς επενδυτές και χρέη από τράπεζες για να χρηματοδοτήσουν το περιουσιακό στοιχείο… Η συνήθης διαδικασία ήταν οι τραπεζίτες της Macquarie να βρίσκουν τα πρότζεκτς, έπειτα συμβούλευαν για τη συναλλαγή, χρεώνοντας αμοιβές γύρω στο 1% της αξίας. Η Macquarie τότε πουλούσε το πρότζεκτ σε ένα κεφάλαιο στην τιμή που πλήρωσε για το περιουσιακό στοιχείο. Η Macquarie χρέωνε αμοιβές για την εύρεση χρημάτων για τα κεφάλαια. Χρέωνε αμοιβές για τη διαχείριση των κεφαλαίων, συνήθως 1-2% κι επιπλέον μια αμοιβή για τις επιδόσεις 20%. Η Macquarie συμβούλευε την εταιρεία που ήλεγχε το κεφάλαιο και συγκέντρωνε χρήματα γι’ αυτούς. Η τράπεζα συμβούλευε τα κεφάλαια για τις πωλήσεις και την αναδιάρθρωση των πρότζεκτ που κατείχε. Ήταν μια βιομηχανία χρεώσεων που οι ανταγωνιστές φθονούσαν. Τα πρότζεκτ είχαν χρέη. Τότε τα κεφάλαια που ήλεγχαν τα πρότζεκτ χρησιμοποιούσαν επιπλέον χρέος» (Satyajit, 2011).

Βάσει άλλης πηγής «αναζητώντας συμφωνίες στον κόσμο, λειτουργεί υπό μια απλή υπόθεση: υπάρχει χρήμα να βγει σε κάθε βήμα μιας συναλλαγής, όχι μόνο σε ένα βήμα. Η Macquarie ήταν μεταξύ εκείνων των παγκόσμιων χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων που αναγνώρισαν τις επενδύσεις στις υποδομές ως μια κατηγορία περιουσιακού στοιχείου και δημιούργησαν κεφάλαια για να συμμετέχουν σε αυτές. Οι υποδομές γενικά είναι μονοπώλια ή οιονεί μονοπωλιακές επιχειρήσεις και τα επενδυτικά κεφάλαια που δημιουργεί και διαχειρίζεται φορτώνονται με χρέος. Εισάγει τα κεφάλαια στο χρηματιστήριο ή πουλάει μετοχές τους στοχευμένα. Εν συντομία, η Macquarie έχει πρωτοπορήσει στην ομαδοποίηση και τιτλοποίηση των υποδομών σε διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια και στην κατανόηση στο πώς να δημιουργεί έσοδα σε κάθε βήμα αυτής της διαδικασίας. Η Macquarie ανέπτυξε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο, ένα κατάστημα μίας στάσης, με τι τις μονάδες της να συμβουλεύουν, να διευθετούν, να εξασφαλίζουν χρηματοδότηση, να υλοποιούν και να διαχειρίζονται όσο το δυνατόν περισσότερα τμήματα έχοντας την ευθύνη σε κάθε βήμα της πιο περίπλοκης συμφωνίας. Αυτό το μοντέλο επιτρέπει στην Macquarie να δημιουργεί στην πορεία πολλαπλές ροές εσόδων… Επιβάλει χρεώσεις για την δημιουργία, τη συμβουλευτική, την ασφάλιση και την λειτουργία ως επικεφαλής διαχειριστής μιας συμφωνίας. Επιβάλει επιπλέον χρεώσεις για να βοηθήσει να διευθετηθεί η χρηματοδότηση της εξαγοράς ενός περιουσιακού στοιχείου και να συγκεντρώσει κεφάλαια που άλλοι επενδύουν. Από τη στιγμή που ένα περιουσιακό στοιχείο ‘πακεταριστεί’ σε ένα κεφάλαιο (fund) επιβάλει χρέωση για τη διαχείρισή του, 1 ως 1,5% της αξίας του κεφαλαίου, και έσοδα για κίνητρα. Η εταιρεία παίρνει μια υγιής (συνήθως 20%) τύπου αντισταθμιστικού κεφαλαίου αμοιβή αν τα κέρδη του κεφαλαίου υπερβούν ένα συγκεκριμένο στόχο» (Solomon, 2009).

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαφορές του επιχειρηματικού μοντέλου της Macquarie σε σύγκριση με άλλα παρεμφερή κεφάλαια, μιας και εξηγούν πολλά από τα οικονομικά σκάνδαλα που συνοδεύουν τη δράση της. Αναφέρεται στο πρώτο βιβλίο που είναι έκδοση των Financial Times και αναλύει με θαυμασμό το «καγκουρό – βαμπίρ» όπως χαρακτηρίζεται στην Αγγλία η Macquarie: «Αντίθετα με τους επενδυτές επιχειρηματικών συμμετοχών (private equity) που εισπράττουν κέρδη επί του κεφαλαίου (capital) όταν το κεφάλαιο (fund) πραγματοποιεί μια επένδυση, τα κεφάλαια των υποδομών καταβάλουν υψηλότερα επίπεδα εισοδήματος, σχεδιασμένα να συγκεντρώνουν κεφάλαια συνταξιοδοτικών ταμείων και ειδικότερα μεμονωμένους συνταξιούχους. Καθώς αυτοί οι επενδυτές είναι ευχαριστημένοι με αποδόσεις κάτω του 20% που απαιτούνται από τους επενδυτές επιχειρηματικών συμμετοχών, η Macquarie μπορούσε να πληρώνει υψηλότερες τιμές να διατηρεί υψηλότερα επίπεδα χρέους κι έτσι να αυξάνει τις δικές της αμοιβές» (Satyajit, 2011). 

Βάσει αυτής της λεπτομέρειας, μόνο ανεξήγητη δεν είναι η υψηλή τιμή που πλήρωσε η Macquarie για τον ΔΕΔΔΗΕ! Η κυβέρνηση μάλιστα, σε ένα κρεσέντο κομπασμού με ύφος κουτοπόνηρου  χωριάτη καμάρωνε που ο αυστραλιανός όμιλος δέχτηκε να καταβάλλει 2,2 δισ. ευρώ. Λες και τους πιάσαμε κορόιδα…

Παρεμπιπτόντως, οι κυβερνητικοί θεώρησαν το ποσό μεγάλο υποστηρίζοντας ότι ισοδυναμεί με το 151% της ρυθμιζόμενης περιουσιακής βάσης. Αυτή ωστόσο η μέθοδος αποτίμησης είναι από ακατάλληλη ως άστοχη. Θα ταίριαζε αν η εταιρεία όδευε προς ρευστοποίηση και το ερώτημα ήταν πόσο θα έπιανε στην αγορά κάθε μέτρο καλωδίου χαλκού και κάθε μετασχηματιστής. Αντίθετα όμως ο ΔΕΔΔΗΕ είναι χρυσοφόρος όρνιθα όπως μαρτυρούν τα πρόσφατα έσοδα του. Μόνο το 2020 συγκέντρωσε 900 εκ. ευρώ. Πουλήθηκε επομένως για τα έσοδα 2 ετών και 4 μηνών. Μόνο επιτυχία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αυτή η τιμή! Πολύ περισσότερο αν λάβουμε υπ’ όψη ότι το «καγκουρό βαμπίρ» συστηματικά πλειοδοτεί στους διαγωνισμούς ξέροντας ότι έχει δημιουργήσει έναν μηχανισμό που αποδίδει στο πολλαπλάσιο το αρχικό κόστος το οποίο καταβάλει για την αγορά της εταιρείας.

Οι περιγραφές των προηγμένων τεχνικών που χρησιμοποιεί η Macquarie την οποία ο Σκρέκας κατάφερε να πιάσει …κορόιδο θα απαιτούσαν δεκάδες χιλιάδες λέξεις. Αν κάτι αξίζει ωστόσο να μεταφέρουμε ότι παντού, σε κάθε διαγωνισμό που συμμετέχει σχεδόν πάντα πλειοδοτεί προσφέροντας το υψηλότερο τίμημα. Ενδεικτικά, στην Ιντιάνα των ΗΠΑ για την παραχώρηση ενός αυτοκινητοδρόμου το 2006 κατέβαλαν 3,8 δισ. δολ. που ισοδυναμούσαν με 50 φορές τις ετήσιες ταμειακές ροές κι ήταν 1 δισ. υψηλότερο από τον επόμενο ανταγωνιστή… Το τίμημα επομένως που κατέβαλε για τον ΔΕΔΔΗΕ δεν αποτελούσε εξαίρεση, αλλά κανόνα για το «καγκουρό βαμπίρ». Προσφέρει εξωφρενικά ποσά επειδή ξέρει ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί με μονοπωλιακούς όρους τις αγορές στις οποίες εισέρχεται μεταφέροντας τον λογαριασμό στους καταναλωτές που δεν έχουν άλλη επιλογή! Μάρτυρας οι παράλογες αυξήσεις στα τιμολόγια που επιβάλλει η Macquarie. Στο αεροδρόμιο του Σύδνεϋ χρέωνε όχι μόνο 4 δολάρια Αυστραλίας το καρότσι μεταφοράς βαλιτσών, αλλά ακόμη και την αναμονή για ταξί, ενώ επέβαλε μια επιπλέον επιβάρυνση σε κάθε αγορά από τα καταστήματα αφορολογήτων ειδών. Σε ένα αυτοκινητόδρομο του Σικάγου μήκους 7,8 μιλίων αύξησαν τα διόδια από 2 δολ. σε 2,5 προκαλώντας σοβαρές αντιδράσεις. Εντελώς μα εντελώς τυχαία η προσφορά που κατέθεσε το αυστραλιανό ζόμπι, ύψους 1,83 δισ. δολ. ήταν υπερδιπλάσια της επόμενης που έφτανε μόλις τα 700 εκ. δολ. (Gordon, 2008). Προφανώς και στο Σικάγο θα άνοιγαν σαμπάνιες που ξεγέλασαν την Macquarie, μέχρι τη στιγμή που μετακύλησε τον λογαριασμό στους χρήστες του αυτοκινητοδρόμου. Ό,τι θα συμβεί πολύ σύντομα και στην Ελλάδα!

Θέμα χρόνου επομένως για το νέο ιδιοκτήτη του ΔΕΔΔΗΕ είναι η επιβολή μεγάλων αυξήσεων στα τιμολόγια χρέωσης. Μέχρι σήμερα, το ύψος των λογαριασμών ρεύματος τόσο των ιδιωτών όσο και της δημόσιας ΔΕΗ οδηγείται στα ύψη παρότι οι χρεώσεις που επιβάλει ο ΔΕΔΔΗΕ την τελευταία επταετία έχουν μειωθεί, όπως φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα, που προέρχεται από την ιστοσελίδα της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας.

Τι εμποδίζει αύριο τις βδέλες της Macquarie να επιβάλουν κάθε χρόνο αυξήσεις επικαλούμενες τον πληθωρισμό  ή τα εξωφρενικά τιμολόγια που θα χρεώνουν θυγατρικές της οι οποίες θα αναλάβουν από την εύρεση κεφαλαίων και την απροχή εξειδικευμένων συμβουλών μέχρι την διαχείριση των ανελκυστήρων; Το αποτέλεσμα θα είναι τα τιμολόγια να αυξάνονται αλματωδώς στο εξής και το υπουργείο να σηκώνει τους ώμους του, υποστηρίζοντας ότι είναι θέμα αγοράς και δεν μπορεί να παρέμβει… Όπως έκανε πρόσφατα με τις ιδιωτικές εταιρείες παροχής ηλεκτρικού ρεύματος!

Η άλλη όψη της υπερχρέωσης των εταιρειών και των πανάκριβων τελών χρήσης που χαρακτηρίζουν το επιχειρηματικό μοντέλο της Macquarie είναι οι αστρονομικές αμοιβές των στελεχών της: «Οι Αυστραλοί σιχαίνονται την αλαζονεία της τράπεζας, την πολιτική επιρροή και ειδικά τις αμοιβές των τραπεζών. Το 2007 ο πρόεδρος, ο διευθύνων σύμβουλος, ο εν αναμονή διευθύνων σύμβουλος και τρία ακόμη στελέχη πληρώθηκαν από κοινού με 209 εκ. δολ. Αυστραλίας» (Satyajit)! Στην ιστορία δε έχει μείνει η έκπληξη που δέχτηκε ο διευθύνων σύμβουλος της Macquarie, Άλαν Μος, ο οποίος αμειβόταν με 33,5 εκ. δολ. Αυστραλίας ετησίως, όταν έμαθε τον μισθό των δασκάλων…

Ξέροντας το παραπάνω επιχειρηματικό μοντέλο, δεν μπορούμε παρά να εξετάζουμε υπό ένα ολότελα διαφορετικό πρίσμα τα σκάνδαλα στα οποία έχει ως τώρα εμπλακεί ή καλύτερα, τα σκάνδαλα τα οποία έχουν δει το φως της δημοσιότητας. Άκρως επιλεκτικά: Η υπερχρέωση της ιδιωτικοποιημένης εταιρείας ύδρευσης του Λονδίνου Thames Water με ένα χρέος ύψους 2 δις. λιρών το οποίο συνάφθηκε προς όφελος της τράπεζας και των επενδυτών, την ίδια ώρα που η εταιρεία μόλυνε τα πάντα λόγω έλλειψης επενδύσεων για τη συντήρηση του δικτύου. Σκάνδαλο φοροκλοπής στη Γερμανία στο οποίο εμπλέκονταν 61 στελέχη της Macquarie με επίκεντρο την εικονική ενδοσυνεδριακή αγοραπωλησία μετοχών. Η εμπλοκή της Macquarie στο σκάνδαλο φοροκλοπής της Γερμανίας οδήγησε ένα μεγάλο συνταξιοδοτικό ταμείο της Δανίας το 2020 να βάλει την αυστραλιανή πολυεθνική στη μαύρη λίστα απαγορεύοντας οποιαδήποτε επένδυση στις μετοχές της. Τα σκάνδαλα στα οποία έχει εμπλακεί ο κολοσσός τον οποίο ξεγέλασαν Σκρέκας και λοιποί είναι τόσα πολλά ώστε τα θύματα της Macquarie έχουν φτιάξει σελίδα στο ίντερνετ! Ώρες μπορεί να αφιερώσει όποια ενδιαφέρεται για να μάθει πώς στήνονται οι απάτες!

Σε κάθε περίπτωση αυτό που μαθαίνουμε είναι ότι τα σκάνδαλα που συνοδεύουν το αυστραλιανό βαμπίρ δεν οφείλονται στον υπερβάλλον ζήλο ή την πλεονεξία κάποιων στελεχών της στο Σικάγο μια φορά και στο Λονδίνο την άλλη. Πρόκειται για ένα μοντέλο άγριας κερδοσκοπίας που εκμεταλλεύεται τα χαρακτηριστικά του μονοπωλίου, δηλαδή καταναλωτές – ομήρους με ανελαστική καμπύλη ζήτησης, για να επιβάλλει την πιο εξελιγμένη κερδοσκοπία του ύστερου καπιταλισμού. Στη βάση όλων των παραπάνω, η ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ θα αποδειχθεί φιάσκο μεγατόνων. Νέες επενδύσεις που χρειάζονται, όπως η υπογειοποίηση και ο εκσυγχρονισμός του δικτύου, έτσι ώστε να μην ξεμένουν από ηλεκτρικό ρεύμα ακόμη και περιοχές της Αθήνας όπως έγινε με την κακοκαιρία Μήδεια τον Φεβρουάριο του 2021, δεν πρόκειται να γίνουν. Το προσωπικό θα συνεχίσει να μειώνεται (2020: 5.820, 2019: 5.997, κ.ο.κ.) και οι εργολαβίες θα αυξηθούν στο βωμό της μείωσης του κόστους με αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι εργάτες να αφήνουν την τελευταία τους πνοή επάνω στις κολώνες όπως συνέβη τον Απρίλιο στην Ερέτρια. Από την άλλη, οι χρεώσεις στους καταναλωτές θα εκτοξευθούν στα ύψη μαζί με το χρέος της εταιρείας. Κι όλα αυτά για να αυξηθούν τα κέρδη του αυστραλιανού βαμπίρ και να συντηρηθούν αμοιβές ύψους 33,5 εκ. δολ. το χρόνο για έναν και μόνο διευθυντή!

Πληροφορίες και αποσπάσματα που παρατίθενται προέρχονται, μεταξύ άλλων, από τα ακόλουθα βιβλία και άρθρα:

  • Lewis Solomon (2009) The promise and perils of Infrastructure privatizations – The Macquarie Model, Palgrave MacMillan.
  • Satyajit Das (2011) Extreme money, master of the universe and the cult of risk, FT press
  • Cameron Gordon (2008) «Competing in global niche markets: The case of Macquarie Bank», International Journal of Bank Marketing, August.

Η απελευθέρωση διαλύει τη ΔΕΗ

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Τα οικονομικά αποτελέσματα που έδωσε στη δημοσιότητα η ΔΕΗ για το 2018 στις 24 Απριλίου (εδώ αναλυτικά), αν υπήρχε μια στοιχειώδη εντιμότητα από πολιτικούς και οικονομικούς αναλυτές, θα έπρεπε να εκληφθούν ως το τελευταίο σήμα προειδοποίησης πριν την καταστροφή για να ζητήσουν άπαντες κι από κοινού να σταματήσει πάραυτα αυτό το χοντροκομμένο παιχνίδι που παίζεται στις πλάτες της. Πρωταγωνιστές είναι πριν απ’ όλους οι πιστωτές, στη συνέχεια οι κυβερνήσεις και τέλος οι ιδιώτες που τρώνε από το σαρκίο της εδώ και χρόνια. Ο λόγος για τον οποίο προέχει η υπεράσπιση της ΔΕΗ είναι απλός, όσο κι αν δεν είδαμε να γράφεται από κανέναν αναλυτή: το επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 747 εκ ευρώ που έτρεξε το 2018, αυξημένο κατά 82% έναντι του 2017. Όλοι αυτοί που έστησαν τη ΔΕΗ στα …6 μέτρα με αφορμή τις ζημιές της ύψους 542 εκ. ευρώ και το δυσθεώρητο χρέος της ύψους 3,74 δισ. ευρώ αποδίδοντας τις παθογένειες της στο δημόσιο χαρακτήρα της, δεν είδαμε να αντιπροτείνουν κάποια άλλη ιδιωτική εταιρεία που να εφαρμόζει ένα τόσο γενναίο πρόγραμμα επενδύσεων σε μια εποχή μάλιστα ευρείας αποεπένδυσης. Προφανώς, υπάρχουν κι άλλοι σοβαρότατοι λόγοι για τους οποίους η ΔΕΗ οφείλει να συνεχίσει να λειτουργεί όπως η ασφαλής και φθηνή κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας…

Οι απειλές ωστόσο για την ύπαρξή της ΔΕΗ δεν προέρχονται από την (εναπομείνασα) ιδιοκτησία του κράτους αλλά από τη λεγόμενη απελευθέρωση της αγοράς, όπως επιταχύνθηκε με τα μνημόνια κι εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να προωθείται. Κραυγαλέο παράδειγμα η αναγκαστική πώληση εκ μέρους της ΔΕΗ των λιγνιτικών μονάδων σε Μεγαλόπολη και Μελίτη σε ιδιώτες (δες εδώ).

Μιλώντας ωστόσο για το 2018, τα οικονομικά αποτελέσματα είναι αρκετά σαφή και διαψεύδουν τη νεοφιλελεύθερη ρητορεία. Ξεχωρίζουμε από τις αιτίες εμφάνισης ζημιών δύο παράγοντες:

Πρώτο, η δαπάνη για δικαιώματα εκπομπών CO2 που από 141,6 εκ. ευρώ το 2017 αυξήθηκε σε 279,5 εκ. ευρώ το 2018, λόγω της αύξησης τη μέσης τιμής δικαιωμάτων εκπομπών από 5,71 ευρώ/τόνο σε 11,93 ευρώ/τόνο, παρά μάλιστα τις μειωμένες εκπομπές. Είναι χαρακτηριστικό ότι από 24,8 εκ τόνους το 2017, το 2018 μειώθηκαν σε 23,4 τόνους. Παρόλα αυτά η ΔΕΗ κατέβαλε διπλάσια δαπάνη για δικαιώματα, σε ένα μηχανισμό που έχει εξελιχθεί σε γάγγραινα, εργαλείο χρηματιστικοποίησης και κερδοσκοπίας και βασική αιτία της αυξανόμενης ενεργειακής φτώχειας.

Δεύτερο, η αυξημένη επιβάρυνση από τις δημοπρασίες ηλεκτρικής ενέργειας ΝΟΜΕ που το 2018 ανήλθε σε 223,8 εκ. ευρώ, αυξημένη κατά 151,6 εκ. ευρώ σε σχέση με το 2017. Πρόκειται για διαδικασία που επιβλήθηκε από το τρίτο Μνημόνιο κι ως αποτέλεσμα έχει η ΔΕΗ να πουλάει σε ιδιώτες λιγνιτική ενέργεια σε τιμές κάτω του κόστους, την οποία στη συνέχεια είτε την εξάγουν προς τα βόρεια κερδίζοντας είτε τη διαθέτουν στη λιανική εξασφαλίζοντας νέους πελάτες. Καθόλου τυχαία δεν είναι η μείωση των μεριδίου αγοράς της ΔΕΗ από 86,7% το 2017 σε 81,9% το 2018.

Οι επιβαρύνσεις της ΔΕΗ από τις δημοπρασίες και την αγορά δικαιωμάτων ρύπων ισούνται σχεδόν με το σύνολο των ζημιών που κατέγραψε το 2018 και δείχνουν ότι τα προβλήματα βιωσιμότητάς της προέρχονται από την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας κι όχι τη μονοπώλησή της.

Τελευταίο αλλά καθόλου ασήμαντο: οι δαπάνες μισθοδοσίας της ΔΕΗ μειώθηκαν κατά 2,9% (από 743,9 εκ. ευρώ σε 722,5) λόγω συνταξιοδοτήσεων. Καθόλου βολική αλήθεια για όσους έχουν μάθει να προτείνουν την μείωση των εργατικών αμοιβών ως φάρμακο δια πάσα νόσο…

Πηγή: Εφημερίδα Kontranews

Η ιδιωτικοποίηση της λιγνιτικής παραγωγής της ΔΕΗ θα στείλει τα τιμολόγια στα ύψη

Φωτογραφίες: Θάνος Τσάντας

Μάιος 2018

Σημείο τομής στα ενεργειακή πολιτική της Ελλάδας αποτελεί πλέον ο νόμος για την ιδιωτικοποίηση της λιγνιτικής παραγωγής, που ψηφίστηκε στη Βουλή στις 25 Απριλίου από μια οριακή πλειοψηφία 151 βουλευτών, με τον ανεξάρτητο από το Ποτάμι, αλλά σταθερά στρατευμένο στον νεοφιλελευθερισμό,  βουλευτή Χάρη Θεοχάρη, να προσφέρει στην κυβέρνηση  την κρίσιμη ψήφο.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Η μετεγγραφή της τελευταίας στιγμής, που απαιτήθηκε για να περάσει ο νόμος που ιδιωτικοποιεί τη ΔΕΗ, δεν είναι μόνο σύμβολο καιροσκοπισμού, αλλά και επιστέγασμα της πολιτικής εξαπάτησης εκ μέρους των στελεχών της σημερινής κυβέρνησης, τα οποία έχτισαν το πολιτικό τους κεφάλαιο, αντιδρώντας στο ξεπούλημα της μεγαλύτερης βιομηχανίας της χώρας για να αποδειχθούν ιδανικοί νεκροθάφτες της. Οι δηλώσεις του ίδιου του Αλ. Τσίπρα στον Ατμοηλεκτρικό Σταθμό του Αμυνταίου το 2014, «η ΔΕΗ θα είναι το κύκνειο άσμα μιας κυβέρνησης που ήδη ψυχορραγεί και σε λίγους μήνες δεν θα είναι παρούσα», θα αποτελούν κορυφαίο παράδειγμα πολιτικής κοροϊδίας, με στόχο την υφαρπαγή της ψήφου!

Ο νόμος που ιδιωτικοποιεί το 40% της λιγνιτικής παραγωγής είναι χειρότερος για το δημόσιο συμφέρον συγκριτικά με τον νόμο για τη «μικρή ΔΕΗ», που προωθούσε η κυβέρνηση Αντ. Σαμαρά το 2014, για έναν απλό λόγο: Ο νόμος που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ και Χ. Θεοχάρης μπορεί να μην περιλαμβάνει το 30%  του πελατολόγιου της ΔΕΗ και των υδροηλεκτρικών, όπως περιελάμβανε το σχέδιο της «μικρής ΔΕΗ», το εύρος της ιδιωτικοποίησης είναι δηλαδή μικρότερο, αλλά εκείνο το σχέδιο διέθετε ένα δίχτυ ασφαλείας: ως κατώτατη τιμή πώλησης είχε οριστεί το 30% της χρηματιστηριακής αξίας της ΔΕΗ, που ανερχόταν στο 1,5 δισεκ. ευρώ. Επρόκειτο για μια τιμή σκανδαλωδώς χαμηλή, δεδομένης της κατρακύλας του χρηματιστηρίου κι άλλων πιο ουσιαστικών κριτηρίων. Για παράδειγμα, η αξία των κοιτασμάτων λιγνίτη της «μικρής ΔΕΗ», με βάση την ενεργειακή ισοδυναμία με το πετρέλαιο είχε υπολογιστεί σε 27,3 δισ. ευρώ από τον Χρ. Παπαγεωργίου, τέως διευθυντή Λιγνιτικού  Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας της ΔΕΗ. Επιπλέον, το 1,5 δισ. ευρώ ισοδυναμούσε μόνο με το κόστος κατασκευής της λιγνιτικής μονάδας Πτολεμαΐδα 5, ενώ δύο ακόμη φράγματα (του Θησαυρού και της Πλατανόβρυσης) στοίχιζαν σε τιμές εποχής 1,1 δισ. και ο θερμοηλεκτρικός σταθμός Μελίτης 961 εκατ. ευρώ. Δεν υπάρχει αυταπάτη ότι ΝΔ-ΠΑΣΟΚ χάριζαν τη ΔΕΗ!

Πουλιέται όσο-όσο

Παρ’ όλα αυτά, τότε υπήρχε ένα κατώτατο όριο. Σήμερα δεν υπάρχει! Βγαίνουν στο σφυρί, μέσω της δημιουργίας δύο ανωνύμων εταιρειών, που θα αποσπαστούν από τη ΔΕΗ για να πουληθούν, δύο μονάδες στη Μεγαλόπολη (3 &4), μία μονάδα (Μελίτης 1) και μία άδεια παραγωγής στη Φλώρινα, κτιριακές, μηχανολογικές και βοηθητικές εγκαταστάσεις, βοηθητικά μηχανήματα, εξοπλισμός και μηχανήματα  και αχανείς εκτάσεις και δεν έχει καθοριστεί ελάχιστο τίμημα, για παράδειγμα 1.000 ή έστω 100 ευρώ!  Ο νόμος της σημερινής κυβέρνησης, σε συνέχεια των διαδικασιών απελευθέρωσης που ξεκίνησαν από το 1999 με τον νόμο 2773, είναι χειρότερος από τη «μικρή ΔΕΗ» των ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, γιατί, παράλληλα, η ΔΕΗ συνεχίζει να χάνει πελάτες λιανικής (έστω κι αν το μερίδιο των ιδιωτών είναι μόνο 16%, καθώς κανείς δεν ξεχνά την απάτη των Hellas Power και Energa, που πήραν τα λεφτά των λογαριασμών κι έφυγαν), ενώ η πώληση των υδροηλεκτρικών εργοστασίων δεν έχει αποκλειστεί. Η ρήση δε στελέχους ιδιωτικής ενεργειακής εταιρείας «για να κατέβει ο λιγνίτης θέλει και λίγο νεράκι» προμηνύει την πώληση, αργά ή γρήγορα, και των υδροηλεκτρικών εργοστασίων.

Τον λόγο για τον οποίο δεν καθορίστηκε ελάχιστο τίμημα για την πώληση των λιγνιτικών μονάδων, αλλά αντίθετα αφέθηκε στην κρίση ενός ανεξάρτητου εκτιμητή, με την «εκτίμηση να παραμένει εμπιστευτική, μέχρι το άνοιγμα των οικονομικών προσφορών των συμμετεχόντων στον διαγωνισμό, οπότε και θα παραδοθεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΗ ΑΕ και στον εντολοδόχο παρακολούθησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής», όπως ορίζεται στο άρ. 3, παρ. 4 του νόμου, μας τον εξήγησε ο Νίκος Φωτόπουλος, εκπρόσωπος των εργαζομένων στο Δ.Σ. της ΔΕΗ: «Προϋπόθεση για να βρεθεί αγοραστής για τις λιγνιτικές μονάδες είναι να δοθούν… τσάμπα. Γι’ αυτό δεν καθόρισαν τίμημα, κατά παράβαση πάγιων πρακτικών, που εφαρμόζονται σε όλο τον κόσμο. Υπάρχουν τόσες πολλές αβεβαιότητες που, ακόμη κι αν βρεθούν ιδιώτες, θα είναι μειωμένης αξιοπιστίας, χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό», τόνισε ο Νίκος Φωτόπουλος, ξεχωρίζοντας μεταξύ άλλων αβεβαιοτήτων την τιμή του διοξειδίου του άνθρακα, που έφθασε τα 14 ευρώ. Εργαλείο για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, υποτίθεται, που το μόνο το οποίο κατάφερε είναι να εισάγει τη γάγγραινα της χρηματιστικοποίησης στην ενέργεια, «ιδιωτικοποιώντας ένα παγκόσμιο στοιχείο ενεργητικού, όπως η ικανότητα της γης να ανακυκλώνει το διοξείδιο»[1] και προσθέτοντας με αυτόν τον τρόπο περαιτέρω αστάθεια στην αγορά. Είναι ενδεικτικός ο τριπλασιασμός της τιμής του μέσα σε έναν χρόνο.

Η σημαντικότερη ωστόσο επίπτωση από την ιδιωτικοποίηση των λιγνιτικών μονάδων θα αφορά την τιμή καταναλωτή, που θα πάρει τα ύψη, τονίζει η Γιώτα Σταθά, μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου Διπλωματούχων Μηχανικών Ομίλου ΔΕΗ. «Αν η Ελλάδα σήμερα διαθέτει φθηνή ενέργεια, αυτό οφείλεται στη λιγνιτική παραγωγή. Όπως επίσης και στην υδροηλεκτρική παραγωγή, δεδομένου ότι το κόστος παραγωγής είναι εξαιρετικά χαμηλό, το λειτουργικό κόστος ασήμαντο, απασχολούν ελάχιστο προσωπικό, κ.ο.κ. Ελέγχοντας τα υδροηλεκτρικά, ελέγχεις την ευστάθεια του συστήματος σε μεγάλο βαθμό, κι επί της ουσίας την παραγωγή των ΑΠΕ, καθώς, για να ενταχθούν οι ΑΠΕ και κυρίως οι ανεμογεννήτριες στο σύστημα, θα πρέπει να υπάρχουν κατανεμημένες μονάδες παραγωγής που μπορούν να παράγουν σταθερό φορτίο και να εξομαλύνουν τις επικίνδυνες ταλαντώσεις που προκαλούν αυτές στο δίκτυο. Συγκεκριμένα, θερμοηλεκτρικές, είτε έχουν καύσιμο λιγνίτη είτε φυσικό αέριο είτε πετρέλαιο, και υδροηλεκτρικές».

Με βάση τα παραπάνω, η προοπτική περάσματος της λιγνιτικής παραγωγής στα χέρια των ιδιωτών το 2020, την ίδια ώρα που οι υπόλοιπες μονάδες με τα υφιστάμενα δεδομένα είναι υποχρεωμένες να σταματήσουν να λειτουργούν, ενώ δεν ξέρουμε αν η Πτολεμαΐδα 5 θα είναι έτοιμη για να μπει στην παραγωγή, σημαίνει ότι η Οριακή Τιμή Συστήματος θα ελέγχεται αποκλειστικά και μόνο από τους ιδιώτες. Η τιμή, επομένως, της κιλοβατώρας θα ακριβύνει!

Φτώχεια ελέω Γερμανίας

Η τιμή καταναλωτή στην Ελλάδα θα αυξηθεί για έναν επιπλέον λόγο, συνεχίζει η Γιώτα Σταθά. «Οι υπό εξέλιξη αναδιαρθρώσεις στην αγορά της ενέργειας υποτάσσονται στην ένταξη της Ελλάδας στο λεγόμενο «μοντέλο-στόχος» (target model). Πράγματι, στο Μνημόνιο Τσίπρα, που υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2015, εκεί όπου τίθεται ο στόχος μείωσης του μεριδίου της ΔΕΗ μέσω των δημοπρασιών ρεύματος (ΝΟΜΕ)  στο 50% μέχρι το 2020 (άρ. 4.3), αναφέρεται επίσης ότι θα δοθεί κάθε τεχνική βοήθεια εκ μέρους των δανειστών «για την εφαρμογή της μεταρρύθμισης στην αγορά φυσικού αερίου και τη μετάβαση στο “μοντέλο-στόχο” της ΕΕ για την αγορά ηλεκτρισμού». Για τη Γιώτα Σταθά, το περίφημο «μοντέλο-στόχος» δεν είναι τίποτε άλλο από μια συγκαλυμμένη προσπάθεια της Γερμανίας, που έχει το υψηλότερο ενεργειακό κόστος  στην Ευρώπη, να δημιουργήσει μια ενιαία αγορά όπου θα συγκλίνουν οι τιμές κάθε κράτους-μέλους, έτσι ώστε η ίδια να πληρώνει λιγότερα. «Σε αυτό όμως το πλαίσιο, χώρες όπως η Ελλάδα, που πληρώνουν ως τώρα φθηνή ενέργεια, θα πληρώνουν στο μέλλον πιο ακριβά».

Προς επίρρωση των παραπάνω τα εξής: με βάση στοιχεία της Eurostat,[2] για να φωτίζει ένας λαμπτήρας των 10 watt 3 ώρες την ημέρα ολόκληρο το 2017, ο μέσος Ευρωπαίος πολίτης (ξέρετε, αυτός που… δεν υπάρχει) πλήρωσε 2,04 ευρώ. Αυτός που υπάρχει είναι ο Έλληνας καταναλωτής, που πλήρωσε 1,94 ευρώ, λιγότερα δηλαδή από τον μέσο όρο. Λιγότερα από το μέσο όρο πλήρωσαν επίσης ο Αυστριακός, ο Σουηδός, ο Κύπριος και πολλοί άλλοι καταναλωτές. Στην άλλη άκρη του φάσματος, που πλήρωσαν περισσότερα από το μέσο όρο, είναι επτά μόλις χώρες: Ιταλία (2,14 ευρώ), Πορτογαλία (2,28), Ισπανία (2,30), Ιρλανδία (2,31), Βέλγιο (2,80), Γερμανία και Δανία (3,05). Αξίζει να υπογραμμιστεί μάλιστα ότι η τιμή της ενέργειας στη Γερμανία είναι σημαντικά ακριβότερη, ακόμη και πριν τους φόρους, 2,51 ευρώ για την ακρίβεια, στην κλίμακα που εξετάζουμε, έναντι 1,53 ευρώ που πληρώνουμε στην Ελλάδα. Απλώς, η Γερμανία εκμεταλλευόμενη την ηγεμονική της θέση στην ΕΕ θα επιβάλει στους υπόλοιπους λαούς να παραιτηθούν από το συγκριτικό τους πλεονέκτημα, προκειμένου η εγχώρια βιομηχανία της να ανταγωνιστεί με καλύτερους όρους.

Στην Ελλάδα, ωστόσο, η πανευρωπαϊκή σύγκλιση των τιμών θα οδηγήσει σε νέα ύψη την ενεργειακή φτώχεια, «όπως ορίζεται διεθνώς η αδυναμία πρόσβασης σε βασικές ενεργειακές υπηρεσίες, όπως είναι ο ηλεκτρισμός, το φυσικό αέριο, η θέρμανση, η ψύξη κ.α. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, υπολογίζεται ότι πληθυσμός μεταξύ 1,2 και 2,6 δισ. ανθρώπων στον πλανήτη ζει σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας. Σύμφωνα με μελέτη του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Απόδοσης Κτιρίων, ο αριθμός των ενεργειακά φτωχών πολιτών στην Ευρώπη κυμαίνεται από 50 ως 125 εκατ.».[3]  Ήδη, στην Ελλάδα, με βάση ανακοίνωση του ΔΕΔΔΗΕ, στις αρχές Μαΐου, οι ρευματοκλοπές αυξάνονται κάθε χρόνο σταθερά. Οι «μη τεχνικές απώλειες», όπως αποκαλείται η διαφορά μεταξύ της ενέργειας που εισάγεται στο σύστημα κι εκείνης που τιμολογείται, από 3,2% του συνόλου το  2015, έφθασε το 4,2% το 2016. Ο δεκαπλασιασμός των μηνύσεων (από 324 το 2015 σε 2.971 το πρώτο 10μηνο του 2017) δεν αποδείχθηκε ικανός να ανακόψει το φαινόμενο, όπως βεβαιώνει ο τετραπλασιασμός των κρουσμάτων που έχουν εντοπιστεί (από 3.226 το 2011 σε 11.528 το 2016). Φαίνεται, επομένως, ότι το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρισμού δεν ωφέλησε τους καταναλωτές. Ούτε και τώρα πρόκειται να μειώσει τις τιμές. Η αναφορά στην εισηγητική έκθεση του νόμου, ότι η περίφημη «αποεπένδυση», όπως αποκαλείται το ξεπούλημα, θα οδηγήσει «τελικά στη μείωση των τιμών ενέργειας στον τελικό καταναλωτή ενέργειας» δεν προκύπτει από πουθενά. Είναι μια ευφημιστική κενολογία που επαναλαμβάνεται χωρίς ποτέ κανείς να κάνει τον κόπο να ελέγξχει αν ισχύει ή όχι…

Νόμος κομμένος και ραμμένος στα μέτρα των ιδιωτών

Η επέλαση των ιδιωτών στην ηλεκτρική ενέργεια προωθείται σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος ακόμη και με σκανδαλώδη τρόπο. «Στην παράγραφο 10 του άρθρου 3 του νόμου, ορίζεται ότι η ισχύς της Μεγαλόπολης 5 δεν θα υπερβαίνει τα 500 MW, ανεξαρτήτως της εγκατεστημένης ισχύος», τονίζει ο Σαράντος Αλεξανδρής,  μέλος Δ.Σ. του Σωματείου Ορυχείων Σταθμών ΔΕΗ Μεγαλόπολης κι επίσης μέλος του Δ.Σ. της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ.  «Πίσω από αυτήν την επιλογή κρύβεται η προτεραιότητα που θα δίνεται στο εξής στους ιδιώτες, οι οποίοι θα αγοράσουν τις προς πώληση μονάδες της Μεγαλόπολης, 3 και 4. Για να μπουν αυτοί στο σύστημα, η μονάδα, που θα μείνει στη ΔΕΗ και μπορεί να φτάσει σε πλήρη λειτουργία τα 811 MW, θα υπολειτουργεί. Γιατί όμως οι φορολογούμενοι και ο ισολογισμός της ΔΕΗ να αναλάβουν το κόστος κατασκευής μιας τόσο μεγάλης μονάδας, αν αυτή πρόκειται να υπολειτουργεί;», τονίζει ο συνομιλητής μας.

Επιπλέον, όταν οι μονάδες 3 και 4 θα βρίσκονται σε συντήρηση, γιατί να απαγορεύεται στη ΔΕΗ να καλύψει το κενό που θα δημιουργείται; Ερώτημα εν πολλοίς ρητορικό, με όσους γνωρίζουν τα της αγοράς να δείχνουν την Κόρινθος Power, με έδρα του Άγιους Θεοδώρους, συμφερόντων Μυτιληναίου και Μότορ Όιλ…

Οι κίνδυνοι που εγκυμονεί η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ σχετίζεται και με τι αχανείς εκτάσεις που θα πάρει ο «επενδυτής». «Στη Μεγαλόπολη ξεπερνούν τα 45.000 στρέμματα. Είναι γη που απαλλοτριώθηκε από τους κατόχους της, για να εξυπηρετηθεί ένας ανώτερος σκοπός, όπως η εξασφάλιση φθηνού ρεύματος. Οι ιδιώτες τι χρήση θα επιφυλάξουν σε αυτές τις εκτάσεις; Γιατί δεν καθορίζεται η χρήση, ώστε να αποτραπεί το ενδεχόμενο να μετατραπούν σε χώρους απόθεσης επικίνδυνων απορριμμάτων;», αναρωτιέται ο Σαράντος Αλεξανδρής.

Με τα παραπάνω κι άλλα μέτρα που περιλαμβάνει ο νόμος (όπως, για παράδειγμα, την πρόβλεψη να περάσει στη ΔΕΗ το πλεονάζον προσωπικό[4]), είναι θέμα χρόνου η ΔΕΗ να μετατραπεί σε «κακιά ΔΕΗ», καθώς μία-μία οι πιο κερδοφόρες δραστηριότητές της θα περνούν σε ιδιώτες, ενώ στη ΔΕΗ θα μένουν τα χρέη (3,9 δισεκ. ευρώ το 2017 σύμφωνα με τον ισολογισμό, με τζίρο 4,95 δισεκ.) και η υποχρέωση να παρέχει στους ιδιώτες φθηνή ενέργεια, όπως γίνεται με τις δημοπρασίες (ΝΟΜΕ), για τις οποίες, σύμφωνα με τον Ν. Φωτόπουλο, έπρεπε να παρέμβει ο εισαγγελέας. «Πώς επιτρέπεται, όταν το μεταβλητό κι όχι το συνολικό κόστος παραγωγής ανέρχεται σε 59 ευρώ ανά μεγαβατώρα, η ΔΕΗ να πουλάει στους ιδιώτες ακόμη και 32 ευρώ;», ρωτάει ο συνδικαλιστής.

Η προοπτική πώλησης των λιγνιτικών μονάδων θα θέσει σε αμφισβήτηση και το πλαίσιο των ΝΟΜΕ, καθώς κανείς ιδιώτης παραγωγός λιγνιτικής ενέργειας δεν πρόκειται να τη διαθέσει κάτω του κόστους, με αποτέλεσμα ακόμη κι αυτή η αργή αύξηση των μεριδίων των ιδιωτών παρόχων στη λιανική να ανακοπεί και να απαιτηθούν νέες μορφές πιο άγριας ιδιωτικοποίησης. Επομένως, η δήλωση του προέδρου της ΔΕΗ, Μανόλη Παναγιωτάκη, ότι «η ΔΕΗ έχει συμφέρον να πετύχει η πώληση των λιγνιτών» μόνο ως ευσεβής πόθος μπορεί να εκληφθεί. Δεν στηρίζεται στην πραγματικότητα!

Η ζέση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ να ιδιωτικοποιήσει την ενέργεια και να επιταχύνει τη συρρίκνωση του μεριδίου της λιγνιτικής παραγωγής στο ενεργειακό μείγμα σε βάρος του επιπέδου των τιμών και της ενεργειακής κυριαρχίας, συντελείται σε μια περίοδο που όλος ο υπόλοιπος κόσμος αποτιμά το κόστος της ιδιωτικοποιημένης ενέργειας και ζητά την έξοδο των ιδιωτών και την επανακρατικοποίηση ή δημοτικοποίηση της ενέργειας. Στην Αγγλία, για παράδειγμα, αξιόπιστη έρευνα έδειξε ότι, αν επανερχόταν στο δημόσιο η ενέργεια, κάθε νοικοκυριό θα εξοικονομούσε 158 λίρες ετησίως.[5] Στη βάση ενός ογκούμενου κινήματος απόρριψης των ιδιωτικοποιήσεων, το συνέδριο των Βρετανών Εργατικών τον Ιούνιο του 2017 ψήφισε να επαναφέρει υπό κρατικό έλεγχο τους σιδηρόδρομους, την ενέργεια και το νερό. Πιθανότατα και οι άνθρωποι του Τζ. Κόρμπιν να αποδειχθούν εξίσου… συνεπείς με τους συνεργάτες του Αλ. Τσίπρα. Αυτό όμως σε τίποτε δεν αλλάζει τη διαπίστωση ότι η ιδιωτικοποίηση της ενέργειας, όπου εφαρμόστηκε μέχρι τέλος, απέτυχε παταγωδώς!


[1] Andriana Vlachou & Georgios Pantelias (2017), “The EU’s Emissions Trading System, Part 1: Taking Stock”, Capitalism Nature Socialism, 28:2, 84-102, DOI: 10.1080/10455752.2016.1233287· Andriana Vlachou & Georgios Pantelias (2017), “The EU’s Emissions Trading System, Part 2: A Political Economy Critique”, Capitalism Nature Socialism, 28:3, 108-127, DOI: 10.1080/10455752.2016.1234027.

[2] http://ec.europa.eu/eurostat/documents/10186/8482435/Q12017_electricity_prices_graphics.pdf

[3] Κοροβέση Άλις, Μεταξά Κυριακή, Τουλουπάκη Ελευθερία και Χρυσόγελος Νίκος (2017), Ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα, Θεσσαλονίκη: Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Ελλάδας.

[4] Αξίζει να τονιστεί ότι, παρά τα περί αντιθέτου λεγόμενα, ο ενεργειακός τομέας στην Ελλάδα, όπου εξακολουθεί να δεσπόζει η ΔΕΗ, είναι κλάδος υψηλής έντασης κεφαλαίου, όπως δείχνει το γεγονός ότι απασχολεί το 0,9% των εργαζομένων, ενώ συμβάλλει στο 2,7% της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας. Σωστά, επομένως, συμπεραίνεται πως «το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια των χρόνων της κρίσης, το μερίδιο του ενεργειακού κλάδου στην Ελλάδα αυξήθηκε σε όρους Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας, ενώ παρέμεινε σχεδόν σταθερό σε όρους απασχόλησης, υποδηλώνει ότι η ποσοστιαία μεταβολή στην παραγωγικότητα της εργασίας στον ενεργειακό κλάδο ήταν υψηλότερη σε σχέση με τη συνολική οικονομία». (“Energy, Logistics, Tourism: Sectoral Prospects, Incipient Investment Projects and Contribution to GDP”, Eurobank: Economy & Markets, Volume XII, Issue 1, April 2018).

[5] Energy, rail and water privatization costs UK household 250 £ a year, https://corporatewatch.org/energy-rail-and-water-privatisation-costs-uk-households-250-a-year/ [τελευταία πρόσβαση 7 Μαΐου 2018].

Πηγή: Τριμηνιαίο περιοδικό Δημοσιογραφία, τεύχος 17, 2018

ΣΕΒ–ΤΡΟΙΚΑ ΠΑΡΑΓΓΕΛΝΟΥΝ, ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ ΨΗΦΙΖΟΥΝ

Πολυνομοσχέδιο – σκούπα που πλήττει βάναυσα τα συμφέροντα των εργαζομένων, των καταναλωτών και των μικρομεσαίων στρωμάτων είναι αυτό που έφερε στη Βουλή η κυβέρνηση για να ψηφιστεί τη Δευτέρα 15 Ιανουαρίου και να κλείσει έτσι η τρίτη αξιολόγηση.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Παρά την προσπάθεια ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ να υποβαθμίσουν τη σημασία του, η αλήθεια είναι πώς με όσα περιλαμβάνονται στις 1.531 σελίδες του η θέση των λαϊκών στρωμάτων επιδεινώνεται σημαντικά και μακροπρόθεσμα.

Συνολικά προβλέπονται τουλάχιστον εννιά μέτρα που βαθαίνουν το δεσποτισμό του κεφαλαίου, έστω κι αν δεν περιλαμβάνονται νέα δημοσιονομικά μέτρα, όπως έσπευσε να ισχυριστεί η κυβέρνηση. Η αλήθεια είναι πώς δε χρειάζονται νέα δημοσιονομικά μέτρα! Έχοντας ψηφίσει η κυβέρνηση από την μια τον «κόφτη», βάσει του οποίου θα ενεργοποιούνται αυτόματα οι περικοπές δημοσίων δαπανών σε περίπτωση αποκλίσεων, και από την άλλη την εμφάνιση πρωτογενών πλεονασμάτων ύψους 3,5% μέχρι το 2022 και 2% μέχρι το 2060, προφανώς δεν υπάρχει ανάγκη ψήφισης νέων δημοσιονομικών μέτρων. Χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έρχονται καλύτερες μέρες. Τα δύσκολα είναι μπροστά μας, κι ας κάνει ο πρωθυπουργός ό,τι μπορεί για να εξωραΐσει την κατάσταση. Προς επίρρωση, η αύξηση των φόρων κατά 2% ή 1 δις. ευρώ το νέο χρόνο, όπως προβλέπει ο κρατικός προϋπολογισμός.

Ας δούμε όμως τα χειρότερα που θα ψηφίσουν αδιαμαρτύρητα οι βουλευτές ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ τη Δευτέρα, καταφέρνοντας να διασύρουν για πολλοστή φορά την Αριστερά ταυτίζοντάς την με την πιο αντιλαϊκή πολιτική:

  1. Ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί. Στοχεύοντας άμεσα να περιορίσει το πολιτικό κόστος που δέχεται από το ογκούμενο κύμα διαμαρτυριών κάθε Τετάρτη στα ειρηνοδικεία και μακροπρόθεσμα να διευκολύνει τις τράπεζες για να ολοκληρώσουν το ξεπούλημα δεκάδων χιλιάδων πρώτων κατοικιών η κυβέρνηση με το πολυνομοσχέδιο μεταφέρει τους πλειστηριασμούς στο διαδίκτυο. Από 21 Φεβρουαρίου, κι ανεξαρτήτως της ημερομηνίας επίδοσης της επιταγής και επιβολής κατάσχεσης, οι πλειστηριασμοί «αποεδαφοποιούνται», ξεκινώντας έτσι ένας νέος γύρος φτωχοποίησης των υπερχρεωμένων νοικοκυριών που με ευθύνη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ θα βγουν μαζικά στο δρόμο. Η διάσωση έτσι των τραπεζών για μια ακόμη φορά προωθείται στην πλάτη των πολιτών.
  2. Απαγόρευση επί της ουσίας των απεργιών. Με ένα άρθρο το υπ. αρ. 211 «ορίζεται ειδική απαρτία κατά τις γενικές συνελεύσεις πρωτοβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων, προκειμένου να λάβει χώρα η συζήτηση και να ληφθεί απόφαση για την κήρυξη της απεργίας. Ειδικότερα, ορίζεται ότι απαιτείται η παρουσία τουλάχιστον του ενός δεύτερου των οικονομικά τακτοποιημένων μελών της συνδικαλιστικής οργάνωσης». Το συγκεκριμένο άρθρο εξυπηρετεί το ΣΕΒ και διευκολύνει το καθεστώς γενικευμένου αυταρχισμού που επικρατεί στους χώρους εργασίας. Κυρίως έρχεται να ακυρώσει εν τη γενέσει του ένα διεκδικητικό κίνημα που θα επιχειρήσει να ανακτήσει τις απώλειες της μνημονιακής περιόδου.
  3. Ένταξη 14 ΔΕΚΟ στο υπερ-ταμείο των ιδιωτικοποιήσεων. Με το άρθρο 380 περνούν απ’ ευθείας στο υπερ-ταμείο ιδιωτικοποιήσεων (Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας) 14 ΔΕΚΟ που θα εντάσσονταν στην υπό σύσταση Εταιρεία Δημόσιων Συμμετοχών και απασχολούν γύρω στους 40.000 εργαζόμενους: το 34% της ΔΕΗ (με το 17% να παραμένει στο ΤΑΙΠΕΔ και να οδεύει προς πώληση), 50,3% της ΕΥΔΑΠ, 51% της ΕΥΑΘ, ΕΛΤΑ, αστικές συγκοινωνίες ΟΑΣΑ, ΣΤΑΣΥ και ΟΣΥ, 25% του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, Οργανισμός Κεντρικών Αγορών και Αλιείας, Κεντρική Αγορά Θεσσαλονίκης, ΔΕΘ-HELEXPO, Καταστήματα Αφορολογήτων Ειδών, Ελληνικές Αλυκές, ΕΤΒΑ-ΒΙΠΕ, Διώρυγα Κορίνθου και ΟΑΚΑ. Η αλλαγή αυτή επιταχύνει και διευκολύνει την ιδιωτικοποίησή τους.
  4. Περικοπή επιδομάτων. Από την αναθεώρηση των κριτηρίων χορήγησης επιδομάτων περίπου 15.000 οικογένειες, κυρίως τρίτεκνες, με εισόδημα άνω των 33.000 ευρώ θα στερηθούν το επίδομα. Χαμένες επίσης θα βγουν 54.550 οικογένειες με εισόδημα άνω των 13.500 ευρώ, κι οι οποίες έχουν τρία ή περισσότερα παιδιά, που θα υποστούν μειώσεις από 1,66% μέχρι και 32,12%. Η αναθεώρηση της επιδοματικής πολιτικής, που μπορεί άμεσα να σημαίνει την αύξηση του συνολικού ποσού του προϋπολογισμού για τα επιδόματα, υπακούει σε μια αντίληψη νεοφιλελεύθερης κοπής που επιδοτεί μόνο τους εξαθλιωμένους, χαρακτηρίζοντας όσους έχουν δουλειά ακόμη κι ως μεσαία στρώματα, όπως πρόσφατα δήλωσε από το βήμα της Βουλής ο αρμόδιος υπουργός Ευκλ. Τσακαλώτος.
  5. Χρηματιστήριο ενέργειας. Στην αιτιολογική έκθεση του πολυνομοσχεδίου αναφέρεται ρητά ότι σκοπός της δημιουργίας του χρηματιστηρίου ενέργειας είναι η «πλήρης εναρμόνιση με τους ενωσιακούς κανόνες για την ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας». Η ΕΕ επομένως είναι ο υπαίτιος της χρηματιστικοποίησης ενός κοινωνικού αγαθού όπως η ενέργεια, που θα σημάνει την περαιτέρω ιδιωτικοποίησή του, κι ότι θα γίνει ακόμη πιο απρόσιτο για τους πολίτες απ’ όσο είναι σήμερα. Συνέπεια της μέχρι σήμερα ιδιωτικοποίησης, που έχει οδηγήσει σε αύξηση της τιμής του, είναι η έκρηξη του φαινομένου των ρευματοκλοπών, όπως επίσημα χαρακτηρίζονται. Με βάση στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ από 3.226 κρούσματα που είχαν εντοπιστεί το 2011, το 2016 έφτασαν τα 11.528, αυξήθηκαν δηλαδή κατά 400%!
  6. Νέες άδειες σε καζίνο. Οι αλλαγές που προβλέπονται για τα καζίνο αφορούν την έκδοση 4 νέων αδειών (Μύκονο, Κρήτη, Σαντορίνη, Φλώρινα), την κατάργηση του εισιτηρίου, την μείωση του φόρου στο 20% και την παροχή κινήτρων για κατασκευή νέων. Η αλλαγή αυτή όσο κι αν δικαιολογείται στο όνομα της αύξησης των εσόδων φέρνει πιο κοντά τον τζόγο στον πολίτη και τον τουρίστα. Προκειμένου να αυξηθούν τα δημόσια έσοδα εγκαταλείπεται σιωπηρά μια άρρητη δέσμευση να μην είναι και τόσο εύκολη η πρόσβαση στα καζίνο κι έτσι οι πολίτες ωθούνται στο τζόγο, προς όφελος όχι μόνο των δημοσίων εσόδων, ούτε καν κυρίως αυτών. Άμεσα κερδισμένοι είναι ένα εξαιρετικά κλειστό κύκλωμα «επενδυτών» που ελέγχουν το μαύρο χρήμα γύρω από τις ρουλέτες και τους κουλοχέρηδες.
  7. Απορρύθμιση σε φαρμακεία – αρτοποιεία. Από το 2011 ζητούσαν οι φαρμακοβιομήχανοι κι οι μεγάλες εμπορικές αλυσίδες μέσω των πιστωτών την απελευθέρωση του ωραρίου των φαρμακείων. Και βρέθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ να το επιβάλλει, παρότι μάλιστα ήδη έχουν φανεί τα αρνητικά αποτελέσματα στην αγορά από την μερική φιλελευθεροποίηση του ωραρίου που έχει δημιουργήσει φαρμακεία δύο ταχυτήτων κι ένα άναρχο τοπίο με μια μερίδα φαρμακείων να ακολουθεί το διευρυμένο ωράριο (8 το πρωί – 11 το βράδυ) και μια άλλη το παλιό. Το πολυνομοσχέδιο μη έχοντας ανώτατο αριθμό ωρών λειτουργίας θα οδηγήσεις το κλείσιμο των μικρών και την κυριαρχία των μεγάλων. Ώθηση στις αλυσίδες και σε βάρος της ποιότητας της διατροφής θα αποβεί η μείωση των απαιτούμενων τετραγωνικών μέτρων για τα αρτοποιεία.
  8. Νέο κύμα συγχωνεύσεων σε σχολεία. Πέρα από την αύξηση των ωρών που είναι υποχρεωμένοι οι εκπαιδευτικοί να παραβρίσκονται στα σχολεία (άρθρο 245) όπως αναφέρει η εισηγητική έκθεση «τίθενται συγκεκριμένα κριτήρια, διαδικασία και χρονοδιαγράμματα για τις συγχωνεύσεις των σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με στόχο την ορθολογικότερη οργάνωση των σχολικών μονάδων». Ο ΣΥΡΙΖΑ εδώ, στο άρθρο 246 του πολυνομοσχεδίου ακολουθεί το δρόμο που χάραξε ως υπουργός Παιδείας η Άννα Διαμαντοπούλου όταν για λόγους εξοικονόμησης κόστους προέβη στη συγχώνευση σχολικών μονάδων, εφαρμόζοντας στην πράξη ένα σχολικό Καλλικράτη.
  9. Επανυπολογισμός των βαρέων και ανθυγιεινών. Στο τέλος του πολυνομοσχεδίου, στο άρθρο 396 συστήνεται «επιτροπή αρμόδια για την επεξεργασία και υποβολή πρότασης μεταρρύθμισης του καθεστώτος χορήγησης επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας». Στις συνοδευτικές εκθέσεις των συνεπειών του νομοσχεδίου δίνονται περισσότερες πληροφορίες καθώς διευκρινίζεται ότι «με την προωθούμενη διάταξη επιδιώκεται ο επανασχεδιασμός από μηδενική βάση των κριτηρίων χορήγησης του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας… Η προτεινόμενη διάταξη θα προσδιορίσει εξ υπαρχής τις κατηγορίες των δικαιούχων επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας στον δημόσιο τομέα». Προφανώς, με κριτήριο την μείωση της μισθολογικής δαπάνης (δια της συρρίκνωσης των δικαιούχων) και την εξοικονόμηση επιπλέον πόρων.
  10. Τέλος, ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί για χρέη προς το δημόσιο. Με ειδική τροπολογία που κατατέθηκε εκ των υστέρων προβλέπονται από την 1η Μαΐου 2018 ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί για χρέη προς το δημόσιο που ξεκινούν ακόμη κι από 500 ευρώ! Με τη συγκεκριμένη τροπολογία (που ναι μεν προβλεπόταν από τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων αλλά πλέον προσαρμόζεται στα όσα ισχύουν για τις τράπεζες) θα έχει δύο εβδομάδες το πολύ για να ρυθμίσει τα χρέη του προς το Δημόσιο. Διαφορετικά το ακίνητό του θα βγαίνει σε πλειστηριασμό. Την κατάσταση  κάνει πιο δραματική το γεγονός ότι με βάση το άρθρο 78 του ν. 4472/2017 οι πλειστηριασμοί ακινήτων για οφειλές προς τις ΔΟΥ θα διενεργούνται με τιμές εκκίνησης τις εμπορικές κι όχι τις αντικειμενικές αξίες της αγοράς.

Μαζί με τα προηγούμενα οι βουλευτές ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ πολύ πιθανά θα ψηφίσουν κι άλλα άρθρα που θα προστεθούν μέχρι τη Δευτέρα είτε από την Τρόικα, είτε από τον ΣΕΒ θα το ψηφίσουν γρήγορα – γρήγορα και χωρίς αντιδράσεις γιατί έρχεται κι  η επόμενη τέταρτη και τελευταία αξιολόγηση. Βουλευτές έτοιμοι για όλα, στην υπηρεσία της ολιγαρχίας…

Πηγή: Kommon

ΚΟΚΚΙΝΟ ΠΑΝΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥΣ Ο NORD STREAM 2

Πολλές και καθόλου αμελητέες είναι οι επιπτώσεις από τη στροφή 180 μοιρών των Γερμανών Σοσιαλδημοκρατών σε ό,τι αφορά τη στάση τους απέναντι σε μια κυβέρνηση συνεργασίας με τους Χριστιανοδημοκράτες.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Η σχεδόν βέβαιη επανάληψη του μεγάλου συνασπισμού, μετά το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων της Δεξιάς με τους Φιλελεύθερους και τους Πράσινους, αφήνει για το απώτερο μέλλον τις σαρωτικές αλλαγές που απαιτούσαν οι επίδοξοι σύμμαχοι της Μέρκελ στο ζήτημα της οικονομικής πολιτικής, των σχέσεων με τις Βρυξέλλες και μεταξύ πολλών άλλων στο ζήτημα του αγωγού μεταφοράς από τη Ρωσία φυσικού αερίου, ονόματι Nord Stream (Βόρειο Ρεύμα) 2. Ένα θέμα που είχε διχάσει όσο ελάχιστα άλλα την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τις ΗΠΑ να αναμιγνύονται σε προκλητικό βαθμό, αφήνοντας κατά μέρους τα προσχήματα.

Η Γερμανία επενδύοντας στη μακροπρόθεσμη ενεργειακή ασφάλεια όχι μόνο της ίδιας, αλλά και άλλων ακόμη χωρών της κεντρικής Ευρώπης συμφώνησε με τη Ρωσία στην κατασκευή ενός αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου αξίας 9,5 δισ. ευρώ, μέσω της Βαλτικής θάλασσας. Το στρατηγικής σημασίας αυτό έργο (που θα λειτουργήσει συμπληρωματικά με τον αγωγό Nord Stream 1 μήκους 1.200 χιλιομέτρων που ξεκινάει από το Βάιμποργκ της Ρωσίας και καταλήγει στο Λούμπμιν της Γερμανίας, επίσης μέσω της Βαλτικής) συνάντησε πολύ γρήγορα τα διασταυρωμένα βέλη των πιο διαφορετικών πλευρών, κυρίως από τρεις κατευθύνσεις.

Αρχικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που επικαλέστηκε τις αρχές της Ενεργειακής Ένωσης, η οποία τείνει να εξελιχθεί σε δούρειο ίππο των αμερικανικών συμφερόντων. Τυπικά, η Ενεργειακή Ένωση στοχεύει σε πέντε αλληλοτροφοδοτούμενους στόχους: Πρώτο, στην ενεργειακή ασφάλεια, αλληλεγγύη και εμπιστοσύνη, δεύτερο, στην εσωτερική ενεργειακή αγορά, τρίτο, στην ενεργειακή αποδοτικότητα ως συμβολή στη συγκράτηση της ενεργειακής ζήτησης, τέταρτο, στην απεξάρτηση από τον άνθρακα και, πέμπτο, στην έρευνα, καινοτομία και ανταγωνιστικότητα[1]. Η αρχή ωστόσο που όχι και τόσο άρρητα διαπερνάει την Ενεργειακή Ένωση είναι η δημιουργία ενός αδιαπέραστου ενεργειακού τείχους μεταξύ της Ρωσίας και της ΕΕ. Επικαλούμενες οι Βρυξέλλες την προ δεκαετίας σχεδόν αντιπαράθεση της Ρωσίας με την Ουκρανία που ως μήλο της έριδας είχε τους διερχόμενους από τα ουκρανικά εδάφη ρωσικούς αγωγούς μεταφοράς αερίου οι οποίοι καταλήγουν στη Κεντρική και Δυτική Ευρώπη, κηρύσσουν την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ, κάνοντας ό,τι μα ό,τι είναι δυνατό για να διακοπούν οι ροές ενεργειακών προϊόντων από τη Ρωσία στη Δύση. Κι όταν λέμε ό,τι είναι δυνατόν εννοούμε κατ’ αρχήν την εξάρτηση της ΕΕ από τη δικτατορία του Αζερμπαϊτζάν απ’ όπου θα προέρχεται το φυσικό αέριο που θα τροφοδοτεί τον ΤΑΠ ( που είναι αμερικανικό προτεκτοράτο) και τις ίδιες τις ΗΠΑ!

Το ενδιαφέρον των ΗΠΑ, που είναι η δεύτερη εστία πολέμου ενάντια στον Nord Stream 2, όσο κι αν κρύβεται πίσω από αιτιολογίες για την υποτιθέμενη απειλούμενη ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ, υποκινείται από δύο πολύ πιο σοβαρές αιτίες. Αρχικά από το δικό τους οικονομικό συμφέρον καθώς οι ΗΠΑ είναι άμεσος ανταγωνιστής των Ρώσων κι αυτό ελάχιστα λέγεται δημόσια. Το όχημα τους είναι το υγροποιημένο αέριο (LNG) που ψύχεται στους -160 βαθμούς Κελσίου και συμπιέζεται ώστε να μπορεί να μεταφερθεί με σχετικά αποδοτικούς όρους. Έγραφαν χαρακτηριστικά οι Financial Times στις 5 Οκτωβρίου με αφορμή τον πυρετό των επενδύσεων μεγάλων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών σε εργοστάσιο υγροποίησης φυσικού αερίου: «Έχουν την υποστήριξη της αμερικανικής κυβέρνησης που προσπαθεί να δώσει ώθηση στις εξαγωγές αερίου για να συμβάλει στο στόχο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για μείωση του εμπορικού ελλείμματος. Αυτά όμως τα σχέδια πρέπει πρώτα να βρουν αγοραστές για το αέριο τους». Οι διαφωνίες των Αμερικάνων επομένως στον αγωγό Nord Stream 2 στοχεύουν στην εξάλειψη του ανταγωνισμού έτσι ώστε να φύγουν οι Ρώσοι από την αγορά και να μείνουν μοναδικοί προμηθευτές. Επίσης στην αποτροπή της συγκρότησης μιας σταθερής ευρασιατικής συμμαχίας, καθώς έτσι θα αδυνάτιζαν οι δικές τους προσβάσεις στην από δω μεριά του Ατλαντικού.

Παρότι όμως, οι μέθοδοι των Αμερικανών δεν συνάδουν και πολύ με τις αρχές της ελεύθερης αγοράς τις οποίες επικαλούνται, θα μπορούσε κάποιος να αντιτείνει ότι αν πρόκειται να προμηθευτούμε έτσι φθηνό αέριο …κομμάτια να γίνει κι ο Nord Stream 2. Μα, το σκάνδαλο είναι πώς ο πυρετός των πολυδάπανων εγκαταστάσεων που χτίζονται από την μια άκρη της Ευρώπης ως την άλλη με σκοπό να υποδεχθούν το LNG, να το επαν-αεριοποιήσουν και να το διοχετεύσουν στην αγορά κάνει το αμερικανικό φυσικό αέριο να έρχεται στην ευρωπαϊκή αγορά σε υψηλότερη τιμή από το ρωσικό! Έγραφε πάλι η βρετανική εφημερίδα στις 3 Αυγούστου: «Η τιμή του αμερικανικού αερίου είναι περίπου 2,85 δολ. ανά ΜΜΒΤU, αλλά αυξάνει σε πάνω από 6 δολ. συνυπολογίζοντας όλα τα συναφή κόστη μεταφοράς, υγροποίησης και αεριοποίησης, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Gazprom. Αυτή η τιμή συγκρίνεται με περίπου 5 δολ. ανά ΜΜΒΤU στο μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς, όπου η Gazprom ελέγχει περίπου το ένα τρίτο της προσφοράς»!

Για να εξασφαλίσει ο Λευκός Οίκος τις πωλήσεις του δικού του αερίου στη γηραιά ήπειρο δε δίστασε στο τελευταίο κύμα οικονομικών κυρώσεων προς τη Ρωσία, που ψηφίσθηκε (με μια πολύ ισχυρή πλειοψηφία 97 ψήφων έναντι 2)  με πρόσχημα την υποτιθέμενη ανάμιξη της Μόσχας στις προεδρικές εκλογές του 2016 και υπογράφτηκε στις 2 Αυγούστου, να συμπεριλάβει κι όσες εταιρείες είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον να εμπλακούν στην κατασκευή και τη χρηματοδότηση του Nord Stream 2. Έτσι αποσύρθηκαν κολοσσοί όπως οι γερμανικές EON και Wintershall, η γαλλική Engie, η αυστριακή OMV, η βρετανική Shell και άλλες που με βάση το αρχικό σχέδιο θα χρηματοδοτούσαν το μισό κόστος του αγωγού. Εύκολα καταλαβαίνει ο καθένας ότι η υποτιθέμενη βοήθεια της Μόσχας στην εκλογική νίκη του ρεπουμπλικανού υποψηφίου ακόμη κι αν δεν υπήρχε έπρεπε να εφευρεθεί… Και πιο εύκολα αντιλαμβάνονται όλοι τα νέα ύψη στα οποία οδηγούνται οι αμερικανοευρωπαϊκές αντιπαραθέσεις όσο οι ΗΠΑ μετέρχονται και των πιο απαράδεκτων μέσων για να εξυπηρετήσουν τις ενεργειακές τους βιομηχανίες. Ενδεικτικό στοιχείο για την όξυνση των αντιθέσεων είναι η κοινή ανακοίνωση που εκδόθηκε από το Βερολίνο και τη Βιέννη, μετά την απόφαση της αμερικανικής γερουσίας, όπου προειδοποιούσε «για μια νέα και πολύ αρνητική ποιότητα στις ευρω-αμερικανικές σχέσεις».

Εναντίον του Nord Stream 2 (που ως πρόεδρο έχει τον πρώην καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ, για να μη μείνει καμιά αμφιβολία για τη σημασία που αποδίδει στην κατασκευή και ολοκλήρωσή του το βαθύ γερμανικό κράτος) τάχθηκαν με σφοδρότητα και οι ανατολικοευρωπαϊκές χώρες, με προεξάρχουσα την Πολωνία. Η αντίθεσή τους δεν εξηγείται αποκλειστικά και μόνο χάρη στην παραδοσιακό φιλοαμερικανισμό και τον αχαλίνωτο αντιρωσισμό τους. Εξηγείται επίσης και λόγω των οικονομικών ζημιών που επισείει η απόφαση της Μόσχας να προσπεράσει τα εδάφη τους για να απαλλαγεί από ένα συνεχή εκβιασμό τον οποίο ασκούσαν στη Ρωσία.

Στο πλευρό όσων αντιτίθενται προστέθηκαν και οι Γερμανοί Πράσινοι που μπορεί να μην είχαν κανένα πρόβλημα με την αποστολή γερμανικού στρατού εκτός συνόρων, ούτε με τον βομβαρδισμό των Βαλκανίων στις αρχές του ’90 αλλά ο Nord Stream 2 γρήγορα έγινε γι’ αυτούς …κόκκινο πανί. «Η θέση μας είναι πολύ καθαρή: απορρίπτουμε τον αγωγό για πολλούς λόγους – οικολογικούς, λόγους αλληλεγγύης με τους άλλους ευρωπαίους γείτονες, οικονομικούς και λόγους ασφάλειας», δήλωνε στις 9 Νοεμβρίου στους Financial Times η ευρωβουλευτής Ράινχαρντ Μπούτικοφερ και μέλος της αντιπροσωπείας των Πρασίνων στις διαπραγματεύσεις για το σχηματισμό κυβέρνησης, χωρίς όμως να απορρίπτει εξ ίσου κατηγορηματικά το σχιστολιθικό φυσικό αέριο των ΗΠΑ…

[1] European Commission (2015), Energy Union Package – A framework strategy for a resilient Energy Union with a Forward Looking Climate Change Policy: COM(2015) 80 Final. Brussels, 25.5.2015

Πηγή: Περιοδικό Επίκαιρα