Και εγένετο Ανεξέλεγκτη Αρχή Δημοσίων Εσόδων

dimosiaΤις χειρότερες μέρες υποτέλειας και διεθνούς κηδεμονίας που έχει ζήσει η Ελλάδα, όταν συγκεκριμένα με τον περίφημο νόμο ΒΦΙΘ’ της 26ης Φεβρουαρίου 1898 επιβλήθηκε ο διεθνής οικονομικός έλεγχος «επί πασών των προσόδων του κράτους», θυμίζει ο νόμος για τη σύσταση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, που θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται την 1η Ιανουαρίου 2017. Ο νόμος ψηφίστηκε την Κυριακή 22 Μαΐου 2016 κι ήταν από τα προαπαιτούμενα για να εγκριθεί την Άνοιξη η υποδόση των 7,5 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση επέλεξε η ενεργοποίηση αυτού του μέτρου όπως και πολλών άλλων που ψηφίστηκαν τότε, κυρίως φορολογικών, να συμπέσει με τον ερχομό του νέου έτους…

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων αντικαθιστά και αποτελεί μετεξέλιξη της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων, η οποία θα καταργηθεί. Αντικείμενό της θα είναι «ο προσδιορισμός, η βεβαίωση και η είσπραξη των φορολογικών, τελωνειακών και λοιπών δημοσίων εσόδων» (άρθρο 1.1). Στην πράξη μετατρέπει τα δημόσια έσοδα σε «μαύρο κουτί» για την εκλεγμένη κυβέρνηση και τη νομοθετική εξουσία, την ίδια ώρα που παραδίνονται αυτούσια στους πιστωτές, καθώς ΕΕ και ΔΝΤ με θεσμικό-επίσημο τρόπο θα γνωρίζουν καλύτερα από κάθε έλληνα πολίτη και φορολογούμενο οποιαδήποτε σχετική λεπτομέρεια! Δεν πρόκειται για υπερβολή…

Η διοίκηση της νέας Ανεξάρτητης Αρχής θα ασκείται από το συμβούλιο Διοίκησης που θα είναι πενταμελές, αποτελούμενο από τον πρόεδρο και τέσσερα ακόμη τακτικά μέλη και τον διοικητή. Πλάι τους προστίθεται ένας ακόμη μανδαρίνος ο «Εμπειρογνώμονας». Αναφέρεται συγκεκριμένα: «Κατά τα πρώτα 5 έτη λειτουργίας της Αρχής, στο Συμβούλιο Διοίκησης θα παρέχει εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες, σε ζητήματα βέλτιστων διεθνών πρακτικών, Εμπειρογνώμονας, με εμπειρία σε ζητήματα φορολογικής διοίκησης που έχει αποκτηθεί στο εξωτερικό. Ο Εμπειρογνώμονας, ο οποίος δύναται να συμμετέχει στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου Διοίκησης χωρίς δικαίωμα ψήφου, έχει τα ίδια δικαιώματα πρόσβασης στα έγγραφα και στοιχεία της αρχής με τα μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης, καθώς και τις ίδιες υποχρεώσεις» (άρθρο 8.3).

Πριν δούμε καλύτερα την (προνομιακή) πρόσβαση του Εμπειρογνώμονα «στα έγγραφα και στοιχεία της αρχής» αξίζει να σταθούμε στην προέλευσή του, καθώς «ο Εμπειρογνώμονας ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, βάσει καταλόγου τριών υποψηφίων, τον οποίο καταρτίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή» (άρθρο 10.5). Επί της ουσίας δηλαδή θα αποφασίζουν οι Βρυξέλλες ποιος θα είναι ο Εμπειρογνώμονας της Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Και δε θα είναι ο μόνος για τον οποίο θα αποφασίζουν. «Αποκλειστικά για τα πρώτα επτά έτη λειτουργίας» αναφέρει ο νόμος, στην Επιτροπή Επιλογής που θα επιλέγει τα μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης θα συμμετέχουν και «δύο εκπρόσωποι που θα υποδεικνύονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή». Ομολογουμένως ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ απέφυγαν να αποτελείται η Επιτροπή «εξ ενός μέλους δι’ εκάστην των μεσολαβουσών Δυνάμεων» όπως προέβλεπε από το πρώτο του άρθρο ο νόμος για τη σύσταση του Διεθνούς Ελέγχου. Κι αυτό όμως που κατάφεραν δεν είναι λιγότερο απαξιωτικό για το κύρος μιας κυρίαρχης χώρας, όπως υποτίθεται είναι η Ελλάδα. Στην πράξη η Ελλάδα μετατρέπεται σε κράτος περιορισμένης κυριαρχίας, στο πλαίσιο ενός ιδιότυπου νεοαποικιακού υπερνεοφιλελεύθερου καθεστώτος.

Προς επίρρωση, οι ακρογωνιαίοι λίθοι αυτού του καθεστώτος που σε ό,τι αφορά την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων είναι η ασυδοσία κι ένας βαθύς αυταρχισμός που καταστρατηγεί βασικές δημοκρατικές ελευθερίες, οι οποίες διέπουν τη λειτουργία κάθε άλλης δημόσιας υπηερσίας. Ενδεικτικά: Ενώ «δύνανται να μεταβιβάζονται και να περιέρχονται στην Αρχή περαιτέρω αρμοδιότητες που κατά την κείμενη νομοθεσία ασκούνται από τον Υπουργό Οικονομικών ή τον αρμόδιο Αναπληρωτή Υπουργό ή Υφυπουργό Οικονομικών ή τους Προϊσταμένους των οργανικών μονάδων του Υπουργείου Οικονομικών», ταυτόχρονα όπως προβλέπεται σε άλλο άρθρο «οι αρμοδιότητες που περιέρχονται στην Αρχή ή στα όργανα αυτής καθώς και αυτές που έχουν ήδη μεταβιβασθεί δεν μπορούν να αναμεταβιβασθούν στον υπουργό Οικονομικών ή στον Αναπληρωτή Υπουργό ή στον Υφυπουργό Οικονομικών ή σε άλλα κυβερνητικά όργανα». Δημοσιονομικό Χότελ Καλιφόρνια η Αρχή Δημοσίων Εσόδων μπορεί μόνο να μεγεθύνεται, με βάση το νόμο που περισσότερο από το λιγότερο κράτος λατρεύει την Μεγάλη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Με αυτή την πρόβλεψη εξασφαλίζεται ο μη αντιστρεπτός χαρακτήρας του γιγαντισμού της. Έτσι, μια πιθανή αριστερή μελλοντική αντιμνημονιακή κυβέρνηση που θα θελήσει να ξηλώσει το μνημονιακό παρακράτος, κατά την προσφιλή έκφραση σημερινού υπουργού, θα αδυνατεί να αποδυναμώσει την Αρχή Δημοσίων Εσόδων και να επαναφέρει σε ένα καθεστώς δημόσιας λογοδοσίας τα φορολογικά έσοδα.

Πλέον, η μεταφορά των εσόδων που θα μαζεύουν οι εφορίες και τα τελωνεία στην Ασύδοτη Αρχή Δημοσίων Εσόδων συμπίπτει με το χτίσιμο ενός αδιαφανούς τείχους που απαγορεύει οποιοδήποτε έλεγχο. «Ο πρόεδρος, τα μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης, ο Εμπειρογνώμονας και ο Διοικητής κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους…  δεν υπόκεινται σε ιεραρχικό έλεγχο ούτε σε διοικητική εποπτεία από κυβερνητικά όργανα ή άλλες διοικητικές αρχές ή άλλον δημόσιο ή ιδιωτικό οργανισμό» (άρθρο 3). Στο εξής ο υπουργός θα είναι σε τόσο δυσχερή θέση έναντι της Αρχής ώστε δεν θα έχει καν πρόσβαση στο υλικό της, στο οποίο όμως θα έχουν απεριόριστη πρόσβαση τα στελέχη της. Αναφέρει ο νόμος: «Ο Υπουργός δεν δύναται, για συγκεκριμένες υποθέσεις ή περιπτώσεις, να υποβάλει προς την αρχή αίτημα παροχής πληροφοριών ή να παρέχει δεσμευτικές οδηγίες, του παρέχονται όμως υποχρεωτικά από αυτήν συγκεντρωτικά στοιχεία που απαιτούνται για την άσκηση των αρμοδιοτήτων του» (άρθρο 5.3). Με βάση τούτο το άρθρο ο υπουργός υποβαθμίζεται καθώς οι μοναδικές πληροφορίες που θα λαμβάνει θα είναι όσες φτάνουν σήμερα στα μέιλ των δημοσιογράφων με στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων από την επεξεργασία των ετήσιων φορολογικών δηλώσεων οι οποίες αφορούν στατιστικά με ποσοστά δηλωθέντος εισοδήματος κατά εισοδηματική ομάδα, φόρο ανά επαγγελματική κατηγορία, κ.α. Η ανυποληψία στην οποία περιέρχεται η κυβέρνηση είναι τέτοια ώστε σε περίπτωση διχογνωμίας μεταξύ του υπουργού και του επικεφαλής της Αρχής, νικάει πάντα η Αρχή. Αναφέρεται συγκεκριμένα: «Σε περίπτωση διαφωνίας του Υπουργού Οικονομικών με τον Διοικητή της Αρχής, σχετικά με την εφαρμογή της φορολογικής πολιτικής, το ζήτημα παραπέμπεται από τον Υπουργό Οικονομικών στο Συμβούλιο Διοίκησης της Αρχής» (άρθρο 5.4). Έτσι, ο υπουργός πάντα χάνει.

Ο αυταρχισμός που εισάγεται είναι πρωτοφανής, ακυρώνοντας θεσμοθετημένες διαδικασίες της δημόσιας διοίκησης που αν δεν εγγυώνται την αξιοκρατία, μετά βεβαιότητας περιορίζουν την ευνοιοκρατία. Προβλέπει για παράδειγμα ο νόμος ότι ο διοικητής (που μετατρέπεται σε μεσαιωνικό ηγεμόνα) «επιλέγει και τοποθετεί τους προϊσταμένους των οργανικών μονάδων κάθε επιπέδου της Αρχής και αποφασίζει την πρόωρη λήξη της θητείας τους και την απαλλαγή ή μετακίνησή τους» (14.3α). Επιπλέον «καθορίζει ή ανακαθορίζει τις ημέρες και ώρες εισόδου του κοινού στις υπηρεσίες της Αρχής, χωρίς να απαιτείται η προβλεπόμενη από τις κείμενες διατάξεις εξουσιοδότηση του Υπουργού Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, και κατά παρέκκλιση νομοθετικών διατάξεων που ορίζουν την χωρίς κανένα χρονικό ή άλλο περιορισμό είσοδο μελών συγκεκριμένων επαγγελματικών ομάδων στα δημόσια καταστήματα, κάθε εργάσιμη ημέρα και ώρα» (άρθρο 14.4δδ). Μεθερμηνευόμενο το τελευταίο σημαίνει πως η αλλαγή του συνδικαλιστικού νόμου ξεκίνησε με την δημιουργία ενός συνδικαλιστικού άβατου, δηλαδή την απαγόρευση εισόδου της ΑΔΕΔΥ ή άλλων συνδικαλιστών στην Αυθαίρετη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, όπου δεν θα ισχύει ό,τι ισχύει στο δημόσιο ενώ την ίδια ώρα τα ιδιωτικά συμφέροντα θα κάνουν πάρτι. Γιατί, ενώ για λόγους σύγκρουσης συμφέροντος απαγορεύεται να αναλάβει τη θέση του Διοικητή πολιτικός δεν απαγορεύεται ο Διοικητής να έχει περάσει από ιδιωτική εταιρεία που παρείχε λογιστικοελεγκτικές υπηρεσίες. Αναφέρει συγκεκριμένα ο νόμος ότι «δεν μπορεί να διοριστεί Διοικητής πρόσωπο, το οποίο είναι ή έχει διατελέσει μέλος του Ελληνικού ή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της κυβέρνησης ή των εκτελεστικών οργάνων πολιτικού κόμματος, κατά την τρέχουσα ή την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο ή έχει ανακηρυχθεί υποψήφιος βουλευτής» (13.5), αποτρέποντας κατ’ αυτόν τον τρόπο επιστήμονες με υψηλό επίπεδο γνώσεων από την πολιτική δραστηριοποίηση που αυτομάτως θέτει εμπόδια στην καριέρα ενός επαγγελματία!

Την ίδια ώρα ο νόμος αφήνει ορθάνοιχτες τις πύλες στην άσκηση επιρροής καθώς «ο Διοικητής οφείλει, πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του να παύσει οποιαδήποτε έννομη σχέση με επιχείρηση/εταιρεία/νομική οντότητα, από την οποία μπορεί να προκληθεί σύγκρουση συμφέροντος» (13.6α). Τίποτε παραπάνω! Ωστόσο, αν ο νομοθέτης ήθελε να αποκλείσει το ενδεχόμενο ο Διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής να γίνει βαποράκι ιδιωτικών συμφερόντων, παραπέμποντας στις ελληνικές καλένδες αιτήματα ελέγχου μεγάλων εταιρειών για παράδειγμα, όφειλε να εξαιρέσει κάθε βιογραφικό με προϋπηρεσία σε παρεμφερή εταιρεία.

Συνολικά, η δημιουργία της Ασύδοτης Αρχής Δημοσίων Εσόδων προσθέτει ένα ακόμη λιθαράκι στο τείχος του αίσχους που ορθώνουν οι περίφημες ανεξάρτητες αρχές απέναντι στο δημόσιο έλεγχο, μετατρέποντας το κράτος σε πεδίο δόξης λαμπρό για τα ιδιωτικά συμφέροντα, τους δανειστές και τους διεθνείς οργανισμούς (ΕΕ, ΔΝΤ) και ταυτόχρονα σε απαγορευμένη ζώνη για το συνδικαλισμό ή τη διαφάνεια.

Η Ανεξέλεγκτη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προστίθεται στις τουλάχιστον 7 μη συνταγματικά κατοχυρωμένες και τις άλλες 5 συνταγματικά κατοχυρωμένες ανεξάρτητες αρχές που συστηματικά αποσπούν από τον έλεγχο των πολιτών κρίσιμα πεδία της Πολιτικής, κατ’ εφαρμογήν μιας σκληρής νεοφιλελεύθερης αντίληψης που θεωρεί πως οι πολιτικοί πρέπει να μένουν μακριά από τις πιο νευραλγικές υποθέσεις του κράτους, οι οποίες πρέπει να ασκούνται από τεχνοκράτες, εν κρυπτώ! Ένα ακόμη κατόρθωμα του Τσίπρα που θα ζήλευε κι ο Παπαδήμος…

23 Νοεμβρίου 2016

Προϋπολογισμός υπερφορολόγησης και ξεπουλήματος

em_am
Πηγή: Εισηγητική έκθεση κρατικού προϋπολογισμού 2017

Προϋπολογισμός ντροπής είναι αυτός που κατέθεσε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ και πρόκειται να ψηφιστεί στις 10 Δεκεμβρίου στη Βουλή. (Εδώ μπορείτε να διαβάσετε την εισηγητική έκθεση) Είναι ένας προϋπολογισμός αυξημένων φόρων (και ξέρουμε μάλιστα ότι θα αυξηθούν κι άλλο), μειωμένων δαπανών (και ξέρουμε επίσης ότι θα μειωθούν κι άλλο) και αλλεπάλληλων ιδιωτικοποιήσεων. Τέτοιο πάρτι επί της δημόσιας περιουσίας θα το ζήλευαν κι οι νεοφιλελεύθεροι! Θα υλοποιηθεί όμως  με ευθύνη του ΣΥΡΙΖΑ, που στην προμετωπίδα του είχε το αίτημα ακύρωσης όλων των ιδιωτικοποιήσεων.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Στον κρατικό προϋπολογισμό του 2017 έχουν ενσωματωθεί όλα τα αντιλαϊκά μέτρα που ψήφισε η κυβέρνηση τον Μάιο του 2016 προκειμένου να κλείσει η πρώτη αξιολόγηση του τρίτου προγράμματος. Πρόκειται για έναν καταιγισμό νέων φόρων που θα πλήξουν κάθε οικογένεια, ακόμη και τις ποιο φτωχές. Τσιγάρα, πετρέλαιο και αέριο κίνησης, κινητή τηλεφωνία, ηλεκτρονικά τσιγάρα και καλωδιακή τηλεόραση θα αυξηθούν μόνο και μόνο για να εμφανιστεί το πλεόνασμα και να μπορούν οι δανειστές να κοιμούνται ήσυχοι ξέροντας ότι το χρέος θα αποπληρωθεί ακέραιο και στην ώρα του.

Το σύνολο των φορολογικών εσόδων θα ανέλθει στα 46,86 δισ. ευρώ, θα αυξηθεί δηλαδή κατά 2,1 δισ. σε σχέση με όσα προέβλεπε ο κρατικός προϋπολογισμός του 2016 (44,77 δισ. ευρώ). Η μεγαλύτερη αύξηση θα προέλθει από τους έμμεσους φόρους που πλέον θα αποτελούν το 56,4% των συνολικών φορολογικών εσόδων. Ποτέ άλλοτε από το 2012 οι έμμεσοι φόροι που επιβαρύνουν δυσανάλογα τα λαϊκά στρώματα (και θα έπρεπε να καταργηθούν ώστε η φορολογία να είναι συνάρτηση του εισοδήματος και μόνον) δεν αποτελούσαν ένα τόσο μεγάλο κομμάτι της φορολογίας, όπως φαίνεται και στον πίνακα που παραθέτουμε!

Σημαντικά μειωμένες είναι και οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού, προς διάψευση των κατηγοριών της ΝΔ ότι δεν περιορίζονται τα έξοδα του κράτους. Στα 49,54 δισ. θα φτάσουν οι δαπάνες όταν στον προϋπολογισμό του 2016 έφταναν τα 50,43 δισ. Σχεδόν 2% δηλαδή θα μειωθούν μέσα σε ένα έτος, συμβάλλοντας τα μέγιστα στην επίτευξη του δημοσιονομικού πλεονάσματος, που αναμένεται ότι θα διαμορφωθεί στα 1,907 δισ. ευρώ ή 1,09% του ΑΕΠ, αυξημένο έναντι του στόχου κατά 1,032 δισ. ευρώ ή 0,59% του ΑΕΠ.

Με άλλα λόγια ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ ξεπέρασαν ακόμη και τους εαυτούς τους σε νεοφιλελευθερισμό, για πολλοστή φορά. Η κυβέρνηση μάλιστα είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει ακόμη και τα κολπάκια που χρησιμοποίησε ο Σαμαράς το 2014 με το περίφημο «κοινωνικό μέρισμα» για να καταφέρει να κάνει πιο φιλική προς το λαό την πολιτική της.

Αναφέρει χαρακτηριστικά η εισηγητική έκθεση: «Λόγω της υπέρβασης του στόχου, θα εξεταστεί άμεσα η δυνατότητα εφάπαξ διάθεσης μέρους της υπέρβασης σε δράσεις για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και προστασίας». Σε κάθε περίπτωση θα πρόκειται για εξαπάτηση καθώς μόνο για τους επιπλέον φόρους το 2017 (αφήνοντας δηλαδή εκτός υπολογισμών τους επιπλέον φόρους που πληρώσαμε το 2016 και το 2015 με ευθύνη του ΣΥΡΙΖΑ) ο κάθε πολίτης θα καταβάλλει πάνω από 200 ευρώ. Εφ’ όσον το μπαξισάκι του ΣΥΡΙΖΑ θα είναι μικρότερο, είναι εμφανές πως μοναδικός του στόχος είναι η διαχείριση της συντριβής της δημοσκοπικής ήττας της κυβέρνησης. Επικοινωνιακά κολπάκια, με άλλα λόγια…

Ρεκόρ θα καταγράψουν το 2016 και τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις, που αναμένεται να φθάσουν τα 2,03 δισ. ευρώ. Για ρεκόρ  πάει η «κοινωνικά ευαίσθητη» κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ που υποτίθεται δεν θέλει, αλλά είναι αναγκασμένη, να ξεπουλήσει ό,τι πουλιέται. Αρκεί μια μικρή αναφορά στα ετήσια έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις ώστε να φανεί γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η πιο φιλική κυβέρνηση απέναντι στους δανειστές και την αστική τάξη και γιατί Μέρκελ και ΣΕΒ δεν αλλάζουν με τίποτε τον Τσίπρα. 2011: 1.166 εκ. ευρώ, 2012: 5,2 εκ. 2013: 1.040 εκ, 2014: 394 εκ. 2015: 261 εκ. 2016: 500 εκ. ευρώ. Πρέπει να προσπαθήσει πολύ ο Κ. Μητσοτάκης για να πάρει το δαχτυλίδι…

Παρότι όμως οι ΣΥΡΙΖΑίοι θα πουλήσουν τα πάντα το 2017 θα καταφέρουν να αυξήσουν το δημόσιο χρέος. Ενώ το 2017 θα δοθούν 5,55 δισ. ευρώ για τόκους (όταν τα ληξιπρόθεσμα χρέη της γενικής κυβέρνησης έφθαναν τα 4,78 δισ. ευρώ!) την ίδια ώρα το χρέος από 311,67 δισ. το 2015 και 315,4 δισ. το 2016 τον επόμενο χρόνο θα φτάσει τα 319,2 δισ. ευρώ. Σε απόλυτους αριθμούς θα αυξηθεί. Η μείωση που θα εμφανιστεί αφορά στην έκφρασή του ως ποσοστό και θα προέλθει από την πρόβλεψη για άνοδο του ΑΕΠ κατά 2,7%. Μια πρόβλεψη που είναι παντελώς αυθαίρετη, καθώς η κατανάλωση κι άλλα κρίσιμα μεγέθη θα μειωθούν!

Συνολικά είναι ένας αντιλαϊκός προϋπολογισμός, που με αγώνες πρέπει να ανατραπεί!

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Πριν στις 27 Νοεμβρίου 2016

Κούφιες απειλές και πραγματικές πιέσεις στην οικονομία (Πριν, 11/1/2015)

agoresΜε ομοβροντία απειλητικών δηλώσεων και δημοσιευμάτων επιχειρούν οι πιστωτές και η αστική τάξη να δημιουργήσουν κλίμα τρόμου για την επόμενη μέρα των εκλογών, ακυρώνοντας εκ προοιμίου κάθε σκέψη διαφοροποίησης από την γραμμή της Τρόικας.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Πρώτοι απ’ όλους βγήκαν οι τραπεζίτες που έκρουσαν το καμπανάκι του κινδύνου επειδή το Νοέμβριο έφυγαν από τις τράπεζες καταθέσεις ύψους 3 δισ. ευρώ κι έτσι έφτασαν τα 161 δισ. ευρώ. Ωστόσο, μια ματιά να ρίξει κανείς στο ύψος των καταθέσεων θα διαπιστώσει ότι όλο το 2011, ακόμη και τον Ιανουάριο του 2014, οι καταθέσεις κυμαίνονταν σε αυτό ακριβώς το ύψος: 161 δισ. ευρώ! Τώρα τους έπιασε η ανησυχία για τη φυγή κεφαλαίων; Άλλωστε, αν έχουν πρόβλημα μπορούν να ζητήσουν την επιβολή φραγμών στην κίνηση κεφαλαίων, όπως επιβλήθηκαν στην Κύπρο τον Μάρτιο του 2013…

Πρόβλημα εμφανίζουν και τα δημόσια έσοδα σύμφωνα με κυβερνητικές διαρροές, που αποδίδουν μάλιστα τις χαμηλές εισπράξεις του Δεκεμβρίου (κάτω από 5 δισ. ευρώ), παρά την πληρωμή των τελών κυκλοφορίας και της τέταρτης δόσης του ΕΝΦΙΑ, στις προσδοκίες των πολιτών για φιλολαϊκές αλλαγές στην φορολογία. Η αλήθεια είναι ότι τα δημόσια έσοδα άρχισαν να υπολείπονται των στόχων από την στιγμή που ο πρωθυπουργός Α. Σαμαράς άλλαξε τη διοίκηση της Γενικής Γραμματείας Δημόσιων Εσόδων. Έκτοτε σταμάτησαν να πληρώνουν φόρους και τα χονδρά πορτοφόλια που είχαν βρει τον μπελά τους με την Γενική Γραμματεία. Το πρόβλημα επομένως δεν είναι οι προσδοκίες, που μακάρι να πιάσουν τόπο, αλλά η μόνιμη φορολογική στάση πληρωμών του μεγάλου κεφαλαίου.

Νερό στο μύλο της κινδυνολογίας έριξε κι ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης που με συνέντευξή του στην αμερικανική εφημερίδα Γουόλ Στριτ Τζέρναλ προειδοποίησε ότι λόγω του κλίματος αβεβαιότητας θα χαθεί το μισό ποσοστό ανάπτυξης της οικονομίας που είχε προϋπολογισθεί. Ο πρώην τραπεζίτης έχει δίκιο. Η ανάπτυξη θα είναι όμως πολύ μικρότερη της προϋπολογισμένης επειδή η πρόβλεψη του 2,9% ήταν παντελώς αυθαίρετη και προπαγανδιστική!

Το θέμα ωστόσο είναι ότι ακόμη κι αυτές οι γελοίες πιέσεις χρησιμοποιούνται από τον ΣΥΡΙΖΑ για να εμφανιστεί ως επιβεβλημένη η στροφή προς τα δεξιά…

Ο εσωτερικός δανεισμός παραμένει ρεαλιστική δυνατότητα για την κάλυψη των ελλειμμάτων

Στο ίδιο μήκος κύματος χωρίς όμως τυμπανοκρουσίες και δημόσιες επιθέσεις, το διεθνές κεφάλαιο δημιουργεί κι αυτό τους όρους που θα επιβάλλουν την συμμόρφωση και την πειθάρχηση της επόμενης κυβέρνησης, πιθανότατα του ΣΥΡΙΖΑ. Η άνοδος των αποδόσεων του 10ετούς ομολόγου σε επίπεδα άνω του 10% και του 3ετούς ομολόγου, που εκδόθηκε από την κυβέρνηση Σαμαρά πέρυσι, σε επίπεδα άνω του 14%, σημαίνουν ότι οι πόρτες των αγορών είναι αυτή τη στιγμή ερμητικά κλειστές. Τυχόν σχέδια που στηρίζονται σε διεθνείς εκδόσεις ομολόγων για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της κυβέρνησης, επί του παρόντος είναι ανεφάρμοστα. Οι αγορές επομένως, κι επειδή αυτό ακούγεται απρόσωπο, τα πολιτικά κέντρα που βρίσκονται από πίσω τους, έχουν διαμορφώσει ήδη τους όρους ώστε στις διαπραγματεύσεις που θα ξεκινήσουν με τους δανειστές την επομένη κιόλας του σχηματισμού της κυβέρνησης, με το Γιούρογκρουπ πιθανά στις 26 Ιανουαρίου να δίνει το εναρκτήριο λάκτισμα, η Ελλάδα να βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο.

Η αλήθεια ωστόσο είναι ότι τα 7,6 δισ. ευρώ της Τρόικας, που αναμένονται για να πληρωθούν υποχρεώσεις ύψους 4,8 δισ. ευρώ που λήγουν το πρώτο τρίμηνο (0,5 τον Ιανουάριο, 2,1 τον Φεβρουάριο και 2,2 δισ. ευρώ τον Μάρτιο), δεν αποτελούν την μοναδική λύση για την επόμενη κυβέρνηση. Ανοιχτός για παράδειγμα παραμένει ο δρόμος του εσωτερικού δανεισμού μέσω έκδοσης εντόκων γραμματίων, για να μείνουμε μόνο στις πιο ήπιες και καθόλου συγκρουσιακές λύσεις.

Το ύψος των σχετικών εκδόσεων έφτασε τα 47,01 δισ. ευρώ το 2012, τα 44,7 δισ. το 2013 τα 40,6 δισ. το 2014 (με βάση εκτιμήσεις), ενώ για το 2015 αναμένεται να μειωθεί το σχετικό ποσό στα 38 δισ. ευρώ. Γιατί επομένως να μην φτάσει εκεί που ήταν το 2012; Ο μόνος λόγος είναι ότι δεν το εγκρίνει η Τρόικα…

Η απορρόφηση των εντόκων για την κάλυψη εκείνων των χρηματοδοτικών αναγκών που θα κρίνει ως νόμιμες και θεμιτές να πληρωθούν η επόμενη κυβέρνηση μπορεί να γίνει με δύο τρόπους: Πρώτο, μέσω των τραπεζών. Συνέπειες στη συνολική ρευστότητα της οικονομίας δεν θα υπάρχουν γιατί ούτως ή άλλως οι κρουνοί των δανείων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά παραμένουν κλειστοί. Ο δεύτερος τρόπος είναι μέσω των αποταμιευτών. Να απευθυνθεί δηλαδή το ελληνικό δημόσιο στους καταθέτες με ένα ελκυστικό επιτόκιο, δηλαδή ανώτερο του τραπεζικού (προφανώς …ευκολάκι λόγω του ότι τα επιτόκια καταθέσεων αν δεν είναι τότε τείνουν στο μηδέν) και να μαζέψει όλο το εναπομείναν ρευστό της αγοράς. Το μόνο πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση είναι πως οι αγαπητοί μας τραπεζίτες θα αποδεικνύονταν για μια ακόμη φορά …γυμνοί, παρότι έχουν στραγγίξει τον δημόσιο κορβανά επί 7 ολόκληρα χρόνια. Σε κάθε περίπτωση το πρόβλημα, στην περίπτωση του εσωτερικού δανεισμού, είναι των τραπεζιτών. Όχι του δημοσίου…

 

Προσχέδιο προϋπολογισμού: Αύξηση φόρων και περαιτέρω μείωση κοινωνικών δαπανών (Πριν, 12 Οκτωβρίου 2014)

?????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????Παρατείνεται η έκτακτη εισφορά κοινωνικής αλληλεγγύης, κενό γράμμα η υπόσχεση για μείωση του φόρου στα καύσιμα!

Χρονιά περαιτέρω φτωχοποίησης θα είναι το 2015, όπως όλα τα χρόνια μετά το 2010 οπότε η Ελλάδα εισήλθε στον εφιάλτη των Μνημονίων. Η μοναδική διαφορά, και δεν είναι καθόλου αδιάφορη, είναι πως το 2015, με βάση το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού που έδωσε η κυβέρνηση στην δημοσιότητα στις 6 Οκτώβρη, τον επόμενο χρόνο θα καταγραφεί αύξηση του ΑΕΠ. Με κάθε βεβαιότητα μικρότερη από το 2,9% που προβλέπει και διατυμπανίζει η κυβέρνηση, θέλοντας με αυτό τον τρόπο να επικοινωνήσει με τα λαϊκά στρώματα που έχουν πληγεί από την κρίση, δημιουργώντας ελπίδες βελτίωσης της θέσης τους. Ακόμη όμως κι έτσι, το 2015 θα είναι σημαδιακή χρονιά επειδή εγκαινιάζει μια νέα περίοδο, στην οποία το προϊόν θα μεγεθύνεται, κινούμενο στην ζώνη του 1 έως 2%, πιθανά να δημιουργούνται και νέες θέσεις εργασίας, η θέση όμως των εργαζομένων σταθερά θα επιδεινώνεται! Αντίθετα δηλαδή με ό,τι συνέβαινε ως τώρα που η οικονομία και συγκεκριμένα η ύφεση τραβούσε προς τα κάτω το επίπεδο ζωής, στο εξής θα είναι η πολιτική, δηλαδή τα μέτρα που ψηφίστηκαν τα προηγούμενα χρόνια όπως η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων και του κατώτατου μισθού, που θα χειροτερεύουν τους όρους εκμετάλλευσης της εργασίας.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Προς επίρρωση του εφιαλτικού, παρότι ενδεδυμένου με τον λαμπερό μανδύα της ανάπτυξης, μέλλοντος που μας ετοιμάζουν οι προβλέψεις του ίδιου του προσχέδιου του προϋπολογισμού. Ξεχωρίζουμε λοιπόν: Πρώτο, την αύξηση των φόρων. Οι άμεσοι φόροι θα φτάσουν το 2015 στα 22,14 δισ. ευρώ από 21,34 δισ. το 2014 και 20,07 δισ. το 2013. Οι έμμεσοι φόροι θα φτάσουν επίσης στα 25,24 δισ. ευρώ, από 24,31 δισ. το 2014 και 24,55 δισ. το 2013. Σε ακριβώς αντίθετη τροχιά κινούνται οι επιστροφές φόρων από το κράτος-μπαταχτσή των Σαμαροβενιζέλων: Στα 2,88 δισ. ευρώ το 2015, από 3,14 δισ. φέτος και 3,10 δισ. πέρυσι. Κάθε χρόνο δηλαδή μας παίρνουν όλο και περισσότερους φόρους και μας επιστρέφουν όλο και λιγότερους, είτε αυξάνεται είτε μειώνεται το ΑΕΠ. Δεύτερο, μείωση, και μάλιστα θεαματική, των κονδυλίων του προϋπολογισμού για κοινωνική ασφάλιση και περίθαλψη που το 2015 θα φτάσουν τα 13,93 δισ. ευρώ, όταν φέτος δόθηκαν 14,39 δισ. και πέρυσι 15,92 δισ. ευρώ. Μέσα σε μόλις δύο χρόνια μειώθηκαν οι δαπάνες κατά 2 δισ. ευρώ! Έχοντας κατά νου αυτή την βουτιά στις κοινωνικές δαπάνες κατά 1 δισ. ευρώ ετησίως φαίνεται πεντακάθαρα πόσο πυροτέχνημα είναι το 1 δισ. ευρώ που θα δοθεί για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Πολύ δε περισσότερο αν στο 1 δισ. ευρώ που εξαφανίζεται λόγω λιτότητας προσθέσουμε πλήθος άλλων δισ. που αφαιρούνται από τις τσέπες των εργαζομένων καθώς θα πρέπει να πληρώνουν για να εξασφαλίζουν στοιχειώδεις κοινωνικές υπηρεσίες…

Η κυβέρνηση από την άλλη προσπαθεί να ξανασυνδεθεί με τα λαϊκά στρώματα για να αποφύγει την προδιαγεγραμμένη εκλογική πανωλεθρία υποσχόμενη φοροελαφρύνσεις και μέτρα ανακούφισης, όπως είναι για παράδειγμα η μείωση της έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης. Η διαχείριση της συγκεκριμένης είδησης διεκδικεί με το σπαθί της να γίνει «μελέτη περίπτωσης» σε μαθήματα επικοινωνίας στην εξαπάτηση της κοινής γνώμης. Να θυμίσουμε ότι η έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης ψηφίστηκε τον Ιούλιο του 2011, όταν καιγόταν η Αθήνα με το πρώτο Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, προβλέποντας κλιμακωτές επιβαρύνσεις για εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ (12.001-20.000: 1%, 20.001-50.000: 2%, 50.001-100.000: 3% και 4% για μεγαλύτερα εισοδήματα) που θα επιβάλλονταν στις διαχειριστικές χρήσεις 2010 έως 2014. Για τα εισοδήματα δηλαδή που θα περιλαμβάνονταν στις δηλώσεις των ετών 2011 έως 2015 και μετά …στοπ. Τότε ο Σαμαράς στις εξαγγελίες που είχε κάνει από το Ζάππειο το είχε χαρακτηρίσει άδικο μέτρο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα το καταργήσει. Ο Βαγγέλης Βενιζέλος το είχε δηλώσει καθαρά στην διακαναλική του συνέντευξη στις 2 Μαΐου 2012: «Θα αφαιρέσουμε την έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης που είναι μεγάλη επιβάρυνση και αν αφαιρεθεί θα αυξηθεί το διαθέσιμο εισόδημα» ήταν τα λόγια του ανθρώπου που δεν διστάζει να πει το μεγαλύτερο ψέμα για να κρατηθεί στην εξουσία. Ενώ μόλις στις 2 Ιουλίου 2014, πριν τρεις μήνες δηλαδή από τώρα, σε ανακοίνωση που εξέδωσε το υπουργείο Οικονομικών ανέφερε: «Από το υπουργείο Οικονομικών ανακοινώνεται ότι τα δημοσιεύματα περί πρόθεσης της κυβέρνησης για παράταση της έκτακτης εισφοράς δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα»! Πανηγυρίζοντας επομένως η κυβέρνηση για την μείωση κατά 30% της έκτακτης εισφοράς αυτό που επιχειρεί να συγκαλύψει είναι ότι παρατείνεται η ισχύ της έκτακτης εισφοράς. Ένα μέτρο που επιβλήθηκε για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα επιχειρείται να μονιμοποιηθεί! Ο Σαμαράς επομένως αυξάνει την φοροληστεία που ξεκίνησε ο Γιωργάκης.

Απάτη είναι και η υπόσχεση του Σαμαρά από την Θεσσαλονίκη για μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης κατά 30%. Από το 2010 μέχρι σήμερα ο φόρος αυτός έχει αυξηθεί κατά 1.570% (από 21 σε 330 ευρώ το χιλιόλιτρο), με αποτέλεσμα η τελική τιμή από 0,55 ευρώ το λίτρο το 2009 να αυξηθεί στα 1,26 ευρώ το λίτρο πέρυσι και τώρα να πάει στα 1,13, αν τα διυλιστήρια δεν προβούν σε αυξήσεις, με αποτέλεσμα τελικά η τιμή να μείνει ίδια!

Αέρας κοπανιστός είναι κι η φιλολογία περί πλεονάσματος, με τις δάφνες της δημιουργικής λογιστικής να τις διεκδικούν εξ ίσου και οι Τροϊκανοί που ανέχονται τα μαγειρέματα. Η κυβέρνηση συγκεκριμένα επαίρεται για την εμφάνιση πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 3,24 δισ. ευρώ για το 2014 και 5,68 δισ. για το 2015, όταν στις 31 Αυγούστου 2014 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της κυβέρνησης ανέρχονταν σε 4,7 δισ. ευρώ!

Η κυβέρνηση παίζει με τις λέξεις και στο θέμα της ανεργίας κρύβοντας επιμελώς μια απλή πραγματικότητα: ότι η ανεργία παρά την οριακή της μείωση τους τελευταίους μήνες, που ουσιαστικά σημαίνει στασιμότητα, ακόμη κι αν ευοδωθούν τα σχέδια της θα είναι λίγο πολύ στο σημείο που την παρέλαβαν Σαμαράς, Βενιζέλος και Κουβέλης-για να μην ξεχνιόμαστε, τον Μάιο του 2012… Τον Ιούλιο του 2014 η ανεργία βρισκόταν στο 26,4%, χαμηλότερη εκ πρώτης όψεως από το επίπεδο που βρισκόταν τον Ιούλιο του 2013, δηλαδή στο 27,8%. Ουσιαστικά ωστόσο, η ανεργία είναι κοινωνικά πιο επώδυνη τώρα κρίνοντας με βάση το πόσο έχει αυξηθεί η αναλογία των μακροχρόνια ανέργων, όπως ορίζονται όσοι ψάχνουν και δεν έχουν βρει δουλειά για περισσότερο από ένα χρόνο: Από 40% το 2009 σε 71%! Για την κυβέρνηση αυτή η σημαντική ποιοτική μεταβολή είναι πηγή χαράς, όπως ομολόγησε, επειδή οι μακροχρόνια άνεργοι δεν δικαιούνται επίδομα ανεργίας. Άρα δεν στοιχίζουν. Οπότε, η άλλη όψη της εξαθλίωσης και της περιθωριοποίησης που συνεπάγεται η μακροχρόνια ανεργία είναι τεράστιες εξοικονομήσεις από την μεριά του κράτους, που καταλήγουν σε όφελος των …πιστωτών! Δεν περνούν απαρατήρητες ορισμένες ομοιότητες, όπως για παράδειγμα ότι το ποσό που θα απαιτούταν για να παίρνουν όλοι οι άνεργοι το επίδομα των 360 ευρώ, κι όχι το 12% όπως συμβαίνει σήμερα, ισούται σε αδρές γραμμές με τα χρήματα που θα δοθούν μόνο για τους τόκους του δημόσιου χρέους: 5,9 δισ. ευρώ! Το ερώτημα επομένως της πληρωμής ή μη των τόκων, έστω, κι όχι όλου του χρέους ισοδυναμεί με το ερώτημα αν θα παίρνουν έστω κι αυτό το βοήθημα της πείνας οι άνεργοι ή θα συνεχίσουν να ταπεινώνονται ζώντας από την βοήθεια συγγενών και φίλων… Συνεχίζοντας για την ανεργία, δείκτης σύγκρισης των επιτευγμάτων κι όχι των υποσχέσεων της κυβέρνησης για τον εφεδρικό στρατό της εργασίας είναι αν θα καταφέρει αυτό τον λίγο χρόνο που έχει στη διάθεσή της να την αφήσει τουλάχιστον εκεί που ήταν τον Μάιο του 2012, στο 23,1%. Ενδεχόμενο αδύνατο αν δούμε την πορεία των θεμελιωδών μεγεθών της οικονομίας κι όχι φυσικά τους αβάσταχτης ελαφρότητας πίνακες που συνοδεύουν το προσχέδιο του προϋπολογισμού. Για παράδειγμα, την μείωση της βιομηχανικής παραγωγής το πρώτο εξάμηνο του 2014 κατά 3,2%, όταν το αντίστοιχο διάστημα του 2013 είχε μειωθεί μόλις κατά 1,2%. Ή, την μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας τον Ιούλιο του 2014, ως προς τον Ιούλιο του 2013, με κριτήριο τον όγκο και την επιφάνεια κατά 30%. Πρόκειται για ουσιαστικά κριτήρια που υποδηλώνουν ότι ακόμη κι αυτή η επερχόμενη ανάπτυξη, μετά βεβαιότητας θα είναι ασθενέστερη της πρόβλεψης για 2,9%, το σημαντικότερο όμως είναι πως θα είναι ασταθής και απίστευτα ευάλωτη στις συγκυρίες, πέρα φυσικά από αντιδραστική, μιας και κύρια πηγή χρηματοδότησης της θα είναι οι μισθοί των 481 ευρώ. Ο προϋπολογισμός αυτή ακριβώς την κοινωνική δυστυχία έρχεται να «κλειδώσει».

Γενική τάση κι όχι ελληνική ιδιαιτερότητα η αύξηση του χρέους (Επίκαιρα, 3-9 Μαΐου 2012)

Το δημόσιο χρέος και η επίθεση στην Ελλάδα – όλη η αλήθεια για τη Eurostat

Μια διαφορετική ερμηνεία της κρίσης χρέους που ταλανίζει την Ευρώπη παρουσιάζουν τα στοιχεία για την εξέλιξη του δημόσιου χρέους και του δημοσιονομικού ελλείμματος, που δόθηκαν στην δημοσιότητα από την Eurostat στις 23 Απριλίου 2012. Πρόκειται για μια στατιστική καταγραφή που δίνεται στην δημοσιότητα κάθε χρόνο τον Απρίλιο, αποτελώντας το σημείο αναφοράς για πολιτικούς και τεχνοκράτες στην Ευρώπη και διεθνώς. Στην προ διετίας εν λόγω έρευνα, για παράδειγμα, αυτή που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2010, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας για το 2009 εμφανιζόταν στο 115,1%. Ακόμη δεν είχαν εφαρμοστεί τα μαγειρέματα που επέτρεψαν στη συνέχεια την εκτίναξη του δημόσιου χρέους και παρουσίαση της προσφυγής στον μηχανισμό ΔΝΤ – ΕΕ ως μονόδρομο. Όταν ολοκληρώθηκε η «δημιουργική λογιστική» με ευθύνη όχι μόνο της προερχόμενης από το ΔΝΤ διορισμένης διοίκησης της ΕΛ.ΣΤΑΤ αλλά και της Eurostat, στην έκθεση του 2011, το δημόσιο χρέος για το επίμαχο έτος, το 2009, «πέταξε» στο 127,1%!!!

Παρότι λοιπόν η πολιτική είναι παρούσα και οι χειρισμοί οργιάζουν, τα ευρήματα της Eurostat έχουν την δική τους σημασία. Το πρώτο και σημαντικότερο είναι πως η κρίση χρέους συνεχίζεται αμείωτη. Στην ευρωζώνη των 17 από 70,1% του ΑΕΠ που ήταν το δημόσιο χρέος το 2008, το 2011 έφθασε το 87,2%. Στην ΕΕ των 27 από 62,5% έφθασε το 82,5% του ΑΕΠ για την ίδια περίοδο. Η πλειοψηφία μάλιστα των κρατών μελών της ΕΕ, και συγκεκριμένα 14 χώρες, έχει δημόσιο χρέος ανώτερο του 60%, που σύμφωνα με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ αποτελεί την διαχωριστική γραμμή. Οι χώρες που την παραβιάζουν είναι οι εξής: Ολλανδία (65,2%), Ισπανία (68,5%), Κύπρος (71,6%), Μάλτα (72%), Αυστρία (72,2%), Ουγγαρία (80,6%), Γερμανία (81,2%), Αγγλία (85,7%), Γαλλία (85,8%), Βέλγιο (98%), Πορτογαλία (107,8%), Ιρλανδία (108,2%), Ιταλία (120,1%) και Ελλάδα (165,3%). Φαίνεται επομένως πως είκοσι χρόνια μετά την υιοθέτηση του «σιδηρού κανόνα» για το δημόσιο χρέος και το δημοσιονομικό έλλειμμα (60% και 3%), η εφαρμογή τους εξακολουθεί να αποτελεί άπιαστο όνειρο όχι μάλιστα μόνο για τις περιφερειακές χώρες της ευρωζώνης, αλλά ακόμη για την Γερμανία και τις χώρες που αποτελούσαν ανέκαθεν δορυφόρους της, όπως η Αυστρία και η Ολλανδία.

Η αύξηση του δημόσιου χρέους δεν αποτελεί ευρωπαϊκή ιδιαιτερότητα. Μόλις πριν λίγες μέρες, στις 21 Απριλίου, η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, παρουσίασε την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί με το δημόσιο χρέος στο σύνολο του προηγμένου κόσμου: «Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να αγγίξει το 109% τον επόμενο χρόνο, πάνω από το 75% που ήταν το 2007. Αυτός είναι ο μεγαλύτερος καταγεγραμμένος λόγος χρέους για περισσότερα από 130 χρόνια, με μοναδική εξαίρεση την βραχυχρόνια συσσώρευση χρέους μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Πως φτάσαμε ως εδώ;», συνεχίζει η διάδοχος του Ντομινίκ Στρος Καν. «Κυρίως λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Η άμεση επίπτωση της κρίσης ερμηνεύει τα δύο τρίτα της ανόδου του λόγου χρέους μεταξύ των 20 ανεπτυγμένων χωρών».

Αυθαίρετη η επίθεση

Στο πλαίσιο της παραπάνω ερμηνείας, που συμβαδίζει με τα γεγονότα, φαίνεται πόσο προκατειλημμένη, μεροληπτική και υστερόβουλη ήταν η επίθεση που εξαπολύθηκε στην Ελλάδα, με αφορμή την άνοδο του δημόσιου χρέους που παρατηρήθηκε την ίδια χρονική περίοδο. Με άλλα λόγια, οι επιθέσεις στους δημοσίους υπαλλήλους για τις υψηλές αποδοχές τους, τις ΔΕΚΟ, και το «γενναιόδωρο» υποτίθεται κράτος πρόνοιας της Ελλάδας, πολύ συχνά με την συμμετοχή κι ελληνικών μέσων ενημέρωσης, συσκότισε το γεγονός ότι η άνοδος του δημόσιου χρέους ήταν μια διεθνής τάση οφειλόμενη μεταξύ άλλων στην πτώση των φορολογικών εσόδων. Στη συνέχεια η παρουσίαση της αύξησης του δημόσιου χρέους ως ελληνικής ιδιαιτερότητας άνοιξε τον δρόμο για την ενοχοποίηση του ελληνικού λαού που επέτρεψε την επιβολή της θεραπείας – σοκ, η οποία προφανώς θα συνεχιστεί και μετά τις εκλογές.

Στα ίδια οι δαπάνες

Το πόσο άστοχες επιστημονικά και άδικες κοινωνικά ήταν οι επιθέσεις στο «σπάταλο ελληνικό κράτος» και το υπερδιογκωμένο ελληνικό δημόσιο, φαίνεται από μια άλλη παράμετρο που παρουσιάζεται στην στατιστική μελέτη της Eurostat. Αφορά την συγκριτική εξέταση ανά χώρα των δημοσίων δαπανών και των εσόδων ως ποσοστό του ΑΕΠ. Είναι ένα αξιόπιστο μέτρο για να φανεί αν ένα δημόσιο είναι «υπερδιογκωμένο» ή όχι κι επίσης, σε σχέση με τα υπόλοιπα κράτη μέλη, πού εν τέλει έγκειται η διαφορά κι η αιτία της κρίσης. Σημείο αφετηρίας υπ’ αυτό το πρίσμα είναι πως στην ευρωζώνη των 17 οι δημόσιες δαπάνες αντιπροσωπεύουν το 49,3% του ΑΕΠ και τα δημόσια έσοδα το 45,2% του ΑΕΠ. Με βάση την φιλολογία των τελευταίων ετών, ότι οι αθρόες κοινωνικές παροχές προκάλεσαν την κρίση χρέους (ερμηνεία που εμφανίζει ως αυτονόητη λύση την πολιτική της λιτότητας) θα περίμενε κανείς πως στις τρεις χώρες που επιβλήθηκε η χημειοθεραπεία των Μνημονίων οι δημόσιες δαπάνες θα είναι σημαντικά υψηλότερες του μέσου όρου (49,3%). Δεν παρατηρείται ωστόσο κάτι τέτοιο! Σημαντικά υψηλότερες δαπάνες εμφανίζουν χώρες που δεν έχουν πληγεί καθόλου από την κρίση χρέους όπως η Δανία (57,9%), η Γαλλία (55,9%) και η Φινλανδία (54%)! Αντίθετα, Ελλάδα, Ιρλανδία και Πορτογαλία εμφανίζουν δημόσιες δαπάνες γύρω από το μέσο ευρωπαϊκό όρο: 50,1%, 48,7% και 48,9%, αντίστοιχα.

Η διαφορά αντίθετα βρίσκεται στην πλευρά των δημοσίων εσόδων με τις τρεις παραπάνω κλυδωνιζόμενες χώρες να εμφανίζουν σημαντικά χαμηλότερα έσοδα από το μέσο όρο (45,2%). Ειδικά, τα δημόσια έσοδα Ελλάδας, Ιρλανδίας και Πορτογαλίας αντιστοιχούν στο 40,9%, 35,7% και 44,7% του ΑΕΠ τους. Κατά συνέπεια αν η δημοσιονομική κρίση που έπληξε τις παραπάνω χώρες το 2010 και το 2011 έπρεπε να αποδοθεί σε μια αιτία, αυτή θα έπρεπε να είναι η πλευρά των εσόδων, σε διαμετρικά δηλαδή αντίθετη κατεύθυνση απ’ αυτήν που ιεραρχούν ελληνικές κυβερνήσεις και Τρόικα, που είναι η πλευρά των δαπανών. Δεν είναι επομένως καθόλου τυχαία και η αύξηση που καταγράφει το δημόσιο χρέος όχι μόνο γενικά, ως μέσος όρος στην ΕΕ των 27 ή στην ευρωζώνη των 17, αλλά και στις τρεις χώρες που επιβλήθηκαν τα Μνημόνια: Στην Ελλάδα όπου το δημόσιο χρέος από 115% του ΑΕΠ το 2009 εκτινάχθηκε το 2011 στο 165,3%, στην Ιρλανδία που για την ίδια περίοδο από 65,1% έφτασε το 108,2% και στην Πορτογαλία που από 83,1% έφτασε το 107,8%. Λιτότητα και περικοπές επομένως αυξάνουν το δημόσιο χρέος και δεν το μειώνουν…