ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ: Αυτόματη λιτότητα για πάντα επέβαλε η ΕΕ (Επίκαιρα, 10-16/1/2013)

euΤο «δημοσιονομικό Νταχάου» δεν είναι πλέον απλώς ένας κίνδυνος που ίπταται πάνω από την Ευρώπη ή μία απειλή της Γερμανίας. Από την 1η Ιανουαρίου 2013 τέθηκε σε πλήρη ισχύ υπό την μορφή του Δημοσιονομικού Συμφώνου για τα περισσότερα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ενέκριναν την σχετική απόφαση η οποία ψηφίστηκε από την σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 2 Μαρτίου 2012. Το Δημοσιονομικό Σύμφωνο έχει εγκριθεί μέχρι στιγμής από 16 χώρες από τις 25 που το ενέκριναν, μια και Αγγλία και Τσεχία το είχαν εξ αρχής απορρίψει.

Η δικαιολογία που χρησιμοποιήθηκε για την επιβολή του ήταν πως αποτελούσε όρο απαράβατο για την πρόσβαση στα κονδύλια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, που θα ξεκινήσει να λειτουργεί τον Ιούνιο του 2013. Οι Βρυξέλλες δηλαδή άσκησαν τον εξής εκβιασμό προς τα κράτη μέλη δικαιολογώντας κατ’ αυτό τον τρόπο την θέσπιση των νέων κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας: Αν θέλετε να μπορείτε να αξιοποιήσετε τα 500 εκ. ευρώ του νέου μηχανισμού θα πρέπει πρώτα να έχετε εφαρμόσει τους συγκεκριμένους κανόνες ή τουλάχιστον να τους έχετε ψηφίσει. Τι προβλέπουν αυτοί οι κανόνες; Κρατικούς προϋπολογισμούς ισοσκελισμένους ή πλεονασματικούς, με το «διαρθρωτικό έλλειμμα» (με τον συγκεκριμένο όρο να περιγράφει ένα νέο ορισμό του ελλείμματος) να μην υπερβαίνει το 0,5% του ΑΕΠ. Σε διαφορετική περίπτωση θα ενεργοποιούνται αυτόματοι διορθωτικοί μηχανισμοί που θα επαναφέρουν την δημοσιονομική πειθαρχεία.

Εξοντωτικές κυρώσεις

Αν κάποιο κράτος μέλος της ΕΕ αποκλίνει απ’ αυτούς τους στόχους, τότε ένα άλλο κράτος – μέλος θα μπορεί να το καταγγέλλει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και να του επιβάλλεται ποινή που μπορεί να φτάνει κατ’ ανώτατο όριο στο 0,1% του ΑΕΠ! Αυτό το πρόστιμο μάλιστα για τα κράτη μέλη της ευρωζώνης θα κατευθύνεται στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, ενώ για τις χώρες που είναι απλώς μέλη της ΕΕ κι όχι της ευρωζώνης τα πρόστιμα θα χρηματοδοτούν τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Για να έχουμε και μια εικόνα της τάξης μεγέθους, το συγκεκριμένο πρόστιμο στην περίπτωση της Ελλάδας (όπου το 2013 το ΑΕΠ αναμένεται να φτάσει τα 183,049 δισ. ευρώ καταγράφοντας ελέω λιτότητας έξι χρόνια συνεχούς πτώσης!), θα ανέλθει σε 183,049 εκ. ευρώ! Το ποσό αυτό, με βάση την εισηγητική έκθεση του κρατικού προϋπολογισμού προσεγγίζει τις δαπάνες προσωπικού των νοσοκομείων, που ανέρχονται σε 200 εκ. ευρώ! Η ποινή επομένως που θα καταβληθεί στην Ελλάδα σε περίπτωση που κάποιο κράτος μέλος προσφύγει εναντίον μας μπορεί να ισοδυναμεί – κατ’ ανώτατο όριο – με την απόλυση, χωρίς αποζημίωση εννοείται, όλου του προσωπικού των νοσοκομείων, πρακτικά δηλαδή με το κλείσιμό τους.

Η αξιοποίηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ως μηχανισμού επιβολής της λιτότητας και δίωξης κάθε φιλολαϊκής πολιτικής είναι οφθαλμοφανές ότι σηματοδοτεί τον μετασχηματισμό του ρόλου της δικαιοσύνης ή το ξεγύμνωμά της για όποιους δεν είχαν αυταπάτες για το ρόλο που διαδραμάτιζε σε τελική ανάλυση. Έργο της πλέον δεν είναι η αποκατάσταση των αδικιών, η προστασία των αδυνάτων ή η επιβολή φραγμών απέναντι στην αδικία του κράτους αλλά η επιβολή της λιτότητας και της γενικευμένης φτώχειας. Η δικαιοσύνη έτσι γίνεται μακρύ χέρι της οικονομικής ελίτ, υποτάσσεται απροκάλυπτα στις πιο αντιδραστικές δυνάμεις που έχουν σφραγίσει τον χαρακτήρα της ΕΕ στοχεύοντας στην υπονόμευση του κράτους πρόνοιας και της κοινωνικής ευημερίας.

Καταιγισμός αντιλαϊκών μέτρων

Το ενδεχόμενο της προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, εναντίον ενός κράτους μέλους (για να μην μείνει καμιά αμφιβολία για τις περίφημες «αρχές της αλληλεγγύης» επί των οποίων υποτίθεται έχει οικοδομηθεί η ΕΕ) δεν είναι καθόλου υποθετικό. Είναι τόσο αυστηρές οι προβλέψεις για τα μέτρα που οφείλει να λάβει κάθε κράτος μέλος για να επιβάλλει την δημοσιονομική πειθαρχεία που οι προσφυγές θα γίνουν θέμα ρουτίνας. Για παράδειγμα, ορίζεται ότι αν το δημόσιο χρέος κάποιου κράτους μέλους υπερβαίνει το 60% του ΑΕΠ τότε θα πρέπει κάθε χρόνο αυτό να μειώνεται κατά ένα εικοστό. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ξανά, ο παραπάνω όρος σημαίνει ότι θα πρέπει κάθε χρόνο, πέρα απ’ όσα μέτρα απαιτούνται για την ισοσκέλιση του προϋπολογισμού, την εξάλειψη δηλαδή των ελλειμμάτων, να επιβάλλονται κι άλλα μέτρα ύψους 11,82 δισ. ευρώ έτος (αυτό το ποσό είναι το 1/20 ή το 5% μεταξύ του επιτρεπόμενου ορίου στο δημόσιο χρέος ύψους 60% του ΑΕΠ που ισοδυναμεί με 109,83 και του πραγματικού δημόσιου χρέους που ανέρχεται σε 346,20 δισ. με βάση τον προϋπολογισμό του 2013 και πριν την μίνι αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους που έφερε η απόφαση του Eurogroup της 27ης Νοεμβρίου 2011). Επομένως αν η Ελλάδα (ή οποιαδήποτε άλλη χώρα έχει δημόσιο χρέος που ξεπερνάει το 60%) δεν επιβάλει περικοπές ύψους 11,82 δις. ευρώ ετησίως (που για το 2013 με βάση τον κρατικό προϋπολογισμό προσεγγίζει τις αμοιβές προσωπικού οι οποίες ανέρχονται σε 12,7 δις. ευρώ) θα τιμωρείται με την απόλυση όλου του νοσοκομειακού προσωπικού! Το δίλλημα έτσι που θέτει το Βερολίνο (θυμίζοντας τις πιο λαμπρές στιγμές από την πρόσφατη ιστορία του) είναι: «είτε απολύετε όλους τους δημόσιους υπαλλήλους μόνοι σας, δηλαδή με δική σας πρωτοβουλία, είτε όλους τους νοσοκομειακούς κατόπιν απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Διαλέγετε και παίρνετε»!

Το πλέον σκανδαλώδες όμως είναι πως οι ηγέτες της ΕΕ απαίτησαν ώστε το Δημοσιονομικό Σύμφωνο να έχει συνταγματική ισχύ. Δηλαδή, οι κανόνες της αιματηρής λιτότητας και της εξαθλίωσης της κοινωνίας – γιατί περί αυτού πρόκειται – να αποτελούν σταθερά στην οικονομική πολιτική, ανεξαρτήτως του τι θα ψηφίζουν οι πολίτες κάθε φορά. Έτσι για παράδειγμα αν στην Ελλάδα ή οποιαδήποτε άλλη χώρα εκλεγεί μια κυβέρνηση που θα έχει υποσχεθεί να δώσει αυξήσεις στους μισθούς ή να προβεί σε αναδιανομή του κοινωνικού πλούτου, η υλοποίηση του προγράμματός της θα προσκρούσει σε μια συνταγματική δέσμευση που – για πρώτη φορά τόσο καταφανώς – δεν θα εγγυάται πολιτικά δικαιώματα, δημοκρατικές ελευθερίες και κοινωνικές κατακτήσεις αλλά την υποχρέωση στην πείνα και στις αυτοκτονίες λόγω απόγνωσης!

ΕΕ δύο ταχυτήτων

Το δημοσιονομικό σύμφωνο συνιστά τομή στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης επειδή για πρώτη φορά δημιουργεί μια Ένωση δύο ταχυτήτων με θεσμικό τρόπο. Η ευρωζώνη αποκολλάται από την ΕΕ (η οποία πλέον υποβαθμίζεται) κατά πολλούς, κυρίως όμως, θεσμοθετημένους τρόπους, όπως για παράδειγμα με τις δύο συνόδους κορυφής που θα οργανώνονται κάθε χρόνο τουλάχιστον – αν δεν προκύπτει ανάγκη και για έκτακτη σύνοδο – με θέμα το ευρώ. Επίσης με τον διορισμό προέδρου στη βάση της αρχής της πλειοψηφίας κι όχι της ομοφωνίας, όπως συνηθιζόταν ως τώρα. Άλλωστε και το ίδιο το δημοσιονομικό σύμφωνο ψηφίστηκε και τέθηκε σε ισχύ χωρίς την ομόφωνη έγκριση και των 27 κρατών – μελών της ΕΕ. Η εντεινόμενη δε συζήτηση που έχει δει το φως της δημοσιότητας έκτοτε για το κατά πόσο η Αγγλία πρέπει να συνεχίσει να είναι στην ΕΕ ή όχι, βεβαιώνουν για το βάθος του ρήγματος που δημιουργήθηκε και τον μη αντιστρεπτό του χαρακτήρα.

Το σημαντικότερο ωστόσο είναι ότι το Δημοσιονομικό Σύμφωνο (που εγκρίθηκε από την Ελληνική Βουλή κάτω από ένα πέπλο μυστικότητας έτσι ώστε να μη χρειαστεί να λογοδοτήσουν οι βουλευτές που σήκωσαν το χέρι τους γι’ αυτό το τερατούργημα) εγκαινιάζει μια εποχή λιτότητας χωρίς τέλος. Όποιος πιστεύει ότι η εκπλήρωση των όρων για διαρθρωτικό έλλειμμα της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ (που αυτή τη στιγμή πληρείται μόνο από 4 χώρες) θα ανοίξει τον δρόμο για την αναδιανομή ή τις κοινωνικές παροχές πλανάται πλάνην οικτράν. Στο Δημοσιονομικό Σύμφωνο από την τέταρτη κιόλας σελίδα εκφράζεται η προθυμία των κρατών μελών να υιοθετήσουν «ένα νέο φάσμα μεσοπρόθεσμων στόχων που συνάδει με τους περιορισμούς που προβλέπονται από την παρούσα συνθήκη». Σε επόμενο άρθρο εξ άλλου υπογραμμίζεται η σημασία που έχει το «Σύμφωνο για το ευρώ +» που υπογράφτηκε από τους ηγέτες στης ΕΕ στη σύνοδο της 24ης-25ης Μαρτίου 2011. Στις διατάξεις του προβλέπεται η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και η επανεξέταση του μοναδιαίου κόστους εργασίας σε κάθε κράτος μέλος σε σύγκριση πάντα με τους «κυριότερους εμπορικούς εταίρους». Δηλαδή την Κίνα! Γίνεται επομένως εμφανές ότι η ΕΕ μετατρέπεται σε Κέρβερο της λιτότητας, των περικοπών και της φτώχειας!

Νέα λιτότητα φέρνουν επιμήκυνση και αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους (Πριν, 18.11.2011)

Μέτρα 11,2 δισ. ευρώ ετησίας είναι υποχρεωμένη να λαμβάνει η Ελλάδα, βάσει του Δημοσιονομικού Συμφώνου, υποδεικνύει η έκθεση της Τρόικας

Όταν η υποκρισία συναντάει την γελοιότητα τότε το συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (Γιούρογκρουπ) συνεδριάζει ξανά και ξανά από κοινού με την ηγεσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για να αποφασίσουν αν το ελληνικό δημόσιο χρέος θα φτάσει το όριο του 120% του ΑΕΠ το 2020 ή το 2022, όταν όλοι μα όλοι ξέρουν πώς ούτε το 2020, ούτε το 2022 θα είναι 120%! Αυτή τη στιγμή το πιο ασφαλές στοίχημα είναι πως και οι δύο θα πέσουν έξω. Καμία πρόβλεψη δεν πρόκειται να επιβεβαιωθεί!

Παρόλα αυτά ο καθένας συμμετέχει σε αυτό το θέατρο του παραλόγου για τους δικούς του λόγους. Το ΔΝΤ επιδιώκει με κάθε τρόπο να καθησυχάσει τα εκατοντάδες κράτη μέλη του ότι δεν υπάρχει κίνδυνος να χάσουν τα λεφτά τους σε αυτή την παγίδα που λέγεται Ελλάδα, όπου κανένας το 2010, όταν ξεκίναγε η επιχείρηση διάσωσης των πιστωτών, δεν μπορούσε να προβλέψει το μέγεθος του αδιεξόδου που θα δημιουργούταν όσο όλοι οι παίκτες έμπαιναν πιο χοντρά στο παιχνίδι. Έτσι έφτασαν αυτή τη στιγμή, με βάση το προσχέδιο της έκθεσης της Τρόικας που κατατέθηκε στο Γιούρογκρουπ, από τα 148,6 δισ. ευρώ που έχουν δοθεί ως τώρα στο πλαίσιο του πρώτου (73 δισ. ευρώ) και του δεύτερου προγράμματος (75,6 δισ.) οι μεν Ευρωπαίοι να έχουν δανείσει 126,9 δισ. (52,9 στο πλαίσιο του πρώτου προγράμματος τα κράτη μέλη της ευρωζώνης και 74 δισ. στο πλαίσιο του δεύτερου το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας) και το δε ΔΝΤ 21,7 δισ. ευρώ (20,1 από το πρώτο και 1,6 από το δεύτερο πακέτο). Η ΕΕ, πιστός εκφραστής των πιστωτών και των τραπεζών, έρμαιο κι αυτή της δικής της ρατσιστικής φιλολογίας περί «τεμπέληδων του Νότου» και «κλαμπ της ελιάς» δημιούργησε ένα δανειακό ολοκαύτωμα για να διευκολύνει το σάρωμα των εργατικών κατακτήσεων, ξέχασε όμως κάτι βασικό: να δημιουργήσει μια έξοδο διαφυγής. Έτσι τώρα η ΕΕ οφείλει να πείσει τους φορολογούμενους των βόρειων χωρών πως …όλα βαίνουν καλώς. Τι κι αν το δημόσιο χρέος της Ελλάδας το 2013 θα φτάσει το 188,3% του ΑΕΠ και το 2014 το 188,9%; Τι κι αν η ύφεση συνεχιστεί και το τρέχον έτος για πέμπτη συνεχή χρονιά φτάνοντας το 6%, αλλά και το 2013 ξεπερνώντας το 4%, οδηγώντας αυτομάτως το δημόσιο χρέος στα ύψη; Δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας διαμηνύουν ΕΕ και ΔΝΤ για τώρα, το μόνο πρόβλημα εντοπίζεται στο απώτερο μέλλον κάπου μεταξύ 2020 και 2022, μακροπρόθεσμα δηλαδή, όταν κατά την δημοφιλή ρήση του Κέυνς όλοι θα είμαστε νεκροί…

Υπό αυτό το πρίσμα μια νέα αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους είναι πάλι θέμα χρόνου. Μάρτυρας η επίσκεψη την εβδομάδα που μας πέρασε στην Αθήνα του επικεφαλής του Διεθνούς Χρηματοπιστωτικού Ινστιτούτου Σαρλς Νταλάρα, ο οποίος καθόρισε τις λεπτομέρειες και της προηγούμενης χρεοκοπίας, τον Μάρτιο του 2012. Οι όροι αυτή τη στιγμή ωστόσο έχουν γίνει πολύ πιο σύνθετοι από τη στιγμή που το δημόσιο χρέος, όσο προχωράει η υλοποίηση του προγράμματος όλο και λιγότερο αποτελείται από ομόλογα και όλο και περισσότερο συντίθεται από δάνεια του Μηχανισμού Στήριξης. Στις 30 Σεπτεμβρίου ειδικότερα και με βάση την εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού που ψηφίσθηκε την προηγούμενη Κυριακή, το 49% του χρέους της κεντρικής διοίκησης αποτελούταν από δάνεια του Μηχανισμού Στήριξης και μόλις το 37,5% από ομόλογα εσωτερικού. Αναλογία που θα αλλάξει ακόμη περισσότερο όσο θα έρχονται οι νέες δόσεις και θα αυξάνουν το μερίδιο των δανείων του Μηχανισμού Στήριξης.

Ο πονοκέφαλος επομένως των Ευρωπαίων προέρχεται από το γεγονός ότι αυτοί πλέον θα είναι οι χαμένοι της επικείμενης αναδιάρθρωσης, η οποία είναι θέμα χρόνου. Έγραφε για παράδειγμα το γερμανικό περιοδικό Σπίγκελ ότι ένα πιθανό κούρεμα του ελληνικού δημόσιου χρέους κατά 50% και συγκεκριμένα αυτού που κατέχουν οι «επίσημοι» κι όχι οι λίγοι εναπομείναντες ιδιώτες πιστωτές θα κόστιζε στην Γερμανία (που έχει δανειοδοτήσει την Ελλάδα με 35 δισ. ευρώ) τουλάχιστον 17,5 δισ. ευρώ. Προς το παρόν φυσικά αποκλείουν αυτή την λύση, όπως έκανε ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, την προηγούμενη εβδομάδα. Το ίδιο όμως δεν συνέβαινε και όλη τη διάρκεια του 2010 και του 2011, όταν προείχε η ασφαλής έξοδος των τραπεζών τους από το ελληνικό χρέος και το ξεφόρτωμα των ελληνικών ομολόγων κι επίσης η απαρέγκλιτη εφαρμογή των προγραμμάτων λιτότητας;

Καθαρά συγκυριακοί λόγοι, ωστόσο, όπως οι εκλογές στη Γερμανία που θα διεξαχθούν τον Σεπτέμβριο του 2013 και το συνεπακόλουθο πολιτικό κόστος που θα είχε για την Άνγκελα Μέρκελ μια επίσημη παραδοχή απωλειών από την έκθεση της στην Ελλάδα, προκρίνουν την αναζήτηση ημίμετρων για μια βραχυπρόθεσμη επίλυση του ελληνικού ζητήματος. Η συμφωνία επί αυτών των μέτρων θα δώσει και το πράσινο φως για να δοθεί η δόση ύψους τουλάχιστον 31,5 δισ. ευρώ που θα έπρεπε να είχε δοθεί από τις 28 Ιουνίου. Αυτά τα βραχυπρόθεσμα ημίμετρα είναι οι αποφάσεις που θα ληφθούν στο Γιούρογκρουπ της Τρίτης, που θα αποτελεί συνέχεια του προηγούμενου Γιούρογκρουπ (την Τρίτη 13 Νοεμβρίου) όπου συμφωνήθηκε να δοθεί παράταση για δύο χρόνια στο στόχο μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 3% που αρχικά είχε προσδιορισθεί για το 2014. Με τη νέα απόφαση, που συνιστά μια ακόμη ομολογία αποτυχίας του προγράμματος «διάσωσης» της ελληνικής οικονομίας να πιάσει τους ονομαστικούς του στόχους, ο στόχος μετατίθεται για το 2016. Και μέχρι τότε βλέπουμε κατά πόσο θα απαιτηθεί και μια νέα μετακύλιση… Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης την Τρίτη θα κληθούν να επιλέξουν μεταξύ μια ασφυκτικά περιορισμένης γκάμας μέτρων που περιλαμβάνει: Την επιστροφή τόκων που έχουν κερδίσει ή αναμένεται να κερδίσουν οι χώρες – πιστωτές (το όφελος της Γερμανίας για παράδειγμα εκτιμάται ότι υπερβαίνει το μισό δισ. ευρώ ετησίως) μέχρι την επιστροφή των τοκογλυφικών κερδών που έχουν εισπράξει οι εθνικές κεντρικές τράπεζες από τα ελληνικά ομόλογα λόγω της διαφοράς μεταξύ ονομαστικής αξίας και τιμής στην οποία τα αγόραζαν από την δευτερογενή αγορά κι η οποία είναι σημαντικά (σε βαθμό σκανδάλου!) χαμηλότερη.

Αν κάτι ωστόσο δεν επιδέχεται καμιάς αμφιβολίας είναι ο βαρύς πέλεκυς λιτότητας που θα συνοδεύσει οποιαδήποτε λύση από τις δύο παραπάνω επιλεγεί ή κάποια καινούργια. Σε κάθε περίπτωση οι δανειστές θα ζητήσουν …αίμα! Το προσχέδιο της έκθεσης κάνει με σαφήνεια λόγο για επιπλέον μέτρα ύψους 4 δισ. ευρώ για την περίοδο 2015-2016, χωρίς όμως αυτός να είναι ο τελικός λογαριασμός. Το συνολικό του ύψος θα γίνει γνωστό μόλις ολοκληρωθούν οι λεπτομέρειες της «ενδιάμεσης λύσης» της Τρίτης και θα περιλαμβάνει επίσης και το χρηματοδοτικό κενό που θα δημιουργηθεί το επόμενο διάστημα στην εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού λόγω τουλάχιστον της ύφεσης. Το προσχέδιο της έκθεσης προχωράει ωστόσο παραπέρα περιγράφοντας τα νέα μέτρα λιτότητας που αυτή τη φορά δεν θα χρειαστεί να είναι τόσο …νέα. «Ένας περαιτέρω τρόπος να αυξηθεί η αξιοπιστία», γράφει το προσχέδιο χρησιμοποιώντας την γνωστή συμβολική γλώσσα των Βρυξελλών για να περιγράψουν την λιτότητα «είναι η έγκαιρη εφαρμογή του Δημοσιονομικού Συμφώνου της ΕΕ. Η Ελλάδα έχει ήδη υπογράψει και επικυρώσει την διακυβερνητική Συνθήκη για τη Σταθερότητα, Συνεργασία και την Διακυβέρνηση στην ΟΝΕ. Κρίσιμος όρος της συμφωνίας είναι το Δημοσιονομικό Σύμφωνο που εισάγει κανόνες για τους εθνικούς προϋπολογισμούς και ενισχυμένους μηχανισμούς επιβολής σε ευρωπαϊκό επίπεδο». Στη συνέχεια, το προσχέδιο της έκθεσης περιγράφει επακριβώς τον μηχανισμό που οφείλει να ακολουθήσει η Ελλάδα, καθιστώντας την ψήφιση νέων μέτρων λιτότητας περιττή: «Χώρες με λόγο χρέους προς ΑΕΠ μεγαλύτερο του 60% πρέπει να εξασφαλίζουν μια ετήσια μείωση του λόγου χρέους τους κατά 1/20 της διαφοράς μεταξύ πραγματικού λόγου χρέους προς ΑΕΠ και του ορίου του 60%». Για την Ελλάδα (που με βάση τα στοιχεία του προϋπολογισμού το δημόσιο χρέος για το 2012 θα φτάσει τα 340 δισ. ευρώ σε ένα ΑΕΠ ύψους 194 δισ. ευρώ ή θα αντιπροσωπεύει το 175,6% του ΑΕΠ) η παραπάνω διαφορά μεταξύ πραγματικού δημόσιου χρέους και του στόχου του 60% (που σημαίνει 116 δισ. ευρώ) μεταφράζεται σε 224 δισ. Οπότε, τα αναγκαία μέτρα, που αυτόματα θα υιοθετούνται ετησίως λόγω του Δημοσιονομικού Συμφώνου, ανέρχονται σε 11,2 δισ. ευρώ! Αυτός είναι ο λογαριασμός που μας κόβει η ΕΕ, βάσει των συμφωνιών που έχουμε ήδη υπογράψει.

Άμεση απόρροια των παραπάνω είναι πως όχι μόνο η αναγκαία διαγραφή μεγάλου μέρους ή όλου του δημόσιου χρέους αλλά κι η ανατροπή της αιματηρής λιτότητας που θα επιβάλλεται ελέω Δημοσιονομικού Συμφώνου, το οποίο στο εξής θα λειτουργεί ως αυτόματος σταθεροποιητής της φτώχειας, προϋποθέτουν την σύγκρουση και την έξοδο από την ευρωζώνη και την ΕΕ. Εντός τους, και σε συνεννόηση μαζί τους, δεν υπάρχει καμιά περίπτωση ούτε καν ήπιας διαχείρισης του χρέους. Πολύ περισσότερο ανατροπής της λιτότητας…

Η Ευρώπη υπό ελλειμματική… γερμανική κατοχή (Επίκαιρα 5-11/4/2012)

Η Άνγκελα Μέρκελ συναντά εμπόδια στην εφαρμογή του Δημοσιονομικού Συμφώνου

Το πιο εύκολο για την Μέρκελ στην διαδικασία επιβολής του Δημοσιονομικού Συμφώνου ήταν να αποσπάσει την αποδοχή των ευρωπαίων ηγετών, έστω των 25 από τους 27. Έκτοτε όλα πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο για το Τέταρτο Ράιχ καθώς οι πολιτικές αντιδράσεις πληθαίνουν και τα οικονομικά μηνύματα που υποδεικνύουν τις καταστροφικές συνέπειες από την εφαρμογή του Δημοσιονομικού Συμφώνου γίνονται όλο και πιο ανησυχητικά.

Να υπενθυμίσουμε ότι το Δημοσιονομικό Σύμφωνο που αποφασίστηκε για πρώτη φορά στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις 9 Δεκεμβρίου 2011 στην πράξη απαγορεύει τους ελλειμματικούς προϋπολογισμούς καθιερώνοντας μάλιστα αυτόματους μηχανισμούς τιμωρίας, δια της επιβολής χρηματικών προστίμων για τα απείθαρχα κράτη – μέλη. Ειδικότερα, το «δομικό έλλειμμα» δεν επιτρέπεται να ξεπερνά το 0,5% του ΑΕΠ. Με το νέο αυτό όρο (δομικό έλλειμμα) περιγράφεται το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα μείον το κυκλικό, μείον επίσης τα μέτρα άμεσης απόδοσης. Χαρακτηριστικό δε στοιχείο για το πόσο ψηλά τοποθετείται πλέον ο πήχης είναι ότι τώρα 4 μόνο χώρες πληρούν αυτό το κριτήριο: Το Λουξεμβούργο (που δεν αποτελεί και κράτος με την …συνήθη έννοια του όρου), η Σουηδία (που δεν συμμετέχει στην ευρωζώνη καθώς έχει το δικό της εθνικό νόμισμα, την σουηδική κορώνα), η Φινλανδία και η Εσθονία. Ούτε καν η Γερμανία δεν πληροί το κριτήριο! Ιδιαίτερα σημαντική πλευρά είναι πως η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση, το φρένο χρέους, όπως συχνά περιγράφεται, θα έχει πάγια χαρακτηριστικά καθώς το Βερολίνο απαίτησε να συνοδευτεί από τροποποίηση του συντάγματος. Όπως είχε δηλώσει χαρακτηριστικά η γερμανίδα καγκελάριος «το φρένο χρέους θα είναι δεσμευτικό και θα ισχύει για πάντα. Ποτέ δεν θα είναι δυνατό να αλλάξει μέσω μιας κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας». Το Τέταρτο Ράιχ επομένως δεν βγάζει εκτός νόμου μόνο τον Κεϋνσιανισμό, που αποτέλεσε την πιο επιτυχημένη συνταγή οικονομικής ανάπτυξης με κριτήριο την κοινωνική ωφέλεια, αλλά και το ίδιο το δικαίωμα των ψηφοφόρων να αποφασίζουν για την οικονομική πολιτική που προτιμούν!

Τα πολιτικά εμπόδια ωστόσο που έχει να αντιμετωπίσει ο γερμανικός οικονομικός φονταμενταλισμός είναι αρκετά, χωρίς να θέτουν σε αμφισβήτηση την υιοθέτησή του καθώς γι’ αυτήν αρκεί η θετική ψήφος 12 μόνο χωρών. Τα εμπόδια ξεκινούν από την Ιρλανδία που είναι αναγκασμένη, λόγω του συντάγματός της κι όχι της δημοκρατικής ευαισθησίας των πολιτικών της, να θέσει σε δημοψήφισμα τις επικείμενες αλλαγές. Οι δημοσκοπήσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας μέχρι στιγμής συνηγορούν στην άνετη επικράτηση του στρατοπέδου του «ναι». Σε μια από τις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις το 44% των ερωτηθέντων τασσόταν υπέρ της συμφωνίας, ενώ απορριπτική θέση έπαιρνε το 29%. Παρόλα αυτά με ένα ποσοστό της τάξης του 27% να δηλώνει αναποφάσιστο, σε μια περίοδο μάλιστα που η οικονομία βυθίζεται στην ύφεση, κανείς στο Δουβλίνο ή το Βερολίνο δεν μπορεί να δηλώνει σίγουρος για το αποτέλεσμα που θα βγάλουν οι κάλπες. Τα ανησυχητικά νέα εμφανίστηκαν στην Ιρλανδία την προηγούμενη Πέμπτη, όταν έγινε γνωστό πως και το τέταρτο τρίμηνο του 2011, μετά και το τρίτο τρίμηνο, συρρικνώθηκε το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν. Εξέλιξη που ισοδυναμεί με ύφεση, σύμφωνα με τον τεχνικό ορισμό που την περιγράφει ως δύο συνεχόμενα τρίμηνα μείωσης του ΑΕΠ, τοποθετώντας την χώρα του Τζέιμς Τζόις δίπλα στις άλλες έξι χώρες της ευρωζώνης που βρίσκονται μέχρι στιγμής σε ύφεση: Ελλάδα, Πορτογαλία, Βέλγιο, Ιταλία, Σλοβενία και Ολλανδία.

Αντιδρούν Ολλανδία, Ισπανία, Γαλλία

Συνεχίζοντας με τα πολιτικά εμπόδια που είναι υποχρεωμένη να υπερπηδήσει η γερμανίδα καγκελάριος αν θέλει να επιβάλλει τον σιδερένιο νόμο των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών στην Ευρώπη ξεχωρίζουμε επίσης αυτά που προέρχονται από την Ολλανδία, την Ισπανία και την Γαλλία. Στο Άμστερνταμ συγκεκριμένα, το Εργατικό Κόμμα, χωρίς τις ψήφους του οποίου η κυβέρνηση μειοψηφίας του Μαρκ Ρουτ δεν μπορεί να περάσει το νόμο, έθεσε όρο για να ψηφίσει να μην υπάρξουν περικοπές κοινωνικών δαπανών για φέτος. Ο δεξιός πρωθυπουργός της Ισπανίας Μαριάνο Ραχόι δήλωσε ενώπιον όλων των ευρωπαίων ηγετών, στην τελευταία σύνοδο κορυφής της ΕΕ, ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα στη χώρα του θα κυμανθεί στο 5,3% του ΑΕΠ δηλαδή σε υψηλότερα επίπεδα απ’ αυτά που είχαν ενσωματωθεί στον προϋπολογισμό, παραβιάζοντας προηγούμενη δέσμευσή του. Στη Γαλλία τέλος ο υποψήφιος για την προεδρία επικεφαλής των σοσιαλιστών Φρανσουά Ολάντ (κι επικρατέστερος μέχρι τα αιματηρά και ύποπτα γεγονότα της Τουλούζης) έχει ξεκαθαρίσει ότι σκοπεύει να επαναδιαπραγματευτεί το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, δηλώνοντας με αυτό τον τρόπο στο Βερολίνο ότι το Παρίσι στο εξής δεν θα είναι δεδομένο όπως ήταν μέχρι τώρα. «Αυτή η στροφή δεν έχει να κάνει τόσο με την ιδεολογία όσο με τα μηνύματα που στέλνουν τώρα οι ευρωπαίοι ψηφοφόροι απ’ όλο το πολιτικό φάσμα προς τους ηγέτες τους: Χόρτασαν από πολιτικές λιτότητας που δεν αποδίδουν και δεν επιθυμούν οι κυβερνήσεις τους να αποποιηθούν όλα τα δημοσιονομικά εργαλεία που διαθέτουν για την αντιμετώπιση των υφέσεων», έγραφε στο εντιτόριάλ της η International Herald Tribune την Παρασκευή 23 Μαρτίου. Τίτλος του: «Η ανελαστικότητα της Μέρκελ – Οι πολιτικοί ηγέτες στην Ευρώπη αρχίζουν να αποστασιοποιούνται από την εκστρατεία της για αδιάκοπη δημοσιονομική λιτότητα».

Μήνυμα αποτυχίας της πολιτικής λιτότητας που διατάσουν Βερολίνο και Βρυξέλλες να πυροδοτήσει την μεγέθυνση της οικονομίας είναι και οι αλλεπάλληλες ενδείξεις συρρίκνωσης του προϊόντος. Ενδεικτικά, παρότι δεν υπάρχουν ακόμη τα επίσημα τελικά στοιχεία θεωρείται βέβαιο πως το πρώτο τρίμηνο του 2012 το παραγόμενο προϊόν της ευρωζώνης συρρικνώθηκε, όπως συνέβη και το τελευταίο τρίμηνο του 2011. Και τυπικά επομένως η ευρωζώνη βρίσκεται σε ύφεση. Επίσης οι βιομηχανικές παραγγελίες τον Ιανουάριο σε σχέση με τον Δεκέμβρη μειώθηκαν.

Όλα αυτά τα δραματικά μάλιστα συμβαίνουν την ίδια ώρα που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα από τον Δεκέμβρη έχει πλημμυρίσει τις εμπορικές τράπεζες με πρωτοφανή ρευστότητα, που υπερέβη το 1 τρις. ευρώ! Η συνταγή επομένως της Μέρκελ «λεφτά υπάρχουν για τις τράπεζες» δεν σήμανε την υπέρβαση της κρίσης, αλλά τον παροξυσμό της καθώς η κρίση δημόσιου χρέους συνέχισε να λειτουργεί διαβρωτικά για τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών των κρατών μελών, ενώ η κρίση της πραγματικής οικονομίας συνέχισε να στερεί θέσεις εργασίας και να μειώνει μισθούς και εισοδήματα.

Πλημμυρίδα ρευστού σε μεγάλες εταιρείες

Δεν είναι όμως μόνο οι τράπεζες που έχουν ωφεληθεί από το μείγμα οικονομικής πολιτικής που έχει επιβάλλει το Βερολίνο. «Ένας τομέας της οικονομίας αποτελεί μια σημαντική εξαίρεση στον κανόνα της ύφεσης» έγραφε η Wall Street Journal του Σαββατοκύριακου. «Είναι οι εταιρείες, ειδικά οι μεγάλες. Σε όλη την Ευρώπη οι εταιρείες κάθονται σε ένα βουνό από ρευστό. Το πρόβλημα είναι πως δεν καταναλώνουν πολύ απ’ αυτό. Αυτό σημαίνει πως μια πιθανή διέξοδος στην οικονομική κρίση της Ευρώπης – μια μεγάλη ώθηση των επιχειρηματικών επενδύσεων – έχει αποκλειστεί. Δεν είναι μόνο στην Ευρώπη που οι επιχειρήσεις αποθησαυρίζουν σωρούς από χρήμα. Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Χρηματοοικονομικής, το ίδιο ισχύει και σε έναν αριθμό ώριμων και αναδυόμενων οικονομιών. Τον Ιανουάριο ο οργανισμός με έδρα την Ουάσινγκτον υπολόγισε πως οι εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ, την ευρωζώνη, την Αγγλία και την Ιαπωνία διαθέτουν σε ρευστό μια ποσότητα χρήματος χωρίς προηγούμενο, περίπου 7,75 τρισ. δολ. Το πρόβλημα στην Ευρώπη είναι ιδιαίτερα οξύ. Ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ στην Ευρώπη βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο 60 ετών καθώς οι εταιρείες συσσωρεύουν ρευστό. Τα αποθέματα των εταιρειών σε ρευστό είναι 2 τρισ. ευρώ στην ευρωζώνη και ένα ασυνήθιστο ποσό περίπου 750 δις. λίρες στην Αγγλία». Μεταξύ των αιτιών για την εποχή των παχιών αγελάδων που βιώνει ο ιδιωτικός τομέας ξεχωρίζουμε την ακόλουθη: «Γιατί να γίνουν επενδύσεις στην παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών σε οικονομίες που έχουν ελάχιστη πιθανότητα να αναπτυχθούν;»

Εν κατακλείδι η άλλη όψη των κοινωνικά ολέθριων πολιτικών αιώνιας λιτότητας που έχει ήδη επιβάλλει το Βερολίνο στην ΕΕ και επιδιώκει να υιοθετηθούν με ακόμη πιο δεσμευτικούς όρους μέσω του Δημοσιονομικού Συμφώνου είναι μια προσωρινή ανάσχεση στη δράση των οικονομικών μηχανισμών εξ αιτίας της ανεπαρκούς ζήτησης. Έτσι, πλημμυρίδα ρευστού σε τράπεζες και μεγάλες επιχειρήσεις από την μια και χρηματοδοτική ξηρασία σε κράτη και νοικοκυριά αποτελούν το άκρως πολωτικό και εξαιρετικά ασταθές αποτέλεσμα της λιτότητας, μέχρι τώρα. Ας φανταστούμε τι θα γίνει αν αυτή η οικονομική πολιτική αποκτήσει και συνταγματική ισχύ, μέσα από την ενσωμάτωση του Δημοσιονομικού Συμφώνου!

Στις συμπληγάδες της νέας ΕΕ και των δανειστών (Πριν, 5 Φεβρουαρίου 2012)

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΣYΜΦΩΝΟ

Χειρότερα μάλλον δεν γίνεται… Κι ας ξέρουμε, ότι όσες φορές ειπώθηκε κάτι τέτοιο τα τελευταία χρόνια επήλθε διάψευση και μάλιστα άμεσα. Η προηγούμενη εβδομάδα όμως, όπως ξεκίνησε με τη σύνοδο κορυφής και την έγκριση του Δημοσιονομικού Συμφώνου από τους 25 ηγέτες της ΕΕ και τελειώνει με την κορύφωση των διαπραγματεύσεων για την συμφωνία ανταλλαγής ομολόγων, προδιαγράφει ένα μέλλον ζοφερό, απέραντης φτώχειας σε όλη την Ευρώπη και τον πλήρη και οριστικό υποβιβασμό του ελληνικού λαού σε φόρου υποτελή απέναντι στους δανειστές. Αν φυσικά όλα αυτά εφαρμοστούν…

Η πρώτη σύνοδος κορυφής της ΕΕ για τον καινούργιο χρόνο μπορεί να μην συγκλήθηκε υπό το βάρος μιας απρόσμενης όξυνσης της κρίσης (δεν συνοδεύτηκε επομένως από δραματικές ανταποκρίσεις και ολονύχτια παζάρια), όπως σχεδόν συστηματικά συνέβαινε τον προηγούμενο ενάμισι χρόνο, το θέμα της ωστόσο ήταν η θεσμική κατοχύρωση του έκτακτου καθεστώτος που εγκαινιάσθηκε την προηγούμενη περίοδο με αφορμή την δημοσιονομική κρίση. Το κείμενο που υπέγραψαν οι 25 χώρες της ΕΕ, με εξαίρεση την Αγγλία και την Τσεχία, σηματοδοτεί το τέλος αυτής της πορείας αφόρητων πιέσεων για μεγαλύτερη λιτότητα και συνεχών εκβιασμών από την μεριά του Τέταρτου Ράιχ για τον περιορισμό των ελλειμμάτων, και την αρχή μιας άλλης, όπου οι περικοπές κοινωνικών δαπανών και οι μειώσεις μισθών, στο όνομα της διασφάλισης της βιωσιμότητας του ευρώ, θα είναι ο απαρέγκλιτος κανόνας και όχι η εξαίρεση. Το Δημοσιονομικό Σύμφωνο σε επίπεδο θεσμικό συμβολίζει το τέλος της «ΕΕ που ξέραμε» με τις ομοφωνίες και την τυπική έστω αναζήτηση ισορροπιών. Τη θέση αυτού του κανόνα καταλαμβάνουν πλέον συνταγματικά πραξικοπήματα, όπως έγινε τώρα με την εν κρυπτώ αναθεώρηση των καταστατικών αρχών της ΕΕ, καθώς και η διάσπαση της ΕΕ σε ομόκεντρους κύκλους διαφορετικών ταχυτήτων. Διαδικασία που επιβεβαιώνει την απογείωση των ενδοκαπιταλιστικών ανταγωνισμών στο έδαφος της οξυνόμενης κρίσης και τις αντιδράσεις που προκαλεί η επιθετικότητα της Γερμανίας.

Σε οικονομικό επίπεδο, το Δημοσιονομικό Σύμφωνο προβλέπει αρχικά την απαγόρευση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, με τη μορφή της έκκλησης για συνταγματική (ή εφάμιλλη νομοθετικά) κατοχύρωση των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών. Το μεγαλύτερο δυνατό έλλειμμα που μπορεί να γίνει δεκτό είναι της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ, στα όρια δηλαδή του στατιστικού λάθους. Για τους παραβάτες προβλέπονται αυτόματες ή σχεδόν αυτόματες διαδικασίες παραπομπής στο ευρωπαϊκό δικαστήριο (που θα μπορούν να ενεργοποιηθούν ακόμη και μετά από υπόδειξη άλλων κρατών μελών), το οποίο αναβαθμίζεται σε προστάτη και εγγυητή της κοινωνικά επώδυνης πολιτικής των μηδενικών ελλειμμάτων. Το πρόστιμο δε που θα επιβάλλει στους παραβάτες, ίσο με το 0,1% του ΑΕΠ, το οποίο θα καταβάλλεται στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, θα δείχνει απλώς την πόρτα εξόδου από την ευρωζώνη σε όσα κράτη αρνούνται να θυσιάσουν τις κοινωνικές παροχές. Γιατί, το ζητούμενο των μηδενικών ελλειμμάτων δεν είναι τίποτε άλλο παρά η κατάργηση σε όλη την Ευρώπη μονομιάς (και σε όχι μόνο σε όσες χώρες βρίσκονται στην εντατική των «προγραμμάτων διάσωσης» όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία) κάθε κοινωνικής κατάκτησης της μεταπολεμικής περιόδου, το κράτος πρόνοιας, τις παροχές σε παιδεία, υγεία και κοινωνική ασφάλιση, τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας και τους ελάχιστους μισθούς κλπ. Οι ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί και η επίκληση της δημοσιονομικής πειθαρχίας είναι η αφορμή για να νομιμοποιηθεί στη συνείδηση της κοινωνίας και να συγκαλυφθεί το αντεργατικό πραξικόπημα του κεφαλαίου. Πρόκειται για μια πορεία που όσο κοινωνικά οδυνηρή θα αποδεικνύεται κατά την εφαρμογή της, άλλο τόσο και γεμάτη αντιφάσεις, στο βαθμό που η ανύπαρκτη κοινωνική της νομιμοποίηση θα αυξάνει την εγγενή της αστάθεια, αποκαλύπτοντας τον πραξικοπηματικό χαρακτήρα της αστικής κυριαρχίας.

Όλο και πιο ακριβή, όλο και πιο κοινωνικά οδυνηρή

η προσπάθεια κουρέματος του δημόσιου χρέους

Όπως λίγο – πολύ συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα, όπου η προσπάθεια για την επιτυχή ολοκλήρωση της συμφωνίας ανταλλαγής ομολόγων οδεύει στο τέρμα της. Είναι ωστόσο άγνωστο κατά πόσο θα ολοκληρωθεί αυτό το σαββατοκύριακο, όπως αναμενόταν, ή μια έκτακτη δανειοδότηση – «γέφυρα» θα αναλάβει να καλύψει την ανάγκη χρηματοδότησης του ομολόγου ύψους 14,4 δισ. ευρώ που λήγει στις 20 Μαρτίου, έτσι ώστε οι διαπραγματεύσεις να συνεχισθούν με την «άνεση χρόνου» που απαιτείται. Στην περίπτωση των διαπραγματεύσεων αυτών δεν χωρούν τελεσίγραφα ούτε εκβιασμοί, αντίθετα φυσικά με ό,τι συμβαίνει στην περίπτωση των από κάτω, που κάθε φορά βρίσκονται με το πιστόλι στον κρόταφο να επιλέξουν ανάμεσα στη Σκύλλα και τη Χάρυβδη. Οι επιπλοκές των τελευταίων ημερών αν κάτι φέρνουν στην επιφάνεια είναι τα αδιέξοδα και τον ασταθή χαρακτήρα της ακολουθούμενης περιοριστικής πολιτικής. Τίτλος της εναγώνιας προσπάθειας που καταβάλλεται εδώ και λίγα 24ωρα θα μπορούσε να είναι: «ζητούνται 20 δισ. ευρώ»! Τόσα τους λείπουν, όχι για να γίνει το ελληνικό δημόσιο χρέος βιώσιμο, αλλά για να φθάσει ακόμη και σε αυτό το (μη βιώσιμο) επίπεδο του 120% του ΑΕΠ το 2020, όπως ήταν ο αρχικός στόχος. Όμως, η υλοποίηση του συνεχώς απομακρύνεται, γιατί η πολιτική της λιτότητας παράγει αλλεπάλληλα χρηματοδοτικά κενά. Έτσι οδηγούμαστε σε μια νέα, ακόμη πιο δυσμενή, αναθεώρηση της απαράδεκτης συμφωνίας της ΕΕ της 27ης Οκτωβρίου, η οποία προέβλεπε την ανταλλαγή σε εθελοντική βάση των ομολόγων που κατέχουν ιδιώτες με την επωνυμία PSI (private sector involvement–συμμετοχή ιδιωτικού τομέα). Πλέον το πρόγραμμα ανταλλαγής έχει επεκταθεί πέραν του ιδιωτικού τομέα (που φυσικά δεν ήταν μόνο ιδιωτικός, καθώς σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα έχαναν 12 δισ. ευρώ τα ασφαλιστικά ταμεία που τώρα προσφεύγουν στα δικαστήρια κατά της Τράπεζας Ελλάδας) και στον δημόσιο, όπως τουλάχιστον ορίζεται στο πλαίσιο της δικής του ορολογίας.

Το νέο σχέδιο με την επωνυμία OSI (official sector involvement– συμμετοχή δημόσιου τομέα) «απειλεί» να εντάξει στο κούρεμα τις εξής τέσσερις κατηγορίες ομολόγων: Πρώτο, ομόλογα που έχει στη διάθεσή της η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (πιθανολογούμενου ύψους 50 δισ. ευρώ), τα οποία μπορεί να μην κουρευτούν οριζόντια αλλά να συμμετάσχουν εμμέσως και πλαγιοτρόπως αν η ΕΚΤ αποδεχθεί να παραιτηθεί από τους τόκους που αποφέρουν. Δεύτερο, άλλα ομόλογα που έχουν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες στα χαρτοφυλάκιά τους. Τρίτο, ομόλογα που έχουν φυσικά πρόσωπα, με τον πέλεκυ να κινδυνεύσει να πέσει ακόμη και στα ειδικά ομόλογα που έλαβαν οι απολυμένοι της Ολυμπιακής πριν δύο χρόνια. Τέταρτο, ακόμη το πρώτο δάνειο της Τρόικας, που συζητείται να «κουρευτεί» με τη μορφή μιας νέας, δεύτερης αναθεώρησης των όρων που το συνοδεύουν, η οποία θα μειώνει για παράδειγμα το επιτόκιο αποπληρωμής. Ακόμη ωστόσο κι αν ξεπερασθούν οι αντιδράσεις και υλοποιηθούν τα παραπάνω θεωρείται πολύ πιθανό να απαιτηθεί η αύξηση του δανείου των 130 δισ. ευρώ, έτσι ώστε να πιαστεί ο στόχος του 120% του ΑΕΠ για το 2020. Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το πώς η κινούμενη άμμος της λιτότητας καθιστά ανεπαρκή κάθε συμβιβασμό που επιτυγχάνεται στις διαπραγματεύσεις, όπως για παράδειγμα συμβαίνει τώρα που οι ιδιώτες δέχτηκαν μετά από πολλά ένα μεσοσταθμικό επιτόκιο της τάξης του 3,7%, το οποίο οδηγεί σε κούρεμα των ομολόγων τους κατά 70%-75%. Παρόλα αυτά, δια στόματος του Όλι Ρεν, απαιτείται ένα ακόμη μεγαλύτερο δάνειο, που θα φθάνει τα 145 δισ. ευρώ, έτσι ώστε να ολοκληρωθεί η συμφωνία ανταλλαγής και να αποφευχθεί μια στάση πληρωμών από τη μεριά του ελληνικού δημοσίου. Τα επιπλέον χρήματα μάλιστα θα καλύψουν τις μαύρες τρύπες στους ισολογισμούς των τραπεζών, επιβεβαιώνοντας τον ιδιωτικό και απεχθή κατά βάση χαρακτήρα του δημόσιου χρέους.

Ο αρμόδιος για τα νομισματικά ζητήματα επίτροπος της ΕΕ, όμως, είπε κι άλλα την προηγούμενη εβδομάδα όπως, για παράδειγμα, ότι δεν προβλέπεται καμιά χαλάρωση στο πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης της Ελλάδας, παρά την εμφανή και παταγώδη αποτυχία της υλοποίησης όσων είχε υποσχεθεί η ελληνική κυβέρνηση. Η επιμονή της Τρόικας να επιβληθούν έκτακτα μέτρα ύψους 4,4 δισ. ευρώ που θα καλύψουν τα ελλείμματα του προϋπολογισμού για το 2011 και το 2012, εν είδει μάλιστα προ-μνημονίου – κάτι σαν προκαταρκτικά της κύριας πράξης που θα έρθει με το νέο (έβδομο στη σειρά!) Μνημόνιο και τη νέα δανειακή σύμβαση – δείχνει ότι τις αμέσως επόμενες εβδομάδες θα ξετυλιχθεί μια επίθεση στα κοινωνικά δικαιώματα πολύ πιο βάρβαρη απ’ όλες τις προηγούμενες και πολύ πιο απροκάλυπτη. Ενδεικτικά, η Τρόικας απαιτεί την κατάργηση του φόρου πολυτελείας στα ακριβά ΙΧ, τα κοσμήματα και τα σκάφη και ταυτόχρονα την κατάργηση των απαλλαγών στα τέλη ταξινόμησης και κυκλοφορίας των ΙΧ των αναπήρων. Το παράδειγμα δείχνει ότι αυτή η πολιτική υπαγορεύεται και υπηρετεί τα συμφέροντα μιας ελάχιστης κοινωνικής μειοψηφίας, μιας ολιγαρχίας του μαύρου χρήματος. Απέναντι σε αυτή την «επέλαση των βαρβάρων»(καλύτερα των …Ούνων) τα αιτήματα παύσης πληρωμών και ανοίγματος των βιβλίων του δημόσιου χρέους και ταυτόχρονα εξόδου από την ευρωζώνη και την ΕΕ, συνιστούν τις πρώτες γραμμές άμυνας στην αναγκαία αντεπίθεση του εργατικού κινήματος, όρο εκ των ων ουκ άνευ για την αναχαίτιση της επίθεσης, την κατοχύρωση και την διεύρυνση των κοινωνικών δικαιωμάτων.

Αρέσει σε %d bloggers: