Κρίσιμη η αναδιάρθρωση του χρέους της Αργεντινής προς τους ιδιώτες

Πηγή: Project Syndicate, 6 Μαΐου 2020

Μετάφραση: Λ.Β.

Joseph E. Stiglitz, Edmund S. Phelps, Carmen M. Reinhart

Ζητείται από τους πιστωτές της Αργεντινής να δεχθούν μια πρόταση που θα μειώσει τη ροή των εσόδων τους αλλά θα τις κάνει βιώσιμες. Μια υπεύθυνη απόφαση θα δημιουργήσει ένα θετικό προηγούμενο, όχι μόνο για την Αργεντινή, αλλά και για το διεθνές οικονομικό σύστημα ως όλον.

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ – Η πανδημία του Covid-19 έχει ωθήσει την ανθρωπότητα προς τη χειρότερη παγκόσμια ύφεση της σύγχρονης εποχής. Η πίεση στα δημόσια οικονομικά έχει γίνει τεράστια, ειδικότερα προς τις αναπτυσσόμενες χώρες που ήταν ήδη ιδιαίτερα υπερχρεωμένες.

Η Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ξεκινήσει διάφορες πρωτοβουλίες για να ελαφρύνουν την επιβάρυνση του δημόσιου χρέους σε αυτή την εξαιρετική κατάσταση. Ως πρώτο βήμα, οι χώρες του G20 συμφώνησαν να προσφέρουν ένα μορατόριουμ για το επίσημο διμερές χρέος των 76 φτωχότερων οικονομιών του κόσμου.

Αυτή η στιγμή θέτει το ύστατο τεστ για τη διεθνή οικονομική αρχιτεκτονική. Η «βιωσιμότητα» είναι ένας όρος συνεχώς παρών στα παγκόσμια χρηματοοικονομικά και τις επενδύσεις, κι αυτό για καλό λόγο. Η αρχή που ενσωματώνει – όπως στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ – αναφέρεται στην οικοδόμηση ενός καλύτερου κόσμου. Κι αυτές οι αρχές ταιριάζουν απόλυτα όταν ερχόμαστε στο δημόσιο χρέος των αγωνιζόμενων αναπτυσσόμενων χωρών.

Στον αντίποδα αυτού του σκηνικού παγκόσμιας έκτακτης ανάγκης, η Αργεντινή βρίσκεται στην πιο κρίσιμη στιγμή της διαδικασίας αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους της με έναν δημιουργικό τρόπο, με καλή πίστη και με την υποστήριξη όλων των εγχώριων πολιτικών ομάδων. Από το 2016, όταν η χώρα απέκτησε ξανά πρόσβαση στις διεθνείς αγορές, οι πιστωτές του εξωτερικού έπαιξαν ένα στοίχημα συγκεντρώνοντας χρέος με μεγάλα κουπόνια, συμβατό όμως μόνο με εξαιρετικά υψηλά ποσοστά μεγέθυνσης που δεν επιτεύχθηκαν. Τον Φεβρουάριο, πριν η κρίση του COVID-19 οξυνθεί, το ΔΝΤ κατέληξε ότι το δημόσιο χρέος της Αργεντινής είναι «μη βιώσιμο». Υπάρχει συναίνεση ότι το χρέος είναι αβάσταχτο, με τις πληρωμές τόκων να έχουν διπλασιαστεί ως μερίδιο των δημοσίων εσόδων. Για να το πούμε ωμά, το κόστος αναχρηματοδότησης έχει γίνει υπερβολικά υψηλό.

Μια επαναδιαπραγμάτευση απαιτεί την δέσμευση όλων των μερών. Η Αργεντινή έχει παρουσιάσει στους ιδιώτες πιστωτές της μια υπεύθυνη προσφορά που εκφράζει επαρκώς την ικανότητα πληρωμών της χώρας: μια τριετή περίοδο χάριτος με μια ελάχιστη μείωση στο κεφάλαιο και μια σημαντική μείωση στο επιτόκιο. Η πρόταση συμβαδίζει με την τεχνική ανάλυση του ΔΝΤ, που αναφέρει ότι θα απαιτηθεί μια ουσιαστική ελάφρυνση χρέους από τους ιδιώτες πιστωτές της Αργεντινής για να ανακτηθεί, με υψηλή πιθανότητα, η βιωσιμότητα του χρέους.

Η ελάφρυνση του χρέους είναι ο μόνος δρόμος να πολεμήσουμε την πανδημία και να θέσουμε την οικονομία σε μια βιώσιμη τροχιά. Πριν τη κρίση, η Παγκόσμια τράπεζα εκτιμούσε ότι η αστική φτώχεια στην Αργεντινή βρισκόταν στο 35,5% και η παιδική φτώχεια στο 52,3%. Τα Ηνωμένα Έθνη τώρα θεωρούν την επίπτωση του σοκ στη χώρα ως μία από τις χειρότερες στην περιοχή, με το ΔΝΤ να προβλέπει συρρίκνωση 5,7% του ΑΕΠ το 2020.

Από τους πιστωτές ζητείται η περικοπή της ροής των εσόδων τους, ενώ θα λάβουν εύλογα επιτόκια στο μέλλον. Η Αργεντινή έχει επιβεβαιώσει τη βούλησή της να εξυπηρετήσει το αναδιαρθρωμένο χρέος, ακριβώς επειδή θα γίνει εφικτό με τα νέα, προτεινόμενα επιτόκια. Μόνο μια οικονομία που μεγεθύνεται βιώσιμα μπορεί να ανταποκριθεί στις οικονομικές της δεσμεύσεις διαχρονικά.

Η διαφορά στην αντιμετώπιση κεφαλαίου και τόκων είναι σχεδιασμένη με ακρίβεια για να ανακουφίσει το βάρος από την εξυπηρέτηση του χρέους, ενώ η χώρα πολεμάει τον Covid-19 κι εργάζεται να επαναφέρει την μεγέθυνση. Επίσης, η μείωση του μέσου κουπονιού στα ομόλογα που προσφέρει η Αργεντινή (από το τρέχων μέσο όρο του 7% στο 2,3%) είναι εύλογη, δεδομένου του τρέχοντος παγκόσμιου περιβάλλοντος στα επιτόκια.

Σε αυτή την εξαιρετική στιγμή, η πρόταση της Αργεντινής παρουσιάζει επίσης μια ευκαιρία για τη διεθνή χρηματοοικονομική κοινότητα να δείξει ότι μπορεί να επιλύσει μια κρίση δημόσιου χρέους με έναν διατεταγμένο, αποτελεσματικό και βιώσιμο τρόπο. Η απουσία ενός διεθνούς νομικού πλαισίου για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους δε θα πρέπει να στερήσει υπερχρεωμένες χώρες από τη δυνατότητα να προστατεύσουν το λαό τους και να επιφέρουν οικονομική ανάκαμψη κατά τη διάρκεια της μεγαλύτερης παγκόσμιας οικονομικής κρίσης που θυμόμαστε.

Πιστεύουμε ότι μια βιώσιμη συμφωνία ωφελεί και τις δύο πλευρές: μια οικονομία 45 εκ. ανθρώπων που αγωνίζεται και τους ίδιους τους πιστωτές. Τώρα είναι η ώρα για τους ιδιώτες πιστωτές να δράσουν με καλή πίστη. Μια υπεύθυνη απόφαση θα δημιουργήσει ένα θετικό προηγούμενο, όχι μόνο για την Αργεντινή, αλλά και για το διεθνές οικονομικό σύστημα ως όλον.

Αυτό το σχόλιο συνυπογράφεται επίσης από τους εξής:                     

Jeffrey D. Sachs, Columbia University, 

Dani Rodrik, Harvard Kennedy School, 

Thomas Piketty, School for Advanced Studies in the Social Sciences, 

Mariana Mazzucato, University College London, 

Kenneth Rogoff, former IMF chief economist and Harvard University, 

Brad Setser, Council on Foreign Relations, 

Ricardo Hausmann, former IADB Chief Economist and Harvard Kennedy School, 

Carlos Ominami, former Economy Minister, Chile, 

Yu Yongding, former member of the Monetary Policy Committee, People’s Bank of China,

Erik Berglof, former EBRD chief economist and London School of Economics, 

Nora Lustig, Tulane University, 

Nelson Barbosa, former Minister of Finance and Planning,

Justin Yifu Lin, former World Bank chief economist and Peking University, 

Partha Dasgupta, University of Cambridge, 

Kevin P. Gallagher, Boston University, 

Stephany Griffith-Jones, Columbia University, 

Stephanie Blankenburg, UNCTAD,

Richard Kozul-Wright, UNCTAD, 

Ricardo French Davis, University of Chile, 

James K. Galbraith, University of Texas, 

Jean-Paul Fitoussi, Sciences Po, 

Amar Bhattacharya, Brookings Institution, 

Robert Boyer, National Scientific Research Council, 

Robert Pollin, University of Massachusetts-Amherst, 

Robert Howse, NYU Law, 

Giovanni Dosi, Scuola Superiore Sant’Anna, 

Juan Carlos Moreno Brid, National Autonomous University of Mexico, 

Josh Bivens, Economic Policy Institute, 

Arjun Jayadev, Azim Premji University, 

David Soskice, London School of Economics, 

Jayati Ghosh, Professor of Economics, Jawaharlal Nehru University, 

Mauro Gallegati, Università Politecnica Delle Marche, 

Natalya Naqvi, London School of Economics, 

Daniela Gabor, UWE Bristol, 

Marcus Miller, University of Warwick, 

John E. Roemer, Yale University, 

William H. Janeway, University of Cambridge, 

Dean Baker, Center for Economic and Policy Research and University of Utah, 

Gerald Epstein, University of Massachusetts-Amherst,

Anwar Shaikh, New School University, 

Kaushik Basu, Cornell University, 

Matias Vernengo, Bucknell University, 

Philippe Aghion, London School of Economics, 

Anne Laure Delatte, Centre d’Etudes Prospectives et d’Informations Internationales, 

Sudhir Anand, London School of Economics, 

Christoph Trebesch, University of Kiel,

John Weeks, University of London, 

David Vines, University of Oxford, 

Saskia Sassen, Columbia University, 

Sandra Polaski, Boston University, 

Thomas Pogge, Yale University, 

Rhys Jenkins, University of East Anglia, 

Jurgen Kaiser, Jubilee Germany, 

Gary A. Dymski, University of Leeds, 

Andreas Antoniades, University of Sussex, 

Raphael Kaplinsky, University of Sussex, 

Diane Elson, University of Essex, 

Ernst Stetter, former secretary general, Foundation for European Progressive Studies, 

Ozlem Onaran, University of Greenwich, 

Todd Howland, Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, 

Isabel Ortiz, Columbia University, 

Carolina Alves, University of Cambridge, 

Eric LeCompte, Jubilee USA Network,

Richard Jolly, University of Sussex, 

Christoph Trebesch, University of Kiel,

Diego Sanchez-Ancochea, University of Oxford, 

Mark Weisbrot, Center for Economic and Policy Research, 

Lara Merling, International Trade Union Confederation, 

Pedro Mendes Loureiro, University of Cambridge, 

Ilene Grabel, University of Denver, 

Sabri Öncü, CAFRAL,

David Hall, University of Greenwich, 

Jose Esteban Castro, Newcastle University, 

Andy McKay, University of Sussex, 

Stefano Prato, Society for International Development, 

Rosemary Thorp, University of Oxford, 

Barry Herman, The New School for Public Engagement, 

Andres Aruaz, former Minister of Knowledge and Central Bank General Director, Ecuador, 

Manuel Alcántara, University of Salamanca, 

Alex Izurieta, UNCTAD, 

Michael Cichon, UNU Maastricht, 

Biswajit Dhar, Jawaharlal Nehru University, 

Jens Martens, Global Policy Forum, 

Nicolas Pons-Vignon, University of the Witwatersrand, 

Jean Saldanha, European Network on Debt and Development (Eurodad), 

Leonidas Vatikiotis, Debtfree Project, 

Valpy FitzGerald, University of Oxford, 

Giovanni Andrea Cornia, University of Florence, 

Matthias Thiemann, Sciences Po, 

Yılmaz Akyüz, former chief economist, South Centre, Geneva, 

Stephan Schulmeister, University of Vienna, 

Eduardo Strachman, São Paulo State University, 

Peter Dorman, Evergreen State College,

C.P. Chandrasekhar, Jawaharlal Nehru University, 

Leopoldo Rodriguez, Portland State University, 

Chris Tilly, University of California Los Angeles, 

Tracy Mott, University of Denver, 

Jeffrey Madrick, Schwartz Rediscovering Government Initiative, 

Günseli Berik, University of Utah, 

Joseph Ricciardi, Babson College, 

Lorenzo Pellegrini, Erasmus University Rotterdam, 

Erinc Yeldan, Bilkent University, 

Sunil Ashra, Management Development Institute, 

Mustafa Özer, Anadolu University, Turkey, 

Rolph van der Hoeven, Erasmus University Rotterdam, 

Al Campbell, University of Utah,

Antonella Palumbo, Università Roma Tre,

Arthur MacEwan, University of Massachusetts Boston, 

Neva Goodwin, Tufts University, 

Korkut Boratav, Turkish Social Science Association, 

Michael Ash, University of Massachusetts-Amherst, 

Alicia Puyana, Facultad Latinoamericana de Ciencias Sociales, Mexico, 

John Willoughby, American University, 

Marco Palacios, El Colegio de Mexico, 

Reza Mazhari, Gonbad Gavous University, Iran, 

Ann Markusen, University of Minnesota, 

Renee Prendergast, Queens University, 

Michael Moore, University of Warwick, 

Carlos A. Carrasco, Universidad de Monterrey, Mexico, 

Robert Lynch, Washington College, 

John Schmitt, Economic Policy Institute, 

Venkatesh Athreya, Bharathidasan University, 

Jeff Faux, Economic Policy Institute, 

Kunibert Raffer, University of Vienna, 

Jenik Radon, Columbia University, 

Maria Joao Rodrigues, Foundation for European Progressive Studies, 

Stephanie Seguino, University of Vermont, 

Gustavo Indart, University of Toronto, 

Cyrus Bina, University of Minnesota, 

Alberto Minujin, The New School, 

Philip Alston, NYU, 

Sudhir Anand, London School of Economics, 

José Gabriel Palma, Cambridge University, 

Michael A. Cohen, The New School, 

Jeff Powell, University of Greenwich, and 

Rob Johnson, President, INET. 

Αργεντινή: Χορεύοντας ξανά με τη χρεοκοπία

Ήταν τον Ιούνιο του 1986 όταν στα προημιτελικά του Μουντιάλ στο Μεξικό το «χέρι του Θεού», μέσω του επί της γης …αντιπροσώπου του Ντιέγκο Μαραντόνα χάρισε στην Αργεντινή ό,τι καλύτερο μπορούσε να περιμένει μετά την στρατιωτική της ήττα στα νησιά Μαλβίνες: μια ποδοσφαιρική νίκη επί της Αγγλίας!

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Σχεδόν 34 χρόνια αργότερα η νέα κυβέρνηση της Αργεντινής πάλι προσέφυγε στον αντιπρόσωπο του Θεού επί της γης, τον αργεντίνικης καταγωγής  Πάπα Φραγκίσκο, πραγματοποιώντας επίσημη επίσκεψη στο Βατικανό την Παρασκευή 31 Ιανουαρίου. Κι αυτό όχι για να αποτρέψει την ένατη χρεοκοπία της Αργεντινής, αλλά για να την κάνει πιο ήπια. Να μπορέσει να τη διαχειριστεί με τις λιγότερες δυνατές συνέπειες εντός και κυρίως εκτός της Αργεντινής. Ο νέος πρόεδρος της Αργεντινής, Αλμπέρτο Φερνάντες, μοιράζεται ένα ακόμη κοινό με τον πάπα, πέραν της καταγωγής: Την έμπρακτη συμμετοχή σε πρωτοβουλίες που ευαγγελίζονται μια οικονομία η οποία δεν θα λειτουργεί με τους νόμους της αγοράς αναπαράγοντας τις αντιθέσεις και την κοινωνική περιθωριοποίηση για τους φτωχούς. Για να προωθήσει μάλιστα το στόχο της κοινωνικής οικονομίας το Βατικανό που έχει εργαστεί επισταμένα επ’ αυτού το τελευταίο διάστημα με σημαντικούς οικονομολόγους απ’ όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων και τον νομπελίστα Τζόζεφ Στίγκλιτς που είναι μέντορας και καθηγητής του υπουργού Οικονομίας της Αργεντινής, θα συγκεντρώσει στην Ασίζη τον Μάρτιο νέους οικονομολόγους και ακτιβιστές για να διερευνήσουν την δυνατότητα συγκρότησης μιας «οικονομίας διαφορετικού τύπου που θα φέρνει τη ζωή κι όχι το θάνατο που θα περικλείει και δεν θα αποκλείει».  

Ο Μάρτιος ωστόσο είναι σημαδιακός μήνας για την Αργεντινή γι’ άλλον λόγο που πιθανότατα θα καταστήσει απαγορευτική τη συμμετοχή στο συνέδριο της Ασίζης του υπουργού Οικονομίας της Αργεντινής, Μαρτίν Γκούζμαν: Επειδή την τελευταία μέρα του μήνα λήγει η προθεσμία για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους της χώρας. Μέχρι τότε, όπως μαρτυρά το ταξίδι του προέδρου της Αργεντινής στην Ευρώπη, όπου πέραν του πάπα Φραγκίσκου συναντήθηκε με τη γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, θα έχει κορυφωθεί μια μακρά σειρά διεθνών επαφών της πολιτικής ηγεσίας του Μπουένος Άιρες. Στόχος του είναι να βρεθεί μια συναινετική λύση ώστε να μην επαναληφθεί η σύγκρουση του 2015 όταν η τότε πρόεδρος και νυν αντιπρόεδρος Κριστίνα Κίρχνερ, αρνήθηκε να πληρώσει τα ταμεία – γύπες, που είχαν πάρει από τη δευτερογενή αγορά τα ομόλογα της Αργεντινής.

Και σήμερα ωστόσο η σύνθεση του δημόσιου χρέους της Αργεντινής δεν προδικάζει μια ανέφελη αναδιάρθρωση, που θα μπορούσε για παράδειγμα να λάβει την μορφή μιας επιμήκυνσης των αποπληρωμών. Το συνολικό δημόσιο χρέος της χώρας ανέρχεται στο 80,7% του ΑΕΠ ή σε 337 δισ. δολ., με τις αποκλίσεις να οφείλονται στην αλλαγή της ισοτιμίας του πέσο έναντι του δολαρίου. Από το σύνολο των δανεικών υποχρεώσεων της χώρας 58% αποτιμάται σε δολάρια, 13,8%  στο εθνικό νόμισμα της χώρας, 6,5% σε ευρώ και 12% σε άλλα νομίσματα συμπεριλαμβανομένων και των Ειδικών Τραβηκτικών Δικαιωμάτων ΟΗΕ. Εξαιρουμένου του δανείου που έλαβε από το ΔΝΤ ο πρώην πρόεδρος νεοφιλελεύθερος Μαουρίτσιο Μάκρι, (από το οποίο καταβλήθηκαν 44,1 δισ. δολ.) κι είναι ένα χρέος το οποίο μπορεί να ρυθμιστεί με πολιτικούς όρους, το 23,2% του δημόσιου χρέους είναι σε εθνικό νόμισμα. Μέρος του μάλιστα δεν έχει αποπληρωθεί με αποτέλεσμα η χώρα να έχει χαρακτηριστεί ότι βρίσκεται σε επιλεκτική χρεοκοπία. Το μεγαλύτερο μέρος των ομολόγων της Αργεντινής εκδόθηκε μετά το 2016 σε ξένο νόμισμα. Ειδικότερα αφότου ανέλαβε ο Μάκρι το 2016 η Αργεντινή έχει εκδώσει 54 σειρές ομολόγων, συνολικής αξίας 169 δισ. δολ. σε τρία ξεχωριστά νομίσματα (δολάριο, ευρώ και γεν) και υπό τρία ξεχωριστά νομικά καθεστώτα (Νέας Υόρκης, Αργεντινής και Ιαπωνίας).

Δοθείσης της παραπάνω ελαφρώς χαοτικής κατάστασης, η σχέση του Μπουένος Άιρες με τους πιστωτές μόνο ως τεταμένη μπορεί να χαρακτηριστεί – κι είμαστε ακόμη στην αρχή των διαπραγματεύσεων. Με βάση ρεπορτάζ των Financial Times στις 2 Φεβρουαρίου 2020, το μήνυμα που έστειλε η κυβέρνηση στους πιστωτές ήταν κάπως ασυνήθιστο. Τους διαμήνυσε εν ολίγοις να την ενημερώσουν πόσο μεγάλο κούρεμα μπορούν να δεχτούν! «Αυτό που μας ζητάει η κυβέρνηση είναι άνευ προηγουμένου. Σε αυτούς επαφίεται να καταθέσουν κάτι στο τραπέζι», ήταν η αντίδραση ενός εκ των πιστωτών!

Η αλήθεια είναι ότι τόσο οι πιστωτές όσο και η κυβέρνηση ξέρουν πώς η στάση των κατόχων των ομολόγων θα κριθεί αλλού: Από τη στάση που θα τηρήσει το ΔΝΤ. Ήδη ο υπουργός Οικονομίας συναντήθηκε με τη νέα γενική του διευθύντρια Κρισταλίνα Γεοργκίεβα στην έδρα της καθολικής εκκλησίας. Το τι συμφωνήθηκε, πέραν της αποστολής μιας πολυπληθούς τεχνικής αντιπροσωπείας στην Αργεντινή στις 12 Φεβρουαρίου, είναι άγνωστο. Γνωστό μέχρι στιγμής είναι πώς και τα δύο μέρη επιθυμούν διακαώς να αποφύγουν την επανάληψη του 2015, δηλαδή μιας μονομερούς στάσης πληρωμών. Το ΔΝΤ ξέροντας ότι η Αργεντινή το έχει ξανακάνει και θα το ξαναέκανε κρατά μια ήπια στάση επιλέγοντας την οδό της συναίνεσης, σε αντίθεση με την επίδειξη πυγμής που έκανε στην Ελλάδα, ακόμη κι όταν είχε βγει από το πρόγραμμα. Μένει να δούμε αν θα διατηρήσει αυτή τη στάση μέχρι τέλους…

Πηγή : Νέα Σελίδα

Αργεντινή: Στην αντεπίθεση ο Φερνάντες

Σε δύο κατευθύνσεις κι επιθετικά κινείται ο νέος πρόεδρος της Αργεντινής, Αλμπέρτο Φερνάντες, μόλις μια εβδομάδα μετά την επίσημη ανάληψη των καθηκόντων του.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Η πρώτη του πρωτοβουλία ήταν να ηρεμήσει το εσωτερικό κοινωνικό μέτωπο. Να διαχειριστεί με άλλα λόγια τις ακραίες αντιθέσεις που άφησε ο νεοφιλελεύθερος Μάκρι μετά την εφαρμογή μιας αντιλαϊκής πολιτικής που δεν γέμισε μόνο τους δρόμους των πόλεων με αστέγους αλλά έθεσε επίσης εκτός ελέγχου τον πληθωρισμό που το 2018 αυξήθηκε κατά 48% και το 2019, ως τώρα, κατά 50%. Οδήγησε επίσης τη συναλλαγματική ισοτιμία στα ύψη και την αξία του πέσο στα Τάρταρα. Για να επουλώσει τα τραύματα του νεοφιλελευθερισμού ο Φερνάντες ανακοίνωσε μείωση τιμών σε όλα τα φάρμακα (εγχωρίως παραγόμενα και εισαγόμενα) κατά 8% έτσι ώστε οι τιμές να επιστρέψουν στα επίπεδα του Δεκεμβρίου του 2018, ενώ απέσπασε και τη δέσμευση  εμπόρων και βιομηχάνων ότι οι τιμές θα μείνουν παγωμένες μέχρι τουλάχιστον τις 31 Ιανουαρίου 2020. Επιπλέον, ο νέος πρόεδρος ανακοίνωσε πάγωμα των τιμών στα τιμολόγια των δημοσίων υπηρεσιών για έξι μήνες, επιχειρώντας με αυτό τον τρόπο όχι μόνο να σταματήσει την φτωχοποίηση των συμπολιτών του, αλλά να βάλει κι ένα τέρμα στις αλληλοτροφοδοτούμενες αυξήσεις τιμών. Επίσης, μπόνους 160 δολ. στους συνταξιούχους που θα καταβληθεί σε δύο δόσεις.

Από την άλλη, έτριξε τα δόντια και στην ντόπια οικονομική ελίτ που ευθύνεται για την πρόσφατη δημοσιονομική κρίση, μιας και τα δάνεια του ΔΝΤ ήρθαν να χρηματοδοτήσουν τη φυγή κεφαλαίων προς το εξωτερικό. Εκτιμάται χαρακτηριστικά ότι υπάρχουν καταθέσεις σε ξένες τράπεζες ύψους 300 δισ. δολ. Έτσι, ο νέος επικεφαλής του υπουργικού συμβουλίου, Σαντιάγο Καφιέρο, προανήγγειλε υψηλότερη φορολογία για όσους διατηρούν περιουσία στο εξωτερικό, νέους φόρους στα αεροπορικά εισιτήρια, σε όσους χρησιμοποιούν πιστωτικές κάρτες στο εξωτερικό (μου με αυτό τον τρόπο υπεκφεύγουν των κεφαλαιακών ελέγχων) κι επίσης σε όσους πληρώνουν συνδρομή στο Netflix. Επιπλέον φόρο θα πληρώσουν και οι εξαγωγείς καλαμποκιού και σόγιας (από 25% σε  30% κι από 7% σε 12%), σε μια προσπάθεια να δοθεί προτεραιότητα στην κάλυψη των εσωτερικών αναγκών διατροφής. Αναγκαίο να ειπωθεί ότι είναι μέτρα που έρχονται σε σύγκρουση μερικώς με το νεοφιλελεύθερο συνταγολόγιο που στα πρώτα άρθρα του μαζί με τη χρηματιστικοποίηση έχει το διεθνές εμπόριο.

Την μεγαλύτερη έκπληξη ωστόσο ο Φερνάντες την έκανε με τον διορισμό του 37χρονου Μαρτίν Γκουσμάν στην ηλεκτρική καρέκλα του υπουργού Οικονομικών. Ο Μαρτίν Γκουσμάν, οικονομολόγος του Πανεπιστημίου Columbia, μαθητής και προστατευόμενος του νομπελίστα Τζόζεφ Στίγκλιτς είναι ο άνθρωπος που θα διαχειριστεί την αναδιάρθρωση του εξωτερικού χρέους της Αργεντινής. Τα τελευταία χρόνια έχει ασχοληθεί επισταμένα με το ζήτημα του δημοσίου χρέους και των αναδιαρθρώσεων του, γράφοντας άρθρα και επιστημονικά βιβλία για το θέμα με σημαντική απήχηση. Εκφράζει δε επί χρόνια την άποψη πώς το ΔΝΤ ακόμη και με τον τρόπο που αξιολογεί το δημόσιο χρέος, μέσω των Αναλύσεων Βιωσιμότητας Χρέους καταλήγει ώστε οι αναγκαίες αναδιαρθρώσεις να συντελούνται πολύ αργά και να είναι πολύ μικρές σε έκταση, να αφορούν δηλαδή μικρά σε αξία τμήματα του δημοσίου χρέους. «Το ιδιαίτερο με τον Μάρτιν είναι ότι είναι τρομερός στα μαθηματικά μοντέλα και την υψηλή θεωρία (εκείνου του είδους που οι ορθόδοξοι οικονομολόγοι και οι αγορές αγαπούν) αλλά ενδιαφέρεται επίσης να αλλάξει τα πράγματα στον πραγματικό κόσμο», δήλωνε ο μέντοράς του στους Financial Times.

Ο νέος υπουργός Οικονομικών της Αργεντινής εκφράζει μια σχολή σκέψης που αναμφισβήτητα παρεκκλίνει της κυρίαρχης πρακτικής η οποία ενώ στις ιδιωτικές επιχειρήσεις αναγνωρίζει το δικαίωμα ακόμη και τις μη πληρωμής, σε ό,τι αφορά τα κυρίαρχα κράτη σχεδόν ανάγει σε ηθικό χρέος την αποπληρωμή των οφειλών. Εν τούτοις αποτελεί ένα ογκούμενο ρεύμα που ζητά την «τυποποίηση» των διαδικασιών αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους, ακόμη και την δημιουργία ειδικού δικαστηρίου που με διαφανείς και δεσμευτικές για όλους διαδικασίες να αποφασίζει για το αν μπορεί ένα χρέος να αποπληρωθεί ή όχι.

«Αυτό είναι μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο σκέψης», έγραφαν οι Financial Tikes στις 15 Δεκεμβρίου, σε ανάλυσή τους με τίτλο «Ο Μάρτιν Γκουσμάν δείχνει έναν καλύτερο δρόμο διαπραγμάτευσης για κρίσεις χρέους». Και συνέχιζε το άρθρο: «Ο συμβατικός τρόπος διαπραγμάτευσης με τις δημοσιονομικές κρίσεις τα τελευταία 40 χρόνια, όπως υλοποιήθηκε από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα ήταν να ιεραρχούνται τα συμφέροντα των ιδιωτών πιστωτών έναντι οποιωνδήποτε άλλων, περιλαμβανομένων και των πολιτών. Αυτή όμως η στρατηγική τείνει να οδηγεί σε καταστάσεις όπως αυτή που ζήσαμε στην Ελλάδα, όπου οι προσπάθειες να γίνει το χρέος πιο “βιώσιμο” οδήγησαν σε μια πτώση του ΑΕΠ κατά 25%».

Μένει να δούμε το προσεχές διάστημα αν η τεχνική επάρκεια του νέου υπουργού Οικονομικών της Αργεντινής από την μια και η παράδοση της χώρας του στις μονομερείς στάσεις πληρωμών από την άλλη θα οδηγήσουν σε μια μείωση του χρέους που θα βοηθήσει την Αργεντινή να ανασάνει οικονομικά! Κι αυτό είναι ένα θέμα που δεν αφορά μόνο την Αργεντινή…

Πηγή : Νέα Σελίδα

Η «καλή» χρεοκοπία της Αργεντινής

Υπάρχουν δύο λογιών χρεοκοπίες ή καλύτερα, για να αποδραματοποιήσουμε τη συζήτηση, μονομερείς αθετήσεις πληρωμών εκ μέρους κρατών. Η διαχωριστική γραμμή δεν τίθεται ανάμεσα στις παύσεις πληρωμών που ανακοινώνονται μονομερώς εκ μέρους των κυρίαρχων κρατών, χωρίς να έχουν εξασφαλίσει τη σύμφωνη γνώμη των πιστωτών, κι εκείνες που σχεδιάζονται και υλοποιούνται συναινετικά, όπως ορίζει η διεθνής βιβλιογραφία. Οι αθετήσεις πληρωμών χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: εκείνες που φέρνουν σε πέρας αριστερές κυβερνήσεις και αγνοούν τις εντολές των αγορών κι εκείνες που πραγματοποιούν δεξιές κυβερνήσεις που έχουν το χρίσμα των αγορών. Προφανώς οι πρώτες είναι κακές και οι δεύτερες είναι καλές…

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Στη δεύτερη κατηγορία ανήκει η μονομερής αθέτηση πληρωμών την οποία ανακοίνωσε η Αργεντινή την Τετάρτη 28 Αυγούστου, προκαλώντας πολλά σοκ στις αγορές. Οι αντιδράσεις όμως έμειναν εκεί. Κανένα κλίμα φόβου, κανένας διασυρμός της χώρας ή του προέδρου, κανένα πρωτοσέλιδο που να εκθέτει τον δεξιό πρόεδρο της Αργεντινή Μαουρίτσιο Μάκρι.

Μια σχετικά ακριβής περιγραφή των όσων έκανε η Αργεντινή δείχνει ότι η νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση της δεν έπραξε τίποτε λιγότερο απ’ όσα έκανε η Κριστίνα Κίρχνερ το καλοκαίρι του 2014, για να εισπράξει την παγκόσμια διαπόμπευσή της με την κατηγορία ότι σπρώχνει τη χώρα στον άβυσσο της χρεοκοπίας, ή ότι προτεινόταν να κάνει η Ελλάδα από το 2010 κιόλας, για να αποφύγει την κόλαση των Μνημονίων που ακολούθησε. Το Μπουένος Άιρες ανακοίνωσε ότι θα ανέβαλε αποπληρωμές βραχυχρόνιων ομολόγων, που κρατούν εγχώριοι επενδυτές ύψους 7 δισ. δολ. για τουλάχιστον 6 μήνες. Ταυτόχρονα, με βάση ρεπορτάζ του διεθνούς Τύπου το υπουργείο Οικονομικών της Αργεντινής ωθεί τους επενδυτές σε μια οικειοθελή αναδιάρθρωση πιο μακροχρόνιου χρέους ύψους 50 δισ. δολ. που κρατούν διεθνή χαρτοφυλάκια, ενώ έξω από το χορό δεν έμεινε ούτε το ΔΝΤ, καθώς η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα καθυστερήσει την αποπληρωμή των δόσεων για τα 44 δισ. δολ. που έχει μέχρι στιγμής λάβει από τον διεθνή οργανισμό που στην Αργεντινή θεωρείται «κόκκινο πανί», όπως βεβαιώνει δημοσκόπηση που έδειξε ότι το 56% των κατοίκων της χώρας έχουν αρνητική άποψη για το ΔΝΤ.

Η παύση πληρωμών προς τους ομολογιούχους επιβλήθηκε κατά ένα μέρος εκ των πραγμάτων. Προηγήθηκε η αποτυχία του υπουργείου Οικονομικών να διαθέσει στην αγορά ομόλογα, με αποτέλεσμα να λείπουν εκείνα τα ποσά που θα επέτρεπαν την αποπληρωμή των ομολόγων. Σε αυτό το πλαίσιο τι πιο φυσιολογικό για ένα κυρίαρχο κράτος από το να ανακοινώσει, μονομερώς έστω, αλλαγή των όρων αποπληρωμής;

Η αντίδραση των οίκων αξιολόγησης ήταν η αναμενόμενη. Η Standard & Poor’s έθεσε το χρέος της χώρας ύψους 101 δισ. δολ. για μια μέρα μόνο στο οικείο μας καθεστώς «επιλεκτικής χρεοκοπίας» (selective default). Το ίδιο έκανε την Παρασκευή και η Fitch, εντάσσοντας την Αργεντινή στην κατηγορία της «περιορισμένης χρεοκοπίας» (restricted default). Τις επόμενες ημέρες ήταν η σειρά της συναλλαγματικής ισοτιμίας να κατρακυλήσει, οδηγώντας το δολάριο στα 60 πέσος, που ανάγκασε την κυβέρνηση να επιβάλει ελέγχους στην εξαγωγή κεφαλαίων, τα επίσης οικεία μας capital controls, σε μια προσπάθεια να διαφυλάξει τα εναπομείναντα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας, που μπορούν να αποτελέσουν μέσο άμυνας για τη διαφύλαξη της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Σε ελεύθερη πτώση βρέθηκε και η αξία των ομολόγων, με τον τίτλο των 100 χρόνων να ανταλλάσσεται στα 38 σεντς ανά δολάριο, ενώ τους τίτλους που λήγουν το 2026 και το 2028 να διαπραγματεύονται σχεδόν στα 40 δολάρια. Αυτή είναι και η νέα τιμή των ομολόγων, προεξοφλώντας τις προσδοκίες της αγοράς, που θα προκύψει μετά την αναδιάρθρωση του χρέους που είναι θέμα χρόνου να ανακοινωθεί. Ο χρονικός ορίζοντας ωστόσο περιπλέκεται δεδομένου ότι οι προεδρικές εκλογές, που μετά τον θρίαμβο του κεντροαριστερού περονιστή Αλμπέρτο Φερνάντες στις 11 Αυγούστου δεν κρύβουν εκπλήξεις, θα πραγματοποιηθούν στις 27 Οκτώβρη, ενώ τα καθήκοντά του ο νέος πρόεδρος αναμένεται να αναλάβει την 1η Ιανουαρίου. Ως τότε μένει να δούμε αν το ΔΝΤ θα καταβάλλει τις επόμενες δόσεις στην Αργεντινή από τα δύο δάνεια ύψους 57 δισ. δολ. που υπέγραψε με τον Μάκρι, ξέροντας μάλιστα ότι δεν πρόκειται να τηρηθούν οι συμφωνημένοι όροι… Να αφήσει πάντως την Αργεντινή να αθετήσει όλες τις αποπληρωμές ομολόγων μέχρι το τέλος του 2019, που ανέρχονται σε 30 δισ. δολ. είναι πάρα πολύ δύσκολο, έως απίθανο…

Το συμπέρασμα που αβίαστα εξάγεται από τις περιπέτειες της Αργεντινής και δεν αφορά μόνο τη χώρα του Τσε που έχει επισήμως χρεοκοπήσει 8 φορές, με τις 3 εξ αυτών να έχουν συμβεί τον 21ο αιώνα (2001, 2014, 2019), κι άλλες 21 φορές έχει «διασωθεί» από το ΔΝΤ, είναι πώς οι αθετήσεις πληρωμών δεν ισοδυναμούν με το …τέλος του κόσμου. Οι ομολογιούχοι έχουν αποζημιωθεί για τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν, ενώ η στάση του Τύπου είναι συνάρτηση της πολιτικής του άποψης για την κυβέρνηση. Αν το κάνει η Κριστίνα Κίρχνερ αποτελεί …αιτία πολέμου. Αν αντίθετα το κάνει ο Μάκρι, με την επιπλέον ελπίδα της επανεκλογής του, με την οικογένεια μάλιστα του οποίου ο Τραμπ έκανε δουλειές όπως υπερηφανεύτηκε ο αμερικανός πρόεδρος κατά την επίσκεψή του στην Αργεντινή το 2018, τότε είναι business as usual…

Πηγή: Νέα Σελίδα

Αργεντινή, η χώρα των εκπλήξεων!

Μπορείτε να σκεφτείτε τις αντιδράσεις του διεθνούς Τύπου στην περίπτωση που ένας ηγέτης εν μέσω κρίσης, καλπάζοντος πληθωρισμού και συνεχούς κατρακύλας της ισοτιμίας του εθνικού νομίσματος ανακοίνωνε αυξήσεις στους μισθούς, μείωση στο φόρο εισοδήματος, αυξήσεις στις επιδοτήσεις, κατάργηση του ΦΠΑ και πάγωμα για 90 ημέρες στις τιμές των καυσίμων; Και το οποίο μάλιστα πάγωμα προκαλούσε την οξύτατη αντίδραση βιομηχάνων, εισαγωγέων  και παραγωγών πετρελαίου που αντέτειναν ότι σε ένα περιβάλλον καθημερινής μείωσης της αξίας του εθνικού νομίσματος το πάγωμα των τιμών θα οδηγήσει είτε στη χρεοκοπία τους είτε σε ανεπαρκή τροφοδοσία της αγοράς και σε ελλείψεις; Διεθνής Τύπος και οργανισμοί, όπως το ΔΝΤ για παράδειγμα, θα κατακεραύνωναν την κυβέρνηση που προχώρησε σε τέτοιες εξαγγελίες κατηγορώντας την για λαϊκισμό και ανευθυνότητα, ενώ θα ζητούσαν την εσπευσμένη επιστροφή στον …ορθό οικονομικό δρόμο. Όλα αυτά θα συνέβαιναν με απόλυτη βεβαιότητα, και τα έχουμε δει να υλοποιούνται ουκ ολίγες φορές, εκτός κι αν…

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Εκτός αν ο πολιτικός που τα εξαγγέλλει είναι άνθρωπος των αγορών κι αυτές οι ανακοινώσεις αποτελούν την τελευταία του ελπίδα να διατηρηθεί στην εξουσία, όπως συμβαίνει με τον πρόεδρο της Αργεντινής, Μαουρίτσιο Μάκρι, που στις 11 Αυγούστου δέχθηκε μια ταπεινωτική, αν και 100% προβλέψιμη, ήττα. Στην πολιτική όμως συχνά μετράει και το μέγεθος. Κι η διαφορά των 15,6 μονάδων με την οποία κέρδισε τον πρώτο γύρο των εκλογών ο Αλμπέρτο Φερνάντες (κερδίζοντας 47,7% των ψήφων έναντι 32,1% του νεοφιλελεύθερου και βαθύπλουτου σημερινού προέδρου) δεν είναι μόνο ταπεινωτική, αλλά επίσης αποκλείει υπό κανονικές συνθήκες και το ενδεχόμενο της πολιτικής ανάκαμψης. Γι’ αυτό και επιστράτευσε εργαλεία που ο ίδιος καταδίκαζε απερίφραστα, χαρακτηρίζοντάς τα υπεύθυνα για τα οικονομικά προβλήματα της Αργεντινής.

Φυσικά, επ’ ουδενί δεν πρόκειται ακόμη κι αυτά τα μέτρα να εξασφαλίσουν την πρώτη θέση στον δεξιό πρόεδρο, εκλεκτό των αγορών. Στην καλύτερη περίπτωση να μικρύνουν τη διαφορά και να κάνουν την ήττα πιο αξιοπρεπή, μιας και οι μνήμες της φτωχοποίησης τα 3,5 χρόνια που διήρκεσε η θητεία του δε σβήνουν σε 1,5 μήνα. Η σύγκριση μάλιστα με τη θητεία των Κίρχνερ, πρώτα του Νέστορ Κίρχνερ που κυβέρνησε από το 2002 μέχρι το 2010 οπότε πέθανε από έμφραγμα κι έκτοτε της συζύγου του, Κριστίνα Κίρχνερ, είναι συντριπτική εναντίον του δεξιού Φερνάντες, ο οποίος το 2008 παραιτήθηκε από την κυβέρνηση του Κίρχνερ, διαφωνώντας για την γενναιόδωρη οικονομική του πολιτική. Αποτέλεσμα ωστόσο εκείνης της περιόδου, που αποκαλείται και Κιρχνερισμός, ήταν η φτώχεια να μειωθεί κατά 71% και ακραία φτώχεια κατά 81%! Επί Μάκρι, αντίθετα, όχι μόνο φτώχεια και ανεργία αυξήθηκαν ξανά, αλλά χτύπησαν επίσης «κόκκινο» ο πληθωρισμός και το δημόσιο χρέος. Κατάφερε δηλαδή το ακατόρθωτο: ενώ οι δεξιοί συνήθως καμαρώνουν για την τιθάσευση των δημόσιων οικονομικών και των κάθε λογής οικονομικών δεικτών θυσιάζοντας στο βωμό τους την κοινωνική συνοχή, η νεοφιλελεύθερη συνταγή του Μάκρι, όπως επιβλήθηκε με την αμέριστη βοήθεια του ΔΝΤ που χορήγησε στη χώρα δάνειο ρεκόρ ύψους 57 δισ. δολ., οδήγησε στα βράχια και τους δείκτες και τους ανθρώπους!

Σε κάθε περίπτωση ωστόσο το έδαφος στην οικονομία της Αργεντινής τρίζει κι αυτό όχι λόγω των φιλολαϊκών εξαγγελιών του απερχόμενου προέδρου Μάκρι. Τρίζει γιατί οι οίκοι αξιολόγησης ενεργοποίησαν ήδη τον γνωστό φαύλο κύκλο που μετατρέπει τον μακρινό κίνδυνο σε αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Πρωταγωνιστές ήταν οι Fitch και S&P Global Ratings που την Παρασκευή 16 Αυγούστου υποβάθμισαν την οικονομία της Αργεντινής (σε CCC από B και B- από B, αντίστοιχα) δίνοντας νέα ώθηση στην πτώση των τιμών των μετοχών, της ισοτιμίας του πέσο έναντι του δολαρίου και της ανόδου των αποδόσεων των ομολόγων. Οι επιπτώσεις όλων αυτών των αρνητικών εξελίξεων στη καθημερινή ζωή είναι κατακλυσμιαίες καθώς μεταφράζονται σε ανεξέλεγκτη άνοδο των τιμών (ακόμη και το βοδινό κρέας έχει αυξηθεί κατά 67% από τον Μάιο του 2018 ως τον Μάιο του 2019), μείωση της ζήτησης και κατάρρευση της αγοράς που αδυνατεί να λειτουργήσει σε τόσο απρόβλεπτες συνθήκες.

Στο έδαφος αυτής της εν εξελίξει επίθεσης των αγορών στην Αργεντινή, που ισοδυναμεί με την τιμωρία ενός λαού επειδή δεν ψηφίζει τον εκλεκτό τους, ο αδιαμφισβήτητος νικητής των εκλογών που ως αντιπρόεδρο θα έχει την Κριστίνα Κίρχνερ εξασφαλίζοντας έτσι τη συνέχεια του Κιρχνερισμού, ήδη προανήγγειλε επαναδιαπραγμάτευση των όρων δανεισμού από το ΔΝΤ. Με άρθρο που έγραψε στην μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδα της Αργεντινής, Clarin, χωρίς μισόλογα, αμφισημίες και λεονταρισμούς χαρακτήρισε επιβλαβή για την Αργεντινή τη συμφωνία με το ΔΝΤ και ξεκαθάρισε ότι «υπάρχει μόνο μία αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα κι αυτή είναι ότι η Αργεντινή σε αυτές τις συνθήκες δεν είναι σε θέση να αποπληρώσει το δάνειο που έλαβε».

Παρότι ο Φερνάντες δεν προανήγγειλε παύση πληρωμών, παρά μόνο τροποποίηση των όρων αποπληρωμής (με πιθανή επιμήκυνση των δόσεων εξόφλησης) δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι η Αργεντινή θα μπορέσει να αποπληρώσει τις δανειακές της υποχρεώσεις. Η αβεβαιότητα πηγάζει από το γεγονός ότι το 80% του δημόσιου χρέους της είναι σε δολάρια, με την αποπληρωμή του να γίνεται όλο και πιο δυσβάσταχτη όσο υποτιμάται το πέσο. Για το 2019 οπότε έχει να αποπληρώσει 33,7 δισ. δολ. τα 6,3 δισ. που αναμένει από το ΔΝΤ προσφέρουν μια μικρή ανακούφιση. Δεν εγγυώνται ωστόσο ότι θα αποπληρωθούν στο ακέραιο όλες οι λήξεις. Για το 2020 τα πράγματα είναι ακόμη πιο αβέβαια, ειδικά αν συνεχιστεί η υπονόμευση της νέας κυβέρνησης από τις διεθνείς αγορές…

Πηγή: Νέα Σελίδα