Απεργιακό ποδαρικό στη Γαλλία

Από την Βηρυτό και τη Βαγδάτη, μέχρι το Χονγκ Κονγκ και το Σαντιάγκο της Χιλής χιλιάδες άνθρωποι υποδέχτηκαν το νέο χρόνο διαδηλώνοντας. Σε καμιά πρωτεύουσα του κόσμου όμως δεν είδαμε τον εργατικό ξεσηκωμό που σημάδεψε την είσοδο του 2020 στο Παρίσι.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Ο αέρας φύσαγε προς το μέρος των απεργών πολλές μέρες πριν την Πρωτοχρονιά. Δημοσκόπηση που διεξήχθη σε τυχαίο δείγμα έδειξε ότι το 62% του κόσμου υποστήριζε τις απεργίες. Το ποσοστό αποδοχής μάλιστα ήταν κατά 3 μονάδες υψηλότερο σε σχέση με το ποσοστό που καταγράφτηκε μία εβδομάδα πριν, δείχνοντας ότι η κυβερνητική προσπάθεια ενεργοποίησης του κοινωνικού αυτοματισμού που θα επιχειρούσε να ολοκληρώσει ότι δεν κατάφερε η αστυνομική βία έπεσε στο κενό. Σημείο τομής για τους Γάλλους απεργούς που έδωσε επιπλέον ώθηση στον αγώνα τους ήταν η συνάντηση με τα «κίτρινα γιλέκα» το Σάββατο 28 Δεκεμβρίου, όταν οι επίμονοι διαδηλωτές με τα αντανακλαστικά γιλέκα συμπλήρωναν το 59ο συνεχές Σάββατο αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.

Η στάση των Γάλων ήταν δικαιολογημένη και προβλέψιμη, μιας και οι αλλαγές στο συνταξιοδοτικό που προτείνει ο Μακρόν θα επιδεινώσουν απότομα τη ζωή εκατομμυρίων Γάλλων. Το σχέδιο της κυβέρνησης προβλέπει την άνοδο του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 62 στα 64 έτη και την περικοπή δεκάδων απολαβών που έπαιρναν κατά την συνταξιοδότησή τους οι Γάλλοι εργαζόμενοι. Αυτά τα έσοδα, που η κυβέρνηση χαρακτηρίζει προνόμια προσπαθώντας να διασύρει τους απεργούς, είναι ωστόσο που εξασφαλίζουν ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά φτώχειας μεταξύ των ηλικιωμένων που απολαμβάνουν οι Γάλλοι σε σύγκριση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ. Εξασφαλίζουν επίσης ότι το προσδόκιμο ζωής στη Γαλλία μετά την σύνταξη είναι κατά πέντε χρόνια μεγαλύτερο σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες του ΟΟΣΑ. Τα γαλλικά συνδικάτα εκτιμούν ότι οι αλλαγές στο συνταξιοδοτικό, που πέραν της μείωσης των απολαβών και της αύξησης του ορίου ηλικίας, περιλαμβάνουν επίσης την ενοποίηση 42 ξεχωριστών συνταξιοδοτικών ταμείων σε ένα και μοναδικό, με τη σύγκλιση προς τα κάτω των παροχών και την σύγκλιση προς τα πάνω των υποχρεώσεων που συνηθίζεται σε ανάλογες περιπτώσεις, θα σημάνουν την καταβαράθρωση του επιπέδου ζωής των εργαζομένων κι επίσης την αύξηση της ανεργίας. Γιατί, η παραμονή στους εργασιακούς χώρους για δύο χρόνια παραπάνω εργαζομένων που διαφορετικά θα λάβαιναν σύνταξη θα σημάνει την ισόποση αύξηση του αριθμού των ανέργων…

Καθόλου αναπάντεχο δεν είναι επομένως πώς απέτυχαν κι όλες οι προσπάθειες της κυβέρνησης να εκτονώσει τις απεργίες. Από τις πιο σοβαρές όπως ήταν οι μετριοπαθέστερες προτάσεις για την αλλαγή του συνταξιοδοτικού των πυροσβεστών, των αστυνόμων και των στρατιωτικών, μέχρι τις πιο επικοινωνιακές όπως ήταν η ανακοίνωση του προέδρου Μανουέλ Μακρόν πώς παραιτείται από την σύνταξη που λαμβάνουν όλοι οι απελθόντες Γάλλοι πρόεδροι ύψους 6.000 ευρώ τον μήνα. Ο Μακρόν μάλλον ξέχασε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των απεργών δεν έχει άλλες πηγές εισοδήματος πέραν της σύνταξης….

Αποτέλεσμα αυτής της ζοφερής προοπτικής είναι το ηθικό των απεργών να παραμένει άκαμπτο. Η απεργία μπορεί να έχει ως κέντρο της τους σιδηροδρόμους και το αριστερό συνδικάτο CGT, έχει επεκταθεί εν τούτοις στους δασκάλους, τους εργαζόμενους στη ενέργεια και δεκάδες άλλους κλάδους, όπως για παράδειγμα οι εργαζόμενοι στο χώρο του θεάματος. Εξ ου και η καταπληκτική παράσταση της Λίμνης των Κύκνων που δόθηκε ανήμερα των Χριστουγέννων μπροστά από την όπερα Γκαρνιέ. Οι εργαζόμενοι στην ενέργεια αποφάσισαν να μπλοκάρουν τις παραδόσεις καυσίμων από ένα από τα τέσσερα διυλιστήρια της Total που βρίσκεται έξω από το Παρίσι, μέχρι τις 6 Ιανουαρίου 2020. Το αποτέλεσμα θα είναι αργά ή γρήγορα τα βενζινάδικα της γαλλικής πρωτεύουσας να αντιμετωπίσουν πρόβλημα ανεφοδιασμού… Υπό παράλυση βρίσκεται και το σιδηροδρομικό δίκτυο της Γαλλίας λόγω των απεργιών, με αποτέλεσμα περισσότερα από τα μισά δρομολόγια ημερησίως να ακυρώνονται, περιλαμβανομένων και όσων πάνε στις γειτονικές χώρες.

Μια σαφέστατη ένδειξη της αποδοχής που βρίσκουν οι απεργίες στη γαλλική κοινωνία και της πίεσης που δέχεται ο Μακρόν είναι το 1 εκ. ευρώ που συγκέντρωσε η CGT, απευθυνόμενη στην κοινωνία και ζητώντας της να ενισχύει οικονομικά τους απεργούς. Να σημειωθεί πώς με το απεργιακό κύμα που ξεκίνησε τη Δευτέρα 30 Δεκεμβρίου οι διαμαρτυρίες εισήλθαν στην τέταρτη εβδομάδα, ξεπερνώντας το ρεκόρ του 1995, όταν και πάλι με μια απεργία 22 ημερών ακυρώθηκε μια προγραμματισμένη νεοφιλελεύθερη αλλαγή του συνταξιοδοτικού καθεστώτος.

Για τους απεργούς και όλη την κοινωνία της Γαλλίας το μεγάλο ραντεβού είναι μπροστά τους: Στις 9 Ιανουαρίου συγκεκριμένα που ήδη έχει χαρακτηριστεί ως εθνική ημέρα διαδηλώσεων κι αναμένεται οι δρόμοι της Γαλλίας να γεμίσουν απεργούς και διαδηλωτές…

Πηγή : Νέα Σελίδα

ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΝΙΚΗ ΣΤΗ RYANAIR

Η ρήση ότι θα πρώτα θα έκοβε τα χέρια του και μετά θα επέτρεπε το συνδικαλισμό δεν επιβεβαιώνεται  εύκολα. Αντίθετα με τη φράση ότι “πρώτα θα παγώσει η κόλαση και μετά θα αναγνωρίσει τα εργατικά σωματεία στην μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους της Ευρώπης”.

Tου Λεωνίδα Βατικιώτη

Το νέο λοιπόν είναι ότι …η κόλαση πάγωσε!

Την Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου ο Μάικλ Ο’Λίρι, διευθύνων σύμβουλος της ιρλανδικής αεροπορικής εταιρείας, Ryanair, αναγκάστηκε να αναγνωρίσει τα σωματεία που συνέστησαν οι πιλότοι σε έξι χώρες της Ευρώπης, όπου εργάζεται το 80% των πιλότων: σε Γερμανία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Αγγλία. Προηγήθηκε η απειλή των πιλότων ότι στις 20 Δεκεμβρίου θα απεργήσουν. Λίγους μήνες πριν είχε προηγηθεί ένα παιχνίδι του σκύλου με τη γάτα με τους πιλότους να προχωρούν σε λευκή απεργία, αντιδρώντας στους χαμηλούς μισθούς, την εντατικοποίηση, το δηλητηριασμένο – τοξικό εργασιακό περιβάλλον και την ελαστικοποίηση των σχέσεων εργασίας. Η απροθυμία των πιλότων να δουλέψουν επιπλέον ώρες τίναξε στον αέρα τον προγραμματισμό των πτήσεων προκαλώντας από τον Σεπτέμβριο του 2017 περίπου 20.000 ακυρώσεις. Έτσι, η φθηνότερη εταιρεία της Ευρώπης δεν έγινε ανέκδοτο μόνο για τις επιπλέον χρεώσεις αλλά και για τις ακυρώσεις που οδήγησαν χιλιάδες νέους και χαμηλόμισθους να χάσουν τις διακοπές τους, λόγω του ότι η σύγκρουση με το προσωπικό οδηγήθηκε στα άκρα.

Η υποχώρηση της διοίκησης με την αναγνώριση των σωματείων, όσο κι αν δεν προδικάζει την άνευ όρων ικανοποίηση όλων των αιτημάτων των πιλότων ή δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να αποδειχθεί μια τακτική κίνηση, είναι μια μεγάλης σημασίας νίκη. Μπορεί να σημάνει το τέλος του κύκλου που άνοιξε η επίθεση του νεοφιλελευθερισμού στα εργατικά δικαιώματα με συμβατικό (και καθόλου τυχαίο) σημείο εκκίνησης την συντριβή των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας τον Αύγουστο του 1981, όταν ο Ρέιγκαν μετά την αποτυχία της απεργίας απέλυσε 11.000 εργαζόμενους. Έτσι, έστειλε το μήνυμα της εργοδοτικής ασυδοσίας και του τέλους της εποχής των κοινωνικών συμβολαίων και συνεννοήσεων, που τελευταίος στη σειρά πήρε ο Μάικλ Ο’Λίρι. Το γεγονός ότι αυτή η εποχή ξεκινάει και μπορεί να κλείσει με την επίθεση στον κλάδο των αεροπορικών εταιρειών δε δείχνει τίποτε άλλο πέρα από την αναβαθμισμένη σημασία της βιομηχανίας του ελεύθερου χρόνου και της αναψυχής στον σύγχρονο καπιταλισμό.

Η επιτυχία των πιλότων της Ryanair επιβάλει την εξαγωγή ορισμένων συμπερασμάτων, με αφορμή όσα προηγήθηκαν και ακολούθησαν των αντιδράσεων τους, ξέροντας μάλιστα ότι είναι μια μάχη ανοιχτή σε όλα τα πιθανά ενδεχόμενα.

Το πρώτο συμπέρασμα είναι ότι η ενότητα …μετράει. Οι πιλότοι απέρριψαν πολλές και καθόλου αθώες προτάσεις επιλεκτικών μισθολογικών αυξήσεων που μύριζαν εξαγορά από …χιλιάδες πόδια ψηλά. Η ενότητα που επέδειξαν ακυρώνει θεωρίες μεταμοντέρνας ή εργοδοτικής έμπνευσης που αποθεώνουν τον κατακερματισμό και την αποθέωση του ατόμου, ειδικά σε έναν κλάδο που εύκολα υποθέτουμε ότι ουδέποτε διακρίθηκε για την αλληλεγγύη και τη συναδελφικότητα.

Το δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι ο σκοπός …κρίνει τα μέσα. Οι πιλότοι που ως αντικειμενικό σκοπό είχαν να κάμψουν την αδιαλλαξία της εργοδοσίας χρησιμοποίησαν τα αμερικανικά και γερμανικά συναφή σωματεία για να εξασφαλίσουν θεσμική κάλυψη ακόμη και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο που έκρινε παράνομο τον όρο της εταιρείας να εκδικάζονται στον (όχι μόνο φορολογικό αλλά και) εργοδοτικό παράδεισο της Ιρλανδίας οι εργατικές διαφορές. Ο στόχος ήταν να υποχωρήσει η εταιρεία κι επιτεύχθηκε.

Το τρίτο και σημαντικότερο συμπέρασμα είναι  πώς ακυρώθηκε ο κοινωνικός αυτοματισμός τον οποίο επιχείρησε σιωπηρά να καλλιεργήσει η εταιρεία ανακοινώνοντας το κόστος που επισείει η ικανοποίηση των αιτημάτων, το οποίο ανέρχεται ετησίως σε 100 εκ. ευρώ. Η προσπάθεια είχε την κατάληξη που της άξιζε λόγω του ότι άπαντες γνωρίζουν πώς η Ryanair δεν είναι μια συνεργατική εταιρεία, στην οποία οι εργαζόμενοι μοιράζονται ισότιμα τα κέρδη. Μεταξύ των εισιτηρίων που πληρώνουν οι επιβάτες από τη μια και των μισθών των εργαζομένων (πιλότων, πληρωμάτων καμπίνας, διοικητικών, κοκ) από την άλλη μεσολαβεί ένας …ελέφαντας που στρογγυλοκάθεται στο …πιλοτήριο και είναι οι εξωφρενικές αμοιβές των στελεχών και της διοίκησης και φυσικά τα κέρδη των μετόχων. Η αμοιβή, για παράδειγμα, του διευθύνοντα συμβούλου Ο’Λίρι άγγιζε τα 3,26 εκ. ευρώ ετησίως (με πολλούς να τον κατηγορούν ότι κρύβει ορισμένα μπόνους) και η αλαζονεία του τα ύψη, σε βαθμό να στρέφεται ευθέως εναντίον των μετόχων όποτε αμφισβητούσαν την ανάγκη να αμείβεται τόσο προκλητικά. Έχει μείνει για παράδειγμα στην επιχειρηματική ιστορία η φράση που εκστόμισε απευθυνόμενος σε διαμαρτυρόμενους μετόχους πριν ψηφίσουν την αμοιβή του: «Αν δε σας αρέσει, δε σας λέω να ψηφίσετε κατά, σας λέω να πουλήσετε τις μετοχές σας»… Κοινώς, όποιου δεν του αρέσει να φύγει!

Από την επιθετικότητα του Ο’Λίρι, ένδειξη ενός αναδυόμενου, υπερμοντέρνου καταμερισμού εξουσίας μεταξύ διοικητικών στελεχών και ιδιοκτητών, με τους τελευταίους να εκχωρούν στους πρώτους ιστορικά δικαιώματα τους, δεν είχαν γλιτώσει ούτε κυβερνήσεις μεταξύ των οποίων και η ελληνική. Αφορμή στάθηκε συνέντευξη Τύπου του ισχυρού άνδρα της Ryanair πριν ένα περίπου χρόνο όταν επέκρινε την ελληνική κυβέρνηση για τις υψηλές χρεώσεις στα αεροδρόμια.

Τέλος, η νίκη των εργαζομένων στην Ryanair έχει πολλά να πει και για την Ελλάδα, όπου το χορό της αντεργατικής επίθεσης και της συρρίκνωσης των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων σε σημείο απαγόρευσης της απεργίας από πρωτοβάθμια σωματεία, σέρνει μια κατ’ όνομα αριστερή κυβέρνηση. Κανείς δεν μπορούσε να το προβλέψει πριν λίγο καιρό αλλά είναι πραγματικό: Ο «αριστερός» Τσίπρας επιμένει εκεί που ο αδιάλλακτος Ο’Λίρι αναγκάστηκε να υποχωρήσει! Το γεγονός ότι η αλλαγή των όρων κήρυξης απεργίας τίθεται εκ μέρους του ΔΝΤ και των δανειστών (ενώ όλοι γνωρίζουν πώς είναι απαίτηση του ΣΕΒ), και δεν αποτελεί πρωτοβουλία της κυβέρνησης, δεν απαλλάσσει το ΣΥΡΙΖΑ από τις ιστορικές ευθύνες που αναλαμβάνει. Όσοι δε επικαλούνται το ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλει, αλλά… ας προτιμήσουν την παραίτηση!

Γιατί, αν περάσει η απαγόρευση της απεργίας τότε φαινόμενα τύπου Μάρκετ Ιν, όπου η εργοδοσία αναθέτει εργολαβία στους δολοφόνους της Χρυσής Αυγής τον ξυλοδαρμό απεργών και διαδηλωτών και σε καλοπληρωμένους δικηγόρους την ποινικοποίηση και δικαστική εξόντωση των αγωνιστών, θα πολλαπλασιαστούν. Η εργοδοτική αυθαιρεσία στους χώρους εργασίας θα γνωρίσει νέες δόξες, με ευθύνη του ΣΥΡΙΖΑ!

Το μήνυμα των πιλότων της Ryanair, το οποίο φυσικά δεν αφορά το μαύρο μέτωπο κυβέρνησης και πιστωτών, είναι ότι η εποχή των υποχωρήσεων έκλεισε, ανήκει πλέον στο παρελθόν! Αρκεί να εξαχθούν τα αναγκαία συμπεράσματα…

Πηγή: Kommon

Καίγονται το Βέλγιο και η Ιταλία (Πριν, 21 Δεκεμβρίου 2014)

sel 13Το ερώτημα αν «αυτός ο νόμος αφορά κι εμένα» δεν ήταν μόνο στην Ελλάδα που ακούστηκε πιο συχνά απ’ οποιοδήποτε άλλο τη διετία 2010 – 2011. Και στην υπόλοιπη Ευρώπη τέθηκε κατ’ αναντιστοιχία το ίδιο ακριβώς ερώτημα: «Κατά πόσο ό,τι γίνεται στην Ελλάδα αφορά κι εμάς». Πολλοί λίγοι μπορούσαν να δεχτούν ότι η Ελλάδα ήταν το πειραματόζωο ή ο ευαίσθητος κρίκος για να ενταχθεί όλη η Ευρώπη στα Μνημόνια και να αποτελέσει το καινούργιο λαμπρό πεδίο δόξας του ΔΝΤ. Υπήρχε ακόμη περιθώριο για να πιάνουν τόπο οι αιτιάσεις της αστικής τάξης περί ελληνικής εξαίρεσης και χρόνιας ασωτίας που οδήγησε στην κρίση, ενώ η ίδια κέρδιζε χρόνο ωθώντας τον ένα λαό της Ευρώπης να στρέφεται ενάντια στον άλλο. Ειδικά το 2010.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Το 2011-2012 η κατάσταση άλλαξε με την ένταξη στον Μηχανισμό δανειοδότησης κι άλλων χωρών που πλέον ήταν πολλές για να μπορεί να αποδοθεί η αιτία της υπερχρέωσης στην «εξαίρεσή» τους. Ακόμη και τότε όμως υπήρχαν περιθώρια επανάπαυσης∙ και των από πάνω και των από κάτω, μεταθέτοντας τις δύσκολες αποφάσεις για το απώτερο μέλλον.

Το 2013 διαμορφώνεται ένα νέο τοπίο όταν η κρίση πλήττει πλέον όλη την Ευρώπη, παύει δηλαδή να είναι ένα φαινόμενο της περιφέρειας της ευρωζώνης όπως συνέβαινε στο ξέσπασμά της όταν λόγω της αρχιτεκτονικής του κοινού νομίσματος η κρίση έπληξε πρωτίστως τις μεσογειακές χώρες της Ευρώπης, και μπαίνει στην ημερήσια διάταξη των ασταθών ούτως ή άλλως κυβερνήσεων η ανάγκη άμεσης ψήφισης αντιλαϊκών μέτρων. Τότε ακριβώς, όταν για πρώτη φορά πλήττεται η Ευρώπη από την ύφεση με την είσοδο του 2013, είναι που δικαιώνεται η ερμηνεία του ελληνικού παραδείγματος ως πειραματόζωο ή αδύναμου κρίκου. Η Ελλάδα κι η περιφέρεια της ευρωζώνης παύουν να αποτελούν αποδιοπομπαίο τράγο όταν επίσης μαζί με την εμφάνιση της ύφεσης και την επιτάχυνση της επίθεσης του κεφαλαίου αρχίζουν κι οι πρώτες εργατικές αντιδράσεις απέναντι στον Αρμαγεδδώνα.

Το 2014, ειδικά το δεύτερο εξάμηνό του, μπορούμε να πούμε ότι είμαστε μάρτυρες της μετάδοσης του ελληνικού ιού στην Δυτική Ευρώπη. Οι παρατεταμένες εργατικές διαμαρτυρίες που συγκλονίζουν το Βέλγιο, όπου έχει την έδρα της η ΕΕ, και την Ιταλία, την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης σηματοδοτούν μια νέα φάση τόσο στη διαχείριση της κρίσης, όσο και στις αντιδράσεις απέναντί της. Από κοινού, και ξέροντας επίσης ότι προ των πυλών είναι νέα, πιο απειλητικά κύματα επίθεσης και εργατικών αγώνων, δημιουργούν την βάσιμη ελπίδα ότι η αφύπνιση των ευρωπαϊκών λαών μπορεί να δημιουργήσει τους όρους για να ανατραπεί η επίθεση και να δημιουργηθούν σοβαρά ρήγματα στην πολιτική της ΕΕ και των κυβερνήσεων.

Πεδίο μάχης οι Βρυξέλλες

sel 1Η νέα κυβέρνηση που ορκίστηκε τον Οκτώβριο στο Βέλγιο μπορεί να ξεκινούσε αναπαράγοντας όλες τις παθογένειες του βελγικού πολιτικού συστήματος, ειδικότερα μια τάση παραλυσίας λόγω της αντίθεσης μεταξύ φτωχού γαλλόφωνου νότου και πλούσιου φλαμανδόφωνου βορά, όπως εκφράστηκε με τις διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν πέντε ολόκληρες μήνες μέχρι να συμφωνηθεί ο σχηματισμός κατ’ αντιστοιχία με ό,τι είχε συμβεί και το 2010 όταν οι διαπραγματεύσεις διήρκεσαν 18 ολόκληρους μήνες, αυτή τη φορά εν τούτοις υπήρχε μια ουσιώδη πολιτική αλλαγή. Πρώτη φορά μετά από 26 χρόνια δεν συμμετείχαν στην κυβέρνηση οι σοσιαλιστές. Επιπλέον, στη νέα κυβέρνηση συμμαχίας ξεχωρίζει η βαριά σφραγίδα της φλαμανδικής άκρας Δεξιάς, και δικαιολογημένα καθώς το εθνικιστικό κόμμα Νέα Φλαμανδική Συμμαχία, το ένα από τα τρία φλαμανδικά κόμματα που συμμετέχουν στον συνασπισμό, έλαβε το 20% των ψήφων. Το Μεταρρυθμιστικό κόμμα του νέου πρωθυπουργού, Σαρλ Μισέλ, που είναι το μοναδικό κόμμα το οποίο προέρχεται από την γαλλόφωνη Βαλονία είχε κερδίσει λιγότερο από το 10% των ψήφων και δίνει την επίφαση της εθνικής ενότητας. Κάλλιστα επομένως η νέα κυβέρνηση μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια κυβέρνηση των πλουσίων του Βελγίου, με μάρτυρα την απόφαση των Φλαμανδών να θέσουν μετά από καιρό κατά μέρους τα αποσχιστικά τους αιτήματα από τη στιγμή που για πρώτη φορά τόσο έντονα και καθαρά η δική τους πολιτική ατζέντα μετατρέπεται σε κυβερνητικές εξαγγελίες.

Έτσι οδηγούμαστε στην κήρυξη του κοινωνικού πολέμου, όταν τον Οκτώβριο του 2014 το Βέλγιο ζει τον δικό του Μάη του 2010. Τα νέα αντιλαϊκά μέτρα ανακοινώνονται ταυτόχρονα με την ανάληψη των νέων κυβερνητικών καθηκόντων κι αφορούν σε περικοπές δαπανών ύψους 11 δισ. ευρώ για τα επόμενα πέντε χρόνια. Περιλαμβάνουν την άνοδο του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 έτη, μέτρα περιορισμού των χρηματοδοτήσεων στο κοινωνικό κράτος και, το σημαντικότερο, τερματισμό ενός καθεστώτος αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής που ίσχυε επί χρόνια βάσει του οποίου μισθοί και κοινωνικά επιδόματα ακολουθούσαν αυτόματα την πορεία του πληθωρισμού, επιτρέποντας έτσι να καλύπτονται οι εισοδηματικές απώλειες που δημιουργεί στους μισθωτούς η άνοδος του κόστους ζωής.

Η αντίδραση των Βέλγων ήταν ακαριαία, ξαφνιάζοντας έναν εξωτερικό παρατηρητή. Κι αυτό συνέβη επειδή η τωρινή επίθεση είχε προετοιμαστεί. Ώριμες επίσης ήταν κι οι συνειδήσεις των εργαζομένων μιας και το κοινωνικό ζήτημα δεν προέκυψε με το που ανέλαβε πρωθυπουργός ο 38χρονος Σαρλ Μισέλ. Η ανεργία μπορεί να βρίσκεται στο 8,6%, αλλά μέσα σε ένα χρόνια αυξήθηκε σχεδόν 2 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ η ανεργία των νέων έχει φτάσει στο 25%. Επιπλέον, το 2011 το 15,3% του πληθυσμού βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας, με το εθνικό ποσοστό να μειώνεται στο βόρειο Βέλγιο στο 9,8%, ενώ στο νότιο τμήμα να αυξάνεται στο 19,2%. Η πτώση των μισθών αποτυπώνεται κι από τη συρρίκνωση του καθαρού φορολογήσιμου εισοδήματος του φτωχότερου 30% του πληθυσμού μεταξύ 1990 και 2009, την ίδια στιγμή που το πλουσιότερο 10% έβλεπε τη συμμετοχή του αυξάνεται από 27,3% στο 31,9%. Αυτή ήταν η εκρηκτική ύλη που είχε συγκεντρωθεί όλα τα προηγούμενα χρόνια (κι εκφράστηκε ανάγλυφα στην καταπληκτική ταινία Δύο ημέρες μία νύχτα που παίζεται ακόμη στους κινηματογράφους) η οποία επέτρεψε την επομένη κιόλας των εξαγγελιών να ξεκινήσουν οι εργατικοί αγώνες στο Βέλγιο που κορυφώθηκαν στις 15 Δεκεμβρίου με την εθνική απεργία που παρέλυσε όλη τη χώρα.

Το ξεχωριστό στην περίπτωση του Βελγίου κι αρκούντως ανησυχητικό για την συμμαχική κυβέρνηση που ήδη βλέπει τα ποσοστά δημοτικότητάς της να καταποντίζονται ήταν πως η εθνική απεργία ήταν πραγματικά η κορύφωση ενώ ήδη έχουν αρχίσει οι προετοιμασίες για τους επόμενους αγώνες. Δεν επρόκειτο δηλαδή για μια τουφεκιά στον αέρα, όσο κι αν οι εργατικές συνομοσπονδίες που κρατούν τα ηνία του συνδικαλιστικού κινήματος, αποτελούν σύμβολα γραφειοκρατικής ενσωμάτωσης. Ενδεικτικό στοιχείο για τον συνεχή αναβρασμό στο Βέλγιο είναι ότι της εθνικής απεργίας είχαν προηγηθεί άλλες τοπικές απεργίες στις 24 Νοεμβρίου, την 1η και στις 8 Δεκεμβρίου, κ.α.

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????Το πρόσφορο έδαφος στο οποίο αναπτύχθηκαν οι απεργίες κατά των μέτρων λιτότητας βοήθησε επίσης στην επιτυχία της πανευρωπαϊκής διαδήλωσης που συγκλόνισε τις Βρυξέλλες, προχθές Παρασκευή. Το αίτημα που κυριάρχησε αφορούσε την μη υπογραφή της διατλαντικής συμφωνίας (TTIP) που συζητιέται από το 2013, μεταξύ ΗΠΑ κι ΕΕ, ενώ το 2015 εκτιμάται ότι θα έχουν ολοκληρωθεί οι διαπραγματεύσεις και θα μπουν οι υπογραφές. Πρωταγωνιστές στην πορεία, που συγκέντρωσε περισσότερο 1 εκ. διαδηλωτές εκ των οποίων ήταν πολλοί Γερμανοί, Ολλανδοί και Γάλλοι, ήταν οι αγρότες που με 30 τρακτέρ απέκλεισαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στη συγκέντρωση που πραγματοποίησαν δεν παρέλειψαν μάλιστα το προσφιλές τους συνήθειο να ψεκάσουν τους αστυνόμους με φρέσκο, ζεστό γάλα. Η αντίθεση τους στην συμφωνία διευκόλυνσης κι επιτάχυνσης του διατλαντικού εμπορίου επικεντρωνόταν στα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, καθώς η συμφωνία που θα γίνει θα καταργεί και τα τελευταία εμπόδια που έχουν απομείνει στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, διευκολύνοντας την είσοδο στην ευρωπαϊκή αγορά των αμερικανικών μεταλλαγμένων. Η συμφωνία παρόλα αυτά θα είναι αμοιβαία επωφελής, για τις αστικές τάξεις ΗΠΑ κι ΕΕ κι αμοιβαία ζημιογόνα για τους εργαζόμενους, καθώς ως χαρακτηριστικό γνώρισμα έχει τον αποκλεισμό των πιο απαιτητικών διαδικασιών που μπορεί να ισχύουν στο ένα μέρος, ως γραφειοκρατικών απαρχαιωμένων και ανασχετικών για τις επενδύσεις, και την υιοθέτηση των πιο φιλοεργοδοτικών κι ευέλικτων, με το επιχείρημα ότι έτσι θα αυξηθούν οι επενδύσεις και θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας. Στην πραγματικότητα θα αποτελέσει ένα συντριπτικό πλήγμα στα εργατικά δικαιώματα, ενώ θα απογειώσει την δύναμη των μεγάλων εταιρειών που πλέον και θεσμικά, κατοχυρωμένα θα δουν την δύναμη τους να υπερισχύει έναντι των κρατών σε περιπτώσεις δικαστικών διαμαχών. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός επίλυσης διαφορών που μεροληπτεί σκανδαλωδώς εναντίον των κρατών και υπέρ των εταιρειών (με την επωνυμία ISDS) χαρακτηρίστηκε τόσο παρωχημένος και νεοαποικιακός ώστε ακόμη και κράτη όπως η Αγγλία, η Γαλλία κι η Γερμανία δήλωσαν πως θα καταψηφίσουν την εφαρμογή της συνθήκης αν δεν βελτιωθούν, αναγνωρίζοντας την προτεραιότητα και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών.

Οι διαδηλώσεις ωστόσο δεν αφορούσαν μόνο την διατλαντική συμφωνία. Στο στόχαστρο των διαδηλωτών βρέθηκε επίσης κι η ίδια η πολιτική της ΕΕ, όπως συζητιόταν στην σύνοδο κορυφής των ευρωπαίων ηγετών, που είχε προγραμματιστεί για τις 19 και 20 Δεκεμβρίου για να τελειώσει νωρίτερα. Γι’ αυτό και οι διαδηλωτές έκαψαν ομοίωμα της γερμανίδας καγκελάριου Άνγκελα Μέρκελ κι άλλων ηγετών της ΕΕ, ενώ τα συνθήματα που κυριάρχησαν στρέφονταν ενάντια στην λιτότητα και το δημόσιο χρέος.

Παρότι κι άλλες φορές στο παρελθόν οι Βρυξέλλες έχουν μετατραπεί σε πεδίο μάχης, οι συνεχείς διαδηλώσεις στην έδρα της ΕΕ τους τελευταίους μήνες συντελούνται σε ένα ολότελα διαφορετικό τοπίο, σε σχέση για παράδειγμα με το Νοέμβριο του 1993, όταν και πάλι οι αγρότες του Βελγίου είχαν δείξει τα δόντια τους. Πλέον, η ΕΕ έχει πάψει να εμφανίζεται ως θεματοφύλακας των θεσμών, του κράτους πρόνοιας και της δημοκρατίας και πλέον χωρίς προσχήματα αποτελεί τον ενορχηστρωτή της κατεδάφισης των κοινωνικών δικαιωμάτων. Επομένως όχι μόνο δεν της αξίζει πλέον κανένας σεβασμός, αλλά όσο συντομότερα οι δρόμοι γύρω από το Ευρωκοινοβούλιο και την Κομισιόν γίνουν θέατρα πανευρωπαϊκού πολέμου, τόσο καλύτερα για όλους.

Με απεργίες και διαδηλώσεις απαντούν οι Ιταλοί

Στην Ιταλία η αντίστροφη μέτρηση για τον εργατικό αναβρασμό που παρατηρείται τους τελευταίους μήνες με αποκορύφωμα την απεργία την προηγούμενης Παρασκευής 12 Δεκεμβρίου άρχισε τον Φεβρουάριο του 2014 όταν ο 39χρονος πρώην δήμαρχος της Φλορεντίας, Ματέο Ρέντζι, με ένα εσωκομματικό πραξικόπημα ανατρέπει τον τότε πρωθυπουργό Ενρίκο Λέτα, τον οποίο μέχρι τότε διαβεβαίωνε ότι δεν κινδυνεύει, και ορκίζεται πρωθυπουργός. Το πολιτικό του άστρο έπαψε να λάμπει σχεδόν ταυτόχρονα με την ψήφιση της αντεργατικής μεταρρύθμισης στην Βουλή τον Οκτώβριο. Ένα μήνα μετά, στις περιφερειακές εκλογές του Νοεμβρίου, το κόμμα του, το Δημοκρατικό Κόμμα, κατέγραψε αλλεπάλληλες ήττες, μέσω μαζικής αποχής, κερδίζοντας μόνο τις επαρχίες Εμίλια Ρομάνα στο βορά (με 4 εκ. πληθυσμό και παραδοσιακά ισχυρή παρουσία της Αριστεράς) και την Καλαβρία στο νότο. Ισχυροποιείται ωστόσο πολιτικά ο αντίπαλος δεξιός πόλος γύρω από την Λίγκα του Βορρά που πλέον γίνεται εθνικό κόμμα, αλλάζοντας την πολιτική της ατζέντα. Το αίτημα της απόσχισης του πλούσιου βορά από την Ρώμη παραμερίζεται, ενώ στην προμετωπίδα μπαίνει η αντιμεταναστευτική ρητορική και το αίτημα εξόδου από το ευρώ. Το αποτέλεσμα είναι τα ποσοστά της να τετραπλασιαστούν κι από 5% στις ευρωεκλογές να φτάσουν το 20% στις περιφερειακές εκλογές. Η μετεωρική άνοδος της Λίγκας ωστόσο δεν απειλεί τον Ρέντζι γιατί κατά βάση συντελείται σε βάρος του κόμματος του Μπερλουσκόνι, Φόρτσα Ιτάλια, που μετά την ανατροπή του από την πρωθυπουργία, τον Νοέμβριο του 2011, μαζί με τον Γ. Παπανδρέου με απόφαση του διδύμου Μερκοζί, βρίσκεται σε μια πορεία σταθερής περιθωριοποίησης.

sel 12 katoΗ οπισθοδρομική ατζέντα του Ρέντζι, που προωθείται με πολιορκητικό κριό τον υπουργό Οικονομικών Πιέρ Κάρλο Παντόαν που μέχρι πρόσφατα ήταν αξιωματούχος του ΔΝΤ κι επικεφαλής οικονομολόγος του άλλου μισητού οργανισμού, του ΟΟΣΑ,  έχει ένα και μόνο θέμα: Την κατεδάφιση του περίφημου άρθρου 18 που συμπυκνώνει τις κατακτήσεις της ιταλικής εργατικής τάξης. Κι αυτό καθόλου τυχαία∙ ψηφίστηκε το 1970, μετά το καυτό φθινόπωρο του 1969, προβλέποντας κατοχύρωση του εργαζομένου από την εργοδοτική αυθαιρεσία, δικαίωμα εργατικών συνελεύσεων, ελεύθερης επιλογής συνδικάτου στο οποίο θα ανήκει κάθε εργαζόμενος, κ.α. Η κυβέρνηση από την άλλη, το εμφανίζει ως την αιτία όλων των κακών της ιταλικής οικονομίας που φέτος θα δει το ΑΕΠ της να υποχωρεί κατά 0,2%. Τυπικά, αυτό που ζητούν κυβέρνηση και εργοδότες είναι το δικαίωμα των ελεύθερων απολύσεων, χωρίς να κρέμεται πάνω από το κεφάλι τους το δικαίωμα των δικαστών να επιβάλλουν την επαναπρόσληψη, αν η απόλυση κριθεί ότι έγινε αναίτια. Κι αυτή ωστόσο η κατηγορία απέχει πολύ από την πραγματικότητα, κι όχι μόνο επειδή και στην Ιταλία ανθεί η μαύρη εργασία σε μια κατακερματισμένη και ασύδοτη αγορά εργασίας. Το σημαντικότερο είναι πώς από το 2012 με το νόμο Φορνέρο καταργήθηκαν πολλές από τις προστασίες που απολάμβαναν οι εργαζόμενοι. Για παράδειγμα οι απολύσεις σε επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 15 εργαζόμενους επιτρέπονται. Αυτό που τώρα ζητιέται είναι να θεσμοθετηθεί η εργοδοτική αυθαιρεσία. Χαρακτηριστικά, ενώ με τον υπάρχον νόμο, το άρθρο 18, που για την ιταλική εργοδοσία και το νεοφιλελευθερισμό είναι κόκκινο πανί, κάτι σαν την δική μας μεταπολίτευση, όσοι εργάζονται με νόμιμο τρόπο σε περίπτωση απόλυσης δικαιούνται αποζημίωση 15 ημερών για κάθε 3 μήνες δουλειά, με τον καινούργιο νόμο, που δεν προβλέπεται να ψηφιστεί απ’ όλα τα σώματα και να εκδοθούν οι εφαρμοστικοί του μέχρι τα μέσα του 2015, οι απολύσεις θα είναι ελεύθερες τα 3 πρώτα χρόνια της πρόσληψης. Με το νέο νόμο επίσης που προωθεί ο Ρέντζι κατοχυρώνεται το δικαίωμα της εργοδοσίας στις παρακολουθήσεις της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας του προσωπικού, των σελίδων που επισκέπτεται στο διαδίκτυο. Επίσης παύει να υπάρχει δικαίωμα αποζημίωσης σε επιχειρήσεις που αναδιαρθρώνονται ή βάζουν λουκέτο, κ.α.

Στην προώθηση της αντεργατικής ατζέντας του, ο Ρέντζι έχει βρει ανέλπιστη σύμμαχο την Λίγκα του Βορά που θέλοντας να αδρανοποιήσει την εσωκομματική του αντιπολίτευση, προσφέρθηκε να ψηφίσει μαζί με τον πρωθυπουργό την εκθεμελίωση του άρθρου 18, σε περίπτωση που είχε διαρροές από το κόμμα του. Προσφορά που έμεινε αναξιοποίητη καθώς ο νόμος ψηφίσθηκε στις 9 Οκτώβρη με 165 ψήφους υπέρ και 111 κατά. Η αντίθεση επομένως στο ευρώ και την Γερμανία της ιταλικής Δεξιάς γίνεται από τη σκοπιά των ιταλικών, αστικών συμφερόντων. Αποκτάει απήχηση και διείσδυση στα λαϊκά στρώματα ωστόσο λόγω της πολιτικής ατολμίας της Αριστεράς να θέσει έστω το αίτημα της εξόδου από το ευρώ, από τη σκοπιά των συμφερόντων της λαϊκής πλειοψηφίας. Αυτών ακριβώς των συμφερόντων που την προηγούμενη Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου βγήκαν στους δρόμους 54 πόλεων της Ιταλίας, από το πάλαι ποτέ βιομηχανικό Τορίνο μέχρι την Σικελία, με το σύνθημα «Έτσι δεν πάει» (Cosi non va!). Σε δύο μάλιστα πόλεις, το Μιλάνο και το Τορίνο, δεν έλειψαν και οι συγκρούσεις με την αστυνομία. Εναντίον του Ρέντζι διαδήλωσαν πρώτοι απ’ όλους εκατομμύρια εργαζόμενοι που δικαίως ανησυχούν πως η απελευθέρωση των απολύσεων θα οδηγήσει την επίσημη ανεργία σε πολύ υψηλότερα επίπεδα από το 13% που είναι τώρα, όταν δύο χρόνια πριν ήταν στο 10%. Μαζί τους ήταν συνταξιούχοι που διαδήλωναν ενάντια στις συντάξεις των 500 ευρώ, νέοι που ζητούσαν επιδότηση της στέγης γιατί δεν μπορούν να αντέξουν τα πολύ υψηλά ενοίκια, εκπαιδευτικοί που ζητούσαν επιπλέον δαπάνες, κ.α. Ως αποτέλεσμα της μαζικής συμμετοχής στην απεργία οι συγκοινωνίες παράλυσαν, δημόσια διοίκηση, νοσοκομεία και σχολεία έμειναν κλειστά ενώ υψηλή συμμετοχή στην απεργία καταγράφτηκε και στον ιδιωτικό τομέα με ολόκληρους κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία να κατεβάζουν ρολά.

Οι μεγάλοι ωστόσο απόντες των πολύ σημαντικών αγώνων που τώρα ξεσπούν στην Ιταλία, όπως και στο Βέλγιο, ήταν πρώτο, μια ισχυρή ταξική πτέρυγα του εργατικού κινήματος που θα ξεπεράσει τους συμβιβασμούς των επίσημων σοσιαλδημοκρατικών συνδικάτων CGIL και UIL, τα οποία ένα μήνα πριν συνομιλούσαν με τον Ρέντζι σε μια επίδειξη υπευθυνότητας, και μια Αριστερά μαχητική και εργατική που θα εμπνέει και θα αλλάζει τους συσχετισμούς, χωρίς αυταπάτες για τις κυβερνήσεις και τους θεσμούς.