Σαρωτικές αλλαγές για χάρη του 2% επιβάλει ο Τραμπ

Με οριακή μεν πλειοψηφία, μόλις 217 έναντι 213 ψήφων, κατάφερε ο Τραμπ να ανατρέψει το νόμο του Μπαράκ Ομπάμα που προσέφερε υγειονομική κάλυψη σχεδόν σε όλο τον ανασφάλιστο πληθυσμό των ΗΠΑ.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Ο νόμος για την κατεδάφιση της δωρεάν ασφαλιστικής κάλυψης που ψηφίστηκε το 2015, παρότι είχε κεντρική θέση στις προεκλογικές δεσμεύσεις του επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών δεν έγινε κατορθωτό να ψηφιστεί τον Μάρτιο στην πρώτη προσπάθεια της νέας ηγεσίας του Λευκού Οίκου να επιβάλει το πρόγραμμά της. Δεν χρειάστηκαν ωστόσο παρά δύο μήνες για να καμφθούν οι αντιρρήσεις των Ρεπουμπλικανών βουλευτών, τουλάχιστον εκείνης της κρίσιμης μάζας που έκρινε το αποτέλεσμα. Ο νόμος του Ομπάμα παρόλα αυτά δεν αποτελεί ακόμη παρελθόν για τις ΗΠΑ, δεδομένου ότι μένει να ψηφίσει και η Γερουσία, όπου το ρεπουμπλικανικό κόμμα διαθέτει οριακή πλειοψηφία 52 εδρών, έναντι 48 που έχουν οι Δημοκρατικοί, ενώ 2 γερουσιαστές έχουν καταθέσει ανοιχτά τη διαφωνία τους.

Ο Λευκός Οίκος δικαιολόγησε την πολιτική του επικαλούμενος το υψηλό δημοσιονομικό κόστος του νόμου του Ομπάμα. Συγκεκριμένα, το νούμερο που επικαλούνταν σαν τρόπαιο νίκης ήταν τα 337 δισ. δολ. που υποτίθεται ότι θα εξοικονομήσει ο κρατικός προϋπολογισμός την επόμενη δεκαετία. Τα διακυβεύματα ωστόσο ήταν πολύ πιο βαθιά. Ο νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν συμπύκνωσε στα εξής τη διαμάχη για τον ασφαλιστικό νόμο των Δημοκρατικών, σε άρθρο που έγραψε στους New York Times στις 14 Μαρτίου 2017: «Ο νόμος για την περίθαλψη του Ομπάμα βοήθησε έναν μεγάλο αριθμό ανθρώπων σε βάρος μιας μικρής ευημερούσας μειοψηφίας: επί της ουσίας, φόροι στο 2% του πληθυσμού για να καλυφθούν πολλοί άνθρωποι και να αποκτήσουν ασφαλιστική κάλυψη πολλοί περισσότεροι. Ο νόμος για την ασφαλιστική κάλυψη του Τραμπ θα το αντιστρέψει αυτό, πλήττοντας πολλούς ανθρώπους (πολλοί εκ των οποίων ψήφισαν τον Τραμπ) έτσι ώστε να μειώσει τους φόρους για μια χούφτα πλούσιους»!

Με άλλα λόγια προς όφελος των υπερπλουσίων, που αποτελούν το 2% της αμερικανικής κοινωνίας, νομοθέτησε ο Τραμπ, ο οποίος αξίζει να τονίσουμε ότι μετά την πρώτη ήττα αρνήθηκε να παραιτηθεί. Επανήλθε καταφέρνοντας να υλοποιήσει την προεκλογική του δέσμευση και δίνοντας έτσι μαθήματα συνέπειας λόγων και έργων! Εύκολα μάλιστα μπορεί κανείς να προβλέψει το τεράστιο πολιτικό κόστος που θα καταβάλουν οι Ρεπουμπλικανοί και το οποίο τους υπενθύμισε η επικεφαλής των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο, Νάνσυ Πελόσι, λέγοντας ότι αυτός ο νόμος θα στοιχίσει στους Ρεπουμπλικάνους την πλειοψηφία στις ενδιάμεσες εκλογές που θα διεξαχθούν το 2018. Κάτι που δε φαίνεται να έκαμψε τον Τραμπ…

45.000 ανασφάλιστοι νεκροί ετησίως

Ο πολιτικός αντίκτυπος από την κατάργηση της προοδευτικής ασφαλιστικής μεταρρύθμισης μπορεί να προβλεφθεί εκ του ασφαλούς αν λάβουμε υπ’ όψη μας τις εκτιμήσεις του Γραφείου Προϋπολογισμού του αμερικανικού Κογκρέσου: Η κατάργηση του νόμου θα αφήσει μέχρι το 2026 επιπλέον 24 εκ. άτομα ανασφάλιστα, εκτινάσσοντας το συνολικό τους αριθμό μέχρι τότε στα 52 εκ. άτομα.

Η έκρηξη του αριθμού των ανασφάλιστων ισοδυναμεί με κοινωνική γεονοκτονία σε βάρος των πιο φτωχών κι αδυνάμων εργαζομένων των ΗΠΑ που αναγκάζονται να δουλεύουν ανασφάλιστοι, εξηγώντας έτσι και τα χαμηλά επίπεδα της ανεργίας. Που σημαίνει ότι η ανεργία έφτασε στο επίπεδο του 4,4% τον Απρίλιο, επανήλθε δηλαδή στα επίπεδα που ήταν πριν ξεσπάσει η κρίση του 2008, επειδή η αξία της εργατικής δύναμης υποτιμήθηκε σε πρωτόγνωρα επίπεδα. Οι Αμερικάνοι έτσι κέρδισαν τις δουλειές τους, αλλά έχασαν τους αξιοπρεπείς μισθούς. Τους επιβλήθηκε να θυσιάσουν και τα τελευταία ίχνη ποιότητας ζωής για να κερδίσουν την παραμονή τους στο εργατικό δυναμικό. Το Δημοκρατικό Κόμμα αναγνωρίζοντας την τεράστια κοινωνική οπισθοδρόμηση που επέτρεψε στην αμερικανική οικονομική ελίτ να αποχαιρετήσει την κρίση μια ώρα αρχύτερα, σε σχέση πχ με την Ευρώπη, μεταβίβασε στο κράτος το κόστος της κοινωνικής ασφάλισης για να πάψουν οι ΗΠΑ να θυμίζουν υποσαχάρια Αφρική και να έχουν υγεία χειρότερη από αυτή της Κούβας (η οποία κατατάσσεται στην 58η θέση παγκοσμίως με κριτήριο το κατά κεφαλή ΑΕΠ, ενώ οι ΗΠΑ στη 10η, με βάση τη λίστα της Παγκόσμιας Τράπεζας). Μέχρι που ήρθε ο Τραμπ…

Ο νόμος του Τραμπ θα στείλει πολλές χιλιάδες Αμερικάνους στο θάνατο μια ώρα αρχύτερα. Δεν πρόκειται για υπερβολή. Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2009 από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ έδειξε ότι 45.000 πέθαιναν κάθε χρόνο στις ΗΠΑ (που ήταν και παραμένει η μοναδική ανεπτυγμένη καπιταλιστική χώρα η οποία δεν παρέχει ασφαλιστική κάλυψη σε όλο της τον πληθυσμό) επειδή στερούνταν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Στην ίδια έρευνα αποδείχθηκε ότι οι ανασφάλιστοι Αμερικάνοι κατά τη διάρκεια του εργάσιμου βίου τους έχουν 40% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν σε σχέση με όσους έχουν ιδιωτική ασφάλιση. Μάλιστα, το ποσοστό θνησιμότητάς τους βρέθηκε 25% πάνω από το αντίστοιχο ποσοστό του 1993. Μια αύξηση που υποδηλώνει τη μορφή χιονοστιβάδας που έχουν λάβει τα χρόνια προβλήματα υγείας της ανασφάλιστης Αμερικής (η οποία υπερβαίνει σημαντικά την άνεργη Αμερική) και προμηνύει ταχύτερη επιδείνωση στο μέλλον των προβλημάτων υγείας των φτωχών Αμερικανών.

Και βούτυρο και κανόνια!

Ο Τραμπ βλάπτει σοβαρά την υγεία των Αμερικανών (κι όχι μόνο των άλλων λαών που υπομένουν τα αποτελέσματα της επεκτατικής πολιτικής του όπως οι Σύροι) κατά πολλούς τρόπους. Για παράδειγμα τη Δευτέρα 1 Μαΐου κατάργησε νόμο που είχε προωθήσει η σύζυγος του πρώην αμερικανού προέδρου, η Μισέλ Ομπάμα, ο οποίος συνέβαλε ώστε τα Αμερικανάκια στα σχολεία να τρώνε υγιεινά. Ειδικότερα, με νόμο του 2012, προϋπόθεση για την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση των σχολικών γευμάτων ήταν να υπάρχουν ελεγχόμενες ποσότητες αλατιού, ζάχαρης και λίπους στο κάθε πιάτο. Το μέτρο είχε κριθεί σωτήριο μήπως και περιοριστεί το οξύτατο πρόβλημα παχυσαρκίας που αντιμετωπίζουν τα παιδιά στις ΗΠΑ, προκαλώντας κόστη στο σύστημα υγείας ύψους δεκάδων δισ. δολ. για όλη τους τη ζωή. Βάσει ερευνών 1 στα 6 παιδιά είναι υπέρβαρο λόγω παχυσαρκίας, ενώ οι ΗΠΑ έχουν το υψηλότερο ποσοστό παχυσαρκίας μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ: 33,9% για τους άνδρες και 36,6% για τις γυναίκες, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 17,9% και 18,7% αντίστοιχα. (Εδώ η σχετική έκθεση).

Παρόλα αυτά το πρόγραμμα καταργήθηκε (ενώ όλοι μπορούν να προβλέψουν τα κόστη που θα δημιουργήσει και σε όρους τιμών και σε όρους ποιότητας ζωής) στο όνομα της …ελευθερίας επιλογών που δικαιούνται να έχουν οι Αμερικάνοι. «Ελευθερία και θάνατος» το σύνθημα της πολιτικής φιλοσοφίας του Τραμπ…

Επί της ουσίας, και με βάση ανακοίνωση του υπουργείου Γεωργίας που επέβλεπε το πρόγραμμα, στη διάρκεια όλης της προηγούμενης πενταετίας που εφαρμόστηκαν οι αλλαγές στην καθημερινή διατροφή προκάλεσαν ένα κόστος ύψους 1,2 δισ. δολ. Οι Αμερικάνοι αφέθηκαν στο έλεος των χάμπουργκερ για να μπορεί ο Τραμπ να αυξήσει τις πολεμικές δαπάνες κατά 54 δισ. δολ. για το νέο έτος χωρίς να αυξηθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα… Βούτυρο στους φτωχούς για να αγοράζει το κράτος τα κανόνια του περίφημου στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος…

Και σε αυτή την περίπτωση είναι εμφανές ότι το κόστος της …λιπώδους ταξικής πολιτικής του Τραμπ το πληρώνουν οι πιο φτωχοί που δεν έχουν άλλη επιλογή για τη διατροφή των παιδιών τους, πέρα από τα σχολικά γεύματα. Οι εύποροι διαθέτουν τα μέσα να στρέψουν, ακόμη και να επιβάλουν στα παιδιά τους μια υγιεινή και πλήρη διατροφή. Οι φτωχοί παραμένουν στο έλεος του Τραμπ που τους οδηγεί στην παχυσαρκία και το γρήγορο θάνατο προς όφελος του 2%!

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Επίκαιρα στις 12 Μαΐου 2017

Οι άνεργοι 5%, οι ανασφάλιστοι 45% στις ΗΠΑ

sel-24-vasiΣυχνότατα οι επιδόσεις της αμερικάνικης αγοράς εργασίας χρησιμοποιούνται ως παράδειγμα προς μίμηση και μάλιστα σε αντιπαραβολή με τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές. Το πιο χαρακτηριστικό προς επίκληση μέγεθος είναι η ανεργία, όπου πλέον η ευρωπαϊκή (9% για την ΕΕ28 και 10% για την ευρωζώνη) κινείται σε σταθερά διπλάσια επίπεδα από την αμερικανική (5%). Στις ΗΠΑ μάλιστα προκαλεί εντύπωση, όπως φαίνεται και στο διάγραμμα, η ταχύτητα με την οποία μειώθηκε η ανεργία την τελευταία πενταετία. Ωστόσο πίσω από αυτή την δελεαστική εικόνα κρύβεται μια άλλη, πολλαπλώς αποκρουστική.

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

«Όταν οι άνθρωποι λένε ότι δεν υπάρχει κρίση, απλώς τους απαντώ: Έχετε κοιτάξει τους αριθμούς;», ήταν η απάντηση που έδωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Συνταξιοδοτικής Ασφάλισης στο ρεπορτάζ των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς που δημοσιεύθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2016. Οι αριθμοί στους οποίους αναφέρεται αφορούν στην έκταση της ανασφάλιστης εργασίας. Στις ΗΠΑ, όπου η ανεργία σχεδόν δεν υφίσταται, καθώς το 5% πλησιάζει την ανεργία τριβής, σχεδόν 40 εκ. νοικοκυριά ή το 45% δεν έχει κανενός είδους λογαριασμό σύνταξης. Προσοχή μάλιστα γιατί σε αυτή την κατηγορία δεν συμπεριλαμβάνονται εκείνοι οι εργαζόμενοι ή οι αυτοαπασχολούμενοι που έχουν λογαριασμό στον οποίο είναι αποκλειστικοί χρηματοδότες (ας φανταστούμε το δικό μας ΟΑΕΕ). Όσο περισσότερο κοιτάει σε βάθος κανείς τα στοιχεία τόσο διαπιστώνει ότι η έκταση της ανασφάλιστης εργασίας δεν είναι το χειρότερο που συμβαίνει στην αμερικανική εργατική τάξη. Το μέσο εισόδημα μεταξύ όσων έχουν λογαριασμό σύνταξης ανέρχεται σε 86.235 δολάρια, ενώ όσων δεν έχουν σε 35.509, λιγότερα από τα μισά. Οι πιο φτωχοί επομένως κι αυτοί που έχουν την μεγαλύτερη ανάγκη οικονομικής στήριξης δε θα πάρουν ποτέ σύνταξη. Η σύνταξη, σε μια πλήρη αντιστροφή των στόχων δημιουργίας του συνταξιοδοτικού συστήματος, αφορά τους πιο εύπορους, που πιθανότατα έχουν κι έναν τραπεζικό λογαριασμό. Υπάρχουν κι άλλα δυσάρεστα: Εξετάζοντας την ηλικιακή κατανομή του 45% του μέσου όρου ανασφάλιστων διαπιστώνει κανείς ότι οι νέες ηλικίες έχουν πολύ υψηλότερα ποσοστά που σημαίνει πως όσο περνάει ο χρόνος κι οι επιχειρήσεις σταματούν να προσφέρουν ασφάλιση, με τη μορφή του λογαριασμού 401(k), τόσο το 45% θα αυξάνεται, με αποτέλεσμα σε λίγα χρόνια η πλειοψηφία της τρίτης ηλικίας να μην παίρνει σύνταξη. Έτσι θα κλείσει η βραχύβια, όπως αποδεικνύεται, παρένθεση που άνοιξε στον αμερικανικό καπιταλισμό το 1935 ο Φράνκλιν Ντελάνο Ρούζβελτ, με έναν πάταγο: από την κοινωνική κρίση που θα επέλθει στην τρίτη ηλικία των φτωχών Αμερικανών καθώς δε θα έχουν να ζήσουν.

Επομένως, η αύξηση της απασχόλησης και η μείωση της ανεργίας συμβαδίζουν όχι με την μείωση, αλλά με την επέκταση της φτώχειας και την κατάργηση κοινωνικών δικαιωμάτων όπως η ασφάλιση. Κι αυτό το συμπέρασμα αφορά πρωτίστως την Ελλάδα…

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Πριν την Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2016

Το τέλος της δημόσιας υγείας (Nexus, Δεκέμβριος 2013)

???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????

Το τελευταίο καρφί στο φέρετρο της δημόσιας υγείας επιχειρεί να βάλει η συγκυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ τους επόμενους μήνες οδηγώντας σε παροξυσμό την κρίση στην οποία παραδέρνει η δημόσια υγεία τα τελευταία χρόνια. Μια κρίση που είναι άμεσο αποτέλεσμα της επιλογής όλων των ελληνικών κυβερνήσεων να συνεχίσουν να εξυπηρετούν τους πιστωτές, αποπληρώνοντας κανονικά το δημόσιο χρέος, ενώ ο λογαριασμός μεταβιβάζεται στους άνεργους και τους ανασφάλιστους, στα πιο αδύναμα μέλη της κοινωνίας.

Η δημόσια υγεία το επόμενο διάστημα, από το φθινόπωρο του 2013 μέχρι και το 2014, θα μετατραπεί στο αμορτισέρ που θα απορροφήσει όλους τους κραδασμούς που θα δημιουργήσει η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους κι η επικείμενη αναδιάρθρωσή του. Η κυβέρνηση επιχειρεί να διασκεδάσει τις εντυπώσεις και κρύβει μια σκληρή πραγματικότητα: ότι το 2014 πλάι στα 6,15 δισ. ευρώ που θα δοθούν για τόκους (ποσό που αντιστοιχεί στο 1/3 των χρημάτων που θα δοθούν για μισθούς και συντάξεις) θα πρέπει να καταβληθούν 28 δισ. για την εξυπηρέτηση του χρέους. Ποσό σχεδόν διπλάσιο απ’ ότι προβλέπεται για φέτος και τα επόμενα χρόνια, που δείχνει ότι η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους δεν ήταν μόνο κοινωνικά επιζήμια αλλά και υπόδειγμα προχειρότητας. Κοινώς για τα πανηγύρια.

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Γι’ αυτόν το λόγο το 2014 θα γίνει νέα αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους, η τέταρτη στη σειρά, με το σενάριο που κερδίζει αυτή τη φορά έδαφος να θέλει την επιμήκυνση της αποπληρωμής των ποσών που λήγουν και μαζί φυσικά νέο δάνειο. Για να δεχτούν όμως οι «εταίροι» θα απαιτήσουν νέο Μνημόνιο. Ο Μάριο Ντράγκι διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας το έχει θέσει καθαρά: δεν υπάρχει νέο δάνειο χωρίς νέο μνημόνιο! Κι αυτή τη φορά θα είναι η δημόσια υγεία που θα βρεθεί στην κλίνη του Προκρούστη, κατά διαταγή των πιστωτών, της κυβέρνησης και πλήθος ιδιωτών που περιμένουν την διάλυση της δημόσιας υγείας για να κερδοσκοπήσουν. Είναι αυτοί προφανώς που αντιμετωπίζουν την κρίση ως ευκαιρία για να θυμηθούμε και μια αγαπημένη ρήση των νεοφιλελεύθερων.

Άμεσα, από πέντε κατευθύνσεις πιέζεται και απειλείται η δημόσια υγεία: Την οικονομική κρίση που αυξάνει στο έπακρο τις ανάγκες του πληθυσμού για δωρεάν υπηρεσίες υγείας, την εμπορευματοποίηση των παρεχόμενων υπηρεσιών, την μείωση των κονδυλίων από τον κρατικό προϋπολογισμό, τις απολύσεις μέσω των διαθεσιμοτήτων και την επέλαση των ιδιωτών.

Η φτώχεια φέρνει …αρρώστιες

Ας φανταστούμε ένα κράτος που σε μια περίοδο κατά την οποία παρατηρείται υψηλός κίνδυνος πυρκαγιών, τους καλοκαιρινούς μήνες, αποφασίζει να μειώσει το προσωπικό της πυροσβεστικής. Ή ένα άλλο που αποφασίζει να βγάλει την τροχαία στους δρόμους τις μέρες και ώρες χαμηλής κυκλοφορίας και να διατάξει την επιστροφή της στα γραφεία τις ώρες αιχμής και τις μέρες μεγάλης εξόδου. Αυτή είναι ακριβώς η περίπτωση των κρατών που στο μέσο της μεγαλύτερης οικονομικής κρίσης αποφασίζουν να κλείσουν τις πόρτες των νοσοκομείων. Είναι ακριβώς η περίοδος που αυξάνονται κατακόρυφα οι ανάγκες του πληθυσμού για περίθαλψη. Τότε είναι που πρέπει το κράτος να χαλαρώσει τα κριτήρια για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης. Στην Ελλάδα – και όχι μόνο δυστυχώς – συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Ως αποτέλεσμα η κρίση αποκτά νέα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Μετατρέπεται σε γενοκτονία.

Αξίζει λοιπόν να δούμε τις επιπτώσεις που έχει στην υγεία η κατρακύλα των συντάξεων και του βασικού μισθού (που έχει οδηγηθεί στα 586,08 ευρώ για τους εργαζόμενους άνω των 25 ετών και στα 510,95 ευρώ για τους νέους κάτω των 25) κι η κατακόρυφη αύξηση των φόρων, που επιβλήθηκαν μέσω των Μνημονίων.

«Ένα φαινόμενο καθημερινό, και σ’ αυτό κυριολεκτώ, είναι το εξής: έρχονται ασθενείς με χρόνιες παθήσεις να τους γράψω φάρμακα. Βλέπω στο βιβλιάριο πως αν και την προηγούμενη φορά τους είχα γράψει μια 3μηνη συνταγή, έχουν περάσει 5 ακόμη και 6 μήνες από το τελευταίο ραντεβού. Μα καλά, τους ρωτάω, αυτούς τους 2 ή 3 μήνες, ανάλογα με την περίπτωση, τι παίρνεις; Τρεις είναι οι απαντήσεις που μου δίνουν συνήθως. Η πρώτη είναι πως “για λόγους οικονομίας αντί για 1 χάπι παίρνω το μισό…” Η δεύτερη απάντηση ότι “παίρνω φάρμακα από συγγενή ή γείτονα που του περισσεύουν”. Κι η τρίτη απάντηση είναι πως “τα έχω κόψει τελείως”. Αυτές οι περιπτώσεις αντιπροσωπεύουν το 40% των ασθενών που εξετάζουμε καθημερινά. Ποιό είναι το αποτέλεσμα; Απορρύθμιση για παράδειγμα της υπέρτασης κι αυτό είναι κάτι που το ξέρουμε γιατί ελέγχεται εύκολα, είναι μετρήσιμο μέγεθος». Με αυτά τα λόγια μιας περιέγραψε την κατάσταση στις μονάδες παροχής πρωτοβάθμιας περίθαλψης ο Γιώργος Βήχας, γιατρός καρδιολόγος του ΕΟΠΥΥ στον Άγιο Δημήτρη.

Συνταξιούχοι δεν έχουν ούτε για τα φάρμακα!

Και συνεχίζει: «Μια άλλη πολύ συχνή περίπτωση είναι άνθρωποι που τους γνωρίζω χρόνια να έρχονται για ραντεβού, να τους γράφω συνταγή και να με ρωτούν για πόσο ισχύει. Οι ίδιοι άνθρωποι έρχονται μετά από λίγο καιρό και μου ζητούν να αλλάξω ημερομηνία στη συνταγή γιατί δεν είχαν χρήματα να πάρουν τα φάρμακα. Περιττό να πούμε πως αυτό το διάστημα διέκοψαν την αγωγή, επιβαρύνοντας την υγεία τους. Η κατάσταση είναι τόσο δραματική που πρόσφατα συνάδελφος γιατρός έβγαλε από την τσέπη του χρήματα κι έδωσε σε μια γυναίκα μεγάλης ηλικίας που έχει τον άνδρα της κατάκοιτο κι αδυνατούσε να πληρώσει ακόμη κι αυτή την συμμετοχή. Η γυναίκα τότε έβαλε τα κλάματα. Τέτοια περιστατικά που αδυνατούν να πληρώσουν για την αγορά φαρμάκων αυξάνονται όσο περνάει ο καιρός. Παράπλευρη απώλεια του πλήγματος που έχει δεχτεί η δημόσια υγεία σχετίζεται με την υποβάθμιση στα όρια της εξαφάνισης της προληπτικής ιατρικής», συνεχίζει ο καρδιολόγος Γιώργος Βήχας.

«Το πρόβλημα μάλιστα εδώ δεν απορρέει από το κόστος, που αν μιλάμε για ένα τσεκ-απ αίματος ανέρχεται σε 10 ευρώ. Όταν συστήνω προληπτικές εξετάσεις η απάντηση που τις περισσότερες φορές εισπράττω είναι: “ποιός ασχολείται τώρα με αυτά γιατρέ;”. Καταλαβαίνετε πως η ψυχολογική επιβάρυνση των πολιτών τούς έχει οδηγήσει στην παραίτηση και την αδιαφορία για την κατάσταση της υγείας τους. Η πολύ κακή ψυχολογική κατάσταση των περισσότερων ανθρώπων έχει οδηγήσει και στο εξής, φαινομενικά μόνο, παράδοξο: Οι ίδιοι άνθρωποι, περιπτώσεις για παράδειγμα με στεφανιαία νόσο, με τα ίδια φάρμακα που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση, να διαμαρτύρονται ότι νιώθουν έντονους πόνους και πριν τους ρωτήσω για τις συνθήκες του περιβάλλοντος, που από εμπειρία ξέρω ότι επιβαρύνουν την υγεία, αρχίζουν και μου λένε: “τι να κάνω με δύο άνεργα παιδιά που δεν έχω να τα συντηρήσω;”, ή “δεν μπορώ να πληρώσω τα χαράτσια κι είμαι σε απόγνωση”, κ.λπ., κ.λπ.»

Υπάρχει όμως κι άλλη, ακόμη πιο δραματική συνέπεια της οικονομικής κρίσης που αφορά τη δημιουργία μιας συνεχώς αυξανόμενης στρατιάς ανασφάλιστων, η οποία πλέον υπολογίζεται σε 3,5 εκ. πολίτες. Πρόκειται για άμεσο αποτέλεσμα της αύξησης της ανεργίας (που πλέον πλήττει το 27% του εργατικού δυναμικού ή 1,4 εκ. άτομα) κι επίσης της απορρύθμισης της αγοράς εργασίας, καθώς συνεχώς αυξάνεται το μερίδιο των εργαζομένων που απασχολούνται σε καθεστώς μαύρης (αδήλωτης) και ανασφάλιστης εργασίας. Με βάση τις εκτιμήσεις του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας το ποσοστό της ανασφάλιστης εργασίας από 25% το 2010 και 30% το 2011, πλέον ανέρχεται στο 38,4%! Οι ανασφάλιστοι επομένως αυξάνονται με πολύ πιο γρήγορο ρυθμό ακόμη κι από τους ανέργους. Ευγενική προσφορά κι αυτή της Τρόικας στην εργοδοσία στο όνομα της μείωσης του εργατικού κόστους.

Απέναντι σε αυτή την δραματική κατάσταση η απόφαση του υπουργείου Υγείας για τα κλειστά ενοποιημένα νοσηλεία, που εμφανίστηκε αρχικά σαν μια προσπάθεια νοικοκυρέματος, και στην πράξη σημαίνει ότι πρέπει να πληρώνεις στα νοσοκομεία αν δεν έχεις κοινωνική ασφάλιση να σε καλύψει, διαφορετικά ο λογαριασμός πηγαίνει στην εφορία, λειτούργησε σαν το λάδι στη φωτιά. Ποιός ανασφάλιστος (που σχεδόν πάντα σημαίνει άνεργος και φτωχός) θα μπει για εγχείρηση όταν ξέρει πως η αποπληρωμή της θα σημάνει αργά ή γρήγορα την κατάσχεσή του σπιτιού του; Η ενεργοποίηση των σχετικών διαδικασιών κατάσχεσης σπιτιού σε δύο μάλιστα περιπτώσεις από το νοσοκομείο του Άγιου Ανδρέα στην Πάτρα επιβεβαίωσε ότι δεν πρόκειται για μια θεωρητική ούτε καν μακρινή απειλή.

«Το θέμα είναι λογιστικό»!

«Στο Μητροπολιτικό Κοινωνικό Ιατρείο του Ελληνικού αυτό που έχουμε να αντιμετωπίσουμε, επί της ουσίας, είναι το πρόβλημα της ανεργίας και των ανασφάλιστων», δηλώνει στο Nexus η Κατερίνα Παπαγκίκα, γιατρός εθελόντρια του Μητροπολιτικού Κοινωνικού Ιατρείου Ελληνικού, που είναι το πρώτο που φτιάχτηκε δίνοντας το έναυσμα για να δημιουργηθεί μια μακρά αλυσίδα αντίστοιχων μονάδων που στηρίζονται στην εθελοντική προσφορά γιατρών που τιμούν τις σπουδές και τον ρόλο τους.

Συνολικά, όπως αναφέρθηκε σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν τα κοινωνικά ιατρεία την Δευτέρα 14 Οκτώβρη, εκτιμάται ότι σε όλη την Ελλάδα παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε αντίστοιχα ιατρεία 179 γιατροί, 44 οδοντίατροι, 35 φαρμακοποιοί και 247 πολίτες που φέρνουν σε πέρας διοικητικές εργασίες, όλοι εθελοντικά. Οι επισκέψεις δε που έχουν δεχτεί ξεπερνούν τις 20.300, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία τους είναι Έλληνες κι όχι μετανάστες, αντίθετα με ό,τι συνέβαινε στην αρχή.

«Ο τυπικός ασθενής που μας επισκέπτεται είναι πρώην ασφαλισμένος του Οργανισμού Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών, του πρώην ΤΕΒΕ, που μπορεί να ήταν καταστηματάρχης, μηχανικός, λογιστής, αλλά και απλός εργαζόμενος που δούλευε με μπλοκάκι και ξαφνικά βρέθηκε άνεργος», συνεχίζει η Κατερίνα Παπαγκίκα. «Θυμάμαι για παράδειγμα ένα νέο άνθρωπο 24 ετών που δούλευε στη Νεοσέτ επί τρία χρόνια κι απολύθηκε, οπότε έληξε κι η ασφάλισή του, στον οποίο έχει διαγνωσθεί επιθετικό λέμφωμα, υψηλής κακοήθειας. Οι αναγκαίες εξετάσεις του (δύο αξονικές και δείκτες) στοιχίζουν 500 ευρώ το χρόνο. Απλώς δεν της κάνει, γιατί δεν έχει χρήματα. Ερχόμαστε αντιμέτωποι με άπειρες περιπτώσεις ασθενών για τους οποίους η εμπορευματοποίηση της υγείας σημαίνει θάνατος. Μας είχε επισκεφθεί το Πάσχα ένας ασθενής με ανεύρυσμα 7 εκατοστών ο οποίος έπρεπε να χειρουργηθεί …χθες. Η εγχείριση όμως στοιχίζει 7.000 ευρώ. Ξέρετε τι μας απάντησε; “Αν πρέπει να χρεώσω τα παιδιά μου, προτιμώ να πεθάνω”. Θυμάμαι πολύ έντονα μια άλλη περίπτωση 54χρονου ανασφάλιστου που ήρθε στο Κοινωνικό Ιατρείο του Ελληνικού ο οποίος είχε καρκίνο στην ουροδόχο κύστη και τώρα παρουσίαζε σκιές στο συκώτι. Η διερεύνηση απαιτούσε παρακέντηση ύπατος που κοστίζει 700 ευρώ. Ο άνθρωπος ήταν άνεργος και δεν είχε τόσα λεφτά. Τότε ένας γιατρός απευθύνθηκε στο υπουργείο για να ζητήσει έγκριση ώστε να γίνει η εξέταση δωρεάν και ξέρετε ποιά ήταν η απάντηση; “Το θέμα είναι λογιστικό”!!! Η κατάσταση είναι τραγική στους καρκινοπαθείς όπου κάθε κύκλος θεραπείας που χορηγείται 4-6 φορές και συνήθως διαρκεί 3 εβδομάδες μπορεί να στοιχίζει ακόμη και 20.000 ευρώ. Αυτοί οι άνθρωποι όταν είναι ανασφάλιστοι και άνεργοι, που βρίσκονται ήδη σε δεινή κοινωνική θέση, συνειδητά επιλέγουν να αφεθούν και να πεθάνουν επειδή ξέρουν ότι η πάθησή τους συνοδεύεται από υψηλό κίνδυνο και στην περίπτωση που επέλθει το μοιραίο δεν θέλουν να αφήσουν χρέη στις οικογένειές τους. Μιλάμε επομένως για κοινωνική γενοκτονία, καθώς τα πιο ανήμπορα μέλη της κοινωνίας, αυτοί που βιώνουν με τον πιο δραματικό τρόπο την οικονομική κρίση οδηγούνται συνειδητά και σχεδιασμένα στον Καιάδα».

Η πρόθεση της κυβέρνησης να ρίξει στον Καιάδα την πλειοψηφία του πληθυσμού αποτυπώνεται ανάγλυφα και στα μεγέθη του προσχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού για το 2014, που δόθηκε στην δημοσιότητα στις αρχές του Οκτωβρίου. Εκεί φαίνεται καθαρά η κάθετη μείωση των κονδυλίων που θα δοθούν τον επόμενο χρόνο για την ενίσχυση των ασφαλιστικών ταμείων, των νοσοκομείων και της κοινωνικής προστασίας. Σε σχέση με το 2012 η μείωση ανέρχεται σε 22,5% (13,3 δισ. το 2014 από 17,1 το 2012)! Μια απλή αντιπαραβολή δε με τον εκτροχιασμό του δημόσιου χρέους (δεν μιλάμε πλέον για αύξηση) τα ίδια χρόνια δείχνει πεντακάθαρα ποιός πληρώνει τους πιστωτές.

ΘΥΣΙΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΤΟ ΒΩΜΟ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ (σε εκ. ευρώ)

                                                                 2012                  2013            2014

Κοινωνική ασφάλιση και περίθαλψη           17.134              15.369         13.271

Δημόσιο χρέος                                         303.925            321.000       319.400

Δημόσιο χρέος % του ΑΕΠ                       156,9%             175,5%       174,5%

Πηγή: Προσχέδιο κρατικού προϋπολογισμού, Οκτώβριος 2013

Στο πλαίσιο αυτής της μείωσης εντάσσεται η κατάργηση νοσοκομειακών μονάδων κι οι απολύσεις που ανακοινώθηκαν πρόσφατα υπό τον εύσχημο τίτλο της αναδιοργάνωσης των νοσοκομείων και της διαθεσιμότητας του προσωπικού. Ειδικότερα οι απολύσεις αφορούν 1.835 άτομα, ενώ στο στόχαστρο μπήκαν 12 νοσοκομεία που επλήγησαν λίγο ή πολύ από τις διαθεσιμότητες. Συγκεκριμένα πρόκειται για τα εξής: Πολυκλινική, Σισμανόγλειο, Φλέμινγκ, Κωνσταντοπούλειο, Σπηλιοπούλειο, Ινστιτούτο Έρευνας Νοσημάτων Θώρακος, Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής, Νοσοκομείο Πατησίων (που έβαλε λουκέτο), Ψυχιατρικό Θεσσαλονίκης, Ειδικών Παθήσεων Θεσσαλονίκης, Αφροδισίων Νοσημάτων Θεσσαλονίκης και Παναγία Θεσσαλονίκης.

Αποτέλεσμα αυτών των “ξαφνικών θανάτων” θα είναι να μείνει μόνο η Αττική με 600 λιγότερες κλίνες, που σημαίνει ότι τα εναπομείναντα νοσοκομεία τους επόμενους μήνες θα γεμίσουν ράντσα. Αυτές οι απολύσεις μαζί κι όποιες άλλες ανακοινωθούν για να μεγαλώσει το δημοσιονομικό πλεόνασμα και να πληρωθούν οι τοκογλύφοι θα οξύνει το πρόβλημα των ελλείψεων σε προσωπικό που ήδη αντιμετωπίζουν τα νοσοκομεία κι ανέρχονται σε 34.000, ενώ για γιατρούς οι ελλείψεις ξεπερνούν τις 6.500.

Η εικόνα μιας άκρως ταξικής υγείας συμπληρώνεται με το εισιτήριο των 25 ευρώ που θα επιβληθεί στα νοσοκομεία από την 1η Ιανουαρίου 2014 με βάση νόμο που είχε ψηφιστεί το Νοέμβριο του 2012. Ευθύνη επομένως φέρει κι η ΔΗΜΑΡ, όχι μόνο ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Ο λαλίστατος υπουργός Υγείας προσπάθησε να διασκεδάσει τις αλγεινές εντυπώσεις που δημιουργεί η πολιτική του με τα voucher υγείας που ανακοίνωσε, τα οποία υποτίθεται ότι διευκολύνουν την πρόσβαση στην υγεία των ανασφάλιστων. «Τα voucher του υπουργείου Υγείας τα οποία εμφάνισαν ως μέτρο αντιμετώπισης της κρίσης στην υγεία αποτελούν επικοινωνιακό πυροτέχνημα για δύο κυρίως λόγους. Αρχικά γιατί αφορά μόνο 200.000 άτομα. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι αφορούν 3-4 επισκέψεις τον χρόνο κι ορισμένα φθηνά τσεκ – απ. Δεν περιλαμβάνουν για παράδειγμα μαγνητικές ή αξονικές τομογραφίες που είναι ακριβές. Δεν λέω ότι πρόκειται για ένα μέτρο αδιάφορο, εδώ που έχουμε φτάσει. Αλλά ας το κάνουν χωρίς τυμπανοκρουσίες γιατί οι ελπίδες που δημιουργούν δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα», μας δήλωσε για το θέμα ο Γιώργος Βήχας.

Χαρακτηριστικό επίσης στοιχείο για την αναποτελεσματικότητα του μέτρου είναι ότι ακόμη κι αν μιας έγκυος αποδειχθεί τυχερή και καταφέρει να αποκτήσει το πολυπόθητο voucher θα δικαιούται 3 ή 4 επισκέψεις, αλλά για να γεννήσει θα πρέπει να πληρώσει 1.000 ευρώ, ενώ θα πληρώσει από την τσέπη της και τα προγεννητικά τεστ.

Η χαρά των ιδιωτών

Η αλήθεια είναι πως το σχέδιο κυβέρνησης και Τρόικας για την διάλυση της δημόσιας υγείας (όπως εκφράζεται άμεσα από τον στόχο της κατάργησης 10.000 από τα 34.000 νοσοκομειακά κρεβάτια) και την εμπορευματοποίηση αυτής που θα απομείνει δεν έχει μόνο χαμένους. Ήδη το εξόχως προβληματικό και ελλειμματικό κράτος πρόνοιας της Ελλάδας είχε προκαλέσει μια τεράστια μεταφορά πόρων σε ιδιώτες που κερδοσκοπούν στο χώρο της υγείας, σε βάρος και των πολιτών (ασφαλισμένων κι ανασφάλιστων) και του κράτους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ η Ελλάδα είναι ήδη η χώρα με τις υψηλότερες κατά κεφαλήν ιδιωτικές δαπάνες υγείας σε σχέση με το εισόδημα των πολιτών. Έτσι το 2011 η ιδιωτική δαπάνη υγείας ανερχόταν στο 34% της συνολικής, που έφτασε τα 18,8 δισ. ευρώ. Πολύ εύκολα υπ’ αυτό το πρίσμα ερμηνεύεται η αύξηση πωλήσεων και κερδών που κατέγραψε ο κλάδος υπηρεσιών υγείας το 2012, σύμφωνα με έρευνα της Hellastat που ανέλυσε οικονομικές καταστάσεις 83 επιχειρήσεων.

Ο τζίρος των συγκεκριμένων επιχειρήσεων το 2012 ανήλθε σε 1,3 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση της τάξης του 7,8%. Τα δε κέρδη τους αυξήθηκαν κατά 2,5 φορές (από 79,6 εκ. ευρώ το 201 σε 203 εκ.)! Να γιατί ήδη αντιπρόσωποι γερμανικού κολοσσού αλωνίζουν σε συγκεκριμένα μεγάλα νοσοκομεία της Αθήνας, αλιεύοντας πληροφορίες για τα οικονομικά, την «πελατεία» και τις δυνατότητές τους, χωρίς να κρύβουν την πρόθεση εξαγοράς συγκεκριμένων μονάδων…

Πίσω από την εποχή των «παχιών αγελάδων» που απολαμβάνει ο ιδιωτικός τομέας της υγείας εύκολα διακρίνεται το ζεστό χρήμα που παρέχει το ασφαλιστικό σύστημα, προκαλώντας αιμορραγία στα οικονομικά του. «Τρόικα και κυβέρνηση παρά τα όσα διακηρύσσουν αφήνουν άθικτες τις εστίες σπατάλης του δημόσιου χρήματος, όταν πρόκειται να επωφεληθούν τα μεγάλα συμφέροντα. Αναφέρομαι για παράδειγμα στις παρακλινικές εξετάσεις που γίνονται σε ιδιωτικά κέντρα υγείας. Τεράστια σπατάλη! Γιατί δεν εξοπλίζουν τα υποκαταστήματα του ΕΟΠΥΥ με τα απαραίτητα μηχανήματα για να γίνονται αυτές οι εξετάσεις γρήγορα και φθηνά και να μπορούμε εμείς να παρέχουμε ολοκληρωμένη πρωτοβάθμια φροντίδα όπως θέλουμε; Στον Άγιο Δημήτρη είμαστε πέντε καρδιολόγοι. Γιατί δεν μας έχουν εξοπλίσει με μηχανήματα για να κάνουμε τεστ κοπώσεως και υπέρηχους καρδιάς; Όσο δεν γίνεται αυτό κι αδυνατούμε να διαγνώσουμε για παράδειγμα αν κάποιος που έρχεται από ατύχημα έχει υποστεί κάταγμα ή όχι τότε ποτέ δεν πρόκειται να αποσυμφορηθούν τα νοσοκομεία. Θα τους στέλνουμε εκεί, με ευθύνη όμως του υπουργείου», ήταν τα λόγια του καρδιολόγου Γιώργου Βήχα.

Εν κατακλείδει η κήρυξη στάσης πληρωμών στους πιστωτές κι άμεσα η αποσύνδεση της υγειονομικής κάλυψης των πολιτών από την ασφαλιστική ικανότητα είναι θέμα ζωής και θανάτου. Είναι αυστηρή προϋπόθεση για να ξαναγίνει η υγεία αναφαίρετο κοινωνικό δικαίωμα που πρέπει να παρέχεται σε όλους ανεξαρτήτως της οικονομικής τους κατάστασης, όπως προβλέπει το σύνταγμα, κι όχι προνόμιο των λίγων, σαν να πρόκειται για ένα αυτοκίνητο πολυτελείας ή ένα εξωτικό ταξίδι. Η μη πληρωμή του δημόσιου χρέους είναι όρος για να μπει ένα τέρμα στο δράμα που ζουν εκατομμύρια ανασφάλιστοι άνθρωποι κάθε μέρα…

Ο Ομπάμα όμηρος των ασφαλιστικών εταιρειών (Μετροπόλιταν, 30/8/2009)

Άδοξο προδιαγράφεται το τέλος της πολυαναμενόμενης μεταρρύθμισης του Μπαράκ Ομπάμα στο ασφαλιστικό σύστημα των ΗΠΑ. Ο αμερικανός πρόεδρος απογοητεύοντας για μια ακόμη φορά όσους πίστεψαν στις εξαγγελίες του αρνείται να προχωρήσει στις βαθιές τομές που απαιτούνται έτσι ώστε όλοι οι Αμερικάνοι να έχουν πρόσβαση στην κοινωνική ασφάλιση και σε βασικές υπηρεσίες υγείας – όπως συμβαίνει σε κάθε πολιτισμένη χώρα. 

Η μεταρρύθμιση του αμερικανικού ασφαλιστικού συστήματος ήταν από τις σημαντικότερες δεσμεύσεις που ανέλαβε προεκλογικά ο Μπαράκ Ομπάμα. Για το εσωτερικό δε των ΗΠΑ και μένοντας στα ζητήματα που αφορούν την ίδια τη ζωή των Αμερικάνων, ήταν η σπουδαιότερη. Στο επίκεντρό της βρισκόταν η ίδρυση ενός δημόσιου ασφαλιστικού ταμείου που θα παρείχε τη δυνατότητα πλήρους κάλυψης στους ανασφάλιστους με απώτερο στόχο να περάσει στην ιστορία το χάλι των 46 εκ. ανασφάλιστων που υπάρχουν σήμερα στις ΗΠΑ. Στην ουσία, ο Ομπάμα υποσχέθηκε να συνεχίσει το έργο του προέδρου Λύντον Τζόνσον ο οποίος τη δεκαετία του ’60 ίδρυσε τα προγράμματα Medicare και Medicaid που καλύπτουν δύο τμήματα μόνο του πληθυσμού: τους άνω των 65 το πρώτο και τα χαμηλά εισοδήματα και τα παιδιά το δεύτερο. Ο Ομπάμα επίσης ανέλαβε την ευθύνη να φέρει σε πέρας αυτό που δεν κατάφερε ο Κλίντον το 1993-1994, όταν ένα αντίστοιχα φιλόδοξο σχέδιο, η υλοποίηση του οποίο είχε ανατεθεί στην Χίλαρι Κλίντον, ναυάγησε από το βάρος των επιθέσεων ενός νέου συμπλέγματος που ανθεί σε καιρούς ειρήνης κι είναι εξ ίσου θανατηφόρο με το στρατιωτικο-βιομηχανικό: είναι το σύμπλεγμα που έχουν δημιουργήσει ασφαλιστικές και φαρμακευτικές εταιρείες μαζί με τους ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας όπως τα νοσοκομεία κι οι γιατροί. Όμως, όπως όλα μαρτυρούν και το σχέδιο του Ομπάμα θα έχει την ίδια τύχη.

Ο επιτακτικός χαρακτήρας της μεταρρύθμισης που υποσχέθηκε προεκλογικά ο Ομπάμα, συμβάλλοντας καθοριστικά στον ριζοσπαστικό χαρακτήρα του προγράμματός του και στις ασυνήθιστα υψηλές προσδοκίες που δημιούργησε η εκλογή του, εξηγείται αν δούμε την δραματική κατάσταση που επικρατεί στο χώρο της υγείας των ΗΠΑ, όπου τα πάντα ή σχεδόν τα πάντα έχουν εναποτεθεί στον ιδιωτικό τομέα. Σε αυτό το πλαίσιο οι ΗΠΑ καταβάλλουν τις υψηλότερες κατά κεφαλήν δαπάνες στον τομέα της υγείας για να απολαμβάνουν τις χειρότερες υπηρεσίες. Ειδικότερα ως ποσοστό του ΑΕΠ οι δαπάνες για την υγεία ανέρχονται στο 16%, με 46 εκ. ανασφάλιστους όταν σε όλο τον υπόλοιπο ανεπτυγμένο κόσμο όπου υπάρχει καθολική υγειονομική κάλυψη του πληθυσμού οι δαπάνες υγείας ίσα – ίσα που υπερβαίνουν το 10%. Στη Γαλλία συγκεκριμένα ανέρχονται στο 11%, στην Ελβετία στο 10,8%, στη Γερμανία στο 10,4%, στην Ολλανδία στο 9,8%, στην Ιταλία στο 8,7% και στην Αγγλία, όπου το Εθνικό Σύστημα Υγείας δεν τόλμησε να το αγγίξει ούτε κι ο κοινωνικός οδοστρωτήρας της Θάτσερ, ανέρχονται μόνο στο 8,4%.

Η μηδενική αποτελεσματικότητα του ιδιωτικοποιημένου αμερικανικού συστήματος υγείας φάνηκε πεντακάθαρα σε μια πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Health Affairs και αναδημοσιεύθηκε στο σημείωμα της σύνταξης των New York Times στις 19 Νοέμβρη 2008, με τίτλο «Το λάθος μέρος για να είσαι χρόνια πάσχων». Η έρευνα διενεργήθηκε μεταξύ 7.500 ασθενών στην Αυστραλία, τον Καναδά, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία και τη Νέα Ζηλανδία κι εστιάστηκε σε όσους έπασχαν από μία τουλάχιστον από τις επτά ακόλουθες χρόνιες ασθένειες: υπέρταση, καρδιακή πάθηση, διαβήτη, αρθρίτιδα, πνευμονικά προβλήματα, καρκίνο ή κατάθλιψη. «Η θεραπεία που λάμβαναν στην Αμερική – ή πιο συχνά δεν λάμβαναν – έπρεπε να είναι αιτία ντροπής», έγραφε η αμερικανική εφημερίδα. «Περισσότεροι από τους μισούς Αμερικάνους ασθενείς έμεναν χωρίς θεραπεία λόγω του υψηλού κόστους που έπρεπε να καταβάλουν από την τσέπη τους. Δε επισκέπτονταν γιατρό όταν αρρώσταιναν, απέφευγαν μια συνιστώμενη εξέταση ή θεραπεία ή δεν κατάφερναν να ακολουθήσουν μια συνταγή. Οι ανασφάλιστοι υπέφεραν περισσότερο, αλλά ακόμη και το 43% εκείνων που είχαν ασφάλιση όλα τα χρόνια, απέφευγαν τη θεραπεία λόγω του κόστους. Οι Αμερικάνοι επίσης ήταν πιο πιθανό να αναφέρουν χάσιμο χρόνου γιατί η θεραπεία τους δεν ήταν καλά οργανωμένη. Περίπου το ένα τρίτο ανέφερε ότι ιατρικές διαγνώσεις και αποτελέσματα εξετάσεων δεν ήταν διαθέσιμα όταν τα χρειαζόταν ή ότι οι εξετάσεις επαναλαμβάνονταν άσκοπα. Ένα τρίτο επίσης είχε την εμπειρία ιατρικού λάθους όπως να του δοθεί λάθος φαρμακευτική αγωγή ή αποτελέσματα εξετάσεων». Η παραπάνω έκθεση – κόλαφος για την πολυδιαφημισμένη αποτελεσματικότητα του ιδιωτικού τομέα στις κοινωνικές υπηρεσίες δεν είναι κι η μοναδική. Τον Οκτώβρη του 2008 έκθεση του ΟΗΕ επεσήμαινε πως το προσδόκιμο ζωής των Αφρο-αμερικάνων στις ΗΠΑ, λόγω ανεπαρκούς πρόσβασης σε στοιχειώδες υπηρεσίες υγείας, ήταν το ίδιο με τους εξαθλιωμένους πληθυσμούς της Κίνας και της Ινδίας!

Είναι μια κατάσταση που την περιέγραφε με τα πιο μελανά χρώματα ο χαρισματικός σκηνοθέτης Μάικλ Μουρ στην αποκαλυπτική ταινία του, Sicko, που προβλήθηκε πριν δύο χρόνια. Αυτή η κατάσταση όμως επιδεινώθηκε απότομα λόγω της οικονομικής κρίσης. Οι 14.000 απολύσεις που γίνονται κάθε μέρα οδηγούν 14.000 εργαζόμενους μαζί και με άλλα μέλη της οικογένειάς τους να χάνουν κάθε ασφαλιστικό δικαίωμα και κάθε δυνατότητα υγειονομικής κάλυψης. Τη συσσωρευμένη οργή των Αμερικάνων εναντίον των ασφαλιστικών εταιρειών εξέφραζε άλλωστε κι ο ίδιος ο Ομπάμα στις 16 Αυγούστου από το Κολοράντο όταν άσκησε μια ασυνήθιστη επίθεση κατά των ασφαλιστικών εταιρειών λέγοντας: «Οι μέσοι Αμερικάνοι είναι όμηροι των εταιρειών υγείας και ασφάλισης που αρνούνται ή τους διακόπτουν την κάλυψη ή τους χρεώνουν με έξοδα που δεν μπορούν να αντέξουν για θεραπεία που έχουν ανάγκη».

Αυτό όμως που αποδείχθηκε ήταν πως όχι μόνο οι μέσοι Αμερικανοί αλλά κι ο ίδιος ο Ομπάμα είναι όμηρος των εταιρειών υγείας και ασφάλισης. Και φάνηκε όταν παρά τις αρχικές του δεσμεύσεις έθεσε σε αμφισβήτηση τον ακρογωνιαίο λίθο της μεταρρύθμισης στο ασφαλιστικό σύστημα: τη δημιουργία ενός δημόσιου φορέα που θα παρείχε κάλυψη σε όσους το επιθυμούσαν και θα λειτουργούσε ανταγωνιστικά στον ιδιωτικό. Αντί αυτού του μέτρου που θα ξαναχάραζε τον χάρτη της ασφάλισης στην Αμερική η νεότερη πρόταση συντείνει στην δημιουργία συνεταιρισμών καταναλωτών που θα ανταγωνιστούν τα ιδιωτικά μεγαθήρια. Μια πρόταση «υποκρισία», όπως τη χαρακτήρισε ο προοδευτικός οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν από την αρθρογραφία του στους New York Times που έχει διχάσει όμως και τους Δημοκρατικούς όπως φάνηκε από επιστολή που έστειλαν 60 βουλευτές οι οποίοι προειδοποιούν πως αν από το τελικό νομοσχέδιο λείπει η πρόβλεψη για δημιουργία δημόσιου φορέα τότε δεν θα ψηφίσουν το νομοσχέδιο κι ο Ομπάμα θα πρέπει να στηριχτεί στις ψήφους των Ρεπουμπλικάνων!

Για την στροφή 180 μοιρών που πραγματοποίησε ο αμερικανός πρόεδρος καθοριστικά επέδρασε ο ξεσηκωμός συντηρητικών Αμερικανών ψηφοφόρων που έφθασαν σε αφίσες τους να παρομοιάζουν τον Ομπάμα με τον Χίτλερ και να τον κατηγορούν ότι ετοιμάζει κρατικά δικαστήρια που θα αποφασίζουν την ευθανασία των υπερηλίκων. Πίσω από τις αφελείς υστερίες τους υπήρχαν όμως οι πακτωλοί χρημάτων που ξόδεψε το «σύμπλεγμα» για να αμαυρώσει την μεταρρύθμιση. Μόνο η φαρμακοβιομηχανία ξόδεψε 150 εκ. σε διαφημίσεις. Επίσης στελέχη των Ρεπουμπλικάνων που πρωτοστάτησαν στην κινητοποίηση του κόσμου ενάντια στην μεταρρύθμιση, όπως ο Ντικ Άρμεϊ εντελώς τυχαία αμείβονταν από λόμπι που μεταξύ των καλύτερων πελατών του ήταν ο φαρμακευτικός κολοσσός Bristol Myers Squibb, όπως αποκάλυψαν οι Financial Times στις 17 Αυγούστου! Εμπόδιο στην μεταρρύθμιση στάθηκαν όμως και Δημοκρατικοί γερουσιαστές όπως η Μέρι Λάντριου από τη Λουϊζιάνα κι ο Μπεν Νέλσον από τη Νεμπράσκα, που εντελώς τυχαία και αυτοί είχαν χρηματοδοτηθεί από τις επιχειρήσεις υγείας κατά την προεκλογική περίοδο, όπως αποκάλυψε η ίδια πάλι εφημερίδα στις 25 και στις 21 Ιούνη!

Η ευθύνη παρόλα αυτά βαραίνει τον ίδιο τον Ομπάμα που δεν έδειξε το απαραίτητο πολιτικό θάρρος να λύσει τον γόρδιο δεσμό του αμερικανικού ασφαλιστικού συστήματος προβαίνοντας σε τρία μοιραία λάθη (που λειτούργησαν κι ως άλλοθι της ολιγωρίας του) κι οδηγώντας τελικά σε ναυάγιο το φιλόδοξο σχέδιο του. Πρώτο, επεδίωξε τη δικομματική συναίνεση επιζητώντας την έγκριση και του Κογκρέσου ενώ στη Βουλή των Αντιπροσώπων διέθετε την απαραίτητη πλειοψηφία. Δεύτερο, άφησε στο Κογκρέσο τη συγκρότηση του σχεδίου, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα ακατανόητο κείμενο των 1.018 σελίδων ενώ θα έπρεπε να το συγκροτήσει ο ίδιος υποστηρίζοντας το με όλο το κύρος που διαθέτει. Και, τρίτο, παραπέμποντας την ψήφισή του για τον Σεπτέμβρη, αντί για τον Ιούνη όταν την ανάγκη ενός τέτοιου σχεδίου υποστήριζε με δημοσκόπηση το 72% των ερωτηθέντων, έχασε το πλεονέκτημα του χρόνου που διέθετε. Μετά απ’ όλα αυτά δεν φταίνε τα Νεάντερνταλ του αμερικανικού νότου που βγήκαν με τα όπλα τους να υπερασπίσουν την απειλούμενη ελευθερία τους από τον Ομπάμα…