Τράπεζες: τα σαπρόφυτα σε ρόλο τιμωρού (Unfollow, Φεβρουάριος 2014)

bankΠΑΡΑ ΤΗΝ ΠΑΤΑΓΩΔΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΙΤΩΝ ΝΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΟΥΝ ΤΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥ ΤΟΥΣ ΠΟΥ ΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΙΧΕ ΤΗΝ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ ΤΟΥΣ, ΤΩΡΑ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΝΑ ΔΩΣΟΥΝ ΣΧΗΜΑ ΚΑΙ ΜΟΡΦΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΟΠΩΣ  ΑΝΑΔΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΤΑΧΤΕΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ.

26 Ιανουαρίου 2014

Σκέτη κοροϊδία είναι οι συνεχείς εκκλήσεις του πρωθυπουργού Α. Σαμαρά και του υπουργού Ανάπτυξης (κατ’ ευφημισμό το τελευταίο) Κ. Χατζηδάκη προς τις τράπεζες να ανοίξουν τις στρόφιγγες των δανείων και να ρίξουν ρευστό στην πραγματική οικονομία, ώστε να γίνει η πολυπόθητη επανεκκίνηση και να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Αντίθετα με τις προσδοκίες που καλλιεργούν, ώστε να εμφανίσουν κοινωνικά επωφελή την χρηματοδότησή τους με ποσά που ξεπερνούν την αξία ενός ΑΕΠ από το 2008, η πραγματικότητα είναι πως οι τράπεζες θα συνεχίσουν να αποτελούν μαύρη τρύπα για την οικονομία και να επιβιώνουν σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού και των δημόσιων πόρων. Ακόμη χειρότερα, από την στιγμή που εγκαίρως (όταν δηλαδή κατέρρεαν), δεν κρατικοποιήθηκαν κι ακολουθήθηκε η οδός που επιλέγηκε σε ΗΠΑ, Αγγλία και την υπόλοιπη ΕΕ (της στήριξής τους με δημόσιο χρήμα) τώρα, αυτές ακριβώς οι τράπεζες που αποτελούν υπόδειγμα αποτυχημένης επιχείρησης έρχονται να καθοδηγήσουν την αναδιάρθρωση και στην υπόλοιπη οικονομία, οδηγώντας χιλιάδες επιχειρήσεις στην χρεοκοπία.

Το σημαντικότερο ωστόσο είναι ό,τι τα 233 δισ. ευρώ που έχουν μέχρι στιγμής καταβροχθίσει οι τράπεζες δεν τους φτάνουν! Πριν περάσουμε στη συζήτηση για το τι θα δώσουν και πώς οι τράπεζες στην οικονομία, αξίζει να κρατήσουμε τις δηλώσεις του ίδιου του διοικητή της κεντρικής τράπεζας, Γ. Προβόπουλου κατά τη διάρκεια κατάθεσής του σε κοινοβουλευτική επιτροπή στα μέσα Ιανουαρίου, ότι οι 4 συστημικές τράπεζες (Άλφα, Εθνική, Πειραιώς και Γιούρομπανκ) θα χρειαστούν και νέα ανακεφαλαιοποίηση, που θα απαιτήσει επιπλέον κεφάλαια από τα 43 δισ. ευρώ που απορρόφησαν μετά το PSI. Σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για μια παταγώδη, κραυγαλέα αποτυχία που έρχεται να προστεθεί στα χωρίς προηγούμενο σκάνδαλα που συνόδευσαν την ανακεφαλαιοποίηση τους, μέχρι τώρα. Εξ αυτών ξεχωρίζουμε: Την εντελώς αυθαίρετη και με αδιαφανή κριτήρια επιλογή της Γιούρομπανκ να συμπεριληφθεί στο ολιγομελές και κλειστό κλαμπ των συστημικών τραπεζών. Το εξ ίσου αυθαίρετο όριο του 10% ως στόχο των περυσινών αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου, για να συνεχίσουν οι πρώην ιδιοκτήτες, να έχουν τον έλεγχο των τραπεζών. Την θυσία της Αγροτικής και του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου στον βωμό της Πειραιώς και της Γιούρομπανκ με αποτέλεσμα όχι μόνο να αιμοδοτούνται δύο κλινικά νεκρές τράπεζες με φρέσκο αίμα αλλά και να εγκαταλείπεται οριστικά κάθε πιθανότητα δημιουργίας ενός δημόσιου πυλώνα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα που να μπορεί να αναλάβει την χρηματοδότηση των δημόσιων επενδύσεων, όπως για παράδειγμα συμβαίνει στην Γερμανία.

ΠΩΣ ΝΑ ΧΑΣΕΤΕ 25 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ ΣΕ ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ

Τα σκάνδαλα που έχουν μέχρι στιγμής σημαδέψει την αναμόρφωση του τραπεζικού συστήματος υπό τις οδηγίες του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που είναι όργανο της Τρόικας θα συμπληρωθούν με ένα επιπλέον που σχετίζονται με την επαναϊδιωτικοποίηση των τεσσάρων συστημικών τραπεζών οι οποίες μέχρι στιγμής ελέγχονται επισήμως από το ΤΧΣ. Ειδικότερα το μερίδιο που ελέγχει το ΤΧΣ ανέρχεται στο 81,01% του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Πειραιώς, 83,71% της Άλφα, 84,35% της Εθνικής και 93,55% της τράπεζας που κατείχε ο Σπ. Λάτσης. Πρόκειται για την διαδικασία επιστροφής τους και τυπικά πλέον στους αρχικούς τους ιδιοκτήτες, η οποία όμως είναι πολύ πιθανό να γίνει με τέτοιους όρους ώστε το ελληνικό δημόσιο να χάσει οριστικά και δια παντός γύρω στα 25 δισ. ευρώ. Ενώ δηλαδή υποτίθεται ότι αυτά τα 43 δισ. κάποια στιγμή θα επέστρεφαν στο δημόσιο, ο κίνδυνος είναι να επιτραπεί η πώληση των μετοχών τους σε χαμηλές τιμές (πχ τις τιμές που έχουν διαμορφωθεί στο χρηματιστήριο), ώστε να χαθούν 20 έως και 25 δισ. ευρώ. Χρήματα, τα οποία προφανώς ο ελληνικός λαός θα πρέπει να αποπληρώσει στους πιστωτές! Στην περίπτωση της Γιούρομπανκ που στοίχισε στο ελληνικό δημόσιο 10,5 δισ. ευρώ (εκ των οποίων τα 5,8 αφορούσαν την ανακεφαλαιοποίηση) ο κίνδυνος έγκειται στην αλλαγή του νόμου ώστε να επιτραπεί η πώλησή της με βάση τα πολύ χαμηλά επίπεδα που έχει φτάσει η τιμή της μετοχής της (0,58 ευρώ) όταν με βάση τις ενέσεις ρευστότητας του δημοσίου, η μετοχή της αξίζει 1,54 ευρώ. Ο εκβιασμός που ασκείται έχει την εξής μορφή: Έστω και σε αυτά τα χαμηλά επίπεδα το δημόσιο κάτι θα πάρει πίσω. Αν, αντίθετα, επιλέξετε το «όλα ή τίποτε» τότε το δημόσιο θα χάσει όλα τα λεφτά που έχει ήδη πληρώσει!

Η κυβέρνηση φαίνεται αποφασισμένη να κλείσει γρήγορα το ακανθώδες αυτό θέμα, (όπως και άλλα καυτά θέματα που σχετίζονται με ιδιωτικοποιήσεις, πχ Ελληνικό) υπό το φόβο των εκλογών.

Η θέση των τραπεζών, παρότι έχουν στραγγίσει τον προϋπολογισμό, είναι ακόμη πιο δεινή αν λάβουμε υπ’ όψη μας δύο επιπλέον παράγοντες. Ο πρώτος σχετίζεται με τα κόκκινα δάνεια. Πρόσφατη εκτίμηση της PwC ανεβάζει το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο εφιαλτικό ποσοστό του 40%, που αντιστοιχεί σε 88 δισ. ευρώ. Μόνο και μόνο για να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης να αναφερθεί πως το 2010 τα μη εξυπηρετούμενα ανέρχονταν στο 10% του δανειακού χαρτοφυλακίου, ενώ το 2008 στο 5%. Πρόκειται επομένως για ακραία κατάσταση, που ενδεχομένως να δικαιολογεί και την δυστοκία της Τρόικας να δώσει στη δημοσιότητα τα στοιχεία από την δεύτερη διαγνωστική εξέταση της Μπλακρόκ, που έχει ολοκληρωθεί από τον Δεκέμβρη. Οι αιτίες ωστόσο δεν σχετίζονται μόνο με την επιδείνωση του οικονομικού κλίματος, που οδηγεί επιχειρήσεις και νοικοκυριά σε παύση πληρωμών λόγω ανάγκης. Η περίπτωση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου με τα θαλασσοδάνεια ύψους 400 εκ. ευρώ για την περίοδο 2006-2009, ενδέχεται να είναι μόνο η κορυφή του παγοβούνου. Δηλαδή, εκτός του οπτικού μας πεδίου να εξακολουθούν να παραμένουν δάνεια δεκάδων δισ. ευρώ που δίνονταν από τα γκόλντεν μπόις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ αφειδώς και χωρίς εγγυήσεις, κατά παράβαση κάθε κανόνα, σε κολλητούς και επιχειρήσεις.

ΑΔΕΙΑΖΟΥΝ ΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ

Ο δεύτερος παράγοντας που επιδεινώνει την θέση των τραπεζών σχετίζεται με την μείωση των καταθέσεων. Σύμφωνα με δηλώσεις του Γ. Προβόπουλου από τα τέλη του 2009 μέχρι τον Ιούνιο του 2012 μειώθηκαν κατά περισσότερο από 90 δισ. ευρώ, ποσό που ισοδυναμεί με το ένα τρίτο της καταθετικής βάσης. Οι εξελίξεις δε, έκτοτε δεν προφέρουν καμία αισιοδοξία για επιστροφή στις παλιές καλές ημέρες γιατί το κλίμα ιδεολογικής τρομοκρατίας για πιθανή έξοδο από το ευρώ μπορεί να έχει υποχωρήσει, από την άλλη όμως η καθημερινή τρομοκρατία των φόρων και της αδεκαρίας, λόγω ανεργίας και μείωσης στους μισθούς, αδειάζει συστηματικά τους τραπεζικούς λογαριασμούς.

Ως αποτέλεσμα λοιπόν πρώτο, της λιτότητας, δεύτερο, της διαφθοράς ΠΑΣΟΚων και Δεξιών που από κοινού με τα γκόλτεν μπόις χάριζαν τα λεφτά από τις καταθέσεις ανυποψίαστων ανθρώπων σε κολλητούς τους, και τρίτο της ανακεφαλαιοποίησης που προκρίθηκε, αντί της κρατικοποίησής τους χωρίς καμία αποζημίωση (όπως το έκανε η Ισλανδία), οι τράπεζες εξακολουθούν να στηρίζονται σε πήλινα πόδια, παρά τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια που έχουν απορροφήσει. Για να μην δημιουργούνται αυταπάτες, να τονίσουμε ότι δεν πρόκειται για ελληνική εξαίρεση. Σε όλη την ΕΕ συμβαίνει το ίδιο. Ενδεικτικά, με βάση έρευνας γερμανικής εφημερίδας που διεξήχθη σε 109 από τις 128 συστημικές ευρωπαϊκές τράπεζες, μόνο αυτές χρειάζονται 770 δισ. επιπλέον κεφάλαια για να πληρούν τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας. Το πρόβλημα μάλιστα δεν αντιμετωπίζεται μόνο στην περιφέρεια της ευρωζώνης, που αποτέλεσε το επίκεντρο της κρίσης. Τεράστιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν οι γερμανικές τράπεζες, που χρειάζονται 200 δισ., με το πρόβλημα να εντοπίζεται στις κρατιδιακές, όπως και οι γαλλικές που χρειάζονται 285 δισ. Ο γαλλογερμανικός άξονας επομένως χρειάζεται το 63% των νέων κεφαλαίων.

ΚΟΛΛΙΓΟΥΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Επιστρέφοντας στα οικεία κακά, στο συγκεκριμένο περιβάλλον συνιστά πρόκληση οι τραπεζίτες να κουνούν το δάχτυλο στην κοινωνία, υποδεικνύοντας τι πρέπει να γίνει από δω και πέρα, όπως έκαναν ο Γ. Προβόπουλος και ο Μ. Σάλλας, επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας και της Τράπεζας Πειραιώς αντίστοιχα, στο πλαίσιο εκδήλωσης του ΣΕΒ στις 15 Ιανουαρίου. Ο πρώτος, που φέρει τεράστια ευθύνη για το non-stop πάρτι που συνέβαινε στις τράπεζες επί χρόνια, συνέστησε στις επιχειρήσεις να συνάψουν ομολογιακά δάνεια, αν επιθυμούν χρηματοδότηση. Ο πρόεδρος της Πειραιώς ανακοίνωσε ότι η τράπεζά του θα μεταφέρει στον ιδιωτικό τομέα την εμπειρία που αποκόμισε τον προηγούμενο χρόνο μέσω της συμβολαιακής γεωργίας. Ειδικότερα αξιοποιώντας την δικτύωση της Αγροτικής τράπεζας, σύναψε χιλιάδες συμβόλαια με παραγωγούς αγροτικών προϊόντων (εξαγώγιμων κυρίως ειδών, όπως ροδάκινα, καπνά, βαμβάκι, ενεργειακά φυτά, κ.α.) στους οποίους προσέφερε χρηματοδότηση κατά την έναρξη της καλλιεργητικής περιόδου με αντίτιμο την απορρόφηση της παραγωγής σε προσυμφωνημένες τιμές. Περιττό να ειπωθεί ότι ο Σάλλας νεκρανάστησε την δουλοπαροικία. Οι παραγωγοί που έδεσε στο άρμα του, μετατράπηκαν σε κολίγους, γιατί μπορεί να εξασφάλισαν την διάθεση της παραγωγής, αλλά τα επιτόκια με τα οποία δανείζονται είναι κάθε άλλο παρά επωφελή, ενώ από τις πρώτες ύλες μέχρι το που θα κατευθυνθεί η παραγωγή τους, όλα τα αποφασίζει η Πειραιώς. Πρόκειται για ένα ασυνήθιστο στην έκτασή του πείραμα που προλεταριοποιεί μαζικά τους αγρότες, μέσω δεσμευτικών συμβολαίων, την ίδια ώρα που πετυχαίνει την συγκέντρωση της αγροτικής παραγωγής υπό κεντρικό σχεδιασμό. Μετά τα Σοβχόζ και τα Κολχόζ μάς ήρθαν τα Πειρχόζ…

Αυτήν ακριβώς την εμπειρία θα μεταφέρει η Πειραιώς και στις χιλιάδες επιχειρήσεις που της οφείλουν δάνεια. Το σχέδιο λέγεται συμβολαιακή τραπεζική, όπως το χαρακτήρισε ο ίδιος ο Μ. Σάλλας. Στην εξέλιξή του, η τράπεζα θα πάψει να είναι παθητικός και εξωτερικός συνεργάτης της επιχείρησης και όλο και περισσότερο θα εμπλέκεται στον πυρήνα της επιχειρηματικής δραστηριότητας κάθε εταιρείας, έχοντας άποψη για την παραγωγή, την πολιτική προσωπικού, και σε ένα υψηλότερο επίπεδο προάγοντας εξαγορές και συγχωνεύσεις ομοειδών ή χρεοκοπημένων επί της ουσίας επιχειρήσεων. Ευρύτερα, αυτό που διαφαίνεται είναι πως οι (αποδεδειγμένα αποτυχημένοι ως επιχειρηματίες και επικίνδυνοι για το κοινωνικό σύνολο!) τραπεζίτες θα επιχειρήσουν να  καθοδηγήσουν την υπό εξέλιξη ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού, επιταχύνοντας τις διαδικασίες εκκαθάρισης τμημάτων του κεφαλαίου που είτε είναι απαρχαιωμένα ή δεν μπορούν να αξιοποιηθούν υπό τους υπάρχοντες όρους. Τα αποτελέσματα για το σύνολο θα είναι καταστροφικά. Αρκεί να αναλογιστούμε για παράδειγμα τις επιπτώσεις στην σύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική Ελλάδα, την απασχόληση και την διατροφική επάρκεια που θα σημάνει ο ξαφνικός θάνατος της ακτοπλοΐας, της κλωστοϋφαντουργίας και των ιχθυοκαλλιεργειών, τριών κλάδων που έχουν χρόνια αρνητικά αποτελέσματα, όπως υπέδειξε ο ίδιος ο πρόεδρος της Πειραιώς!

Η επιθετικότητα των τραπεζών υπογραμμίζει την ανάγκη ακύρωσης όλων των αναδιαρθρώσεων που έγιναν τα τελευταία χρόνια στο έδαφος της τραπεζικής χρεοκοπίας. Επίσης την ανάγκη παραδειγματικής τιμωρίας όλων όσων αναμίχθηκαν στον χορό των εκατομμυρίων και εθνικοποίησης των τραπεζών.

ΕΘΝΙΚΗ – ΓΙΟΥΡΟΜΠΑΝΚ: Γερμανική επέλαση στο τραπεζικό σύστημα (Πριν, 14.4.2013)

nbgΣε σημείο τομής, ιστορικού χαρακτήρα εξελίσσεται για τον ελληνικό καπιταλισμό η διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, καθώς μετά τις ανατροπές των τελευταίων ημερών η Εθνική Τράπεζα, τουλάχιστον, θεωρείται σχεδόν σίγουρο ότι θα πουληθεί σε ανταγωνιστή της στο εξωτερικό. Πρόκειται για γεγονός τεράστιας οικονομικής και πολιτικής σημασίας καθώς η Εθνική Τράπεζα, με ιστορία 172 ετών, είχε τη διακριτική ευχέρεια να αφήνει τους νόμους της αγοράς να λειτουργούν αποκλειστικά και μόνο για τους απλούς πελάτες, ενώ από την άλλη για τμήματα της αστικής τάξης να λειτουργεί σαν ασπίδα προστασίας παρέχοντας πλήθος διευκολύνσεων που υποβοηθούσαν την επιχειρηματική δραστηριότητα, εξαφανίζοντας ενίοτε ακόμη και την ίδια την έννοια του επιχειρηματικού κινδύνου. Η σημασία της Εθνικής επίσης υπογραμμίζεται αν λάβουμε υπ’ όψη μας την πλεονεκτική θέση που διατηρούσε στην εγχώρια τραπεζική αγορά συγκεντρώνοντας ακόμη και τώρα ένα ασυνήθιστα υψηλό επίπεδο δανείων (109 δισ.) και καταθέσεων (88 δισ.) απασχολώντας επίσης στην τράπεζα εντός της Ελλάδας 11.640 εργαζομένους. Όλα αυτά όμως ανήκουν πιθανότατα στο παρελθόν μετά το βέτο της Τρόικας στην συγχώνευση της Εθνικής με την Γιούρομπανκ που θα δημιουργούσε ένα τραπεζικό σχήμα το οποίο θα ήλεγχε το 40% της αγοράς. Η τύχη της Εθνικής Τράπεζας έτσι, μέσα από μια εντελώς διαφορετική διαδρομή, ακολουθεί ακριβώς την ίδια πορεία που ακολούθησαν οι σημαντικότερες επιχειρήσεις του ελληνικού καπιταλισμού από την δεκαετία του ’90 κι εντατικότερα από την δεκαετία του 2000. Μια πορεία συρρίκνωσης και σε πολλές περιπτώσεις διάλυσης. Αυτή η καταστροφική πορεία μάλιστα δεν αφορούσε μόνο υποδειγματικές μονάδες της μεταποίησης (πχ ναυπηγεία, χαλυβουργία, τσιμεντάδικα, λιπάσματα) αλλά και του τομέα των υπηρεσιών στην πιο ευρεία του έννοια. Ποιος θα θυμάται σε λίγα χρόνια την Ολυμπιακή Αεροπορία για παράδειγμα, που εδώ και μήνες εξετάζεται από τα αρμόδια όργανα της ΕΕ η εξαγορά της από την Ετζίαν μέχρι να επιβληθεί ντε φάκτο; Ή, τη σχέση έχει η σημερινή θέση του ΟΤΕ με αυτή που κατείχε την δεκαετία του ’90, εξετάζοντάς την μάλιστα από κάθε άποψη: τζίρους, κέρδη, διεθνή παρουσία κι επιπλέον θέσεις εργασίας και ποιότητα ακόμη αυτών των θέσεων. Τώρα ήρθε η σειρά της Εθνικής Τράπεζας να υποστεί την βίαιη συρρίκνωση που προβλέπει για χώρες όπως η Ελλάδα η ένταξή τους στον καταμερισμό εργασίας της ευρωζώνης. Θα γίνει μάλιστα με διαδικασίες πολύ πιο συνοπτικές, επισείοντας τεράστιο κόστος για την κοινωνία και τον ίδιο τον ελληνικό καπιταλισμό, που θα σηκώσουν το βάρος της γερμανικής κατοχής και της μετατροπής της Ελλάδας σε αποικία του Τέταρτου Ράιχ, όπου τέτοιες οικονομικές δραστηριότητες δεν επιτρέπεται να ασκούνται από τις αποικίες.

Στην περίπτωση ωστόσο της Εθνικής ξεχωρίζουν πολύ πιο έντονα οι πολιτικές ευθύνες, γιατί τόσο η διοίκηση της τράπεζας όσο και η πολιτική ηγεσία (Στουρνάρας, Σαμαράς), όπως αποκαλύφθηκε την εβδομάδα που πέρασε, ήξεραν για την απροθυμία της Τρόικας να συναινέσει στην εξαγορά της Γιούρομπανκ, την οποία είχε εκφράσει από τον Ιανουάριο. Επωμίζονται επομένως τεράστιες ευθύνες (πολύ πιο σημαντικές από την υπόνοια χειραγώγησης των μετοχών που ήδη διερευνά ο εισαγγελέας) από την στιγμή που επέτρεψαν να χαθεί τόσος πολύτιμος χρόνος και το βέτο της Τρόικας, με όσα αυτό σημαίνει, να γίνει γνωστό τον Απρίλιο, στο παρά πέντε της λήξης της χρονικής προθεσμίας ανακεφαλαιοποίησης. Όταν δηλαδή πλέον είναι αργά να βρεθούν από πηγές εντός της Ελλάδας τα 790 εκ. ευρώ που απαιτούνται (ποσό που αντιστοιχεί στο 10% της αναγκαίας αύξησης μετοχικού κεφαλαίου) για να μην περάσει η Εθνική στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το οποίο μέχρι τον Σεπτέμβριο θα την πουλήσει στο εξωτερικό, με αποτέλεσμα η Εθνική ακόμη και να αναγκαστεί να κατεβάσει τα σήματά της και να μετατραπεί σε υποκατάστημα της Ντόιτσε Μπανκ. Μάλιστα, ακόμη και αν δε συμβεί αυτό το ενδεχόμενο, θεωρείται βέβαιος ο ακρωτηριασμός του κραταιού κατά το παρελθόν ομίλου, με πρώτη πράξη την πώληση ακινήτων μεγάλης αξίας, επιχειρήσεων του ομίλου και θυγατρικών τραπεζών του στα Βαλκάνια τις οποίες εποφθαλμιούσαν ανέκαθεν οι γερμανικές τράπεζες. Κι αυτό, επειδή το εγχείρημα της κάλυψης από το εσωτερικό των αναγκαίων κεφαλαίων φαίνεται αδύνατο για πολλούς ακόμη λόγους, πέραν του σημαντικού τους ύψους. Πρώτον, επειδή την ίδια ακριβώς περίοδο θα προβούν σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου κι οι τρεις άλλες «συστημικές» τράπεζες: Η Γιούρομπανκ (αναζητώντας 383 εκ. ευρώ δηλαδή το 10% της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου ύψους 3,83 δισ.), η Πειραιώς (περίπου 550 εκ.) κι η Άλφα Μπανκ (450 εκ.), εκ των οποίων μόνο οι δύο τελευταίες θεωρείται βέβαιο ότι θα καταφέρουν να πετύχουν το στόχο τους. Πως είναι δυνατό να βρεθούν μέσα σε ένα μήνα πάνω από 2 δισ. ευρώ σε μία αγορά που βρίσκεται για έκτο συνεχή χρόνο σε ύφεση; Ο δεύτερος λόγος είναι ότι οι «συνήθεις» αρωγοί της Εθνικής, δηλαδή τα ασφαλιστικά ταμεία που κατέχουν το 16,6% των μετοχών (12,2% ΝΠΔΔ και 4,2% ΝΠΙΔ), η εκκλησία μαζί με μητροπόλεις (1,5%), κι επίσης ιδρύματα και κληροδοτήματα (3,2%) λόγω των τεράστιων ζημιών που υπέστησαν τον Μάρτιο του 2012 από το κούρεμα των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου, αδυνατούν να ανταποκριθούν, λόγω έλλειψης των απαραίτητων ρευστών διαθεσίμων. Τρίτο, ακόμη και να βρίσκονταν αυτά τα ποσά, αποτελεί κοινό τόπο πλέον πως η διάσωση των ελληνικών τραπεζών είναι μια χαμένη υπόθεση. Δεν είναι μόνο πως η καθαρή θέση της Εθνικής είναι αρνητική (με τις ζημιές να ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ), όπως περιγράφεται ακόμη και στην ιστοσελίδα της, στα βασικά μεγέθη. Είναι επιπλέον ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια επιχειρήσεων και νοικοκυριών επεκτείνονται σαν γάγγραινα, ανατρέποντας επί τα χείρω τις προβλέψεις σε ό,τι αφορά τα κεφάλαια που απαιτούνται για τη διάσωση των τραπεζών. Ο κίνδυνος δηλαδή είναι πως ακόμη και στην περίπτωση που ευοδωνόταν η τρέχουσα αύξηση μετοχικού κεφαλαίου το φθινόπωρο που θα πρέπει να υποβληθούν σε νέα τεστ αντοχής οι τράπεζες θα αποδειχθούν πιθάρι των Δαναΐδων, καθώς θα έπρεπε να βγουν στη …γύρα για νέα κεφάλαια που θα καλύψουν κι άλλες μαύρες τρύπες στους ισολογισμούς τους. Τέλος, εξ ίσου αποθαρρυντικά για το μέλλον των ελληνικών τραπεζών θα λειτουργήσει η απόφαση της ΕΕ να κατάσχει τις καταθέσεις. Μέτρο που θα οδηγήσει τις καταθέσεις ειδικότερα τις μεγάλες να αποσυρθούν από τις τράπεζες της περιφέρειας και να στραφούν σε αυτές του κέντρου.

  • Σχεδόν σίγουρη θεωρείται η πώληση της Εθνικής Τράπεζας σε μια γερμανική αν περάσει στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας

Το ξεπούλημα της Εθνικής Τράπεζας με ενδιάμεσο στάδιο το πέρασμά της από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (που όλως τυχαίως η νέα του πρόεδρος, Αναστασία Σακελλαρίου, εργαζόταν μέχρι πρόσφατα στην Ντόιτσε Μπανκ και μετά στην Πειραιώς) φέρνει στην επιφάνεια, μεταξύ άλλων, δύο οικονομικά εγκλήματα που έγιναν τις προηγούμενες δεκαετίες σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος και της περιουσίας του ελληνικού λαού. Το πρώτο σχετίζεται με την επένδυση των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων σε μετοχές. Μια απόφαση που λήφθηκε από την ίδια την συνδικαλιστική γραφειοκρατία την εποχή της άνθησης του χρηματιστηρίου όταν το όραμα του λαϊκού καπιταλισμού …ράγιζε καρδιές. Τώρα όσα αποθεματικά είχαν επενδυθεί σε μετοχές θα δεχτούν την χαριστική βολή, με την πλήρη εξαΰλωσή τους. Το δεύτερο οικονομικό έγκλημα σχετίζεται με τα χρήματα που έχουν λάβει οι τράπεζες από την αρχή της κρίσης τα οποία ανέρχονταν σε 168 δισ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογιστεί το κόστος της ανακεφαλαιοποίησης που θα ανέλθει για το ελληνικό δημόσιο σε 50 δισ. ευρώ!  Τα 168 δισ. ευρώ που δόθηκαν στις τράπεζες, χορηγήθηκαν συγκεκριμένα με τις εξής …δόσεις: 28 δισ. τον Δεκέμβριο του 2008, 15 δισ. τον Μάιο του 2006, 10 δισ. τον Ιούλιο του 2010, 25 δισ. τον Σεπτέμβριο του 2010, 30 δισ. τον Μάιο του 2011, 30 δισ. τον Σεπτέμβριο του 2011 και 30 δισ. τον Δεκέμβριο του 2011. Τώρα, συμπληρώνεται το παζλ με αυτό τον πακτωλό χρημάτων, που υπερβαίνει κατά πολύ το ΑΕΠ και το οποίο δόθηκε με ευθύνη ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΛΑΟΣ και ΔΗΜΑΡ και της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας, να καταλήγει σε τελική ανάλυση στη Γερμανία που θα βάλει στο χέρι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Έτσι, προχωράει ένα βήμα πιο μπροστά το σχέδιο της τραπεζικής ένωσης που είναι σε εξέλιξη και το οποίο δεν σημαίνει τίποτε περισσότερο από έναν κύκλο εξαγορών και συγχωνεύσεων στον τραπεζικό τομέα της γηραίας ηπείρου που στο τέλος θα δημιουργήσει λίγες, καλές αλλά πάνω απ’ όλα γερμανικές τράπεζες.

Ακόμη κι αν παραδεχτούμε πως οι ΠΑΣΟΚοι, οι Δεξιοί, οι ακροδεξιοί του ΛΑΟΣ και τα ρετάλια της ΔΗΜΑΡ ήταν ηλίθιοι και δεν μπορούσαν όλο το προηγούμενο διάστημα να προβλέψουν τι θα συνέβαινε στο τέλος της ημέρας, η απροθυμία τους να αποτρέψουν αυτό το ενδεχόμενο ακόμη και σήμερα, που ο κίνδυνος αφελληνισμού των τραπεζών είναι ορατός και κατ’ επέκταση περαιτέρω συρρίκνωσης της οικονομίας, φέρνει στην επιφάνεια πόσο αδίστακτο και επικίνδυνο είναι αυτό το πολιτικό σύστημα που για να εξασφαλίσει την εύνοια και τη στήριξη της Γερμανίας δεν διστάζει να βγάλει σε πέρας ακόμη και την πιο βρόμικη δουλειά. Να καταστρέψει δηλαδή με μία κίνηση ό,τι επί αιώνες χτίστηκε, ακυρώνοντας κάθε ελπίδα δραπέτευσης που υφίσταται από την φυλακή του ευρώ και της ΕΕ.

Αρχίζει ο εφιάλτης του Μνημονίου, Αποστολή στην Κύπρο (Επίκαιρα 25-31/10/2012)

«Για πρώτη φορά μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το θέμα που κυριαρχεί δεν είναι το εθνικό αλλά το οικονομικο-κοινωνικό». Τα λόγια αυτά, όπως μας τα μετέφερε στέλεχος του ΔΗΚΟ, αποτυπώνουν τις συζητήσεις που διεξάγονται καθημερινά και τα κριτήρια με τα οποία οι Κύπριοι θα ψηφίσουν τον Φεβρουάριο, οπότε θα διεξαχθούν οι προεδρικές εκλογές. Εκτός απροόπτου φυσικά… Το απρόοπτο όμως, των πρόωρων εκλογών, δεν είναι τόσο απίθανο μετά τα σενάρια που έκαναν την εμφάνισή τους από τα μέσα Αυγούστου για να ενταθούν τον Σεπτέμβρη χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν  αποκλειστεί οριστικά, και τα οποία φέρουν τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρη Χριστόφια, να σκέφτεται ακόμη και να παραιτηθεί από το αξίωμά του, προκαλώντας πρόωρες εκλογές που, με βάση το Σύνταγμα, θα πρέπει να προκηρυχθούν εντός 40 ημερών. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου ο πρόεδρος της Βουλής, Γιαννάκης Ομήρου, θα αναλάβει την άσκηση των καθηκόντων του προέδρου και πολύ πιθανά το τεράστιο πολιτικό κόστος που συνοδεύει την υπογραφή του Μνημονίου. Γιατί, το μεγάλο διακύβευμα της σημερινής συγκυρίας στην Κύπρο είναι οι υπό εξέλιξη διαπραγματεύσεις με την Τρόικα για την υπογραφή του Μνημονίου και ειδικότερα ποιός θα υπογράψει το Μνημόνιο, το οποίο αποδεικνύεται εξόχως αντι-δημοφιλές.

Δημοσκόπηση που διενεργήθηκε για την εφημερίδα Σημερινή και διενεργήθηκε μεταξύ 29 Σεπτέμβρη και 4 Οκτωβρίου έδειξε πως το 48% των ερωτηθέντων ήταν κατά του Μνημονίου, ενώ υπέρ ήταν το 38%. Η στάση των Κυπρίων εμφανίστηκε να αλλάζει την επόμενη εβδομάδα όταν μεταφέρθηκε και στην Κύπρο, από την Καθημερινή που διενήργησε τη δημοσκόπηση, η χρυσή συνταγή για να επιβάλεις και το πιο αντιλαϊκό και μισητό μέτρο: ως απαραίτητη προϋπόθεση για την παραμονή στο ευρώ! Έτσι, στην εντελώς εκβιαστική ερώτηση «να υπογραφτεί το Μνημόνιο και να παραμείνουμε στο ευρώ» το 61% απάντησε θετικά, ενώ μόνο ένα ποσοστό 20% είπε ναι στο ερώτημα «να μην υπογραφεί το Μνημόνιο, με κίνδυνο να οδηγηθεί η Κύπρος εκτός ευρώ».

Χαμένο το ΑΚΕΛ

Το ΑΚΕΛ παρότι έφερε την Τρόικα στην Κύπρο και ξεκίνησε τις επίσημες διαπραγματεύσεις μαζί της δεν θέλει να αναλάβει το πολιτικό κόστος που συνοδεύει την υπογραφή του Μνημονίου και θα το στιγματίσει για πάντα, κινδυνεύοντας να έχει την τύχη του ΠΑΣΟΚ, να κλείσει δηλαδή άδοξα τον πολιτικό του κύκλο. Ήδη, ο υποψήφιός του για την προεδρία, Σταύρος Μαλάς, που εγκαινίασε επίσημα την προεκλογική περίοδο με την παραίτησή του από το υπουργείο Υγείας την Δευτέρα 15 Οκτωβρίου, δεν εισέρχεται στην προεκλογική περίοδο με τους καλύτερους οιωνούς, καθώς δεν είναι λίγοι όσοι εκτιμούν ότι μπορεί να μην περάσει καν στον δεύτερο γύρο. Η τελευταία πάντως δημοσκόπηση του ΡΙΚ που είδε το φως της δημοσιότητας την προηγούμενη Πέμπτη 18 Οκτωβρίου φέρνει στην πρόθεση ψήφου τον Σταύρο Μαλά να καταλαμβάνει την δεύτερη θέση (23,8%), με τον Γιώργο Λιλλήκα στην τρίτη (17%), ενώ την πρώτη θέση διατηρεί ο Νίκος Αναστασιάδης (με 36,9%). Αν τυχόν και υπογράψει το ΑΚΕΛ μέχρι τις εκλογές το Μνημόνιο, όπως πιέζει ο Δημοκρατικός Συναγερμός που έχει τις περισσότερες πιθανότητες να είναι ο νικητής των εκλογών αναδεικνύοντας το Νίκο Αναστασιάδη πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο εξευτελισμός του ΑΚΕΛ θα είναι τέλειος. Αν όμως, αντίθετα, παραιτηθεί ο Δημ. Χριστόφιας τότε η τράπουλα ξαναμοιράζεται και το ΑΚΕΛ κατεβαίνει στις εκλογές διεκδικώντας την ψήφο των Κυπρίων με μοναδικό σχεδόν επιχείρημα ότι αρνήθηκε να υπογράψει. Έτσι, ο υποψήφιός του, με τον αέρα του αντάρτη και το φωτοστέφανο του αντι-μνημονιακού, αποκτά νέα ώθηση κι ο Ν. Αναστασιάδης παύει να θεωρείται φαβορί.

Το ΑΚΕΛ μέχρι στιγμής βαδίζει στην κόψη του ξυραφιού. Γιατί, από την μια χρεώνεται τα μέτρα λιτότητας που ανακοινώνονται, με την δέσμευση κάθε φορά πως θα είναι τα τελευταία. Το πιο πρόσφατο πακέτο, που ανακοινώθηκε την προηγούμενη Πέμπτη, περιλαμβάνει κλιμακούμενες περικοπές στους μισθούς των εργαζομένων στον δημόσιο και ημιδημόσιο τομέα που ξεκινούν από 6,5% (για μισθούς από 1.001 έως 1.500 ευρώ) και φτάνουν στο 12,5% (για μισθούς άνω των 4.001 ευρώ). Αν σε αυτές τις μειώσεις συνυπολογιστούν κι όσες άλλες έχουν ήδη ανακοινωθεί, όπως και οι αυξήσεις των εισφορών, τότε η συνολική μείωση εκτιμάται μεταξύ 17-20%. Το ΑΚΕΛ επίσης δικαίως χρεώνεται όχι μόνο την άφιξη της Τρόικας αλλά επίσης και το άνοιγμα του δρόμου για την υπογραφή του Μνημονίου. Πολύ χαρακτηριστικά από τις Βρυξέλλες που βρέθηκε την προηγούμενη εβδομάδα ο Δημήτρης Χριστόφιας, συμμετέχοντας στην σύνοδο κορυφής της ΕΕ, δήλωσε χωρίς περιστροφές ότι «θέλουμε να υπογράψουμε το Μνημόνιο το συντομότερο δυνατό».

Παράλογες απαιτήσεις της Τρόικας

Από την άλλη όμως, ΑΚΕΛ και Δ. Χριστόφιας μέχρι στιγμής προβάλουν ορισμένες αντιστάσεις απέναντι στις απαιτήσεις της Τρόικας, που πρέπει να ειπωθεί πως είναι από προκλητικές έως εξωφρενικές! Έτσι έχει χαρακτηριστεί για παράδειγμα το αίτημα της Τρόικας να αυξηθεί το ποσοστό ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών (Core Tier I) από 8% σε 10%. Σε αυτή την περίπτωση, ανακεφαλαιοποίηση θα χρειαστούν περισσότερες τράπεζες και τα απαιτούμενα κεφάλαια δανειοδότησης από τον Μηχανισμό Στήριξης θα αυξηθούν αναλόγως, προκαλώντας ασφυξία στην κυπριακή οικονομία, που θα δυσκολευτεί αφάνταστα να τα ξεπληρώσει. Κι αν είχε μία ελπίδα να μην βυθιστεί στη δίνη υπερχρέωσης – ύφεσης θα την χάσει κι αυτή. Μέχρι στιγμής και με βάση πληροφορίες του ειδησεογραφικού πρακτορείου Μπλούμπεργκ η Κύπρος αναμένεται να ζητήσει 11 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 62% του ΑΕΠ! (Μόνο για την σύγκριση και για να φανούν οι τεράστιοι κίνδυνοι που εγκυμονούνται για την Κύπρο, στην περίπτωση που κάνει το ολέθριο σφάλμα και υπαχθεί στον Μηχανισμό, να αναφέρουμε πως το πρώτο δάνειο της Τρόικας στη Ελλάδα ύψους 110 δισ. ευρώ, σε ένα ΑΕΠ ύψους 227 δισ. ευρώ, αντιστοιχούσε «μόλις» στο 48% του εθνικού προϊόντος!). Από τα 11 δισ. που λέγεται ότι θα ζητήσει η Κύπρος 5 δισ. ευρώ θα πάνε για την ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών και 6 δισ. για την αποπληρωμή χρεών και την κάλυψη χρηματοδοτικών αναγκών μέχρι το 2015, μιας κι έως τότε λήγουν ομόλογα ύψους 4,7 δισ. ευρώ. Απαράδεκτη επίσης έχει χαρακτηριστεί, απ’ όλα τα κόμματα, η απαίτηση της Τρόικας για εκποίηση υποθηκευμένης ακίνητης περιουσίας σε περίπτωση μη αποπληρωμής δόσεων εντός 18 μηνών, κ.α.

Στις τράπεζες η ευθύνη

Το ΑΚΕΛ επίσης, εντελώς άδικα και αυθαίρετα χρεώνεται τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κυπριακή οικονομία από το ΔΗΣΥ και τους νεοφιλελεύθερους που ρίχνουν την πέτρα του αναθέματος για μια ακόμη φορά στο «σπάταλο κράτος», ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι το δημόσιο χρέος της Κύπρου ήταν μόνο 72% του ΑΕΠ και το δημοσιονομικό έλλειμμα 4,5%! Η πραγματικότητα είναι πως η Κύπρος (όπως ακριβώς συνέβη και με την Ιρλανδία) έφτασε στο σημερινό αδιέξοδο εξ αιτίας των τραπεζών και ειδικότερα των όρων που συνόδευσαν την χρεοκοπία του ελληνικού δημοσίου (PSI) τον Μάρτιο του 2012. Το «κούρεμα» που επιβλήθηκε κόστισε στις κυπριακές τράπεζες 4 δισ. ευρώ, σύμφωνα με πληροφορίες. Κύκλοι του ΑΚΕΛ ωστόσο καταλογίζουν ευθύνες σε αυτές τις τράπεζες που το 2010 και το 2011 αγόραζαν από την δευτερογενή αγορά όσα ομόλογα ξεφορτώνονταν Γάλλοι και Γερμανοί! Οι ίδιες πηγές καταλογίζουν πολύ σοβαρές ευθύνες επίσης στο κεντρικό πιστωτικό ίδρυμα της Κύπρου που τα προηγούμενα χρόνια δεν άσκησε τον εποπτικό ρόλο όπως ήταν υποχρεωμένο. Μάς ανέφεραν για παράδειγμα ότι μόνο η άδεια που δόθηκε τον Μάρτιο του 2011 στην Μαρφίν Εγνατία για να γίνει θυγατρική της Μαρφίν Λαϊκής στοίχισε στην κυπριακή οικονομία 4 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 22% του κυπριακού ΑΕΠ! Οι ευθύνες της ΕΕ για την κατρακύλα της κυπριακής οικονομίας, με αφορμή το PSI είναι τόσο σοβαρές, ώστε η κριτική απέναντι στις Βρυξέλλες ανθεί. Σε αυτό το κλίμα, για παράδειγμα, πρέπει να ενταχθούν κι οι πρόσφατες δηλώσεις του γενικού γραμματέα του ΑΚΕΛ, Άντρου Κυπριανού, ότι η Κύπρος θα πρέπει να σκεφτεί αν θα παραμείνει στο ευρώ!

Σε κάθε περίπτωση η ένταξη της Κύπρου στον Μηχανισμό και η υπογραφή του Μνημονίου είναι λύσεις καταστροφικές, που θα πρέπει να αποφευχθούν πάση θυσία! Η πρόσφατη εμπειρία της Ελλάδας είναι πολύ διδακτική…