Αγωγός TAP: Ενεργειακή σφήνα στη Ρωσία η Ελλάδα (Πριν, 22.6.2014)

gas-pipeline-cΣε βάρος του δημόσιου συμφέροντος οι συμφωνίες με το Αζερμπαϊτζάν

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Με την παροχή των σχετικών διαβεβαιώσεων προς τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ, κατά την διάρκεια της επίσκεψής του στην Αθήνα διαλύθηκαν οι αβεβαιότητες που πλανιόνταν πάνω από τις δύο συμφωνίες που έχουν υπογραφεί μεταξύ των δύο χωρών. Η πρώτη αφορά την μεταβίβαση του 66% του ΔΕΣΦΑ (Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου ΑΕ), έναντι 400 εκ. ευρώ στην κρατική εταιρεία υδρογονανθράκων του Αζερμπαϊτζάν, Σοκάρ. Η δεύτερη συμφωνία σχετίζεται την κατασκευή του αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου που διερχόμενος απ’ όλη την Βόρεια Ελλάδα θα περνάει στην Αλβανία και θα καταλήγει στην Ιταλία, παρέχοντας την δυνατότητα σε όλη την Δυτική Ευρώπη να προμηθεύεται τούρκικο φυσικό αέριο.

Η ελληνική κοινωνία από την υλοποίηση και των δύο αυτών συμφωνιών δεν έχει να αναμένει κανένα όφελος. Κι οι δύο συμφωνίες πολύ σύντομα θα αποδειχθούν επιβλαβείς για τουλάχιστον πέντε λόγους:

Κατ’ αρχάς πρόκειται για έργο που η κατασκευή του υπηρετεί έναν και μόνο στόχο: την ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από την Ρωσία. Η σημαντικότερη συμβολή του Δια-αδριατικού αγωγού ΤΑΡ (Trans-Adriatic Pipeline) σχετίζεται με το ψαλίδισμα των ρωσικών φιλοδοξιών  για ενεργειακή διείσδυση στην Δυτική Ευρώπη, μέσω του αγωγού Σάουθ Στριμ. Η Ελλάδα κατ’ εντολή των Αμερικάνων και των Ευρωπαίων διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανατροπή των ρωσικών σχεδίων. Έτσι ο Σαμαράς φαίνεται να ολοκληρώνει ό,τι ξεκίνησε ο συμφοιτητής του στις ΗΠΑ Γιώργος Παπανδρέου, εντάσσοντας την Ελλάδα σε ένα ανταγωνιστικό παιχνίδι απ’ το οποίο έχει μόνο να ζημιωθεί.

Η κατασκευή του ΤΑΡ είναι επιβλαβής γιατί, κατά δεύτερο, σηματοδοτεί την ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας από την Τουρκία. Ο ΤΑΡ προς τα ανατολικά θα συνδέεται με τον Δια-ανατολικό αγωγό φυσικού αερίου ΤΑΝΑΡ (Trans-Anatolian Gas Pipeline) που θα διασχίζει τα τουρκικά εδάφη μεταφέροντας αέριο από την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν. Η αναβάθμιση της θέσης της Τουρκίας στον ενεργειακό σχεδιασμό που προκρίνουν για τη νότια Ευρώπη Ουάσινγκτον και Βρυξέλλες είναι εξόφθαλμη. Όσο εξόφθαλμη είναι κι η απώλεια από την μεριά της Ελλάδας της αυτονομίας που έχαιρε στο πλαίσιο όχι μόνο του προηγούμενου καθεστώτος, αλλά και του σχεδίου που προωθούσε, εναλλακτικά, η Μόσχα με την βοήθεια της κυβέρνησης Καραμανλή. Οι ελληνικές κυβερνήσεις όμως αποδεικνύονται τόσο υποτελείς που οδήγησαν στα βράχια ένα σχέδιο που διασφάλιζε την απρόσκοπτη κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Ελλάδας ενώ ταυτόχρονα κρατούσε καθηλωμένη την Τουρκία. Τώρα, το αποτέλεσμα των επιλογών τους είναι η ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας, η αναβάθμιση της Τουρκίας που θα έχει αυξημένο λόγο μια και θα μπορεί να ανοιγοκλείνει τις στρόφιγγες όποτε θέλει, ενώ δεν περνάει απαρατήρητος κι ο ελιγμός που έκανε να αγοράζει η ίδια το αέριο από τους Αζέρους, το οποίο θα στέλνεται δυτικά.

Φούσκα θα αποδειχθούν και τα οικονομικά οφέλη που υποτίθεται θα έχει η Ελλάδα από την κατασκευή του αγωγού, αξίας 1,5 δισ., η οποία θα ξεκινήσει το 2015, θα έχει μήκος 547 χιλιόμετρα και θα τεθεί σε λειτουργία το 2019. Τις χιλιάδες θέσεις εργασίας που υπόσχεται ο Σαμαράς, το ΙΟΒΕ τις κατέβασε, για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση, στις 100. Από την παράκληση μάλιστα του Σαμαρά να δραστηριοποιηθούν στο έργο και ελληνικές κατασκευαστικές, εύκολα συνάγεται πως ο αγωγός θα είναι, με τον υπάρχοντα σχεδιασμό, το μοναδικό τεχνικό έργο στην Ελλάδα που θα πραγματοποιηθεί χωρίς την ανάμιξη ελληνικών εργοληπτικών εταιρειών. Ούτε ένα ευρώ επίσης δεν απαίτησε ο Σαμαράς για τέλη διέλευσης, ούτε καν τη δυνατότητα να προμηθευόμαστε στην Ελλάδα αέριο σε προνομιακή τιμή! Πρόκειται για υποχωρήσεις που είναι πιθανό να μην έχουν προηγούμενο σε αναπτυγμένη χώρα…

Τέταρτο, η διέλευση του ΤΑΡ από την Βόρειο Ελλάδα εντάσσεται σε μια ευρύτερη συμφωνία στο πλαίσιο της οποίας το ελληνικό δημόσιο απώλεσε μια ακόμη κερδοφόρα εταιρεία, την ΔΕΣΦΑ. Η συμφωνία για τον αγωγό έχει ως αναπόσπαστο στοιχείο το ξεπούλημα της ΔΕΣΦΑ. Μάλιστα, επειδή πρυτάνευσαν πολιτικά κι όχι οικονομικά κριτήρια στην επιλογή του αγοραστή (κι έτσι αποκλείστηκε η Γκαζπρόμ, κατόπιν ωμής παρέμβασης της Κομισιόν) το τίμημα ήταν μικρότερο αυτού που θα μπορούσε να εισπράξει το ελληνικό δημόσιο.

Τέλος, σημαντική θα είναι η επιβάρυνση στο περιβάλλον. Είναι ενθαρρυντικό πως ήδη έχουν ξεσηκωθεί αγρότες από την Καβάλα και τις Σέρρες που αρνούνται να δώσουν τα χωράφια τους για να περάσει ο αγωγός, επισημαίνοντας τους κινδύνους που γεννιούνται.

Η κυβέρνηση παρόλα αυτά χαρακτηρίζει την συμφωνία για τον αγωγό συμφέρουσα…

Ταπείνωση Αρμενίας από Τουρκία – ΗΠΑ (Μετροπόλιταν, 18/10/2009)

Μια γεύση – πολύ πικρή ομολογουμένως – για το τι θα συμβεί με την Κύπρο τους επόμενους μήνες, όσο θα πλησιάζει η αξιολόγηση της Τουρκίας από την ΕΕ, προσέφερε η εξευτελιστική συμφωνία που υπέγραψε η Αρμενία με την Τουρκία το προηγούμενο Σάββατο. Μια συμφωνία που, αν εγκριθεί κι από τα δύο κοινοβούλια όπως απαιτείται, σηματοδοτεί τον αμετάκλητο ενταφιασμό του αιτήματος αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων του 1915 και τον θρίαμβο της τουρκικής διπλωματίας. 

Ιδανικός αυτόχειρας θα μπορεί να χαρακτηρίζεται στο μέλλον η κυβέρνηση της Αρμενίας, μετά την υπογραφή που έβαλε ο υπουργός Εξωτερικών της μικρής αυτής χώρας με τον τούρκο ομόλογό του σε δύο πρωτόκολλα, που σηματοδοτούν την επανασύναψη διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών και το άνοιγμα των συνόρων τους. Οι σχέσεις των δύο χωρών διακόπηκαν απότομα το 1993 όταν η Αρμενία υποστήριξε ποικιλοτρόπως τον ένοπλο αγώνα των Αρμενίων στο Ναγκόρνο Καραμπάχ που επεδίωκαν να αποσχιστούν από το Αζερμπαϊτζάν. Τότε η Τουρκία που λειτουργούσε ως ομπρέλα προστασίας του Αζερμπαϊτζάν (με αποτέλεσμα να λέγεται συχνά πως αποτελούν «ένα έθνος σε δύο κράτη») ανακάλεσε τον πρέσβη της κι έκλεισε τα σύνορά της με την Αρμενία.

Τα δύο πρωτόκολλα ωστόσο που υπέγραψαν στη Ζυρίχη, μετά από μυστικές και σκληρές διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν δέκα μήνες, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου με τον αρμένιο ομόλογό του, Έντουαρντ Ναλμπαντιάν, σηματοδοτούν κάτι πολύ περισσότερο από την επίλυση μιας διπλωματικής διαφοράς. Μάρτυρας είναι οι οργισμένες διαδηλώσεις Αρμενίων στην ίδια την πρωτεύουσα της χώρας, το Ερεβάν, το βράδυ που υπογράφηκαν τα δύο πρωτόκολλα κι οι εξ ίσου επιθετικές ανακοινώσεις των πανίσχυρων αρμενικών οργανώσεων της διασποράς, όπως για παράδειγμα της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Αμερικής. Κοινός τόπος και των δύο ήταν η καταγγελία της συμφωνίας κι η έκκληση προς την κυβέρνηση να αποσύρει την υπογραφή της και προς το κοινοβούλιο να μην την εγκρίνει στην επικείμενη ψηφοφορία που έχει ζωτική σημασία για να τεθεί σε ισχύ.

Ο λόγος για τον οποίο έριξαν στην πυρά τα δύο πρωτόκολλα οι Αρμένιοι όλου του κόσμου είναι πως καθιστά κενό γράμμα όποιες αποφάσεις έχουν ληφθεί από μεμονωμένα κράτη που αναγνωρίζουν ως γενοκτονία τη σφαγή 1,5 εκ. Αρμενίων ενώ τερματίζει – άδοξα μάλιστα – την τιτάνια προσπάθεια που κατέβαλε η αρμενική διπλωματία για να ακολουθήσουν κι άλλες χώρες. Στο εξής ποια χώρα θα δεχτεί να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία, όπως έχουν κάνει μέχρι στιγμής 20 χώρες στον κόσμο (μεταξύ των οποίων η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ελβετία, η Ιταλία, η Ρωσία κι ο Καναδάς) ερχόμενη σε σύγκρουση με την Τουρκία όταν στα πρωτόκολλα που υπογράφηκαν το προηγούμενο Σάββατο δεν υπάρχει η παραμικρή αναφορά στη λέξη γενοκτονία; Όταν πολύ περισσότερο το αίτημα του αρμένιου υπουργού Εξωτερικών να αναφερθεί στις δηλώσεις του μετά τις υπογραφές στη Γενοκτονία – προς ικανοποίηση της διασποράς που είχε κάνει έγκαιρα γνωστή την κάθετη διαφωνία της – απορρίφθηκε με αποτέλεσμα να υποχωρήσει, πραγματοποιώντας έτσι μια ντε φάκτο αναθεώρηση των όσων των αρμενικό κράτος θεωρεί κόκκινη γραμμή; Εξ ίσου αρνητικό είναι και το γεγονός ότι η Αρμενία με βάση όσα συμφώνησε στο «Πρωτόκολλο σύναψης διπλωματικών σχέσεων» και το «Πρωτόκολλο ανάπτυξης διμερών σχέσεων» αποδέχεται να αποφασίσει μια κοινή αρμενο-τουρκική επιτροπή κατά πόσο η Γενοκτονία των Αρμενίων (την οποία έχουν αναγνωρίσει ως τέτοια πέρα από κράτη, το Ευρωκοινοβούλιο και μια Επιτροπή του ΟΗΕ) ήταν πράγματι Γενοκτονία!

Η παραπάνω εξέλιξη – που είχε προαναγγελθεί από τα μέσα Αυγούστου από τον τούρκο πρωθυπουργό – αν αποτελεί συντριπτικό πλήγμα για την Αρμενία και το σεβασμό που χαίρει λόγω των δεινών που έχει υποστεί ο πληθυσμός της, συνιστά θρίαμβο για την τουρκική διπλωματία και σημαντική επιτυχία για τη δυτική.

Η Τουρκία (παρά τις περιθωριακές διαμαρτυρίες του ηγέτη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, Ντενίζ Μπαϊκάλ, και του ηγέτη του Εθνικιστικού Κινήματος, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, που υιοθέτησαν τις κατηγορίες του αζέρου προέδρου, Αλίεβ, για προδοσία) έχει κάθε λόγο να πανηγυρίζει γιατί πέτυχε μια σειρά στόχους. Πρώτον, διέκοψε την βλαβερή για το κύρος της Άγκυρας διαδικασία έγκρισης από εθνικά κοινοβούλια ψηφισμάτων υπέρ της Γενοκτονίας των Αρμενίων, καθώς καμιά χώρα πλέον δεν θα επωμίζεται ένα βάρος που φάνηκαν απρόθυμοι να σηκώσουν ακόμη κι οι ίδιοι οι Αρμένιοι. Δεύτερο, που είναι και το σημαντικότερο, βελτιώνει σημαντικά το κύρος της στους διεθνείς οργανισμούς. Πολύ περισσότερο εμφανίζεται να κλείνει με συναινετικό τρόπο και κυρίως με μια διαδικασία που φαίνεται συμβατή προς το διεθνές δίκαιο περιφερειακές διαφορές κι εστίες έντασης. Προφανώς, το γεγονός ότι η επίλυση αυτών των εκκρεμοτήτων γίνεται εις βάρος του διεθνούς δικαίου, που θωρεί Γενοκτονία τη σφαγή του 1915 κι όχι απλώς ένα πολεμικό επεισόδιο, είναι αδιάφορο! Έτσι, όμως η Τουρκία, προετοιμάζει το έδαφος για την αξιολόγησή της τον Δεκέμβρη από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κλείνει ένα – ένα τα μέτωπά της ώστε να φανεί πως έχει εκπληρώσει όσες περισσότερες δεσμεύσεις είχε αναλάβει. Και για τις υπόλοιπες, όπως την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας για παράδειγμα, αν δεν έχουν ακολουθήσει την πεπατημένη της Αρμενίας με ένα νέο διχοτομικό σχέδιο τύπου Ανάν, να προφασιστεί ότι απλώς δεν πρόλαβε… Οι συνθήκες πυρετού που ζει η τουρκική διπλωματία φάνηκαν κι από την επίσημη επίσκεψη του τούρκου προέδρου, Αμπντουλάχ Γκιουλ, στο Παρίσι, που ως μοναδικό σκοπό είχε να αποτρέψει την υπό διαμόρφωση γαλλο-γερμανική πρόταση που θα υποβληθεί τον Δεκέμβρη προς την Τουρκία για ειδική σχέση με την ΕΕ.

Τεράστια ωστόσο και στρατηγικής σημασίας είναι τα οφέλη που έδρεψε και η Δύση από τα πρωτόκολλα συνεργασίας μεταξύ Αρμενίας και Τουρκίας. Μέχρι σήμερα η μοναδική δυνατότητα που είχε η μικρή και φιλικά διακείμενη προς τη Ρωσία Αρμενία των 3 εκ. κατοίκων για να αντεπεξέλθει στην περικύκλωσή της από το Αζερμπαϊτζάν με το οποίο διατηρεί εχθρικές σχέσεις, την Τουρκία με την οποία δεν διατηρούσε καθόλου σχέσεις κι από τη Γεωργία με την οποία διατηρούσε αμφίβολες σχέσεις ήταν να προσδεθεί στο Ιράν, τη μοναδική χώρα με την οποία συνόρευε χωρίς να αντιμετωπίζει προβλήματα. Ως εκ τούτου οι οικονομικές τους σχέσεις ήταν ανθηρές. Το ίδιο και με τη Ρωσία με αποτέλεσμα να έχει συγκροτηθεί στην πράξη και χωρίς επισημότητες ή ιδιαίτερο βάθος ένας άτυπος άξονας Μόσχας – Ερεβάν – Τεχεράνης. Από δω και πέρα όμως οι ισορροπίες αλλάζουν. Τα ανοιχτά σύνορα με την Τουρκία χωρίς καμιά αμφιβολία θα μετατραπούν σε βασιλική λεωφόρο για να βελτιώσει η Αρμενία τις σχέσεις με τη Δύση η οποία θα ωφεληθεί τα μέγιστα: υποστήριξη στο Αφγανιστάν, διέλευση ενεργειακών πόρων και πολλά ακόμη. Η επιρροή της Μόσχας αδυνατίζει σε βαθμό εξαφανίσεως επομένως στο Νότιο Καύκασο, ενώ η Άγκυρα και η Δύση επεκτείνουν τις σφαίρες επιρροής τους.

Γι αυτό το λόγο ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, δεν έκρυψε τη χαρά του για τη συμφωνία και συνεχάρη δημόσια τη Χίλαρι Κλίντον η οποία ήταν διαρκώς παρούσα στη Ζυρίχη πιέζοντας ασφυκτικά την Αρμενία να υπογράψει τα Πρωτόκολλα. Ρεπορτάζ μάλιστα του διεθνούς Τύπου την περιέγραφαν να μιλάει ταυτόχρονα σε δύο κινητά τηλέφωνα προκειμένου να καμφθούν και τα τελευταία εμπόδια που απειλούσαν την υπογραφή της συμφωνίας το Σάββατο απόγευμα. Για τον Ομπάμα άλλωστε κρινόταν κι ένα προσωπικό στοίχημα καθώς προεκλογικά είχε δεσμευθεί, με εμφατικό μάλιστα τρόπο, να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων όταν θα εκλεγεί πρόεδρος, με αποτέλεσμα μετά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ (όπου φυσικά δεν είχε το θάρρος να πει τη λέξη Γενοκτονία) να δεχθεί σοβαρές κριτικές για την υπαναχώρησή του. Η υπογραφή των πρωτοκόλλων επομένως ήταν το αντάλλαγμα που του παραχώρησε η Τουρκία για να κάνει… γαργάρα την υπόσχεσή του…

Αρέσει σε %d bloggers: