Δημοπρασίες: Η χαριστική βολή στη ΔΕΗ;

lignitis_3Νέα εποχή για τη ΔΕΗ και γενικότερα για το ενεργειακό τοπίο στην Ελλάδα σηματοδοτεί το κεφάλαιο Η’ του δεύτερου πολυνομοσχεδίου με τα προαπαιτούμενα που ψήφισε η Βουλή στις 22 Μαΐου 2016, και ήδη είναι νόμος του κράτους μετά τη δημοσίευσή του στην εφημερίδα της κυβέρνησης (4389/2016). Το κεφάλαιο Η’ περιγράφει επακριβώς τον τρόπο ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ. Μάλιστα μπορεί, σε σχέση με προηγούμενα σχέδια, τα βήματα που περιγράφονται να απαιτούν περισσότερο χρόνο για την επέλαση των ιδιωτών, σε κάθε περίπτωση όμως πρόκειται για ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ! Τίποτε λιγότερο… Επιτυγχάνεται δε με δύο τρόπους: Πρώτο, τον ιδιοκτησιακό διαχωρισμό του ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) και τη διενέργεια διεθνούς διαχωρισμού για την ανάδειξη στρατηγικού επενδυτή που θα πάρει τουλάχιστον το 20% του κεφαλαίου του και δεύτερο με το σύστημα των δημοπρατήσεων. Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι η δημιουργία ζημιών στη ΔΕΗ και η σκανδαλώδης εύνοια στους ιδιώτες, οι οποίοι επανέρχονται δριμύτεροι. Πέντε σχεδόν χρόνια μετά την πολύκροτη υπόθεση της Hellas Power και της Energa όταν οι δύο ιδιώτες πάροχοι απλώς πήραν τα λεφτά των καταναλωτών κι έφυγαν στην Ελβετία, οι ιδιώτες επιστρέφουν, με τις πλάτες της τρόικας αυτή τη φορά…

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Μένοντας μόνο στο θέμα των δημοπρασιών, αξίζει να δούμε τι προβλέπει ο νόμος. Πώς δηλαδή θα συντελεστεί ο αργός θάνατος της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού. Σκοπός του μηχανισμού πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας από τη ΔΕΗ μέσω των δημοπρασιών «είναι η ανακατανομή των μεριδίων στην λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στο διασυνδεδεμένο σύστημα, των μεριδίων της ΔΕΗ ΑΕ, και των εναλλακτικών παρόχων από το ποσοστό που κατείχε τον Αύγουστο του 2015 η ΔΕΗ ΑΕ σε ποσοστό μικρότερο του 50% μέχρι και το έτος 2019. Η ετήσια ποσότητα της ηλεκτρικής ενέργειας προς δημοπράτηση πρέπει να ισούται κατ’ έτος με τα ακόλουθα ποσοστά απομείωσης του μεριδίου της ΔΕΗ ΑΕ στη λιανική αγορά: Πρώτο, για το έτος 2016: ποσοστό 8%. Δεύτερο, για το έτος 2017: ποσοστό 12%. Τρίτο, για το έτος 2018: ποσοστό 13% και τέταρτο για το έτος 2019: ποσοστό 13%»! Προβλέπεται μάλιστα, στις επόμενες παραγράφους του νόμου, ότι σε περίπτωση που η απομείωση του μεριδίου της ΔΕΗ υπολείπεται του στόχου, τότε η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας προβαίνει σε αύξηση των προς δημοπράτηση ποσοτήτων!

Το σκάνδαλο ωστόσο είναι οι τιμές με τις οποίες οι ιδιώτες πάροχοι θα προμηθεύονται ενέργεια από την ΔΕΗ, «με την πρώτη δημοπρασία να έχει διεξαχθεί μέχρι τέλος Σεπτεμβρίου 2016 και τη φυσική παράδοση των προϊόντων να λαβαίνει χώρα εντός του τέταρτου τριμήνου του 2016», όπως περιγράφεται στο άρθρο 138 (παρ. 2). Στο νόμο περιγράφεται με σαφήνεια η μεθοδολογία προσδιορισμού της κατώτατης τιμής η οποία «βασίζεται στα μεταβλητά κόστη των λιγνιτικών και υδροηλεκτρικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ ΑΕ… Το μεταβλητό κόστος των λιγνιτικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ αποτελείται από τα κάτωθι στοιχεία κόστους», αναφέρει το άρθρο 139. Και συνεχίζει: «Πρώτο, μεταβλητά κόστη των ορυχείων της ΔΕΗ, βάσει των οικονομικών καταστάσεων της εταιρείας. Δεύτερο, κόστος αγοράς καυσίμων από τρίτους, με βάση τη μοναδιαία τιμή καυσίμου. Τρίτο, ειδικό τέλος λιγνίτη. Τέταρτο, ειδικό κόστος εκκίνησης. Πέμπτο, μεταβλητά κόστη λειτουργίας και συντήρησης και έκτο κόστη αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα».

Το κόστος των επενδύσεων …δημόσιο

Από τα παραπάνω στοιχεία κόστους λείπει όμως κάτι… «Απουσιάζουν τα σταθερά κόστη όπως είναι για παράδειγμα το κόστος που προκάλεσε στη ΔΕΗ η διάνοιξη του ορυχείου του νότιου πεδίου το 2015. Αυτά τα έξοδα παραμένουν στη ΔΕΗ», τονίζει ο Νίκος Φωτόπουλος, εκπρόσωπος των εργαζομένων στο ΔΣ της επιχείρησης. Διακρίνεται έτσι η μεταφορά στη ΔΕΗ ενός μοντέλου ιδιωτικοποίησης που έχει χρησιμοποιηθεί κατ’ επανάληψη, με πιο χαρακτηριστική περίπτωση τις εταιρείες ύδρευσης: Το κόστος των επενδύσεων να μένει στη δημόσια εταιρεία και οι ιδιώτες να απολαμβάνουν χαμηλές τιμές, οι οποίες όμως δεν προκύπτουν από ανταγωνιστικές διαδικασίες. Αν η κυβέρνηση και η Τρόικα ήθελαν πράγματι «την ανάπτυξη του υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ των προμηθευτών και τη βελτίωση της ποιότητας και των τιμών παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στους τελικούς καταναλωτές», όπως αναφέρει εισαγωγικά ο νόμος, τότε θα έπρεπε οι ιδιώτες πάροχοι να ανοίξουν τα δικά τους ορυχεία και να παράξουν τη δική τους ενέργεια. Ως δια μαγείας όμως αφήνουν τη βρόμικη δουλειά για τη ΔΕΗ… «Η ΔΕΗ, που έχει ήδη μετατραπεί σε εισπράκτορα των ιδιωτών, με αυτό το νόμο θα επιβαρύνει περαιτέρω τη θέση της» τονίζει ο Ν. Φωτόπουλος και συνεχίζει: «Πρόκειται για κραυγαλέα αδικία, καθώς αποδεικνύεται ακόμη και τα 700 εκ. ευρώ που εξοικονόμησε η εταιρεία από τις περικοπές μισθών (1,7 δισ. ήταν το σχετικό κονδύλι το 2010 και τώρα έχει μειωθεί κάτω από 1 δισ.) αν κάποιοι το ωφελήθηκαν σε τελική ανάλυση ήταν οι ιδιώτες, που θησαυρίζουν στην πλάτη της ΔΕΗ».

Η ΔΕΗ θα υποστεί όμως κι άλλο πλήγμα στα έσοδά της από τις προβλέψεις του τέταρτου μνημονίου και το σύστημα των δημοπρατήσεων που οδηγεί στην μέγγενη της χρηματιστικοποίησης ένα από τα σπουδαιότερα αγαθά: αυτό της ενέργειας. «Η ΔΕΗ για να φτάνει μια έχει μια ενιαία τιμή ρεύματος σε όλη την Ελλάδα συνυπολογίζει μαζί με τον φθηνό λιγνίτη και το ακριβό πετρέλαιο με το οποίο παράγει ρεύμα στα νησιά, την Κρήτη και αλλού. Αν χάσει τις φθηνές εισροές τότε θα της μείνουν μόνο τα ακριβά στοιχεία κόστους οπότε το περιθώριο κέρδους θα συμπιεστεί και στο απώτερο μέλλον θα έχει πολύ μεγαλύτερες ζημιές απ’ ότι εμφανίζει σήμερα», τονίζει ο Στέφανος Πράσσος, πρώην συνδικαλιστής και εργάτης στα ορυχεία της ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα. «Το σύστημα των δημοπρατήσεων χρησιμοποιήθηκε στη Γαλλία όπου η ενέργεια παράγεται από πυρηνικά εργοστάσια σε συντριπτικά μεγάλο ποσοστό, χωρίς να έχει τις σημαντικές διαφοροποιήσεις κόστους που υπάρχουν στην Ελλάδα εξ αιτίας των γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων», συνεχίζει.

Υπό το φόντο αυτών των αλλαγών εύκολα ερμηνεύονται και οι δηλώσεις του προέδρου και διευθύνοντα συμβούλου της ΔΕΗ Μανόλη Παναγιωτάκη στην Επιτροπή Περιφερειών της Βουλής, βάσει των οποίων η επιχείρηση σύντομα θα αποφασίσει και θα ανακοινώσει έκπτωση 15% στους συνεπείς πελάτες της. Η έκπτωση, που επειδή θα αφορά μόνο την καθαρή αξία των τιμολογίων κι όχι τις άλλες χρεώσεις (ΕΤΜΕΑΡ, μεταφορά, διανομή, δημοτικά τέλη, φόρους) στην πράξη θα είναι μικρότερη, ως στόχο θα έχει να αντιμετωπίσει την είσοδο των ιδιωτών που μπορεί μέχρι στιγμής να έχουν περιθωριακή παρουσία, που εκτιμάται σε μικρότερη του 10%, στο μέλλον όμως θα διευρυνθεί, αξιοποιώντας και την μεταφορά σημαντικού κόστους στη ΔΕΗ. Το αποτέλεσμα ωστόσο θα είναι μια άνιση κατανομή κέρδους και ζημιών μεταξύ ΔΕΗ κι εναλλακτικών παρόχων που αποδεικνύονται τζαμπατζήδες, και, το σημαντικότερο, την ενεργειακή επισφάλεια, καθώς κι η ίδια η ΔΕΗ, που με κάθε ευκαιρία θα διασύρεται ως κοστοβόρα και αντιπαραγωγική, θα χάνει μακροπρόθεσμα τα κίνητρα να επενδύει σε νέες μονάδες. Έτσι η άλλη όψη της ιδιωτικής ενέργειας, που θα συνεχίσει να εμφανίζεται ως εκσυγχρονισμός, χωρίς ποτέ να εξετάζεται τι κρύβεται πίσω από τα φθηνά της τιμολόγια, θα είναι η ενεργειακή φτώχεια και αποστέρηση.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Επίκαιρα στις 3 Ιουνίου 2016

Τροπολογίες τελευταίας στιγμής παραγγελία των πιστωτών

merkΧΩΡΙΣ ΤΕΛΟΣ Ο ΔΙΑΣΥΡΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ!

Για τον υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο, που ξεπερνάει πλέον σε υποτέλεια προς την Τρόικα και επικινδυνότητα για τους εργαζόμενους τον Παπακωνσταντίνου και τον Χαρδούβελη, οι τέσσερις τροπολογίες που μπήκαν για ψήφιση στη Βουλή άρον – άρον την Πέμπτη δεν ήταν τίποτε άλλο από «διευκρινιστικές αλλαγές», με βάση τα δικά του λόγια από το βήμα της Βουλής. Έλεγε ψέματα! Όπως ψέματα έλεγε όταν υποσχόταν πως δε θα πειραχτεί το αφορολόγητο, όπως πάλι έλεγε ψέματα όταν διαβεβαίωνε σε συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση της Ευρωομάδας στις 24 Μαΐου ότι η αξιολόγηση είχε κλείσει. Η αξιολόγηση για την εκταμίευση της πρώτης δόσης ύψους 7,5 δισ. της δόσης ύψους 10,3 δισ. δεν έκλεισε και μάρτυρας είναι οι τέσσερις (ν)τροπολογίες που κατόπιν υπόδειξης της Τρόικας έφερε αδιαμαρτύρητα προς ψήφιση η κυβέρνηση για να κλείσει η πρώτη δόση της αξιολόγησης, που κατά τ’ άλλα παραμένει ανοιχτή μέχρι να εκταμιευθεί ολόκληρο το ποσό. Δηλαδή μέχρι το φθινόπωρο! Μάρτυρας επίσης είναι η άρνηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να επαναφέρει την εξαίρεση αποδοχής των ελληνικών ομολόγων ως ενέχυρων για τη χρηματοδότηση των κατεστραμμένων ελληνικών τραπεζών που είχε καταργήσει στις 5 Φεβρουαρίου 2015 κι η μετάθεση της σχετικής απόφασης μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Πιθανά στη συνεδρίαση της 22ας Ιουνίου 2016. Μέχρι τότε «σκάστε και ψηφίζετε» λένε οι πιστωτές στους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ!

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ

Οι τέσσερις ντροπολογίες, που ακολούθησαν τα δύο πολυνομοσχέδια κάθε άλλο παρά διευκρινιστικό χαρακτήρα διαθέτουν. Επιταχύνουν τις ιδιωτικοποιήσεις, κάνουν πιο αντιλαϊκή τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση και κάνουν πιο ασφυκτικό το πλαίσιο λειτουργίας του κόφτη δημοσίων δαπανών. Πιο αναλυτικά…

Προς επιβεβαίωση των φημών ότι η πώληση του ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) έχει ήδη συμφωνηθεί, μειώνεται από 5 σε 4 μήνες το χρονικό όριο εντός του οποίου θα διεξαχθεί η διαγωνιστική διαδικασία για την ανάδειξη στρατηγικού επενδυτή στον οποίο θα μεταβιβαστούν οι μετοχές του ΑΔΜΗΕ. Επίσης καθορίζεται σε μόλις 2 εβδομάδες το χρονικό διάστημα εντός του οποίου η ΔΕΗ θα λάβει γνωμοδότηση από διεθνή ανεξάρτητο εκτιμητή «περί του δικαίου και ευλόγου του προσφερόμενου τιμήματος και περί της αντικειμενικότητας και διαφάνειας της διαγωνιστικής διαδικασίας, προκειμένου να προβεί στη σύναψη αγοραπωλησίας μετοχών με τον προτιμητέο στρατηγικό επενδυτή». Εδώ προφανώς, ο στρατηγικός επενδυτής διάβασε το νόμο 4389/2016 που ψηφίστηκε (όπου στην παρ. 2 του άρθρου 144 αναφέρεται γενικά πως «πριν την ανάδειξη του στρατηγικού επενδυτή η ΔΕΗ ΑΕ θα έχει λάβει γνωμοδότηση από διεθνή ανεξάρτητο εκτιμητή…») και υπό το φόβο η διαδικασία μπορεί να τραβήξει σε μάκρος έστειλε στον Τσακαλώτο και τον Σκουρλέτη την αλλαγή, που την ενσωμάτωσαν ατόφια στη δεύτερη τροπολογία. Επομένως η «διευκρινιστική αλλαγή», είναι ουσιαστικότατη, καθώς επιταχύνει τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης του ΑΔΜΗΕ, όπως προβλεπόταν στο μνημόνιο Τσίπρα.

Οι πιστωτές θα αποφασίζουν για τον «κόφτη» δημοσίων δαπανών!

Η δεύτερη «διευκρινιστική αλλαγή» του Τσακαλώτου αφορά τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα κι ως αποτέλεσμα έχει την μείωση των συντάξεων των δημοσίων υπαλλήλων και την αντίστοιχη ελάφρυνση των δημόσιων οικονομικών. Επίσης την απώλεια εσόδων του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης από την κατάργηση πόρων ασφαλιστικών ταμείων που εντάχθηκαν στον ΕΦΚΑ, ύψους μάλιστα 15 εκ. ευρώ, όπως αναφέρεται στη σελίδα 19 της πρώτης τροπολογίας. Προβλέπεται ακόμη «εξοικονόμηση δαπάνης από την καταβολή μικρότερου ύψους σύνταξης σε εργαζόμενο συνταξιούχο του δημοσίου λόγω υπολογισμού του ποσού περικοπής, σύμφωνα με το ημερομίσθιο ανειδίκευτου εργάτη που ισχύει κάθε φορά». Αλλάζουν δηλαδή επί τα χείρω τη βάση υπολογισμού της σύνταξης. Μείωση στις συντάξεις θα επέλθει επίσης κι από την κατάργηση μιας ευνοϊκής διάταξης βάσει της οποίας κατά τη συγκεφαλαίωση του συντάξιμου χρόνου των αποκαλούμενων νέων ασφαλισμένων (αυτών δηλαδή που ασφαλίστηκαν μετά την 1/1/1993) διάστημα ίσο τουλάχιστον προς 6 μήνες λογιζόταν ως έτος. Διευκρινίσεις ωστόσο παρέχονται για την «επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντος τμήματος ή συνόλου ΕΚΑΣ» που «γίνεται με συμψηφιστικό επανυπολογισμό της σύνταξης του δικαιούχου σε δώδεκα μηνιαίες δόσεις». Μόνο που ούτε κι αυτή η διευκρίνιση είναι τόσο αθώα κι αδιάφορη για τα συμφέροντα των συνταξιούχων, όπως αποδεικνύει η πρόβλεψη για σωρευτική εξοικονόμηση από την περικοπή του ΕΚΑΣ φέτος έως το 2019 (καθώς από το 2020 καταργείται το ΕΚΑΣ) ποσού ύψους 853 εκ. ευρώ. Εναντίον των ασφαλισμένων είναι, μεταξύ πολλών άλλων, η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της εφάπαξ καθώς πλέον δεν θα συνυπολογίζονται τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας όπως συνέβαινε μέχρι πρόσφατα.

Καθόλου διακοσμητική δεν είναι κι η αλλαγή που έρχεται στη λειτουργία του «κόφτη», βάσει του οποίου θα επέρχονται αυτόματες μειώσεις στις δημόσιες δαπάνες κάθε φορά που θα παρατηρείται απόκλιση από το στόχο δημιουργίας πλεονάσματος, χωρίς μάλιστα να ερωτάται η Βουλή. Πώς μετά να μην εξυμνεί ο Ντάιζελμπλουμ τον Τσίπρα, όπως έκανε στην κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε σε επτά ευρωπαϊκές εφημερίδες επαινώντας τον έλληνα πρωθυπουργό ότι καταφέρνει να περνάει αντιλαϊκά μέτρα και παρόλα αυτά να παραμένει στην εξουσία; Ειδικότερα, όπως αναφέρουν οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛαίοι παπατζήδες, στην τέταρτη τροπολογία του άρθρου με τίτλο «τροποποίηση διατάξεων για τον αυτόματο μηχανισμό δημοσιονομικής προσαρμογής προϋπολογισμού της κυβέρνησης» η φράση «ύστερα από ειδική διαβούλευση με τους θεσμούς» αντικαθίσταται με τη φράση «κατόπιν συμφωνίας με τους θεσμούς». Το υπονοούμενο είναι …σαφές! Η προηγούμενη διατύπωση (περί διαβούλευσης) άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο η κυβέρνηση και οι πιστωτές να διαβουλευθούν και λόγω έλλειψης συμφωνίας η κυβέρνηση να ψηφίσει τη δική της ερμηνεία για τις περικοπές. Ενδεχόμενο που προφανώς δεν αφορά τα ασπόνδυλα του ΣΥΡΙΖΑ που υπογράφουν ό,τι να ‘ναι αρκεί να πέφτει ο μισθός και τα λοιπά «καλούδια» της εξουσίας. Με τη φράση όμως «κατόπιν συμφωνίας με τους θεσμούς» η αποδοχή των πιστωτών αποτελεί όρο εκ των ων ουκ άνευ για τα κονδύλια επάνω στα οποία θα πέσει ο πέλεκυς των περικοπών. Με άλλα λόγια οι πιστωτές θα αποφασίζουν, καθώς πλέον έχουμε εμπειρία για το τι σημαίνει συμφωνία και διαπραγματεύσεις.

Τέλος, αποφασισμένη είναι η κυβέρνηση να παραδώσει στους τοκογλύφους, που νομιμοποιούνται κάτω από τον τίτλο της δευτερογενούς αγοράς δανείων, και τα δάνεια που είχαν συναφθεί με εγγύηση του δημοσίου κι η αξία τους ανέρχεται σε 13,7 δισ. ευρώ. Πρόκειται για δάνεια που είχαν δοθεί σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες (γι’ αυτό έμπαινε εγγυητής το δημόσιο!) και αφορούν πυρόπληκτους (όπως της Ηλείας), σεισμόπληκτους κι επίσης ΔΕΚΟ και ΟΤΑ!

Η προθυμία που επέδειξε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ να ψηφίσει όλα τα μέτρα που ζητήθηκαν από τους πιστωτές δεν εξασφαλίζει ότι σταματούν οι απαιτήσεις τους. Μάρτυρας είναι οι πιέσεις που ήδη ασκούνται: Άμεσα, για να δοθεί το πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού στον Λάτση και ποινική ασυλία στα στελέχη του ΤΑΙΠΕΔ και του νέου υπερ-ταμείου έτσι ώστε όσα και να βάλουν στην τσέπη να μην κινδυνεύουν να διωχθούν και μακροπρόθεσμα για την αλλαγή των εργασιακών σχέσεων στην κατεύθυνση ελαστικοποίησης και κυρίως της απελευθέρωσης των ομαδικών απολύσεων (πάγιο αίτημα των τραπεζιτών) και της κατάργησης των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Είναι ένα αίτημα που ανοίγει το δρόμο για την κατάργηση ακόμη κι αυτού του βασικού μισθού, όπως έδειξε κι η επιχειρησιακή σύμβαση που υπογράφτηκε σε μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα της Θεσσαλονίκης, με την επωνυμία Τουριστικές Οικοδομικές Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις ΑΕ (ΤΟΞΕ ΑΕ) και την …αμέριστη βοήθεια μιας «ένωσης προσώπων», που αποτελεί εργοδοτικό «σωματείο», προβλέποντας μισθό και ημερομίσθιο 500 και 20 ευρώ, αντιστοίχως, μικτά!

Δε χρειάζεται ωστόσο να δούμε τα επόμενα για να συμπεράνουμε πόσο επιζήμια είναι η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ για τους εργαζόμενους. Το γεγονός ότι η συμφωνία που υπέγραψε η κυβέρνηση ήταν «ό,τι καλύτερο μπορούσε να πετύχει δεδομένων των συσχετισμών», όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός στη χθεσινή του συνέντευξη στην Εφημερίδα των Συντακτών δεν μειώνει τις εγκληματικές ευθύνες του για την μείωση του βιοτικού επιπέδου που φέρνει η μετατροπή των συντάξεων σε επιδόματα, για το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, την αύξηση των έμμεσων φόρων και τόσα άλλα. Άλλωστε δεν είναι μόνο Τσίπρας. Και ο Παπανδρέου, και ο Παπαδήμος και ο Σαμαράς κι αυτοί υπέγραψαν ό,τι καλύτερο μπορούσαν να πετύχουν δεδομένων των συνθηκών…  Αυτό ωστόσο δεν του γλίτωσε από το μίσος της κοινωνίας… Ο Τσίπρας γιατί να γλιτώσει;

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στις 5 Ιουνίου 2016

Ιδιωτικοποιήσεις: ανυπολόγιστες ζημιές για μηδενικά οφέλη (Ουτοπία, Ιανουάριος 2015)

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????Ακόμη και την ημέρα που ψηφιζόταν στη Βουλή ο κρατικός προϋπολογισμός για το 2015, την Κυριακή 7 Δεκεμβρίου, το μόνο σίγουρο ήταν πώς είχε δρομολογηθεί η ριζική αναθεώρησή του. Οι απαιτήσεις της Τρόικας, όπως διατυπώνονταν είτε μέσω των αλλεπάλληλων mail που ανταλλάσσονταν με το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης είτε στις κατ’ ιδίαν επαφές τους στην πάλαι ποτέ Πόλη του Φωτός, κι ειδικότερα η επιμονή των πιστωτών για ύπαρξη δημοσιονομικού κενού ύψους 2,5 δισ. ευρώ, καθιστούσαν βέβαιο πως τα έσοδα θα αυξηθούν και οι δαπάνες θα μειωθούν. Για μια ακόμη χρονιά. Έτσι, οι προβλέψεις που περιλαμβάνονται στον ψηφισμένο πλέον προϋπολογισμό για φορολογικά έσοδα ύψους 47,03 δις. ευρώ (από 45,62 δις. το 2014 και 44,61 δις. το 2013) και δημόσιες δαπάνες ύψους 41,89 δις. ευρώ (από 42,41 δις. το 2014 και 44,23 το 2015) θα αναθεωρηθούν επί τα χείρω, με στόχο να καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό, πολύ σύντομα μάλιστα. Συγκεκριμένα, όταν στο τέλος Φεβρουαρίου θα λήξει η δίμηνης διάρκειας τεχνική παράταση του Μνημονίου, που επισήμως έληγε στις 31 Δεκεμβρίου, όπως αποφασίσθηκε στο συμβούλιο υπουργών Οικονομικών της 8ης Δεκεμβρίου όπου δόθηκε και το πράσινο φως για την επίσπευση των εκλογών για ανάδειξη προέδρου της Δημοκρατίας. Τότε, το νέο καθεστώς επιτήρησης και υποτέλειας που θα εγκαινιαστεί θα έχει ως απαραίτητο συνοδευτικό ένα νέο πρόγραμμα λιτότητας.

Λεωνίδας Βατικιώτης

Μένοντας στα όσα ήδη έχουν ψηφισθεί και περιλαμβάνονται στον κρατικό προϋπολογισμό, ένα από τα κονδύλια που εμφανίζει την μεγαλύτερη άνοδο είναι τα αναμενόμενα έσοδα από το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας. Τα έσοδα από αποκρατικοποιήσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 21,7% το 2015 (577 εκ. ευρώ από 474 εκ. ευρώ το 2014), όταν έναν χρόνο πριν είχαν αυξηθεί κατακόρυφα κατά 451,2% (από 86 εκ. ευρώ το 2013 σε 474 εκ. ευρώ το 2015)!!! Τα συνολικά έσοδα ωστόσο από τις αποκρατικοποιήσεις, καθώς κατευθύνονται στην αποπληρωμή του δημόσιου χρέους κι όχι την στήριξη των δημοσίων εσόδων, όπως περιγράφονται στον προϋπολογισμό του 2015, σε ξεχωριστό λογαριασμό, είναι πολύ μεγαλύτερα. Συγκεκριμένα προβλέπεται η επίτευξη εσόδων ύψους 2,47 δις. ευρώ, όταν από την ίδρυση του αμαρτωλού Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ), την 1η Ιουλίου 2011, υλοποιήθηκαν έργα συνολικής αξίας 5,37 δις. ευρώ. Απ’ αυτό το ποσό έχουν μέχρι στιγμής καταβληθεί 2,96 δις.

Η καταβολή των υπολοίπων επαφίεται στην καλή θέληση των «επενδυτών», όπως φάνηκε από το πρόσφατο παράδειγμα της Cosco. Ειδικότερα, η ανεξήγητη προθυμία του ελληνικού δημοσίου, μέσω του υπουργού Ναυτιλίας Μιλτ. Βαρβιτσιώτη και του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του ΟΛΠ Γ. Ανωμερίτη, να παραιτηθούν απ’ όσα με σαφήνεια προέβλεπε η αρχική σύμβαση με τους Κινέζους σχετικά με το εγγυημένο τίμημα και να προβούν σε φιλικό διακανονισμό με την Cosco, δημιουργεί ένα πολύ αρνητικό προηγούμενο για πολλές ακόμη συμβάσεις παραχώρησης που έχει υπογράψει το ελληνικό δημόσιο. Ο κίνδυνος, εν προκειμένω, αναφέρεται στην αναίρεση των μελλοντικών υποχρεώσεων τω επενδυτών, που θα εξανεμίσει όσα έσοδα αναμένονται για το μέλλον.

Μιλώντας συγκεκριμένα, γιατί επί παραδείγματι, να μην ακολουθήσουν τα ήθη των Κινέζων και οι Γερμανοί που πλειοδότησαν στην ιδιωτικοποίηση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων; Με βάση την σύμβαση παραχώρησης, διάρκειας 40 χρόνων, το εφ’ άπαξ τίμημα που προβλέπεται ανέρχεται σε 1,23 δις. ευρώ κι από κει και πέρα με βάση προβλέψεις για συμμετοχή στα κέρδη ο πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ έφτασε να ανεβάσει τα έσοδα του δημοσίου στα 7,7 δις. ευρώ. Πρόκειται για ευσεβείς πόθους! Στον αντίποδα της δημιουργικής λογιστικής που αβασάνιστα αναπαράγει η κυβέρνηση υπάρχει μια άλλη πολύ πιο «μαύρη» λογιστική, που γκρεμίζει το μύθο των ωφελειών που υποτίθεται ότι δρέπει η Ελλάδα από τις ιδιωτικοποιήσεις. Όπως είναι για παράδειγμα ο υπερδιπλασιασμός των τελών που θα καταβάλλει κάθε χρήστης του αεροδρομίου από τα 14,5 ευρώ σήμερα στα 32 ευρώ. Η άνοδος της τιμής του εισιτηρίου που θα ακολουθήσει θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην καθημερινότητα εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών που χρησιμοποιούν το αεροπλάνο για τις μετακινήσεις τους∙ θα μετατραπεί ξανά σε είδος πολυτελείας. Αρνητικές θα είναι οι επιπτώσεις και στις οικονομικές δραστηριότητες που συνδέονται με τις αεροπορικές μετακινήσεις, όπως για παράδειγμα ο τουρισμός. Έτσι, όλο και λιγότερες πτήσεις θα γίνονται από αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους. Προοπτική που μπορεί να αποβεί δραματική για χιλιάδες εργαζόμενους και επαγγελματίες που εξυπηρετούνται από τον τουρισμό στους συγκεκριμένους προορισμούς (Κρήτη, Ζάκυνθο, Κέρκυρα, Κω, Μυτιλήνη, Ρόδο, Σάμος, Σαντορίνη και Σκιάθο) ενδέχεται όμως να αποβεί θείο δώρο για την γερμανική κοινοπραξία. Κι αυτό λόγω της συμμετοχής στην κοινοπραξία της αεροπορικής γερμανικής εταιρείας Λουφτχάνσα που θα δώσει στους γερμανούς τουρ οπερέιτορ ένα τεράστιο πλεονέκτημα: την καθετοποίηση της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας, σε βάρος των ανταγωνιστών τους!

Η ιδιωτικοποίηση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων δεν είναι και το μοναδικό παράδειγμα που υπογραμμίζει τον επιζήμιο χαρακτήρα των ιδιωτικοποιήσεων. Το ίδιο συμπέρασμα προκύπτει κι από άλλες πρόσφατες περιπτώσεις: Για παράδειγμα από τη συζήτηση που είναι σε εξέλιξη για μια νέα αύξηση στα τιμολόγια της ΔΕΗ. Αυτή η αύξηση, προς πλήρη διάψευση όσων ταυτίζουν τις ιδιωτικοποιήσεις με την μείωση των τιμών, θα προκύψει από την ιδιωτικοποίηση του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ). Να αναφερθεί μάλιστα ότι η εκτόξευση των τιμολογίων της ΔΕΗ ενώ έχει γονατίσει τα νοικοκυριά, μετατρέποντας και το ηλεκτρικό ρεύμα σε είδος πολυτελείας, στην εταιρεία έχει αποφέρει μόνο κέρδη. Χαρακτηριστικά, το πρώτο εννιάμηνο του 2013, κι ενώ ο κύκλος εργασιών της μειώθηκε, τα κέρδη αυξήθηκαν 17 φορές! Από 6,7 εκ. ευρώ το 2013 ανήλθαν σε 121,8 το 2014! Ένα ακόμη παράδειγμα, του επιζήμιου χαρακτήρα των ιδιωτικοποιήσεων, είναι η προαναγγελία από την ισραηλινή εταιρεία ύδρευσης Μεκορότ (κρατική κι αυτή) που επιχείρησε να εξαγοράσει την ΕΥΑΘ (σε συνεργασία με τις ελληνικές εταιρείες ΓΕΚ Τέρνα και Όμιλος Αποστολόπουλου) ότι θα προσφύγει κατά του ελληνικού δημοσίου για να διεκδικήσει τα έξοδα στα οποία υπεβλήθη, μέχρι το Συμβούλιο της Επικρατείας να ακυρώσει το ξεπούλημα, κατόπιν των μαχητικών αντιδράσεων των κατοίκων της Θεσσαλονίκης.

Οι Θεσσαλονικείς δεν ήταν οι μόνοι που ανέλαβαν να υπερασπιστούν το δημόσιο πλούτο, αποτρέποντας το ξεπούλημα. Στις καλύτερες στιγμές του κινήματος κατά των ιδιωτικοποιήσεων συμπεριλαμβάνεται κι η δυναμική διαδήλωση που έγινε στην Κέρκυρα, την ημέρα που το κερδοσκοπικό κεφάλαιο NCH Capital το οποίο αγόρασε την περιοχή Ερημίτη στην Κασσιόπη παρουσίαζε σε συνεργασία με το αρχιτεκτονικό γραφείο Τομπάζη, το σχέδιο τσιμεντοποίησης της περιοχής, που έχει χαρακτηριστεί σπάνιας φυσικής ομορφιάς.

Αξιοθαύμαστο δείγμα, αν και ανεπαρκές των δυνατοτήτων που υπάρχουν για να υποστεί τουλάχιστον ρήγματα αν όχι να ανατραπεί το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που φέρνει νέα φτώχεια, μεγαλύτερη εκμετάλλευση, υποτέλεια και υποβάθμιση της ζωής μας.

Εθνική προδοσία και οικονομική εκτέλεση η πώληση του ηλεκτρικού δικτύου (Επίκαιρα, 2-27/11/2013)

dehΜέχρι τώρα μόνο οι εργαζόμενοι της ΔΕΗ ήξεραν, κι αυτοί από τις αφηγήσεις των παλιότερων, γιατί ο Άγιος Νικόλαος αποτελεί τον άγιο – προστάτη της ΔΕΗ. Ο λόγος είναι ότι αν δεν ηρεμούσε η θάλασσα, έτσι ώστε να μπορέσουν οι μαούνες να πιάσουν λιμάνι και να παραδώσουν το κάρβουνο για να δουλέψουν οι μηχανές ...ρεύμα δεν υπήρχε! Η δύναμη της συνήθειας άφησε τον άγιο προστάτη των θαλασσινών να φυλάει την ΔΕΗ ακόμη και τις τελευταίες δεκαετίες που η ολοκλήρωση του εξηλεκτρισμού της χώρας, ένα έργο τιτάνιο στο μέγεθός του και αξιοθαύμαστο στην τεχνική του πληρότητα, μετέτρεψε την εξάρτηση από τις μαούνες σε αναχρονισμό και θέμα συζήτησης μόνο στις παρέες των συνταξιούχων. Στο εξής όμως, ελέω Μνημονίων και Τρόικας, μάλλον θα πρέπει να ξαναθυμηθούμε τον Άγιο Νικόλα καθώς η προωθούμενη ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ θα μας κάνει πάλι να κοιτάμε τον καιρό ή τα εικονοστάσια για να ξέρουμε αν θα έχουμε ρεύμα...  
ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗ
Σημείο τομής στην διαδικασία ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ και διάλυσης επί της ουσίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας αποτέλεσε πράξη του υπουργικού συμβουλίου (ούτε καν νόμος ή υπουργική απόφαση!) τον Ιούλιο του 2013, που μετέτρεψε σε νόμο μια πρόβλεψη που υπήρχε στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα του Μνημονίου, από τον Αύγουστο του 2010. Με βάση την συγκεκριμένη απόφαση της κυβέρνησης προωθείται τάχιστα η πώληση τουλάχιστον του 30% της ΔΕΗ και του 66% του δικτύου μεταφοράς (ΑΔΜΗΕ ΑΕ). Λέγοντας δίκτυο μεταφοράς αναφερόμαστε στο δίκτυο υψηλής και υπερυψηλής τάσης, τους πυλώνες (που μπορεί να συγκριθεί με τις εθνικές οδούς), ενώ το δίκτυο διανομής αναφέρεται στην χαμηλή και μέση τάση, τις τσιμεντένιες και ξύλινες κολώνες που διανέμουν την ηλεκτρική ενέργεια στην οικιακή κατανάλωση (και μπορεί να συγκριθεί με το μικρότερης σημασίας οδικό δίκτυο). Αν η προωθούμενη ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ θα σημάνει εκτίναξη των οικιακών τιμολογίων και ενεργειακή πενία, η ιδιωτικοποίηση του δικτύου μεταφοράς, που υπηρετεί προνομιακά την παραγωγή και τις μεγάλες επιχειρηματικές μονάδες, θα έχει ακόμη πιο σοβαρές συνέπειες καθώς ισοδυναμεί με ναρκοθέτηση της βιομηχανικής υποδομής της Ελλάδας και την ακύρωση οποιουδήποτε μελλοντικού σχεδίου παραγωγικής αναβάθμισης. Υπό μια έννοια η προωθούμενη αποδιοργάνωση του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας καθιστά μη αντιστρεπτή (ή έστω πάρα πολύ δύσκολα αντιστρεπτή και με ασύλληπτο κόστος) την συρρίκνωση της βιομηχανικής δραστηριότητας. Παγιώνει με άλλα λόγια την υποβάθμιση της ελληνικής οικονομίας σε μια οικονομία υπηρεσιών, χωρίς παραγωγική βάση, ούτε καν αυτή που διέθετε την δεκαετία του '90 και το 2000, που ήταν φυσικά πολύ πιο ασθενής από την παραγωγική βάση του '70 και του '80! 

Εκχωρούμε τα πιο νευραλγικά κέντρα 

Ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ ΑΕ), που σήμερα ελέγχεται 100% από την ΔΕΗ και πρέπει να έχει ιδιωτικοποιηθεί μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2014, κατέχει 11.000 χιλιόμετρα εναερίων γραμμών υψηλής τάσης και υπόγειων και υποβρύχιων καλωδίων υψηλής τάσης που διασυνδέουν την ηπειρωτική Ελλάδα από την Θράκη μέχρι την Πελοπόννησο καθώς επίσης και την Ελλάδα με τις γειτονικές χώρες. Στην “προίκα” του επίσης συμπεριλαμβάνονται 221 υποσταθμοί και κέντρα υψηλής τάσης με εγκατεστημένο υψηλής τεχνολογίας εξοπλισμό ισχύος και συστήματα προστασίας, ελέγχου, τηλε-εποπτείας και τηλεμετάδοσης καθώς και 3 εθνικά κέντρα ελέγχου ενέργειας. Ένα στον Άγιο Στέφανο Αττικής, ένα στη Θεσσαλονίκη κι ένα ακόμη στην Πτολεμαΐδα που λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο. Για να γίνει κατανοητή η τεράστια σημασία αυτών των κέντρων που ως έργο τους έχουν να εξισορροπούν ανά πάσα στιγμή την προσφερόμενη παραγωγή με την ζητούμενη κατανάλωση (μη ξεχνάμε ότι η ενέργεια δεν αποθηκεύεται, αντίθετα πχ με το νερό κι απαιτεί απόλυτη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης), αρκεί να αναφερθεί ότι αυτές ακριβώς τις εγκαταστάσεις βομβάρδισε το ΝΑΤΟ στην Γιουγκοσλαβία το 1999, όταν ήθελε να διαλύσει την χώρα. “Η χούντα των συνταγματαρχών το 1967 πρώτα κατέλαβε το κέντρο ελέγχου ενέργειας και μετά την Βουλή” τονίζει η Φλώρα Παπαδέδε, αναπληρωτής γραμματέας του συλλόγου επιστημονικού προσωπικού της ΔΕΗ και μέλος της συντονιστικής επιτροπής του ΑΔΜΗΕ. Και συνεχίζει: “Η κυβέρνηση τώρα ετοιμάζεται να εκχωρήσει αυτά τα νευραλγικά κέντρα στους ιδιώτες! Με απλά λόγια μπορούμε να πούμε ότι ο ΑΔΜΗΕ είναι η ραχοκοκκαλιά της ΔΕΗ και του ηλεκτρικού συστήματος της Ελλάδας, αποτελώντας μια στρατηγική εθνική υποδομή και θεμέλιο τόσο για την εθνική άμυνα και την ασφάλεια της πατρίδας μας όσο και για την οικονομική και παραγωγική της ανάπτυξη καθώς εξασφαλίζει τον απρόσκοπτο εφοδιασμό κάθε μεσαίας και μεγάλης μονάδας με ηλεκτρικό ρεύμα”.  Ξεχωριστή ωστόσο σημασία έχει πως η ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ είναι αδικαιολόγητη ακόμη και με οικονομικά κριτήρια. Ακόμη δηλαδή κι αν υιοθετήσουμε την άποψη της Τρόικας και της κυβέρνησης ότι θέματα όπως η ασφάλεια της Ελλάδας είναι λυμένα ή ανύπαρκτα αν όχι ...παρωχημένα, ακόμη και τότε η ιδιωτικοποίηση δεν μπορεί να δικαιολογηθεί, καθώς ο ΑΔΜΗΕ είναι μια πλήρως ανεξάρτητη και αυτοχρηματοδοτούμενη εταιρεία, η λειτουργία του οποίου δεν επιδοτείται ούτε από την ΔΕΗ ούτε από το δημόσιο. Η δραστηριότητά του επομένως δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό. Παρόλα αυτά κι έχοντας ετήσιο κύκλο εργασιών (για το 2012) 1,94 δισ. ευρώ, καθαρά κέρδη 25 εκ. ευρώ και πάγια αξίας 8 δισ. ευρώ, αναμένεται να πουληθεί έναντι 300-400 εκ. ευρώ. Αυτή είναι η αξία του με βάση εκτίμηση που έδωσε στη δημοσιότητα τον Οκτώβριο η γνωστή και μη εξαιρετέα Goldman Sachs. “Πρόκειται για τίμημα που ισοδυναμεί με σκάνδαλο αν λάβουμε υπ' όψη μας σταθερά έσοδα ύψους 260-300 εκ. ευρώ που θα έχει ο μελλοντικός ιδιοκτήτης από την διαχείριση του δικτύου και ετήσια κέρδη 116 εκ. ευρώ, όπως αναφέρεται στον προϋπολογισμό του ΑΔΜΗΕ για το 2013”, αναφέρει η Φλώρα Παπαδέδε. “Δεν είναι όμως μόνο αυτό”, σύμφωνα με τα δικά της λόγια. “Τα έσοδα του ΑΔΜΗΕ ως ιδιοκτήτη και λειτουργού του συστήματος μεταφοράς προέρχονται από τους πελάτες, στους οποίους το κόστος επιμερίζεται κατά 100%. Άρα οι δαπάνες του καταβάλλονται από τους καταναλωτές χωρίς την ελάχιστη έστω συμμετοχή του δημοσίου. Το δε έλλειμμα που έχει προκύψει και συζητιέται έντονα το τελευταίο διάστημα προέρχεται από την σκανδαλώδη επιδότηση των ιδιωτών παραγωγών από την μια και από την άλλη λόγω της αδυναμίας των φτωχότερων στρωμάτων να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους, εξ αιτίας της αυξανόμενης ανεργίας και της επεκτεινόμενης φτώχειας. Σε 500.000 υπολογίζονται τα νοικοκυριά χωρίς ρεύμα και στα 1,3 δισ. ευρώ οι απλήρωτοι λογαριασμοί. Επομένως, η πώληση του ΑΔΜΗΕ δεν θα ελαφρύνει τον προϋπολογισμό από κάποιο κόστος, ενώ θα καταστήσει τους καταναλωτές, την βιομηχανία κι ολόκληρη τη χώρα ομήρους των ιδιωτών”. 

Αυξήσεις στα τιμολόγια 

Η ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ ωστόσο, πέρα από τις αρνητικές συνέπειες που θα έχει για τους 1.400 εργαζομένους του που ήδη έχουν δεχτεί μειώσεις στους μισθούς τους κατά 40%, θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε αυξήσεις των τιμολογίων. Μέχρι τώρα η χρέωση χρήσης του συστήματος η οποία περιγράφεται αναλυτικά σε κάθε λογαριασμό που πληρώνουμε ως καταναλωτές περιλαμβάνει, πέρα από το κόστος λειτουργίας, συντήρησης και ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς, κι ένα επιτόκιο απόδοσης των απασχολούμενων κεφαλαίων του ΑΔΜΗΕ. Πρόκειται για το νόμιμο κέρδος του ΑΔΜΗΕ, που αυτή τη στιγμή έχει οριστεί από την Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας στο 8%. Η ίδια η ΡΑΕ ωστόσο έχει προτείνει την αύξησή του στο 11%, ενώ κανείς δεν γνωρίζει πόσο παραπάνω μπορεί να αυξηθεί στο μέλλον από τους ιδιώτες. Το αποτέλεσμα θα φανεί στους λογαριασμούς που πληρώνουμε ως καταναλωτές. Χώρια που οποιαδήποτε αύξηση μπορεί να δικαιολογηθεί με το επιχείρημα ότι στην Ελλάδα πληρώνουμε ένα από τα χαμηλότερα κόστη στην Ευρώπη, όπως γίνεται εμφανές και στον πίνακα που παραθέτουμε. Εκεί φαίνεται πεντακάθαρα ότι μέχρι σήμερα, κι αυτό χάρη στη ΔΕΗ, στην Ελλάδα πληρώνουμε το φθηνότερο ρεύμα στην Ευρώπη, μετά την Βουλγαρία, την Εσθονία και την Λιθουανία ή ότι τα ελληνικά τιμολόγια είναι στα δύο τρίτα των μέσων ευρωπαϊκών. Μια πραγματικότητα που με βάση την πικρή εμπειρία μας ξέρουμε ότι μπορεί να δώσει “ακράδαντα” επιχειρήματα για να δικαιολογηθούν περαιτέρω αυξήσεις στην τιμή του ρεύματος. Ο προφανής δε αντίλογος που θα αντιπαραβάλει τους μισθούς μας (που είναι πολύ χαμηλότεροι από τα δύο τρίτα των μέσων ευρωπαϊκών) με τα τιμολόγια του ρεύματος, αποδεικνύοντας ότι και πάλι ακριβά πληρώνουμε το ρεύμα, θα χαρακτηριστεί λαϊκισμός... Η τάση αύξησης των τιμολογίων του ρεύματος στην Ελλάδα, στο άμεσο μέλλον θα ωθείται από την προσπάθεια διαμόρφωσης ενός ενιαίου τρόπου λειτουργίας των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στις χώρες μέλη της ΕΕ, το οποίο περιγράφεται ως Ενιαίο Μοντέλο Ευρωπαϊκής Αγοράς Ηλεκτρισμού (Target Model & European Price Coupling – EPC). Θα αρχίσει δε να λειτουργεί την 1η Ιανουαρίου 2015, ενώ είναι περιττό να πούμε πώς αν στο πλαίσιο της προωθούμενης σύγκλιση για την Ελλάδα έρχονται αυξήσεις τιμών, για άλλες χώρες, όπως η Γερμανία πχ, έρχονται μειώσεις!  

Τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, 2011 

ΕΕ – 27            0,184 
Ευρωζώνη – 16 0,193 
Βέλγιο              0,212 
Βουλγαρία         0,087 
Τσεχία              0,147 
Δανία               0,298 
Γερμανία           0,253 
Εσθονία            0,104 
Ιρλανδία           0,209 
Ελλάδα            0,124 
Ισπανία             0,209 
Γαλλία              0,142 
Ιταλία               0,207 
Κύπρος              0,241 
Λετονία             0,134 
Λιθουανία          0,122 
Λουξεμβούργο    0,166 
Ουγγαρία           0,155 
Μάλτα               0,170 
Ολλανδία            0,184 
Αυστρία              0,197 
Πολωνία             0,135 
Πορτογαλία         0,188 
Ρουμανία            0,109 
Σλοβενία             0,149                 
Σλοβακία             0,171 
Φινλανδία            0,137 
Σουηδία              0,204 
Αγγλία                0,158 
Πηγή: Eurostat 

Η ιδιωτικοποίηση της αγοράς ενέργειας και ειδικότερα του δικτύου μεταφοράς, παρότι προωθείται και διευκολύνεται από οδηγίες που έχει εκδώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, από το 2009 ακόμη στο πλαίσιο του λεγόμενου τρίτου ενεργειακού πακέτου, έχει ξεχωριστή σημασία πως δεν επιβάλλεται. Η κυβέρνηση επομένως δεν είναι υποχρεωμένη να ακολουθήσει κάποια σχετική οδηγία. Έτσι, για παράδειγμα, εξηγείται το γεγονός ότι αντίστοιχος με τον ελληνικό ζήλο για να πουληθεί το δίκτυο μεταφοράς παρατηρείται μόνο σε χώρες που τελούν υπό το καθεστώς έκτακτης ανάγκης που επέβαλε η δημοσιονομική κρίση, όπως στην Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ιταλία, ενώ ακόμη και στην Ιρλανδία (που θεωρήθηκε υποδειγματικός μαθητής της Τρόικας) η κυβέρνηση ακύρωσε την πώλησή του τελευταία στιγμή, παρότι περιλαμβανόταν στις μνημονιακές της υποχρεώσεις. Στις σκανδιναβικές χώρες αντίθετα τα δίκτυα ανήκουν σε ανεξάρτητες αλλά 100% κρατικές επιχειρήσεις, στη Γερμανία και την Γαλλία ανήκουν σε επιχειρήσεις που τελούν υπό άμεσο κρατικό έλεγχο, ενώ κρατικά είναι τα δίκτυα και στις περισσότερες ανατολικοευρωπαϊκές χώρες (Πολωνία, Τσεχία, Σλοβακία, Ουγγαρία). Υπάρχουν επομένως παραδείγματα που θα μπορούσε να επικαλεστεί η κυβέρνηση για να αποφύγει την απορρύθμιση της αγοράς ενέργειας. Κάτι αντίστοιχο άλλωστε έκαναν μέχρι σήμερα κι όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις, αναγνωρίζοντας την σημασία που διαδραματίζουν τα δίκτυα μεταφοράς στην εθνική συνοχή, την άμυνα, τον στρατηγικό σχεδιασμό, κ.α. Η ιδιωτικοποίηση του δικτύου μεταφοράς θα εκτινάξει, πολύ πιθανά, το κόστος και τα τιμολόγια που πληρώνουμε ως καταναλωτές και για έναν ακόμη λόγο. Μέχρι τώρα η κάλυψη της ζήτησης πραγματοποιείται μέσω της επιλογής από μια λίστα μονάδων παραγωγής που ιεραρχούνται βάσει του κόστους παραγωγής τους. Προτεραιότητα σε αυτή τη διάταξη έχουν οι φθηνότερες μονάδες. Πρώτα μπαίνουν αυτές στο σύστημα και κατόπιν οι ακριβότερες. Αν και με σκανδαλώδη για τα συμφέροντα του καταναλωτή τρόπο, δίνεται προτεραιότητα στις (ακριβές) μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατόπιν κυβερνητικής απόφασης, είναι ένα σύστημα που εν γένει κρατάει χαμηλά το κόστος. Ποιός μπορεί να εγγυηθεί αν μπει ιδιώτης στα κέντρα ελέγχου ενέργειας ότι δεν θα δίνει προτεραιότητα σε ιδιωτικές μονάδες παραγωγής με τις οποίες συνδέεται ιδιοκτησιακά; Εδώ φυσικά μπορεί να αντιπαρατεθεί το επιχείρημα ότι έχει διαχωρισθεί η ιδιοκτησία της παραγωγής από την διανομή. Μιλώντας ωστόσο με πραγματικούς όρους και στο πλαίσιο των σύγχρονων πολυσχιδών χρηματοπιστωτικών ομίλων πως μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο εταιρείες συμμετοχής για παράδειγμα που θα συμμετέχουν στην εταιρεία που θα αγοράσει τον ΑΔΜΗΕ στη συνέχεια να συμμετάσχουν και σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, δίνοντας τους το πρόκριμα στην κάλυψη των καθημερινών αναγκών για ρεύμα κι επομένως αυξημένα κέρδη; Ούτως ή άλλως είναι τόσο σύνθετες διαδικασίες που καμιά ρυθμιστική αρχή δεν μπορεί να εγγυηθεί το αδιάβλητο των κριτηρίων επιλογής. Εδώ φάνηκαν ανεπαρκείς να αντιμετωπίσουν το κραυγαλέο σκάνδαλο με τους ιδιώτες πάροχους Hellas Power και Energa, αποφασίζοντας να παρέμβουν μόνο κατόπιν εορτής, θα ξέρουν τι γίνεται κάθε λεπτό στα κέντρα ελέγχου; 

Χρηματιστηριακό εμπόρευμα το ρεύμα 

Βαθιά χαραγμένο το αποτύπωμα της ΕΕ είναι στις ανατροπές που επιβλήθηκαν στην περιφερειακή οργάνωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που είχε ντε φάκτο επιβληθεί μέχρι το 2000. Έως τότε η Ελλάδα συνεργαζόταν με χώρες, όπως η Βουλγαρία για παράδειγμα, τροφοδοτώντας η μια την άλλη με ηλεκτρικό και καλύπτοντας με συμψηφισμούς τις ώρες ή τις περιόδους αιχμής. Όταν χρειαζόταν για παράδειγμα η Ελλάδα επιπλέον ενέργεια τα Χριστούγεννα την προμηθευόταν από την Βουλγαρία και την ανταπέδιδε κάποια άλλη περίοδο που η γειτονική χώρα είχε μεγαλύτερη ανάγκη κι η Ελλάδα χαμηλότερη ζήτηση. Ήταν ένας πρακτικός τρόπος που καθιστούσε περιττές τις επιπλέον επενδύσεις, πετυχαίνοντας την υψηλότερη δυνατή αξιοποίηση της υπάρχουσας παραγωγικής δυναμικότητας. Με απόφαση της ΕΕ ωστόσο το 2000 κάθε τέτοια ανταλλαγή απαγορεύτηκε, καθώς τέθηκε ως όρος η καταβολή χρηματικού τιμήματος, που διευκολύνει την μετατροπή της ενέργειας σε χρηματιστηριακό εμπόρευμα, όπως είναι ο δηλωμένος στόχος της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτού του μοντέλου αγοράς που προωθείται οι συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας απομακρύνονται από το εθνικό έδαφος και θα γίνονται από ένα ευρωπαϊκό χρηματιστήριο ενέργειας, με έδρα το Λουξεμβούργο. Έτσι, δια της αναγκαστικής αγοραπωλησίας, η Ελλάδα αποκόπηκε από τις περιφερειακές γειτονικές της χώρες, καθώς υποχρεώθηκε να πληρώνει για μια ανταλλαγή που λειτουργούσε άριστα επί πολλά χρόνια, μέσω των συμψηφισμών, μειώνοντας σημαντικά τα κόστη.  Ο σημαντικότερος ωστόσο λόγος για τον οποίο πρέπει η ηλεκτρική ενέργεια να είναι 100% δημόσια, καθετοποιημένη με άξονα μια δημόσια ΔΕΗ (ακυρώνοντας μάλιστα σταδιακά όσα βήματα έχουν ήδη γίνει στην κατεύθυνση ιδιωτικοποίησής της) σχετίζεται με τις ανάγκες που αναδύονται για όποιον τουλάχιστον ενδιαφέρεται να επουλωθούν οι πληγές που άφησε στην ελληνική οικονομία η 6ετής ύφεση, η οποία μείωσε το ΑΕΠ κατά 21,5%. Η ορμητική οικονομική ανάπτυξη της μεταπολεμικής περιόδου ουδέποτε θα είχε συμβεί αν δεν υπήρχε η ΔΕΗ. Η δημιουργία της δεν έβαλε τέρμα μόνο στο καθεστώς κερδοσκοπίας που είχαν επιβάλει οι ιδιώτες. Το σημαντικότερο είναι ότι ενοποίησε οικονομικά την Ελλάδα, αφήνοντας στο παρελθόν τον κατακερματισμό που επέβαλλαν στην οικονομική γεωγραφία οι ασύνδετες μεταξύ τους αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό το επίτευγμα κινδυνεύει να τιναχτεί στον αέρα αν ιδιωτικοποιηθεί το δίκτυο μεταφοράς, υποβαθμίζοντας ντε φάκτο την ελληνική οικονομία σε μια τριτοκοσμική χώρα και καθιστώντας την ενεργειακή φτώχεια κανόνα δίπλα στην άλλη φτώχεια, με την οποία ζουν καθημερινά εκατομμύρια άνθρωποι.  

Σημαντικές επενδύσεις 

“Εδώ μάλιστα ας μην κάνουμε το λάθος να θεωρούμε δεδομένα για πάντα τα σημερινά επιτεύγματα, πολύ περισσότερο αν λάβουμε υπ' όψη μας τις μοναδικές γεωγραφικές ιδιομορφίες της Ελλάδας”, συνεχίζει η Φλώρα Παπαδέδε, απαντώντας στην προσπάθεια δυσφήμισης της ΔΕΗ και υποβάθμισης των όσων έχει πετύχει. “Αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στην Τουρκία όπου δεν υφίσταται καν δίκτυο μεταφοράς, ενώ τεχνικά προβλήματα που έχει δεν επιτρέπουν την διασύνδεσή του με το ευρωπαϊκό για να μην μεταφέρει στα υπόλοιπα δίκτυα τα προβλήματα του. Το ελληνικό δίκτυο αντίθετα είναι το δεύτερο σε αξιοπιστία σε όλη την Ευρώπη με τους πιο κρίσιμους δείκτες (πιθανότητα βλαβών, ενέργεια που χάνεται, κ.α.) να είναι στα καλύτερα επίπεδα. Επιπλέον η ΔΕΗ πρωταγωνίστησε ακόμη κι αυτά τα χρόνια της βαθιάς κρίσης σε επενδύσεις. Από το 2010 ως το 2012 επένδυσε 2,95 δισ. ευρώ κι ο ΑΔΜΗΕ 253 εκ. ευρώ, στηρίζοντας χιλιάδες εργαζόμενους. Αν είχε πουληθεί σε ιδιώτη θα είχαν πραγματοποιηθεί αυτές οι επενδύσεις;”  Τέλος, αξίζει να δούμε ότι χώρες (όπως η Βολιβία για παράδειγμα) που πρόσφατα εθνικοποίησαν το δίκτυο μεταφοράς και διανομής δεν το έκαναν από ιδεολογική επιλογή αλλά λόγω ανάγκης. Επειδή οι ιδιώτες άφησαν το δίκτυο να καταρρεύσει λόγω ελλιπών επενδύσεων. Γιατί πρέπει κι εμείς να φτάσουμε σε αυτό το σημείο για να τρέχουμε μετά από 10 ή 20 χρόνια να μαζέψουμε, με τεράστιο τότε κόστος, τις ζημιές των ιδιωτών;  Υστερόγραφο: Για τις ανάγκες του συγκεκριμένου ρεπορτάζ μιλήσαμε με πολλούς εργαζομένους και στελέχη στη ΔΕΗ που όμως θέλησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους για να μην ...απολυθούν! Διαφορετικά ειπωμένο, σήμερα, το κόστος που επωμίζεται πλήθος ευσυνείδητων δημοσίων λειτουργών, οι οποίοι κρούουν απεγνωσμένα τον συναγερμό για τις δραματικές συνέπειες που έχει το πρόγραμμα ιδιωτικοποίησης, είναι ανεργία, πείνα και εξαθλίωση. Σε αυτό το ανήκουστο σημείο μας έχει οδηγήσει το καθεστώς άτυπης οικονομικής κατοχής και εργασιακού Μεσαίωνα που έχει επιβάλλει η Τρόικα με την βοήθεια των ελληνικών κυβερνήσεων...
Αρέσει σε %d bloggers: