Το Ιράκ μαλακό υπογάστριο του Ιράν

Το ερώτημα είναι …γιατί τώρα; Ποιος είναι ο λόγος που οι διαδηλώσεις οι οποίες ξέσπασαν στο Ιράκ από τις αρχές Οκτωβρίου αντιμετωπίστηκαν με τόση βία;

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΒΑΤΙΚΙΩΤΗΣ

Κι άλλες φορές στο παρελθόν μετά την ήττα και την εκδίωξη του Ισλαμικού Κράτους από το Ιράκ σημειώθηκαν μαζικές, αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Οι διαμαρτυρίες στη Βασόρα το 2018 θύμιζαν γενική εξέγερση, ενώ το 2016 οι διαδηλωτές μπήκαν στην πράσινη ζώνη της Βαγδάτης εισβάλοντας στη Βουλή, ακόμη και στο γραφείο του πρωθυπουργού. Σε καμία περίπτωση όμως δεν ακολούθησε το ποτάμι αίματος που συνόδευσε τις πρόσφατες διαμαρτυρίες, με τους νεκρούς να έχουν φτάσει τους 107, οι τραυματίες τους 6.000 και πολλά ρεπορτάζ δυτικών ανταποκριτών στο Ιράκ να περιγράφουν εισβολές αγνώστων, με καλυμμένα πρόσωπα  σε τηλεοπτικούς σταθμούς οι οποίοι κράτησαν φιλική στάση απέναντι στις διαμαρτυρίες, σπάζοντας και καταστρέφοντας αδιάκριτα. Και ο τρόπος που έχασαν τη ζωή τους οι περισσότεροι διαδηλωτές, με ευθείες βολές στο κεφάλι ή την καρδιά από ελεύθερους σκοπευτές που φέρονται να ανήκουν σε ομάδες ενόπλων οι οποίες διάκεινται φιλικά απέναντι στο Ιράν, δείχνει ότι τα διακυβεύματα ξεπερνούν κατά πολύ τα κοινωνικά αιτήματα των διαμαρτυριών.

Με βάση τα συνθήματα των διαδηλωτών αιτία της αναταραχής είναι το κοινωνικό ζήτημα, που έρχεται ξανά στο προσκήνιο δύο χρόνια μετά την ήττα του Ισλαμικού Κράτους στη Μοσούλη. Άνω του 60% από τα 38 εκ. του πληθυσμού του Ιράκ (που σε μια δεκαετία αναμένεται να φτάσουν τα 50 εκ.) είναι νέοι κάτω των 24 ετών. Κάθε χρόνο προστίθενται στην αγορά εργασίας περισσότεροι από 700.000 εργαζόμενοι αδυνατώντας φυσικά οι περισσότεροι να βρουν μια αξιοπρεπή εργασία. Οι υποδομές του Ιράκ ποτέ δεν ανέκαμψαν από τις καταστροφές που προκάλεσε η αμερικανική επέμβαση το 2003. Ποτέ δεν επέστρεψαν στο επίπεδο που ήταν επί Σαντάμ Χουσεΐν. Η παροχή νερού και ηλεκτρικού δεν είναι ούτε συνεχής ούτε δεδομένη, ενδεχομένως και η πλειοψηφία των παιδιών δεν πάει σχολείο – όταν το Ιράκ διέθετε ένα από τα αρτιότερα εκπαιδευτικά συστήματα της Μέσης Ανατολής, παρότι κάθε μήνα εισρέουν στα κρατικά ταμεία τουλάχιστον 6 δισ. δολ. από πωλήσεις πετρελαίου. Σε αυτό το πλαίσιο οι διαδηλωτές στράφηκαν συλλήβδην εναντίον της κυβέρνησης και του ιρακινού πολιτικού συστήματος, ενώ οι δεσμεύσεις που ανέλαβε ο πρωθυπουργός Αντέλ Αμπντούλ Μαχντί για χορήγηση επιδομάτων ανεργίας, προγράμματα κοινωνικής κατοικίας, κ.α. έπεσαν στο κενό χωρίς να ικανοποιούν τους διαδηλωτές. Ακόμη κι οι παραπάνω ωστόσο σοβαρότατες αιτίες δε φαίνονται αρκετές για να ερμηνεύσουν τις μαζικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν λίγες εβδομάδες μετά τον βομβαρδισμό από το Ισραήλ θέσεων ενόπλων φιλο-ιρανικών οργανώσεων στο Ιράκ και λίγες εβδομάδες πριν αρχίσουν να συγκεντρώνονται στο Ιράκ χιλιάδες Σιίτες από το Ιράν για να προσευχηθούν με αφορμή μια καθιερωμένη, ετήσια γιορτή.  

Κατά την Τεχεράνη, αν κάπου αποσκοπούσαν οι διαδηλώσεις ήταν στη διάρρηξη των δεσμών μεταξύ των δύο λαών, που από το ένα άκρο του ιρακινο-ιρανικού πολέμου της περιόδου 1980-1988, έχουν φτάσει στο άλλο άκρο του πλήρους συγχρωτισμού. Ρόλο καταλύτη σε αυτή την εξέλιξη διαδραμάτισε η ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν από τους Αμερικάνους, καθώς μαζί του τερματίστηκε και η εξουσία της μειοψηφίας των Σουνιτών επί των πλειοψηφίας των Σιιτών. Έκτοτε στο Ιράκ μπορεί να έχει επιλεγεί ένα σύστημα αντιπροσώπευσης για τις ανώτερες πολιτειακές θέσεις που παραπέμπει στο αντίστοιχο σύστημα του Λιβάνου, με τον πρόεδρο να προέρχεται από τους Κούρδους, τον πρωθυπουργό από τους Σιίτες και τον πρόεδρο της Βουλής από τους Σουνίτες, η πραγματική εξουσία ωστόσο ανήκει στους Σιίτες. Τα πολιτικά οφέλη που δρέπει το Ιράν από την εγκαθίδρυση στο Ιράκ ενός καθεστώτος δομικά φίλα προσκείμενου προς το ίδιο είναι τεράστια γιατί η επιρροή του εισέρχεται πλέον και στον αραβικό κόσμο. Αποτυπώνεται δε και στο οικονομικό επίπεδο με το Ιράκ να εξαρτάται πλήρως από τις εισαγωγές ιρανικού φυσικού αερίου κι άλλων προϊόντων, ενώ το διακρατικού  εμπορίου ανέρχεται σε 12 δισ. δολ. Οι αμερικανικές εξαγωγές στο Ιράκ αντίθετα ανέρχονται σε 1,3 δισ. δολ. Τα σπουδαιότερα οφέλη που δρέπει ωστόσο το Ιράν είναι πολιτικά καθώς η Σαουδική Αραβία δεν μπορεί να ενδύει τα επεκτατικά της σχέδια με τον σουνίτικο μανδύα διεκδικώντας μάλιστα την πλήρη και αποκλειστική αντιπροσώπευση του αραβικού κόσμου.

Τούτων δοθέντων μόνο έκπληξη δεν προκαλεί όταν ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ποστάρει στο twitter αναρτήσεις που αναφέρονται στο Ιράκ, όπως έκανε πρόσφατα, γράφοντας: «Το Ιράν και το Ιράκ είναι δύο κράτη που οι καρδιές και οι ψυχές τους είναι δεμένες μαζί… Οι εχθροί επιδιώκουν να σπείρουν διχόνοια αλλά έχουν αποτύχει και η συνομωσία τους δε θα αποδειχθεί αποτελεσματική». Το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων (IRNA) απέδωσε την ευθύνη της αναταραχής στο Ιράκ σε ΗΠΑ, Σαουδική Αραβία και Ισραήλ οι οποίοι προσπαθούν να καταστρέψουν του δεσμούς των δύο λαών. Ενώ, για την ανάγκη διαφύλαξης των σχέσεων μεταξύ Ιράν και Ιράκ μίλησε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος του Ιράν, τοποθετούμενος για την Ιρακινή κρίση.

Φαίνεται επομένως ότι το Ιράκ έχει μετατραπεί σε μαλακό υπογάστριο του Ιράν ενώ στους διαδηλωτές, ανεξαρτήτως των επιδιώξεών τους, επιφυλάχθηκε η τύχη που αναλογούσε ανέκαθεν στην Πέμπτη Φάλαγγα. Γι’ αυτό κι έγινε επίδειξη δύναμης και αδιαλλαξίας…

Πηγή: Νέα Σελίδα