Φούσκα η Βουλγαρία

 

5c005150-00c9-11e6-a75c-bf71817fe42f_2016-04-12T094745Z_1647322251_D1AESXXRPPAA_Αναντίστοιχη της πραγματικότητας χαρακτηρίζεται η ογκούμενη φιλολογία για τη μεγάλη φορολογική φυγή των ελληνικών επιχειρήσεων προς τη Βουλγαρία. Τραπεζίτες, άνθρωποι με γνώση της αγοράς και στελέχη του κρατικού μηχανισμού θεωρούν φούσκα τη σχετική συζήτηση, συγκλίνοντας ότι πολύ περισσότερο αντικατοπτρίζει την επιθυμία μικρών και μεγάλων επιχειρηματιών να δραπετεύσουν από το φορολογικό Νταχάου της Ελλάδας, παρά την πραγματικότητα.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Την όρεξη για μια νέα, φορολογική αυτή τη φορά, εποποιία των ελλήνων επιχειρηματιών προς τη Βουλγαρία άνοιξαν τα Μνημόνια μέσω της σοβαρής αύξησης της φορολογικής επιβάρυνσης των νομικών προσώπων. Η σταγόνα δε, που ξεχείλισε το ποτήρι ήταν η αύξηση της φορολογίας των κερδών των νομικών προσώπων από το 26% στο 29%, όπως συμφωνήθηκε στο Μνημόνιο Τσίπρα το καλοκαίρι του 2015 και η πρόσφατη συμφωνία για αύξηση της φορολογίας επί των μερισμάτων από 10% στο 15%. Σε αυτά δε προστίθεται κι η προκαταβολή φόρου που φθάνει το 100% που όσο κι αν ανακυκλώνεται από χρόνο σε χρόνο δεν παύει να βαραίνει τις νέες επιχειρήσεις, παρότι αντιπροσωπεύει μικρότερο ποσοστό από το 100%, και να δεσμεύει πολύτιμα κεφάλαια.

Εν τούτοις, η αναζήτηση έδρας σε μια χώρα που διαφημίζεται ως φορολογικός παράδεισος όπως η Βουλγαρία και διεκδικεί το δικό της μερίδιο στο πλαίσιο του διεθνούς μειοδοτικού διαγωνισμού προβάλλοντας το συντελεστή φορολόγησης ύψους 10%, τη φορολογία μερίσματος ύψους 5% και την ανυπαρξία τεκμηρίων διαβίωσης, που όλα αυτά μαζί διαμορφώνουν στην καλύτερη περίπτωση ένα φορολογικό κόστος σχεδόν στο ένα τρίτο του ελληνικού, αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Μια δυνατότητα που δεν προσφέρεται στους πολλούς, καθώς ακόμη και τώρα (μετά την κατάργηση με το Μνημόνιο Τσίπρα του νόμου που περιόριζε ασφυκτικά δια της φορολογίας τις τριγωνικές συναλλαγές ο οποίος είχε ψηφιστεί τον Μάρτιο του 2015) υπάρχει στην Ελλάδα ένα σχετικά αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο (Ν. 4172/2013) που δεν επιτρέπει στον κάθε έναν να ανοίξει μια εταιρεία με έδρα τη Σόφια ή οποιαδήποτε άλλη πόλη της Βουλγαρίας κι από την οποία να εκδίδει τιμολόγια. Κι έτσι να εμπίπτει στο ευνοϊκό καθεστώς επιπέδου φορολογικού παραδείσου της γειτονικής χώρας. Οι όροι είναι σχεδόν απαγορευτικοί για εταιρείες παροχής υπηρεσιών, που θα συνεχίσουν να παρέχουν το μεγαλύτερο μέρος των υπηρεσιών τους στην Ελλάδα και θα πρέπει να αποδείξουν σε έναν φορολογικό έλεγχο τι εξυπηρετεί η έδρα τους στο Σαντάνσκι ή το Πλόβντιβ, ενώ τα πράγματα είναι πιο εύκολα για εμπορικές, μεταφορικές ή μεταποιητικές υπηρεσίες υπό τον όρο να μεταφέρουν μέρος τουλάχιστον των εργασιών τους στη Βουλγαρία. Πρακτική που επισείει νέα κόστη. Δηλωτικό στοιχείο, επίσης, της χαμηλής ποιότητας υπηρεσιών φορολογικού παραδείσου που προσφέρει η γειτονική χώρα είναι ότι ο μεγαλύτερος αριθμός ελληνικών εταιρειών που έχει ανοίξει εκεί για να ευνοείται από τη φορολογία έχει ως αντικείμενό του την κατοχή πολυτελών αυτοκινήτων και ακίνητης περιουσίας και στόχο να γλιτώνει τα τέλη υψηλά τέλη κυκλοφορίας πολυτελών αυτοκινήτων και τον ΕΝΦΙΑ. Εκτιμήσεις ανθρώπων της αγοράς ανεβάζουν τον αριθμό αυτών των βουλγαρικών επιχειρήσεων ελληνικών συμφερόντων που άνοιξαν τα χρόνια του Μνημονίου σε 10.000, μοιρασμένες μεταξύ κατοχής αυτοκινήτων και πολυτελών κατοικιών.

Με τον Προβόπουλο επικεφαλής

Η Βουλγαρία, για πρώτη φορά μετά τη δεκαετία του ’90 όταν μικρές και μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις τη μετέτρεψαν σε οικονομική ενδοχώρα, εποίκισε το φαντασιακό της αστικής τάξης, αυτή τη φορά όμως σαν έξοδος κινδύνου κι όχι σαν κερκόπορτα που θα οδηγήσει στην άλωση των Βαλκανίων, στις 28 Ιουνίου 2015, όταν επιβλήθηκαν οι κεφαλαιακοί έλεγχοι (capital controls). Η Βουλγαρία πίστεψαν πολλοί ότι θα επέτρεπε να λυθούν πολλά άμεσα και καθημερινά προβλήματα που δημιουργούσαν τα αυστηρά όρια στις κινήσεις των λογαριασμών καθώς μεταφορές μεγάλων ποσών για να πληρωθούν εισαγωγείς πρώτων υλών που δεν μπορούσαν να διεκπεραιωθούν από την Ελλάδα θα ήταν εύκολο να γίνουν από τα υποκαταστήματα των ελληνικών τραπεζών στη Βουλγαρία. Κι αυτή η εναλλακτική γρήγορα αποδείχθηκε ότι για μια μεγάλη κατηγορία ελληνικών επιχειρήσεων συναντούσε εμπόδια καθώς το άνοιγμα νέων τραπεζικών λογαριασμών απαγορεύεται ακόμη και τώρα, που σε μεγάλο βαθμό οι έλεγχοι έχουν χαλαρώσει. Ορισμένες επιχειρήσεις ωστόσο αξιοποίησαν τη δυνατότητα που παρέχει η ενιαία αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στην οποία εντάσσεται κι η Βουλγαρία ως μέλος της ΕΕ. Εκτιμάται ότι πάνω από 6.000 λογαριασμοί άνοιξαν στη Βουλγαρία μετά την επιβολή των capital controls, ενίοτε και κατά παράβαση των σχετικών διατάξεων.

Στην αγορά δεν λείπουν όσοι αποδίδουν το διορισμό του Γ. Προβόπουλου στη θέση του προέδρου του ΔΣ της Γιούρομπανκ Βουλγαρίας στις 15 Οκτωβρίου 2015 στην μετακίνηση του κέντρου βάρους των ελληνικών επιχειρήσεων προς το βορά το καλοκαίρι του 2015. Ο νεοδημοκράτης, πρώην πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας που στο παρελθόν είχε περάσει και από την Άλφα Μπανκ και από την Εμπορική Τράπεζα, κατά το προσφιλές σπορ των ελλήνων τραπεζιτών που θέλει το βιογραφικό τους να κοσμείται απ’ όλες τις ελληνικές τράπεζες δίνοντας στην έννοια του ανταγωνισμού μια εντελώς νέα διάσταση, θεωρούταν το πιο κατάλληλο πρόσωπο λόγω της εμπειρίας και των γνωριμιών του για να ρυθμίσει την …αυξημένη κυκλοφορία στην χώρα του Ζίβκοφ.

Δεν ήταν όμως και λίγα τα ιοβόλα βέλη που συνόδευσαν τη μετεγκατάσταση του Προβόπουλου στη Σόφια, με την οποία επιχειρήθηκε να ιδρυθεί ένας δρόμος υψηλής κυκλοφορίας για το έξυπνο χρήμα, χωρίς ποτέ ωστόσο να τελεσφορήσουν αυτά τα σχέδια. «Η μετακίνηση του Προβόπουλου στη Βουλγαρία δείχνει και το χαμηλό επίπεδο των τραπεζικών στελεχών», μας λέει ελαφρώς οργισμένος συνταξιούχος τραπεζικός που έχει εργαστεί για δεκαετίες σε θέση ευθύνης μεγάλης ελληνικής τράπεζας. «Ένα πράγμα σου λέω μόνο: Μπορείς να φανταστείς τον προηγούμενο πρόεδρο της “Μπούμπα” (σ.σ. όπως συχνά χαρακτηρίζεται η γερμανική κεντρική τράπεζα, Μπούντεσμπανκ) τον Άλεξ Βέμπερ ή και τον τωρινό τον Βάιντμαν να αναλαμβάνει διοικητής στη Σλοβακία μιας μικρής γερμανικής τράπεζας, προς διευκόλυνση των γερμανικών επιχειρήσεων; Ποτέ δε θα το έκαναν, σε πληροφορώ, όσο χρήματα κι αν τους έδιναν», ήταν τα λόγια του…

Το γεγονός ότι η Βουλγαρία απέτυχε να λειτουργήσει ως δίχτυ ασφαλείας δεν μειώνει τις ευθύνες των ελληνικών κυβερνήσεων (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και της κάθε τσόντας τους: ΛΑΟΣ, ΔΗΜΑΡ, ΑΝΕΛ) για το κλίμα ασφυξίας που έχουν δημιουργήσει στην οικονομία. Αποτυπώνεται στην καθαρή μείωση του αριθμού των επιχειρήσεων μεταξύ 2008 και 2015 κατά 244.712 (από 858.685 σε 613.973) που στη βάση του έχει την καθήλωση της καταναλωτικής ζήτησης και την εκτίναξη του φορολογικού και ενεργειακού κόστους.

Λίγοι και καλοί φορολογικοί παράδεισοι

Το σχετικά αυστηρό και συνεχώς εξελισσόμενο νομοθετικό πλαίσιο για τον έλεγχο των φορολογικών παραδείσων που υπάρχει σε κάθε χώρα μέλος της ΕΕ (δεδομένου ότι η άμεση φορολογία, αντίθετα με την έμμεση, παραμένει υπόθεση των κρατών μελών με τον συντονισμό να εξαντλείται στην μέριμνα για αποφυγή της διπλής φορολογίας και της φοροαποφυγής) δεν τους απαγορεύει. Μάρτυρας η στοργή με την οποία το Βερολίνο εξακολουθεί να περιβάλλει ακόμη και τώρα το Λουξεμβούργο, μετά δηλαδή την αποκάλυψη των Lux Leaks (βλέπε εδώ σχετικό άρθρο), που αποτελεί το λίκνο της πιο τεχνικά εξελιγμένης φοροδιαφυγής, παγκοσμίων διαστάσεων. Αυτό που καταφέρνει η ΕΕ είναι να μετατρέπει την αξιοποίηση των φορολογικών παραδείσων σε σπορ για λίγες κι εκλεκτές επιχειρήσεις, για την αφρόκρεμα των πολυεθνικών, που απολαμβάνουν τα αγαθά της παγκοσμιοποίησης και της ελεύθερης κυκλοφορίας του κεφαλαίου. Επιτρέποντας δε στο εσωτερικό της σε χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ιρλανδία να συνεχίζουν να διατηρούν συντελεστές εταιρικής φορολογίας στο επίπεδο του 10% και 12,5% εντείνει τον ανταγωνισμό των φορολογικών συντελεστών σε ακόμη πιο χαμηλά επίπεδα, καθώς κι εδώ παρατηρείται ό,τι συμβαίνει και στο επίπεδο των εργατικών αμοιβών: η σύγκλιση με ένα …μαγικό τρόπο επιτυγχάνεται προς όφελος του κεφαλαίου και σε βάρος των εργαζομένων και των δημόσιων οικονομικών!

Η μεροληψία με την οποία άλλωστε αντιμετωπίζουν οι Βρυξέλλες την εταιρική φορολογία φαίνεται ανάγλυφα στη φθίνουσα πορεία που καταγράφουν οι φόροι που πληρώνουν διαχρονικά οι επιχειρήσεις. Σύμφωνα με την έκδοση της Γιούροστατ, Taxation trends in the European Union, 2015 edition (εδώ η πλήρης έκθεση) μεταξύ εταιρικών φόρων και φόρων εισοδήματος παρατηρείται μια διελκυστίνδα με τους πρώτους να μειώνονται σταθερά στις χώρες της ευρωζώνης (από 3,1% του ΑΕΠ το 2006 σε 2,5% το 2013) προς όφελος των επιχειρηματικών κερδών και τους δεύτερους να αυξάνονται (από 8,4% σε 9,3% την ίδια περίοδο) σε βάρος του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών. Στην πραγματικότητα η ΕΕ φέρεται αποφασισμένη να πατάξει τη φοροδιαφυγή των επιχειρήσεων αφού πρώτα μετέτρεψε το εσωτερικό της σε ένα μίνι και θεσμοθετημένο φορολογικό παράδεισο. Αρκεί μια ματιά στη μείωση των συντελεστών φορολόγησης του κεφαλαίου στο πέρασμα του χρόνου. Με βάση στοιχεία του ΟΟΣΑ, μεταξύ 1981 και 2013 οι συντελεστές φορολόγησης των εταιρειών μειώθηκαν στην Ολλανδία από 48% σε 25%, στη Γαλλία από 50% σε 34,4%, στην Αγγλία από 52% σε 23% και στη Γερμανία από 60% σε 30,2%! Στο σύνολο των 34 χωρών του ΟΟΣΑ μειώθηκαν κατά μέσο όρο από 47,5% σε 25,5%! Η μείωση της φορολογίας του κεφαλαίου, που πήρε διαστάσεις επιδημίας μετά την κρίση του 1973, αποτελεί και μια από τις σημαντικότερες αιτίες της δημοσιονομικής κρίσης.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στο μηνιαίο περιοδικό Unfollow, τεύχος Μαΐου 2016.

Δεν είναι οι τελευταίες θυσίες!

geliotΤην υπόσχεση ότι οι θυσίες που περιλαμβάνει το πολυνομοσχέδιο – έκτρωμα που ψηφίστηκε στη Βουλή την Κυριακή 22 Μαΐου 2016 θα είναι οι τελευταίες στις οποίες υποβάλλεται ο ελληνικός λαός έδωσε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, κλείνοντας με αυτό τον τρόπο και τη συζήτηση στη Βουλή για το τέταρτο μνημόνιο, που γράφτηκε κατ’ εντολήν των πιστωτών. Μια ψηφοφορία που, με εξαίρεση την παραίτηση της βουλευτού Β’ Αθήνας, Βασιλικής Κατριβάνου, αφού πρώτα ψήφισε «ναι» επί της αρχής αλλά καταψήφισε στη συνέχεια το υπερ-Ταμείο ιδιωτικοποιήσεων και τον κόφτη, αποδείχθηκε αναίμακτη για την κυβέρνηση σε επίπεδο κοινοβουλευτικό.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Για τους φορολογούμενους αντίθετα το πολυνομοσχέδιο θα αποδειχθεί διαρκής πηγή φτωχοποίησης και επιδείνωσης της θέσης τους. Ένα – ένα και στο σύνολο τους τα επίμαχα άρθρα του νόμου πλέον, που ψηφίστηκε με 153 ψήφους καθιστώντας συλλογικά ένοχους του βουλευτές της κυβέρνησης για τη νέα φτώχεια, θίγουν όλη την κοινωνία. Δεν υπάρχει λαϊκό στρώμα που να μην πλήττεται από τα νέα μέτρα και γι’ αυτό το λόγο Κ. Μητσοτάκης, Στ. Θεοδωράκης και Φ. Γεννηματά διαφοροποιήθηκαν στη συζήτηση της Βουλής παρότι όλο το προηγούμενο διάστημα πίεζαν να κλείσει άρον – άρον η διαπραγμάτευση, ενώ ψήφισαν με ενθουσιασμό το Μνημόνιο Τσίπρα το καλοκαίρι του 2015.

  1. Στα ύψη έμμεσοι φόροι

Το πιο βαρύ πλήγμα που φέρνει το τέταρτο μνημόνιο, ως συμπληρωματικό το περιγράφει η απόφαση της Ευρωομάδας της 9ης Μαΐου 2016, αφορά στην αύξηση της έμμεσης φορολογίας. Από 1η Ιουνίου 2016 ο συντελεστής ΦΠΑ πάει από το 23% στο 24%, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα τσουνάμι αυξήσεων σε είδη και υπηρεσίες πρώτης ανάγκης που θα πλήξει καίρια τα λαϊκά εισοδήματα. Για παράδειγμα θα αυξηθεί η τιμή σε: είδη ζαχαροπλαστικής, προμαγειρεμένα φαγητά, μπαχαρικά, σπορέλαια, ηλιέλαια, καλαμποκέλαια, φρυγανιές, τυρόπιτες, εισιτήρια μέσων μαζικής μεταφοράς, είδη ένδυσης και υπόδησης, ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά είδη, κ.α. Από 1η Ιουνίου 2016 επίσης καταργείται ο μειωμένος φόρος στα νησιά (Σύρο, Θάσο, Άνδρο, Τήνο, Κάρπαθο, Μήλο, Σκύρο, Αλόννησο, Κέα, Αντίπαρο και Σίφνο), επιβάλλεται φόρος 10% στους λογαριασμούς συνδρομητικής τηλεόρασης και για πρώτη φορά τέλος ταξινόμησης στα υβριδικά ΙΧ, που αντιστοιχεί στο ήμισυ του αντίστοιχου φόρου για τα συμβατικά. Επίσης από 1η Ιανουαρίου 2017 αυξάνεται ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα (3,7 λεπτά ανά λίτρο στην αμόλυβδη, 10 λεπτά ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, 12,4 λεπτά ανά λίτρο στο υγραέριο κίνησης και 6,2 λεπτά ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης), η φορολογία στα τσιγάρα κατά μέσο όρο μισό ευρώ το πακέτο, ενώ επιβάλλεται Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στο ηλεκτρονικό τσιγάρο 10 λεπτά ανά ml υγρού, φόρος στον καφέ 2-4 ευρώ ανά κιλό και τέλος 5% στους λογαριασμούς σταθερής τηλεφωνίας (ενώ ο αρχικός σχεδιασμός πρόβλεπε την επιβολή του από την 1η Ιουλίου 2017). Οι πιστωτές δεν μπορούσαν να περιμένουν ούτε για τον αυξημένο ειδικό φόρο στην μπύρα που θα επιβληθεί από 1η Ιουνίου 2016 κι όχι από 1η Ιανουαρίου 2018, που ήταν η αρχική πρόβλεψη του πολυνομοσχεδίου, αναμένοντας να εισπράξουν 62 εκ. ευρώ. Το 2017 επίσης αυξάνεται ο φόρος στα μερίσματα από 10% σε 15%. Από 1η Ιανουαρίου 2018 επιβάλλεται φόρος διαμονής σε ξενοδοχεία κι ενοικιαζόμενα δωμάτια.

Η αύξηση της έμμεσης φορολογίας θα επιδεινώσει την ήδη άνιση σχέση μεταξύ έμμεσων και άμεσων φόρων, όπως φαίνεται από το σχετικό λόγο που ανέρχεται σε 1,24 για το 2016 σύμφωνα με τον κρατικό προϋπολογισμό του τρέχοντος έτους από 1,22 το 2013 και 1,15 το 2014. Ακόμη κι επί Σαμαρά δηλαδή οι έμμεσοι φόροι, που πληρώνουν τα λαϊκά στρώματα, ήταν λιγότεροι σε σχέση με σήμερα… Πρώτη φορά ροζ Αριστερά πρώτη φορά τόσοι έμμεσοι φόροι…

  1. Κόφτης ζωών

Ωστόσο, αν οι έμμεσοι φόροι δεν αποτελούν τίποτε άλλο από τη συνέχιση μιας αντιλαϊκής πολιτικής που αποτελούσε γνωστό και μη εξαιρετέο μέσο αύξησης των δημοσίων εσόδων, το εργαλείο που εισάγει νέα «ήθη» στην πολιτική της λιτότητας είναι ο περίφημος «κόφτης». Ή, μηχανισμός δημοσιονομικής προσαρμογής του προϋπολογισμού, κατά κόσμον. Η ψήφισή του, που αποτέλεσε όρο εκ μέρους του ΔΝΤ για να παραιτηθεί από την απαίτησή του για άμεση ψήφιση μέτρων ύψους 3,6 δισ. ευρώ, διαιωνίζει τη λιτότητα κι εγγυάται ότι ακόμη κι αν αυξηθεί το ΑΕΠ η θέση των εργαζομένων δεν πρόκειται να βελτιωθεί, καθώς μισθοί και συντάξεις θα είναι τα πρώτα κονδύλια που θα μπαίνουν στον Προκρούστη του, όπως επίσης και θέσεις εργασίας στο δημόσιο τομέα. Η ισχύς του φτάνει τουλάχιστον μέχρι το 2020, ξεπερνάει δηλαδή την ισχύ του τελευταίου τριετούς προγράμματος δανεισμού που φθάνει μέχρι το 2018.

Περιλαμβάνει δε 4 διαφορετικές ταχύτητες περικοπών, όπως περιγράφονται στη σχετική τροπολογία. Η πρώτη ταχύτητα θα μπαίνει αν διαπιστώνεται απόκλιση από  το δημοσιονομικό στόχο από 0,26% έως 0,75% του ΑΕΠ και προβλέπει μέτρα ύψους 900 εκ. ευρώ. Η δεύτερη θα περιλαμβάνει (διπλάσια) μέτρα ύψους 1,8 δισ. ευρώ και θα ενεργοποιείται σε περίπτωση απόκλισης από 0,76% ως 1,25% του ΑΕΠ. Η τρίτη ταχύτητα με (τριπλάσια) μέτρα ύψους 2,7 δισ. ευρώ θα εισάγεται όταν παρατηρείται απόκλιση από 1,25% ως 1,75% του ΑΕΠ και η τελευταία ταχύτητα θα περιλαμβάνει περικοπές ή/και φόρους (τετραπλάσιου) ύψους 3,6 δισ. ευρώ και θα ενσωματώνεται όταν διαπιστώνεται απόκλιση ύψους 1,76% ως 2,25%.

Ο κόφτης μπαίνει επειδή οι πιθανότητες αποτυχίας των στόχων αυξάνονται μαζί με τους στόχους για το δημοσιονομικό πλεόνασμα. Για παράδειγμα θεωρείται βέβαιο ότι οι νέοι φόροι στα τσιγάρα θα αυξήσουν τις πωλήσεις αδήλωτου καπνού, που έτσι γίνεται πολύ πιο φθηνός. Τα κίνητρα επίσης να μην κόβονται αποδείξεις στα εμπορικά και τα καταστήματα εστίασης επ’ ωφελεία τόσο των καταναλωτών όσο και των εμπόρων θα αυξηθούν. Ο φόβος αυτών των παράπλευρων απωλειών επέβαλε τον κόφτη, εν είδει συλλογικής τιμωρίας…

  1. Γενική εκποίηση

Μια επιπλέον ποιοτική τομή που περιλαμβάνει το δεύτερο μνημόνιο του κορυφαίου πολιτικού απατεώνα Αλέξη Τσίπρα σχετίζεται με τις ιδιωτικοποιήσεις. Ποτέ ξανά έλληνας πρωθυπουργός και κυβέρνηση δε συνηγόρησαν σε ένα τέτοιο πλιάτσικο επί του δημόσιου πλούτου της χώρας. Το όργανο με το οποίο θα υλοποιηθεί η εκποίηση της δημόσιας περιουσίας (από την οποία δε γλιτώνουν ούτε οι εταιρείες ύδρευσης, ούτε ο ΟΣΕ, ούτε ακόμη και τα ολυμπιακά ακίνητα) θα είναι το λεγόμενο υπερ-Ταμείο ιδιωτικοποιήσεων ή Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας που θα έχει διάρκεια ζωής 99 έτη. Η διοίκησή του δε, θα ασκείται από τους πιστωτές στο εξωτερικό. Προβλέπεται συγκεκριμένα πώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας θα διορίζουν τα 2 από τα 5 μέλη του Εποπτικού Συμβουλίου (μεταξύ αυτών και τον πρόεδρο) ενώ θα έχουν λόγο για την επιλογή και των 3 άλλων μελών του Εποπτικού Συμβουλίου που θα διορίζει το ΔΣ. Ο όρος μάλιστα να ισχύει αυξημένη πλειοψηφία 4 μελών για τη λήψη αποφάσεων στο Εποπτικό Συμβούλιο εξασφαλίζει ότι οι Ευρωπαίοι θα αποφασίζουν για τα πάντα κι ότι ο ρόλος των ελλήνων τεχνοκρατών θα είναι διακοσμητικός και μόνον. Στην πραγματικότητα θα αποτελούν την βιτρίνα για την επίσημη πλέον μετατροπή της Ελλάδας σε αποικία χρέους!

Στόχος του νέου και σαρωτικού κύματος ιδιωτικοποιήσεων θα είναι η συγκέντρωση 50 δισ. ευρώ, όπως προβλέπεται στη δήλωση της συνόδου για το ευρώ της 12ης Ιουλίου, εκεί που ο Τσίπρας έπεσε στα …τέσσερα. Στην ίδια απόφαση προβλέπεται επίσης ότι απ’ αυτό το ποσό το 50% ή 25 δισ. θα χρησιμοποιηθούν για την επιστροφή της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών «και το 50% κάθε εναπομένοντος ευρώ τουτέστιν 50% των 25 δισ. ευρώ) θα χρησιμοποιηθεί για τη μείωση αναλογίας χρέους/ΑΕΠ, το δε υπόλοιπο 50% θα χρησιμοποιηθεί για επενδύσεις». Με άλλα λόγια, το 75% των εσόδων από τις ιδιωτικοποιήσεις θα κατευθυνθεί στους πιστωτές και τις τράπεζες και το 25% θα χρηματοδοτήσει επενδύσεις. Κοινώς τσάμπα χρήμα στην αστική τάξη. Ο συγκεκριμένος όρος για τη χρήση των πόρων που θα έλθουν από τις ιδιωτικοποιήσεις δημιουργεί υλικά συμφέροντα και στην Αθήνα για την υλοποίηση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων.

  1. Στο σφυρί πράσινα και κόκκινα δάνεια

Μια επιπλέον τρίτη ποιοτική τομή στο καθεστώς βαθιάς λιτότητας που εισάγει το πολυνομοσχέδιο το οποίο ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ την Κυριακή 22 Μαΐου, με την ελπίδα να εξασφαλίσουν την εύνοια των πιστωτών και να παραμείνουν στην εξουσία μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2019 όπως δήλωσε ο Τσίπρας στο τέλος της συνεδρίασης, αφορά την απελευθέρωση των πωλήσεων «κόκκινων» δανείων (δηλαδή όσων δεν εξυπηρετούνται για διάστημα άνω των 90 ημερών) αλλά και πράσινων. Πλέον ελεύθερα οι τράπεζες θα μπορούν να τα πουλούν σε κερδοσκοπικά ταμεία και ήδη έχουν προχωρήσει σε συνεργασίες με τέτοια κεφάλαια από το εξωτερικό παίρνοντας θέση για το μεγάλο φαγοπότι. Με βάση εκτιμήσεις μόνον τα κόκκινα δάνεια των τραπεζών ανέρχονται σε 108 δισ. ευρώ, πλησιάζουν δηλαδή το 60% του ΑΕΠ. Η απελευθέρωση της πώλησης δανείων (που ονομαστικά εξαιρεί για 18 μήνες δάνεια με εγγύηση πρώτη κατοικία αντικειμενικής αξίας 140.000 ευρώ στην πραγματικότητα όμως οι περιορισμοί αφορούν πολύ μικρότερη κατηγορία) θα βγάλει χιλιάδες δανειολήπτες στο δρόμο, προκαλώντας ένα πρωτοφανές κύμα αστέγων δια χειρός …ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ.

Επιπλέον σοβαρότατες θα είναι και οι αναδιαρθρώσεις στον επιχειρηματικό χάρτη καθώς ένα σοβαρό μερίδιο μη εξυπηρετούμενων δανείων προέρχεται από επιχειρήσεις. Υπολογίζεται ότι είναι γύρω στα 60 δισ. ευρώ. Όσοι αποκτήσουν τα δάνεια αυτών των επιχειρήσεων θα επιβάλουν λουκέτα και στην καλύτερη περίπτωση συγχωνεύσεις μεταξύ ομοειδών επιχειρήσεων και αναδιαρθρώσεις με κριτήριο τη μείωση του κόστους. Σε κάθε περίπτωση θα δημιουργηθούν νέες στρατιές ανέργων που θα προστεθούν στους 843.000 που έχουν χάσει τη δουλειά τους από το 2008 και μετά.

  1. Τα έσοδα στους πιστωτές

Ποιοτική τομή είναι και η τελευταία από τις πέντε κατηγορίες μέτρων που ψήφισαν στη Βουλή οι κυβερνητικοί βουλευτές. Αφορά την «ανεξαρτητοποίηση» της Γενικής Γραμματείας Εσόδων. Πρόκειται για μέτρο που δεν έχει ψηφιστεί σε καμιά άλλη χώρα του κόσμου και παραδίδει τα έσοδα του κράτους στους πιστωτές, με τρόπο μάλιστα αμετάκλητο καθώς ορίζεται πως όσες αρμοδιότητες της εκχωρηθούν θα έχουν χαρακτήρα αμετάκλητο! Ο έλεγχος των πιστωτών εξασφαλίζεται μέσω μιας Επιτροπής Επιλογής (που θα ορίσει το Συμβούλιο Διοίκησης) όπου θα συμμετέχουν 5 ανώτερα στελέχη της δημόσιας διοίκησης, 2 εκπρόσωποι της ΕΕ, ενώ προβλέπεται και θέση εμπειρογνώμονα σε θέση εντεταλμένου συμβούλου ο οποίος θα επιλέγεται από έναν κατάλογο 3 υποψηφίων επιλογής των Βρυξελλών! Στην πραγματικότητα ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ παραδίδουν το ταμείο του κράτους στους πιστωτές οδηγώντας την υποτέλεια σε δυσθεώρητα ύψη!

Το χειρότερο είναι πως τα μέτρα που ψηφίστηκαν δε θα είναι τα τελευταία. Πέραν των όσων μέτρων θα φέρει ο «κόφτης» όσο η φοροδοτική ικανότητα των πολιτών θα φτάνει στα όρια της είναι θέμα χρόνου κι ένα νέο κύμα αντιλαϊκών μέτρων που θα επιβληθεί υπό το βάρος δύο εξελίξεων. Αρχικά λόγω της επικείμενης αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους. Για να την εγκρίνουν οι πιστωτές θα ζητήσουν …αίμα. Επίσης στο πλαίσιο της νέας αξιολόγησης που θα ξεκινήσει τον Οκτώβριο.

Οι θυσίες που επιβάλλει το 4ο Μνημόνιο επομένως δεν σηματοδοτούν το τέλος των θυσιών. Το μόνο τέλος που μπορούν να σηματοδοτήσουν είναι της ανοχής που συνεχίζουν να απολαμβάνουν τα λαμόγια του ΣΥΡΙΖΑ κι οι ψεκασμένοι του καμένου από τη λαϊκή πλειοψηφία η οποία συνθλίβεται από αυτή την πολιτική.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στην ιστοσελίδα kommon.gr τη Δευτέρα 23 Μαΐου 2016

Η τελευταία αυταπάτη του ΣΥΡΙΖΑ και των δανειστών

ImageHandlerΔεν έχουν τέλος τα ρεκόρ της κυβέρνησης Τσίπρα – Καμμένου!

Δύο μνημόνια σε χρονικό διάστημα μικρότερο του ενός έτους, με την σαφή αναφορά σε «συμπληρωματικό Μνημόνιο Κατανόησης» στην τελευταία παράγραφο της απόφαση της Ευρωομάδας της 9ης Μαΐου 2016 να ακυρώνει την προσπάθεια διασκέδασης των εντυπώσεων εκ μέρους του Μαξίμου…

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η μοναδική κυβέρνηση από το 2010 που κοσμεί το βιογραφικό της με δύο μνημόνια, όταν στο βωμό του πρώτου και του δεύτερου μνημονίου θυσιάσθηκε το κόμμα – στυλοβάτης της μεταπολίτευσης και έσβησε η λάμψη πολλών αστέρων της τεχνοκρατίας, αντίστοιχα…

Η μοναδική επίσης κυβέρνηση που έχει την πιο συμπαγή ομάδα με τους συμπολιτευόμενους βουλευτές έτοιμους να ψηφίσουν ακόμη και τηλεφωνικό κατάλογο ή μενού εστιατορίου υπερασπιζόμενοι με πάθος τη σημασία των ορεκτικών, των κυρίως πιάτων, της λίστας κρασιών κι ό,τι άλλο αρκεί να σωθεί η χώρα…

Και, μεταξύ άλλων, η κυβέρνηση που δε δίστασε να υποκύψει στις πιο προκλητικές απαιτήσεις των πιστωτών, απ’ έξω, και των οικονομικών συμφερόντων, από μέσα, που γεύονται τα οφέλη του μνημονιακού γύψου. Αρκεί μια ματιά στα όσα κλήθηκε να ψηφίσει η Βουλή την Κυριακή 22 Μαΐου, κατά την πάγια πρακτική που θέλει όλα τα αντιλαϊκά μέτρα που ακυρώνουν κοινωνικές κατακτήσεις – τεκμήρια προόδου και κυριαρχικά δικαιώματα να ψηφίζονται με τη διαδικασία του κατεπείγοντος:

Πρώτο, ο περίφημος πια «κόφτης» που θα επαναφέρει στο δημοσιονομικό ορθό δρόμο των πλεονασμάτων δαπάνες και έσοδα, χωρίς να αποκλείονται από τις περικοπές μισθοί και συντάξεις. Κι ας δήλωνε δεξιά (απειλητικά) κι αριστερά (καθησυχαστικά) ο Ευκλείδης Τσακαλώτος πως η εξαίρεση τους αποτελεί κόκκινη γραμμή για την κυβέρνηση και τον ίδιο προσωπικά…

Δεύτερο, αμόκ εκποίησης της δημόσιας περιουσίας που θα συμπαρασύρει τα πάντα: από δεκάδες χιλιάδες ακίνητα του δημοσίου, λιμάνια και αεροδρόμια μέχρι κοινωφελείς επιχειρήσεις όπως των αστικών συγκοινωνιών και των δύο μεγάλων εταιρειών ύδρευσης. Κι αυτό παρότι η ιδιωτικοποίησή τους σε πολλές πόλεις της Ευρώπης αποδείχθηκε αποτυχημένη καθώς έθεσε σε κίνδυνο ακόμη και τον σκοπό λειτουργίας τους, που δεν είναι η δημιουργία κερδών… Η ίδρυση δε του υπερ-Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων (Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας) και η διοίκησή του από ανθρώπους των δανειστών αποτελεί πρωτοφανή ακύρωση κυριαρχικών δικαιωμάτων και πλήγμα στο δημόσιο συμφέρον.

Τρίτο, η αύξηση (κυρίως) των έμμεσων φόρων, με κορυφαίο παράδειγμα την αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ από το 23% στο 24%, που επιφέρει το πολυνομοσχέδιο ακολουθεί πιστά τα χνάρια της νεοφιλελεύθερης διαχείρισης του φορολογικού που ως γνώρισμά της έχει την αύξηση των έμμεσων φόρων που πληρώνουν οι πολλοί. Έτσι το ανέκαθεν ταξικό ελληνικό φορολογικό σύστημα που ιστορικά μεροληπτούσε μεταφέροντας τα βάρη στα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα, πλέον αποτελεί μνημείο κοινωνικής αδικίας. Παρότι στα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ μπορούμε να αναγνωρίσουμε ότι κριτήριο για την περαιτέρω επιβάρυνση των εργαζομένων, των συνταξιούχων και των αγροτών δεν ήταν η κοινωνική τους μεροληψία, αλλά η σιγουριά που προσέφερε η επιλογή αφαίμαξης των πολλών, μπορούμε να προβλέψουμε ότι αυτό το ελαφρυντικό δε θα αναγνωριστεί από τους ψηφοφόρους τους από τους οποίους ήδη κρύβονται για να αποφύγουν τη χειροδικία…

Το τέταρτο επίτευγμα του πολυνομοσχεδίου είναι η ανεξαρτητοποίηση της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων. Τα δημόσια έσοδα πλέον, τίθενται εκτός δημοκρατικού ελέγχου. Όπως συνέβη και με την Τράπεζα της Ελλάδας στο παρελθόν η παράδοση των κρατικών εσόδων σε κατ’ όνομα ανεξάρτητες και στην πράξη ασύδοτες αρχές περιορίζει το εύρος της δημοκρατίας. Αποδεικνύεται έτσι πόσο ασύμβατο με τη δημοκρατία, τη δημόσια λογοδοσία και τη συμμετοχή των πολιτών είναι το νεοφιλελεύθερο σχέδιο στην πλήρη του ανάπτυξη…

Το πέμπτο κατόρθωμα του ΣΥΡΙΖΑ σχετίζεται με την παράδοση ακόμη και των εξυπηρετούμενων κι όχι μόνο των μη εξυπηρετούμενων δανείων στα νύχια των αρπακτικών. Η δημιουργία μιας δευτερογενούς αγοράς κάθε λογής δανείων θα προκαλέσει χιλιάδες άστεγους και χρεοκοπημένους. Η ελληνική κοινωνία θα βρεθεί αντιμέτωπη με καταστάσεις ένδειας που ουδέποτε είχε γνωρίσει στο παρελθόν, καθώς η ιδιόκτητη στέγη αποτελούσε ακρογωνιαίο λίθο του μεταπολεμικού κοινωνικού οικοδομήματος. Η ανακαίνισή του με όρους ελεύθερης αγοράς κι εργολάβο την Τρόικα θα οδηγήσει σε επιδείνωση των όρων στέγασης για τους πολλούς και σε εξωφρενικά και αεριτζίδικα κέρδη για εκείνους τους λίγους που θα δραστηριοποιηθούν στη νέα αυτή αγορά. Προφανώς, οι τράπεζες ούτε κι έτσι πρόκειται να σωθούν. Το ίδιο το ΔΝΤ χαρακτήρισε ως αναπόφευκτη μια νέα ανακεφαλαιοποίηση ύψους 20 δισ. ευρώ…

Τα παραπάνω μέτρα, που σχεδιάστηκαν με μοναδικό γνώμονα την εξυπηρέτηση ενός χρέους που δεν μπορεί και δεν πρέπει να πληρωθεί, δε θα οδηγήσουν σε ανάπτυξη την οικονομία όπως διατείνονται οι κυβερνητικοί, αλλά σε περαιτέρω καθίζηση της που θα πλήξει την απασχόληση και τα εισοδήματα. Ήδη έκθεση της Alpha Bank εκτιμά ότι η ύφεση το 2016 θα κινηθεί μεταξύ 0,3% και 0,7%.

Η κοινωνία δεν πρόκειται να δεχθεί αυτά τα κανιβαλικά μέτρα. Η κατρακύλα της φοιτητικής παράταξης του ΣΥΡΙΖΑ στο 1,33% στις πρόσφατες εκλογές σε ΑΕΙ και ΤΕΙ όπως και του ίδιου Αλέξη Τσίπρα στην έκτη θέση με κριτήριο τη δημοτικότητα των πολιτικών αρχηγών (μετά τους Κ. Μητσοτάκη, Β. Λεβέντη, Φ. Γεννηματά, Δ. Κουτσούμπα και Στ. Θεοδωράκη), σύμφωνα με δημοσκόπηση της Public Issue που δημοσίευσε η Αυγή(!), έχοντας από κάτω του μόνο τον Καμμένο και τον Μιχαλολιάκο, είναι ισχυρότατες ενδείξεις για το οριστικό διαζύγιο της κυβέρνησης με την κοινωνία. Σε αυτό το πλαίσιο η βεβαιότητα της κυβέρνησης ότι θα εφαρμόσει το πολυνομοσχέδιο κι ότι εξασφάλισε την παραμονή της στην εξουσία μέχρι το 2019 θα αποδειχθεί η τελευταία αυταπάτη του Αλέξη Τσίπρα.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στην ιστοσελίδα liberal.gr

Φορολογικός παράδεισος για το κεφάλαιο (Πριν, 21/11/2009)

Νέο φορολογικό νομοσχέδιο

ΑΙΤΙΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΥΝΟΜΙΑΣ

Μπορεί το άνοιγμα του ασφαλιστικού να αντιβαίνει στις προεκλογικές εξαγγελίες του ΠΑΣΟΚ, αλλά η σχεδιαζόμενη αναμόρφωση της φορολογικής νομοθεσίας, με ένα φιλόοξο μάλιστα σχέδιο «δημόσιας διαβούλευσης» που θα επιχειρήσει να δημιουργήσει ευρεί ακοινωνική συναίνεση γύρω από τις κυβερνητικές προτάσεις, είχε προαναγγελθεί πολύ πριν τις εκλογές. Το σχέδιο της κυβέρνησης είναι μέχρι τον Μάρτιο να έχει ψηφιστεί στη Βουλή και να αποτελεί νόμο του κράτους.

Η βασικότερη αιτιολογία για τον κατεπείγοντα χαρακτήρα που αποκτά η ανάγκη συλλογικής αναμόρφωσης της φορολογικής νομοθεσίας σχετίζεται με τον πολυδαίδαλο, αντιφατικό και γι αυτούς τους λόγους εξαιρετικά δαπανηρό ακόμη κι αναποτελεσματικό στην εφαρμογή του σύνολο νόμων που ρυθμίζουν τις φοροδοτικές υποχρεώσεις των μισθωτών, των μικρομεσαίων στρωμάτων και τη αστικής τάξης. Πρόκειται για διαπίστωση πέρα για πέρα πραγματική που είναι ορατή όχι μόνο ασχολούνται κατ’ επάγγελμα με την φορολογία, αλλά και στον κάθε φορολογούμενο, που συχνά αδυνατεί να συμπληρώσει την ατομική του δήλωση μόνος του, χωρίς δηλαδή να καταφύγει στις επ’ αμοιβή υπηρεσίες επαγγελματιών λογιστών.

Πρόκειται ωστόσο για τη μισή αλήθεια. Η άλλη μισή αφορά τις αιτίες της πολυπλοκότητας του φορολογικού συστήματος και της επακόλουθης φοροδιαφυγής. Όπως ακριβώς οι σχέσεις διανομής, οι μισθοί δηλαδή προς τα κέρδη, αποκρυσταλώνουν τον ταξικό συσχετισμό δύναμης στην παραγωγή αποτελώντας τον πιο αδιάψευστο μάρτυρα για την θέση των μισθωτών και της εργατικής τάξης γενικότερα έτσι και το φορολογικό σύστημα γενικότερα συμπυκνώνει στο επίπεδο της αναδιανομής τις σχέσεις των τάξεων, με τη διαμεσολάβηση του κράτους. Ρυθμίζοντας το «ποιός πληρώνει και τι» η φορολογία αποτελεί τον σημαντικότερο μηχανισμό κρατικής παρέμβασης στους μηχανισμούς αναπαραγωγής του κεφαλαίου καθώς μια υψηλή φρολογία κεφαλαίου μειώνει το ποσοστό κέρδους, αλλά και στο επίπεδο διαβίωσης της εργαζόμενης πλειοψηφίας, για ευνόητους λόγους.

Στην Ελλάδα οι ρίζες της πολυνομίας στη φορολογία εντοπίζονται στην αποροθυμία των κυβερνήσεων να αναθεωρήσουν τον πυρήνα τη στικής νομοθεσίας που έλκει την καταγωγή του από το 1955! Και δω δεν έχουν θέση αφελείς ερμηνείες για αναχρονιστικές εμμονές της κρατικής γραφειοκρατίας. Το ζητούμενο απ’ όλες τις κυβερνήσεις έκτοτε ήταν να διαφυλάξουν τον καταθλιπτικό για τους εργαζόμενους συσχετισμό δύναμης των πρώτων μετεμφυλιακών χρόνων. Σε αυτό το βωμό θυσίαζαν τους αναγκαίους εκσυγχρονισμούς της φορολογικής νομοθεσίας κι έχοντας επιλέξει να αφήσουν άθικτο τον βασικό νόμο κατέφευγαν στην εύκολη οδό των τροπολογιών σε άσχετα νομοσχέδια, των αποσπασματικών ρυθμίσεων και των φοροαπαλλαγών ακόμη, όπως μαρτυρά η ύπαρξη 950 τέτοιων περιπτώσεων τις οποίες υπόσχεται να καταργήσει ο νέος υπουργός Οικονομικών. Αποτέλεσμα αυτής της τακτικής είναι η πολυνομία, οι αλλληοεπικαλυπτόμενες ή αλληλοσυγκρουόμενες διατάξεις κι η φοροδιαφυγή, όποτε η τελευταία δεν αποτελούσε μέσο οικοδόμησης κοινωνικών και πολιτικών συμμαχιών με τα πολυάριθμα και κρίσιμης εκλογικής σημασίας μεσαία στρώματα.

Στην Ελλάδα φόρους πληρώνουν κατ’ αρχήν οι μισθωτοί κι οι συνταξιούχοι, οι οποίοι με βάση τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων, καταβάλουν το 50,9% των συνολικών φορολογικών εσόδων. Οι φόροι κεφαλαίου στην Ελλάδα αντιστοιχούν μόνο στο 15,9% του ΑΕΠ όταν ο μέσος όρος στην ευρωζώνη είναι 26,9% κι ακόμη και στην Αγγλία, την κοιτίδα του νεοφιλελευθερισμού οι φόροι κεφαλαίου αντιστοιχούν στο 44% του ΑΕΠ.

 

Η νέα κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ διατηρεί άθικτους τους αντιλαϊκούς φορολογικούς νόμους της κυβέρνησης Καραμανλή

Παρόλα αυτά η επικέντρωση της συζήτησης στον δαιδαλώδη χαρακτήρα του ελληνικού φορολογκού συστήματος αποπροσανατολίζει την διερεύνηση των βασικών του ταξικών χαρακτηριστικών. Είναι επίσης κι ιδιαίτερα επικίνδυνη καθώς στρώνει το δρόμο για το «απλούστερο» φορολογικό σύστημα του κόσμου, που είναι ο μοναδιαίος φορολογικός συντελεστής. Δηλαδή διαμόρφωση ενός και μοναδικού συντελεστή, στο 15% ή στο 20% για παράδειγμα με το οποίο να φορολογούνται όλα τα εισοδήματα. Δεν υπάρχει όμως μεγαλύτερη ταξική αδικία απ’ αυτόν τον «απλό» φορολογικό συντελεστή καθώς καταργεί την προοδευτικότητα της φορολόγησης, βάση της οποίας υψηλότερα εισοδήματα φορολογούνται με υψηλότερους συντελεστές και χαμηλότερα εισοδήματα με λίγο ή πολύ χαμηλότερους συντελεστές ακόμη και μηδενικούς. Στην βάση αυτής της πολιτικής απόφασης, που τινάζει στον αέρα κάθε έννοια αναδιανομής και κατ΄επέκταση τη νομιμοποίηση του κράτους στη συνείδηση της κοινωνίας, βρίσκεται η νεοφιλελεύθερη ιδεολογική παραδοχή πως η προοδευτική φορολόγηση τιμωρεί κι εκδικείται τον πλούτο, υπονομεύοντας την συγκέντρωσή του, που αποτελεί καταστατικό άρθρο οποιασδήποτε προσδοκίας κοινωνικής ευημερίας – κατά τους εκφραστές της πάντα. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που αυτή η μορφή φορολόγησης προκρίνεται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και τον ΟΟΣΑ επικαλούμενοι την ευκολία των ελέγχων και το χαμηλό κόστος διατήρησης φοροελεγκτικών μηχανισμών, ενώ απαντάται και στην ανατολική Ευρώπη. Πρόταση δε της Μέρκελ να καθιερωθεί αυτή η μορφή φορολόγησης κι η οποία είχε διατυπωθεί παραμονές των προηγούμενων βουλευτικών εκλογών στην Γερμανία, της είχε στοιχίσει κατά γενική ομολογία την αυτοδυναμία.

Επιστρέφοντας στα καθ΄ημάς απέναντι στο ερώτημα τι είναι το ελληνικό φορολογικό σύστημα, τι είναι δηλαδή αυτό που το διακρίνει μια απάντηση που θα εστιάζει στην πολυπλοκότητά του είναι λάθος. Το ελληνικό φορολογικό σύστημα πριν και πάνω απ’ ότι άλλο είναι ένα άδικο, φιλοεπιχειρηματικό, ταξικό φορολογικό σύστημα που δεν ανατρέπει ούτε διορθώνει τις αντιθέσεις που δημιουργεί η πρωτογενής διανομή, αλλά τις εμβαθύνει και τις διαιωνίζει. Ως αποτέλεσμα οξύνει και δεν επουλώνει το κοινωνικό ζήτημα. Η πολυνομία μάλιστα εγγυάται και εμβαθύνει αυτό το χαρακτήρα και πολλές φορές τον συγκαλύπτει.

Ο ταξικός χαρακτήρας του ελληνικού φορολογικού συστήματος γίνεται αντιληπτός από δύο μεγέθη. Το πρώτο αφορά τη σχέση των άμεσων φόρων με τους έμμεσους και το δεύτερο μέγεθος που αποκαλύπτει τον ταξικό χαρακτήρα του φορολογικού συστήματος αφορά την θεσμοθετημένη ασυλία μικρού και μεγάλου κεφαλαίου όπως φαίνεται από την κατανομή των άμεσων φόρων.

Το πιο απλό ερώτημα για να φανεί η φύση ενός φορολογικού συστήματος είναι το εξής: «ποιός πληρώνει φόρους;». Στην Ελλάδα λοιπόν φόρους πληρώνουν οι μισθωτοί κι οι συνταξιούχοι. Εξετάζοντας την κατανομή των άμεσων φόρων, όπως παρουσιάζεται από τα στοιχεία που έχει επεξεργαστεί η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων (και βρίσκονται αναρτημένα στην ιστοσελίδα της) προκύπτει πως από τις 3 μεγάλες κατηγορίες φορολογουμένων πρώτο, μισθωτοί και συνταξιούχοι, δεύτερο, λοιποί φορολογούμενοι και τρίτο, νομικά πρόσωπα όπου συμπεριλαμβάνονται κάθε είδους και μεγέθους επιχειρήσεις, νικητές είναι οι μισθωτοί και συνταξιούχοι. Συγκεκριμένα από τα 13,1 δισ. ευρώ φόρων το 2007 μισθωτοί και συνταξιούχοι πλήρωσαν τα 6,5 δισ. (50,9% του συνόλου), οι λοιποί φορολογούμενοι 1,8 δισ. (13,58% των φορολογικών εσόδων) και τα νομικά πρόσωπα πλήρωσαν 4,8 δισ. ευρώ (το 36,33% του συνόλου)! 

Είναι αστείο, πέρα από προκλητικό, πως την ώρα που το κεφάλαιο πρέπει να περάσει από το ταμείο για να πληρώσει κάτι από τα κέρδη του ξεχνάει τις πομφόλυγγες πως το κεφάλαιο σε κάθε του μορφή – κι όχι η εργασία – είναι ο παραγωγός του πλούτου και τότε κάνει τον ανήξερο φορτώνοντας τον λογαριασμό των δημοσίων δαπανών στους εργαζόμενους!

Οι βιομήχανοι βέβαια εξανίστανται! Με ανακοίνωση που εξέδωσε ο ΣΕΒ στις 4 Νοέμβρη λίγο πολύ υποστηρίζει ότι οι μοναδικοί που πληρώνουν φόρο στην Ελλάδα είναι οι μεγάλες και πολύ μεγάλες επιχειρήσεις. Αναφέρει συγκεκριμένα: «Το 99,5% των επιχιερήσεων που παρακολοθούνται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων, δηλαδή 202.418 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που απασχολούν έως 5 άτομα, πληρώνουν κατά μέσο όρο ετησίως φόρο 6.100 ευρώ, όσο δηλαδή ένας μισθωτός υπάλληλος φορολογητέων αποδοχών 2.000 ευρώ μηνιαίως. Οι 1.500 μεγαλύτερες ελληνικές επιχειρήσεις μέσης απασχόλησης 350 ατόμων πληρώνουν το 72,2% του συνολικού φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων καταβάλλοντας έκαστη μέσο ετήσιο φόρο εισοδήματος 2,2 εκ. ευρώ». Η αποτύπωση της εξοργιστικής στο μέγεθός της φορολογικής αποχής των μικρομεσαίων από του βιομήχανους είναι πραγματική. Παραπλανητική είναι όμως η εικόνα που δημιουργείται για τα φορολογικά βάρη των μεγάλω επιχειρήσεων από το συμπέρασμα «2,2 εκ. ευρώ πληρώνει φόρο η κάθε μά από τις 1.500 μεγάλες επιχειρήσεις».

Το ερώτημα που γεννάται είναι τι φόρο πληρώνουν οι επιχειρήσεις στην πραγματικότητα, όταν δηλαδή αφαιρεθούν οι κάθε λογής φοροαπαλλαγές που απολαμβάνουν, όπως για παράδειγμα από τους αναπτυξιακούς νόμους, τις συγχωνεύσεις κ.α. Προνόμιο που φυσικά δεν κατανέμεται σε όλες τις επιχειρήσεις ισοδύναμα, αλλά αξιοποιείται από τις πιο μεγάλες, που έχουν επίσης το προνόμιο να απασχολούν φοροτέχνες αλχημιστές ξεζουμίζοντας κάθε εύνοια του νόμου. Με βάση λοιπόν ανακοίνωση της ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (με ημερομηνία 22 Ιουνίου 2009) ο φόρος κεφαλαίου που πλήρωσαν οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα το 2006 αντιστοιχούσαν στο 15,9% του ΑΕΠ – ποσοστό πολύ χαμηλότερο από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27 που φθάνει το 25,7% και της ευρωζώνης των 16 κρατών που ανέρχεται σε 26,9%! Χωρίς να υποστηρίζουμε ότι το φορολογικό σύστημα στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι κοινωνικά δίκαιο αυτό που διακρίνεται είναι πως στην Ελλάδα το φορολογικό σύστημα είναι προκλητικά φιλοεπιχειρηματικό! Είναι κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της αστικής τάξης, σε βαθμό να ομοιάζει περισσότερο με το σύστημα των κρατών της ανατολικής Ευρώπης παρά της Δυτικής. Αξίζει να δούμε πως φορλογούν οι υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, για να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης. Ενώ λοιπόν στην Ελλάδα οι φόροι κεφαλαίου αντιστοιχούσαν στο 15,9% του ΑΕΠ στη Δανία και την Αγγλία αντιστοιχούσαν στο 44%, στην Ισπανία και τη Γαλλία στο 41%, στο Βέλγιο 32%, στην Ιταλία 34%, στην Πορτογαλία 31%, στην Κύπρο 30%, στην Αυστρία και τη Γερμανία 24%, και στην Ιρλανδία 21%. Ακόμη και μια σειρά ανατολικοευωπαϊκές χώρες φορολόγησαν βαρύτερα το κεφάλαιο. Για παράδειγμα η Τσεχία με 26%, η Πολωνία με 22% κι η Σλοβκία με 18%!!! Στην πραγματικότητα λοιπόν και παρά τις περί του αντιθέτου κλάψες των βιομήχανων η Ελλάδα αποτελεί φορολογικό παράδεισο. Η Ελλάδα σε σχέση με τους όρους φορολόγησης του κεφαλαίου ανήκει στην Ανατολή, στις τριτοκοσμικές μπανανίες!

Αξίζει μάλιστα να δούμε με τι ταχύτητα βελτιώνει τη θέση του το κεφάλαιο στο φορολογικό χάρτη, καθώς αν πλήρωνε 15,9% φόρου επί του ΑΕΠ το 2006, το 2000 πλήρωνε, με βάση την ίδια στατιστική, 19,9%. Δύο συμπεράσματα προκύπτουν. Το πρώτο αφορά τα θεαματικά αποτελέσματα που είχε η κίνηση του Καραμανλή το Σεπτέμβριο του 2004, από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης να ανακοινώσει τη μείωση του συντελεστή φορολόγησης κεφαλαίου από το 35% στο 25% σε ότι αφορά τις ανώνυμες κι από το 25% στο 20% σ΄ότι αφρά ομόρυθμες κι ετερόρυθμες. Φαίνεται επίσης ότι κι επί τη προηγούμενης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, με τον Σημίτη πρωθυπουργό, το κεφάλαιο στην Ελλάδα απολάμβανε πολύ πιο προνομιακή φορλογική μεταχείριση σε σχέση με το τι συνέβαινε στην υπόλοιπη ΕΕ. Η κυβέρνηση Καραμανλή συμπερασματικά συνέχισε κι έκανε πιο επιθετικό για τους εργαζόμενους και απειλητικό για τα δημόσια έσοδα ένα ήδη βαθιά ταξικό φορολογικό πλαίσιο.

Η νέα δε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ έχει επιλέξει εδώ και καιρό να αφήσει άθικτη τη φορολογική ασυλία του κεφαλαίου που θεσμοθέτησε ο Καραμανλής, όπως είχε φανεί από τον Σεπτέμβρη του 2008 όταν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αρνήθηκε σε ερώτηση του Πριν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης να δεσμευθεί πως θα ακυρώσει το νόμο του Καραμανλή για τη μείωση των φορολογικών συντελεστών – μέτρο που να σημειωθεί στοιχίζει στο δημόσιο υπο τη μορφή διαφυγόντων σόδων 1 δισ. ευρώ. Τόσα από μία άλλη οπτική γωνία κερδίζει ετησίως κι ο ελλληνικός καπιταλισμός από το δώρο του Καραμανλή στο κεφάλαιο. Η απόφαση του ΠΑΣΟΚ επιβεβαιώθηκε και πρόσφατα όταν ο υπουργός Οικονομικών, Γ. Παπακωνσταντίνου, δικαιολόγησε την έκτακτη εισφορά των 300 μεγάλων επιχειρήσεων στη βάση των μεγάλων ωφελειώ που είχαν από την μείωση των φορολογικών συντελεστών. Η έκτακτη εισφορά έτσι ήταν το αντίτιμο που πλήρωσαν για να συνεχίσουν να την απολαμβάνουν, εις βάρος τη δημοσιονομικής σταθερότητας και των κοινωνικών δαπανών.

Εν κατακλείδι, σ’ ότι αφορά τους άμεσους φόρους το συμπέρασμα που προκύπτει από την επεξεργασία των δηλώσεων και τις ευρωπαϊκές στατιστικές είναι ότι φόρους πληρώνουν μισθωτοί και συνταξιούχοι, ενώ το κεφάλαιο απολαμβάνει συνθηκών φορλογικού παραδείσου! 

Από τους έμμεσους φόρους η μερίδα του λέοντος

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΦΟΡΟ ΠΟΤΩΝ ΚΑΙ ΤΣΙΓΑΡΩΝ ΟΞΥΝΕΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Το δεύτερο κριτήριο που φανερώνει τον ταξικό χαρακτήρα του ελληνικού φορολογικού συστήματος σχετίζεται με το ύψος των έμμεσων φόρων. Οι έμμεσοι φόροι αποτελούν την επιτομή της άδικης φορολογίας για δύο λόγους: Πρώτο, γιατί επιβάλλονται κατά τον ίδιο τρόπο σε έχοντες και μη έχοντες, στερούνται δηλαδή προοδευτικότητας. Και δεύτερο επειδή βαρύνουν περισσότερο τη λαϊκή κατανάλωση. Ωστόσο, οι έμμεσοι φόροι στην Ελλάδα αποτελούν τη βασικότερη μορφή φορολογίας, την μεγαλύτερη πηγή φορολογικών εσόδων, ενώ θα έπρεπε να συμβαίνει το αντίθετο: η βασικότερη δηλαδή πηγή φορολογικών εσόδων να είναι από τους άμεσους κι οι έμμεσοι, που όφειλαν να βαρύνουν την πολυτελή διαβίωση και μόνο, να είχαν περιθωριακή συμμετοχή στο σύνολο των εσόδων.

Στον προϋπολογισμό του 2009 που κατατέθηκε πέρυσι τέτοια εποχή από τη ΝΔ, οι έμμεσοι φόροι προβλεπόταν να ανέλθουν στα 34,2 δισ. ευρώ κι οι άμεσοι στα 26,7 δισ., αντιπροσωπεύοντας το 13,1% του ΑΕΠ οι πρώτοι και το 10,3% οι δεύτεροι. Στο σύνολο των φορολογικών εσόδων οι έμμεσοι φόροι που θα εισπράτονταν το 2009 αντιπροσώπευαν το 56,1%, ενώ οι άμεσοι το 43,9%.

Κατά τη διάρκεια της νεοδημοκρατικής πενταετίας τεράστια ώθηση στην άνοδο των έμμεσων φόρων έδωσε η αύξηση του ΦΠΑ κατά μία μονάδα την άνοιξη του 2005 κι οι αλλεπάλληλες αυξήσεις των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα ποτά, τα τσιγάρα και τα καύσιμα. Αυτήν ακριβώς την παράδοση συνέχισε κι ο νέος υπουργός Οικονομίας, Γ. Παπακωνσταντίνου, αποφασίζοντας την αύξηση του ειδικού φόρου τα ποτά και τα τσιγάρα κατά 10% και διατηρώντας επίσης το μεγαλύτερο μέρος από τις ιλλιγγιώδεις αυξήσεις στα τέλη κυκλοφορίας που είχε προαναγγείλει ο Γ. Σουφλιάς. Μάλιστα από το νέο πλαίσιο φορολόγησης των εισοδημάτων και της περιουσίας και τις αυξήσεις σε ορισμένους ΕΦΚ – τσιγάρα, ποτά ο κρατικός προϋπολογισμός αναμένει να εισπράξει 1,5 δισ. ευρώ. Ποσό κατά 50% υψηλότερο απ’ όσα αναμένονται από την έκτακτη εισφορά «κοινωνικής ευθύνης» όπως χαρακτηρίστηκε που επιβλήθηκε στις πολύ κερδοφόρες επιχειρήσεις και τη μεγάλη ακίνητη περιουσία που αναμένεται να αποδώσει 1 δισ. ευρώ.

Φαίνεται από τα παραπάνω πως και στο ζήτημα των έμμεσων φόρων το ΠΑΣΟΚ παρότι προεκλογικά καταδίκαζε την ανάδειξή τους ως κύριων μέσων συγκέντρωσης φορολογικών εσόδων ακολουθεί τον ίδιο ακριβώς δρόμο με τη ΝΔ επιβαρύνοντας έτσι κατά προνομιακό τρόπο την μεγάλη πλειοψηφία και την λαϊκή κατανάλωση.

 ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΕΣΟΔΩΝ

Η μόνιμη αιτία των ελλειμάτων

ΜΕΤΡΑ ΑΝΑΔΙΑΝΟΜΗΣ

Η διαδικασία κατάρτισης του φετινού κρατικού προϋπολογισμού και κυρίως η προτεραιότητα που έδωσε η νέα κυβέρνηση στην αύξηση των φορολογικών εσόδων ώστε να επιτευχθεί η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 9,4% του ΑΕΠ κατά το τέλος του 2010 από 12,7% φέτος έφερε στην επιφάνεια το αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί στον μηχανισμό συγκέντρωσης φόρων. Για παράδειγμα, ο νέος υπουργός Οικονομικών στηλίτευε την κατάρρευση των φορολογικών εσόδων που παρατηρήθηκε όλο το προηγούμενο διάστημα, με αποτέλεσμα η διαφορά μεταξύ προβλεπομένων και πραγματοποιούμενων εσόδων από ΦΠΑ να φθάσει τα 3 δισ. ευρώ, η διαφορά των φόρων περιουσίας στα 1,3 δισ. ευρώ, των φόρων φυσικών προσώπων στα 1,1 δισ. και των νομικών προσώπων στο 1 δισ.

Η αιτία αυτής της κατάρρευσης των φορολογικών εσόδων (που παρατηρήθηκε μάλιστα ενώ στην εξουσία βρισκόταν η πιο ανάλγητη κι αντιλαϊκή κυβέρνηση, εν μπορεί να κατηγορηθεί δηλαδή για ολιγωρία) φέρνει στην επιφάνεια την αποτυχία, την εγγενή δηλαδή αδυναμία να εγγυηθεί την αύξηση των δημοσίων εσόδων ένα σύστημα φορολόγησης που εξαιρεί τους έχοντες κι επιβαρύνει τους μη έχοντες. Την αντίφαση την περιγράφει πολύ εύστοχα η τελευταία έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση – ετήσια έκθεση 2009, όπου τονίζει αρχικά πως «τα φορολογικά έσοδα εξαρτώνται από τα εισοδηματικά μερίδια και τους φορολογικούς συντελεστές που τους αντιστοιχούν». Και συνεχίζει: «Η οικονομική πολιτική που ασκήθηκε κατά τα είκοσι περίπου έτη οδήγησε αφενός μεν στην πρωτογενή αναδιανομή του εισοδήματος σε βάρος των εργαζομένων, αφετέρου δε μείωσε τους φορολογικούς συντελεστές επί των κερδών και αύξησε τους συντελεστές επί των εισοδημάτων της εργασίας. Εφήρμοσε δηλαδή μειωμένους φορολογικούς συντελεστές στο αυξανόμενο μερίδιο των κερδών και αυξημένους συντελεστές στο μειούμενο μερίδιο της εργασίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα φορολογικά έσοδα να μειωθούν έναντι αυτών που θα υπήρχαν αν οι αυξημένοι φορολογικοί συντελεστές εφαρμόζονταν επί του αυξανόμενου μεριδίου του ΑΕΠ (δηλαδή επί των κερδών, των τόκων και των προσόδων), ή εάν έστω είχαν παραμείνει οι συντελεστές στα παλαιά τους επίπεδα».

Συνεχίζοντας έτσι το ΠΑΣΟΚ να περιμένει πως θα επιλυθεί το δημοσιονομικό πρόβλημα αναζητώντας φορολογικά έσοδα εκεί που δεν υπάρχουν ενώ θα διαιωνίζει την φοροαπαλλαγή εκεί που πραγματικά υπάρχει πλούτος, απλώς κυνηγάει χίμαιρες. Κι ως αποτέλεσμα το έλλειμμα θα συνεχίσει να υφίσταται, ενώ η ικανοποίηση των αυξημένων κοινωνικών αναγκών μέσα από μια γενναία αναδιανομή του κοινωνικού πλούτου δια της φορολογίας θα παραπέμπεται στις ελληνικές καλένδες.

Στην αντίποδα της εφαρμοζόμενης πολιτικής, που συνεχίζεται με αξιοθαύμαστη θρησκευτική ευλάβεια, έχει ωριμάσει η ανάγκη για τη διεκδίκηση ενός συνόλου αιτημάτων, στο επίπεδο της αναδιανομής και της φορολογίας, που μπορούν να εγγυηθούν την βελτίωση της θέσης των εργαζομένων. Απαιτείται κατ’ αρχήν η γενναία αύξηση της άμεσης φορολογίας στις επιχειρήσεις και πάνω απ’ όλα στα κέρδη κι ακόμη η καθιέρωση προοδευτικής φορολογίας στις επιχειρήσεις. Η βαριά φορολόγηση των βραχυχρόνιων, κερδοσκοπικών τοποθετήσεων στις αγορές κεφαλαίου και τις εξαγωγές κεφαλαίου. Η κατάργηση του ΦΠΑ σε όλα ανεξαιρέτως τα είδη λαϊκής ανάγκης και ιδίως τρόφιμα, ρουχισμό, κ.λπ. Η αύξηση του αφορολόγητου ορίου για τους μισθωτούς από τις 12.000 ευρώ που είναι σήμερα (με αποτέλεσμα να κρίνεται άξιος φορολόγησης ένας μηνιαίος μισθός των 860 ευρώ!!!). Η δημιουργία επιπλέον συντελεστών μεγαλύτερων του 40% που είναι σήμερα ο ανώτατος συντελεστής με τον οποίο φορολογούνται όσα εισοδήματα υπερβαίνουν την κλίμακα των 75.000 ευρώ ετησίως. Και τέλος, μεταξύ πολλών άλλων, η επαναφορά της φορολόγησης της μεγάλης ακίνητης περιουσίας κι η παράλληλη κατάργηση του ΕΤΑΚ, η βαριά φορολόγηση τη εκκλησιαστικής περιουσίας υπό την απειλή τη δήμευσης, κοκ.

Αρέσει σε %d bloggers: